				|

		52011PC0810

			Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające zasady uczestnictwa i upowszechniania dla programu „Horyzont 2020”- programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) /* KOM/2011/0810 wersja ostateczna - 2011/0399 (COD) */

			   	UZASADNIENIE
1.           KONTEKST WNIOSKU
Pakiet wniosków dotyczących programu
„Horyzont 2020” jest w pełni zgodny ze strategią „Europa 2020”, w
której badania naukowe i innowacje uznano za główne czynniki
osiągnięcia celów związanych z inteligentnym i zrównoważonym
wzrostem sprzyjającym włączeniu społecznemu. Składa
się on z wniosków dotyczących programu ramowego „Horyzont 2020”,
jednolitych zasad uczestnictwa i upowszechniania, jednolitego programu
szczegółowego dotyczącego realizacji programu „Horyzont 2020”, jak
również oddzielnego wniosku dotyczącego części programu
„Horyzont 2020”, które odpowiadają traktatowi Euratom.
Program „Horyzont 2020” opracowano z
myślą o wsparciu inicjatywy przewodniej strategii „Europa 2020”,
jaką jest „Unia innowacji”[1],
a podstawowym założeniem jego i niniejszych zasad jest przyjęcie
znacznie bardziej strategicznego podejścia do badań naukowych i
innowacji. Wszystkie instrumenty polityki i środki mają na celu
wniesieniu wkładu w badania naukowe i innowacje oraz dalszy rozwój europejskiej
przestrzeni badawczej, odznaczającej się swobodnym przepływem
wiedzy, naukowców i technologii, a także przyspieszenie handlowego
wykorzystania i upowszechniania innowacji na całym jednolitym rynku.
Zaproponowane zasady zaprojektowano w dwojakim
celu:
–
zapewnienia jednolitych i wystarczająco
elastycznych ram regulacyjnych, które ułatwią uczestnictwo,
zapewnią bardziej spójny zbiór instrumentów obejmujących zarówno
badania naukowe, jak i innowacje, oraz wzmocnią oddziaływanie naukowe
i gospodarcze, jednocześnie zapobiegając powielaniu i rozdrobnieniu;
–
uproszczenia warunków i procedur z perspektywy
uczestników, zapewniającego możliwie najbardziej efektywną
realizację, przy uwzględnieniu potrzeby łatwego dostępu dla
wszystkich uczestników.
Z myślą o stosowaniu powyższych
reguł oraz dostosowaniu zasad uczestnictwa i upowszechniania do
charakterystyki i celów nowego programu ramowego w zasadach wprowadzono
następujące nowe elementy:
–
zasady będą mieć zastosowanie do
wszystkich części składowych programu „Horyzont 2020”, w tym do
inicjatyw określonych w art. 185 i 187 TFUE, działań obecnie
wchodzących w zakres programu ramowego na rzecz konkurencyjności i
innowacji, a także działań EIT. Niezbędną elastyczność
odpowiadającą zróżnicowanemu charakterowi działań w zakresie
badań naukowych i innowacji zapewniają stosowne odstępstwa oraz
umożliwienie określenia szczegółowych warunków uczestnictwa w
programach prac;
–
zasady uczestnictwa odnoszące się do
finansowania Unii opierają się na zmienionym rozporządzeniu
Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie reguł finansowych mających
zastosowanie do budżetu rocznego Unii[2],
które udoskonaliło sposób realizacji polityki Unii oraz
zwiększyło jego efektywność;
–
doprecyzowano i uproszczono przepisy finansowe
odnoszące się do finansowania Unii w postaci dotacji. W związku
z tym wprowadza się jednolitą stawkę finansowania dla
każdego typu działania finansowanego w ramach programu „Horyzont
2020”, bez różnicowania według uczestników. Zaproponowano
również większe wykorzystanie kwot ryczałtowych, stawek
zryczałtowanych i skali kosztów jednostkowych;
–
w przypadku kosztów bezpośrednich zasady
przewidują szeroką akceptację praktyk w zakresie
księgowania zwyczajowo stosowanych przez beneficjentów dotacji,
podlegających minimalnej liczbie warunków granicznych. Umowa o udzielenie
dotacji będzie zawierać dalsze przepisy w zakresie uproszczenia,
umożliwiające beneficjentom zyskanie pewności prawnej w
odniesieniu do kwalifikowalności kosztów zgłoszonych dla działań
w ramach programu „Horyzont 2020”. Przepisy w zakresie uproszczenia obejmą
między innymi wyraźną definicję wymogów dotyczących
rejestracji czasu oraz obiektywne wartości referencyjne w odniesieniu do
rocznego efektywnego czasu pracy;
–
przypadku kosztów pośrednich radykalnie
uproszczono kalkulację, zwroty mają być dokonywane według
stawki zryczałtowanej opartej na całkowitych bezpośrednich
kwalifikowalnych kosztach uczestników, z możliwością
deklarowania kosztów rzeczywiście poniesionych, która jest ograniczona do
niekomercyjnych podmiotów prawnych;
–
zasady mające zastosowanie do nowych form
finansowania zapewniają większą elastyczność, np.
zasady dotyczące nagród przyznawanych za osiągnięcie uprzednio
określonych celów lub dotyczące przedkomercyjnych zamówień
publicznych, a także zamówień na innowacyjne rozwiązania lub
też zasady dotyczące instrumentów finansowych;
–
ze względu na udowodnioną
efektywność jako mechanizmu zabezpieczającego, funkcjonowanie
funduszu gwarancyjnego dla uczestników, ustanowionego zgodnie z siódmym
programem ramowym, zostanie przedłużone na cały okres realizacji
programu „Horyzont 2020”, przy czym jego zasady zostaną doprecyzowane oraz
wprowadzona zostanie możliwość rozszerzenia go w celu
objęcia ryzyka związanego z działaniami podejmowanymi w
programie ramowym Euratomu;
–
zasady dotyczące własności
intelektualnej, wykorzystania i upowszechniania oparto na powszechnie
uznawanych przepisach siódmego programu ramowego, wprowadzając dodatkowe
usprawnienia i wyjaśnienia. Nowością jest szczególny nacisk
położony na otwarty dostęp do publikacji badawczych, a ponadto
umożliwiono eksperymenty z otwartym dostępem do innych wyników.
Szerszy zakres i nowe systemy finansowania, a także potrzebę
elastyczności w tym obszarze zasad uwzględniono poprzez wprowadzenie
możliwości ustanawiania w stosownych przypadkach dodatkowych lub
szczegółowych przepisów. Przewidziano prawa dostępu dla Unii
Europejskiej, a w zakresie badań w dziedzinie bezpieczeństwa
także dla państw członkowskich.
Ponadto uczestnictwo w działaniach programu
„Horyzont 2020” podmiotów prawnych mających siedzibę w państwach
trzecich oraz organizacji międzynarodowych zostanie udoskonalone i
będzie promowane zgodnie z celami współpracy międzynarodowej
określonymi w Traktacie, w oparciu o wzajemne korzyści i z
uwzględnieniem warunków uczestnictwa podmiotów z Unii Europejskiej w
programach państw trzecich.
W przejrzystych i stabilnych ramach uczestnicy
będą dysponować większą elastycznością pod
względem określania najbardziej stosownych wewnętrznych
mechanizmów realizacji swoich działań. Powinno to zachęcić
do uczestnictwa wszystkie strony zainteresowane badaniami naukowymi, w tym
małe jednostki badawcze, w szczególności MŚP, oraz
ułatwić im takie uczestnictwo.
2.           WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI
STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW
Podczas przygotowania wniosku w pełni
uwzględniono odpowiedzi uzyskane podczas szeroko zakrojonych konsultacji
społecznych przeprowadzonych na podstawie zielonej księgi „Jak
zmienić wyzwania w możliwości: wspólne ramy strategiczne dla
finansowania unijnego na rzecz badań naukowych i innowacji”, COM(2011)48.
Swoje poglądy wyraziła Rada Europejska, państwa
członkowskie i szeroki wachlarz zainteresowanych stron
reprezentujących przemysł, środowiska akademickie i społeczeństwo
obywatelskie.
W trakcie konsultacji określono
następujące przeszkody:
–
Z perspektywy uczestnika najważniejsza jest
złożoność procedur administracyjnych, a także
obciążenie administracyjne.
–
Uczestnicy uważają za bardzo
kłopotliwe stosowanie różnych zbiorów zasad do poszczególnych
programów Unii w zakresie badań naukowych i innowacji oraz zależy im
na większej spójności zasad dotyczących różnych
instrumentów.
–
Ostatnia kwestia odnosi się do potrzeby
wprowadzenia równowagi między ryzykiem a zaufaniem. Obecnie zbyt
wiele procedur, zwłaszcza w zakresie kontroli finansowej, wydaje się
mieć na celu wyłącznie zapewnienie bardzo niskiego poziomu
ryzyka wystąpienia błędów, przez co jednak powstają
mechanizmy kontroli postrzegane jako sztywne i nadmierne.
Podstawowe reguły określone niniejszymi
zasadami poddano przeglądowi w drodze formalnej oceny skutków.
3.           ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

1.1.
Podstawa prawna

Zmierzając do osiągnięcia celów
strategicznych, pakiet prawodawczy „Horyzont 2020” płynnie łączy
działania w zakresie badań naukowych i innowacji.
Zasady uczestnictwa i upowszechniania
będą się opierać na tytułach TFUE „Przemysł” oraz
„Badania i rozwój technologiczny oraz przestrzeń kosmiczna” (art. 173, 183
i 188).

1.2.
Zasady pomocniczości i proporcjonalności

Pakiet „Horyzont 2020” ma za zadanie
maksymalizację wartości dodanej UE i jej oddziaływania,
skupiając się na celach i działaniach, których nie mogą
skutecznie realizować państwa członkowskie działające
osobno. Zasady uczestnictwa i upowszechniania mają na celu ułatwienie
wdrożenia wniosków zawartych w pakiecie „Horyzont 2020”, w związku z
czym zastosowanie ma przedstawiona analiza pomocniczości.
Zapewniona jest zgodność z zasadą
proporcjonalności, gdyż proponowane uproszczenie i racjonalizacja
gwarantują, że działanie UE nie wykroczy poza minimum
niezbędne dla osiągnięcia celów związanych z
zagwarantowaniem realizacji programu „Horyzont 2020”.
2011/0399 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU
EUROPEJSKIEGO I RADY
ustanawiające zasady uczestnictwa i
upowszechniania dla programu „Horyzont 2020”- programu ramowego w zakresie
badań naukowych i innowacji (2014–2020)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII
EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”), w szczególności jego art. 173,
183 oraz art. 188 akapit drugi,
uwzględniając wniosek Komisji
Europejskiej,
po przekazaniu projektu ustawodawczego
parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[3],
uwzględniając opinię
Trybunału Obrachunkowego[4],
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą
ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co
następuje:
(1)
Rozporządzeniem [X] Parlamentu Europejskiego i
Rady z dnia [X] ustanawiającym „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie
badań naukowych i innowacji[5]
przyjęto „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych
i innowacji (2014–2020) (Horyzont 2020). Wspomniane rozporządzenie
należy uzupełnić zasadami uczestnictwa i upowszechniania.
(2)
Program „Horyzont 2020” powinien być
realizowany z myślą o bezpośrednim wkładzie w
osiągnięcie wiodącej pozycji w przemyśle, wzrostu
gospodarczego i zatrudnienia w Europie oraz powinien odzwierciedlać
strategiczną wizję zawartą w komunikacie Komisji z dnia 6
października 2010 r. do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu
Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów „Projekt przewodni
strategii Europa 2020 - Unia innowacji”[6],
w którym Komisja stawia sobie za cel radykalne uproszczenie dostępu
uczestników.
(3)
Program „Horyzont 2020” powinien wspierać
tworzenie i funkcjonowanie europejskiej przestrzeni badawczej, w której
będzie możliwy swobodny przepływ naukowców, wiedzy naukowej i
technologii, poprzez wzmacnianie współpracy między Unią a jej
państwami członkowskimi, zwłaszcza dzięki zastosowaniu spójnego
zbioru zasad.
(4)
Zasady uczestnictwa i upowszechniania powinny
odpowiednio odzwierciedlać zalecenia Parlamentu Europejskiego, podsumowane
w „Sprawozdaniu w sprawie uproszczeń w realizacji programów ramowych w
zakresie badań naukowych”[7],
oraz Rady, odnoszące się do uproszczenia administracyjnych i finansowych
wymogów programów ramowych w zakresie badań naukowych. Zasady powinny
zapewniać ciągłość środków upraszczających
wprowadzonych już w decyzji nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i
Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. dotyczącej siódmego programu ramowego
Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i
demonstracji (2007-2013)[8]
oraz dalsze postępy pod względem zmniejszania obciążenia
administracyjnego dla beneficjentów i ograniczania złożoności
przepisów finansowych, w celu zmniejszenia liczby błędów finansowych.
W zasadach należy również należycie uwzględnić obawy i
zalecenia środowiska naukowego przedstawione podczas debaty zainicjowanej
komunikatem Komisji z dnia 29 kwietnia 2010 r. do Parlamentu Europejskiego,
Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów
„O uproszczeniach w realizacji programów ramowych w zakresie badań
naukowych”[9]
oraz przygotowaną później zieloną księgą z dnia 9
lutego 2011 r. „Jak zmienić wyzwania w możliwości: wspólne ramy
strategiczne dla finansowania unijnego na rzecz badań naukowych i
innowacji”. Wspólne ramy strategiczne dla finansowania unijnego na rzecz
badań naukowych i innowacji”[10].
(5)
W celu zapewnienia spójności z innymi
programami finansowania Unii, program „Horyzont 2020” należy
realizować zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr XX/XX Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia XX/XX r. w sprawie reguł finansowych
mających zastosowanie do budżetu rocznego Unii[11] oraz z rozporządzeniem
delegowanym Komisji (UE) nr X/X z dnia […] r. zmieniającym
szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia finansowego[12].
(6)
Zintegrowane podejście należy
zapewnić poprzez połączenie działań objętych
siódmym programem ramowym w zakresie badań i programem ramowym na rzecz
konkurencyjności i innowacji oraz działań Europejskiego
Instytutu Innowacji i Technologii (EIT), co pozwoli na ułatwienie
uczestnictwa, zapewni bardziej spójny zbiór instrumentów i zwiększy
oddziaływanie naukowe oraz gospodarcze, jednocześnie
zapobiegając powielaniu i rozdrobnieniu. Należy stosować wspólne
zasady w celu zapewnienia spójnych ram, mogących ułatwić
uczestnictwo w programach otrzymujących wkład finansowy Unii z
budżetu programu „Horyzont 2020”, w tym udział w programach
zarządzanych przez EIT, wspólnych przedsiębiorstwach lub dowolnych
innych strukturach określonych w art. 187 TFUE bądź uczestnictwo
w programach organizowanych przez państwa członkowskie zgodnie z art.
185 TFUE. Należy jednak zapewnić elastyczność pod
względem przyjmowania szczegółowych zasad, jeśli jest to
uzasadnione szczególnymi potrzebami odnośnych działań oraz za
zgodą Komisji.
(7)
W działaniach wchodzących w zakres
niniejszego rozporządzenia należy przestrzegać praw podstawowych
i zasad uznanych w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii
Europejskiej. Działania takie powinny być zgodne z wszelkimi
obowiązkami prawnymi oraz zasadami etyki, obejmującymi unikanie
plagiatu.
(8)
Zgodnie z celami współpracy
międzynarodowej, określonymi w art. 180 i 186 TFUE, należy
promować uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedziby w
państwach trzecich oraz organizacji międzynarodowych. Wdrożenie
tych zasad powinno być zgodne ze środkami podjętymi na mocy art.
75 i 215 TFUE oraz z prawem międzynarodowym. Ponadto wdrożenie zasad
powinno należycie uwzględniać warunki uczestnictwa podmiotów z Unii
w programach państw trzecich.
(9)
Zasady uczestnictwa i upowszechniania powinny
stanowić spójne, kompleksowe i przejrzyste ramy zapewniające
możliwie najsprawniejszą realizację, przy uwzględnieniu
potrzeby łatwego dostępu dla wszystkich uczestników, zwłaszcza
małych i średnich przedsiębiorstw, poprzez uproszczone
procedury. Pomoc finansowa Unii mogłaby przyjąć różne
formy.
(10)
Przetwarzanie poufnych danych i informacji
niejawnych powinno podlegać wszystkim odpowiednim przepisom Unii, w tym
wewnętrznym przepisom instytucji, takim jak decyzja Komisji 2001/844/WE,
EWWiS, Euratom z dnia 29 listopada 2001 r. zmieniająca jej regulamin
wewnętrzny[13],
określająca przepisy dotyczące bezpieczeństwa informacji
niejawnych Unii Europejskiej.
(11)
Konieczne jest ustanowienie minimalnych warunków
uczestnictwa, zarówno na poziomie ogólnym, jak i w odniesieniu do specyfiki
działań prowadzonych w ramach programu „Horyzont 2020”. W
szczególności należy ustanowić zasady dotyczące liczby
uczestników i ich miejsca prowadzenia działalności. W przypadku
działania bez uczestnictwa podmiotu mającego siedzibę w
państwie członkowskim, należy dążyć do
osiągnięcia celów określonych w art. 173 i 179 TFUE.
(12)
Należy ustanowić warunki przyznawania
finansowania Unii dla uczestników działań w ramach programu „Horyzont
2020”. W celu zmniejszenia złożoności obowiązujących
przepisów w zakresie finansowania oraz zapewnienia większej
elastyczności w realizacji projektu, należy przyjąć
uproszczony system zwrotu kosztów przewidujący większe wykorzystanie
kwot ryczałtowych, stawek zryczałtowanych i skali kosztów
jednostkowych. Do celów uproszczenia należy stosować jednolitą
stawkę zwrotu kosztów w odniesieniu do każdego typu działania,
bez różnicowania według typu uczestnika.
(13)
Konkretne wyzwania w dziedzinie badań naukowych
i innowacji należy rozwiązać poprzez nowe formy finansowania,
takie jak nagrody, przedkomercyjne zamówienia publiczne i zamówienia na
innowacyjne rozwiązania, wymagające szczegółowych przepisów.
(14)
Aby zapewnić równe szanse dla wszystkich
przedsiębiorstw działających na rynku wewnętrznym,
środki finansowe w ramach programu Horyzont 2020 należy
opracować w taki sposób, aby były zgodne z zasadami pomocy
państwa, tak aby zagwarantować efektywność wydatków
publicznych i zapobiec zakłóceniom na rynku takim jak wypieranie
finansowania prywatnego, tworzenie nieskutecznych struktur rynkowych lub
utrzymywanie niewydajnych przedsiębiorstw.
(15)
Należy chronić interesy finansowe Unii
poprzez zastosowanie proporcjonalnych środków w całym cyklu
wydatkowania.
(16)
Fundusz gwarancyjny dla uczestników ustanowiony
rozporządzeniem (WE) nr 1906/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
18 grudnia 2006 r. ustanawiającym zasady uczestnictwa
przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uczelni wyższych w
działaniach prowadzonych w ramach siódmego programu ramowego oraz zasady
upowszechniania wyników badań (2007-2013)[14]
oraz zarządzany przez Komisję, okazał się ważnym
mechanizmem zabezpieczającym, zmniejszającym ryzyko związane z
kwotami należnymi i niezwróconymi przez uchybiających
zobowiązaniom uczestników. Należy zatem ustanowić nowy fundusz
gwarancyjny dla uczestników („fundusz”). W celu zapewnienia skuteczniejszego
zarządzania oraz lepszego uwzględnienia ryzyka uczestników, fundusz
powinien obejmować działania realizowane w ramach programu ustanowionego
decyzją nr 1982/2006/WE, programu ustanowionego decyzją Rady z dnia
18 grudnia 2006 r. dotyczącą siódmego programu ramowego Europejskiej
Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) w zakresie działań badawczych i
szkoleniowych w dziedzinie jądrowej (2007–2011)[15], programu ustanowionego
decyzją Rady […] z dnia X 2011 r. ustanawiającą program ramowy
Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (2012-2013) oraz działania
realizowane na mocy rozporządzenia (UE) nr XX/XX [„Horyzont 2020”] i rozporządzenia
Rady (Euratom) nr XX/XX dotyczącego programu badawczo-szkoleniowego
Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej 2014-2018) uzupełniającego
program „Horyzont 2020” – programu ramowego w zakresie badań naukowych i
innowacji [„Euratom H2020”][16].
Fundusz nie powinien obejmować programów zarządzanych przez organy
inne, niż organy Unii.
(17)
W celu zwiększenia przejrzystości
należy opublikować nazwiska ekspertów, którzy wspomogli Komisję
lub stosowne organy finansujące w realizacji niniejszego
rozporządzenia. Jeżeli publikacja nazwiska zagrażałaby
bezpieczeństwu lub integralności eksperta lub stanowiłaby
nieuzasadnione naruszenie jego prywatności, Komisja lub organy
finansujące powinny mieć możliwość powstrzymania się
od publikacji nazwiska.
(18)
Dane osobowe dotyczące ekspertów powinny
być przetwarzane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 45/2001 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w
związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy
wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych[17].
(19)
Należy ustanowić przepisy dotyczące
wykorzystania i upowszechniania wyników w celu zapewnienia stosownej ochrony,
wykorzystania i upowszechniania tych wyników przez uczestników, w
szczególności w odniesieniu do możliwości dodatkowych warunków
wykorzystania w dziedzinach o strategicznym znaczeniu dla Europy.
(20)
Z uwagi na kwestie pewności prawnej i
jasności, rozporządzenie (WE) nr 1906/2006 powinno utracić moc.
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE
ROZPORZĄDZENIE:
Tytuł I
PRZEPISY WPROWADZAJĄCE
Artykuł 1
Przedmiot i zakres stosowania
1.
Niniejsze rozporządzenie określa
szczegółowe zasady uczestnictwa w działaniach pośrednich
podejmowanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr XX/XX Parlamentu
Europejskiego i Rady [„Horyzont 2020”], w tym zasady uczestnictwa w działaniach
pośrednich finansowanych przez organy finansujące zgodnie z art. 9
ust. 2 tego rozporządzenia.
Niniejsze rozporządzenie określa
również zasady dotyczące upowszechniania wyników.
2.
Z zastrzeżeniem przepisów szczegółowych
określonych w niniejszym rozporządzeniu, zastosowanie mają
stosowne przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr
XX/2012 [rozporządzenie finansowe] oraz rozporządzenia Komisji (UE)
nr XX/2012 [rozporządzenie delegowane].
3.
Organ finansujący może ustanowić
przepisy odbiegające od przepisów określonych w niniejszym
rozporządzeniu lub rozporządzeniu (UE) nr XX/2012
[rozporządzenie finansowe], jeżeli przewiduje to akt podstawowy lub,
z zastrzeżeniem zgody Komisji, wymagają tego jego szczególne potrzeby
operacyjne.
4.
Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania
do działań bezpośrednich prowadzonych przez Wspólne Centrum
Badawcze (JRC).
Artykuł 2
Definicje
1.
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje
się następujące definicje:
(1) „prawa dostępu” oznaczają
prawa do korzystania z wyników lub istniejącej wiedzy na warunkach
określonych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem;
(2) „podmiot powiązany” oznacza
każdy podmiot prawny znajdujący się pod bezpośrednią
lub pośrednią kontrolą uczestnika lub pod tą samą
bezpośrednią lub pośrednią kontrolą, co uczestnik
bądź też każdy podmiot prawny bezpośrednio lub
pośrednio kontrolujący uczestnika;
(3) „państwo stowarzyszone”
oznacza państwo trzecie, które jest stroną umowy międzynarodowej
z Unią, określone w art. 7 rozporządzenia (UE) nr XX/XX [„Horyzont
2020”];
(4) „istniejąca wiedza” oznacza
wszelkie dane, know-how lub informacje, bez względu na ich formę lub
charakter, a także wszelkie prawa, takie jak prawa własności
intelektualnej, które (i) znajdują się w posiadaniu uczestników przed
ich przystąpieniem do działania oraz (ii) są określone
przez uczestników zgodnie z art. 42;
(5) „akt podstawowy” oznacza akt prawny
przyjęty przez instytucje Unii w formie rozporządzenia, dyrektywy lub
decyzji w rozumieniu art. 288 TFUE, ustanawiający podstawę
prawną dla działania;
(6) „działania koordynacyjne i
wspierające” oznaczają działanie składające
się przede wszystkim ze środków towarzyszących, takie jak
upowszechnianie, podnoszenie świadomości i komunikacja, tworzenie
sieci kontaktów, usługi wsparcia lub koordynacji, dialog polityczny i
wzajemne uczenie się oraz badania, w tym badania projektowe na potrzeby
nowej infrastruktury;
(7) „upowszechnianie” oznacza publiczne
ujawnienie wyników przy wykorzystaniu wszelkich stosownych środków
(inaczej niż w rezultacie ochrony lub wykorzystania wyników), w tym
poprzez publikację w dowolnym medium;
(8) „organ finansujący” oznacza
organ lub władzę, inną niż Komisja, której Komisja
powierzyła zadania związane z realizacją budżetu zgodnie z
art. 9 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr XX/XX [„Horyzont 2020”];
(9) „międzynarodowa organizacja o
znaczeniu europejskim” oznacza organizację międzynarodową,
której większość członków stanowią państwa
członkowskie lub państwa stowarzyszone i której głównym celem
jest wspieranie współpracy naukowej i technologicznej w Europie;
(10) „podmiot prawny” oznacza
przedsiębiorstwa, ośrodki badawcze i uniwersytety, obejmujące
każdą osobę fizyczną lub osobę prawną
utworzoną na mocy prawa krajowego, unijnego lub międzynarodowego,
która posiada osobowość prawną oraz zdolność do
czynności prawnych;
(11) „uczestnik” oznacza każdy
podmiot prawny realizujący działanie lub część
działania na mocy rozporządzenia (UE) nr XX/XX [„Horyzont 2020”],
mający prawa i obowiązki w stosunku do Unii lub innego organu
finansującego zgodnie z warunkami niniejszego rozporządzenia;
(12) „dotacja na współfinansowanie
programu” oznacza działanie finansowane poprzez dotację, której
głównym celem jest uzupełnianie indywidualnych zaproszeń lub
programów finansowanych przez podmioty prawne inne niż organy Unii,
zarządzające programami badawczymi i innowacyjnymi;
(13) „przedkomercyjne zamówienia publiczne”
oznaczają zamawianie usług badawczych i rozwojowych
obejmujące podział ryzyka i korzyści na warunkach rynkowych oraz
rozwój konkurencyjny w etapach, przy czym etap badań i rozwoju jest
oddzielony od etapu komercyjnego rozpowszechniania produktów końcowych;
(14) „zamówienia publiczne na innowacyjne
rozwiązania” oznaczają zamówienia, w których instytucje
zamawiające odgrywają rolę pierwszego nabywcy innowacyjnych
towarów i usług, które nie są jeszcze dostępne komercyjnie na
dużą skalę, przy czym to podejście może obejmować
badania zgodności;
(15) „wyniki” oznaczają wszelkie
dane, wiedzę i informacje, bez względu na ich formę lub
charakter, niezależnie od tego, czy mogą być one chronione, czy
nie, powstałe podczas działania, a także wszelkie powiązane
prawa, w tym prawa własności intelektualnej;
(16) „program prac” oznacza dokument
przyjęty przez Komisję dla celów realizacji programu szczegółowego
zgodnie z art. 5 decyzji Rady nr XX/XX/UE [program szczegółowy H2020];
(17) „plan prac” oznacza dokument
podobny do programu prac Komisji przyjęty przez organy finansujące,
którym powierzono realizację części programu „Horyzont 2020”
zgodnie z art. 9 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr XX/XX [„Horyzont 2020”].
2.
Dla celów ust. 1 pkt (2) kontrola może
przyjąć dowolną z form określonych w art. 7.
3.
Dla celów niniejszego rozporządzenia podmiot
nieposiadający osobowości prawnej na mocy stosownych przepisów
krajowych uważa się za podmiot prawny pod warunkiem, że
spełniono warunki określone w rozporządzeniu (UE) nr XX/2012
[rozporządzenie finansowe].
4.
Do celów niniejszego rozporządzenia za organy
finansujące nie uważa się odbiorców dotacji.
5.
Dla celów ust. 1 pkt 12 działania mogą
obejmować również działania uzupełniające takie jak
tworzenie sieci kontaktów i koordynacja programów w różnych
państwach.
Artykuł 3
Poufność
Z zastrzeżeniem warunków określonych
w umowach, decyzjach lub kontraktach wykonawczych, zachowuje się
poufność wszelkich danych, wiedzy oraz informacji przekazywanych w
ramach działania jako poufne, z należytym uwzględnieniem
wszelkich przepisów dotyczących ochrony informacji niejawnych.
Artykuł 4
Udostępniane informacje
1.
Bez uszczerbku dla art. 3, Komisja na
żądanie udostępnia instytucjom i organom Unii, każdemu
państwu członkowskiemu lub państwu stowarzyszonemu wszelkie
posiadane przez nią użyteczne informacje dotyczące wyników
osiągniętych przez uczestnika, który otrzymał finansowanie Unii,
pod warunkiem spełnienia obu następujących warunków:
a)      odnośne informacje są istotne z
punktu widzenia polityki publicznej;
b)      uczestnicy nie przedstawili
należycie uzasadnionych i wystarczających powodów
nieudostępnienia odnośnych informacji.
W przypadku działań związanych z
działaniem „Bezpieczne społeczeństwa” w ramach celu
szczegółowego „Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne
społeczeństwa” Komisja może udostępniać instytucjom i
organom Unii lub organom krajowym państw członkowskich wszelkie
posiadane przez nią użyteczne informacje dotyczące wyników
osiągniętych przez uczestnika, który otrzymał finansowanie Unii.
2.
Udostępnienie informacji zgodnie z ust. 1 nie
przenosi praw ani zobowiązań Komisji lub uczestników na odbiorcę
informacji. O ile jednak takie informacje nie zostaną upublicznione lub
udostępnione publicznie przez uczestników bądź nie zostaną
przekazane Komisji bez zastrzeżeń dotyczących poufności,
odbiorca informacji traktuje je jako poufne. W odniesieniu do informacji
niejawnych stosuje się zasady Komisji dotyczące bezpieczeństwa.
Tytuł II
ZASADY UCZESTNICTWA
Rozdział I
PRZEPISY OGÓLNE
Artykuł 5
Formy finansowania
Zgodnie z art. 10
rozporządzenia (UE) nr XX/2012 [„Horyzont 2020”], finansowanie może
przyjąć jedną lub kilka form przewidzianych w rozporządzeniu
(UE) nr XX/2012 [rozporządzenie finansowe], w szczególności dotacji,
nagród, zamówień publicznych i instrumentów finansowych.
Artykuł 6
Podmioty
prawne mogące uczestniczyć w działaniach
1.
Wszelkie podmioty prawne, bez względu na
siedzibę, oraz organizacje międzynarodowe mogą uczestniczyć
w działaniu, pod warunkiem spełnienia warunków określonych w
niniejszym rozporządzeniu, a także ewentualnych warunków
określonych w odnośnym programie lub planie prac.
2.
Stosowny program prac może ograniczać
uczestnictwo podmiotów prawnych posiadających siedzibę w
państwach trzecich w programie „Horyzont 2020” lub jego
częściach, jeżeli warunki uczestnictwa podmiotów prawnych z
państw członkowskich w programach badawczych i innowacyjnych
państwa trzeciego uznaje się za szkodliwe dla interesów Unii.
3.
Stosowny program lub plan prac może
wykluczać podmioty, które nie są w stanie dostarczyć
satysfakcjonujących gwarancji bezpieczeństwa, w tym w odniesieniu do
poświadczenia bezpieczeństwa osobowego pracowników, jeżeli jest
to uzasadnione względami ochrony.
4.
JRC może uczestniczyć w działaniach
z zachowaniem tych samych praw i obowiązków, co podmiot prawny mający
siedzibę w państwie członkowskim.
Artykuł 7
Niezależność
1.
Dwa podmioty prawne uważa się za
niezależne od siebie, jeżeli żaden z nich nie znajduje się
pod bezpośrednią lub pośrednią kontrolą drugiego ani
pod bezpośrednią lub pośrednią kontrolą tej samej
osoby trzeciej.
2.
Do celów ust. 1 kontrola może, w
szczególności, przyjąć jedną z następujących
form:
a)      bezpośrednie lub pośrednie
posiadanie udziału przekraczającego 50 % wartości nominalnej
wyemitowanego kapitału zakładowego przedmiotowego podmiotu prawnego
lub posiadanie większości praw głosu akcjonariuszy lub
wspólników tego podmiotu;
b)      bezpośrednie lub pośrednie
posiadanie faktycznych lub wynikających z prawa uprawnień decyzyjnych
w przedmiotowym podmiocie prawnym.
3.
Następujących związków między
podmiotami prawnymi nie uważa się jednak za ustanawiające
stosunek kontroli:
a)      ta sama publiczna spółka
inwestycyjna, ten sam inwestor instytucjonalny lub ta sama spółka
kapitału podwyższonego ryzyka posiada bezpośredni lub
pośredni udział przekraczający 50 % wartości nominalnej
wyemitowanego kapitału zakładowego lub większość praw
głosu akcjonariuszy lub wspólników;
b)      właścicielem przedmiotowych
podmiotów prawnych lub podmiotem sprawującym nadzór nad nimi jest ten sam
organ publiczny.
Rozdział II
DOTACJE
SEKCJA I
PROCEDURA UDZIELANIA DOTACJI
Artykuł 8
Warunki udziału
1.
Spełnione muszą być
następujące warunki minimalne:
a)      w działaniu biorą udział
co najmniej trzy podmioty prawne;
b)      każdy z podmiotów musi mieć
siedzibę w państwie członkowskim lub państwie
stowarzyszonym;
c)      dwa z podmiotów nie mogą mieć
siedziby w tym samym państwie członkowskim lub państwie
stowarzyszonym;
d)      wszystkie trzy podmioty prawne muszą
być od siebie niezależne w rozumieniu art. 7.
2.
Do celów ust. 1, jeżeli jednym z uczestników
jest JRC, międzynarodowa organizacja o znaczeniu europejskim lub podmiot
utworzony na mocy prawa unijnego, uważa się, że taki podmiot ma siedzibę
w państwie członkowskim lub państwie stowarzyszonym innym
niż jakiekolwiek państwo członkowskie lub państwo
stowarzyszone, w którym siedzibę ma inny uczestnik tego samego
działania.
3.
Na zasadzie odstępstwa od ust. 1, w przypadku
działań w zakresie badań pionierskich Europejskiej Rady ds.
Badań Naukowych (ERBN), instrumentu MŚP, dotacji na
współfinansowanie działania oraz w uzasadnionych przypadkach
określonych w programie lub planie prac, minimalnym warunkiem jest udział
jednego podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie
członkowskim lub państwie stowarzyszonym.
4.
Na zasadzie odstępstwa od ust. 1, w przypadku
działań koordynacyjnych i wspierających oraz działań w
zakresie szkoleń i mobilności, minimalnym warunkiem jest udział
jednego podmiotu prawnego.
5.
Programy lub plany prac mogą
określać dodatkowe warunki odpowiadające szczególnym wymogom
polityki lub charakterowi i celom działania, w tym m.in. warunki
odnoszące się do liczby uczestników, typu uczestników i siedziby.
Artykuł 9
Kwalifikowanie do finansowania
1.
Do finansowania Unii kwalifikują się
następujący uczestnicy:
a)      każdy podmiot prawny mający
siedzibę w państwie członkowskim lub państwie
stowarzyszonym bądź utworzony na mocy prawa Unii;
b)      każda międzynarodowa
organizacja o znaczeniu europejskim;
c)      każdy podmiot prawny mający
siedzibę w państwie trzecim określonym w programie prac.
2.
W przypadku uczestnictwa organizacji
międzynarodowej lub uczestnictwa podmiotu prawnego mającego
siedzibę w państwie trzecim, które nie są uprawnione do
otrzymywania finansowania zgodnie z ust. 1, finansowanie Unii może
zostać przyznane pod warunkiem spełnienia co najmniej jednego z
poniższych warunków:
a)      uczestnictwo uważa się za
istotne dla realizacji działania przez Komisję lub odnośny organ
finansujący;
b)      takie finansowanie przewidziano w
dwustronnej umowie o współpracy naukowej i technologicznej lub w innej
umowie zawartej między Unią a organizacją
międzynarodową lub, w przypadku podmiotów mających siedziby w
państwach trzecich, państwem, w którym podmiot prawny ma swoją
siedzibę.
Artykuł 10
Zaproszenia do składania wniosków
Bez uszczerbku dla innych przypadków
przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr XX/2012 [rozporządzenie
finansowe] oraz w rozporządzeniu (UE) nr XX/2012 [rozporządzenie
delegowane], zaproszenia do składania wniosków nie są publikowane dla
działań koordynacyjnych i wspierających oraz dotacji na
współfinansowanie działania, prowadzonych przez podmioty prawne
określone w programach prac, pod warunkiem, że działanie nie
jest objęte zakresem zaproszenia do składania wniosków.
Artykuł 11
Wspólne zaproszenia z państwami
trzecimi lub z organizacjami międzynarodowymi
1.
W celu wspólnego finansowania działań
można ogłaszać wspólne zaproszenia do składania wniosków z
państwami trzecimi lub z ich organizacjami naukowymi i technologicznymi
oraz agencjami lub z organizacjami międzynarodowymi. Ocena i wybór
wniosków będą się odbywać w drodze uzgodnionych wspólnych
procedur oceny i wyboru. Takie procedury oceny i wyboru muszą gwarantować
zgodność z zasadami określonymi w tytule VI rozporządzenia
(UE) XX/2012 [rozporządzenie finansowe] oraz angażować
zrównoważoną grupę niezależnych ekspertów wyznaczonych
przez każdą ze stron.
2.
Podmioty prawne otrzymujące finansowanie Unii
zawierają umowę o udzielenie dotacji z Unią lub stosownym
organem finansującym. Umowa ta o udzielenie dotacji obejmuje opis prac,
które mają zostać wykonane przez tych uczestników oraz przez
uczestniczące podmioty prawne z zaangażowanych państw trzecich.
3.
Podmioty prawne otrzymujące finansowanie Unii
zawierają umowę o koordynacji z uczestniczącymi podmiotami
prawnymi otrzymującymi finansowanie z odnośnych państw trzecich
lub organizacji międzynarodowych.
Artykuł 12
Wnioski
1.
W stosownych przypadkach wnioski obejmują
projekt planu wykorzystania i upowszechniania wyników.
2.
Wszystkie wnioski o finansowanie badań przy
wykorzystaniu ludzkich zarodkowych komórek macierzystych zawierają w
stosownych przypadkach informacje dotyczące środków w zakresie
zezwoleń i kontroli, jakie zostaną podjęte przez
właściwe organy państw członkowskich, jak również
informacje dotyczące zatwierdzeń w zakresie zgodności z zasadami
etycznymi, które zostaną udzielone. Instytucje, organizacje i naukowcy
podlegają rygorystycznemu systemowi zezwoleń i kontroli w zakresie
pozyskiwania ludzkich zarodkowych komórek macierzystych, zgodnie z ramami
prawnymi zainteresowanych państw członkowskich.
3.
Wniosek naruszający podstawowe zasady etyczne
lub powiązane właściwe przepisy, lub niespełniający
warunków określonych w decyzji nr XX/XX/UE [program szczegółowy],
programie lub planie prac lub w zaproszeniu do składania wniosków,
może zostać w każdym momencie wykluczony z procedury oceny,
wyboru i przyznawania.
Artykuł 13
Ocena
etyczna
Komisja systematycznie prowadzi ocenę
etyczną wniosków obejmujących kwestie etyczne. Podczas oceny
weryfikuje się poszanowanie zasad etycznych i przepisów oraz, w przypadku
badań prowadzonych poza Unią, weryfikuje się, czy te same
badania byłyby dozwolone w państwie członkowskim.
Artykuł 14
Kryteria wyboru i udzielania
1.
Oceny złożonych wniosków dokonuje
się w oparciu o następujące kryteria udzielania:
a)       doskonałość;
b)      oddziaływanie;
c)       jakość i skuteczność
realizacji.
2.
Do wniosków dotyczących działań w
zakresie badań pionierskich ERBN zastosowanie ma wyłączne
kryterium doskonałości.
3.
W programie lub planie prac określa się
dalsze informacje dotyczące stosowania kryteriów udzielania
określonych w ust. 1, a także określa się wagi i progi.
4.
Wnioski klasyfikuje się w kolejności
odpowiadającej wynikom oceny. Na podstawie tej klasyfikacji dokonuje
się wyboru.
5.
Komisja lub stosowny organ finansujący
weryfikuje z wyprzedzeniem zdolność finansową
wyłącznie w przypadku koordynatorów, jeżeli kwota finansowania
Unii na działanie, którego dotyczy wniosek, jest równa 500 000 EUR lub
wyższa, chyba że na podstawie dostępnych informacji
istnieją uzasadnione wątpliwości co do zdolności finansowej
koordynatora lub innych uczestników.
6.
Nie weryfikuje się zdolności finansowej w
przypadku podmiotów prawnych, których zdolność gwarantuje
państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone, ani w przypadku
instytucji szkolnictwa wyższego i średniego.
Artykuł 15
Procedura przeglądu oceny
1.
Komisja lub stosowny organ finansujący stosuje
procedurę przeglądu oceny w przypadku wnioskodawców, którzy
uważają, że ocena ich wniosków nie została przeprowadzona
zgodnie z procedurami określonymi w niniejszych zasadach, stosownym
programie lub planie prac i w zaproszeniu do składania wniosków.
2.
Wniosek dotyczący przeglądu jest
związany z konkretnym wnioskiem oraz zostaje złożony przez
koordynatora wniosku w ciągu 30 dni od dnia, w którym Komisja lub stosowny
organ finansujący poinformowały koordynatora o wynikach oceny.
3.
Komisja lub stosowny organ finansujący są
odpowiedzialni za zbadanie wniosku. Czynność ta obejmuje tylko aspekty
proceduralne oceny, nie zaś kwestie merytoryczne wniosku.
4.
Komitet ds. przeglądu oceny, w którego
skład wchodzą pracownicy Komisji lub stosownego organu
finansującego wydaje opinię na temat aspektów proceduralnych procesu
oceny. Przewodniczy mu urzędnik Komisji lub stosownego organu
finansującego z departamentu innego, niż departament odpowiedzialny
za zaproszenie do składania wniosków. Komitet może zalecić:
a)      ponowną ocenę wniosku;
b)      potwierdzenie pierwotnej opinii.
5.
Na podstawie tego zalecenia Komisja lub stosowny
organ finansujący wydaje opinię i powiadamia koordynatora wniosku.
6.
Procedura przeglądu nie powoduje
opóźnienia dla procesu wyboru wniosków niepodlegających
przeglądowi.
7.
Procedura przeglądu nie wyklucza podjęcia
przez uczestnika wszelkich innych działań zgodnie z prawem Unii.
Artykuł 16
Umowa o udzielenie dotacji
1.
Komisja lub stosowny organ finansujący zawiera
z uczestnikami umowę o udzielenie dotacji.
2.
Umowa o udzielenie dotacji określa prawa i
obowiązki uczestników, Komisji lub stosownych organów finansujących.
Określa ona również prawa i obowiązki podmiotów prawnych, które
stały się uczestnikami podczas realizacji działania.
3.
Umowa o udzielenie dotacji może
określać prawa i obowiązki uczestników w zakresie praw
dostępu, wykorzystania i upowszechniania, dodatkowe do praw i
obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu.
4.
W stosownych przypadkach umowa o udzielenie dotacji
uwzględnia ogólne zasady zawarte w zaleceniu Komisji w sprawie
Europejskiej karty naukowca oraz w Kodeksie postępowania przy rekrutacji
pracowników naukowych[18].
5.
Umowa o udzielenie dotacji zawiera, w stosownych
przypadkach, przepisy zapewniające poszanowanie zasad etyki, w tym
przewidujące ustanowienie niezależnej komisji etycznej oraz prawo
Komisji do przeprowadzania audytu w zakresie etyki.
6.
Poszczególne dotacje na działania mogą
stanowić część partnerstwa ramowego zgodnie z przepisami
rozporządzenia (UE) nr XX/2012 [rozporządzenie finansowe] i
rozporządzenia (UE) nr [rozporządzenie delegowane].
Artykuł 17
Decyzje o udzieleniu dotacji
W stosownych przypadkach Komisja, zgodnie z
art. X rozporządzenia (UE) nr XX/2012 [rozporządzenie finansowe], lub
stosowny organ finansujący, może, zamiast zawierania umów o
udzielenie dotacji, przyjąć decyzje o udzieleniu dotacji. Stosuje
się do nich odpowiednio przepisy niniejszego rozporządzenia
dotyczące umów o udzielenie dotacji.
Artykuł 18
Bezpieczny system elektroniczny
Komisja lub stosowny organ finansujący
może ustanowić bezpieczny system elektroniczny wymiany informacji z
uczestnikami. Dokumenty złożone za pośrednictwem tego systemu, w
tym umowy o udzielenie dotacji, uznaje się za oryginalny dokument, w
przypadku zastosowania identyfikacji użytkownika i hasła
przedstawiciela uczestnika. Taka identyfikacja stanowi podpis przedmiotowego
dokumentu.
SEKCJA II
REALIZACJA
Artykuł 19
Realizacja działania
1.
Uczestnicy realizują działanie zgodnie ze
wszystkimi warunkami i obowiązkami określonymi w niniejszym
rozporządzeniu, rozporządzeniu (UE) nr XX/2012 [rozporządzenie
finansowe], rozporządzeniu (UE) nr [rozporządzenie delegowane],
decyzji nr XX/XX/UE [program szczegółowy], programie lub planie prac,
zaproszeniu do składania wniosków i umowie o udzielenie dotacji.
2.
Uczestnicy nie mogą podejmować
żadnych zobowiązań niezgodnych z umową o udzielenie
dotacji. Jeśli uczestnik nie wypełnia swoich zobowiązań
dotyczących realizacji działania od strony technicznej, pozostali
uczestnicy wypełniają zobowiązania bez dodatkowego wkładu
finansowania Unii, chyba że Komisja lub organ finansujący
wyraźnie zwolni ich z tego obowiązku. Odpowiedzialność
finansowa każdego z uczestników jest ograniczona do jego własnego
zadłużenia, z zastrzeżeniem przepisów dotyczących funduszu.
Uczestnicy zapewniają, aby Komisja lub organ finansujący byli
informowani o wszelkich zdarzeniach, które mogą mieć wpływ na
realizację działania lub na interes Unii.
3.
Uczestnicy realizują działanie i
podejmują w tym celu wszystkie konieczne i uzasadnione kroki.
Dysponują właściwymi zasobami w zakresie i czasie
niezbędnym do realizacji działania. Jeśli jest to niezbędne
dla realizacji działania, mogą zlecić osobom trzecim, w tym
podwykonawcom, realizację niektórych elementów działania lub
mogą wykorzystać zasoby udostępnione przez osoby trzecie w
postaci wkładu niepieniężnego, zgodnie z warunkami
określonymi w umowie o udzielenie dotacji. Uczestnik zachowuje
wyłączną odpowiedzialność wobec Komisji lub
odnośnego organu finansującego oraz wobec pozostałych
uczestników za wykonane prace.
4.
Zlecenie podwykonawstwa na realizację
niektórych elementów działania jest ograniczone do przypadków
przewidzianych w umowie o udzielenie dotacji.
5.
Osoby trzecie inne niż podwykonawcy mogą
wykonywać część prac uczestnika w ramach działania,
pod warunkiem wskazania takich osób trzecich i wykonywanych przez nie prac w
umowie o udzielenie dotacji.
Koszty poniesione przez takie osoby trzecie
można przyjąć jako kwalifikowalne, jeśli osoba trzecia
spełnia następujące stosowane razem warunki:
a)      kwalifikowałaby się do
finansowania, gdyby była uczestnikiem;
b)      jest stowarzyszona lub powiązana z
uczestnikiem w ramach struktury prawnej obejmującej współpracę
nieograniczoną do projektu;
c)      jest określona w umowie o udzielenie
dotacji;
d)      przestrzega zasad mających
zastosowanie do uczestnika na mocy umowy o udzielenie dotacji w odniesieniu do
kwalifikowalności kosztów i kontroli wydatków.
6.
Osoby trzecie mogą także
udostępniać uczestnikowi zasoby poprzez wkład
niepieniężny w działanie. Koszty poniesione przez osoby trzecie
w odniesieniu do wkładu niepieniężnego udostępnianego
nieodpłatnie kwalifikują się do finansowania pod warunkiem,
że spełniają warunki określone w umowie o udzielenie
dotacji.
7.
Działanie może obejmować wsparcie
finansowe dla osób trzecich zgodnie z warunkami określonymi w
rozporządzeniu (UE) nr XX/2012 [rozporządzenie finansowe] oraz
rozporządzeniu (UE) nr XX/2012 [rozporządzenie delegowane]. Kwoty, o
których mowa w art. [127 ust. 2 lit. c)] rozporządzenia (UE) nr XX/2012
[rozporządzenie finansowe] mogą zostać przekroczone, jeżeli
jest to niezbędne dla osiągnięcia celu działania.
8.
Działanie prowadzone przez uczestników
stanowiących instytucje zamawiające w rozumieniu dyrektyw Parlamentu
Europejskiego i Rady 2004/17/WE[19],
2004/18/WE[20]
i 2009/81/WE[21]
mogą obejmować lub mieć na celu przedkomercyjne zamówienia
publiczne lub zamówienia na innowacyjne rozwiązania, jeżeli są
one przewidziane w programie lub planie prac i wymagane dla jego realizacji. W
takim przypadku przepisy określone w art. 35 ust. 2 i w art. 49 ust. 2 i 3
mają zastosowanie do procedur udzielania zamówień prowadzonych przez
uczestników.
9.
Uczestnicy przestrzegają przepisów prawa krajowego,
regulacji i zasad etycznych państw, w których prowadzone są
działania. W stosownych przypadkach uczestnicy muszą uzyskać
przed rozpoczęciem działania zgodę właściwych
krajowych lub lokalnych komisji etycznych.
10.
Prace z wykorzystaniem zwierząt są prowadzone
zgodnie z art. 13 TFUE oraz przestrzegają obowiązku
zastępowania, ograniczania i udoskonalania wykorzystania zwierząt do
celów naukowych zgodnie prawem Unii, a w szczególności z dyrektywą
Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE[22].
Artykuł 20
Konsorcjum
1.
Członkowie konsorcjum pragnący
uczestniczyć w działaniu wyznaczają jednego spośród nich na
koordynatora, który jest wskazany w umowie o udzielenie dotacji.
2.
Członkowie konsorcjum uczestniczący w
działaniu zawierają umowę wewnętrzną (umowę
konsorcyjną), z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków
przewidzianych w programie lub planie prac lub zaproszeniu do składania
wniosków.
3.
Konsorcjum może zaproponować dodanie lub
usunięcie uczestnika zgodnie ze stosownymi przepisami umowy o udzielenie
dotacji, pod warunkiem, że zmiana ta jest zgodna z zasadami uczestnictwa,
nie ma negatywnego wpływu na realizację działania i nie jest
sprzeczna z zasadą równego traktowania.
SEKCJA III
FORMY DOTACJI I PRZEPISY DOTYCZĄCE FINANSOWANIA
Artykuł 21
Formy dotacji
Dotacje mogą przyjmować dowolną
formę przewidzianą w art. [116] rozporządzenia (UE) nr XX/2012
[rozporządzenie finansowe].
Artykuł 22
Finansowanie
działania
1.
Kwota finansowania działania nie przekracza
wysokości całkowitych kwalifikowanych kosztów pomniejszonych o
wpływy z działania.
2.
Za wpływy z działania uznaje się:
a)      zasoby udostępnione
nieodpłatnie przez osoby trzecie uczestnikom poprzez transfer finansowy
lub wkład niepieniężny, pod warunkiem, że zostały one
przeznaczone przez osobę trzecią wyraźnie na użytek
działania;
b)      dochód wytworzony przez działanie, z
wyjątkiem dochodu wytworzonego w wyniku wykorzystania wyników
działania;
c)      dochód wytworzony w wyniku sprzedaży
aktywów zakupionych w ramach umowy o udzielenie dotacji do wartości kosztu
początkowo zgłoszonego dla działania przez użytkownika.
3.
Stosuje się jednolitą stawkę zwrotu
kosztów kwalifikowalnych na działanie dla wszystkich czynności
finansowanych w jego ramach. Maksymalna stawka jest ustalana w programie lub
planie prac.
4.
Dotacja w ramach programu „Horyzont 2020” może
wynieść maksymalnie 100 % całkowitych kwalifikowalnych kosztów
następujących działań, bez uszczerbku dla zasady
współ-finansowania:
5.
Dotacja w ramach programu „Horyzont 2020” jest
ograniczona do maksymalnie 70 % całkowitych kwalifikowalnych kosztów
następujących działań:
a)      działania polegające
głównie na przygotowaniu prototypów, testowaniu, demonstracji, rozwoju
eksperymentalnym, pilotażu, powielaniu rynkowym;
b)      dotacje na współfinansowanie
programu.
6.
Stawka zwrotu ustalona w niniejszym artykule ma
zastosowanie również w przypadku działań, dla których dla
całości lub części działania ustala się stawki
zryczałtowane, skalę kosztów jednostkowych lub płatności
ryczałtowe.
Article 23
Kwalifikowalność kosztów
1.
Warunki kwalifikowalności kosztów
określono w art. X rozporządzenia (UE) nr xx [rozporządzenie
finansowe/rozporządzenie delegowane]. Koszty poniesione w związku z
działaniem przez osoby trzecie mogą być kwalifikowalne zgodnie z
przepisami niniejszego rozporządzenia i umowy o udzielenie dotacji.
2.
Niekwalifikowalne koszty to koszty
niespełniające powyższych warunków, w szczególności
przepisów dotyczących możliwych przyszłych strat lub
obciążeń, strat wynikających z różnic kursowych, kosztów
związanych ze stopą zwrotu z kapitału, kosztów zwróconych w
związku z innym działaniem lub programem Unii, zobowiązań i
kosztów ich obsługi oraz wydatków zbędnych lub nieprzemyślanych.
Artykuł 24
Koszty pośrednie
1.
Kwalifikowalne koszty pośrednie ustala
się według stawki zryczałtowanej wynoszącej 20% całkowitych
kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich, z wyłączeniem
kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich podwykonawstwa oraz kosztów zasobów
udostępnionych przez osoby trzecie, których nie używa się w
lokalu beneficjenta, a także wsparcia finansowego na rzecz osób trzecich.
2.
Na zasadzie odstępstwa od ust. 1, koszty
pośrednie mogą zostać zadeklarowane w formie kwoty
ryczałtowej lub według skali kosztów jednostkowych, jeśli
przewiduje to program lub plan prac.
Artykuł 25
Roczny efektywny czas pracy
1.
Kwalifikowalne koszty personelu obejmują tylko
godziny rzeczywiście przepracowane przez osoby bezpośrednio
wykonujące prace w ramach działania. Dowody dotyczące liczby
rzeczywiście przepracowanych godzin musi przedstawić uczestnik,
zwykle za pomocą systemu rejestracji czasu pracy.
2.
Rejestracja czasu pracy nie jest wymagana w
przypadku osób wykonujących prace wyłącznie w ramach
działania. W takich przypadkach uczestnik musi podpisać
oświadczenie, w którym potwierdza, że dana osoba wykonywała prace
wyłącznie w ramach działania.
3.
Umowa o udzielenie dotacji zawiera minimalne wymogi
dotyczące systemu rejestracji czasu oraz liczby godzin rocznego
efektywnego czasu pracy stosowanej do obliczenia godzinowych stawek
pracowników.
Artykuł 26
Koszty personelu właścicieli
małych i średnich przedsiębiorstw i osób fizycznych
niepobierających wynagrodzenia
Właściciele małych i
średnich przedsiębiorstw niepobierający wynagrodzenia oraz
pozostałe osoby fizyczne niepobierające wynagrodzenia mogą
naliczać koszty personelu według skali kosztów jednostkowych.
Artykuł 27
Skala
kosztów jednostkowych
1.
Zgodnie z art. X rozporządzenia (UE) nr XX/XX
[rozporządzenie finansowe] Komisja może ustalić metodę
określania skali kosztów jednostkowych w oparciu o:
a)      dane statystyczne bądź podobny
obiektywny środek;
b)      możliwe do skontrolowania dane
historyczne uczestnika.
2.
Kwalifikowalne koszty bezpośrednie personelu
mogą być finansowane na podstawie skali kosztów jednostkowych
określonej zgodnie z praktykami w zakresie księgowania kosztów
zwyczajowo stosowanymi przez uczestnika, pod warunkiem, że są one
zgodne z następującymi stosowanymi łącznie kryteriami:
a)      oblicza się je na podstawie
całkowitych rzeczywistych kosztów personelu wykazanych na kontach
księgi głównej uczestnika, które można dostosować na
podstawie uwzględnionych w budżecie lub szacowanych elementów na
warunkach zdefiniowanych przez Komisję;
b)      są zgodne z przepisami art. 23;
c)      zapewniają zgodność z
zasadą braku zysku oraz uniknięcie podwójnego finansowania kosztów;
d)      oblicza się je z należytym uwzględnieniem
przepisów dotyczących efektywnego czasu pracy, zawartych w art. 25.
Artykuł 28
Świadectwo kontroli
sprawozdań finansowych
Świadectwo kontroli sprawozdań
finansowych obejmuje łączną kwotę dotacji
zgłoszoną przez uczestnika w formie zwrotu kosztów rzeczywistych i w
formie skali kosztów jednostkowych, o której mowa w art. 27 ust. 2.
Świadectwo przedkłada się jedynie, jeśli w momencie
zgłaszania płatności końcowej dotacji kwota ta jest równa
325 000 EUR lub wyższa.
Artykuł 29
Świadectwo kontroli metodyki
1.
Uczestnicy obliczający bezpośrednie
koszty personelu i występujący o ich zwrot na podstawie skali kosztów
jednostkowych mogą przedstawić Komisji świadectwo kontroli
metodyki. Taka metodyka musi być zgodna z warunkami określonymi w
art. 27 ust. 2 i spełniać wymogi zdefiniowane w umowie o udzielenie
dotacji.
2.
Po zaakceptowaniu przez Komisję
świadectwa kontroli metodyki, jest ona ważna w odniesieniu do
wszystkich działań finansowanych na mocy rozporządzenia (UE) nr
XX/XX [„Horyzont 2020”], a uczestnik zgodnie z nią oblicza koszty i ubiega
się o ich zwrot.
Artykuł 30
Audytorzy poświadczający
1.
Świadectwa kontroli sprawozdań
finansowych i kontroli metodyki, o których mowa w art. 28 i 29 mogą
wydawać niezależni audytorzy posiadający kwalifikacje
niezbędne do wykonywania ustawowych kontroli dokumentów rachunkowych
zgodnie z dyrektywą 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[23] bądź zgodnie z
podobnymi przepisami krajowymi lub też właściwy i
niezależny urzędnik publiczny, którego odpowiednie organy krajowe
uprawniły do kontrolowania uczestnika i który nie brał udziału w
sporządzeniu sprawozdania finansowego.
2.
Na wniosek Komisji, Trybunału Obrachunkowego
lub Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych
(OLAF), audytor, który wydał świadectwo kontroli sprawozdań
finansowych i kontroli metodyki udziela dostępu do dokumentów pomocniczych
i dokumentacji roboczej z audytu, na podstawie których wydano świadectwo
kontroli sprawozdań finansowych.
Artykuł 31
Łączne finansowanie
Działanie, na które przyznano dotację
z budżetu Unii, może również kwalifikować się do
dotacji na podstawie rozporządzenia (UE) nr XX/XX [„Horyzont 2020”] pod
warunkiem, że dotacje nie obejmują tych samych kosztów.
SEKCJA IV
GWARANCJE
Artykuł 32
Fundusz gwarancyjny dla uczestników
1.
Niniejszym ustanawia się fundusz gwarancyjny
dla uczestników (dalej zwany „funduszem”) obejmujący ryzyko związane
z niemożnością odzyskania kwot należnych Unii w
związku z działaniami finansowanymi za pomocą dotacji przez
Komisję na mocy decyzji nr 1982/2006/WE oraz przez Komisję lub organy
unijne w ramach programu „Horyzont 2020” zgodnie z zasadami ustanowionymi w
niniejszym rozporządzeniu. Fundusz zastępuje i stanowi
następstwo funduszu gwarancyjnego dla uczestników ustanowionego rozporządzeniem
(WE) nr 1906/2006.
2.
Fundusz funkcjonuje zgodnie z art. 33. Odsetki
wygenerowane przez fundusz dodawane są do funduszu i służą
wyłącznie do celów określonych w art. 33 ust. 3.
3.
Jeśli odsetki nie są wystarczające
na pokrycie operacji opisanych w art. 33 ust. 3, fundusz nie interweniuje, a
Komisja lub stosowny unijny organ finansujący odzyskuje wszelkie
należne kwoty bezpośrednio od beneficjentów.
4.
Fundusz uznaje się za wystarczające
zabezpieczenie zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr XX/XX
[rozporządzeniem finansowym]. Od uczestników nie można
przyjmować żadnej dodatkowej gwarancji bądź zabezpieczenia
ani nie można nakładać na nich takiego obowiązku, z
wyjątkiem przypadku opisanego w ust. 3.
5.
Uczestnicy działania w ramach programu
„Horyzont 2020”, którego ryzyko pokrywa fundusz, uiszczają
składkę w wysokości 5% finansowania Unii na działanie. Po
zakończeniu działania koordynator zwraca uczestnikom kwotę
wniesioną do funduszu.
Artykuł 33
Działanie funduszu
1.
Fundusz jest zarządzany przez Unię
reprezentowaną przez Komisję, występującą w imieniu
uczestników jako podmiot wykonawczy, zgodnie z warunkami określonymi w
umowie o udzielenie dotacji.
Komisja może zarządzać funduszem
bezpośrednio lub powierzyć zarządzanie finansowe funduszem
Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu bądź odpowiedniej instytucji
finansowej („bank depozytariusz”). Bank depozytariusz zarządza funduszem
zgodnie z wytycznymi Komisji.
2.
Wkład uczestników do funduszu może
być wydzielony z początkowych płatności zaliczkowych i
wpłacony do funduszu w imieniu uczestników.
3.
Jeżeli Unii należą się
jakieś kwoty ze strony uczestnika, Komisja może, bez uszczerbku dla
kar, które mogą zostać nałożone na niesolidnego uczestnika,
dokonać którejkolwiek z następujących czynności:
a)      przekazać lub polecić bankowi
depozytariuszowi, aby przekazał należną kwotę z funduszu
bezpośrednio koordynatorowi działania. Takiego przekazania dokonuje
się po zakończeniu lub wycofaniu uczestnictwa uczestnika
uchybiającego zobowiązaniom, jeżeli działanie jest nadal
prowadzone i pozostali uczestnicy zgodzą się na jego realizację
zgodnie z tymi samymi celami. Kwoty przeniesione z funduszu będą
uważane za finansowanie Unii;
b)      skutecznie odzyskać tę
kwotę z funduszu.
Komisja wystawia na rzecz funduszu nakaz
odzyskania środków od takiego uczestnika. Komisja może w tym celu
podjąć decyzję o odzyskaniu środków zgodnie z
rozporządzeniem (UE) nr XX/XX [rozporządzenie finansowe].
4.
Kwoty odzyskane z funduszu stanowią dochody
przeznaczone na jego cel w rozumieniu art. X rozporządzenia (UE) nr
XX/2012 [rozporządzenie finansowe]. Po zakończeniu realizacji
wszystkich dotacji, których ryzyko pokrywa fundusz, wszelkie pozostające
kwoty należne zostają odzyskane przez Komisję i ujęte w
budżecie Unii, z zastrzeżeniem decyzji organu prawodawczego.
Rozdział IV
NAGRODY, ZAMÓWIENIA I INSTRUMENTY FINANSOWE
Artykuł 34
Nagrody
Finansowanie Unii może przyjąć
formę nagród określonych w tytule VII rozporządzenia (UE) nr
XX/XX [rozporządzenie finansowe].
Artykuł 35
Zamówienia publiczne, zamówienia
przedkomercyjne
i zamówienia publiczne na innowacyjne rozwiązania
1.
Każde zamówienie publiczne składane przez
Komisję we własnym imieniu lub wspólnie z państwami
członkowskimi podlega zasadom dotyczącym zamówień publicznych,
określonym w rozporządzeniu (UE) nr XX/2012 [rozporządzenie
finansowe] i rozporządzeniu (UE) nr XX/XX [rozporządzenie
delegowane].
2.
Finansowanie Unii może przybierać
formę zamówień przedkomercyjnych bądź zamówień na
innowacyjne rozwiązania składanych przez Komisję lub
odnośny organ finansujący we własnym imieniu lub wspólnie z
instytucjami zamawiającymi z państw członkowskich i państw
stowarzyszonych.
Procedury
udzielania zamówień:
a)      są zgodne z zasadami
przejrzystości, niedyskryminacji, równego traktowania, należytego
zarządzania finansami, proporcjonalności oraz z zasadami konkurencji,
a także, w stosownych przypadkach, z dyrektywami 2004/17/WE, 2004/18/WE i
2009/81/WE, lub, gdy Komisja działa we własnym imieniu, z
rozporządzeniem (UE) nr XX/2012 [rozporządzeniem finansowym];
b)      mogą określać szczególne
warunki, takie jak miejsce wykonania zamówionych czynności, które jest ograniczone w przypadku zamówień
przedkomercyjnych do terytorium państw członkowskich i państw
związanych z programem „Horyzont 2020”, jeżeli jest to
właściwie uzasadnione celem działania;
c)      mogą zezwalać na udzielenie
szeregu zamówień w ramach tej samej procedury („multiple sourcing”);
d)      zapewniają udzielenie zamówień
oferentom proponującym najkorzystniejszy stosunek wartości do ceny.
Artykuł 36
Instrumenty finansowe
1.
Instrumenty finansowe mogą przyjąć
którąkolwiek z form, o których mowa w [tytule VIII] rozporządzenia
(UE) nr XX/XX [rozporządzenie finansowe] oraz są one realizowane
zgodnie z tym tytułem, oraz mogą zostać połączone z
dotacjami finansowanymi z budżetu Unii, w tym w ramach programu „Horyzont
2020”.
2.
Zgodnie z art. [18 ust. 2] rozporządzenia (UE)
nr XX/XX [rozporządzenie finansowe] dochody i zwroty pochodzące z
instrumentu finansowego ustanowionego rozporządzeniem (UE) nr XX/XX
[„Horyzont 2020”] są przydzielane temu instrumentowi.
3.
Dochody i zwroty pochodzące z mechanizmu
finansowania opartego na podziale ryzyka ustanowionego decyzją nr
1982/2006/WE oraz z Instrumentu na rzecz Wysokiego Wzrostu i Innowacji w
MŚP (GIF1) ustanowionego decyzją nr 1639/2006/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady [24],
są przydzielane instrumentom finansowym stanowiącym ich
następstwo na mocy rozporządzenia (UE) nr XX/XX [“Horyzont 2020”].
Rozdział VII
EKSPERCI
Artykuł 37
Wyznaczenie
niezależnych ekspertów
1.
Komisja oraz, w stosownych przypadkach, organy
finansujące, mogą wyznaczyć niezależnych ekspertów w celu
oceny wniosków lub udzielenia porad lub pomocy przy:
a)      ocenie wniosków;
b)      monitorowaniu realizacji
działań prowadzonych na mocy rozporządzenia (UE) nr XX/XX
[„Horyzont 2020”] oraz poprzednich programów w zakresie badań naukowych
lub innowacji;
c)      realizacji polityki lub programów Unii w
zakresie badań naukowych i innowacji, w tym programu „Horyzont 2020”, oraz
tworzeniu i funkcjonowaniu europejskiej przestrzeni badawczej;
d)      ocenie programów w zakresie badań
naukowych i innowacji;
e)      opracowaniu polityki Unii w zakresie
badań naukowych i innowacji, w tym przygotowaniu przyszłych
programów.
2.
Niezależnych ekspertów wybiera się na
podstawie umiejętności, doświadczenia i wiedzy odpowiednich do
celów realizacji powierzonych im zadań. W przypadkach gdy niezależni
eksperci mają do czynienia z informacjami niejawnymi, przed ich
wyznaczeniem konieczne jest odpowiednie poświadczenie bezpieczeństwa
osobowego.
Niezależnych ekspertów wskazuje się i
wybiera na podstawie zaproszeń do składania wniosków kierowanych do
osób fizycznych oraz zaproszeń kierowanych do odnośnych organizacji,
takich jak krajowe agencje badawcze, instytucje badawcze, organizacje
normalizacyjne lub przedsiębiorstwa w celu utworzenia bazy danych
kandydatów.
Komisja lub odnośny organ finansujący
może, jeśli uzna to za właściwe oraz w należycie
uzasadnionych przypadkach, wybrać posiadającą odpowiednie
umiejętności osobę fizyczną spoza wspomnianej bazy danych.
Przy wyznaczaniu niezależnych ekspertów
podejmuje się właściwe środki w celu zapewnienia
rozsądnej równowagi płci i zróżnicowania geograficznego.
Wyznaczając niezależnych ekspertów
Komisja lub odnośny organ finansujący może konsultować
się z organami doradczymi. W przypadku działań w zakresie
badań pionierskich Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych, Komisja
wyznacza ekspertów na podstawie wniosku Rady Naukowej Europejskiej Rady ds.
Badań Naukowych.
3.
Komisja lub odnośny organ finansujący
podejmuje wszelkie niezbędne kroki w celu zagwarantowania, że ekspert
nie znajduje się w konflikcie interesów w związku ze sprawami, w
odniesieniu do których wymagana jest jego opinia.
4.
Nominacja ekspertów może przyjąć
formę ramowego aktu nominacji ważnego przez cały czas trwania
programu „Horyzont 2020”, wraz z przydziałem konkretnych zadań.
5.
Nazwiska ekspertów wyznaczonych we własnym
imieniu, którzy wspomagali Komisję lub organy finansujące w
realizacji rozporządzenia (UE) nr XX/XX [„Horyzont 2020”] oraz decyzji nr
XX/XX/UE [program szczegółowy], są publikowane co najmniej raz do
roku na stronie internetowej Komisji lub organu finansującego. Nazwiska
ekspertów są gromadzone, przetwarzane i publikowane zgodnie z
rozporządzeniem (WE) nr 45/2001.
Tytuł III
ZASADY DOTYCZĄCE UPOWSZECHNIANIA WYNIKÓW
Rozdział I
DOTACJE
SEKCJA I
WYNIKI
Artykuł 38
Własność wyników
1.
Wyniki są własnością uczestnika
osiągającego takie wyniki.
2.
Jeżeli uczestnicy działania wspólnie
osiągnęli wyniki i zakres udziału każdego z nich w
odnośnych pracach jest niemożliwy do ustalenia, wyniki te
stanowią ich współwłasność. Współwłaściciele
zawierają umowę dotyczącą podziału i warunków
korzystania z prawa współwłasności zgodną z ich
zobowiązaniami wynikającymi z umowy o udzielenie dotacji.
O ile umowa dotycząca
współwłasności nie stanowi inaczej, każdy ze
współwłaścicieli może udzielać osobom trzecim licencji
niewyłącznych na korzystanie ze stanowiących
współwłasność wyników, wykluczających
możliwość udzielania sublicencji, pod następującymi
warunkami:
a)      należy z wyprzedzeniem
powiadomić pozostałych współwłaścicieli;
b)      należy zapewnić pozostałym
współwłaścicielom godziwe i uzasadnione wynagrodzenie.
3.
W przypadku gdy pracownikom lub dowolnej stronie
pracującej na rzecz uczestnika przysługują roszczenia
dotyczące praw do osiągniętych wyników, odnośny uczestnik
zapewnia, aby wykonywanie tych praw było możliwe w sposób zgodny ze
spoczywającymi na nim zobowiązaniami wynikającymi z umowy o
udzielenie dotacji.
Artykuł 39
Ochrona wyników
1.
Jeśli wyniki nadają się do
zastosowania handlowego lub przemysłowego, uczestnik będący
właścicielem takich wyników rozpatruje możliwość ich
ochrony i, jeśli jest to możliwe i uzasadnione w danych
okolicznościach, zapewnia im odpowiednią ochronę przez
właściwy czas i we właściwym zakresie terytorialnym, należycie
uwzględniając swoje uzasadnione interesy oraz uzasadnione interesy, w
szczególności handlowe, pozostałych uczestników działania.
2.
Jeśli uczestnik, który otrzymał
finansowanie Unii nie zamierza, ze względów innych niż brak takiej
możliwości w ramach prawodawstwa Unii lub krajowego, lub brak
potencjału wykorzystania handlowego, zapewniać ochrony
osiągniętych przez siebie wyników oraz o ile uczestnik nie zamierza
przenieść ich własności na inny podmiot prawny mający
siedzibę w państwie członkowskim lub państwie
stowarzyszonym z myślą o ich ochronie, uczestnik ma obowiązek
poinformowania Komisji lub organu finansującego przed jakimkolwiek
upowszechnieniem takich wyników. Komisja w imieniu Unii lub organ
finansujący może przejąć własność takich
wyników i podjąć działania mające na celu ich
odpowiednią ochronę.
Uczestnik może nie wyrazić zgody jedynie
wówczas, gdy wykaże, że byłoby to z istotną szkodą dla
jego uzasadnionych interesów. Takie wyniki nie mogą być
upowszechniane do czasu, kiedy Komisja lub organ finansujący podejmie
decyzję lub zdecyduje o przejęciu własności i podejmie
niezbędne działania w celu zapewnienia ochrony. Terminy w tym
zakresie ustala się w umowie o udzielenie dotacji.
3.
Jeśli uczestnik, który otrzymał
finansowanie Unii zamierza zrezygnować z ochrony wyników lub nie zamierza
ubiegać się o przedłużenie ochrony ze względów innych
niż brak potencjału wykorzystania handlowego, ma on obowiązek
poinformowania Komisji lub organu finansującego, które mogą
kontynuować lub przedłużyć ochronę wyników, przejmując
ich własność. Uczestnik może nie wyrazić zgody jedynie
wówczas, gdy wykaże, że byłoby to z istotną szkodą dla
jego uzasadnionych interesów. Terminy w tym zakresie ustala się w umowie o
udzielenie dotacji.
Artykuł 40
Wykorzystanie i upowszechnianie
wyników
1.
Każdy uczestnik, który otrzymał
finansowanie Unii zachowuje należytą staranność w celu
wykorzystania wyników będących jego własnością w
dalszych badaniach lub w działalności handlowej bądź w celu
zapewnienia ich wykorzystania w taki sposób przez inny podmiot prawny, w
szczególności poprzez przeniesienie własności wyników i
udostępnianie ich na licencji zgodnie z art. 41.
W umowie o udzielenie dotacji mogą być
określone dodatkowe obowiązki w zakresie wykorzystania. Wszelkie
takie dodatkowe obowiązki wskazuje się w programie lub planie prac.
2.
Z zastrzeżeniem wszelkich ograniczeń
wynikających z ochrony własności intelektualnej, zasad
bezpieczeństwa lub uzasadnionych interesów handlowych, każdy
uczestnik za pomocą właściwych środków w
najwcześniejszym możliwym terminie upowszechnia wyniki
będące jego własnością. Terminy w tym zakresie
można ustalić w umowie o udzielenie dotacji.
W umowie o udzielenie dotacji mogą być
określone dodatkowe obowiązki w zakresie upowszechniania.
W odniesieniu do upowszechniania poprzez
publikacje badawcze, zastosowanie ma otwarty dostęp na warunkach
określonych w umowie o udzielenie dotacji. W odniesieniu do
upowszechniania innych wyników, w tym wyników badań naukowych, w umowie o
udzielenie dotacji można określić warunki, pod którymi musi
być zapewniony otwarty dostęp do takich wyników, w szczególności
w przypadku badań pionierskich ERBN lub w innych właściwych
dziedzinach.
Uczestnicy z wyprzedzeniem powiadamiają
pozostałych uczestników o wszelkich podejmowanych działaniach w
zakresie upowszechniania. Po otrzymaniu takiego powiadomienia uczestnik
może zgłosić sprzeciw, jeśli wykaże, że
zamierzone upowszechnianie byłoby z istotną szkodą dla jego
uzasadnionych interesów w odniesieniu do jego wyników lub istniejącej
wiedzy. W takich przypadkach działanie w zakresie upowszechniania nie
może zostać zrealizowane, o ile nie zostaną podjęte
odpowiednie kroki w celu zabezpieczenia takich uzasadnionych interesów. Terminy
w tym zakresie można ustalić w umowie o udzielenie dotacji.
3.
Każdy uczestnik zgłasza Komisji lub
organowi finansującemu podejmowane przez siebie działania w zakresie
wykorzystania i upowszechniania. Dla celów monitorowania i upowszechniania
przez Komisję lub organ finansujący uczestnicy dostarczają
wszelkie przydatne informacje i dokumenty zgodnie z warunkami określonymi
w umowie o udzielenie dotacji.
4.
Wszystkie wnioski o udzielenie patentu, normy,
publikacje oraz wszelkie inne formy upowszechniania, także elektroniczne,
odnoszące się do wyników, obejmują oświadczenie,
mogące zawierać środki wizualne, że działanie
otrzymało wsparcie finansowe Unii. Treść tego oświadczenia
określa się w umowie o udzielenie dotacji.
Artykuł 41
Przeniesienie własności
wyników i ich udostępnianie na licencji
1.
W przypadku gdy uczestnik przenosi prawo
własności wyników, przenosi on na podmiot przejmujący również
swoje zobowiązania dotyczące tych wyników wynikające z umowy o
udzielenie dotacji, w tym zobowiązanie do przeniesienia tych
zobowiązań w związku z ewentualnym kolejnym przeniesieniem prawa
własności.
Bez uszczerbku dla zobowiązań w zakresie
poufności wynikających z przepisów ustawowych lub wykonawczych w
przypadku połączeń i przejęć, jeśli
pozostałym uczestnikom nadal przysługują prawa dostępu do
wyników, których własność jest przenoszona, uczestnik
zamierzający przenieść własność wyników
powiadamia z uprzedzeniem takich pozostałych uczestników, przekazując
im również wystarczające informacje o docelowym nowym
właścicielu wyników, aby umożliwić pozostałym
uczestnikom przeanalizowanie wpływu zamierzonego przeniesienia na
ewentualne korzystanie przez nich z praw dostępu.
Po otrzymaniu powiadomienia uczestnik może
zgłosić przeciw wobec przeniesienia własności, jeśli
wykaże, że zamierzone przeniesienie wpłynęłoby
niekorzystnie na korzystanie przez niego z praw dostępu. W takim przypadku
przeniesienie nie może nastąpić do czasu osiągnięcia
porozumienia między zainteresowanymi uczestnikami. Terminy w tym
zakresie można ustalić w umowie o udzielenie dotacji.
Pozostali uczestnicy mogą, w drodze
uprzedniego pisemnego porozumienia, zrzec się prawa do uprzedniego powiadomienia
i do sprzeciwu w przypadku przeniesienia prawa własności z jednego
uczestnika na wskazaną osobę trzecią.
2.
Z zastrzeżeniem zapewnienia
możliwości korzystania z wszelkich praw dostępu do wyników oraz
spełnienia wszystkich dodatkowych warunków w zakresie wykorzystania,
uczestnik będący właścicielem wyników może
udzielać licencji bądź w inny sposób udzielać dowolnemu
innemu podmiotowi prawnemu prawa do korzystania z wyników, w tym na zasadzie
wyłączności.
3.
W przypadku wyników osiągniętych przez
uczestników, którzy otrzymali finansowanie Unii, Komisja lub organ
finansujący może zgłosić sprzeciw wobec przeniesienia
własności lub udzielenia licencji wyłącznej na rzecz osób
trzecich mających siedziby w państwie trzecim niestowarzyszonym w
ramach programu „Horyzont 2020”, jeśli uzna, że udzielenie licencji
lub przeniesienie własności nie jest zgodne z interesem rozwoju
konkurencyjności gospodarki Unii bądź jest sprzeczne z zasadami
etyki lub wymogami bezpieczeństwa.
W takich przypadkach nie może
nastąpić przeniesienie prawa własności ani udzielenie
licencji wyłącznej, o ile Komisja lub organ finansujący nie
uzna, że wdrożono właściwe zabezpieczenia.
W odpowiednich przypadkach umowa o udzielenie
dotacji stanowi, że Komisja lub organ finansujący musi zostać z wyprzedzeniem
poinformowany o każdym takim przeniesieniu własności lub
udzieleniu licencji wyłącznej. Terminy w tym zakresie są
ustalone w umowie o udzielenie dotacji.
SEKCJA 2
PRAWA DOSTĘPU DO ISTNIEJĄCEJ WIEDZY I WYNIKÓW
Artykuł 42
Istniejąca wiedza
Uczestnicy w dowolny sposób, w formie umowy
pisemnej, określają istniejącą wiedzę, na której
opiera się ich działanie.
Artykuł 43
Zasady w zakresie praw dostępu
1.
Każdy wniosek o skorzystanie z praw
dostępu bądź każde zrzeczenie się praw dostępu ma
postać pisemną.
2.
O ile nie wyrazi na to zgody właściciel
wyników lub istniejącej wiedzy, do których dostępu dotyczy wniosek,
prawa dostępu nie obejmują prawa do udzielania sublicencji.
3.
Przed przystąpieniem do umowy o udzielenie
dotacji uczestnik informuje pozostałych uczestników tego samego
działania o wszelkich ograniczeniach prawnych bądź limitach w
zakresie udzielania dostępu do posiadanej przez niego istniejącej
wiedzy. W każdej zawartej przez uczestnika w późniejszym terminie umowie
dotyczącej istniejącej wiedzy gwarantuje się
możliwość korzystania z wszelkich praw dostępu.
4.
Dla celów praw dostępu sprawiedliwe i
rozsądne warunki mogą oznaczać warunki nieodpłatnego
udzielania.
5.
Zakończenie uczestnictwa w działaniu nie
wpływa na zobowiązanie takiego uczestnika do udzielania dostępu
na warunkach określonych w umowie o udzielenie dotacji.
6.
Umowa konsorcyjna może przewidywać,
że w przypadku gdy uczestnik uchybia swoim zobowiązaniom i takie
uchybienie nie zostaje naprawione traci on prawa dostępu.
Artykuł 44
Prawa
dostępu w zakresie realizacji
1.
Uczestnikowi przysługują prawa
dostępu do wyników innego uczestnika tego samego działania,
jeśli potrzebuje takiego dostępu do celów wykonania swoich zadań
w ramach działania.
Dostępu w takim przypadku udziela się
nieodpłatnie.
2.
Uczestnikowi przysługują prawa
dostępu do istniejącej wiedzy innego uczestnika tego samego
działania, jeśli potrzebuje takiego dostępu do celów wykonania
swoich zadań w ramach działania i z zastrzeżeniem ewentualnych
ograniczeń wynikających z art. 43 ust. 3.
Takiego dostępu udziela się
nieodpłatnie, chyba że przed przystąpieniem do umowy o
udzielenie dotacji uczestnicy uzgodnili inaczej.
Artykuł 45
Prawa dostępu w zakresie
wykorzystania
1.
Uczestnikowi przysługują prawa
dostępu do wyników innego uczestnika tego samego działania,
jeśli potrzebuje takiego dostępu do celów wykorzystania swoich
wyników.
Z zastrzeżeniem umowy, takiego dostępu
udziela się na sprawiedliwych i rozsądnych warunkach.
2.
Uczestnikowi przysługują prawa
dostępu do istniejącej wiedzy innego uczestnika tego samego
działania, jeśli potrzebuje takiego dostępu do celów
wykorzystania swoich wyników i z zastrzeżeniem ewentualnych
ograniczeń wynikających z art. 43 ust. 3.
Z zastrzeżeniem umowy, takiego dostępu
udziela się na sprawiedliwych i rozsądnych warunkach.
3.
Podmiotowi powiązanemu mającemu
siedzibę w państwie członkowskim lub w państwie
stowarzyszonym również przysługują prawa dostępu do wyników
lub istniejącej wiedzy, na takich samych warunkach, jeśli taki
dostęp jest potrzebny do korzystania z wyników osiągniętych
przez uczestnika, z którym dany podmiot jest powiązany, chyba że
umowa konsorcyjna stanowi inaczej.
4.
Wniosek o dostęp zgodnie z ust. 1, 2 i 3
można złożyć w okresie do jednego roku od zakończenia
działania. Uczestnicy mogą jednak uzgodnić inny termin.
Artykuł 46
Prawa dostępu dla Unii i
państw członkowskich
1.
Do celów rozwijania, wdrażania i monitorowania
polityki lub programów Unii, instytucjom i organom Unii przysługują
prawa dostępu do wyników uczestnika, który otrzymał finansowanie
Unii. Takie prawa dostępu są ograniczone do użycia niehandlowego
i niekonkurencyjnego.
Dostępu w takim przypadku udziela się
nieodpłatnie.
2.
W odniesieniu do działania „Bezpieczne
społeczeństwa” w ramach celu szczegółowego „Integracyjne,
innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa”, do celów rozwijania,
wdrażania i monitorowania polityki lub programów w tej dziedzinie,
instytucjom i organom Unii oraz organom krajowym państw członkowskich
przysługują prawa dostępu do wyników uczestnika, który
otrzymał finansowanie Unii. Niezależnie od art. 43 ust. 2 takie prawa
dostępu obejmują prawo do upoważniania osób trzecich do
korzystania z wyników w zakresie zamówień publicznych w przypadku rozwoju
zdolności w dziedzinach cechujących się bardzo ograniczoną
wielkością rynku oraz ryzykiem niedoskonałości rynku, a
także w przypadku nadrzędnego interesu publicznego.
Takiego dostępu udziela są
nieodpłatnie, z wyjątkiem wykorzystania w zamówieniach publicznych,
kiedy udziela się go na uzgodnionych sprawiedliwych i rozsądnych
warunkach. Ustalając sprawiedliwe i rozsądne warunki należy w
pełni uwzględnić finansowanie Unii otrzymane w związku z
osiągnięciem wyników. W odniesieniu do informacji niejawnych stosuje
się zasady Komisji dotyczące bezpieczeństwa.
SEKCJA 3
PRZYPADKI SZCZEGÓLNE
Artykuł 47
Postanowienia szczegółowe
1.
W przypadku działań obejmujących
czynności istotne dla bezpieczeństwa, umowa o udzielenie dotacji
może zawierać postanowienia szczegółowe, w szczególności
dotyczące zmian w składzie konsorcjum, informacji niejawnych,
wykorzystania wyników, ich upowszechnia, przenoszenia praw własności
do nich oraz udzielania licencji na nie.
2.
W przypadku działań wspierających
istniejące lub nowe infrastruktury badawcze, umowa o udzielenie dotacji
może zawierać postanowienia szczegółowe dotyczące użytkowników
infrastruktury.
3.
W przypadku działań obejmujących
badania pionierskie ERBN, umowa o udzielenie dotacji może zawierać
postanowienia szczegółowe, w szczególności dotyczące praw
dostępu, możliwości przenoszenia oraz upowszechniania,
odnoszące się do uczestników, naukowców i każdej osoby trzeciej,
której dotyczy działanie.
4.
W przypadku działań w zakresie
szkoleń i mobilności, umowa o udzielenie dotacji może
zawierać postanowienia szczegółowe dotyczące
zobowiązań, odnoszące się do naukowców czerpiących korzyści
z działania, własności, praw dostępu oraz
możliwości przenoszenia.
5.
W przypadku działań koordynacyjnych i
wspierających, umowa o udzielenie dotacji może zawierać
postanowienia szczegółowe, w szczególności dotyczące
własności, praw dostępu, wykorzystania i upowszechniania.
6.
W przypadku instrumentu MŚP i dotacji organów
finansujących przeznaczonych dla MŚP, umowa o udzielenie dotacji
może zawierać postanowienia szczegółowe, w szczególności
dotyczące własności, praw dostępu, wykorzystania i
upowszechniania.
7.
W przypadku wspólnot wiedzy i innowacji
Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii, umowa o udzielenie dotacji
może zawierać postanowienia szczegółowe, w szczególności
dotyczące własności, praw dostępu, wykorzystania i
upowszechniania.
ROZDZIAŁ II
NAGRODY I ZAMÓWIENIA
Artykuł 48
Nagrody
Przyznanie nagrody jest każdorazowo
zależne od przyjęcia właściwych obowiązków
dotyczących publikacji. Program lub plan prac może zawierać
szczególne obowiązki dotyczące wykorzystania i upowszechniania.
Artykuł 49
Zamówienia publiczne, zamówienia
przedkomercyjne
i zamówienia publiczne na innowacyjne rozwiązania
1.
O ile w zaproszeniu do składania wniosków nie
zaznaczono inaczej, wyniki osiągnięte w ramach prowadzonego przez
Komisję zamówienia stanowią własność Unii.
2.
W celu zagwarantowania maksymalnej absorpcji
wyników oraz zapobiegania nienależnym korzyściom w umowach
dotyczących przedkomercyjnych zamówień publicznych stosuje się
przepisy szczegółowe dotyczące własności, praw dostępu
i udzielania licencji. Wykonawca osiągający wyniki w ramach
zamówień przedkomercyjnych jest właścicielem co najmniej
powiązanych praw własności intelektualnej. Instytucjom
zamawiającym przysługują co najmniej nieodpłatne prawa dostępu
do wyników na własny użytek, a także prawo udzielania lub wymagania
od uczestniczących wykonawców udzielania licencji niewyłącznych
osobom trzecim do celów wykorzystania wyników, na sprawiedliwych i
rozsądnych warunkach, bez prawa do udzielania sublicencji. Jeśli
wykonawca nie wykorzysta handlowo wyników w danym okresie po udzieleniu
zamówienia przedkomercyjnego, wskazanym w zamówieniu, przenosi wszelkie prawa
własności wyników na instytucje zamawiające.
3.
W celu zagwarantowania maksymalnej absorpcji
wyników oraz zapobiegania nienależnym korzyściom w umowach
dotyczących zamówień publicznych na innowacyjne rozwiązania
można stosować przepisy szczegółowe dotyczące
własności, praw dostępu i udzielania licencji.
TYTUŁ IV
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 50
Uchylenie i przepisy przejściowe
1.
Rozporządzenie (WE) nr 1906/2006 traci moc z
dniem 1 stycznia 2014 r.
2.
Bez uszczerbku dla ust. 1 niniejsze
rozporządzenie nie ma wpływu na kontynuację lub zmianę, w
tym na całkowite lub częściowe rozwiązanie, przedmiotowych
działań do czasu ich zakończenia, lub pomocy finansowej
przyznawanej przez Komisję lub organy finansujące na mocy decyzji nr
1982/2006/WE lub też jakiegokolwiek innego aktu prawnego mającego
zastosowanie do tej pomocy w dniu 31 grudnia 2013 r., która będzie
przyznawana na działania do czasu ich zakończenia.
3.
Wszelkie kwoty z funduszu gwarancyjnego dla
uczestników ustanowionego rozporządzeniem (WE) nr 1906/2006 oraz
związane z nim prawa i obowiązki przekazuje się do funduszu z
dniem 31 grudnia 2013 r. Uczestnicy działań siódmego programu
ramowego, podpisujący umowy o udzielenie dotacji po dniu 31 grudnia 2013
r. przekazują swój wkład na rzecz funduszu.
Artykuł 51
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w
życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie
wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we
wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego           W
imieniu Rady
Przewodniczący                                             Przewodniczący
[1]               COM(2010) 546 wersja ostateczna z
6.10.2010.
[2]               Dz.U. C […] z […], s. […]. .
[3]               Dz.U. C […] z […], s. […].
[4]               Dz.U. C […] z […], s. […].
[5]               Dz.U. C […] z […], s. […].
[6]               COM(2010) 546 wersja ostateczna z 6.10.2010.
[7]               Sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań
Naukowych i Energii z dnia 6 października 2010 r., sprawozdawca: Maria da
Graça Carvalho, P7 TA(2010)0401.
[8]               Dz.U. L 412 z 30.12.2006,
s. 1.
[9]               COM(2010) 187.
[10]               COM(2011) 48.
[11]               Dz.U. L z , s. .
[12]             Dz.U. L z , s. .
[13]             Dz.U. L 317 z 3.12.2001, zmieniona decyzją
2006/548/WE, Euratom (Dz.U. L 215 z 5.8.2006).
[14]             Dz.U. L 391 z 30.12.2006, s. 1.
[15]             Dz.U. L 54 z 22.2.2007, s. 21.
[16]             Dz.U. L z , s. .
[17]             Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1.
[18]             COM(2005) 576 wersja ostateczna z 11.3.2005.
[19]             Dz.U. L 134 z 30.4.2004, s. 1.
[20]             Dz.U. L 134 z 30.4.2004, s. 114.
[21]             Dz.U. L 216 z 20.8.2009, s. 76.
[22]             Dz.U. L 276 z 20.10.2010, s. 33.
[23]             Dz.U. L 157 z 9.6.2006, s. 87.
[24]             Dz.U. L 310 z 9.11.2006, s. 15.