				|

		52013PC0312

			Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające program Copernicus i uchylające rozporządzenie (UE) nr 911/2010 /* COM/2013/0312 final - 2013/0164 (COD) */

			   	UZASADNIENIE
1.           KONTEKST WNIOSKU
Copernicus to nowa nazwa europejskiego
programu monitorowania Ziemi GMES (Globalny monitoring środowiska i
bezpieczeństwa). Program Copernicus, a raczej jego poprzednik, został
ustanowiony jako program UE rozporządzeniem (UE) nr 911/2010 w sprawie
europejskiego programu monitorowania Ziemi. Swoim zakresem obejmuje on
wszystkie działania mające na celu zapewnienie nieprzerwanego
dostarczania dokładnych i wiarygodnych danych oraz informacji na temat
zagadnień środowiska i bezpieczeństwa osobom odpowiedzialnym za
wyznaczanie kierunków polityki oraz jej wdrażanie i monitorowanie w UE i
jej państwach członkowskich. Program Copernicus ma na celu
zapewnienie Europie ciągłego, niezależnego i niezawodnego
dostępu do danych i informacji gromadzonych w ramach prowadzonych
obserwacji. Inwestycja UE służy uzupełnieniu braków w zakresie
obserwacji, zapewnieniu dostępu do istniejących aktywów i rozwijaniu
usług operacyjnych.
Struktura programu Copernicus obejmuje
sześć rodzajów usług: usługi monitorowania dotyczące
obszarów morskich, atmosfery, obszarów lądowych i zmian klimatu, jak
również usługi dotyczące sytuacji kryzysowych i
bezpieczeństwa. W ramach programu Copernicus wykorzystuje się dane z
satelitów i czujników in situ, takich jak boje, balony lub czujniki powietrza,
aby dostarczyć terminowo wiarygodne informacje o wartości dodanej
oraz prognozy w celu wsparcia np. rolnictwa i rybołówstwa,
użytkowania gruntów i gospodarki przestrzennej, walki przeciwko pożarom
lasów, reagowania w przypadku katastrof, transportu morskiego lub monitorowania
zanieczyszczenia powietrza.
Pełny i swobodny dostęp do
informacji i danych programu Copernicus powinien też ułatwić ich
komercyjne zastosowanie (tzw. usługi pochodne) w wielu różnych
sektorach, a co za tym idzie przyczyniać się do stabilności i
wzrostu gospodarczego. Jest to jeden z programów, które mają być
zrealizowane w ramach strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego i
trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu
społecznemu i został włączony do inicjatywy w dziedzinie
polityki przemysłowej w ramach strategii „Europa 2020”, z uwagi na jego
korzyści dla wielu różnych obszarów polityki Unii.
Poszczególne państwa członkowskie
nie mogą w optymalny sposób przyjąć na siebie odpowiedzialności
za finansowanie eksploatacji i modernizacji infrastruktury kosmicznej
rozwijanej z wykorzystaniem funduszy UE i międzyrządowych z powodu
ponoszonych kosztów. W dziedzinie obserwacji prowadzonej z przestrzeni
kosmicznej w zakresie meteorologii operacyjnej państwa europejskie
połączyły swoje zasoby w celu opracowania i wykorzystania
satelitów meteorologicznych w ramach Europejskiej Organizacji Eksploatacji
Satelitów Meteorologicznych (EUMETSAT). Państwa europejskie opracowały
również demonstratory satelitów środowiskowych przy udziale
Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) lub krajowych agencji kosmicznych. Nie
udało im się jednak nawiązać współpracy w kwestii
finansowania trwałych programów operacyjnych w dziedzinie monitoringu
środowiska. Potrzeba kontynuowania tego rodzaju obserwacji nabiera
decydującego znaczenia z uwagi na coraz większe naciski polityczne
wywierane na organy publiczne, aby podejmowały one świadome decyzje w
dziedzinach związanych ze środowiskiem, bezpieczeństwem i
zmianą klimatu, oraz z uwagi na potrzebę przestrzegania
porozumień międzynarodowych.
W przypadku usług o zasięgu
paneuropejskim i globalnym państwa członkowskie nie są w stanie
w wystarczającym stopniu osiągnąć celów proponowanych
działań, ponieważ wkłady poszczególnych państw
członkowskich muszą zostać połączone na poziomie
europejskim. Cel świadczenia innych usług (tj. tworzenia map
kryzysowych lub tematycznych map monitorowania obszarów lądowych o
bardziej ograniczonym zasięgu geograficznym) może zostać lepiej
zrealizowany na poziomie UE z dwóch powodów. Po pierwsze, bardziej spójne i
scentralizowane zarządzanie danymi wejściowymi z czujników
rozmieszczonych w przestrzeni kosmicznej lub czujników in situ pozwoli na
uzyskanie korzyści skali.
Po drugie, skoordynowane świadczenie
usług w zakresie obserwacji Ziemi na poziomie państw
członkowskich pozwoli uniknąć ich powielania i zwiększy
monitorowanie wdrażania wspólnotowego prawodawstwa w zakresie
środowiska naturalnego na podstawie przejrzystych i obiektywnych
kryteriów. Tylko porównywalne informacje wygenerowane na poziomie państw
europejskich umożliwią stwierdzenie, że przepisy dotyczące
środowiska naturalnego, które w wielu przypadkach rozwiązują
problemy transgraniczne, i tym samym międzynarodowe, zostały
skutecznie wdrożone.
Ponadto działanie na poziomie europejskim
stworzy efekt korzyści skali, zapewniając wyższą
jakość za pieniądze publiczne. Działanie na poziomie UE
prowadzi zatem do uzyskania wyraźnej wartości dodanej.
Od momentu ustanowienia przez UE i ESA ogólnej
kwoty przeznaczonej na rozwój programu, osiągnęła ona
wysokość ponad 3,2 mld EUR. Dużą część
budżetu GMES przeznaczono na rozwój sieci satelitów obserwacyjnych –
Sentineli. Było to możliwe dzięki dofinansowaniu ze strony
Komisji w wysokości 738 mln EUR na rzecz programu ESA dotyczącego
komponentu kosmicznego GMES.
Do końca 2013 r. program Copernicus
będzie finansowany w ramach tematu „Przestrzeń kosmiczna” siódmego
programu ramowego, GMES i jego programu wstępnych działań. Kiedy
program Copernicus będzie gotowy do wprowadzenia go w fazę
operacyjną, konieczne będzie przyjęcie nowego
rozporządzenia obowiązującego od 2014 r. Zgodnie z celami
komunikatu „Program uproszczeń dotyczący wieloletnich ram finansowych
na lata 2014–2020”[1]
nowe rozporządzenie lepiej określi zarządzanie programem, w
szczególności rolę Komisji, cele programu i wskaźniki, które
pozwolą skutecznie monitorować jego wdrażanie i zapewniać
płynne przejście od obecnych działań. Proponowane rozporządzenie
będzie zawierało również przepisy dotyczące ustanowienia
proporcjonalnych procedur finansowych, w szczególności w odniesieniu do
dużej części programu, która ma być wdrażana w sposób
pośredni. W kontekście uproszczenia i „inteligentnych regulacji”
należy zauważyć, że program Copernicus ma na celu
poprawę jakości prawodawstwa dzięki zapewnieniu narzędzi
monitorowania opartych na dowodach.
W swoim komunikacie zatytułowanym
„Budżet z perspektywy »Europy 2020«”, (COM (2011) 500 final z 29.6.2011),
Komisja stwierdziła, że z uwagi na ograniczenia budżetu UE zaproponowano,
aby GMES był finansowany poza wieloletnimi ramami finansowania w okresie
od 2014 r. do 2020 r. Parlament odrzucił tę propozycję w swojej
rezolucji P7_TA(2012)0062 z dnia 16 lutego 2012 r. W konkluzjach Rady
Europejskiej z 7–8 lutego 2013 r. dotyczących wieloletnich ram finansowych
(MFF) stwierdzono, że program powinien być finansowany w ramach
poddziału 1a ram finansowych, przy maksymalnym poziomie środków na
zobowiązania wynoszącym 3,786 mln EUR (ceny z 2011 r.)
określonym w rozporządzeniu w sprawie MFF.
2.           WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI
STRONAMI I OCENA SKUTKÓW
Od czasu utworzenia biura GMES Komisji
Europejskiej w 2006 r. trwają konsultacje z zainteresowanymi stronami w
sprawie GMES. Ten proces konsultacji rozpoczęty komunikatem zatytułowanym
„GMES: od koncepcji do realizacji”[2]
doprowadził w pierwszej kolejności do przyjęcia komunikatu z
2008 r. zatytułowanego „GMES: dbamy o bezpieczniejszą planetę”[3]. Dalsze konsultacje
przeprowadzono w celu sporządzenia wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia
w sprawie europejskiego programu monitorowania Ziemi i początkowej fazy
jego realizacji (lata 2011–2013)[4]
oraz komunikatu zatytułowanego „GMES: Wyzwania i kolejne działania
dotyczące komponentu kosmicznego”[5].
Od wejścia w życie
rozporządzenia w sprawie GMES w 2010 r. w dalszym ciągu trwały
konsultacje między państwami członkowskimi a użytkownikami
prowadzone za pośrednictwem nowych organów zarządzania ustanowionych
rozporządzeniem, tj. Komitetu ds. GMES i forum użytkowników
złożonego z przedstawicieli użytkowników publicznych.
Konsultacje potwierdziły zainteresowanie
programem Copernicus i konieczność jego wdrożenia – a teraz,
kiedy w istocie staje się on programem UE – poświęcone są
głównie kwestii różnych wariantów projektowych, w szczególności
dotyczących usług programu Copernicus. Zainteresowane strony
wskazały, że podstawą pomyślnej realizacji programu i
pełnego urzeczywistnienia płynących z niego korzyści jest
nieprzerwana i gwarantowana dostępność informacji pozyskiwanych
w ramach usług programu.
W 2011 r. przeprowadzono ocenę skutków, a
główne wnioski opublikowano w dokumencie SEC (2011) 867 final z 28.6.2011,
który towarzyszył wnioskowi Komisji w sprawie wieloletnich ram
finansowych, COM (2011) 500. Obecnie ocena skutków została przyjęta i
zalecenia Rady ds. Oceny Skutków zostały uwzględnione. Jedną ze
zmian, jakie nastąpiły od 2011 r., są względy polityczne
przemawiające za celowością finansowania programu Copernicus w
oparciu o wieloletnie ramy finansowe. W związku z tym Komisja uważa,
że nadszedł czas, aby złożyć formalny wniosek.
Należy jednak zauważyć, że
wniosek ten musi zostać ponownie dostosowany do kwoty zatwierdzonej
zgodnie z pułapem wieloletnich ram finansowych, w ramach którego
obniżono kwotę podaną we wstępnym wniosku Komisji o ponad 2
mld EUR. Aby możliwe było w dalszym ciągu świadczenie
usług, Komisja musiała ograniczyć wprowadzanie nowych zmian w
komponencie kosmicznym w celu odnowienia i zmodernizowania potencjału
obserwacyjnego. ESA przejmie odpowiedzialność za opracowanie nowej
generacji satelitów Sentinel.
Kwestia własności aktywów komponentu
kosmicznego programu Copernicus jest istotna i nie można jej
rozpatrywać w oderwaniu od praw i zobowiązań, jakie taka
własność nakłada na właściciela. Właściciel
posiada pełne i wszelkie prawa, w tym prawo użytkowania, przenoszenia
i zbycia.
Przy ustalaniu, czy należy
przyjąć własność aktywów komponentu kosmicznego
należy rozróżnić dwa etapy: Podczas pierwszego etapu, tj.
obecnych wieloletnich ram finansowych, UE wnosiła wkład do programu
ESA w wysokości około 30 % i nie posiadała
wystarczających funduszy dla przyjęcia przewodniej roli w
kształtowaniu komponentu kosmicznego programu Copernicus. Ponadto fundusze
UE stanowiły w przeważającej mierze środki 7PR i nie
były przeznaczone na finansowanie programu operacyjnego w sposób
trwały. UE nie była więc w stanie przejąć prawa
własności na tym etapie. Drugi etap rozpocznie się od kolejnych
wieloletnich ram finansowych. Wprowadza on zasadniczą zmianę
polegającą na tym, że UE będzie teraz być w stanie
finansować 100 % większości części komponentu
kosmicznego programu Copernicus, w tym segmentu naziemnego i kosztów
funkcjonowania satelitów.
W tym nowym kontekście, o którym mowa w
art. 19, własność satelitów będzie wymagała
przeglądu. Rozporządzenie przewiduje możliwość, aby UE
lub specjalnie wyznaczony organ lub fundusz przejął
własność od ESA. W związku z przeniesieniem praw
własności należy ocenić różne warianty, z uwzględnieniem
stosownych czynników, w tym funkcjonowania satelitów; prawnego tytułu
własności danych; warunków dostępu do danych oraz wartości
aktywów. Warianty te zostaną rozpatrzone jedynie, jeśli będzie
się wydawać, że wady przejęcia własności przez UE
przewyższają zalety takiego rozwiązania. Przeniesienie
własności z UE mogłyby być wykonywane jedynie w drodze aktu
delegowanego.
Można również rozważyć
wariant przewidujący system zakupu danych.
3.           ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU
Uwzględniając art. 189 Traktatu o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej wniosek dotyczy nowego rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego program Copernicus.
Dotyczy on głównie następujących aspektów:
1)           zmiany nazwy na Copernicus;
2)           zarządzania GMES w jego fazie
operacyjnej w celu umożliwienia Komisji powierzenia działań
szeregowi operatorów;
3)           finansowania na lata 2014–2020.
4.           WPŁYW NA BUDŻET
Towarzysząca niniejszemu wnioskowi
dotyczącemu rozporządzenia ocena skutków finansowych określa
wysokość środków budżetowych, które są zgodne z
wieloletnimi ramami finansowymi na lata 2014–2020, przy czym maksymalny poziom
zobowiązań wynosi 3,786 mln EUR według cen
obowiązujących w 2011 r., co jest równoważne 4,291 mln EUR
według cen bieżących.
5.           ELEMENTY FAKULTATYWNE
Komisja może przyjąć akty
delegowane, aby osiągnąć dane cele określone we wniosku.
2013/0164 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU
EUROPEJSKIEGO I RADY
ustanawiające program Copernicus i
uchylające rozporządzenie (UE) nr 911/2010
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII
EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 189 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji
Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego
parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[6],
uwzględniając opinię Komitetu
Regionów[7],
stanowiąc zgodnie ze zwykłą
procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co
następuje:
(1)       Globalny monitoring
środowiska i bezpieczeństwa (GMES) był kierowaną przez
Unię inicjatywą polegającą na monitorowaniu Ziemi,
realizowaną we współpracy z państwami członkowskimi i z
Europejską Agencją Kosmiczną (ESA). Początki GMES
sięgają do maja 1998 r., kiedy to instytucje zaangażowane w
rozwój działalności kosmicznej w Europie złożyły
wspólną deklarację znaną jako „deklaracja z Baveno”. W
deklaracji wzywa się do długoterminowego zaangażowania w rozwój
usług monitorowania środowiska opartego na wykorzystaniu przestrzeni
kosmicznej z wykorzystaniem umiejętności i technologii europejskich
oraz dalszym ich rozwojem. W 2005 r. Unia dokonała strategicznego wyboru
dotyczącego rozwoju niezależnego europejskiego potencjału w
zakresie obserwacji Ziemi w celu świadczenia usług w dziedzinie
ochrony środowiska i bezpieczeństwa[8],
co ostatecznie doprowadziło do przyjęcia rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 911/2010 z dnia 22 września 2010
r. w sprawie europejskiego programu monitorowania Ziemi (GMES) i
początkowej fazy jego realizacji (lata 2011–2013)[9].
(2)       Program Copernicus
należy traktować jako europejski wkład w budowanie Globalnej
Sieci Systemów Obserwacji Ziemi utworzonej w ramach Grupy ds. Obserwacji Ziemi
(GEO).
(3)       Na podstawie wyników tej
inicjatywy rozporządzeniem (UE) nr 911/2010 ustanowiono europejski program
monitorowania Ziemi (GMES) oraz zasady wdrożenia początkowej fazy
jego realizacji.
(4)       Mimo, że program
ustanowiony na mocy rozporządzenia (UE) nr 911/2010 powinien być
kontynuowany zgodnie z nowymi wieloletnimi ramami finansowymi, skrót „GMES”
należy zmienić na „Copernicus”, aby ułatwić
komunikację z ogółem społeczeństwa. Ponieważ Komisja
zarejestrowała znak towarowy, może on być wykorzystywany przez
instytucje UE oraz innych zainteresowanych użytkowników, którzy
posiadają licencję na jego wykorzystanie, w szczególności
dostawców podstawowych usług.
(5)       Celem programu Copernicus
jest dostarczanie dokładnych i rzetelnych informacji z dziedziny
środowiska i bezpieczeństwa, dostosowanych do potrzeb
użytkowników i stanowiących wsparcie dla innych obszarów polityki
Unii, w szczególności rynku wewnętrznego, transportu, środowiska,
energii, ochrony ludności, współpracy z państwami trzecimi i
pomocy humanitarnej. Program Copernicus opiera się na istniejącym
potencjale europejskim i nowych, wspólnie wypracowanych aktywach.
(6)       Wdrażanie programu
Copernicus powinno odbywać się w sposób zgodny z innymi stosownymi
instrumentami i działaniami Unii, w szczególności z działaniami
związanymi ze zmianami w środowisku i zmianą klimatu,
instrumentami w dziedzinie bezpieczeństwa, ochrony danych osobowych,
konkurencyjności i innowacji, spójności, badań, transportu,
konkurencji i współpracy międzynarodowej, z programem dotyczącym
Europejskiego Globalnego Systemu Nawigacji Satelitarnej (GNSS). Dane programu
Copernicus powinny być spójne z referencyjnymi danymi przestrzennymi
państw członkowskich oraz wspierać rozwój infrastruktury
informacji przestrzennej w Unii, ustanowionej dyrektywą 2007/2/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2007 r. ustanawiającą
infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej
(INSPIRE)[10].
Program Copernicus powinien również uzupełniać Wspólny System
Informacji o Środowisku (SEIS) oraz działania Unii w zakresie
reagowania kryzysowego.
(7)       Program Copernicus ma
być zrealizowany w ramach strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego
i trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu
społecznemu. Program ma przynosić korzyści w szerokim zakresie
obszarów polityki Unii i przyczynić się do osiągnięcia
celów strategii „Europa 2020”, w szczególności dzięki opracowaniu
skutecznej polityki kosmicznej, która zapewnia narzędzia
umożliwiające sprostanie niektórym kluczowym globalnym wyzwaniom i
realizację celów w zakresie zmiany klimatu i zrównoważonej energii.
(8)       Program Copernicus
będzie korzystał z wyników uzyskanych w ramach unijnego programu „Horyzont
2020” - programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji
(2014-2020), w szczególności z prowadzonej w jego w ramach
działalności badawczo-innowacyjnej związanej z
przyszłościowymi technologiami obserwacji Ziemi i zastosowaniami
teledetekcji, technologiami związanymi z infrastrukturą
powietrzną i in situ oraz danymi, które umożliwią reagowanie na
wielkie wyzwania społeczne.
(9)       Aby program Copernicus
osiągnął swoje cele, powinien opierać się na
autonomicznym potencjale Unii w zakresie obserwacji prowadzonych z przestrzeni
kosmicznej oraz świadczyć usługi operacyjne w dziedzinie
środowiska, ochrony ludności i bezpieczeństwa. W ramach programu
należy również wykorzystywać dostępne dane gromadzone in
situ, dostarczane przez państwa członkowskie. Świadczenie
usług operacyjnych zależy od prawidłowego funkcjonowania i
bezpieczeństwa komponentu kosmicznego programu Copernicus.
Największym zagrożeniem dla komponentu kosmicznego Copernicus jest
rosnące ryzyko kolizji z innymi satelitami i śmieciami kosmicznymi. W
związku z tym program Copernicus powinien zatem służyć
wspieraniu działań mających na celu ograniczenie takiego ryzyka,
w szczególności poprzez wkład do programu ustanowionego decyzją
[XXX] Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającą program wsparcia
obserwacji i śledzenia obiektów kosmicznych[11].
(10)     Maksymalna pula środków
finansowych niezbędna w celu prowadzenia działań w ramach
programu Copernicus (2014–2020) wynosi 3 786 mln EUR według cen z 2011 r.
i jest zapisana w osobnym rozdziale pod tytułem 2 działu 1a ogólnego
budżetu Unii. Wydatki poniesione przez Komisję na personel i
administrację w ramach koordynowania programu Copernicus należy
finansować z budżetu Unii.
(11)     Aby usprawnić
realizację programu Copernicus i jego długoterminowe planowanie
Komisja powinna przyjąć roczny program prac zgodnie z priorytetami,
celami i strategiami określonymi w planie wieloletnim.
(12)     Program Copernicus powinien
być ukierunkowany na użytkowników, a zatem wymaga stałego,
efektywnego udziału użytkowników, zwłaszcza w zakresie
określania i zatwierdzania wymogów dotyczących usług.
(13)     Międzynarodowy wymiar
programu Copernicus ma szczególnie znaczenie dla wymiany danych i informacji,
jak również dostępu do infrastruktury obserwacyjnej. Taki system
wymiany informacji jest bardziej opłacalny niż system oparty na
kupowaniu danych, a dodatkowo umacnia globalny wymiar programu.
(14)     Porozumienie EOG i umowy
ramowe z krajami objętymi procesem rozszerzania przewidują
udział tych państw w programach Unii. Należy umożliwić
innym państwom trzecim oraz organizacjom międzynarodowym udział
w programach, zawierając w tym celu umowy międzynarodowe.
(15)     Ponadto należy
umożliwić państwom członkowskim, państwom trzecim i
organizacjom międzynarodowym wnoszenie wkładu do programów na
podstawie odpowiednich umów.
(16)     Komisja powinna ponosić
pełną odpowiedzialność za program Copernicus. Powinna
określić swoje priorytety i cele oraz zapewnić ogólną
koordynację programu i nadzór nad nim.
(17)     Biorąc pod uwagę
wymiar partnerstwa programu Copernicus, a także aby uniknąć
powielania wiedzy technicznej, za realizację programu powinny
odpowiadać podmioty posiadające odpowiednie kwalifikacje techniczne i
zawodowe.
(18)     Wdrażając program
Copernicus, Komisja może w razie potrzeby liczyć na wsparcie ze
strony właściwych agencji unijnych, takich jak Europejska Agencja
Środowiska, Europejska Agencja Zarządzania Współpracą
Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich
Unii Europejskiej (FRONTEX), Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego i
Centrum Satelitarne Unii Europejskiej lub każdego właściwego
organu potencjalnie kwalifikującego się do delegowania zadań
zgodnie z art. 58 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE,
Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad
finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii[12].
(19)     Zgodnie z art. 61 ust. 2
rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 wybór podmiotów („operatorzy”),
którym Komisja może powierzyć zadania związane z wykonaniem
budżetu, powinien być przejrzysty, uzasadniony obiektywnymi
względami i nie może prowadzić do powstania konfliktu interesów.
Z uwagi na szczególny charakter zadań wybrano procedurę ad hoc
opartą na zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania w celu
określenia potencjalnych operatorów najbardziej odpowiednich do
powierzenia im zarządzania pośredniego programem Copernicus.
(20)     Operatorzy programu Copernicus
powinni podlegać nadzorowi Komisji, korzystając jednak z
niezbędnej autonomii do wykonywania zadań, które zostały im
powierzone. Operatorzy powinni przedstawiać Komisji roczny program prac z
rocznym sprawozdaniem z wykonania.
(21)     W celu spełnienia
zobowiązań wynikających z art. 317 TFUE, istotne jest, aby
Komisja dysponowała niezbędnymi środkami do nadzorowania
działań podmiotów, którym powierza realizację zadań w
ramach programu Copernicus. Dotyczy to nie tylko uprawnień przyznanych
już podmiotom na mocy rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012, ale
również możliwości wydawania poleceń operatorom i
przeprowadzania inspekcji. W szczególności w sytuacjach nadzwyczajnych lub
w razie nieprzewidywalnych zdarzeń, a także w każdej innej
sytuacji, w której operator nie jest w stanie wykonać tych zadań,
Komisja powinna mieć możliwość odwołania delegowanych
zadań i zastąpienia podmiotu. Wykorzystanie tej zdolności
powinno być proporcjonalne do wyznaczonych celów, dlatego też
należy zawiesić umowę o przekazaniu zadań na czas
niezbędny do wykonania wymaganych działań.
(22)     Aby osiągnąć
cel programu Copernicus w sposób trwały, niezbędna jest koordynacja
działań poszczególnych partnerów zaangażowanych w program oraz
opracowanie, stworzenie i wykorzystywanie zdolności w zakresie usług
i obserwacji, które odpowiadać będą oczekiwaniom
użytkowników. W tym kontekście w zapewnianiu koordynacji wkładu
Unii, państw członkowskich i agencji międzyrządowych na
rzecz programu Copernicus, Komisję powinien wspomóc komitet, w jak
najlepszy sposób wykorzystując istniejące zdolności i
identyfikując braki, jakim należy zaradzić na poziomie Unii.
Powinien on także wspomagać Komisję w monitorowaniu spójnej
realizacji programu.
(23)     Ponadto należy
mierzyć pracę operatorów, którym Komisja zleciła zadania,
według wskaźników skuteczności działania. Dzięki temu
Parlament Europejski i Rada będą otrzymywać informacje o
postępach w działaniach i wdrażaniu programu Copernicus.
(24)     Dane i informacje uzyskane w
ramach programu Copernicus należy w pełni, otwarcie i bezpłatnie
udostępniać użytkownikom w celu promowania ich wykorzystania i
udostępniania, a także w celu umocnienia rynków obserwacji Ziemi w
Europie, w szczególności zaś sektorowi niższego szczebla, w celu
pobudzenia wzrostu i zwiększenia zatrudnienia.
(25)     Każdorazowo gdy
dostęp do danych i informacji programu Copernicus lub stron trzecich lub
ich wykorzystanie może stanowić zagrożenie dla
bezpieczeństwa Unii i państw członkowskich lub może
zagrozić ich stosunkom zewnętrznym, Komisja powinna ograniczyć
ich dostępność lub ograniczyć wydawanie licencji.
(26)     Kwestia własności
aktywów komponentu kosmicznego programu Copernicus jest istotna i nie
można jej rozpatrywać w oderwaniu od praw i zobowiązań
jakie taka własność nakłada na właściciela. Aby
uzyskać prawo do użytkowania, przenoszenia i zbycia, właścicielem
powinna zostać Unia. W przypadku satelitów Sentinel
własność oznacza przede wszystkim prawo do decydowania o
polityce dotyczącej danych i prawo do zarządzania jej
wdrażaniem, prawo do wyboru modelu eksploatacji i operatora
obsługującego Sentinele oraz prawo do zawierania umów
międzynarodowych z państwami trzecimi dotyczących między
innymi udostępniania danych satelitarnych.
(27)     W całym cyklu
wydatkowania interesy finansowe Unii powinny być chronione za
pośrednictwem proporcjonalnych środków, które obejmują
zapobieganie nieprawidłowościom, ich wykrywanie i badanie, odzyskiwanie
środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio
wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, kary administracyjne i finansowe
zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012.
(28)     W celu zwiększenia
wartości programu Copernicus dla użytkowników Komisja powinna
otrzymać wsparcie ze strony przedstawicieli użytkowników
pośrednich i końcowych, ekspertów z państw członkowskich, w
tym z odpowiednich agencji krajowych lub ze strony niezależnych ekspertów.
(29)     W celu zapewnienia jednolitych
warunków wdrożenia niniejszego rozporządzenia w zakresie rocznego
programu prac, planu wieloletniego na okres 2014–2020 oraz środków
mających na celu wspieranie konwergencji państw członkowskich w
zakresie korzystania z danych i informacji programu Copernicus oraz
dostępu do technologii i rozwoju w dziedzinie obserwacji Ziemi Komisji
należy przekazać uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny
być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i
zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa
członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[13].
(30)     W celu informowania
państw członkowskich i poszanowania niezależności w
podejmowaniu decyzji należy zastosować procedurę doradczą
na potrzeby przyjęcia środków służących wspieraniu
konwergencji państw członkowskich w zakresie korzystania z danych i
informacji programu Copernicus oraz dostępu do technologii i rozwoju w
dziedzinie obserwacji Ziemi. Procedurę sprawdzającą należy
stosować w przypadku przyjmowania rocznego programu prac i planu
wieloletniego na okres 2014–2020, zważywszy, że akt ten odnosi
się do programu o znacznych skutkach.
(31)     W celu uwzględnienia
ewentualnych zagrożeń bezpieczeństwa, jak również
szerokości pasma i innych ograniczeń technicznych, uprawnienia do
przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej powinny zostać przekazane Komisji w odniesieniu do wymogów
dotyczących danych niezbędnych w przypadku usług operacyjnych,
warunków i procedur dotyczących dostępu do danych i informacji
programu Copernicus oraz ich rejestracji i wykorzystania, warunków i procedur
przekazywania i wykorzystywania danych satelitarnych transmitowanych do stacji
odbiorczych niebędących częścią programu Copernicus,
procedur archiwizacji danych i informacji programu Copernicus, szczególnych
kryteriów technicznych mających na celu zapobieganie zakłóceniom
systemu danych i informacji programu Copernicus oraz kryteriów w zakresie
ograniczania rozpowszechniania danych i informacji programu Copernicus ze
względu na sporne prawa lub interesy związane z bezpieczeństwem,
jak również w odniesieniu do kryteriów dotyczących przeprowadzenia
oceny bezpieczeństwa. Szczególnie istotne jest, aby Komisja
przeprowadziła odpowiednie konsultacje w trakcie prac przygotowawczych, w
tym na poziomie eksperckim. Podczas przygotowywania i opracowywania aktów
delegowanych Komisja powinna zapewnić równoczesne, terminowe i
właściwe przekazywanie istotnych dokumentów Parlamentowi
Europejskiemu i Radzie.
(32)     Działania finansowane na
mocy niniejszego rozporządzenia należy monitorować i
oceniać w celu wprowadzenia niezbędnych korekt i nowych
rozwiązań.
(33)     Ponieważ cel niniejszego
rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie programu Copernicus, nie
może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez
państwa członkowskie ze względu na fakt, że będzie on
obejmować również potencjał ogólnoeuropejski i będzie
zależeć od skoordynowanego na poziomie Unii świadczenia usług
we wszystkich państwach członkowskich, natomiast ze względu na
rozmiary działania możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na
poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z
zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii
Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną
w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest
konieczne do osiągnięcia tego celu.
(34)     Należy zatem uchylić
rozporządzenie (UE) nr 911/2010 w celu ustanowienia właściwych
ram w odniesieniu do zarządzania i finansowania oraz w celu zapewnienia w
pełni funkcjonującego programu Copernicus od 2014 r.,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE
ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsze rozporządzenie ustanawia unijny
program obserwacji Ziemi zwany programem Copernicus oraz określa zasady
jego realizacji.
Artykuł 2
Cele ogólne
1.           Program Copernicus przyczynia
się do osiągnięcia następujących celów ogólnych:
a)      ochrona środowiska i zapewnienie
wsparcia dla działań na rzecz ochrony ludności i w zakresie
bezpieczeństwa;
b)      wsparcie strategii „Europa 2020” na rzecz
zatrudnienia i wzrostu gospodarczego dzięki przyczynianiu się do
realizacji celów związanych z zatrudnieniem i inteligentnym, trwałym
wzrostem gospodarczym sprzyjającym włączeniu społecznemu; w
szczególności przyczynia się do stabilności i wzrostu
gospodarczego dzięki ułatwieniu komercyjnych zastosowań.
2.           Pierwotne dane i informacje
uzyskane z obserwacji kosmicznych, jak również dostępne dane in situ
(„dane i informacje programu Copernicus”) są dokładne i rzetelne,
dostarczane w długiej perspektywie czasu i w zrównoważony sposób oraz
są zgodne z wymogami społeczności użytkowników programu
Copernicus. Dostęp do przedmiotowych danych jest pełny, otwarty i
bezpłatny na warunkach określonych w niniejszym rozporządzeniu lub
na jego podstawie.
3.           Do celów ust. 2 do
społeczności użytkowników programu Copernicus zalicza się
europejskie organy krajowe, regionalne lub lokalne, którym powierzono
definiowanie, wdrażanie, egzekwowanie lub monitorowanie usługi lub
polityki publicznej w dziedzinach, o których mowa w art. 4 pkt 1.
4.           Osiągnięcie celów,
o których mowa w ust. 1, mierzy się za pomocą następujących
wskaźników rezultatu:
a)      dane i informacje udostępnione
zgodnie z wymogami dostarczania usług na gwarantowanym poziomie w odniesieniu
do środowiska, ochrony ludności i bezpieczeństwa;
b)      penetracja rynku i
konkurencyjność europejskich operatorów niższego szczebla.
Artykuł 3
Szczegółowe cele
1.           Na potrzeby
osiągnięcia ogólnych celów określonych w art. 2 program
Copernicus zaspakaja potrzeby użytkowników i zapewnia usługi
operacyjne, o których mowa w art. 4 pkt 1. Cel ten jest mierzony poziomem
wykorzystania danych i informacji mierzonych wzrostem liczby użytkowników,
ilością udostępnionych danych i informacji o wartości
dodanej oraz zwiększeniem dystrybucji w państwach członkowskich.
2.           Program Copernicus zapewnia
zrównoważony i niezawodny dostęp do obserwacji prowadzonych z
przestrzeni kosmicznej w oparciu o niezależną unijną
zdolność obserwacji Ziemi oraz oparty jest na istniejących
aktywach i zdolnościach, uzupełniając je w stosownych
przypadkach. Cel ten jest mierzony poprzez pomiar poziomu osiągnięcia
infrastruktury kosmicznej pod kątem wysłanych satelitów i
pochodzących z nich danych.
Artykuł 4
Zakres usług programu Copernicus
Usługi programu Copernicus, o których
mowa w art. 3 ust. 1, obejmują:
1.           usługi operacyjne:
a)      usługa monitorowania atmosfery
zapewnia informacje o jakości powietrza w skali europejskiej oraz
składu chemicznego atmosfery w skali globalnej. W szczególności
dostarcza informacje systemom monitorowania jakości powietrza na poziomach
od lokalnego do krajowego, oraz powinna przyczyniać się do
monitorowania zmiennych klimatycznych w aspekcie chemii atmosferycznej;
b)      usługa monitorowania obszarów
morskich zapewnia informacje o stanie fizycznym i dynamice oceanów i
ekosystemów morskich w skali globalnej i w europejskich strefach regionalnych;
c)      usługa monitorowania obszarów
lądowych zapewnia informacje mające wspierać monitoring
środowiskowy różnorodności biologicznej, gleb, wód, lasów i
zasobów naturalnych od poziomu globalnego do poziomu lokalnego, jak
również w ramach ogólnego wdrażania polityki w zakresie
środowiska, rolnictwa, rozwoju, energii, urbanistyki, infrastruktury i
transportu;
d)      usługa monitorowania zmiany klimatu
zapewnia informacje mające poszerzyć bazę danych na potrzeby
wspierania polityki w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu i jej
łagodzenia. W szczególności przyczynia się do dostarczenia
kluczowych zmiennych dotyczących klimatu (ECV), analiz klimatu i prognoz w
skali czasowej i przestrzennej mających znaczenie dla strategii
przystosowawczych i łagodzących w odniesieniu do różnych
obszarów korzyści sektorowych i społecznych w Unii;
e)      usługa w zakresie reagowania
kryzysowego zapewnia informacje konieczne do reagowania kryzysowego w
związku z różnego rodzaju klęskami żywiołowymi, w tym
zagrożeniami meteorologicznymi, zagrożeniami geofizycznymi,
zamierzonymi lub przypadkowymi katastrofami spowodowanymi przez człowieka
i innymi katastrofami humanitarnymi, a także do działań
prewencyjnych, przygotowawczych, w zakresie reagowania i odbudowy;
f)       usługa w zakresie
bezpieczeństwa zapewnia informacje wspierające sprostanie wyzwaniom,
przed jakimi stoi Europa w dziedzinie bezpieczeństwa, przygotowania i
zdolności reagowania, zwłaszcza w dziedzinie kontroli granic i
nadzoru morskiego, ale również wspierające zewnętrzne
działania UE dzięki wykrywaniu i monitorowaniu transregionalnych
zagrożeń dla bezpieczeństwa, ocenie ryzyka i systemom wczesnego
ostrzegania, odwzorowaniu kartograficznemu i monitorowaniu obszarów
granicznych;
2.           działalność
rozwojową polegającą na poprawie jakości i wydajności
usług operacyjnych, w tym ich rozwijanie i dostosowanie, oraz na unikaniu
lub łagodzeniu ryzyka operacyjnego;
3.           działalność
wspierającą, na którą składają się środki
promujące korzystanie z usług operacyjnych przez użytkowników
oraz zastosowanie na dalszych etapach, a także działalność
w zakresie komunikacji i rozpowszechniania.
Artykuł 5
Komponent kosmiczny
Komponent kosmiczny programu Copernicus
zapewnia obserwacje prowadzone z przestrzeni kosmicznej dla realizacji celów, o
których mowa w art. 2 i 3, głównie pod kątem usług operacyjnych,
o których mowa w art. 4 pkt 1. Komponent kosmiczny programu Copernicus obejmuje
następujące działania:
a)      zapewnienie obserwacji prowadzonych z
przestrzeni kosmicznej, w tym:
–
obsługę infrastruktury kosmicznej
programu Copernicus, w tym zarządzanie satelitami, monitorowanie i
kontrolę satelitów, odbiór i przetwarzanie, archiwizację i
rozpowszechnianie danych oraz stałe wzorcowanie i walidację;
–
dostarczanie danych in-situ do wzorcowania i
walidacji obserwacji prowadzonych z przestrzeni kosmicznej;
–
dostarczanie, archiwizację i rozpowszechnianie
danych z misji kosmicznych stron trzecich, uzupełniających
infrastrukturę kosmiczną programu Copernicus;
–
utrzymanie infrastruktury kosmicznej programu
Copernicus;
b)      działania w odpowiedzi na
zmieniające się potrzeby użytkowników, w tym:
–
identyfikację luk w obserwacji i
specyfikację nowych misji kosmicznych w oparciu o wymagania
użytkowników;
–
zmiany mające na celu modernizację i
uzupełnianie komponentu kosmicznego programu Copernicus, w tym
projektowanie i zamawianie nowych elementów infrastruktury kosmicznej;
c)      wkład w ochronę satelitów przed
ryzykiem kolizji.
Artykuł 6
Komponent in-situ
Komponent in-situ programu Copernicus
obejmuje następujące działania:
a)      koordynację i harmonizację
gromadzenia i dostarczania danych in-situ, zapewnianie danych in-situ
na potrzeby usług operacyjnych, w tym danych in-situ stron trzecich
na poziomie międzynarodowym;
b)      pomoc techniczną na rzecz Komisji w
zakresie wymogów dotyczących usług w odniesieniu do danych
obserwacyjnych in-situ;
c)      współpracę z operatorami in-situ
w celu promowania spójności działań rozwojowych związanych
z infrastrukturą i sieciami obserwacji in-situ.
Artykuł 7
Finansowanie
1.           Pula środków finansowych
przydzielona na rzecz programu Copernicus na okres 2014–2020 wynosi maksymalnie
3 786 mln EUR według cen z 2011 r.
2.           Co roku władza
budżetowa zatwierdza środki w granicach określonych w
wieloletnich ramach finansowych. Zobowiązania budżetowe z tytułu
działań rozciągających się w czasie
przekraczającym jeden rok finansowy można rozbić na roczne raty
rozłożone na kilka lat.
3.           Przydział środków
finansowych na rzecz programu Copernicus może również pokrywać
wydatki związane z działaniami przygotowawczymi, z zakresu
monitorowania, kontroli, audytu i oceny, które są bezpośrednio
wymagane w odniesieniu do zarządzania programem Copernicus oraz z osiągania
jego celów, a w szczególności związane z badaniami, spotkaniami,
działalnością informacyjną i komunikacją, a także
wydatki związane z sieciami IT w zakresie przetwarzania informacji i
wymiany danych. Zasoby przydzielone na działania komunikacyjne w ramach
niniejszego rozporządzenia mogą również proporcjonalnie
przyczynić się do pokrycia komunikacji instytucjonalnej
dotyczącej priorytetów politycznych Unii.
4.           Zadania powierzone innym
organom podlegają procedurze, o której mowa w art. 164 i 165 rozporządzenia
(UE, Euratom) nr 966/2012.
Artykuł 8
Program prac Komisji
W odniesieniu do każdego roku realizacji
programu Copernicus Komisja przyjmuje program prac na podstawie art. 84
rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012. Przedmiotowy akt wykonawczy
zostaje przyjęty zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której
mowa w art. 21 ust. 3 niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 9
Współpraca z państwami członkowskimi
1.           Komisja współpracuje z
państwami członkowskimi w celu usprawnienia wymiany danych i
informacji między nimi oraz zwiększenia ilości danych i
informacji udostępnianych na potrzeby programu Copernicus.
2.           Komisja może
przyjąć środki promowania konwergencji państw
członkowskich w zakresie korzystania z danych i informacji programu
Copernicus oraz ich dostępu do technologii i osiągnięciach w
zakresie obserwacji Ziemi. Środki te nie skutkują zakłóceniem
wolnej konkurencji. Przedmiotowe akty wykonawcze zostają przyjęte
zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 21 ust. 2.
Artykuł 10
Współpraca międzynarodowa
1.           Unia, reprezentowana przez
Komisję, może zawierać umowy z następującymi
państwami trzecimi:
a)      państwami Europejskiego
Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), które są umawiającymi się
stronami Porozumienia EOG zgodnie z warunkami określonymi w Porozumieniu
EOG;
b)      krajami objętymi procesem
rozszerzenia zgodnie z ich odpowiednimi umowami ramowymi lub protokołem do
układu o stowarzyszeniu, określającymi główne zasady i
warunki uczestniczenia tych państw w programach UE;
c)      Szwajcarią, innymi państwami trzecimi
niewymienionymi w lit. a) i b) oraz organizacjami międzynarodowymi zgodnie
z umowami zawartymi przez Unię z tymi państwami trzecimi lub
organizacjami międzynarodowymi na podstawie art. 218 TFUE,
określającymi warunki i szczegółowe zasady ich uczestnictwa.
2.           Państwa trzecie lub
organizacje międzynarodowe mogą zapewniać wsparcie finansowe lub
wkłady rzeczowe na rzecz programu. Wsparcie finansowe należy
traktować jako zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel
zgodnie z art. 21 ust. 2 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012.
Wsparcie finansowe i wkłady rzeczowe są dopuszczalne zgodnie z
warunkami umowy zawartej z odpowiednim państwem trzecim lub
odpowiednią organizacją międzynarodową.
Artykuł 11
Rola Komisji
1.           Komisja ponosi
pełną odpowiedzialność za program. Określa priorytety
i cele programu, a także nadzoruje jego realizację, w
szczególności pod względem kosztów, harmonogramu i efektywności.

2.           Komisja zarządza w
imieniu Unii i w ramach swoich kompetencji stosunkami z państwami trzecimi
i organizacjami międzynarodowymi, zapewniając koordynację
programu Copernicus z działaniami na szczeblu krajowym, unijnym i
międzynarodowym.
3.           Komisja koordynuje
wkłady państw członkowskich mające na celu operacyjne
świadczenie usług i długoterminową perspektywę
dostępności danych z infrastruktur obserwacyjnych koniecznych do
wykonywania usług.
4.           Komisja zapewnia
komplementarność i spójność programu Copernicus z innymi
właściwymi politykami, instrumentami, programami i działaniami
UE.
5.           Komisja dba o przejrzyste i
regularne zaangażowanie użytkowników i konsultacje z nimi, co
umożliwia identyfikację wymagań użytkowników na szczeblu UE
i krajowym.
6.           Komisja przyjmuje akty
delegowane zgodnie z art. 22 dotyczące określenia wymogów w zakresie
danych niezbędnych do świadczenia usług operacyjnych,
uwzględniając ich zmienność.
7.           Komisja udostępnia
środki finansowe na potrzeby finansowania programu Copernicus.
Artykuł 12
Operatorzy
1.           W przypadkach należycie
uzasadnionych charakterem działania i konkretną wiedzą fachową
organu UE Komisja może powierzyć w całości lub
częściowo realizację zadań, o których mowa w art. 4,
właściwym organom UE. Takimi organami są:
a)      Europejska Agencja Środowiska;
b)      Europejska Agencja Zarządzania
Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw
Członkowskich Unii Europejskiej (FRONTEX);
c)      Europejska Agencja Bezpieczeństwa
Morskiego;
d)      Centrum Satelitarne Unii Europejskiej.
2.           Podczas wyboru organu UE
uwzględnia się należycie efektywność kosztową
związaną z powierzeniem tych zadań oraz wpływ na
strukturę zarządzania organu i jego zasoby finansowe i ludzkie.
3.           Zadania związane z
realizacją budżetu powierzone wyjątkowo właściwym
organom UE na mocy niniejszego artykułu muszą zostać
uwzględnione w programie prac tego organu UE w celach informacyjnych.
4.           Komisja może
powierzyć Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), w całości lub
częściowo, zadania rozwojowe związane z komponentem kosmicznym,
o których mowa w art. 5 lit. b).
5.           Komisja może
powierzyć w całości lub częściowo zadania operacyjne
związane z komponentem kosmicznym, o których mowa w art. 5 lit. a), ESA i
Europejskiej Organizacji Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych (EUMETSAT).
6.           Komisja może
powierzyć w całości lub częściowo działania
związane z komponentem in-situ, o których mowa w art. 6, operatorom
usług, o których mowa w art. 4.
Artykuł 13
Wybór operatorów
1.           Z wyjątkiem operatorów
określonych w art. 12 Komisja wybiera operatorów, którym przekazuje
zadania do zrealizowania, zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2, 3 i 4
niniejszego artykułu.
2.           Komisja publikuje zaproszenie
do wyrażenia zainteresowania dla potencjalnych operatorów. Zaproszenie to
zawiera kryteria wykluczające i kryteria wyboru zgodnie z procedurą
opisaną poniżej.
3.           Komisja przystępuje do
dialogu z podmiotami, które spełniają kryteria wyboru, w sposób
przejrzysty i obiektywny oraz nie powodując konfliktu interesów. Po
zakończeniu dialogu Komisja podpisuje umowę o przekazaniu zadań
z podmiotem lub podmiotami, które udowodniły swoje doświadczenie oraz
zdolność finansową i operacyjną.
4.           Komisja może
rozpocząć bezpośrednie negocjacje przed podpisaniem umów o
przekazaniu zadań z podmiotami wymienionymi w art. 12 lub w należycie
uzasadnionych i udokumentowanych wyjątkowych przypadkach, w
szczególności, gdy:
a) ·nie przedstawiono odpowiednich wniosków w
następstwie zaproszenia do wyrażenia zainteresowania dla
potencjalnych operatorów;
b) ·zadania, które mają być
zrealizowane, posiadają określone cechy charakterystyczne, które
wymagają określonego operatora ze względu na jego kompetencje
techniczne, wysoki stopień specjalizacji lub uprawnienia administracyjne;
c) ·ze względu na pilną
konieczność spowodowaną nieprzewidzianymi wydarzeniami, których
nie można przypisać Unii, postępowanie zgodnie z procedurą,
o której mowa w ust. 2 i 3, bezpodstawnie narazi wykonanie zadań, które
mają być zrealizowane.
Artykuł 14
Nadzór operatorów
1.           Operatorzy wykonują
dodatkowe zadania nieobjęte umową o przekazaniu zadań
wyłącznie po wydaniu zezwolenia przez Komisję. Poza zwrotem kosztów
operator nie może występować z roszczeniem o jakiekolwiek
zabezpieczenie czy rekompensatę w związku z dodatkowymi lub
uzupełniającymi zadaniami.
2.           Komisja zapewnia pełne
ujawnienie przez operatorów ich rachunków oraz wszelkich właściwych
dokumentów i informacji. Komisja może przeprowadzić kontrolę,
również na miejscu, konieczną do sprawdzenia zgodności z
niniejszym rozporządzeniem i właściwymi umowami o przekazaniu
zadań.
3.           Każdorazowo gdy
uzasadnia to pilna konieczność lub nieprzewidziane wydarzenia, lub na
uzasadniony wniosek operatora, Komisja może działać zamiast
operatora i zawiesić umowę o przekazaniu zadań na czas potrzebny
do przeprowadzenia wymaganych czynności.
4.           Skargi dotyczące
udzielania zamówień i przyznawania dotacji przez operatorów w ramach
realizacji umowy o przekazaniu zadań lub programu prac można
składać do Komisji. Niemniej takie skargi mogą dotyczyć
wyłącznie celowych nadużyć, poważnego zaniedbania lub
oszustwa i można je składać wyłącznie po wyczerpaniu
wszystkich środków odwoławczych przed operatorem.
Artykuł 15
Polityka w zakresie danych i informacji programu Copernicus
1.           Dane i informacje programu
Copernicus są udostępnione w sposób pełny, otwarty i
bezpłatny z zastrzeżeniem następujących ograniczeń:
a) ·warunków udzielania licencji dotyczących
danych i informacji osoby trzeciej;
b) ·formatów rozpowszechniania, cech
charakterystycznych i środków dystrybucji;
c) ·interesów związanych z
bezpieczeństwem i stosunków zewnętrznych Unii lub jej państw
członkowskich;
d) ·ryzyka zakłócenia, ze względów
bezpieczeństwa lub ze względów technicznych, systemu opracowywania
danych i informacji programu Copernicus.
Artykuł 16
Ograniczenia i warunki dostępu i wykorzystywania
1.           Komisja może
przyjmować akty delegowane zgodnie z art. 22 dotyczące:
a) ·warunków i procedur dotyczących
dostępu do danych i informacji programu Copernicus, ich rejestracji i
wykorzystywania, w tym formatów, cech charakterystycznych i środków
rozpowszechniania;
b) ·warunków i procedur dotyczących
przekazywania i wykorzystywania danych satelitarnych przekazanych do stacji
odbiorczych nieobjętych programem Copernicus;
c) ·warunków i procedur dotyczących
archiwizacji danych i informacji programu Copernicus;
d) ·konkretnych kryteriów technicznych
niezbędnych w celu zapobiegania zakłóceniom systemu danych i
informacji programu Copernicus, w tym pierwszeństwa dostępu;
e) ·kryteriów dotyczących ograniczenia
rozpowszechniania danych i informacji programu Copernicus ze względu na
sporne prawa lub interesy związane z bezpieczeństwem;
f) ·kryteriów dotyczących przeprowadzania
oceny bezpieczeństwa.
2.           Komisja ustanawia stosowne
licencje dotyczące danych i informacji programu Copernicus i osób trzecich
oraz pobierania danych satelitarnych do stacji odbiorczych
niebędących częścią programu Copernicus zgodnie z
niniejszym rozporządzeniem i aktami delegowanymi, o których mowa w ust. 1.

Artykuł 17
Ochrona interesów związanych z bezpieczeństwem
1.           Komisja przeprowadza
uprzednią ocenę bezpieczeństwa danych i informacji programu
Copernicus, aby zidentyfikować dane i informacje, które są kluczowe
dla ochrony interesów Unii lub bezpieczeństwa narodowego.
2.           Państwa
członkowskie i państwa trzecie uczestniczące w programie
Copernicus na podstawie art. 10 mogą występować z wnioskami do
Komisji o przeprowadzenie nowej oceny bezpieczeństwa, jeżeli zmiany w
zakresie bezpieczeństwa uzasadniają taką nową ocenę.
3.           Jeżeli przeprowadzenie
uprzedniej oceny bezpieczeństwa jest niemożliwe w ramach czasowych
gromadzenia i opracowywania danych i informacji programu Copernicus, Komisja
może przeprowadzić ocenę bezpieczeństwa na miejscu.
4.           Komisja wydaje polecenia
dotyczące ograniczeń w zakresie rozpowszechniania danych i informacji
programu Copernicus w poszczególnych przypadkach w oparciu o kryteria przyjęte
na mocy art. 16 ust. 1 lit. f). W razie pilnej potrzeby polecenia Komisji
przyjmuje się w jak najkrótszym terminie, aby stały się
skuteczne. Komisja podejmuje środki najmniej zakłócające cele
programu Copernicus oraz politykę w zakresie danych i informacji programu
Copernicus. Jej polecenia są proporcjonalne, w tym w odniesieniu do
terminowości i terytorialnego zakresu stosowania, oraz zestawiają
ochronę zagrożonych interesów dotyczących bezpieczeństwa z
dostępnością danych i informacji z innych źródeł.
Artykuł 18
Ochrona interesów finansowych Unii
1.           Komisja przyjmuje odpowiednie
środki zapewniające, w trakcie realizacji działań
finansowanych na podstawie przedmiotowego programu, ochronę interesów
finansowych Unii przez stosowanie środków zapobiegania nadużyciom
finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom, przez skuteczne
kontrole oraz, w razie wykrycia nieprawidłowości, przez odzyskiwanie
kwot nienależnie wypłaconych a także, w stosownych przypadkach,
przez skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary administracyjne i
finansowe.
2.           Komisja lub jej
przedstawiciele oraz Trybunał Obrachunkowy mają uprawnienia do
audytu, na podstawie dokumentacji i na miejscu, wobec wszystkich beneficjentów
dotacji, wykonawców i podwykonawców, którzy otrzymują od Unii środki
na podstawie niniejszego programu..
3.           Europejski Urząd ds.
Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może przeprowadzać
kontrole i inspekcje na miejscu, zgodnie z procedurami określonymi w
rozporządzeniu (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25
maja 1999 r. dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski
Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz
rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w
sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję
w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed
nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami, w celu
ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub
jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy
finansowe Unii, w związku z umową o udzielenie dotacji, decyzją
o udzieleniu dotacji lub zamówieniem dotyczącym finansowania przez
Unię.
4.           Nie naruszając przepisów
ust. 1, 2 i 3, w umowach o współpracy z państwami trzecimi i organizacjami
międzynarodowymi, umowach o udzielenie dotacji, decyzjach o udzieleniu
dotacji i zamówieniach wynikających z wdrożenia niniejszego programu
wyraźnie upoważnia się Komisję, Trybunał Obrachunkowy
i OLAF do prowadzenia takich audytów, kontroli i inspekcji na miejscu, zgodnie
z ich odpowiednimi kompetencjami.
Artykuł 19
Własność
1.           Unia lub specjalnie
wyznaczony organ lub fundusz jest właścicielem wszystkich aktywów
materialnych i wartości niematerialnych stworzonych lub rozwiniętych
w ramach programu Copernicus z zastrzeżeniem umów zawartych z osobami
trzecimi we wszystkich stosownych przypadkach w odniesieniu do
istniejących praw własności.
2.           Warunki dotyczące
przeniesienia praw własności na rzecz Unii określa się w
umowach, o których mowa w ust. 1.
3.           Komisja przyjmuje akty
delegowane zgodnie z art. 22 w celu określenia warunków każdego
kolejnego przeniesienia praw własności ze strony Unii. W akcie
delegowanym wyznacza się kolejny organ lub fundusz w oparciu o przejrzyste
i obiektywne podstawy, co nie powoduje powstania konfliktu interesów.
Artykuł 20
Wsparcie dla Komisji
1.           Komisja może
otrzymać wsparcie ze strony przedstawicieli użytkowników
końcowych, niezależnych ekspertów, w szczególności w kwestiach
bezpieczeństwa, oraz przedstawicieli odpowiednich agencji krajowych, w
szczególności krajowych agencji kosmicznych, w celu zapewnienia jej
niezbędnej fachowej wiedzy technicznej i naukowej oraz informacji
zwrotnych od użytkowników.
Artykuł 21
Procedura komitetowa
1.           Komisja wspomagana jest przez
komitet („komitet ds. programu Copernicus”). Komitet ten jest komitetem w
rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2.           W przypadku odesłania do
niniejszego ustępu, stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr
182/2011.
3.           W przypadku odesłania do
niniejszego ustępu, stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr
182/2011.
Artykuł 22
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1.           Powierzenie Komisji
uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom
określonym w niniejszym artykule.
2.           Uprawnienie do przyjęcia
aktów delegowanych, o których mowa w art. 16 ust. 1 i art. 19 ust. 3, powierza
się Komisji na okres nieokreślony od dnia 1 stycznia 2014 r.
3.           Przekazanie uprawnień
może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament
Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy
przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu
staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji
późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek
już obowiązujących aktów delegowanych.
4.           Niezwłocznie po
przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie
Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5.           Akty delegowane przyjęte
na podstawie art. 16 ust. 1 i art. 19 ust. 3 wchodzą w życie tylko
wówczas gdy Parlament Europejski lub Rada nie wyraziły sprzeciwu w
terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi
Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno
Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie
wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa
miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 23
Ocena
1.           Najpóźniej do dnia 30
czerwca 2018 r. Komisja opracowuje sprawozdanie z oceny dotyczące
osiągnięcia celów wszystkich zadań finansowanych w ramach
programu Copernicus na poziomie ich wyników i wpływu, ich europejskiej
wartości dodanej oraz efektywności wykorzystania zasobów. W ocenie
uwzględnia się w szczególności ciągłość
znaczenia wszystkich celów oraz wkład środków na rzecz realizacji
celów opisanych w art. 2 i 3.
2.           Komisja przeprowadza
ocenę, o której mowa w ust. 1, w ścisłej współpracy z
operatorami, a społeczności użytkowników programu Copernicus
badają skuteczność i efektywność programu Copernicus i
jego wkład na rzecz realizacji celów, o których mowa w art. 2 i 3. Komisja
przedstawia wyniki przedmiotowych ocen Parlamentowi Europejskiemu, Radzie,
Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz Komitetowi Regionów.
3.           Komisja w stosownych
przypadkach może być wspomagana przez niezależne podmioty,
może dokonywać oceny metod przeprowadzania projektów oraz wpływu
ich wdrażania, aby ocenić, czy cele, w tym cele odnoszące
się do ochrony środowiska, zostały osiągnięte.
4.           Komisja może wezwać
państwo członkowskie do przedłożenia konkretnej oceny
działań oraz powiązanych projektów finansowanych na podstawie
niniejszego rozporządzania lub w stosownych przypadkach do udzielenia jej
informacji i wsparcia wymaganego do przeprowadzenia oceny takich projektów.
Artykuł 24
Uchylenie
Rozporządzenie
(UE) nr 911/2010 traci moc.
Odniesienia do
uchylonego rozporządzenia traktuje się jako odniesienia do
niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 25
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w
życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się
od dnia 1 stycznia 2014 r.
Niniejsze rozporządzenie
wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we
wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego           W
imieniu Rady
Przewodniczący                                             Przewodniczący
OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
1.           STRUKTURA WNIOSKU
              1.1.    Tytuł wniosku
              1.2.    Dziedzina
polityki w strukturze ABM/ABB, której dotyczy wniosek/inicjatywa
              1.3.    Charakter
wniosku
              1.4.    Cele

              1.5.    Uzasadnienie
wniosku
              1.6.    Czas
trwania działania i jego wpływ finansowy
              1.7.    Przewidywane
tryby zarządzania
2.           ŚRODKI ZARZĄDZANIA
              2.1.    Zasady
nadzoru i sprawozdawczości
              2.2.    System
zarządzania i kontroli
              2.3.    Środki
zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
3.           SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY
WNIOSKU/INICJATYWY
              3.1.    Działy
wieloletnich ram finansowych i pozycje wydatków w budżecie, na które
wniosek/inicjatywa ma wpływ
              3.2.    Szacunkowy
wpływ na wydatki
              3.2.1. Synteza szacunkowego wpływu na wydatki
              3.2.2. Szacunkowy
wpływ na środki operacyjne
              3.2.3. Szacunkowy
wpływ na środki administracyjne
              3.2.4. Zgodność
z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi
              3.2.5. Udział
osób trzecich w finansowaniu
              3.3.    Szacunkowy wpływ na
dochody
OCENA
SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI DLA WNIOSKÓW
1.           STRUKTURA WNIOSKU
1.1.        Tytuł wniosku
Wniosek
dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
ustanawiającego europejski program obserwacji Ziemi (Copernicus)
1.2.        Dziedzina polityki w
strukturze ABM/ABB, której dotyczy wniosek/inicjatywa[14]
Tytuł
02: Przedsięwzięcie
Rozdział
02 06: Copernicus
1.3.        Charakter wniosku
¨ Wniosek/inicjatywa
dotyczy nowego działania
¨Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego
działania będącego następstwem projektu
pilotażowego/działania przygotowawczego[15]
þ Wniosek/inicjatywa
wiąże się z przedłużeniem bieżącego
działania
¨ Wniosek/inicjatywa
dotyczy działania, które zostało przekształcone pod
kątem nowego działania
1.4.        Cele
Copernicus to nowa nazwa europejskiego
programu monitorowania Ziemi, GMES (Globalny monitoring środowiska i
bezpieczeństwa). Swoim zakresem obejmuje on wszystkie działania
mające na celu zapewnienie nieprzerwanego dostarczania dokładnych i
wiarygodnych danych oraz informacji na temat zagadnień środowiska i
bezpieczeństwa osobom odpowiedzialnym za wyznaczanie kierunków polityki,
wdrażanie i monitorowanie w UE i jej państwach członkowskich.
Program Copernicus ma na celu zapewnienie Europie ciągłego,
niezależnego i niezawodnego dostępu do danych i informacji
gromadzonych w ramach prowadzonych obserwacji.
Program Copernicus ma być realizowany w
ramach strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego i trwałego wzrostu
gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Jego
wkład we wzrost i stabilność gospodarczą, uzyskany
dzięki wzmocnieniu zastosowań komercyjnych posiadających
wartość dodaną, powoduje, że program jest elementem
inicjatywy przewodniej w dziedzinie polityki przemysłowej w
następstwie strategii „Europa 2020”[16].

Copernicus przyczynia się do
osiągnięcia następujących celów ogólnych:
a) ·ochrona środowiska i zapewnienie
wsparcia dla działań na rzecz ochrony ludności i w zakresie
bezpieczeństwa;
b) ·wsparcie strategii „Europa 2020” na rzecz
zatrudnienia i wzrostu gospodarczego dzięki przyczynianiu się do
realizacji celów związanych z zatrudnieniem i inteligentnym, trwałym
wzrostem gospodarczym sprzyjającym włączeniu społecznemu; w
szczególności przyczynia się do stabilności i wzrostu
gospodarczego dzięki ułatwieniu komercyjnych zastosowań.
Do społeczności użytkowników
programu Copernicus zalicza się europejskie organy krajowe, regionalne lub
lokalne, którym powierzono definiowanie, wdrażanie, egzekwowanie lub
monitorowanie usługi lub polityki publicznej w dziedzinach, o których mowa
w art. 4 pkt 1 rozporządzenia. Najbardziej zainteresowanymi grupami
będą:
–
organy publiczne na poziomie europejskim, krajowym,
regionalnym i lokalnym (jako użytkownicy i uczestnicy), w tym w
państwach trzecich (takich jak państwa uczestniczące w GMES i
inicjatywie „klimat na rzecz rozwoju Afryki” oraz korzystające z nich);
–
niższy szczebel sektora, w szczególności
MŚP; oraz
–
użytkownicy końcowi (władze
regionalne i lokalne, instytucje publiczne, w tym uniwersytety, ośrodki
badawcze, a nawet pojedynczy obywatele korzystający z usług
publicznych świadczonych dzięki programowi Copernicus), klienci
sektora niższego szczebla.
1.4.1.     Wieloletnie cele strategiczne
Komisji wskazane we wniosku
Copernicus ma przyczynić się do
realizacji celów strategii „Europa 2020” na następujące sposoby:
–
„gospodarka efektywniej korzystająca z
zasobów, bardziej przyjazna środowisku”, tzn. w
szczególności zachowanie zasobów środowiskowych i ekosystemów oraz
różnorodności biologicznej i zarządzanie nimi;
osiągnięcie przyrostów wydajności wskutek lepszego
wdrażania takich polityk unijnych jak polityka transportowa, np.
dzięki monitorowaniu lodu umożliwiającemu poprawę tras
statków; w rolnictwie, np. wspieranie inteligentnego rolnictwa
ograniczającego potrzeby nowych uczestników rynku; w sektorze energii
dzięki pomiarom promieniowania słonecznego potrzebnego do wytwarzania
energii fotowoltaicznej;
–
„gospodarka bardziej konkurencyjna” – jako inicjatywa przewodnia w polityce przemysłowej i kosmicznej,
program Copernicus ma wzmacniać konkurencyjność przemysłu
UE i jego przewagę technologiczną w obszarze kosmicznym i innych
obszarach; ma w szczególności umożliwić zbudowanie
potencjału biznesowego MŚP dzięki zwiększeniu
innowacyjności w sektorze niższego szczebla, prowadzącym do
rozwoju nowych usług w oparciu o informacje pozyskiwane w ramach programu
Copernicus.
–
„gospodarka oparta na wiedzy” – celem programu Copernicus jest umożliwienie lepszego
zrozumienia wyzwań globalnych; wspiera on rozwój badań/nauki
dzięki dostarczaniu danych krytycznych;
–
„gospodarka oparta na innowacji” – program Copernicus umożliwia pojawienie się bardzo
innowacyjnych usług niższego szczebla. Jego celem jest tworzenie
partnerstw pomiędzy wspólnotami badawczymi i biznesowymi; może
umożliwić ustalenie wskaźników w odniesieniu do wykorzystania
wyników badań i rozwoju do działalności gospodarczej;
–
„gospodarka o wysokim poziomie zatrudnienia” – program Copernicus tworzy dodatkowy potencjał dla nowych miejsc
pracy dzięki zwiększaniu dodatkowego zapotrzebowania na wysoko
wykwalifikowanych pracowników;
–
„spójność gospodarcza, społeczna
i terytorialna”, tzn. potrzeba nowej infrastruktury
naziemnej, w szczególności w UE-12; w wyniku stworzenia nowego
potencjału biznesowego dla MŚP we wszystkich państwach
członkowskich UE, program Copernicus dostarczy bodźca państwom,
które pozostają w tyle pod względem służb lądowych lub
ratowniczych, a przez to przyczyni się do zwiększenia spójności
pomiędzy państwami członkowskimi. Usługi w ramach programu
Copernicus mają z definicji zasięg ogólnoeuropejski i
odpowiadają na europejskie zapotrzebowanie.
1.4.2.     Cele szczegółowe i
działania ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa
Na program Copernicus składają
się poniższe cele szczegółowe:
Cel szczegółowy nr 1: usługi
programu Copernicus
Usługa monitorowania obszarów lądowych
będzie koncentrować się na usłudze okresowego
sporządzania map pokrycia terenu na poziomie europejskim, regionalnym i
krajowym, a także na działaniach w zakresie dynamicznego monitoringu
obszarów lądowych.
Usługa programu Copernicus w zakresie
monitorowania środowiska morskiego zapewni informacje o stanie fizycznym
oceanów i ekosystemów morskich w skali globalnej i w europejskich strefach
regionalnych. Obszary świadczenia usług morskich w ramach programu
Copernicus obejmują bezpieczeństwo na morzu, środowisko morskie
i regiony przybrzeżne, zasoby morskie, a także sezonowe prognozy
meteorologiczne i monitorowanie klimatu.
Usługa programu Copernicus w zakresie
badań atmosfery zapewni monitorowanie jakości powietrza w skali
europejskiej oraz składu chemicznego atmosfery w skali globalnej. W
szczególności dostarcza informacje systemom monitorowania jakości
powietrza na poziomach od lokalnego do krajowego, oraz powinna przyczyniać
się do monitorowania zmiennych klimatycznych w aspekcie chemii
atmosferycznej.
Usługa programu Copernicus w zakresie
monitorowania zmiany klimatu umożliwi przystosowywanie się do niej i
łagodzenie jej skutków. Powinna w szczególności przyczynić
się do dostarczania kluczowych zmiennych dotyczących klimatu (ECV),
analiz klimatu i prognoz w skali mającej znaczenie dla działań
przystosowawczych i łagodzących oraz dostarczania stosownych
usług.
Usługa programu Copernicus w zakresie
reagowania kryzysowego będzie oferować zestawienia map lub
różnych poziomów wstępnie przetworzonych danych na potrzeby wsparcia
podmiotów zaangażowanych w reagowanie kryzysowe na poziomie
międzynarodowym, europejskim, krajowym i regionalnym w związku z
różnego rodzaju klęskami żywiołowymi, takimi jak burze,
pożary, powodzie, trzęsienia ziemi, wybuchy wulkanów i zamierzonymi
lub spowodowanymi przez człowieka katastrofami i innymi katastrofami
humanitarnymi. Usługa będzie odpowiadać całemu cyklowi
zarządzania kryzysowego: zapobieganie, gotowość, reagowanie i
usuwanie skutków.
Usługa programu Copernicus w zakresie
bezpieczeństwa zapewni informacje ułatwiające sprostanie
wyzwaniom, przed jakimi stoi Europa w dziedzinie bezpieczeństwa,
zwłaszcza w dziedzinie kontroli granic, nadzoru morskiego i wspierania
działań zewnętrznych UE.
Komponent in situ programu Copernicus zapewni
obserwacje za pomocą urządzeń powietrznych, morskich oraz
naziemnych na potrzeby obszarów usług. Dostęp do danych
referencyjnych jest niezbędny do świadczenia usług. Choć
odpowiedzialne są za to zasadniczo państwa członkowskie, program
może również przyczynić się do transgranicznej harmonizacji
danych in situ wewnątrz UE oraz dodatkowego gromadzenia danych poza
granicami UE. Działania powierzane będą jednostkom
odpowiedzialnym za usługi.
Uwzględnione są również
działania horyzontalne, wspierające ogólne zarządzanie
funduszami przydzielonymi na mocy niniejszego rozporządzenia i
obejmujące nadzór nad wdrażaniem wszystkich działań
programu, w szczególności w odniesieniu do kosztów, harmonogramu i
realizacji, ustanowienia odpowiednich instrumentów i środków
strukturalnych koniecznych do identyfikowania, kontrolowania, łagodzenia i
monitorowania zagrożeń związanych z programem; relacji z
państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi; zgłaszania
działań państwom członkowskim; koordynacji z
działaniami na poziomie krajowym, unijnym i międzynarodowymi, a
mianowicie GEOSS; koordynacji dobrowolnych wkładów państw
członkowskich; zapewnienia komplementarności i spójności
programu z innymi odpowiednimi politykami, instrumentami i działaniami
Unii; identyfikacji potrzeb użytkowników i monitorowanie ich
spełniania.
Cel szczegółowy nr 2: obserwacja
przestrzeni kosmicznej
Komponent kosmiczny programu Copernicus zapewni
zrównoważone obserwacje prowadzone z przestrzeni kosmicznej na potrzeby
usług programu.
Komponent ten obejmuje operacje z wykorzystaniem
specjalnej infrastruktury kosmicznej (satelitów Sentinel); dostęp do misji
stron trzecich; dystrybucję danych; pomoc techniczną dla Komisji w
celu połączenia wymogów w zakresie danych dotyczących
usług; wskazanie luk w zakresie obserwacji, co przyczynia się do
specyfikacji nowych misji kosmicznych.
Działania rozwojowe obejmują
projektowanie i zamawianie nowych elementów infrastruktury kosmicznej;
zapewnienie wsparcia technicznego dla Komisji w przekładaniu wymogów
dotyczących usług na specyfikacje nowych misji kosmicznych, przy
wsparciu operatorów infrastruktury kosmicznej; koordynację
działań w przestrzeni kosmicznej, w tym działań
mających na celu modernizację i uzupełnienie komponentu
kosmicznego programu Copernicus.
1.4.3.     Oczekiwane wyniki i wpływ
Przewiduje się rozwój usług na
potrzeby zapewniania długoterminowej stabilności systemu oraz
realizowania potrzeb nowych użytkowników, które nie zostały do tej
pory sformułowane. Zaletą programu Copernicus jest to, że jest w
stanie w zrównoważony i spójny sposób odpowiadać na potrzeby
użytkowników, co zwiększa liczbę korzystających z niego
użytkowników i prowadzi do rozwoju rynku niższego szczebla.
Skutki gospodarcze: rozwój nowych produktów i usług pobudzi innowacyjność w
zakresie produktów i procesów, a w konsekwencji będzie mieć
długoterminowy wpływ na przemysł europejski. Utrzymanie
pełnej ciągłości usług programu Copernicus
znacząco polepszy konkurencyjność sektora i przyspieszy
powstawanie przedsiębiorstw znaczących z punktu widzenia
ekonomicznego.
Oddziaływanie na środowisko: dostępność długoterminowych usług programu
Copernicus przyczynia się do osiągnięcia celu, jakim jest
wiodąca rola Europy w kontekście zmiany klimatu. Dodatkowo program
zapewni prawdziwe partnerstwo w ramach GEOSS.
Skutki społeczne: stworzone zostaną nowe miejsca pracy, nie tylko w branży satelitarnej
i w sektorze badań i rozwoju, ale również w przedsiębiorstwach
związanych z rozwojem nowych technologii obserwacji Ziemi oraz w
powiązanych sektorach i usługach. Co więcej, trwałe
zobowiązanie ułatwi rozwój usług niższego szczebla, gdzie
wpływ na zatrudnienie będzie znaczący.
1.4.4.     Wskaźniki wyników i
wpływu
Pomiar osiągnięcia celów dokonywany
będzie przy wykorzystaniu następujących wskaźników:
a) ·dane oraz informacje posiadające
wartość dodaną udostępnione zgodnie z wymogami dostarczania
usług na gwarantowanym poziomie;
b) ·wykorzystanie danych i informacji mierzone
wzrostem liczby użytkowników, ilością udostępnionych danych
i informacji o wartości dodanej oraz zwiększeniem dystrybucji w
państwach członkowskich;
c) ·penetracja rynku i konkurencyjność
europejskich operatorów niższego szczebla.
Wdrożone zostaną specjalne
narzędzia do regularnego dokonywania pomiarów tych parametrów, w
szczególności w wyniku włączenia szczegółowych wymogów do
umów o przekazaniu zadań lub zamówień udzielanych operatorom. Na
kluczowych etapach programu zostaną zlecone badania ad hoc w celu pomiaru
poziomu zadowolenia (potencjalnych) użytkowników, a także penetracji
rynku oraz wpływu programu Copernicus na konkurencyjność sektora
niższego szczebla.
Dodatkowo oczekuje się, że znaczna
część programu zostanie wdrożona przez strony trzecie.
Umowy o przekazaniu zadań będą zawierać cele i
wskaźniki umożliwiające monitorowanie działań
operatorów. Wskaźniki te zostaną również wykorzystane do
ogólnego monitorowania programu. Obejmują one:
–
stworzenie na poziomie operacyjnym 6 usług, z
których wszystkie znajdą się na etapie operacyjnym do 2017 r.;
–
dostarczanie, zgodnie z budżetem i planami,
informacji o usługach na zasadach określonych w umowach o przekazaniu
zadań zawieranych z operatorami lub udzielanych im zamówieniach;
–
liczbę pomiotów korzystających z
usług i poziom ich zadowolenia;
–
rozwój sektora niższego szczebla
korzystającego z danych i informacji programu Copernicus.
–
uruchomienie i wykorzystywanie planowanych
satelitów bądź instrumentów, w tym terminowe dostarczanie
zidentyfikowanym użytkownikom danych obserwacyjnych w odpowiednim
formacie, zgodnie z planami uzgadnianymi w długoterminowym scenariuszu dla
komponentu kosmicznego;
–
zdefiniowanie i opracowanie, zgodnie z budżetem
i planami, nowych satelitów i odpowiedniej infrastruktury naziemnej, zgodnie z
ustaleniami zawartymi w długoterminowym scenariuszu oraz umowach o
przekazaniu zadań zawartych z ESA.
1.5.        Uzasadnienie
wniosku/inicjatywy
1.5.1.     Potrzeby, które mają
zostać zaspokojone w perspektywie krótko- lub długoterminowej
Niewystarczająco wiarygodne informacje
dotyczące stanu Ziemi dla użytkowników publicznych
Na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat UE,
Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) i ich poszczególne państwa członkowskie
poczyniły znaczące wysiłki na rzecz badań i rozwoju w
dziedzinie obserwacji Ziemi, mając na celu rozwijanie infrastruktury i
przedoperacyjnych usług obserwacji Ziemi. Wiele z istniejących
usług z zakresu obserwacji Ziemi w Europie jest jednak niewystarczające
z powodu braków w infrastrukturze oraz braku gwarancji ich
dostępności w dłuższej perspektywie. Dane dostarczane w
ramach istniejących obecnie usług bądź to nie
pokrywają wszystkich parametrów, jakich potrzebują osoby
odpowiedzialne za wyznaczanie kierunków polityki[17],
bądź też nie są dostarczane w sposób ciągły i
zrównoważony, przede wszystkim z uwagi na fakt, że okres
żywotności usługi lub stanowiącej jej podstawę
infrastruktury obserwacyjnej jest ograniczony względami budżetowymi
lub technicznymi. Zignorowanie tego problemu będzie miało
znaczące konsekwencje krótko- i długoterminowe. Na przykład w
perspektywie krótkoterminowej niedostępne będą żadne mapy
dla celów ochrony ludności w przypadku klęsk żywiołowych, a
w perspektywie długoterminowej osoby odpowiedzialne za wyznaczanie
kierunków polityki nie będą miały dostępu do istotnych
danych dotyczących zmiany klimatu.
Zagrożone inwestycje w sektorze
niższego szczebla
W ramach programu Copernicus opartego na
rozporządzeniu w sprawie początkowej fazy jego realizacji w okresie
2011 – 2013 finansuje się szereg działań operacyjnych. W ramach
istniejącego programu, obejmującego początkową fazę
jego realizacji, poczyniono pierwszy krok w kierunku utworzenia systemu
obserwacji Ziemi. Program jest jednak nadal ograniczony w czasie (tj. lata
2011-2013).
Ryzyko zakłóceń stanowi istotny
powód do niepokoju dla użytkowników końcowych, takich jak organy
publiczne, ale również dla podmiotów świadczących usługi
pochodne, którzy niechętnie inwestują znaczące środki w
niedojrzałe, ryzykowne rynki i mogą napotkać dodatkowe
trudności przy gromadzeniu kapitału.
Zagrożony potencjał w zakresie
innowacji
Zakłócenia oznaczałyby również,
że inwestycje w badania i rozwój nie przekładają się na
innowacje. Potencjał pozwalający uwolnić zdolności
innowacyjne związane z programem Copernicus, które są głównie
innowacjami związanymi z usługami, nie zostanie zatem wykorzystany.
Jest to godne ubolewania, uwzględniając w szczególności fakt,
że polityka innowacyjności UE powinna być bardziej ukierunkowana
na sektor usług, jak pokazują różne badania[18].
Wpływ na zatrudnienie
Ponadto systemy zastosowań satelitarnych
są głównym źródłem dochodu europejskiego przemysłu
kosmicznego (3,1 mld EUR) i głównym przedmiotem wywozu (o wartości
1,13 mld EUR)[19].
Jednym z dwóch najbardziej znaczących segmentów pod względem dochodu
jest obserwacja Ziemi (np. satelity Sentinel programu Copernicus). Obecnie
systemy obserwacji Ziemi stanowią około 30 % całkowitego dochodu
europejskiego przemysłu kosmicznego. Oprócz wspomnianego
bezpośredniego wpływu na sprzedaż przemysłu, program
Copernicus ma istotny wpływ na konkurencyjność i
rentowność europejskiego kosmicznego przemysłu wytwórczego.
Wywóz i handel w znacznej mierze zależą od relatywnej
konkurencyjności sektora. Z tych powodów wpływ programu Copernicus na
zatrudnienie w sektorze byłby znaczący, przyczyniając się
do powstania 35 000 miejsc pracy w okresie 2015-2030.
1.5.2.     Wartość dodana z
tytułu zaangażowania Unii Europejskiej
Podstawą prawną europejskiego
programu obserwacji Ziemi (Copernicus) jest art. 189 TFUE, który pozwala UE na
rozwijanie własnego programu kosmicznego. Już w art. 2
rozporządzenia 911/2010 w sprawie europejskiego programu monitorowania
Ziemi (GMES) i początkowej fazy jego realizacji wymienia się
działania objęte programem. Ponadto stworzenie programu Copernicus
jest strategicznym celem strategii „Europa 2020”.
Poszczególne państwa członkowskie
nie mogą w optymalny sposób przyjąć na siebie
odpowiedzialności za finansowanie eksploatacji i modernizacji
infrastruktury kosmicznej rozwijanej z wykorzystaniem funduszy UE i
międzyrządowych z powodu ponoszonych kosztów. W dziedzinie obserwacji
prowadzonej z przestrzeni kosmicznej w zakresie meteorologii operacyjnej
państwa europejskie połączyły swoje zasoby w celu
opracowania i wykorzystania satelitów meteorologicznych w ramach Europejskiej
Organizacji Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych (EUMETSAT). Państwa
europejskie rozwinęły również demonstratory satelitów środowiskowych
przy udziale ESA lub krajowych agencji kosmicznych. Nie udało im się
jednak nawiązać współpracy w kwestii finansowania trwałych
programów operacyjnych w dziedzinie monitoringu środowiska podobnego do
programów stosowanych w meteorologii. Potrzeba kontynuowania tego rodzaju
obserwacji nabiera decydującego znaczenia z uwagi na coraz większe
naciski polityczne wywierane na organy publiczne, aby podejmowały one
świadome decyzje w dziedzinach związanych ze środowiskiem,
bezpieczeństwem i zmianą klimatu, oraz z uwagi na potrzebę
przestrzegania porozumień międzynarodowych.
W przypadku usług o zasięgu
ogólnoeuropejskim lub światowym państwa członkowskie nie są
w stanie w wystarczającym stopniu osiągnąć celów
proponowanych działań, ponieważ wkłady poszczególnych
państw członkowskich muszą zostać połączone na
poziomie europejskim. Cel świadczenia innych usług (tj. tworzenia map
kryzysowych lub tematycznych map monitorowania obszarów lądowych o
bardziej ograniczonym zasięgu geograficznym) może zostać lepiej
zrealizowany na poziomie UE z dwóch powodów. Po pierwsze, bardziej spójne i
scentralizowane zarządzanie danymi wejściowymi z czujników
rozmieszczonych w przestrzeni kosmicznej lub czujników in situ pozwoli na
uzyskanie korzyści skali. Po drugie, nieskoordynowane świadczenie
usług w zakresie obserwacji Ziemi na poziomie państw
członkowskich doprowadziłoby do ich powielania i utrudniłoby lub
wręcz uniemożliwiłoby monitorowanie wdrażania unijnego
prawodawstwa w zakresie środowiska naturalnego na podstawie przejrzystych
i obiektywnych kryteriów. W przypadku, gdyby informacje wygenerowane na
poziomie państw członkowskich nie były porównywalne, Komisja nie
byłaby w stanie stwierdzić, czy przepisy dotyczące
środowiska naturalnego zostały prawidłowo wdrożone we
wszystkich państwach członkowskich. Ponadto działanie na
poziomie europejskim stworzy efekt korzyści skali, zapewniając
wyższą jakość za pieniądze publiczne. Działanie
na poziomie UE prowadzi zatem do uzyskania wyraźnej wartości dodanej.
1.5.3.     Główne wnioski
wyciągnięte z podobnych działań
Niniejszy wniosek przygotowano w oparciu o
doświadczenia zebrane podczas opracowywania programu Copernicus jako
inicjatywy badawczej przez ostatnie dwanaście lat i w fazie operacji
początkowych w latach 2011-2013. Doświadczenie to dowodzi, że
podczas gdy finansowanie badań jest nadal potrzebne do kontynuowania prac
nad programem Copernicus, zaistniała konieczność wsparcia
świadczenia usług w zakresie obserwacji Ziemi i działania
satelitów w celu odniesienia jak największych korzyści z dotychczas
dokonanych inwestycji oraz zaspokojenia wymienionych powyżej potrzeb.
1.5.4.     Spójność z innymi
właściwymi instrumentami oraz możliwa synergia
W fazie operacyjnej program Copernicus
będzie w stanie dostarczać informacji osobom odpowiedzialnym za
wyznaczanie kierunków polityki, organom publicznym, przedsiębiorstwom i
obywatelom europejskim. Oznacza to, że program Copernicus, jako
autonomiczne źródło informacji UE, ma na celu wspieranie wszystkich
istotnych dziedzin polityki, instrumentów i działań Unii, w których
zrozumienie sposobu, w jaki zmienia się nasza planeta, ma podstawowe
znaczenie.
Przykłady wkładu programu Copernicus
w inne polityki UE są następujące:
·
kierunki polityki w zakresie współpracy
międzynarodowej: rozszerzenie usług w ramach programu Copernicus na
Afrykę stanowi poważny wkład w unijną politykę na
rzecz rozwoju. Satelitarna obserwacja Ziemi pozwala na przykład
monitorować stan upraw w porze prac polowych i opracowanie systemu
wczesnego ostrzegania w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego
dla zagrożonych regionów na świecie. Niektóre zastosowania programu
Copernicus mogłyby ponadto stanowić dla decydentów źródło
informacji na temat zasobów naturalnych w Afryce.
·
polityka transportowa: optymalizując przebieg
tras statków, usługi morskie programu Copernicus mogą
zminimalizować zużycie paliwa i emisje.
·
polityka w dziedzinie środowiska: usługi
w ramach programu Copernicus dostarczają systematycznie lub okresowo
informacji w różnej skali, które są konieczne dla ciągłego
monitorowania stanu środowiska morskiego, atmosferycznego i lądowego.
W tym kontekście obrazy środowiska gromadzone za pośrednictwem
programu Copernicus mogłyby stworzyć podstawę do monitorowania
celów nowej wspólnotowej strategii ochrony różnorodności biologicznej
lub służyć jako narzędzie monitorowania efektywnego
wykorzystania zasobów, takich jak drewno, woda, zasoby mineralne, grunty,
powietrze (jakość) i wiele innych w skali europejskiej i globalnej.
·
pomoc humanitarna: usługi w ramach programu
Copernicus odgrywają również ważną rolę w przypadku
działań podejmowanych w sytuacjach wyjątkowych zarówno w UE, jak
i poza nią, dostarczając aktualnych informacji, które są
niezbędne dla decydentów, osób planujących operacje i zespołów
terenowych.
·
energia: program Copernicus może zapewnić
Europie wiarygodne źródło informacji dotyczących energii
słonecznej i może przyczynić się do monitorowania
rozprzestrzeniania broni jądrowej lub likwidacji elektrowni
jądrowych.
·
polityka regionalna: na poziomie ogólnoeuropejskim
monitorowanie powierzchni Ziemi prowadzone w ramach programu Copernicus
dostarcza produkty dotyczące zharmonizowanego pokrycia terenu i zmian
pokrycia terenu. Informacje te są niezbędne dla celów
użytkowania gruntów i polityki miejskiej.
·
polityka przeciwdziałania zmianie klimatu: w
ramach programu Copernicus istnieje kilka usług, które odnoszą
się do kwestii związanych z klimatem, takich jak monitorowanie lasów
i informacje o węglu w ziemi, monitorowanie poziomu morza i lodu, analiza
gazów cieplarnianych i strumieni gazów cieplarnianych.
·
bezpieczeństwo: program Copernicus może
przyczynić się do nadzorowania granic i nadzoru morskiego. W tych
ramach od 2008 r. DG ENTR i DG HOME ustanowiły bliską
współpracę.
·
rolnictwo: program Copernicus może
przyczyniać się do poprawy terminowego i dokładnego monitorowania
rolniczego użytkowania gruntów i jego zmian na poziomie europejskim,
krajowym i regionalnym, zapewniając wspólne metody i wskaźniki
obejmujące różne skale czasowe, przestrzenne i tematyczne. Wspólna
polityka rolna mogłaby wykorzystywać program Copernicus do
monitorowania polityki dotyczącej ugorów.
·
polityki związane z morzem: program Copernicus
pozwala na zrozumienie oceanu, jego dynamiki i jego wpływu na zmianę
klimatu. Wśród zastosowań w tej dziedzinie znajdują się:
bezpieczeństwo na morzu, wycieki ropy naftowej, zarządzanie zasobami
morza, zmiana klimatu, prognoza sezonowa, działalność
przybrzeżna, badanie lodu i jakość wody.
1.6.        Okres trwania działania
i jego wpływ finansowy
þ Wniosek/inicjatywa o ograniczonym
okresie trwania
–
þ  Okres trwania wniosku/inicjatywy: od 2014 r. do 2020 r.
–
þ  Okres trwania wpływu finansowego od 2014 r. do 2020 r.
¨ Wniosek/inicjatywa o nieograniczonym
okresie trwania
–
Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od
RRRR r. do RRRR r.,
–
po którym następuje faza operacyjna.
1.7.        Przewidywane tryby
zarządzania[20]
þ Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję
þ Pośrednie zarządzanie poprzez przekazanie zadań wykonawczych:
–
¨  agencjom wykonawczym
–
þ  organom utworzonym przez Wspólnoty[21]

–
þ  krajowym organom publicznym/organom mającym obowiązek
świadczenia usługi publicznej
–
¨  osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych
działań na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej,
określonym we właściwym prawnym akcie podstawowym w rozumieniu
art. 49 rozporządzenia finansowego
¨ Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi
¨ Zarządzanie zdecentralizowane z państwami trzecimi
þ      Organizacje międzynarodowe
W przypadku wskazania
więcej niż jednego trybu należy podać dodatkowe informacje
w części „Uwagi”.
Uwagi:
Program Copernicus przygotowano w oparciu o
zdolności istniejące w Europie, unikając niepotrzebnego
powielania, a wręcz przeciwnie, szukając synergii między
istniejącymi zdolnościami krajowymi lub międzynarodowymi.
Ponadto uznaje się, że Komisja nie ma ani wewnętrznej siły
roboczej ani wiedzy fachowej, aby samodzielnie zarządzać tą
bardzo złożoną operacyjną siecią systemów. Dlatego,
zgodnie z celami uproszczenia i poprawy efektywności programów wydatków
UE, proponuje się pośrednie wdrażanie dużych
części programu, w rozumieniu art. 58 rozporządzenia
finansowego, przekazując uprawnienia wykonawcze szeregowi
właściwych organów w danej dziedzinie wiedzy. Zawierając umowy o
przekazaniu zadań, Komisja pozostanie odpowiedzialna za program, ale
przekaże obowiązki w zakresie wdrażania szeregowi podmiotów.
Komisja, wspierana przez komitet i niezależnych ekspertów, będzie
koncentrowała się na określaniu decyzji programowych, które
należy podejmować na wysokim szczeblu i na monitorowaniu ich
wdrażania. Podmiotom będzie stawiany wymóg przedstawiania rocznych
programów prac i rocznych sprawozdań z działalności wraz ze
świadectwami kontroli.
Do 2013 r. rozwijanie komponentu kosmicznego
było współfinansowane przez UE i ESA za pośrednictwem
wkładu tematu „przestrzeń kosmiczna” siódmego programu ramowego i
rozporządzenia w sprawie GMES i początkowej fazy jego realizacji w
program ESA dotyczący komponentu kosmicznego GMES. Wkład Komisji, w
imieniu UE, wyniósł jedną trzecią łącznego
budżetu programu dotyczącego komponentu kosmicznego GMES, tj.
około 780 mln z 2,4 mld EUR. W tym celu w 2008 r. UE, reprezentowana przez
Komisję, i ESA zawarły umowę o przekazaniu zadań.
Wspomnianą umowę zawarto na mocy umowy ramowej między UE i ESA.
Ponieważ uznano, że ESA posiada niepowtarzalną wiedzę
fachową i jest jedyną agencją zajmującą się
działalnością badawczą i rozwojową w ramach programów
związanych z przestrzenią kosmiczną na poziomie europejskim,
proponuje się, aby nadal powierzać jej działalność
rozwojową, tj. projektowanie i budowę satelitów i ich zamawianie,
oraz powiązany segment naziemny w ramach programu Copernicus. Uznaje
się, że ESA może nadal współfinansować
działalność rozwojową, a w szczególności budowę
satelitów nowej generacji, która może stanowić przeciwwagę dla
zamawiania powtarzalnych zespołów będących repliką
konstrukcji już opracowanych zespołów.
Proponuje się również powierzenie
realizacji rozwiniętej infrastruktury zarówno ESA, jak i EUMETSAT. ESA
będzie odpowiedzialna za operacje Sentineli 1, 2 i przetwarzanie
części danych z Sentinela 3 poświęconych monitorowaniu
powierzchni Ziemi. Mając za sobą projektowanie i koordynację
projektu oraz zamówienie segmentu naziemnego, potwierdziwszy swoją
wiedzę fachową zdobytą przy realizacji wielu misji naukowych,
ESA jest w stanie dobrze zarządzać tymi zadaniami. EUMETSAT zostanie
powierzona obsługa satelitów i instrumentów szczególnie istotnych dla
środowisk zajmujących się kwestiami atmosferycznymi i morskimi,
które są bardzo bliskie jej własnym kompetencjom, a często identyczne.
Należy przypomnieć, że Sentinele 4 i 5 są instrumentami
przenoszonymi na własnych satelitach EUMETSAT. Ponadto odbiór,
przetwarzanie i dystrybucja danych będą głównie dokonywane z
wykorzystaniem wielozadaniowych zdolności EUMETSAT. Obydwie organizacje będą
odpowiedzialne za dostęp do obserwacji z misji wspomagających oraz
dostarczanie informacji w ich odpowiednich dziedzinach wiedzy fachowej.
Jednym z kluczowych produktów monitorowania
powierzchni Ziemi jest kompleksowa i terminowa ocena pokrycia terenu i zmian
pokrycia terenu. Zbiory danych Corine Land Cover (CLC) dostarczyły szeregi
czasowe informacji dotyczących pokrycia terenu i użytkowania gruntów
na kontynencie europejskim od 1990 r. Umożliwiają one monitorowanie
zmian powierzchni Ziemi, które wynikają z interakcji procesów naturalnych
z działalnością ludzką. Od 1994 r. wdrażaniem Corine
zajmuje się Europejska Agencja Środowiska (EEA). EEA jest
agencją Unii Europejskiej, której zadaniem jest dostarczanie rzetelnych,
niezależnych informacji dotyczących środowiska osobom
zaangażowanym w rozwijanie, przyjmowanie, wdrażanie i ocenianie
polityki w dziedzinie środowiska, a także społeczeństwu.
EEA odpowiada również za koordynowanie Europejskiej Sieci Informacji i
Obserwacji Środowiska (Eionet), w ramach której eksperci
krajowi uczestniczą w zbieraniu i zatwierdzaniu danych dotyczących
środowiska. Podczas początkowej fazy realizacji GMES (w latach
2011-2013) koordynację ogólnoeuropejskich i lokalnych komponentów
monitorowania powierzchni Ziemi powierzono EEA i wdrażano w sposób
scentralizowany z wykorzystaniem zamówień publicznych na zasadzie umów
ramowych i zamówień na usługi zawieranych z podmiotami
świadczącymi usługi oraz w sposób zdecentralizowany z
wykorzystaniem umów na dotacje zawieranych z agencjami krajowymi, które są
bezpośrednimi zainteresowanymi stronami EEA. Należy ponadto
zauważyć, że monitorowanie powierzchni Ziemi opiera się w
dużej mierze na pomiarach in situ i geograficznych danych referencyjnych.
Dzięki swojej pozycji EEA może zapewnić ich dostarczanie przez
krajowe agencje ds. ochrony środowiska lub agencje kartograficzne. Z tego
powodu, uwzględniając oczywiste synergie między programem
Copernicus i podstawowymi obowiązkami EEA, a także
wyjątkową pozycję EEA jako koordynatora Eionet w stosunku do
zainteresowanych stron w programie Copernicus, którymi są krajowe agencje
ds. ochrony środowiska, proponuje się, aby dalej przekazywać EEA
wdrażanie tych dwóch komponentów monitorowania powierzchni Ziemi.
Od 2008 r. trwają prace nad stworzeniem
europejskiego systemu nadzorowania granic (EUROSUR) w celu wzmocnienia kontroli
zewnętrznej granicy obszaru Schengen, w szczególności
południowej granicy morskiej i wschodniej granicy lądowej. EUROSUR
zapewni państwom członkowskim wspólne ramy techniczne (infrastruktura)
i operacyjne (proces działań), pozwalające na poprawę
świadomości sytuacji na granicach zewnętrznych tych państw
oraz poprawę potencjału reagowania ich organów krajowych,
nadzorujących granice UE. Jednym z uzgodnionych celów jest przygotowanie
wspólnego stosowania narzędzi nadzoru (satelity, bezpilotowe statki
powietrzne, statki powietrzne lżejsze od powietrza itd.), w ramach którego
Frontex pełniłby rolę wspomagającą. Frontex jest
Europejską Agencją Zarządzania Współpracą
Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich
Unii Europejskiej. Promuje, koordynuje i rozwija europejski system
zarządzania granicami. Aktywna współpraca z agencją Frontex
odgrywa zasadniczą rolę w zakresie kontroli granicznej w ramach
usług dotyczących bezpieczeństwa. Frontex angażował
się we wszystkie projekty w ramach siódmego programu ramowego, które
służyły przygotowaniu tej dziedziny, jak również w inne
powiązane projekty w ramach tematu „Bezpieczeństwo” siódmego programu
ramowego. Można zauważyć, że we wniosku Komisji
dotyczącym rozporządzenia ustanawiającego EUROSUR[22] uwzględniono
potrzebę korzystania Frontexu z programu GMES/Copernicus przy
przeprowadzaniu tych działań. Proponuje się zatem, aby
przekazać wdrażanie tej dziedziny agencji Frontex.
Jeżeli chodzi o dziedzinę
„Bezpieczeństwo” w zakresie nadzoru morskiego, proponuje się
przekazać jej wdrażanie Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa
Morskiego (EMSA). Mandat EMSA obejmuje pewne obowiązki w zakresie
bezpieczeństwa morskiego i obowiązek udzielenia Komisji wsparcia w
zakresie powiązanych działań. EMSA posiada powszechnie
uznawaną wiedzę fachową w zakresie wdrażania CLEANSeaNET,
programu operacyjnego w zakresie bezpieczeństwa morskiego opartego na
obserwacji Ziemi. Jest również mocno zaangażowana w kilka projektów
B+R, przygotowujących usługi w zakresie bezpieczeństwa w ramach
programu Copernicus.
2.           ŚRODKI ZARZĄDZANIA
2.1.        Zasady nadzoru i
sprawozdawczości
W celu zapewnienia najwyższej
jakości produktów i najbardziej efektywnego wykorzystania zasobów zostanie
wprowadzony system monitorowania. Program będzie monitorowany przez
cały okres jego trwania. Podstawą monitorowania będą
regularne sprawozdania partnerów zajmujących się realizacją.
2.2.        System zarządzania i
kontroli
2.2.1.     Zidentyfikowane ryzyko
Wszystkie czynniki ryzyka dotyczące
programów są zgromadzone w rejestrze. Do każdego czynnika ryzyka
przyporządkowane są prawdopodobieństwo wystąpienia i skala
wpływu. Rejestr czynników ryzyka zawiera również wykaz
działań mających na celu zmniejszenie tego
prawdopodobieństwa. Czynniki ryzyka grupuje się
następująco:
·
ryzyko technologiczne: do nawigacji satelitarnej
wykorzystuje się najnowocześniejsze technologie, których walidacji
należy jeszcze dokonać i których specyfikacje stale ulegają
zmianom;
·
ryzyko przemysłowe: w tworzenie infrastruktury
zaangażowane są liczne podmioty przemysłowe w różnych
państwach, których prace należy w skuteczny sposób skoordynować
w celu uzyskania niezawodnych i doskonale zintegrowanych systemów, w
szczególności jeżeli chodzi o bezpieczeństwo;
·
ryzyko rynkowe: nie należy dopuścić,
aby możliwości techniczne niższe niż zadeklarowane
miały negatywny wpływ na użytkowników oraz aby w konsekwencji
infrastruktura nie była w pełni wykorzystywana;
·
ryzyko związane z harmonogramem: każde
opóźnienie w realizacji mogłoby spowodować niewykorzystanie
istniejących możliwości;
·
ryzyko związane z zarządzaniem: w
zarządzanie programami zaangażowane są różne podmioty,
które ze sobą współpracują, należy zatem zapewnić
odpowiednią stabilność i odpowiednią organizację.
Ponadto należy wziąć pod uwagę rozbieżności w
opiniach różnych podmiotów, w szczególności w opiniach państw
członkowskich, na temat wielu istotnych kwestii. W tym kontekście
należy rozważyć podział niektórych czynników ryzyka, w
szczególności ryzyka finansowego i ryzyka związanego z
bezpieczeństwem, pomiędzy zainteresowane strony najlepiej
przystosowane do ponoszenia takiego ryzyka.
Ponadto budżet programu zostanie w
przeważającej części wykonany zgodnie z zarządzaniem
pośrednim poprzez umowy o przekazaniu zadań, a w mniejszym stopniu w
trybie scentralizowanym, kiedy to Komisja wykorzysta dotacje i zamówienia
publiczne. Każdy z tych odrębnych rodzajów wydatkowania środków
jest obarczony różnym ryzykiem. W toku kontroli przeprowadzanych przez
Europejski Trybunał Obrachunkowy oraz własnych audytów ex post
Komisji wyodrębniono następujące rodzaje ryzyka, które mogą
dotyczyć tego programu.
W odniesieniu do umów o przekazaniu
zadań: główne rodzaje ryzyka z nimi związane dotyczą
kwalifikowalności operatorów (podmioty, z którymi Komisja zawiera umowy o
przekazaniu zadań), zgodności z warunkami umownymi (przeniesienie
wymogów Komisji do dokumentacji umowy), zgodności procedur
(nieprzestrzeganie procedur zalecanych przez Komisję) oraz wyników
(nieosiągnięcie zakładanych celów).
Te rodzaje ryzyka zostaną zniwelowane za
pomocą następujących czynników:
·
ważne aspekty kontroli i zarządzania
zostaną przeprowadzone przez operatorów;
·
Komisja musi w dużym stopniu polegać na
systemach kontroli zarządzania podmiotami gospodarczymi;
·
ważne jest zapewnienie odpowiedniego poziomu
kontroli wzdłuż łańcucha realizacji, z wyraźnym
podziałem odpowiedzialności wśród wszystkich zaangażowanych
partnerów.
W odniesieniu do dotacji: złożone
zasady kwalifikacji kosztów oraz względnie ograniczona wiedza o
zarządzaniu finansowym u niektórych beneficjentów może stwarzać
wysokie ryzyko nieprawidłowo zgłoszonych kosztów (np. ogólnych
kosztów i kosztów wyposażenia).
Brak pełnej bazy danych zawierającej
informacje o beneficjentach, projektach oraz zgłaszanych kosztach
może utrudnić wykrywanie beneficjentów obarczonych ryzykiem i
ewentualnego podwójnego obciążania kosztami czy też innych
nieprawidłowości, oraz może pozbawić skuteczności
działania zapobiegające nadużyciom.
W odniesieniu do zamówień publicznych:
niewykryte błędy lub niesprostowane nieścisłości w
ofertach lub specyfikacjach przetargowych mogą prowadzić do
nieprawidłowego wykonania zamówienia.
2.2.2.     Przewidywane metody kontroli
Przewidziano różne metody kontroli,
mające zapobiec wyżej wymienionym rozmaitym rodzajom ryzyka.
2.2.2.1.  Umowy o przekazaniu zadań
Informacja o utworzeniu systemu kontroli
wewnętrznej
Należy ustanowić system
zarządzania i kontroli oparty na następujących działaniach:
·
ocena ex ante operatora,
·
monitorowanie oparte na analizie ryzyka, w tym na
podstawie znormalizowanej sprawozdawczości,
·
działanie zapobiegawcze polegające na
zaprojektowaniu stworzeniu modelu właściwej kwalifikowalności,
zgodność z umową, zgodność z procesem oraz wymogi w
zakresie wydajności,
·
umowne środki naprawcze
umożliwiające przeprowadzenie działania naprawczego w razie
błędu we wdrażaniu kwalifikowalności, zgodności z
umową, zgodności z procesem oraz wymogów dotyczących
wydajności,
·
kontrola ex ante płatności z DG na
rachunek powierniczy operatora,
·
ujednolicenie rozwiązań odsetkowych,
·
uczestnictwo w zarządzaniu,
·
audytorskie uprawnienia dostępowe
dotyczące operatorów, powiązanych podmiotów oraz beneficjentów
końcowych,
·
pełny przebieg audytu obejmujący
łańcuch realizacji,
·
audyty zgodności oraz wydajności
przeprowadzane przez urzędników Komisji,
·
zintegrowane budowanie wiarygodności,
uwzględniające system wewnętrznych kontroli oraz wewnętrzne
audyty przeprowadzane przez operatorów i powiązane podmioty w dziedzinie
kwalifikowalności, zgodności z umową, zgodności z
procedurą oraz wymogów dotyczących wydajności,
·
badanie sprawozdań finansowych przez audytorów
zewnętrznych,
·
coroczne poświadczenia wiarygodności
dostarczane przez operatorów.
Weryfikacja prawidłowości
funkcjonowania procesów według założeń zostanie zapewniona
przez kilka kanałów informacyjnych:
wiedza kadry zarządzającej na temat
stanu wewnętrznych systemów kontroli DG, zdobyta w toku codziennej pracy
oraz doświadczeń,
rozwiązania w zakresie formalnego nadzoru
DG, kontroli następczej oraz monitorowania,
·
wyniki rocznego przeglądu ICS (pełna
zgodność z podstawowymi wymogami),
·
wyniki oceny ryzyka,
·
kontrole ex ante i ex post, w tym
notyfikowanie  o odstępstwach lub słabych punktach kontroli
wewnętrznej,
·
wyniki zewnętrznych audytów finansowych DG,
·
prace audytorskie i konsultacyjne przeprowadzane
przez jednostkę audytu wewnętrznego DG,
oceny programów przeprowadzone przez podmioty
zewnętrzne.
Audyt jednostki audytu wewnętrznego, IAS
lub Trybunału Obrachunkowego dostarczy dalszych opinii zwrotnych
dotyczących adekwatności systemu kontroli.
Oszacowanie kosztów i korzyści
związanych z kontrolami prowadzonymi w ramach systemu kontroli
Przewidziane kontrole są rozumiane w
szerokim ujęciu, zgodnie z definicją modelu kontroli wewnętrznej
COSO, według której kontrola to „proces zaprojektowany w celu zapewnienia
odpowiedniej wiarygodności w osiąganiu celów w zakresie
skuteczności i wydajności operacji, niezawodności
sprawozdawczości finansowej oraz zgodności z obowiązującymi
przepisami ustawowymi i wykonawczymi”. Koszty kontroli szacuje się na
kompleksowej podstawie obejmującej wszelkie działania
bezpośrednio lub pośrednio związane z weryfikacją
uprawnień podmiotów gospodarczych, a także prawidłowości
wydatków. Tam, gdzie to możliwie, zostają one wyszczególnione dla
konkretnych etapów zarządzania, zgodnie z opisem przewidzianego systemu
kontroli.
Dostosowania mające uwzględnić
spodziewane zmiany nowego projektu obejmują dane dotyczące
ujednolicenia rozwiązań odsetkowych i dalszych umownych środków
naprawczych umożliwiających działania korekcyjne w razie
błędu dotyczącego wymogów podczas realizacji.
Ocena oczekiwanego poziomu ryzyka
niezgodności z właściwymi przepisami
W ramach przewidzianego systemu kontroli
oczekiwany poziom ryzyka wystąpienia braku zgodności
(określanego jako oczekiwane ryzyko błędu co do legalności
i prawidłowości występującego na poziomie transakcji)
będzie utrzymywany poniżej 2 % w perspektywie wieloletniej, przy
niższych kosztach wynikających z częstotliwości
wystąpienia ryzyka oraz złagodzenia skutków ryzyka za sprawą
wprowadzonych dodatkowych środków.
Oczekuje się, że wskaźnik
błędu będzie się zmniejszał z uwagi na
objaśnienie mających zastosowanie zasad obejmujących wymogi
SMART, oraz dalsze wzmocnienie umownych środków naprawczych i ujednolicenie
rozwiązań odsetkowych.
Przewiduje się, że niewielka
część budżetu programu może zostać wykonana w
drodze scentralizowanego zarządzania pośredniego (zob. poniżej)
poprzez dotacje i zamówienia publiczne.
2.2.2.2.  Dotacje
Informacja o utworzeniu systemu kontroli
wewnętrznej
Obecne ramy kontroli wewnętrznej
powstają w oparciu o wprowadzenie wewnętrznych standardów kontroli
Komisji, procedur wyboru najlepszych projektów oraz przekładania ich na
instrumenty prawne, zarządzanie projektem i zamówieniem przez cały cykl
życia projektu, kontrole ex ante roszczeń, w tym otrzymywanie
certyfikatów audytu, certyfikacje ex ante metodologii kosztów, audyty ex
post i poprawki, a także oceny.
Dokumentacja zaproszeń do składania
wniosków zawiera szczegółowe wskazówki dotyczące kryteriów
kwalifikowalności, jak również najczęstszych błędów
dotyczących kosztów personelu. Już na etapie składania wniosku
beneficjentów wzywa się do podania wystarczających szczegółów na
temat spodziewanych kosztów, co umożliwia weryfikację ex ante
oraz wykrycie ewentualnych błędów lub nieścisłości, a
w odpowiednich przypadkach, wprowadzenie zmian w realizacji lub dostosowanie
umowy o dotację. Znacząco zwiększy to pewność
prawną beneficjentów oraz obniży ryzyko błędu.
Kontrole ex post będą
przeprowadzane w celu określenia średniego reprezentatywnego
wskaźnika błędu, który pozostanie pomimo szkoleń, kontroli ex
ante oraz poprawek. Strategia audytu ex post wydatków w ramach
programu zostanie oparta na audycie finansowym transakcji określonych
metodą doboru próby na podstawie jednostki monetarnej, którą
dopełnia dobór próby na podstawie ryzyka. Strategia audytu ex post
w zakresie legalności i prawidłowości zostanie uzupełniona
wzmocnioną oceną operacyjną oraz strategią zwalczania
nadużyć finansowych.
Oszacowanie kosztów i korzyści
związanych z kontrolami prowadzonymi w ramach systemu kontroli
Należy znaleźć równowagę
pomiędzy zwiększaniem atrakcyjności programu w wyniku
zmniejszenia obciążeń dla beneficjentów związanych z
kontrolą (zwiększone zaufanie oraz podejmowanie ryzyka poprzez
stosowanie w większym stopniu stawek zryczałtowanych,
płatności ryczałtowych oraz skali kosztów jednostkowych) z
jednej strony, oraz zapewnieniem utrzymania wskaźnika nieskorygowanych
błędów na możliwie niskim poziomie z drugiej strony.
DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu
ustanowi racjonalny pod względem kosztów system kontroli wewnętrznej,
mający w dostatecznym stopniu zapewnić, by ryzyko błędu w
całym okresie wieloletnim, w perspektywie rocznej mieściło
się w zakresie 2–5 %; przy czym ostatecznym celem jest osiągnięcie
rezydualnego błędu, w momencie zamknięcia programów
wieloletnich, jak najbardziej zbliżonego do 2 %, po uwzględnieniu
wpływu finansowego wszystkich przeprowadzonych kontroli, korekt i
odzyskiwania środków.
Strategia audytu służy obiektywnemu
i rzetelnemu ustaleniu ryzyka błędu oraz skutecznemu i efektywnemu
badaniu oznak nadużyć finansowych. Kontrole ex ante wniosków
przed podpisaniem umowy o dotacje oraz wyjaśnienie zasad kwalifikacji nie
powinny znacząco wydłużyć terminu na udzielanie
zamówień. Na podstawie przekazanych uprawnień urzędnicy
zatwierdzający składają roczne sprawozdania na temat kosztów i
korzyści związanych z kontrolami, a Komisja składa organowi
prawodawczemu sprawozdania w ramach okresowego przeglądu na temat poziomu
niezgodności, jaki może zostać osiągnięty.
Ocena oczekiwanego poziomu ryzyka
niezgodności z właściwymi przepisami
A. Obecne źródła błędu
Na podstawie dotychczasowych wyników
wyodrębniono powtarzające się błędy odnoszące
się do:
·
kosztów personelu:
obciążanie kosztami średnimi lub budżetowanymi (zamiast
rzeczywistymi), brak prawidłowych rejestrów czasu spędzonego na pracy
nad programem, obciążanie niekwalifikowalnymi składnikami
(koszty właściciela-zarządzającego MŚP);
·
innych kosztów bezpośrednich: do regularnych błędów należy zlecanie podwykonawstwa
bez uprzedniej zgody bądź bez poszanowania zasad stosunku
wartości do ceny itp.;
·
kosztów pośrednich:
w kilku przypadkach koszty pośrednie stanowią stały odsetek
kosztów bezpośrednich, zatem błąd w kosztach pośrednich
jest proporcjonalny do błędu w kosztach bezpośrednich.
В. Proponowane możliwości
uproszczenia
Program odniesie korzyści ze środków
upraszczających przewidzianych w trzyletnim przeglądzie
rozporządzenia finansowego. W związku z tym Komisja skorzysta z
możliwości przyjęcia środków służących
uproszczeniu w odniesieniu na przykład do skali kosztów jednostkowych
właścicieli-zarządzających MŚP lub stosowania stawek
standardowych w przypadku kosztów personelu zgodnie ze zwykłymi zasadami
rachunkowości beneficjentów.
C. Wpływ zmian w zakresie kontroli na
obniżenie oczekiwanego poziomu niezgodności
Punktem wyjścia jest status quo, na
podstawie przeprowadzonych dotąd audytów dotyczących przyznawania
dotacji z siódmego programu ramowego. Przyjmując, że:
·
beneficjenci dotacji w ramach przyszłego
programu Copernicus są podobni do uczestników siódmego programu ramowego,
oraz
·
jedna trzecia źródeł błędu to
źródła wymienione w lit. B powyżej,
należy spodziewać się, że
środki upraszczające włączone w zakres rozporządzenia
finansowego doprowadzą do zmniejszenia wskaźnika błędu. Kolejnego
obniżenia wskaźnika błędu należy spodziewać
się po wyjaśnieniu ex ante reguł kwalifikacji.
Wniosek: biorąc pod uwagę
łącznie wszystkie środki, o których mowa powyżej,
ostatecznym celem jest osiągnięcie rezydualnego błędu, na
koniec cyklu programu jak najbardziej zbliżonego do 2 %.
Scenariusz ten powstał przy
założeniu, że środki upraszczające nie podlegają
znacznym zmianom w procesie decyzyjnym.
2.2.2.3.  Zamówienia publiczne
W ramach kontroli wewnętrznej, których
podstawę stanowi wdrożenie wewnętrznych standardów kontroli
Komisji, procedur zamówień publicznych dotyczących wyboru najlepszych
ofert oraz zarządzania zamówieniami przez cały okres trwania
projektu/zamówienia, a także kontroli ex ante faktur i płatności,
unika się rezydualnych błędów przekraczających 2 %.
2.3.      Środki
zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
Określić istniejące lub
przewidywane środki zapobiegania i ochrony.
W ramach strategii Komisji w zakresie
zwalczania nadużyć finansowych[23]
oraz przy wsparciu ze strony OLAF, polegającym na konsultacjach i
uczestnictwie w sieci zapobiegania nadużyciom i ich wykrywania, (FPDNet)
DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu opracowała własną
strategię zwalczania nadużyć finansowych, obejmującą
środki zapobiegania i wykrywania nadużyć i
nieprawidłowości zarówno wewnątrz dyrekcji, jak i wśród
beneficjentów i wykonawców. Strategia zwalczania nadużyć będzie
aktualizowana corocznie.
W szczególności w przypadku dotacji plan
działania DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu w ramach strategii
przewiduje utworzenie centralnego rejestru wszystkich beneficjentów
(koordynatorów, partnerów, podwykonawców i innych podmiotów) oraz projektów
(sprawozdania i zgłoszenia kosztów). Przedmiotowa baza danych w połączeniu
z planowanym nabyciem wysokowydajnych narzędzi do analizy danych na
potrzeby określania wskaźników nadużyć oraz
ostrzeżeń znacznie poprawi funkcje kontrolne oraz
możliwości audytowe Dyrekcji.
W celu rozszerzenia wiedzy oraz zdolności
do podejmowania prewencyjnych i faktycznych kontroli plan działania DG ds.
Przedsiębiorstw i Przemysłu przewiduje ofertę specjalnych kursów
szkoleniowych oraz materiały dydaktyczne. Ponadto zostanie opracowana i
wdrożona strategia kontroli w celu oceny zdolności finansowej i technicznej
beneficjentów, jak również zostanie usystematyzowane ryzyko dotyczące
beneficjentów na podstawie wskaźników nadużyć, rejestracji w
narzędziach informatycznych oraz sygnalizowania audytów ex ante/ex
post.
Ponadto zostaną opracowane procedury
audytu i wytyczne na temat audytów ex post opartych na ryzyku,
skupiające się na ewentualnych przypadkach nadużyć i
nieprawidłowości. Strategia zwalczania nadużyć finansowych
zostanie również lepiej dostosowana do standardów kontroli
wewnętrznej, zwłaszcza w drodze oceny ryzyka, jak również do
strategii innych dyrekcji generalnych oraz podmiotów, którym przekazano
uprawnienia.
3.           SZACUNKOWY WPŁYW
FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY
3.1.        Działy wieloletnich ram
finansowych i pozycje wydatków w budżecie, na które wniosek/inicjatywa ma
wpływ
Wymagane istniejące pozycje w
budżecie
Według działów wieloletnich ram finansowych i
pozycji w budżecie.
 Dział wieloletnich ram finansowych || Pozycja w budżecie || Rodzaj środków || Wkład
 Numer [Dział……………………………………..] || Zróżnicowane /niezróżnicowane || państw EFTA || krajów kandydujących || państw trzecich || w rozumieniu art. 21 ust. 2 lit. b) rozporządzenia finansowego
 [1] || 02010404 – Wydatki pomocnicze na europejski program monitorowania Ziemi (Copernicus) || niezróżnicowane || TAK || NIE || TAK || NIE
 [1] || 020601 – Usługi operacyjne (Copernicus) || zróżnicowane || TAK || NIE || TAK || NIE
 [1] || 020602 – Obserwacja z przestrzeni kosmicznej (Copernicus) || zróżnicowane || TAK || NIE || TAK || NIE
3.2.        Szacunkowy wpływ na
wydatki
3.2.1.     Synteza szacunkowego
wpływu na wydatki
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
 Dział wieloletnich ram finansowych: || 1 || Inteligentny, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu
 DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu ||   ||   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 || Rok 2021 || OGÓŁEM
  Środki operacyjne ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 020601 || Środki na zobowiązania || (1) || 58,500 || 179,721 || 189,426 || 197,952 || 208,610 || 283,691 || 210,291 ||   || 1 328,191
 Środki na płatności || (2) || 29,215 || 195,417 || 188,779 || 197,673 || 207,871 || 266,906 || 231,030 || 11,300 || 1 328,191
 020602 || Środki na zobowiązania || (1) || 301,933 || 373,949 || 394,141 || 411,880 || 434,051 || 590,279 || 437,566 ||   || 2 943,799
 Środki na płatności || (2) || 150,785 || 406,608 || 392,796 || 412,159 || 434,790 || 555,362 || 480,717 || 110,582 || 2 943,799
 Środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne[24] ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 02010404 ||   || (3) || 2,500 || 2,700 || 2,700 || 2,800 || 2,900 || 2,900 || 3,000 ||   || 19,500
 OGÓŁEM środki dla DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu || Środki na zobowiązania || =1+1a +3 || 362,933 || 556,370 || 586,267 || 612,632 || 645,561 || 876,870 || 650,847 ||   || 4 291,480
 Środki na płatności || =2+2a+3 || 182,500 || 604,725 || 584,275 || 612,632 || 645,561 || 825,168 || 714,737 || 121,882 || 4 291,480
 Dział wieloletnich ram finansowych: || 5 || „Wydatki administracyjne”
w mln
EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   ||   ||   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 || OGÓŁEM
 DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu ||
  Zasoby ludzkie || 4,497 || 5,259 || 5,894 || 5,894 || 5,894 || 5,894 || 5,894 || 39,226
  Pozostałe wydatki administracyjne || 0,343 || 0,343 || 0,343 || 0,343 || 0,343 || 0,343 || 0,343 || 2,401
 OGÓŁEM DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu || Środki || 4,840 || 5,602 || 6,237 || 6,237 || 6,237 || 6,237 || 6,237 || 41,627
 OGÓŁEM środki na DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych || (Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem) || 4,840 || 5,602 || 6,237 || 6,237 || 6,237 || 6,237 || 6,237 || 41,627
w mln
EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   ||   ||   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 || Rok 2021 || OGÓŁEM
 OGÓŁEM środki na DZIAŁY 1 do 5 wieloletnich ram finansowych || Środki na zobowiązania || 367,773 || 561,972 || 592,504 || 618,869 || 651,798 || 883,107 || 657,084 ||   || 4 333,107
 Środki na płatności || 187,340 || 610,327 || 590,512 || 618,869 || 651,798 || 831,405 || 720,974 || 121,882 || 4 333,107
3.2.2.     Szacunkowy wpływ na
środki operacyjne
–
¨ Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków operacyjnych
–
þ Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością
wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej:
Środki na zobowiązania w mln EUR (do 3
miejsc po przecinku)
 Cele || ROK 2014 || Rok 2015 || ROK 2016 || ROK 2017 || ROK 2018 || ROK 2019 || ROK 2020 || OGÓŁEM
 CEL SZCZEGÓŁOWY NR 1 Usługi || 58,500 || 179,721 || 189,426 || 197,952 || 208,610 || 283,691 || 210,291 || 1 328,191
 CEL SZCZEGÓŁOWY NR 2 Przestrzeń kosmiczna || 301,933 || 373,949 || 394,141 || 411,880 || 434,051 || 590,279 || 437,566 || 2 943,799
 KOSZT CAŁKOWITY || 360,433 || 553,670 || 583,567 || 609,832 || 642,661 || 873,970 || 647,857 || 4 271,990

3.2.3.     Szacunkowy wpływ na
środki administracyjne
3.2.3.1.  Streszczenie
¨ Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków administracyjnych
þ Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością
wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej:
w mln EUR (do 3
miejsc po przecinku)
   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 || OGÓŁEM
 DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Zasoby ludzkie || 4,497 || 5,259 || 5,894 || 5,894 || 5,894 || 5,894 || 5,894 || 39,226
 Pozostałe wydatki administracyjne || 0,343 || 0,343 || 0,343 || 0,343 || 0,343 || 0,343 || 0,343 || 2,401
 DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych – suma cząstkowa || 4,840 || 5,602 || 6,237 || 6,237 || 6,237 || 6,237 || 6,237 || 41,627
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Poza DZIAŁEM 5[25] wieloletnich ram finansowych ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Zasoby ludzkie ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Pozostałe wydatki administracyjne || 2,500 || 2,700 || 2,700 || 2,800 || 2,900 || 2,900 || 3,000 || 19,500
 Poza DZIAŁEM 5 wieloletnich ram finansowych – suma cząstkowa ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 OGÓŁEM || 7,340 || 8,302 || 8,937 || 9,037 || 9,137 || 9,137 || 9,237 || 61,127
3.2.3.2.  Szacowane zapotrzebowanie na
zasoby ludzkie
–
¨ Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z
koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich
–
þ Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością
wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:
Wartości
szacunkowe należy wyrazić w pełnych kwotach (lub najwyżej z
dokładnością do jednego miejsca po przecinku
   || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020
  Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony)
 02 01 01 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji) || 28 || 34 || 39 || 39 || 39 || 39 || 39
 02 01 01 02 (w delegaturach) || - || - || - || - || - || - || -
 02 01 05 01 (pośrednie badania naukowe) || - || - || - || - || - || - || -
 10 01 05 01 (bezpośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
  Personel zewnętrzny (w ekwiwalentach pełnego czasu pracy)[26]
 02 01 02 01 (CA, INT, SNE z „globalnej koperty finansowej”) || 14 || 14 || 14 || 14 || 14 || 14 || 14
 02 01 02 02 (CA, INT, JED, LA i SNE w delegaturach) || - || - || - || - || - || - || -
 02 01 04 yy[27] || - || - || - || - || - || - || - || 0
 - || - || - || - || - || - || - || 0
 02 01 05 02 (CA, INT, SNE – pośrednie badania naukowe) || - || - || - || - || - || - || -
 10 01 05 02 (CA, INT, SNE – bezpośrednie badania naukowe) || - || - || - || - || - || - || -
 Inna pozycja w budżecie (określić) || - || - || - || - || - || - || -
 OGÓŁEM || 42 || 48 || 53 || 53 || 53 || 53 || 53
Potrzeby w
zakresie zasobów ludzkich zostaną pokryte z zasobów DG już
przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w
ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi
dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone
zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego
przydziału środków oraz w świetle istniejących
ograniczeń budżetowych.
Obecne zasoby ludzkie
w 2013 r. wynoszą 29 EPC (17 stanowisk przewidzianych w planie
zatrudnienia i 12 pracowników zewnętrznych): stopniowy wzrost do 53 EPC (+
22 stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia i + 2 pracowników
zewnętrznych) powinien zostać obsadzony w następujący
sposób: Po przeglądzie w 2016 r. wszystkich istniejących umów o
przekazaniu zadań konieczne jest ponowne przeprowadzenie oceny
przydzielonych zasobów w celu zapewnienia osiągnięcia celów z udziałem
obecnego personelu. Rzeczywiste dane na okres 2016–2019 są orientacyjne i
mogą ulec zmianie:
–
w odniesieniu do 22 dodatkowych stanowisk
przewidzianych w planie zatrudnienia; 8 stanowisk zostałoby objętych
przegrupowaniem w Dyrekcji G Dyrekcji Generalnej ds. Przedsiębiorstw i
Przemysłu (przewidziana jest reorganizacja polegająca na
połączeniu działań prowadzone w ramach polityki kosmicznej
z działaniami prowadzonymi w ramach badań i rozwoju zakresie
przestrzeni kosmicznej), pozostałe 4 stanowiska zostaną objęte
przegrupowaniem w DG ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu. Pozostałe
10 stanowisk przewidziane w planie zatrudnienia musi zostać obsadzone
przez grupę pracowników przeniesionych z Komisji lub przez oddelegowanych
pracowników (mis à disposition) z dyrekcji generalnych biorących
udział w programie Copernicus, jak przewidziano w decyzji Komisji z 2006
r. w sprawie utworzenia GMES (C(2006)673). Zostaną przedstawione
propozycje zmian do tej decyzji.
–
w odniesieniu do personelu zewnętrznego: 2
dodatkowe stanowiska EPC wymagane w 2014 r. zostaną obsadzone w
związku z wewnętrznym przegrupowaniem, a w razie potrzeby, po
wprowadzeniu zmian w 2016 r., możliwe jest ubieganie się o dodatkowe
środki, które powinny zostać przydzielone DG ds. Przedsiębiorstw
i Przemysłu w ramach procedury rocznego przydziału środków.
Opis zadań do wykonania:
 Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony || - przygotowanie i monitorowanie wdrażania programu, w tym określenie wymagań użytkowników; - wybór organów delegowanych; - negocjowanie umów o przekazaniu zadań (6-krotny wzrost); - nadzorowanie organów delegowanych (4-krotny wzrost); - monitorowanie wykonania budżetu w trybie pośrednim; - zapewnienie analizy prawnej i regulacyjnej do celów wsparcia procesu tworzenia polityki; - zapewnienie zgodności zaproponowanych rozwiązań z mającymi zastosowanie zasadami; - zapewnienie prawidłowego zarządzania finansowego oraz zakończenie transakcji finansowych związanych z zarządzaniem zamówieniem; - prowadzenie działań koniecznych do zapewnienia skutecznej kontroli kosztów; - prowadzenie działań następczych w odniesieniu do współpracy międzynarodowej i negocjowanie umów międzynarodowych; - monitorowanie programu Copernicus pod kątem bezpieczeństwa; - utrzymanie stosunków z państwami członkowskimi, w szczególności z komponentem in situ; - przeprowadzanie oceny ryzyka i ograniczanie ryzyka (osiągnięte z powodu ryzyka finansowego wynikającego ze zwiększonej koperty); - utrzymywanie stosunków z Parlamentem Europejskim i Radą zgodnie z art. 58 i 60–61 rozporządzenia finansowego; - zapobieganie nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom oraz kontakty z OLAF i Trybunałem Obrachunkowym; - polityka dotycząca danych i jej egzekwowanie przez wszystkie zainteresowane strony; - wspieranie pozyskiwania informacji przez użytkowników w państwach członkowskich
 Personel zewnętrzny || Udzielanie wsparcia w zakresie wymienionych powyżej zadań.
3.2.4.     Zgodność z
obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi
–
þ Wniosek/inicjatywa jest zgodny(-a) z obecnymi wieloletnimi ramami
finansowymi.
–
¨ Wniosek/inicjatywa wymaga przeprogramowania odpowiedniego działu
w wieloletnich ramach finansowych.
–
¨ Wniosek/inicjatywa wymaga zastosowania instrumentu elastyczności
lub zmiany wieloletnich ram finansowych[28].
3.2.5.     Udział osób trzecich w
finansowaniu
–
¨ Wniosek/inicjatywa nie przewiduje współfinansowania ze strony
osób trzecich.
–
þ Wniosek/inicjatywa przewiduje współfinansowanie szacowane zgodnie
z poniższym:
–
¨ W programie będą mogły uczestniczyć państwa
trzecie, ale formalne porozumienia
nie zostały jeszcze zawarte.
Środki w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || Ogółem
 Określić organ współfinansujący ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
3.3.        Szacunkowy wpływ na
dochody
–
þ Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody
–
¨ Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony
poniżej:
–
¨         wpływ na zasoby własne
–
¨         wpływ na dochody różne
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
 Pozycja w budżecie dotycząca dochodów: || Środki zapisane w budżecie na bieżący rok budżetowy || Wpływ wniosku/inicjatywy[29]
 Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)
 Artykuł …………. ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
W przypadku
wpływu na dochody różne należy wskazać pozycje wydatków w
budżecie, które ten wpływ obejmie.
.
Należy
określić metodę obliczania wpływu na dochody.
.
[1]               COM (2012) 42 final z 8.2.2012.
[2]               COM
(2005) 565 final z 10.11.2005.
[3]               COM
(2008)748 final z 11.12.2008.
[4]               COM
(2009) 223 final z 20.05.2009. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) nr 911/2010 z dnia 22 września 2010 r. w sprawie europejskiego
programu monitorowania Ziemi (GMES) i początkowej fazy jego realizacji
(lata 2011–2013) – Dz.U. L 276 z 20.10.2010, s. 1.
[5]               COM
(2009)589 final z 28.10.2009.
[6]               Dz.U. C z , s. .
[7]               Dz.U. C z , s. .
[8]               COM(2005) 565 final z 10.11.2005.
[9]               Dz.U. L 276 z 20.10.2010, s. 1.
[10]             Dz.U. L 108 z 25.4.2007, s. 1.
[11]             Dz.U.
L z , s. .
[12]             Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
[13]             Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
[14]             ABM: zarządzanie kosztami działań – ABB: budżetowanie
zadaniowe
[15]             Zgodnie z art. 49 ust. 6 lit, a) lub b)
rozporządzenia finansowego.
[16]             COM(2013) 108 final z 28.2.2013
[17]             W
szczególności osoby odpowiedzialne za wyznaczanie kierunków polityki
europejskiej nie mają obecnie dostępu do informacji zagregowanych na
poziomie europejskim lub globalnym, posiadających wystarczającą
jakość.
[18]             Zob. na przykład „Next generation innovation policy,
the future of EU innovation policy to support market growth” (Polityka
innowacyjna nowej generacji, przyszłość polityki innowacyjnej UE
mającej na celu wspieranie wzrostu), Centrum Studiów nad Polityką
Europejską i Ernst & Young, 2011 r.
[19]             Europejski przemysł kosmiczny w 2010 r.,
ASD-Eurospace, wyd. 15, czerwiec 2011 r.
[20]             Wyjaśnienia dotyczące trybów zarządzania
oraz odniesienia do rozporządzenia finansowego znajdują się na
następującej stronie: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
[21]             O których mowa w art. 185 rozporządzenia finansowego.
[22]             COM(2011) 873 wersja ostateczna.
[23]             COM(2011)376 z 24.6.2011.
[24]             Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na
wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań
UE (dawne pozycje „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie
badania naukowe.
[25]             Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na
wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań
UE (dawne pozycje „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie
badania naukowe.
[26]             AC= pracownik kontraktowy; INT= pracownik tymczasowy; JED=
młodszy oddelegowany ekspert; LA= członek personelu miejscowego; END=
oddelegowany ekspert krajowy.
[27]             W ramach pułapu cząstkowego na personel
zewnętrzny ze środków operacyjnych (dawne pozycje „BA”).
[28]             Zob. pkt 19 i 24 porozumienia
międzyinstytucjonalnego.
[29]             W przypadku tradycyjnych zasobów własnych
(opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać
kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 25 % na poczet kosztów poboru.