				|

		52012PC0369

			Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie badań klinicznych produktów leczniczych stosowanych u ludzi oraz uchylenia dyrektywy 2001/20/WE /* COM/2012/0369 final - 2012/0192 (COD) */

			   	UZASADNIENIE
1.           KONTEKST WNIOSKU
Badania kliniczne zgodnie z definicją w
dyrektywie 2001/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 kwietnia 2001 r.
w sprawie zbliżania przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych
państw członkowskich, odnoszących się do wdrożenia
zasady dobrej praktyki klinicznej w prowadzeniu badań klinicznych
produktów leczniczych, przeznaczonych do stosowania przez człowieka[1] są badaniami leków, w
których uczestniczą ludzie i w których leki stosowane są poza
zwykłą praktyką kliniczną na podstawie protokołu
badawczego.
Badania kliniczne wykonywane są w wielu
różnych kontekstach. Wnioski o pozwolenie na dopuszczenie do obrotu i
publikacje w czasopismach medycznych opierają się na danych
uzyskanych w badaniach klinicznych. Badania kliniczne są zatem
niezbędną częścią klinicznych badań naukowych,
które z kolei mają podstawowe znaczenie dla opracowywania produktów
leczniczych i udoskonalenia opieki medycznej. Bez badań klinicznych nie
byłoby nowych leków, dalszego rozwoju istniejących leków ani opartego
na dowodach udoskonalenia metod leczenia przy pomocy leków.
Co roku w UE/EOG składanych jest
około 4 400 wniosków o pozwolenie na badania kliniczne[2]. Około 60 %
badań klinicznych jest sponsorowanych przez przemysł farmaceutyczny,
a 40 % przez inne zainteresowane strony, np. środowiska akademickie.
Około 24 % wszystkich
składanych w UE wniosków o pozwolenie na badania kliniczne dotyczy
międzynarodowych badań klinicznych, tj. badań klinicznych, które
zamierza się wykonać w co najmniej dwóch państwach
członkowskich. Wydaje się, że to stosunkowo niewielka
część, jednak te 24 % badań klinicznych obejmuje
około 67 % wszystkich uczestników przyjętych do badań
klinicznych. Oznacza to, że – przeciętnie biorąc – badanie
kliniczne, w którym bierze udział ponad 40 uczestników, jest prowadzone w
więcej niż jednym państwie członkowskim. Badania kliniczne
prowadzone na terenie jednego państwa ograniczają się do
badań na małą skalę z docelowo niewielką liczbą
uczestników.
Dyrektywą 2001/20/WE wprowadzono
ważne udoskonalenia bezpieczeństwa i etyczności badań
klinicznych w UE oraz wiarygodności danych pochodzących z badań
klinicznych. Jednakże dyrektywa w sprawie badań klinicznych jest
zapewne najostrzej krytykowanym aktem prawnym UE w dziedzinie produktów
farmaceutycznych. Krytyka ta płynie ze strony wszystkich zainteresowanych
podmiotów – pacjentów, przemysłu i badaczy akademickich.
Dostępne dane przemawiają za tą
krytyczną oceną.
·
W okresie od 2007 do 2011 r. liczba wniosków o
pozwolenie na badania kliniczne spadła o 25 %[3].
·
Koszty prowadzenia badań klinicznych
wzrosły. W porównaniu z sytuacją sprzed rozpoczęcia stosowania
dyrektywy 2001/20/WE potrzeby kadrowe sponsorów przemysłowych
związane z obsługą procesu ubiegania się o pozwolenie na
badanie kliniczne podwoiły się (wzrost o 107 %), a w przypadku
małych przedsiębiorstw wzrost ten był jeszcze większy. W
przypadku sponsorów niekomercyjnych zwiększenie wymogów administracyjnych
spowodowane dyrektywą 2001/20/WE doprowadziło do wzrostu kosztów
administracyjnych o 98 %. Dodatkowo od momentu wdrożenia dyrektywy
2001/20/WE składki ubezpieczeniowe dla sponsorów przemysłowych
wzrosły o 800 %.
·
Średni okres potrzebny do rozpoczęcia
badania klinicznego wzrósł o 90 %, osiągając 152 dni.
Błędem byłoby wiązanie spadku
aktywności w zakresie badań klinicznych jedynie i wyłącznie
z dyrektywą 2001/20/WE. Dyrektywa 2001/20/WE na wiele sposobów
wpłynęła jednak bezpośrednio na koszty i
możliwość przeprowadzania badań klinicznych, co z kolei
doprowadziło do spadku aktywności w zakresie badań klinicznych w
UE. Ponadto inne czynniki (takie jak koszty wynagrodzeń i
konieczność prowadzenia badań międzynarodowych w celu
osiągnięcia zakładanej liczby uczestników) uległy pogorszeniu
w związku z wymogami regulacyjnymi i powstałymi w ich
następstwie kosztami, spowodowanymi dyrektywą 2001/20/WE.
Wydaje się więc, że
obowiązujące przepisy dyrektywy 2001/20/WE utrudniły prowadzenie
badań klinicznych w Europie. Konieczne jest zatem działanie ze strony
Komisji.
2.           WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI
STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW
Przygotowując ocenę skutków na
potrzeby niniejszego wniosku, Komisja dwukrotnie przeprowadziła
konsultacje społeczne, pierwsze w dniach 9 października 2009 r. – 8
stycznia 2010 r., a drugie w dniach 9 lutego – 13 maja 2011 r.
W ramach obu wspomnianych konsultacji
uczyniono zadość wszystkim „Zasadom ogólnym i minimalnym standardom
stosowanym przez Komisję w trakcie konsultacji z zainteresowanymi
stronami”. Komisja opublikowała
odpowiedzi oraz ich streszczenie.
Dodatkowo począwszy od 2009 r. Komisja
odbyła szereg spotkań z zainteresowanymi stronami w celu zapoznania
się z ich oceną sposobu funkcjonowania dyrektywy w sprawie badań
klinicznych i przedyskutowania skutków potencjalnych wariantów strategicznych.
W dniu 31 marca 2011 r. odbyły się zakrojone na dużą
skalę warsztaty dla zainteresowanych stron w celu wyjaśnienia
różnych kwestii przedstawionych w dokumencie koncepcyjnym
przedłożonym do konsultacji społecznych.
Komisja przeprowadziła ocenę skutków
zgodnie z własnymi wytycznymi w sprawie oceny skutków i opublikowała
wyniki w sprawozdaniu z oceny skutków.
3.           ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU
              3.1.    Zakres (rozdziały I i II
rozporządzenia, którego dotyczy wniosek)
Zakres rozporządzenia, którego dotyczy
wniosek, jest zasadniczo identyczny z zakresem dyrektywy 2001/20/WE. Zakres ten
ogranicza się do klinicznych badań naukowych nad produktami
leczniczymi, lecz jest on bardzo szeroki, ponieważ wyłączone
są z niego jedynie badania biomedyczne nieobejmujące „interwencji”
(np. ankiety przeprowadzane w środowisku lekarzy bez dodatkowej
interwencji lub „eksploracja danych”). Co się tyczy „badań
nieinterwencyjnych”, które są badaniami dotyczącymi
bezpieczeństwa przeprowadzanymi po wydaniu pozwolenia na dopuszczenie do
obrotu, wszczynanymi, zarządzanymi lub finansowanymi przez posiadacza
pozwolenia na dopuszczenie do obrotu dobrowolnie lub na podstawie
obowiązków nałożonych przez organ właściwy ze
względu na pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, odpowiednie przepisy
określone są w dyrektywie 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego
się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi[4].
              3.2.    Procedura wydawania
pozwoleń i związana z nią dokumentacja (składanie wniosku,
ocena, decyzja; rozdziały II, III, XIV i XV rozporządzenia, którego
dotyczy wniosek)
We wniosku wprowadza się nową
procedurę wydawania pozwoleń na badania kliniczne w oparciu o
następujące koncepcje:
·
zharmonizowaną dokumentację
związaną z procedurą wydawania pozwoleń,
stanowiącą częściową kodyfikację
obowiązujących wytycznych Komisji zawartych w zbiorze EudraLex w
tomie 10;
·
„jeden portal” służący do
składania wniosków o pozwolenie na przeprowadzenie badania klinicznego,
połączony z bazą danych UE. Portal ten jest zarządzany
przez Komisję Europejską, a korzystanie z niego przez sponsorów jest
bezpłatne;
·
elastyczną i szybką procedurę oceny
bez tworzenia nowej centralnej biurokracji. Ocena ta jest w dużej mierze
kontrolowana przez państwa członkowskie. Wszystkie państwa
członkowskie, w których sponsor zamierza prowadzić badanie kliniczne,
są zaangażowane w tę ocenę;
·
jasny mechanizm mianowania „państwa
członkowskiego pełniącego rolę sprawozdawcy”;
·
jasne ramy czasowe z pojęciem milczącej
zgody w celu zapewnienia zgodności z wymogami;
·
forum ds. koordynacji i doradztwa, którego zadaniem
jest zajmowanie się kwestiami, które mogą wyniknąć w
trakcie procedury wydawania pozwoleń. Forum tym zarządza i
przewodniczy mu Komisja;
·
jasne rozróżnienie kwestii, w których
państwa członkowskie współpracują w ramach oceny, i
aspektów o charakterze co do zasady etycznym lub krajowo-lokalnym, w przypadku
których ocenę przeprowadza indywidualnie każde państwo
członkowskie;
·
możliwość, w niektórych
ściśle określonych przypadkach, „odstąpienia” przez dane
państwo członkowskie od konkluzji z oceny wniosku o pozwolenie na
przeprowadzenie badania klinicznego („kwalifikowane odstąpienie/opt-out”);
·
pozostawienie każdemu państwu
członkowskiemu określenia ram organizacyjnych i wewnętrznych
kompetencji dotyczących oceny pozwoleń na badania kliniczne, pod
warunkiem przestrzegania międzynarodowych wytycznych w sprawie
niezależności oceniających;
·
szybką procedurę „rozszerzania” badania
klinicznego na dodatkowe państwa członkowskie;
·
w przypadku gdy po wydaniu pozwolenia na badanie
kliniczne wprowadza się w nim zmiany, zmiany te podlegają
obowiązkowi uzyskania pozwolenia, jeżeli – i tylko w takich
przypadkach – dana zmiana ma istotny wpływ na bezpieczeństwo lub na
prawa uczestników bądź na wiarygodność i odporność
danych uzyskanych w ramach badania klinicznego.
Zasadniczym elementem przepisów dotyczących
wydawania pozwolenia na badanie kliniczne jest jasne rozróżnienie kwestii,
w przypadku których państwa członkowskie współpracują w
ramach oceny wniosku o pozwolenie na badanie kliniczne (art. 6
rozporządzenia, którego dotyczy wniosek), i kwestii, w przypadku których
państwa członkowskie przeprowadzają ocenę indywidualnie
(art. 7 rozporządzenia, którego dotyczy wniosek). Te drugie obejmują
aspekty o charakterze ze swej istoty krajowym (na przykład
odpowiedzialność), etycznym (na przykład świadoma zgoda)
lub lokalnym (na przykład odpowiednia jakość ośrodków
badawczych).
Rozróżnienie to nie wpływa jednak w
żaden sposób na to, jaki organ w danym państwie członkowskim przeprowadza
ocenę. Wniosek nie ogranicza swobody państw członkowskich w
zakresie wewnętrznej organizacji organów zaangażowanych w wydanie
(lub niewydanie) pozwolenia na badanie kliniczne. Określenie ram
organizacyjnych służących przestrzeganiu procedury wydawania
pozwoleń ustanowionej w niniejszym rozporządzeniu pozostawione jest
państwom członkowskim.
W rezultacie w rozporządzeniu, którego
dotyczy wniosek, inaczej niż w dyrektywie 2001/20/WE, nie określa
się, który organ (czy organy) w danym państwie członkowskim
wydaje (lub nie) pozwolenie na badanie kliniczne. Rozporządzenie, którego
dotyczy wniosek, nie reguluje więc ani nie harmonizuje szczegółowych
zasad działania komisji etycznych, nie narzuca obowiązku
systematycznej współpracy na poziomie operacyjnym między komisjami
etycznymi w UE ani nie ogranicza zakresu oceny dokonywanej przez komisje
etyczne do kwestii ściśle etycznych (nie da się oddzielić
nauki od etyki).
Zamiast tego we wniosku pozostawia się
państwom członkowskim swobodę w zakresie wewnętrznej
organizacji podziału zadań pomiędzy różne organy. Tym, co
ma w istocie znaczenie, jest fakt, że państwa członkowskie
zapewniają niezależną, wysokiej jakości ocenę w ramach
czasowych określonych w przepisach. Ponadto decydujące znaczenie ma
zapewnienie jasności co do tego, którymi kwestiami państwa
członkowskie zajmują się w ramach wzajemnej współpracy, a
którymi zajmuje się indywidualnie każde państwo
członkowskie za względu na ich co do zasady krajowy, lokalny lub
etyczny charakter.
Stosując takie podejście, w
rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek, twierdzi się jednak, że
każdy wniosek o pozwolenie na badanie kliniczne będzie musiał
zostać oceniony wspólnie przez rozsądną liczbę osób, które
są niezależne, łącznie posiadają niezbędne
kwalifikacje i doświadczenie we wszystkich odpowiednich dziedzinach, a w
ramach oceny należy uwzględnić opinię osób
nieposiadających fachowej wiedzy z dziedziny badań klinicznych.
Wniosek jest zatem zgodny z międzynarodowymi wytycznymi i zapewnia
dokładną, niezależną i wysokiej jakości ocenę
wniosku o pozwolenie na badanie kliniczne w całej UE, nie naruszając
kompetencji państw członkowskich w zakresie organizacji
wewnętrznego procesu podejmowania decyzji w sprawie wniosku o pozwolenie
na badanie kliniczne.
3.3.        Związek z „doradztwem naukowym”
Niezależnie od regulowania kwestii
związanych z badaniami klinicznymi organy regulacyjne mogą być
zaangażowane w fazę przygotowawczą badania w związku z
pomocą w przygotowaniu protokołu[5],
planem badań klinicznych z udziałem populacji pediatrycznej[6], doradztwem naukowym[7] oraz badaniami dotyczącymi
bezpieczeństwa lub skuteczności po wydaniu pozwolenia[8] (zwanymi dalej „doradztwem
naukowym”).
W rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek,
nie miesza się kwestii doradztwa naukowego z kwestiami dotyczącymi
wydawania pozwoleń na badania kliniczne – z dwóch powodów:
·
Zaangażowanie organu regulacyjnego w
związku z doradztwem naukowym jest pojęciowo zupełnie inną
kwestią niż wydawanie pozwolenia na badanie kliniczne – w tym
pierwszym przypadku ustala się, które dane kliniczne są pożądane
do celów ewentualnego wydania lub utrzymania w mocy pozwolenia na dopuszczenie
do obrotu na późniejszym etapie, natomiast w drugim przypadku ustala
się, czy badanie kliniczne jest dopuszczalne ze względu na
prawa lub bezpieczeństwo pacjentów, jak również ze względu na
wiarygodność i odporność danych. Można sobie w istocie
jak najbardziej wyobrazić, że te dwa podejścia dają
sprzeczne wyniki (co sporadycznie zdarzało się w
przeszłości) – z perspektywy przyszłego udanego dopuszczenia do
obrotu uzyskanie pewnych danych klinicznych na podstawie eksperymentów z
udziałem ludzi może być pożądane, natomiast te badania
kliniczne mogą być niedopuszczalne ze względu na ochronę
uczestników.
·
Przepisy UE dotyczące badań klinicznych
traktują badania kliniczne w sposób abstrakcyjny, tj. niezależnie od
tego, czy wyniki mają być wykorzystane w przyszłym wniosku o
pozwolenie na dopuszczenie do obrotu lub w jakimkolwiek innym celu (np. do
udoskonalenia strategii leczenia, porównania leczenia z użyciem
różnych leków itd.). Ta różnica jest zwykle omawiana w ramach
porównywania „komercyjnych” i „akademickich” badań klinicznych. Około
40 % wniosków o pozwolenie na badania kliniczne złożonych w UE
dotyczy tych drugich badań. Koncepcja „mieszania” doradztwa naukowego i
wydawania pozwoleń na badania kliniczne nie nadawałaby się zatem
do zastosowania w przypadku ponad jednej trzeciej wszystkich badań
klinicznych. Celem niniejszego wniosku jest jednak stymulowanie zwłaszcza
tych „akademickich” badań klinicznych.
              3.4.    Ochrona uczestników i
świadoma zgoda (rozdział V rozporządzenia, którego dotyczy
wniosek)
Zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. a) Karty praw
podstawowych UE żadna interwencja w dziedzinie medycyny i biologii nie
może mieć miejsca bez swobodnej i świadomej zgody osoby
zainteresowanej. Prawo UE musi być zgodne z tą zasadą. W
procesie legislacyjnym prowadzącym do przyjęcia dyrektywy 2001/20/WE
przepisy dotyczące ochrony uczestników oraz swobodnej i świadomej
zgody poddano obszernej dyskusji. W rozporządzeniu, którego dotyczy
wniosek, nie zmienia się istoty tych przepisów, z wyjątkiem kwestii
badań klinicznych w sytuacjach nagłych (zob. akapit poniżej).
Jednak jeśli chodzi o samo brzmienie przepisów, ze względu na jasność
zmieniono układ niektórych przepisów i tam gdzie było to możliwe
– niektóre skrócono. Na przykład przepisy związane z procedurą
wydawania pozwoleń zostały przeniesione do rozdziałów II i III
rozporządzenia, którego dotyczy wniosek, a przepisy związane z
odszkodowaniami zostały przeniesione do rozdziału XII tego
rozporządzenia.
Jeśli chodzi o badania kliniczne w sytuacjach
nagłych, w dyrektywie 2001/20/WE nie uwzględniono do tej pory
określonej sytuacji, w której ze względu na naglące
okoliczności niemożliwe jest uzyskanie swobodnej i świadomej
zgody uczestnika lub przedstawiciela ustawowego („badania kliniczne w
sytuacjach nagłych”). Aby temu zaradzić, dodano przepisy
szczegółowe dotyczące badań klinicznych w sytuacjach
nagłych, zgodne z obowiązującymi dokumentami zawierającymi
międzynarodowe wytyczne w tej kwestii.
Ponadto w odniesieniu do ochrony danych osobowych
zastosowanie mają przepisy dyrektywy 95/46/WE[9] i rozporządzenia (WE) nr
45/2001[10].
W bazie danych UE nie będą gromadzone
żadne dane osobowe uczestników biorących udział w badaniu.
Ważne jest, by dane osobowe badaczy, które
mogą być gromadzone w bazie danych UE, przechowywane były
zgodnie z wyjątkiem przewidzianym w art. 17 ust. 3 lit. b) wniosku
dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego
przepływu tych danych (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). W
razie wykrycia przypadków niewłaściwego prowadzenia badań
klinicznych ważne byłoby na przykład zidentyfikowanie wszystkich
badań klinicznych, w które zaangażowani byli ci sami badacze, nawet
kilka lat po zakończeniu tych badań klinicznych.
              3.5.    Zgłaszanie danych
dotyczących bezpieczeństwa (rozdział VII rozporządzenia,
którego dotyczy wniosek)
W przepisach odnoszących się do
zgłaszania danych dotyczących bezpieczeństwa kierowano się
zasadami sformułowanymi w obowiązujących dokumentach
zawierających międzynarodowe wytyczne. W porównaniu z dyrektywą
2001/20/WE przepisy te stały się bardziej funkcjonalne, prostsze i
nowocześniejsze dzięki następującym rozwiązaniom:
·
możliwości niezgłaszania przez
badacza sponsorowi zdarzeń niepożądanych, jeżeli tak
przewidziano w protokole;
·
zgłaszaniu podejrzewanych nieoczekiwanych
poważnych działań niepożądanych przez sponsora
bezpośrednio do europejskiej bazy danych EudraVigilance;
·
uproszczonemu składaniu rocznego sprawozdania
dotyczącego bezpieczeństwa przez sponsora. Co więcej, nie
składa się rocznego sprawozdania dotyczącego bezpieczeństwa
w przypadku badanych produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu, które
są stosowane według zatwierdzonych dla nich wskazań. W przypadku
tych produktów stosuje się zwykłe przepisy dotyczące nadzoru nad
bezpieczeństwem farmakoterapii.
Szczegółowe przepisy odnoszące się
do zgłaszania danych dotyczących bezpieczeństwa, stanowiące
częściową kodyfikację obowiązujących wytycznych
Komisji[11],
zawarte są w załączniku do rozporządzenia, którego dotyczy
wniosek. Ułatwi to aktualizację obowiązujących przepisów, w
drodze aktów delegowanych, ze względu na postęp techniczny i dostosowanie
do ogólnoświatowych regulacji.
Jeśli chodzi o europejską bazę
danych EudraVigilance, jest już ona wykorzystywana do celów
działań z zakresu nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii
zgodnie z dyrektywą 2001/83/WE i rozporządzeniem 726/2004 oraz jest
prowadzona i zarządzana przez Europejską Agencję Leków. W
dyrektywie 2001/20/WE zawarto już odniesienie do tej bazy danych i do roli
Europejskiej Agencji Leków w zarządzaniu tą bazą. W
rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek, nie wprowadza się
żadnych zmian w tym zakresie.
              3.6.    Prowadzenie badania
(rozdział VIII rozporządzenia, którego dotyczy wniosek)
Dyrektywa 2001/20/WE zawiera stosunkowo niewiele
przepisów dotyczących faktycznego prowadzenia badań. Przepisy te
znajdują się częściowo w dyrektywie Komisji 2005/28/WE z
dnia 8 kwietnia 2005 r. ustalającej zasady oraz szczegółowe wytyczne
dobrej praktyki klinicznej w odniesieniu do badanych produktów leczniczych
przeznaczonych do stosowania u ludzi, a także wymogi zatwierdzania
produkcji oraz przywozu takich produktów[12],
a częściowo w dokumentach Komisji stanowiących wytyczne. W
rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek, zebrano razem te przepisy.
              3.7.    Badane i pomocnicze produkty
lecznicze, wytwarzanie, etykietowanie (rozdziały IX–X rozporządzenia,
którego dotyczy wniosek)
Produkty lecznicze przeznaczone do badań
badawczo-rozwojowych, w tym zasady ich wytwarzania, przywozu i etykietowania,
są wyłączone z zakresu dyrektywy 2001/83/WE. Odpowiednie
przepisy znajdują się w dyrektywie 2001/20/WE, dyrektywie 2005/28/WE
i wytycznych Komisji.
W rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek,
zebrano razem te przepisy. Nowe przepisy w dalszym ciągu oparte są na
pojęciu „badanego produktu leczniczego”. Proponowane nowe przepisy
odzwierciedlają jednak w bardziej widoczny sposób fakt, że badane
produkty lecznicze mogą być dopuszczone do obrotu, tj. że
zostały już wprowadzone do obrotu zgodnie z dyrektywą
2001/83/WE.
Doświadczenie związane ze stosowaniem
dyrektywy 2001/20/WE pokazuje ponadto, że potrzebna jest jasność
w odniesieniu do leków stosowanych w ramach badania klinicznego, które nie
są badanymi produktami leczniczymi. Te „pomocnicze produkty lecznicze” (do
tej pory zwane w wytycznych wykonawczych Komisji „innymi niż badane
produktami leczniczymi”) podlegać będą odpowiednim dla nich
przepisom dotyczącym wytwarzania i etykietowania.
              3.8. Sponsorzy,
współsponsorowanie, osoba wyznaczona do kontaktów w UE ((rozdział XI
rozporządzenia, którego dotyczy wniosek)
Każde badanie kliniczne musi mieć
„sponsora”, tj. osobę prawną lub fizyczną, której
obowiązkiem jest zainicjowanie badania klinicznego i zarządzanie nim.
Tego „obowiązku” nie należy mylić z
kwestiami „odpowiedzialności” za szkody poniesione przez pacjenta. Zasady
rządzące odpowiedzialnością zależą od
właściwych przepisów krajowych dotyczących
odpowiedzialności i są niezależne od obowiązków sponsora.
Jeśli chodzi o „obowiązki”, jest
zdecydowanie najlepiej, aby badanie kliniczne miało tylko jednego
sponsora. „Jedyny sponsor” jest najlepszą gwarancją, że
wszystkie informacje dotyczące całego badania klinicznego
przekazywane są organom nadzorującym badanie kliniczne i że
stosowane są wszystkie niezbędne środki.
Badania kliniczne są jednak coraz
częściej inicjowane przez luźne sieci naukowców i instytucji
naukowych w obrębie jednego lub kilku państw członkowskich. Z
przyczyn praktycznych lub prawnych sieciom tym trudno jest w niektórych
przypadkach ustalić, który spośród należących do nich
podmiotów będzie występował jako „jedyny sponsor”. Sieci te
mogą także mieć praktyczne lub prawne trudności przy
wspólnym tworzeniu jednego podmiotu prawnego działającego jako
„jedyny sponsor”.
Aby zaradzić tym trudnościom, nie
narażając jednocześnie na szwank skuteczności nadzoru
badania klinicznego, w rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek, wprowadza
się pojęcie „współsponsorowania”. Na początku wszyscy
współsponsorzy odpowiadają za całe badanie kliniczne. W
rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek, umożliwia się
współsponsorom podzielenie między siebie obowiązków
związanych z badaniem klinicznym. Jednak nawet gdy współsponsorzy
podzielą się obowiązkami, wspólnym obowiązkiem ich
wszystkich pozostaje określenie sponsora, który może stosować
środki wymagane przez dane państwo członkowskie i który
może udzielać informacji o badaniu klinicznym jako całości.
Obowiązki sponsora są niezależne od
tego, gdzie ma on siedzibę – w UE czy w państwie trzecim. Jeżeli
jednak sponsor ma siedzibę w państwie trzecim, aby zapewnić
skuteczny nadzór badania klinicznego, musi zostać wyznaczona osoba do
kontaktów w UE. Komunikację z tą osobą wyznaczoną do
kontaktów uznaje się za komunikację ze sponsorem.
              3.9.    Odszkodowanie (rozdział
XII rozporządzenia, którego dotyczy wniosek)
W dyrektywie 2001/20/WE wprowadzono
„obowiązkowe ubezpieczenie lub odszkodowanie”. To obowiązkowe
ubezpieczenie lub odszkodowanie spowodowało znaczny wzrost kosztów i
obciążeń administracyjnych związanych z prowadzeniem
badań klinicznych, lecz brak jest dowodów, by liczba lub kwoty
odszkodowań wzrosły wraz z wejściem w życie dyrektywy.
W rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek,
uznaje się, że badania kliniczne nie we wszystkich przypadkach
stwarzają dodatkowe ryzyko dla uczestników w porównaniu z leczeniem
zgodnym ze zwykłą praktyką kliniczną. Dlatego w przypadkach
gdy nie ma dodatkowego ryzyka lub gdy to dodatkowe ryzyko jest nieistotne, nie
jest konieczne zapewnienie określonego wynagrodzenia szkód (w formie
ubezpieczenia bądź odszkodowania) w związku z badaniem
klinicznym. W takich przypadkach ochrona ubezpieczeniowa lekarza lub instytucji
bądź ubezpieczenie od odpowiedzialności za produkt zapewnia
wystarczającą ochronę.
W przypadkach gdy badanie kliniczne jednak stwarza
dodatkowe ryzyko, w rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek,
zobowiązuje się sponsora do zapewnienia wynagrodzenia szkód – czy to
w formie ubezpieczenia, czy poprzez mechanizm odszkodowawczy. Jeśli chodzi
o wspomniany mechanizm, w rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek,
nakłada się na państwa członkowskie obowiązek
utworzenia krajowego mechanizmu odszkodowawczego, nienastawionego na
osiąganie zysku. Pomoże to zwłaszcza „sponsorom niekomercyjnym”
uzyskać objęcie ochroną na poczet ewentualnych odszkodowań.
Od czasu wprowadzenia „obowiązkowego ubezpieczenia lub odszkodowania” na
mocy dyrektywy 2001/20/WE tacy sponsorzy niekomercyjni mieli wielkie
trudności z uzyskaniem ochrony na poczet odszkodowań.
              3.10.  Inspekcje (rozdział XIII
rozporządzenia, którego dotyczy wniosek)
Przepisy dotyczące inspekcji oparte są w
dużej mierze na dyrektywie 2001/20/WE. W odniesieniu do uprawnień do
prowadzenia inspekcji rozporządzenie, którego dotyczy wniosek, zawiera
podstawę prawną pozwalającą służbom Komisji na
przeprowadzanie kontroli w państwach członkowskich i w państwach
trzecich w związku z dorobkiem prawnym UE dotyczącym produktów
leczniczych stosowanych u ludzi oraz badań klinicznych.
              3.11.  Uchylenia i wejście w
życie (rozdział XIX rozporządzenia, którego dotyczy wniosek)
Rozporządzenie, którego dotyczy wniosek,
dotyczy kwestii uregulowanych w dyrektywie 2001/20/WE. Dyrektywa ta traci zatem
moc.
Aby umożliwić sprawne przejście od
przepisów (transponowanej) dyrektywy 2001/20/WE do niniejszego
rozporządzenia, oba zestawy przepisów będą stosowane równolegle
przez trzy lata od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego
rozporządzenia. Przejście to będzie dzięki temu
ułatwione, zwłaszcza w kwestiach związanych z procedurą
wydawania pozwoleń.
              3.12   Uproszczenie przepisów
materialnych dotyczących badań klinicznych z użyciem produktów
leczniczych dopuszczonych do obrotu oraz badań klinicznych o niskim
stopniu interwencji
Regulacja badań klinicznych dotyczy dwóch
odrębnych rodzajów ryzyka: ryzyka dla bezpieczeństwa uczestników i
ryzyka dla wiarygodności danych. To pierwsze może się bardzo
różnić, zależnie od szeregu czynników, a zwłaszcza:
·
zakresu wiedzy i wcześniejszych
doświadczeń związanych z badanym produktem leczniczym (w
szczególności zależnie od tego, czy badany produkt leczniczy jest
dopuszczony do obrotu w UE, czy nie); oraz
·
rodzaju interwencji (która może być
bardzo różna, począwszy od zwykłego pobrania próbki krwi aż
po skomplikowaną biopsję).
Dyrektywa 2001/20/WE jest ostro krytykowana z
uwagi na niewystarczające uwzględnienie tych różnic
dotyczących ryzyka. Obowiązki i ograniczenia określone w
dyrektywie 2001/20/WE stosuje się raczej w dużej mierze niezależnie
od ryzyka dla bezpieczeństwa uczestników.
Tę kwestię omówiono szeroko w
sprawozdaniu z oceny skutków. Na podstawie tej oceny skutków w całym
rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek, starannie wzięto pod
uwagę kwestie proporcjonalności ryzyka.
              3.13. Forma prawna rozporządzenia
Akt prawny, którego dotyczy wniosek, ma
postać rozporządzenia i zastępuje dyrektywę 2001/20/WE.
Forma prawna rozporządzenia zapewnia
spójną procedurę składania wniosków o pozwolenie na badania
kliniczne lub na ich istotną zmianę.
Doświadczenie pokazuje bowiem, że
trudności powstają, gdy państwa członkowskie w ramach
wzajemnej współpracy opierają swe działania na „podobnych, lecz
różnych” krajowych przepisach transponujących. Jedynie forma prawna
rozporządzenia sprawi, że państwa członkowskie
będą oceniać wnioski o pozwolenie na badanie kliniczne w oparciu
o identyczny tekst, a nie rozbieżne krajowe środki transpozycji.
Powyższe spostrzeżenie dotyczy nie tylko
całego procesu wydawania pozwoleń, lecz również wszelkich innych
kwestii będących przedmiotem niniejszego rozporządzenia, takich
jak zgłaszanie danych dotyczących bezpieczeństwa w trakcie
badań klinicznych czy wymogi dotyczące etykietowania produktów
leczniczych stosowanych w ramach badania klinicznego.
Co więcej, z doświadczeń wynika,
że państwa członkowskie nadużywały procesu
transpozycji w celu wprowadzenia dodatkowych wymogów proceduralnych.
Ponadto forma prawna rozporządzenia daje
ważny skutek upraszczający. Zastąpienie środków
transpozycji na szczeblu krajowym umożliwi właściwym podmiotom
planowanie i prowadzenie badania klinicznego, w tym międzynarodowych
badań klinicznych, na podstawie jednych ram regulacyjnych, a nie na
podstawie „mozaiki” 27 ram krajowych zawartych w transponujących przepisach
państw członkowskich.
Jednakże pomimo przyjęcia formy prawnej
rozporządzenia pozostają obszary, w których ramy regulacyjne na
szczeblu UE będą uzupełnione przepisami krajowymi.
Przykładem są przepisy dotyczące określania, kto jest
„przedstawicielem ustawowym” uczestnika, oraz przepisy materialne
dotyczące odpowiedzialności w związku z odszkodowaniem.
              3.14.  Kompetencje, podwójna podstawa
prawna i pomocniczość
Podstawą prawną rozporządzenia,
którego dotyczy wniosek, podobnie jak w przypadku dyrektywy 2001/20/WE, jest
art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”). Dodatkową
podstawę prawną rozporządzenia, którego dotyczy wniosek, stanowi
art. 168 ust. 4 lit. c) TFUE.
Podstawą prawną rozporządzenia,
którego dotyczy wniosek, jest art. 114 TFUE, ponieważ celem rozporządzenia
jest harmonizacja ram regulacyjnych badań klinicznych. Celem tego
rozporządzenia jest ponadto przyczynienie się do harmonizacji
przepisów dotyczących produktów farmaceutycznych wprowadzonych do obrotu,
w tym wydawania pozwoleń na ich dopuszczenie do obrotu. Celem
rozporządzenia, którego dotyczy wniosek, jest wreszcie harmonizacja
przepisów dotyczących leków stosowanych w ramach badania klinicznego, co
pozwoli na ich swobodny przepływ w Unii.
Jeśli chodzi o harmonizację przepisów
dotyczących badań klinicznych, praktycznie każde
większe badanie kliniczne jest prowadzone w więcej niż jednym
państwie członkowskim. Ponadto wyniki uzyskane w badaniu klinicznym
mogą służyć jako podstawa dla innych badań klinicznych.
W tym względzie decydujące znaczenie ma zapewnienie harmonizacji
przepisów dotyczących praw i bezpieczeństwa pacjentów oraz
wiarygodności i odporności danych, aby przepisy te były uznawane
w całej Unii.
W odniesieniu do harmonizacji przepisów
dotyczących ogólnie produktów leczniczych, zharmonizowane przepisy
dotyczące badań klinicznych otwierają możliwość
odwoływania się do wyników i ustaleń z badań klinicznych we
wnioskach o pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w Unii produktu leczniczego, również
w przypadku późniejszych zmian i rozszerzeń pozwolenia na
dopuszczenie do obrotu.
W odniesieniu do harmonizacji przepisów
dotyczących produktów leczniczych stosowanych w ramach badania
klinicznego należy przypomnieć, że produkty lecznicze
przeznaczone do badań badawczo-rozwojowych są wyłączone z
zakresu wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów
leczniczych stosowanych u ludzi. Takie produkty lecznicze mogą być
jednak produkowane w państwie członkowskim innym niż
państwo, w którym prowadzone jest badanie kliniczne. Produkty te nie
są więc objęte prawem wtórnym Unii, które zapewniałoby ich
swobodny przepływ przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu ochrony
zdrowia człowieka.
Dodatkową podstawę prawną
rozporządzenia, którego dotyczy wniosek, stanowi art. 168 ust. 4 lit. c)
TFUE, ponieważ celem rozporządzenia jest ustanowienie wysokich
standardów jakości i bezpieczeństwa produktów leczniczych. Zgodnie z
art. 168 ust. 4 i art. 4 ust. 2 lit. k) TFUE te kompetencje Unii są
podobnie jak w przypadku art. 114 TFUE kompetencjami dzielonymi, które są
wykonywane poprzez przyjęcie rozporządzenia, którego dotyczy wniosek.
Celem rozporządzenia, którego dotyczy
wniosek, jest ustanowienie wysokich standardów jakości i
bezpieczeństwa produktów leczniczych pod dwoma względami:
·
Zapewnia ono wiarygodność i odporność
danych uzyskanych w badaniach klinicznych, sprawiając w ten sposób,
że metody leczenia i leki, co do których oczekuje się, że
będą „bezpieczniejsze” dla pacjentów, opierają się
wiarygodnych i odpornych danych. Jedynie w przypadku gdy dane, na podstawie
których podejmowane są decyzje, są wiarygodne i odporne, organy
regulacyjne, naukowcy, przemysł i społeczeństwo mogą
podejmować właściwe decyzje w celu zapewnienia wysokich
standardów jakości i bezpieczeństwa produktów leczniczych. Przepisy,
które to zapewniają, związane są w szczególności z
procedurą wydawania pozwoleń i zasadami prowadzenia badania
klinicznego, w tym z zasadami monitorowania i nadzoru ze strony państw
członkowskich.
·
Celem rozporządzenia jest ustanowienie
wysokich standardów dla zapewnienia jakości i bezpieczeństwa leków
podawanych uczestnikom w ramach badania klinicznego (przy jednoczesnym uznaniu,
że pewność taką można jedynie uzyskać w ramach
charakteryzujących badanie kliniczne ograniczeń związanych z
brakiem wiedzy). Jest to zapewnione między innymi dzięki procedurze
wydawania pozwoleń ustanowionej w rozporządzeniu, którego dotyczy
wniosek, jak również dzięki przepisom dotyczącym wytwarzania
produktów leczniczych stosowanych w ramach badań klinicznych,
zgłaszania danych dotyczących bezpieczeństwa oraz inspekcji.
Artykuł 168 ust. 4 lit. c) TFUE nie może
służyć jako jedyna podstawa prawna, lecz musi być
uzupełniony podstawą prawną, którą stanowi art. 114 TFUE, z
następujących przyczyn:
·
Jak stwierdzono powyżej, celem
rozporządzenia, którego dotyczy wniosek, jest w równym stopniu
ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego, jak ustanowienie
wysokich standardów jakości i bezpieczeństwa produktów leczniczych.
·
Celem rozporządzenia, którego dotyczy wniosek,
jest ustanowienie wysokich standardów w odniesieniu do jakości i
bezpieczeństwa, lecz również w odniesieniu do skuteczności
produktów leczniczych stosowanych u ludzi. Właśnie jeśli chodzi
o aspekt bezpieczeństwa, rozporządzenie sprawia, że uczestnicy
biorący udział w badaniu klinicznym mogą skorzystać ze
skutecznego leku lub terapii. Celem rozporządzenia jest również
zapewnienie wiarygodności i odporności danych uzyskanych w badaniu
klinicznym nie tylko w odniesieniu do aspektów jakości i bezpieczeństwa,
lecz również aspektów skuteczności produktu leczniczego.
Artykuł 168 ust. 4 lit. c) TFUE nie dotyczy jednak wprost tego aspektu
skuteczności. To raczej art. 114 ust. 3 TFUE dotyczy tego aspektu zdrowia
publicznego (wysoki poziom ochrony zdrowia).
Z sytuacjami tego typu nie radzono sobie zadowalająco,
dopóki dyrektywa 2001/20/WE nie weszła w życie. Przepisy ustawowe i
wykonawcze oraz akty administracyjne różniły się w
poszczególnych państwach członkowskich. Te różnice zmuszały
posiadaczy pozwoleń na dopuszczenie do obrotu do dostosowywania swych
wniosków o pozwolenie na dopuszczenie produktu leczniczego do obrotu.
Utrudniały one również dystrybucję tych produktów. Miało to
bezpośredni wpływ na realizację i działanie rynku
wewnętrznego.
Poprzez przepisy UE w sprawie badań
klinicznych czyni się starania, aby rozwiązać ten problem.
Określa się w nich – na poziomie Unii – zasady procedury, których
należy przestrzegać w odniesieniu do takich kwestii, jak wydawanie
pozwoleń na badania kliniczne i prowadzenie tych badań,
zgłaszanie danych dotyczących bezpieczeństwa oraz wytwarzanie i
etykietowanie produktów leczniczych stosowanych w badaniu klinicznym.
Regulując kwestie badań klinicznych,
Unia wykonuje swoje kompetencje dzielone zgodnie z art. 4 ust. 2 TFUE.
Wszelkie zmiany wprowadzone do tych przepisów
przez państwa członkowskie byłyby sprzeczne z wymogami Traktatu,
ponieważ tylko Unia może je zmieniać.
Co powiedziawszy, należy pamiętać,
że jeśli chodzi o regulację badań klinicznych, w Traktacie
wytyczono granice w odniesieniu do harmonizacji aspektów etycznych wydawania
pozwoleń na badania kliniczne i ich regulowania. Aspekty etyczne
związane są zwłaszcza z koniecznością uzyskania
„świadomej zgody” uczestnika lub przedstawiciela ustawowego. Bez
względu na ryzyko, jakie badanie kliniczne może stwarzać dla
pacjenta, sam fakt, że terapia jest częścią eksperymentu,
sprawia, że z punktu widzenia etyki konieczne jest uzyskanie
świadomej zgody uczestnika. Ocena kwestii związanych ze
„świadomą zgodą” nie wchodzi zatem w zakres współpracy
między państwami członkowskimi, lecz jest przeprowadzana
indywidualnie przez każde państwo członkowskie.
Jest także szereg kwestii o zasadniczo
krajowym charakterze, a w szczególności:
·
zasady określania, kto jest „przedstawicielem
ustawowym” uczestnika, który nie może wyrazić świadomej zgody
(na przykład dlatego, że uczestnik jest dzieckiem) – te zasady
różnią się znacznie w całej UE, zależnie od krajowej
tradycji i praktyki;
·
zasady dotyczące zakresu i podstawowych
warunków odpowiedzialności za szkody poniesione przez uczestnika – są
one głęboko zakorzenione w krajowych przepisach prawa cywilnego
dotyczących odpowiedzialności medycznej. Dotyczy to nie tylko stopnia
zaniedbania (np. odpowiedzialności bez winy lub odpowiedzialności
obiektywnej), lecz również przepisów odnoszących się do
ciężaru dowodu i obliczania rozmiaru szkody.
W związku z powyższym, mimo że
regulacja badań klinicznych, a w szczególności rewizja dyrektywy
2001/20/WE, jest zgodna z zasadą pomocniczości, istnieją granice
wytyczone Traktatami, które należy brać pod uwagę.
4.           WPŁYW NA BUDŻET
Następujące elementy niniejszego wniosku
mają wpływ na budżet:
·
koszty dotyczące baz danych (koszty
jednorazowe i utrzymanie);
·
służby Komisji do zarządzania
funkcjonowaniem rozporządzenia;
·
koszty posiedzeń państw
członkowskich, służących zapewnieniu właściwego
funkcjonowania procedury wydawania pozwoleń określonej w niniejszym
rozporządzeniu;
·
służby Komisji i inne koszty
związane z prowadzeniem kontroli unijnych i inspekcji unijnych.
Szczegółowe dane na temat kosztów
przedstawiono w ocenie skutków finansowych regulacji. Szczegółowe
omówienie kosztów znajduje się w sprawozdaniu z oceny skutków.
Koszty zostaną pokryte ze środków
finansowych w ramach programu „Zdrowie na rzecz wzrostu” na lata 2014–2020.
2012/0192 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU
EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie badań klinicznych produktów
leczniczych stosowanych u ludzi oraz uchylenia dyrektywy 2001/20/WE
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII
EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu
Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114 i art. 168 ust. 4 lit.
c),
uwzględniając wniosek Komisji[13],
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego
parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[14],
uwzględniając opinię Komitetu
Regionów[15],
po konsultacji z Europejskim Inspektorem
Ochrony Danych[16],
stanowiąc zgodnie ze zwykłą
procedurą ustawodawczą[17],
a także mając na uwadze, co
następuje:
(1)       W badaniu klinicznym
należy chronić bezpieczeństwo i prawa uczestników, a uzyskane
dane powinny być wiarygodne i odporne.
(2)       Aby umożliwić
niezależną kontrolę przestrzegania powyższych zasad,
badanie kliniczne powinno podlegać wymogowi uzyskania uprzedniego
pozwolenia.
(3)       Należy sprecyzować
obowiązującą definicję badania klinicznego zawartą w
dyrektywie 2001/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 kwietnia 2001 r.
w sprawie zbliżania przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych
państw członkowskich, odnoszących się do wdrożenia
zasady dobrej praktyki klinicznej w prowadzeniu badań klinicznych
produktów leczniczych, przeznaczonych do stosowania przez człowieka[18]. W tym celu pojęcie
badania klinicznego należy precyzyjniej zdefiniować,
wprowadzając szersze pojęcie „badania biomedycznego”, którego kategorię
stanowi badanie kliniczne. Kategorię tę należy zdefiniować
na podstawie szczegółowych kryteriów. Takie podejście uwzględnia
w należyty sposób wytyczne międzynarodowe i jest zgodne z przepisami
UE regulującymi kwestie produktów leczniczych, których podstawą jest
podział na „badanie kliniczne” i „badanie nieinterwencyjne”.
(4)       Celem dyrektywy 2001/20/WE
było uproszczenie i harmonizacja przepisów administracyjnych
regulujących badania kliniczne w Unii Europejskiej. Doświadczenie
pokazuje jednak, że udało się osiągnąć jedynie
częściową harmonizację w zakresie regulacji badań
klinicznych. To powoduje zwłaszcza, że prowadzenie badań
klinicznych w kilku państwach członkowskich jest utrudnione. Z
rozwoju naukowego wynika jednak, że celem przyszłych badań
klinicznych będą dokładniej określone populacje pacjentów,
na przykład podgrupy określone przy pomocy informacji genomicznych. W
celu objęcia takimi badaniami wystarczającej liczby pacjentów
może być konieczne włączenie kilku – jeśli nie
wszystkich – państw członkowskich. Nowe procedury pozwoleń na
badania kliniczne powinny sprzyjać włączaniu możliwie jak
największej liczby państw członkowskich. Aby zatem
uprościć procedury składania wniosków, należy unikać
wielokrotnego przedkładania w dużej mierze identycznych informacji i
zastąpić je składaniem jednej dokumentacji wniosku wszystkim
zainteresowanym państwom członkowskim poprzez jeden portal
służący do składania wniosków.
(5)       Z doświadczeń
związanych z dyrektywą 2001/20/WE wynika również, że celu,
którym jest uproszczenie i harmonizacja przepisów administracyjnych
regulujących badania kliniczne w Unii, nie da się
osiągnąć, korzystając z formy prawnej dyrektywy, lecz
jedynie dzięki formie prawnej rozporządzenia. Jedynie forma prawna
rozporządzenia sprawi, że państwa członkowskie
będą oceniać wnioski o pozwolenie na badanie kliniczne w oparciu
o identyczne kryteria, a nie rozbieżne krajowe środki transpozycji.
Dotyczy to nie tylko całego procesu wydawania pozwoleń, lecz również
wszelkich innych kwestii będących przedmiotem niniejszego
rozporządzenia, takich jak zgłaszanie danych dotyczących
bezpieczeństwa w trakcie badań klinicznych czy wymogi dotyczące
etykietowania produktów leczniczych stosowanych w ramach badania klinicznego.
(6)       Zainteresowane państwa
członkowskie powinny współpracować przy ocenie wniosku o
pozwolenie na badanie kliniczne. Współpraca ta nie powinna obejmować
kwestii o charakterze ze swej istoty krajowym ani aspektów etycznych badania
klinicznego, takich jak świadoma zgoda.
(7)       Procedura powinna być
elastyczna i skuteczna, aby unikać opóźniania rozpoczęcia
badań klinicznych z przyczyn administracyjnych.
(8)       Czas na ocenę
dokumentacji wniosku o pozwolenie na badania kliniczne powinien być
wystarczająco długi, by umożliwić ocenę dokumentów, a
jednocześnie zapewniać szybki dostęp do nowych innowacyjnych
metod leczenia i sprawiać, że Unia nadal będzie atrakcyjnym
miejscem do prowadzenia badań klinicznych. Z uwagi na powyższe
względy w dyrektywie 2001/20/WE wprowadzono pojęcie milczącej
zgody. Pojęcie to należy zachować, aby zapewnić
przestrzeganie terminów. W przypadku sytuacji kryzysowych dotyczących
zdrowia publicznego państwa członkowskie powinny mieć
możliwość szybkiej oceny i zatwierdzenia wniosku o pozwolenie na
badanie kliniczne. Nie należy zatem ustanawiać minimalnych terminów
na wydanie pozwolenia.
(9)       Ryzyko dla
bezpieczeństwa uczestników w badaniu klinicznym ma dwa główne
źródła: badany produkt leczniczy i interwencję. Wiele badań
klinicznych wiąże się jednak z jedynie minimalnym dodatkowym ryzykiem
dla bezpieczeństwa uczestników w porównaniu ze zwykłą
praktyką kliniczną. Ma to w szczególności miejsce, gdy badany
produkt leczniczy objęty jest pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu (tzn.
jego jakość, bezpieczeństwo i skuteczność zostały
już ocenione w trakcie procedury udzielania pozwolenia na dopuszczenie do
obrotu), i gdy interwencja wiąże się z jedynie bardzo
ograniczonym dodatkowym ryzykiem dla uczestnika w porównaniu ze
zwykłą praktyką kliniczną. „Badania kliniczne o niskim
stopniu interwencji” mają często zasadnicze znaczenie dla oceny
standardowych metod leczenia i diagnostyki, umożliwiając w ten sposób
optymalne wykorzystanie produktów leczniczych i działając tym samym
na rzecz wysokiego poziomu zdrowia publicznego. Powinny one podlegać mniej
restrykcyjnym przepisom, na przykład powinny dla nich
obowiązywać krótsze terminy zatwierdzania wniosków.
(10)     Ocena wniosku o pozwolenie na
badanie kliniczne powinna się w szczególności odnosić do
przewidywanych korzyści terapeutycznych i korzyści dla zdrowia
publicznego („przydatność”) oraz ryzyka i niedogodności dla
uczestnika. Jeśli chodzi o przydatność, należy
wziąć pod uwagę liczne kwestie, w tym fakt ewentualnego
zalecenia lub nałożenia obowiązku przeprowadzenia badania
klinicznego przez organ regulacyjny odpowiedzialny za ocenę i dopuszczanie
do obrotu produktów leczniczych.
(11)     W procedurze wydawania
pozwoleń należy przewidzieć możliwość zawieszenia
oceny w celu umożliwienia sponsorowi odniesienia się do pytań
lub uwag zgłoszonych podczas oceny dokumentacji wniosku. Maksymalny okres
zawieszenia powinien odzwierciedlać to, czy badanie kliniczne jest
badaniem klinicznym o niskim stopniu interwencji, czy nie. Po upływie
zawieszenia należy ponadto zawsze zapewnić wystarczający czas na
ocenę przedłożonych dodatkowych informacji.
(12)     Niektóre aspekty wniosku o
pozwolenie na badanie kliniczne wiążą się z kwestiami o
zasadniczo krajowym charakterze lub z aspektami etycznymi badania klinicznego.
Tych kwestii nie należy oceniać we współpracy pomiędzy wszystkimi
zainteresowanymi państwami członkowskimi.
(13)     W pozwoleniu na badanie
kliniczne należy odnieść się do wszystkich kwestii
związanych z ochroną uczestników oraz wiarygodnością i
odpornością danych. Zezwolenie na przeprowadzenie badania klinicznego
powinno mieć zatem postać jednej decyzji administracyjnej wydanej
przez zainteresowane państwo członkowskie.
(14)     Do zainteresowanego
państwa członkowskiego powinno należeć określenie
właściwego organu lub organów zaangażowanych w tę
ocenę. Decyzja ta wchodzi w zakres kwestii wewnętrznej organizacji w
każdym państwie członkowskim. Określając
właściwy organ lub organy, państwa członkowskie powinny
zapewnić udział osób nieposiadających fachowej wiedzy z
dziedziny badań klinicznych oraz pacjentów. Powinny one również
zapewnić dostępność niezbędnej wiedzy fachowej. W
każdym jednak przypadku, i zgodnie z międzynarodowymi wytycznymi,
ocena powinna być przeprowadzana wspólnie przez rozsądną
liczbę osób, które łącznie posiadają niezbędne
kwalifikacje i doświadczenie. Osoby oceniające wniosek powinny
być niezależne od sponsora, instytucji ośrodka badawczego oraz
od badaczy biorących udział w badaniu, jak też nie podlegać
żadnym innym niepożądanym wpływom.
(15)     W praktyce,
składając wniosek o pozwolenie na badanie kliniczne, sponsorzy nie
zawsze mają całkowitą pewność co do państw
członkowskich, w których badanie kliniczne ma zostać ostatecznie
przeprowadzone. Sponsorzy powinni mieć możliwość
złożenia wniosku wyłącznie na podstawie dokumentów
ocenianych wspólnie przez te państwa członkowskie, w których dane
badanie kliniczne mogłoby zostać przeprowadzone.
(16)     Powinna istnieć
możliwość wycofania przez sponsora wniosku o pozwolenie na
badanie kliniczne. Aby jednak zapewnić wiarygodne funkcjonowanie procedury
oceny, wniosek o pozwolenie na badanie kliniczne powinien być wycofywany
jedynie w odniesieniu do całego badania klinicznego. Sponsor powinien
mieć możliwość złożenia nowego wniosku o
pozwolenie na badanie kliniczne po wycofaniu wcześniejszego wniosku.
(17)     W praktyce, aby
osiągnąć cele w zakresie naboru lub z innych przyczyn, sponsorzy
mogą być zainteresowani rozszerzeniem badania klinicznego na
dodatkowe państwo członkowskie po uzyskaniu pierwotnego pozwolenia na
badanie kliniczne. Należy przewidzieć mechanizm udzielania
pozwoleń na takie rozszerzenie, unikając jednocześnie ponownej
oceny wniosku przez wszystkie zainteresowane państwa członkowskie
zaangażowane w wydanie pierwotnego pozwolenia na badanie kliniczne.
(18)     Badania kliniczne zwykle
podlegają wielu zmianom po udzieleniu na nie pozwolenia. Zmiany te
mogą być związane z prowadzeniem, planem i metodyką
badania, badanym lub pomocniczym produktem leczniczym, lub badaczem
bądź ośrodkiem badawczym biorącym udział w badaniu.
Jeżeli zmiany te mają istotny wpływ na bezpieczeństwo lub
na prawa uczestników bądź na wiarygodność i
odporność danych uzyskanych w ramach badania klinicznego, powinny one
podlegać procedurze uzyskania pozwolenia podobnej do procedury uzyskania
pierwotnego pozwolenia.
(19)     Treść dokumentacji
wniosku o pozwolenie na badanie kliniczne powinna być zharmonizowana, aby
zapewnić wszystkim państwom członkowskim
dostępność tych samych informacji i uprościć proces
składania wniosków o pozwolenie na badania kliniczne.
(20)     W celu zwiększenia
przejrzystości w dziedzinie badań klinicznych dane z badań
klinicznych przedkładane na poparcie wniosku o pozwolenie na badanie
kliniczne powinny opierać się jedynie na badaniach klinicznych
zarejestrowanych w ogólnodostępnej bazie danych.
(21)     Określenie wymogów
językowych dotyczących dokumentacji wniosku należy
pozostawić państwom członkowskim. Aby zapewnić sprawne
przeprowadzanie oceny wniosków o pozwolenie na badania kliniczne, państwa
członkowskie powinny wziąć pod uwagę
możliwość zaakceptowania języka powszechnie używanego
w dziedzinie medycyny jako języka dokumentów, których adresatami nie
są uczestnicy.
(22)     Godność
człowieka i prawo do integralności osoby są prawami uznanymi w
Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W karcie tej zawarto w
szczególności wymóg, by żadnej interwencji w dziedzinie biologii i
medycyny nie można było przeprowadzać bez swobodnej i
świadomej zgody osoby zainteresowanej. Dyrektywa 2001/20/WE zawiera
obszerny zbiór przepisów dotyczących ochrony uczestników. Zasady te
należy utrzymać w mocy. Jeśli chodzi o zasady ustalania
przedstawiciela ustawowego osób niezdolnych do wyrażenia zgody i
małoletnich, różnią się one w poszczególnych państwach
członkowskich. Określenie sposobu ustalenia przedstawiciela
ustawowego osób niezdolnych do wyrażenia zgody i małoletnich
należy zatem pozostawić państwom członkowskim.
(23)     W niniejszym
rozporządzeniu należy przewidzieć jasne zasady dotyczące
świadomej zgody w sytuacjach nagłych. Sytuacje takie
wiążą się z przypadkami, gdy na przykład pacjent nagle
znalazł się w stanie zdrowotnym zagrażającym jego
życiu z powodu licznych urazów, udarów lub ataków serca wymagających
natychmiastowej interwencji medycznej. W takich przypadkach uzasadniona
może być interwencja w ramach trwającego badania klinicznego, na
które wydano już pozwolenie. Jednak w pewnych okolicznościach, ze
względu na nieprzytomność pacjenta i niemożność
natychmiastowego skontaktowania się z przedstawicielem ustawowym, nie jest
możliwe uzyskanie świadomej zgody przed interwencją. W
rozporządzeniu należy zatem określić jasne zasady, zgodnie
z którymi możliwy byłby nabór takich pacjentów do badania klinicznego
pod bardzo surowymi warunkami. Ponadto wspomniane badanie kliniczne powinno
wiązać się bezpośrednio z przypadłością
powodującą niemożność wyrażenia przez pacjenta
świadomej zgody. Wszelkie wcześniej wyrażone przez pacjenta
zastrzeżenia muszą być poszanowane, a świadomą
zgodę uczestnika lub przedstawiciela ustawowego należy starać
się uzyskać w najkrótszym możliwym terminie.
(24)     Zgodnie z międzynarodowymi
wytycznymi swobodna i świadoma zgoda uczestnika powinna mieć
formę pisemną, z wyjątkiem szczególnych sytuacji. Jej
podstawę powinny stanowić informacje, które są jasne, istotne i
zrozumiałe dla uczestnika.
(25)     Aby umożliwić
pacjentom ocenę możliwości uczestnictwa w badaniu klinicznym
oraz by umożliwić skuteczny nadzór nad badaniem klinicznym ze strony
zainteresowanego państwa członkowskiego, należy powiadamiać
o rozpoczęciu badania klinicznego, zakończeniu naboru uczestników
badania klinicznego i zakończeniu badania klinicznego. Zgodnie z normami
międzynarodowymi wyniki badania klinicznego należy zgłaszać
właściwym organom w ciągu jednego roku od zakończenia
badania klinicznego.
(26)     Aby umożliwić
sponsorowi ocenę wszystkich potencjalnie istotnych informacji
dotyczących bezpieczeństwa, badacz powinien mu zgłaszać
wszystkie poważne zdarzenia niepożądane.
(27)     Sponsor powinien oceniać
informacje otrzymane od badacza i zgłaszać Agencji informacje
dotyczące bezpieczeństwa odnoszące się do poważnych
zdarzeń niepożądanych stanowiących podejrzewane
nieoczekiwane poważne działania niepożądane.
(28)     Agencja powinna
przekazywać te informacje państwom członkowskim, aby
umożliwić im ich ocenę.
(29)     Członkowie Międzynarodowej
konferencji ds. harmonizacji wymagań technicznych dla rejestracji
produktów leczniczych stosowanych u ludzi (ICH) uzgodnili szczegółowy
zestaw wytycznych dotyczących Dobrej Praktyki Klinicznej, które
stanowią obecnie przyjęty na szczeblu międzynarodowym standard w
zakresie planowania, prowadzenia i rejestrowania badań klinicznych oraz
związanej z nimi sprawozdawczości, spójny z zasadami mającymi
swe źródło w Deklaracji Helsińskiej Światowego
Stowarzyszenia Lekarzy. Przy planowaniu, prowadzeniu i rejestrowaniu badań
klinicznych oraz związanej z nimi sprawozdawczości powstać
mogą szczegółowe pytania dotyczące właściwej normy
jakości. W takim przypadku w celu stosowania zasad określonych w
niniejszym rozporządzeniu należy stosować wytyczne ICH
dotyczące Dobrej Praktyki Klinicznej, pod warunkiem że brak jest
innych szczegółowych wytycznych wydanych przez Komisję i że
wytyczne te nie naruszają przepisów niniejszego rozporządzenia.
(30)     Prowadzenie badania
klinicznego powinno być odpowiednio monitorowane przez sponsora w celu
zapewnienia wiarygodności i odporności wyników. Monitorowanie
może się również przyczyniać do bezpieczeństwa
uczestników, uwzględniając cechy badania klinicznego i poszanowanie
praw podstawowych uczestników. Ustalając zakres monitorowania, należy
brać pod uwagę cechy badania klinicznego.
(31)     Osoby zaangażowane w
prowadzenie badania klinicznego, w szczególności badacze i pozostały
personel medyczny, powinny posiadać wystarczające kwalifikacje do
wykonywania swoich zadań w ramach badania klinicznego, a ośrodek, w
którym ma być prowadzone badanie kliniczne, powinien nadawać się
do przeprowadzenia w nim badania klinicznego.
(32)     Zależnie od
okoliczności badania klinicznego powinna być możliwa
identyfikowalność badanych – i niektórych pomocniczych – produktów
leczniczych ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa uczestników oraz
odporności i wiarygodności danych. Z tych samych powodów produkty te
powinny być w stosownych przypadkach niszczone oraz zależnie od
okoliczności badania klinicznego powinny podlegać szczegółowym
warunkom przechowywania.
(33)     W trakcie badania klinicznego
sponsor może dowiedzieć się o poważnych naruszeniach zasad
prowadzenia badania klinicznego. Przypadki takie należy zgłaszać
zainteresowanym państwom członkowskim, aby mogły one
podjąć działania w stosownych przypadkach.
(34)     Oprócz zgłaszania
podejrzewanych nieoczekiwanych poważnych działań
niepożądanych mogą mieć miejsce inne zdarzenia istotne ze
względu na stosunek korzyści do ryzyka, które należy
zgłaszać w odpowiednim czasie zainteresowanym państwom
członkowskim.
(35)     W przypadku gdy nieoczekiwane
zdarzenia wymagają pilnej zmiany w badaniu klinicznym, sponsor i badacz
powinni mieć możliwość wprowadzenia pilnych środków
bezpieczeństwa bez oczekiwania na uprzednie pozwolenie.
(36)     W celu zapewnienia
zgodności prowadzenia badania klinicznego z protokołem oraz
poinformowania badaczy o podawanych przez nich badanych produktach leczniczych
sponsor powinien dostarczyć badaczom broszurę badacza.
(37)     Informacje uzyskane w ramach
badania klinicznego należy rejestrować i przechowywać oraz
postępować z nimi odpowiednio do celu, jakim jest zapewnienie praw i
bezpieczeństwa uczestników, odporności i wiarygodności danych
uzyskanych w ramach badania klinicznego, dokładnej sprawozdawczości i
interpretacji, skutecznego monitorowania przez sponsora i skutecznej kontroli
ze strony państw członkowskich lub Komisji.
(38)     Aby móc wykazać
zgodność z protokołem i z niniejszym rozporządzeniem,
sponsor i badacz powinni przechowywać podstawową dokumentację
badania klinicznego, zawierającą odpowiednie dokumenty
umożliwiające skuteczny nadzór (monitorowanie przez sponsora oraz
kontrolę ze strony państw członkowskich i Komisji).
Podstawową dokumentację badania klinicznego należy odpowiednio
archiwizować w celu umożliwienia nadzoru po zakończeniu badania
klinicznego.
(39)     Produkty lecznicze
przeznaczone do badań badawczo-rozwojowych nie są objęte
zakresem dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6
listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do
produktów leczniczych stosowanych u ludzi[19].
Takie produkty lecznicze obejmują produkty lecznicze stosowane w ramach
badania klinicznego. Powinny być one objęte szczegółowymi
przepisami uwzględniającymi ich szczególne cechy. Ustanawiając
te przepisy, należy dokonać rozróżnienia między badanymi
produktami leczniczymi (testowanym produktem i jego produktami referencyjnymi,
w tym placebo) a pomocniczymi produktami leczniczymi (produktami leczniczymi
stosowanymi w ramach badania klinicznego, lecz nie jako badane produkty lecznicze),
takimi jak produkty lecznicze stosowane w standardowej terapii, czynniki
prowokujące, doraźne leki rezerwowe lub produkty stosowane do oceny
punktów końcowych w badaniu klinicznym. Pomocnicze produkty lecznicze nie
powinny obejmować leków towarzyszących, tj. leków niezwiązanych
z badaniem klinicznym i nieistotnych dla planu badania klinicznego.
(40)     Ze względu na zapewnienie
bezpieczeństwa uczestników oraz wiarygodności i odporności
danych uzyskanych w ramach badania klinicznego oraz umożliwienie dystrybucji
badanych i pomocniczych produktów leczniczych w ośrodkach badań
klinicznych w całej Unii należy ustanowić przepisy
dotyczące wytwarzania i przywozu zarówno badanych, jak i pomocniczych
produktów leczniczych Jak to ma już miejsce w przypadku dyrektywy
2001/20/WE, przepisy te powinny odzwierciedlać obowiązujące
zasady Dobrej Praktyki Wytwarzania dotyczące produktów objętych
dyrektywą 2001/83/WE. W pewnych określonych przypadkach należy
umożliwić odstępstwa od tych przepisów w celu ułatwienia
przeprowadzenia badania klinicznego. Obowiązujące przepisy powinny
zatem umożliwiać pewną elastyczność, pod warunkiem
że nie zagraża to bezpieczeństwu uczestników ani
wiarygodności i odporności danych uzyskanych w ramach badania
klinicznego.
(41)     Badane i pomocnicze produkty
lecznicze powinny być odpowiednio etykietowane ze względu na
zapewnienie bezpieczeństwa uczestników oraz wiarygodności i
odporności danych uzyskanych w ramach badania klinicznego oraz
umożliwienie dystrybucji tych produktów w ośrodkach badań klinicznych
w całej Unii. Zasady etykietowania powinny być dostosowane do ryzyka
dla bezpieczeństwa uczestników oraz dla wiarygodności i
odporności danych uzyskanych w ramach badania klinicznego. W przypadku gdy
badany lub pomocniczy produkt leczniczy został już wprowadzony do
obrotu jako dopuszczony produkt leczniczy zgodnie z dyrektywą 2001/83/WE,
w badaniach otwartych co do zasady nie powinno być wymagane dodatkowe
etykietowanie. Istnieją ponadto określone produkty, takie jak
farmaceutyczne preparaty promieniotwórcze stosowane jako badany produkt
leczniczy do diagnostyki, w przypadku których ogólne zasady etykietowania
są nieodpowiednie ze względu na ściśle kontrolowany sposób
użycia farmaceutycznych preparatów promieniotwórczych w badaniach
klinicznych.
(42)     W celu jasnego określenia
obowiązków w dyrektywie 2001/20/WE wprowadzono pojęcie „sponsora”
badania klinicznego, zgodnie z międzynarodowymi wytycznymi. Pojęcie
to należy zachować.
(43)     W praktyce mogą
istnieć luźne, nieformalne sieci badaczy lub instytucji badawczych,
które wspólnie prowadzą badanie kliniczne. Sieci te powinny mieć
możliwość bycia współsponsorami badania klinicznego. Aby
nie osłabiać pojęcia obowiązku w badaniu klinicznym, w
przypadku gdy badanie kliniczne ma kilku sponsorów, wszyscy oni powinni
podlegać obowiązkom sponsora określonym w niniejszym
rozporządzeniu. Współsponsorzy powinni jednak móc podzielić
obowiązki sponsora w drodze porozumienia umownego.
(44)     Sponsor badania klinicznego
może mieć siedzibę w państwie trzecim. W celu ułatwienia
nadzoru i kontroli sponsor mający siedzibę w państwie trzecim
powinien wyznaczyć osobę do kontaktów w Unii, aby umożliwić
właściwemu organowi w zainteresowanym państwie członkowskim
komunikację ze sponsorem. Ta osoba wyznaczona do kontaktów może być
osobą prawną lub fizyczną.
(45)     Jeżeli w trakcie badania
klinicznego szkoda wyrządzona uczestnikowi skutkuje
odpowiedzialnością cywilną lub karną sponsora lub badacza,
warunki dotyczące odpowiedzialności w takich przypadkach, w tym
kwestie przyczynowości oraz wymiaru odszkodowania i sankcji, powinny nadal
podlegać przepisom krajowym.
(46)     W badaniach klinicznych z
użyciem badanych produktów leczniczych niedopuszczonych do obrotu lub w
przypadku gdy interwencja wiąże się z wyższym niż
nieznaczne ryzykiem dla bezpieczeństwa uczestników, należy
zapewnić odszkodowanie w przypadku roszczeń odszkodowawczych
skutecznie dochodzonych zgodnie z właściwymi przepisami.
(47)     Obecnie odszkodowanie takie
jest zapewniane dzięki ubezpieczeniu. Ubezpieczenie to może
pokryć odszkodowanie należne uczestnikowi ze strony sponsora i
badacza w przypadku ustalonej odpowiedzialności. Może ono
również posłużyć do bezpośredniej wypłaty
odszkodowania uczestnikowi bez uprzedniego ustalania odpowiedzialności
sponsora czy badacza. Doświadczenie pokazuje, że rynek
ubezpieczeniowy jest mały, a koszty ochrony ubezpieczeniowej są
nieproporcjonalnie wysokie. Ponadto ponieważ systemy
odpowiedzialności w poszczególnych państwach członkowskich
znacznie się różnią, uzyskanie ubezpieczenia zgodnie z
odpowiednimi przepisami krajowymi jest dla sponsora badania
międzynarodowego trudne i uciążliwe. Każde państwo
członkowskie powinno zatem stworzyć krajowy mechanizm odszkodowawczy
umożliwiający wypłatę odszkodowań dla uczestników
zgodnie z przepisami danego państwa członkowskiego.
(48)     Zainteresowane państwo
członkowskie powinno mieć prawo do przedwczesnego zakończenia
lub zawieszenia badania klinicznego bądź wprowadzenia w nim zmiany.
(49)     Aby zapewnić
przestrzeganie niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie
powinny mieć możliwość prowadzenia inspekcji i odpowiednie
zasoby w tym zakresie.
(50)     Komisja powinna mieć
możliwość kontroli, czy państwa członkowskie
właściwie nadzorują przestrzeganie niniejszego
rozporządzenia. Ponadto Komisja powinna mieć możliwość
kontroli, czy ramy regulacyjne w państwach trzecich zapewniają
przestrzeganie przepisów szczegółowych niniejszego rozporządzenia i
dyrektywy 2001/83/WE dotyczących badań klinicznych prowadzonych w
państwach trzecich.
(51)     Aby usprawnić i
ułatwić przepływ informacji między sponsorami i
państwami członkowskimi, jak również między samymi
państwami członkowskimi, Komisja powinna stworzyć i
prowadzić bazę danych, do której dostęp byłby możliwy
poprzez portal.
(52)     Baza danych powinna
zawierać wszystkie istotne informacje dotyczące badań
klinicznych. W bazie danych nie powinno się rejestrować danych
osobowych podmiotów danych będących uczestnikami badania klinicznego.
Informacje w bazie danych powinny być publicznie dostępne, chyba
że z określonych powodów dana informacja nie powinna być
opublikowana, ze względu na ochronę prawa jednostki do życia
prywatnego i prawa do ochrony danych osobowych, uznanych w art. 7 i 8 Karty
praw podstawowych Unii Europejskiej.
(53)     W danym państwie
członkowskim może być kilka organów zaangażowanych w
wydawanie pozwoleń na badania kliniczne. Aby umożliwić
efektywną i skuteczną współpracę między państwami
członkowskimi, każde państwo członkowskie powinno
wyznaczyć jeden punkt kontaktowy.
(54)     Procedura wydawania
pozwoleń ustanowiona w niniejszym rozporządzeniu jest w dużej
mierze kontrolowana przez państwa członkowskie. Komisja powinna
jednak wspierać właściwe funkcjonowanie tej procedury zgodnie z
niniejszym rozporządzeniem.
(55)     Aby prowadzić
działania przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, państwa
członkowskie powinny mieć możliwość nakładania
opłat. Państwa członkowskie nie powinny jednak wymagać
wnoszenia wielu opłat do różnych organów oceniających w danym
państwie członkowskim wniosek o pozwolenie na badanie kliniczne.
(56)     W celu zapewnienia jednolitych
warunków wykonania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć
Komisji uprawnienia wykonawcze do przyjmowania aktów wykonawczych w odniesieniu
do inspekcji. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z
rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16
lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące
trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień
wykonawczych przez Komisję[20].
(57)     W celu dopilnowania, by
informacje i dokumentacja przedkładane we wniosku o pozwolenie na badanie
kliniczne lub na istotną zmianę umożliwiały ocenę
wniosku w świetle postępu technicznego i ogólnoświatowych
wymogów regulacyjnych, oraz aby zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa
uczestników oraz wiarygodność i odporność danych uzyskanych
w badaniu klinicznym dzięki dobrze funkcjonującemu procesowi
zgłaszania danych dotyczących bezpieczeństwa i dzięki
szczegółowym wymogom dotyczącym wytwarzania i etykietowania produktów
leczniczych stosowanych w ramach badania klinicznego, Komisja powinna być
uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej w celu zmiany wykazu dokumentów i informacji,
które należy składać we wniosku o pozwolenie na badanie
kliniczne lub na istotną zmianę, zmiany aspektów technicznych
odnoszących się do zgłaszania informacji dotyczących
bezpieczeństwa w ramach badania klinicznego, przyjęcia
szczegółowych wymogów dotyczących Dobrej Praktyki Wytwarzania oraz
zmiany wykazu informacji, które należy podawać na etykietach
produktów leczniczych stosowanych w ramach badania klinicznego. Szczególnie
ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła
stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując
akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i
odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i
Radzie.
(58)     Artykuł 4 ust. 5
dyrektywy 2001/83/WE stanowi, że dyrektywa ta ani żadne
rozporządzenia w niej przywoływane nie powinny co do zasady mieć
wpływu na przepisy krajowe zakazujące stosowania określonych
typów komórek ludzkich lub zwierzęcych lub ograniczające takie
stosowanie. Niniejsze rozporządzenie również nie powinno
wpływać na przepisy krajowe zakazujące stosowania
określonych typów komórek ludzkich lub zwierzęcych lub
ograniczające takie stosowanie. Podobnie jak ma to miejsce w przypadku
dyrektywy 2001/83/WE, państwa członkowskie powinny przedstawiać
Komisji te przepisy krajowe.
(59)     Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób
fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego
przepływu tych danych[21]
ma zastosowanie do przetwarzania danych osobowych prowadzonego w państwach
członkowskich, pod nadzorem właściwych organów państw
członkowskich, zwłaszcza niezależnych organów publicznych
wyznaczonych przez państwa członkowskie, a rozporządzenie (WE)
nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie
osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez
instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych[22] stosuje się do
przetwarzania danych osobowych prowadzonego przez Komisję i Agencję w
ramach niniejszego rozporządzenia, pod nadzorem Europejskiego Inspektora
Ochrony Danych.
(60)     Bez uszczerbku dla krajowych
systemów regulujących koszty opieki medycznej i ich zwrot, uczestnicy nie
powinni być zobowiązani do płacenia za badane produkty
lecznicze.
(61)     Procedura wydawania
pozwoleń ustanowiona w niniejszym rozporządzeniu powinna
zacząć obowiązywać możliwie jak najwcześniej, aby
umożliwić sponsorom czerpanie korzyści z usprawnionej procedury
wydawania pozwoleń. Jednakże aby umożliwić stworzenie na
poziomie Unii szerokich funkcjonalności informatycznych wymaganych do
celów procedury wydawania pozwoleń, należy przewidzieć
rozsądny termin rozpoczęcia stosowania niniejszego
rozporządzenia.
(62)     Należy uchylić
dyrektywę 2001/20/WE, aby zapewnić stosowanie tylko jednego zbioru przepisów
do prowadzenia badań klinicznych w Unii. Aby ułatwić
przejście do przepisów określonych w niniejszym rozporządzeniu,
sponsorom należy zezwolić na rozpoczynanie i prowadzenie badań
klinicznych zgodnie z dyrektywą 2001/20/WE w okresie przejściowym.
(63)     Niniejsze rozporządzenie
jest zgodne z głównymi dokumentami zawierającymi międzynarodowe
wytyczne dotyczące badań klinicznych, takimi jak najnowsza wersja (z
2008 r.) Deklaracji Helsińskiej Światowego Stowarzyszenia Lekarzy
oraz Dobra Praktyka Kliniczna mająca swe źródło w Deklaracji
Helsińskiej.
(64)     Niniejsze rozporządzenie
ma podwójną podstawę prawną w postaci art. 114 i art. 168 ust. 4
lit. c) TFUE. Jego celem jest urzeczywistnienie rynku wewnętrznego w
odniesieniu do badań klinicznych i produktów leczniczych stosowanych u
ludzi, mając za podstawę wysoki poziom ochrony zdrowia.
Jednocześnie niniejsze rozporządzenie ustanawia wysokie normy
jakości i bezpieczeństwa produktów leczniczych w odpowiedzi na
powszechne obawy dotyczące bezpieczeństwa związane z tymi
produktami. Do obu tych celów dąży się jednocześnie. Oba
cele są ze sobą nierozłącznie powiązane i żaden
nie jest drugorzędny w stosunku do drugiego. W odniesieniu do art. 114
TFUE w niniejszym rozporządzeniu harmonizuje się przepisy
dotyczące prowadzenia badań klinicznych w UE, zapewniając tym
samym funkcjonowanie rynku wewnętrznego z uwagi na prowadzenie badania
klinicznego w kilku państwach członkowskich, dopuszczalność
w całej Unii danych uzyskanych w badaniu klinicznym i przedkładanych
we wniosku o pozwolenie na inne badanie kliniczne lub na dopuszczenie do obrotu
produktu leczniczego, oraz swobodny przepływ produktów leczniczych
stosowanych w ramach badania klinicznego. W odniesieniu do art. 168 ust. 4 lit.
c) TFUE niniejsze rozporządzenie ustanawia wysokie normy jakości i
bezpieczeństwa produktów leczniczych poprzez zapewnienie
wiarygodności i odporności danych uzyskanych w badaniach klinicznych,
sprawiając w ten sposób, że metody leczenia i leki, co do których
oczekuje się, że poprawią leczenie pacjentów, opierają
się wiarygodnych i odpornych danych. Niniejsze rozporządzenie
ustanawia ponadto wysokie normy jakości i bezpieczeństwa produktów
leczniczych stosowanych w ramach badania klinicznego, zapewniając w ten
sposób bezpieczeństwo uczestników badania klinicznego.
(65)     W niniejszym
rozporządzeniu respektuje się prawa podstawowe uznane w
szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i przestrzega
uznanych w niej zasad, zwłaszcza godności człowieka,
integralności osoby, praw dziecka, poszanowania życia prywatnego i
rodzinnego, ochrony danych osobowych oraz wolności sztuki i nauki.
Niniejsze rozporządzenie powinno być stosowane przez państwa
członkowskie zgodnie z tymi prawami i zasadami.
(66)     Ponieważ cel niniejszego
rozporządzenia, a mianowicie zapewnienie w całej Unii
wiarygodności i odporności danych pochodzących z badań
klinicznych przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa i praw
uczestników, nie może zostać osiągnięty w sposób
wystarczający przez państwa członkowskie i ze względu na
rozmiary i skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze jego
osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może przyjąć
środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art.
5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności
określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza
poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE
ROZPORZĄDZENIE:
Rozdział I
Przepisy ogólne
Artykuł 1
Zakres
Niniejsze rozporządzenie stosuje się
do badań klinicznych prowadzonych w Unii.
Niniejszego rozporządzenia nie stosuje
się do badań nieinterwencyjnych.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia
stosuje się definicje „produktu leczniczego”, „farmaceutycznego preparatu
promieniotwórczego”, „działania niepożądanego”, „poważnego
działania niepożądanego”, „opakowania zbiorczego
bezpośredniego” i „opakowania zbiorczego zewnętrznego” zawarte w art.
1 pkt 2, 6, 11, 12, 23 i 24 dyrektywy 2001/83/WE.
Stosuje się ponadto następujące
definicje:
(1)
„badanie biomedyczne”: każde badanie z
udziałem ludzi, mające na celu:
a)       odkrycie lub potwierdzenie klinicznych,
farmakologicznych lub innych farmakodynamicznych skutków jednego lub
większej liczby produktów leczniczych;
b)      stwierdzenie wszelkich działań
niepożądanych jednego lub większej liczby produktów leczniczych;
lub
c)       zbadanie wchłaniania, dystrybucji,
metabolizmu i wydalania jednego lub większej liczby produktów leczniczych;
zmierzające do określenia
bezpieczeństwa lub skuteczności tych produktów leczniczych;
(2)
„badanie kliniczne”: badanie biomedyczne
spełniające którykolwiek z następujących warunków:
a)       badane produkty lecznicze nie są
dopuszczone do obrotu;
b)      według protokołu badania
biomedycznego badane produkty lecznicze nie są stosowane zgodnie z
warunkami pozwolenia na dopuszczenie do obrotu zainteresowanego państwa
członkowskiego;
c)       przydział uczestnika do danej
strategii terapeutycznej ustalany jest z góry i odbywa się w sposób
niestanowiący zwykłej praktyki klinicznej zainteresowanego
państwa członkowskiego;
d)      decyzja o przepisaniu badanego produktu
leczniczego jest podejmowana łącznie z decyzją o
włączeniu uczestnika do badania biomedycznego;
e)       oprócz
zwykłej praktyki klinicznej u uczestników wykonuje się dodatkowe
procedury diagnostyczne lub procedury monitorowania;
(3)
„badanie kliniczne o niskim stopniu interwencji”:
badanie kliniczne spełniające wszystkie następujące
warunki:
a)       badane produkty lecznicze są
dopuszczone do obrotu;
b)      według protokołu badania
klinicznego badane produkty lecznicze są stosowane zgodnie z warunkami
pozwolenia na dopuszczenie do obrotu lub ich stosowanie stanowi standardowy
sposób leczenia w którymkolwiek z zainteresowanych państw
członkowskich;
c)       dodatkowe procedury diagnostyczne lub
procedury monitorowania stwarzają najwyżej minimalne dodatkowe ryzyko
lub obciążenie dla bezpieczeństwa uczestników w porównaniu ze
zwykłą praktyką kliniczną w którymkolwiek z
zainteresowanych państw członkowskich;
(4)
„badanie nieinterwencyjne”: badanie biomedyczne
inne niż badanie kliniczne;
(5)
„badany produkt leczniczy”: produkt leczniczy,
który jest badany lub stosowany w badaniu klinicznym jako produkt referencyjny,
w tym jako placebo;
(6)
„zwykła praktyka kliniczna”: schemat leczenia
typowo stosowany w zapobieganiu chorobom i zaburzeniom oraz w ich terapii i
diagnostyce;
(7)
„badany produkt leczniczy terapii zaawansowanej”:
badany produkt leczniczy, który jest produktem leczniczym terapii zaawansowanej
zdefiniowanym w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1394/2007 Parlamentu
Europejskiego i Rady[23];
(8)
„pomocniczy produkt leczniczy”: produkt leczniczy
stosowany w ramach badania klinicznego, lecz nie jako badany produkt leczniczy;
(9)
„badany produkt leczniczy dopuszczony do obrotu”:
produkt leczniczy, dopuszczony do obrotu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr
726/2004, lub, w którymkolwiek zainteresowanym państwie członkowskim,
zgodnie z dyrektywą 2001/83/WE, niezależnie od zmian w etykiecie
produktu leczniczego, który jest stosowany jako badany produkt leczniczy;
(10)
„pomocniczy produkt leczniczy dopuszczony do
obrotu”: produkt leczniczy, dopuszczony do obrotu zgodnie z
rozporządzeniem (WE) nr 726/2004, lub, w którymkolwiek zainteresowanym
państwie członkowskim, zgodnie z dyrektywą 2001/83/WE,
niezależnie od zmian w etykiecie produktu leczniczego, który jest stosowany
jako pomocniczy produkt leczniczy;
(11)
„zainteresowane państwo członkowskie”:
państwo członkowskie, w którym na podstawie rozdziału II i III
niniejszego rozporządzenia złożono wniosek o pozwolenie na
badanie kliniczne lub na jego istotną zmianę;
(12)
„istotna zmiana”: każda zmiana w którymkolwiek
aspekcie badania klinicznego, wprowadzona po powiadomieniu o decyzji, o której
mowa w art. 8, 14, 19, 20 i 23, która to zmiana ma prawdopodobnie znaczny
wpływ na bezpieczeństwo lub na prawa uczestników lub na
wiarygodność i odporność danych uzyskanych w ramach badania
klinicznego;
(13)
„sponsor”: osoba fizyczna, przedsiębiorstwo,
instytucja lub organizacja, która jest odpowiedzialna za podjęcie badania
klinicznego i zarządzanie nim;
(14)
„badacz”: osoba odpowiedzialna za prowadzenie
badania klinicznego w ośrodku badawczym;
(15)
„uczestnik”: osoba, która bierze udział w
badaniu klinicznym, przyjmując badany produkt leczniczy lub znajdując
się w grupie kontrolnej;
(16)
„małoletni”: uczestnik, który nie
osiągnął wieku, w którym w świetle przepisów
zainteresowanego państwa członkowskiego jest zdolny do wyrażenia
świadomej zgody;
(17)
„uczestnik niezdolny do wyrażenia zgody”:
uczestnik, który, z innych przyczyn niż nieosiągnięcie wieku, w
którym w świetle prawa przysługuje zdolność do
wyrażenia świadomej zgody, nie jest zdolny do wyrażenia
świadomej zgody w świetle przepisów zainteresowanego państwa
członkowskiego;
(18)
„przedstawiciel ustawowy”: osoba fizyczna lub
prawna, organ lub podmiot, który, zgodnie z prawem krajowym zainteresowanego
państwa członkowskiego, wyraża zgodę za uczestnika, który
jest niezdolny do wyrażenia zgody lub małoletni;
(19)
„świadoma zgoda”: proces, w drodze którego
uczestnik dobrowolnie potwierdza swoją wolę udziału w danym
badaniu, po uzyskaniu informacji o wszelkich aspektach badania, które mają
znaczenie dla decyzji uczestnika o udziale;
(20)
„protokół”: dokument opisujący cele,
plan, metodykę, zagadnienia statystyczne i organizację badania
klinicznego;
(21)
„wytwarzanie”: całkowite i częściowe
wytwarzanie, jak również różne procesy podziału, pakowania i
etykietowania (w tym zaślepianie);
(22)
„rozpoczęcie badania klinicznego”: pierwszy
nabór potencjalnego uczestnika, chyba że w protokole ustalono inaczej;
(23)
„zakończenie badania klinicznego”: ostatnia
wizyta ostatniego uczestnika, chyba że w protokole ustalono inaczej;
(24)
„czasowe wstrzymanie badania klinicznego”:
przerwanie badania klinicznego przez sponsora z zamiarem jego wznowienia;
(25)
„zawieszenie badania klinicznego”: przerwanie
badania klinicznego przez państwo członkowskie;
(26)
„Dobra Praktyka Kliniczna”: zespół
szczegółowych wymagań dotyczących etyki i jakości
badań naukowych, odnoszących się do planowania, prowadzenia,
wykonywania, monitorowania, audytu, rejestrowania, analizy i
sprawozdawczości badań klinicznych, gwarantujących ochronę
praw, bezpieczeństwa i dobra uczestników, oraz wiarygodność i
odporność danych uzyskanych w ramach badań klinicznych;
(27)
„inspekcja”: dokonywany przez właściwy
organ urzędowy przegląd dokumentów, ośrodków, zapisów, metod
zapewnienia jakości i wszelkich innych zasobów, które właściwy
organ uzna za związane z badaniem klinicznym i które mogą
znajdować się w ośrodku prowadzącym badanie, w siedzibie
sponsora lub podmiotu prowadzącego badania naukowe na zlecenie lub w
innych miejscach, których inspekcję właściwy organ uzna za
stosowną;
(28)
„zdarzenie niepożądane”: jakiekolwiek
niekorzystne zdarzenie natury medycznej występujące u uczestnika,
któremu podano produkt leczniczy; nie musi ono wykazywać związku
przyczynowego z tym leczeniem;
(29)
„poważne zdarzenie niepożądane”:
jakiekolwiek niekorzystne zdarzenie natury medycznej występujące przy
jakiejkolwiek dawce, które powoduje konieczność hospitalizacji lub
przedłużenia dotychczasowej hospitalizacji uczestnika, którego
wynikiem jest długotrwałe lub znaczne inwalidztwo lub niepełnosprawność,
które jest chorobą lub wadą wrodzoną, powoduje zagrożenie
życia lub zgon;
(30)
„nieoczekiwane poważne działanie
niepożądane”: poważne działanie niepożądane,
którego rodzaj, powaga lub wynik nie jest zgodny z informacjami referencyjnymi
dotyczącymi bezpieczeństwa.
Do celów niniejszego rozporządzenia
uczestnik, który objęty jest zarówno definicją „małoletniego”,
jak i „uczestnika niezdolnego do wyrażenia zgody”, uważany jest za
uczestnika niezdolnego do wyrażenia zgody.
Artykuł 3
Zasada ogólna
Badanie kliniczne można prowadzić
tylko pod następującymi warunkami:
–
prawa, bezpieczeństwo i dobro uczestników
podlegają ochronie; oraz
–
dane uzyskane w ramach badania klinicznego
będą wiarygodne i odporne.
Rozdział II
Procedura wydania pozwolenia na badanie kliniczne
Artykuł 4
Uprzednie pozwolenie
Badanie kliniczne wymaga pozwolenia zgodnie z
niniejszym rozdziałem.
Artykuł 5
Złożenie wniosku
1.           W celu uzyskania pozwolenia
sponsor składa za pośrednictwem portalu, o którym mowa w art. 77
(zwanego dalej „portalem UE”), dokumentację wniosku do państw, które
mają być zainteresowanymi państwami członkowskimi.
Sponsor proponuje, które z zainteresowanych
państw członkowskich ma pełnić rolę sprawozdawcy.
Jeżeli państwo członkowskie, któremu
zaproponowano rolę sprawozdawcy, nie chce jej pełnić, uzgadnia z
innym zainteresowanym państwem członkowskim, że to inne
państwo będzie państwem członkowskim pełniącym
rolę sprawozdawcy. Jeżeli żadne zainteresowane państwo
członkowskie nie zgadza się na przyjęcie roli sprawozdawcy,
państwem członkowskim pełniącym rolę sprawozdawcy
zostaje państwo członkowskie, któremu zaproponowano tę
rolę.
2.           W ciągu sześciu dni
od złożenia dokumentacji wniosku państwo członkowskie,
któremu zaproponowano rolę sprawozdawcy, za pośrednictwem portalu UE
przekazuje sponsorowi następujące informacje:
(a)
czy państwo to jest państwem
członkowskim pełniącym rolę sprawozdawcy, czy też
rolę tę pełni inne zainteresowane państwo
członkowskie;
(b)
czy badanie kliniczne objęte jest zakresem
niniejszego rozporządzenia;
(c)
czy wniosek jest kompletny zgodnie z
załącznikiem I;
(d)
czy badanie kliniczne jest badaniem klinicznym o
niskim stopniu interwencji, w przypadku gdy tak je określił sponsor.
3.           Jeżeli państwo
członkowskie, któremu zaproponowano rolę sprawozdawcy, nie
przekazało sponsorowi informacji w terminie, o którym mowa w ust. 2,
badanie kliniczne, którego dotyczy wniosek, uznaje się za objęte
zakresem niniejszego rozporządzenia, wniosek uznaje się za kompletny,
badanie kliniczne uznaje się za badanie kliniczne o niskim stopniu
interwencji, jeżeli tak je określił sponsor, a państwo
członkowskie, któremu zaproponowano rolę sprawozdawcy, jest
państwem członkowskim pełniącym rolę sprawozdawcy.
4.           Jeżeli państwo
członkowskie, któremu zaproponowano rolę sprawozdawcy, stwierdzi,
że wniosek jest niekompletny, że badanie kliniczne, którego dotyczy
wniosek, nie jest objęte zakresem niniejszego rozporządzenia, lub
że badanie kliniczne nie jest badaniem klinicznym o niskim stopniu
interwencji, podczas gdy tak je określił sponsor, państwo to
powiadamia o tym sponsora za pośrednictwem portalu UE i wyznacza
sponsorowi termin nie dłuższy niż sześć dni na
przedstawienie uwag lub uzupełnienie wniosku za pośrednictwem portalu
UE.
Jeżeli sponsor nie przedstawi uwag ani nie
uzupełni wniosku w terminie, o którym mowa w akapicie pierwszym, uważa
się, że wniosek został wycofany.
Jeżeli państwo członkowskie, któremu
zaproponowano rolę sprawozdawcy, nie przekazało sponsorowi informacji
określonych w ust. 2 lit. a)–d) w ciągu trzech dni od otrzymania uwag
lub uzupełnionego wniosku, wniosek uznaje się za kompletny, badanie
kliniczne uznaje się za objęte zakresem niniejszego
rozporządzenia, badanie kliniczne uznaje się za badanie kliniczne o
niskim stopniu interwencji, jeżeli tak je określił sponsor, a państwo
członkowskie, któremu zaproponowano rolę sprawozdawcy, jest
państwem członkowskim pełniącym rolę sprawozdawcy.
5.           Do celów niniejszego
rozdziału data, w której przekazano informacje sponsorowi zgodnie z ust.
2, jest datą zatwierdzenia wniosku. Jeżeli sponsorowi nie przekazano
informacji, datą zatwierdzenia jest ostatni dzień terminów, o których
mowa w ust. 2 i 4.
Artykuł 6
Sprawozdanie z oceny – Aspekty objęte częścią I
1.           Państwo
członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy ocenia wniosek pod
kątem następujących aspektów:
(a)
zgodność z rozdziałem V w
odniesieniu do:
(i)      przewidywanych korzyści
terapeutycznych i korzyści dla zdrowia publicznego, przy
uwzględnieniu wszystkich następujących czynników:
–
cechy badanych produktów leczniczych oraz wiedza na
ich temat;
–
przydatność badania klinicznego, przy uwzględnieniu
aktualnego stanu wiedzy naukowej, oraz ewentualnego zalecenia lub
nałożenia obowiązku przeprowadzenia badania klinicznego przez
organ regulacyjny odpowiedzialny za ocenę i dopuszczanie do obrotu
produktów leczniczych;
–
wiarygodność i odporność danych
uzyskanych w ramach badania klinicznego, przy uwzględnieniu
przyjętego podejścia statystycznego, planu badania i metodyki (w tym
wielkości próby i randomizacji, komparatora i punktów końcowych);
(ii)      ryzyka i niedogodności dla
uczestnika, przy uwzględnieniu wszystkich następujących
czynników:
–
cechy badanych produktów leczniczych i pomocniczych
produktów leczniczych oraz wiedza na ich temat;
–
cechy interwencji w porównaniu do zwykłej
praktyki klinicznej;
–
środki bezpieczeństwa, w tym
rozwiązania dotyczące minimalizacji ryzyka, monitorowanie,
zgłaszanie danych dotyczących bezpieczeństwa oraz plan w
zakresie bezpieczeństwa;
–
ryzyko dla zdrowia uczestnika stwarzane przez
chorobę, w związku z którą poddaje się badaniu badany
produkt leczniczy;
(b)
zgodność z określonymi w rozdziale
IX wymogami dotyczącymi wytwarzania i przywozu badanych produktów
leczniczych i pomocniczych produktów leczniczych;
(c)
zgodność z wymogami dotyczącymi
etykietowania określonymi w rozdziale X;
(d)
kompletność i adekwatność
broszury badacza.
2.           Państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy sporządza sprawozdanie z oceny.
Ocena aspektów, o których mowa w ust. 1, stanowi część I
sprawozdania z oceny.
3.           Sprawozdanie z oceny zawiera
jedną z następujących konkluzji dotyczących aspektów
ujętych w części I sprawozdania z oceny:
a)      przeprowadzenie badania klinicznego jest
dopuszczalne w świetle wymogów niniejszego rozporządzenia;
b)      przeprowadzenie badania klinicznego jest
dopuszczalne w świetle wymogów niniejszego rozporządzenia, lecz z
zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków, konkretnie
wymienionych w tej konkluzji;
c)      przeprowadzenie badania klinicznego jest
niedopuszczalne w świetle wymogów niniejszego rozporządzenia.
4.           Państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy przedstawia część I
sprawozdania z oceny, obejmującą konkluzję, sponsorowi oraz
pozostałym zainteresowanym państwom członkowskim w
następujących terminach:
(a)
w ciągu 10 dni od daty zatwierdzenia w
przypadku badań klinicznych o niskim stopniu interwencji;
(b)
w ciągu 25 dni od daty zatwierdzenia w
przypadku badań klinicznych innych niż badania o niskim stopniu
interwencji;
(c)
w ciągu 30 dni od daty zatwierdzenia w
przypadku badań klinicznych z zastosowaniem badanego produktu leczniczego
terapii zaawansowanej.
Do celów niniejszego rozdziału datą
oceny jest data, w której sprawozdanie z oceny przedkładane jest
sponsorowi oraz pozostałym zainteresowanym państwom
członkowskim.
5.           Do daty oceny każde
zainteresowane państwo członkowskie może przekazać
państwu członkowskiemu pełniącemu rolę sprawozdawcy
wszelkie uwagi dotyczące wniosku. Państwo członkowskie
należycie uwzględnia te uwagi.
6.           Tylko państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy może, w okresie od daty
zatwierdzenia do daty oceny, zwrócić się do sponsora o dodatkowe
wyjaśnienia, uwzględniając uwagi, o których mowa w ust. 5.
W celu uzyskania tych dodatkowych
wyjaśnień państwo członkowskie pełniące rolę
sprawozdawcy może zawiesić bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, na
okres nie dłuższy niż 10 dni w przypadku badań klinicznych
o niskim stopniu interwencji oraz nie dłuższy niż 20 dni w
przypadku badań innych niż badania kliniczne o niskim stopniu
interwencji.
Jeżeli po otrzymaniu dodatkowych
wyjaśnień pozostały okres na przedłożenie
części I sprawozdania z oceny wynosi mniej niż trzy dni w
przypadku badań klinicznych o niskim stopniu interwencji oraz mniej
niż pięć dni w przypadku badań klinicznych innych niż
badania kliniczne o niskim stopniu interwencji, okres ten przedłuża
się odpowiednio do trzech i do pięciu dni.
Jeżeli sponsor nie przedstawi dodatkowych
wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy zgodnie z akapitem drugim, uznaje
się, że wniosek został wycofany.
Wniosek o dodatkowe wyjaśnienia oraz
dodatkowe wyjaśnienia składane są za pośrednictwem portalu
UE.
7.           Sponsor może z własnej
inicjatywy zmienić treść wniosku wyłącznie w okresie w
okresie od daty zatwierdzenia do daty oceny oraz wyłącznie z
należycie uzasadnionych przyczyn. W takim przypadku państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy może, w zależności od
zakresu zmiany w treści wniosku, zawiesić bieg terminu, o którym mowa
w ust. 4, na okres nie dłuższy niż 60 dni.
Artykuł 7
Sprawozdanie z oceny – Aspekty objęte częścią II
1.           Każde zainteresowane
państwo członkowskie ocenia wniosek, w odniesieniu do swojego
własnego terytorium, pod kątem następujących aspektów:
(a)
zgodność z wymogami dotyczącymi
świadomej zgody, określonymi w rozdziale V;
(b)
zgodność rozwiązań
dotyczących wynagradzania lub rekompensaty dla badaczy i uczestników z
wymogami określonymi w rozdziale V;
(c)
zgodność rozwiązań
dotyczących naboru uczestników z wymogami określonymi w rozdziale V;
(d)
zgodność z dyrektywą 95/46/WE;
(e)
zgodność z art. 46;
(f)
zgodność z art. 47;
(g)
zgodność z art. 72;
(h)
zgodność z właściwymi
przepisami dotyczącymi pobierania od uczestników próbek biologicznych oraz
przechowywania i przyszłego wykorzystania tych próbek.
Ocena aspektów, o których mowa w akapicie
pierwszym, stanowi część II sprawozdania z oceny.
2.           Każde zainteresowane
państwo członkowskie dokonuje oceny w terminie dziesięciu dni od
daty zatwierdzenia. Jedynie w tym terminie każde zainteresowane
państwo członkowskie może, z uzasadnionych przyczyn,
zwrócić się do sponsora o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące aspektów,
o których mowa w ust. 1.
3.           W celu uzyskania dodatkowych
wyjaśnień od sponsora zainteresowane państwo członkowskie
może zawiesić bieg terminu, o którym mowa w ust. 2, na okres nie
dłuższy niż dziesięć dni.
Jeżeli po otrzymaniu dodatkowych
wyjaśnień pozostały okres na dokonanie oceny, o której mowa w
ust. 1, wynosi mniej niż pięć dni, okres ten przedłuża
się do pięciu dni.
Jeżeli sponsor nie przedstawi dodatkowych
wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez państwo członkowskie
zgodnie z akapitem pierwszym, uznaje się, że wniosek został
wycofany. Wycofanie wniosku ma zastosowanie tylko w odniesieniu do danego
zainteresowanego państwa członkowskiego.
Wniosek o dodatkowe wyjaśnienia oraz
dodatkowe wyjaśnienia składane są za pośrednictwem portalu
UE.
Artykuł 8
Decyzja w sprawie badania klinicznego
1.           Każde zainteresowane
państwo członkowskie powiadamia sponsora za pośrednictwem
portalu UE, czy wydaje pozwolenie na badanie kliniczne, czy wydaje na nie
pozwolenie pod pewnymi warunkami, czy też odmawia wydania pozwolenia.
Powiadomienie odbywa się w drodze pojedynczej
decyzji w terminie dziesięciu dni od daty oceny lub od ostatniego dnia
oceny, o której mowa w art. 7, w zależności od tego, która z tych dat
przypada później.
2.           Jeżeli według
konkluzji państwa członkowskiego pełniącego rolę
sprawozdawcy, dotyczącej części I sprawozdania z oceny,
przeprowadzenie badania klinicznego jest dopuszczalne lub dopuszczalne pod
pewnymi warunkami, konkluzja zainteresowanego państwa członkowskiego
jest taka sama, jak konkluzja państwa członkowskiego
pełniącego rolę sprawozdawcy.
Niezależnie od przepisu akapitu pierwszego
zainteresowane państwo członkowskie może nie zgodzić
się z konkluzją państwa członkowskiego pełniącego
rolę sprawozdawcy jedynie z następujących przyczyn:
(a)
znaczne różnice w zwykłej praktyce
klinicznej stosowanej w zainteresowanym państwie członkowskim i w
państwie członkowskim pełniącym rolę sprawozdawcy,
które doprowadziłyby do uzyskania przez uczestnika gorszego leczenia
niż to, które stanowi zwykłą praktykę kliniczną;
(b)
naruszenie przepisów krajowych, o których mowa w
art. 86.
Jeżeli zainteresowane państwo
członkowskie nie zgadza się z konkluzją na podstawie akapitu
drugiego lit. a), za pośrednictwem portalu UE powiadamia o swoim braku
zgody Komisję, wszystkie państwa członkowskie oraz sponsora,
załączając szczegółowe uzasadnienie oparte na argumentach
naukowych i społeczno-gospodarczych oraz jego streszczenie.
3.           Jeżeli w odniesieniu do
części I sprawozdania z oceny badanie kliniczne jest dopuszczalne lub
dopuszczalne pod pewnymi warunkami, zainteresowane państwo
członkowskie zawiera w swojej decyzji swoją konkluzję
dotyczącą części II sprawozdania z oceny.
4.           Jeżeli zainteresowane
państwo członkowskie nie powiadomiło sponsora o swojej decyzji w
terminach, o których mowa w ust. 1, uważa się, że konkluzja dotycząca
części I sprawozdania z oceny jest decyzją zainteresowanego
państwa członkowskiego w sprawie wniosku o pozwolenie na badanie
kliniczne.
5.           Po dacie oceny zainteresowane
państwa członkowskie nie zwracają się do sponsora o
dodatkowe wyjaśnienia.
6.           Dla celów niniejszego rozdziału
datą powiadomienia jest data, w której sponsor został powiadomiony o
decyzji, o której mowa w ust. 1. Jeżeli sponsor nie otrzymał
powiadomienia zgodnie z ust. 1, datą powiadomienia jest ostatni dzień
terminu przewidzianego w ust. 1.
Artykuł 9
Osoby oceniające wniosek
1.           Państwa
członkowskie dopilnowują, by osoby zatwierdzające i
oceniające wniosek nie pozostawały w konflikcie interesów, były
niezależne od sponsora, instytucji ośrodka badawczego oraz od badaczy
biorących udział w badaniu, jak też by nie podlegały one
żadnym innym niepożądanym wpływom.
2.           Państwa
członkowskie dopilnowują, by ocena była prowadzona wspólnie
przez rozsądną liczbę osób, które łącznie
posiadają niezbędne kwalifikacje i doświadczenie.
3.           W ocenie uwzględnia
się stanowisko co najmniej jednej osoby, której głównym obszarem
zainteresowania jest dziedzina spoza nauk ścisłych. Uwzględnia
się stanowisko co najmniej jednego pacjenta.
Artykuł 10
Szczególne względy dotyczące osób o słabszej pozycji
1.           Jeżeli uczestnicy
są małoletni, szczególną uwagę poświęca się
ocenie wniosku o pozwolenie na badanie kliniczne na podstawie wiedzy
pediatrycznej lub po zasięgnięciu opinii w sprawie klinicznych,
etycznych i psychospołecznych problemów pediatrycznych.
2.           Jeżeli uczestnicy
są niezdolni do wyrażenia świadomej zgody, szczególną
uwagę poświęca się ocenie wniosku o pozwolenie na badanie
kliniczne na podstawie wiedzy o danej chorobie oraz o danej populacji pacjentów
lub po zasięgnięciu opinii w sprawie kwestii klinicznych, etycznych i
psychospołecznych dotyczących danej choroby oraz danej populacji
pacjentów.
3.           W przypadku wniosków o
pozwolenie na badanie kliniczne, o których mowa w art. 32, szczególną
uwagę poświęca się okolicznościom prowadzenia badania
klinicznego.
Artykul 11
Składanie i ocena wniosków ograniczonych do aspektów objętych
częścią I sprawozdania z oceny
Jeżeli sponsor tego sobie życzy,
wniosek o pozwolenie na badanie kliniczne, jego ocena i decyzja w jego sprawie
są ograniczone do aspektów objętych częścią I
sprawozdania z oceny.
Po otrzymaniu powiadomienia o decyzji w
sprawie aspektów objętych częścią I sprawozdania z oceny,
sponsor może złożyć wniosek o pozwolenie ograniczone do
aspektów objętych częścią II sprawozdania z oceny. W takim
przypadku wniosek oceniany jest zgodnie z art. 7, a zainteresowane państwo
członkowskie powiadamia o swojej decyzji dotyczącej części
II sprawozdania z oceny zgodnie z art. 8.
Artykuł 12
Wycofanie wniosku
Sponsor może wycofać wniosek w
każdej chwili do daty oceny. W takim przypadku można wycofać
wniosek tylko w odniesieniu do wszystkich zainteresowanych państw
członkowskich.
Artykuł 13
Ponowne złożenie wniosku
Niniejszy rozdział pozostaje bez
uszczerbku dla możliwości przedłożenia przez sponsora, po
otrzymaniu odmowy wydania pozwolenia lub po wycofaniu wniosku, wniosku o
pozwolenie do któregokolwiek z państw, które mają być
zainteresowanymi państwami członkowskimi. Wniosek ten uważa
się za nowy wniosek o pozwolenie na inne badanie kliniczne.
Artykuł 14
Późniejsze dodanie zainteresowanego państwa członkowskiego
1.           Jeżeli sponsor chce
rozszerzyć badanie kliniczne, na które otrzymał pozwolenie, na inne
państwo członkowskie (zwane dalej „dodatkowym zainteresowanym
państwem członkowskim”), sponsor składa do tego państwa członkowskiego
dokumentację wniosku za pośrednictwem portalu UE.
Wniosek można złożyć tylko po
dacie powiadomienia o pierwotnej decyzji w sprawie pozwolenia.
2.           Państwem
członkowskim pełniącym rolę sprawozdawcy w przypadku
wniosku, o którym mowa w ust. 1, jest państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy w postępowaniu w sprawie
pierwotnego pozwolenia.
3.           Dodatkowe zainteresowane
państwo członkowskie powiadamia sponsora za pośrednictwem
portalu UE w drodze pojedynczej decyzji, czy wydaje pozwolenie na badanie kliniczne,
czy wydaje na nie pozwolenie pod pewnymi warunkami, czy też odmawia
wydania pozwolenia, w następujących terminach:
(a)
25 dni od złożenia wniosku, o którym mowa
w ust. 1, w przypadku badań klinicznych o niskim stopniu interwencji;
(b)
35 dni od złożenia wniosku, o którym mowa
w ust. 1, w przypadku badań klinicznych innych niż badania kliniczne
o niskim stopniu interwencji;
(c)
40 dni od złożenia wniosku, o którym mowa
w ust. 1, w przypadku badań klinicznych z zastosowaniem badanego produktu
leczniczego terapii zaawansowanej.
4.           Jeżeli według
konkluzji państwa członkowskiego pełniącego rolę
sprawozdawcy, dotyczącej części I sprawozdania z oceny,
przeprowadzenie badania klinicznego jest dopuszczalne lub dopuszczalne pod
pewnymi warunkami, konkluzja dodatkowego zainteresowanego państwa
członkowskiego jest taka sama, jak konkluzja państwa
członkowskiego pełniącego rolę sprawozdawcy, o której mowa
w art. 6 ust. 3.
Niezależnie od przepisu akapitu pierwszego
dodatkowe zainteresowane państwo członkowskie może nie
zgodzić się z konkluzją państwa członkowskiego
pełniącego rolę sprawozdawcy jedynie z następujących
przyczyn:
(a)
znaczne różnice w zwykłej praktyce
klinicznej stosowanej w zainteresowanym państwie członkowskim i w
państwie członkowskim pełniącym rolę sprawozdawcy, które
doprowadziłyby do uzyskania przez uczestnika gorszego leczenia niż
to, które stanowi zwykłą praktykę kliniczną;
(b)
naruszenie przepisów krajowych, o których mowa w
art. 86.
Jeżeli dodatkowe zainteresowane państwo
członkowskie nie zgadza się z konkluzją na podstawie akapitu
drugiego lit. a), za pośrednictwem portalu UE powiadamia o swoim braku
zgody Komisję, wszystkie państwa członkowskie oraz sponsora,
załączając szczegółowe uzasadnienie oparte na argumentach
naukowych i społeczno-gospodarczych oraz jego streszczenie.
5.           W okresie od daty
złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, do upływu
odpowiedniego terminu, o którym mowa w ust. 3, dodatkowe zainteresowane
państwo członkowskie może przekazać państwu
członkowskiemu pełniącemu rolę sprawozdawcy wszelkie uwagi
dotyczące wniosku.
6.           Tylko państwo
członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy może, w
okresie od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, do
upływu odpowiedniego terminu, o którym mowa w ust. 3, zwrócić
się do sponsora o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące
części I sprawozdania z oceny, uwzględniając uwagi, o
których mowa w ust. 5.
W celu uzyskania tych dodatkowych
wyjaśnień państwo członkowskie pełniące rolę
sprawozdawcy może zawiesić bieg odpowiedniego terminu, o którym mowa
w ust. 3, na okres nie dłuższy niż 10 dni w przypadku badań
klinicznych o niskim stopniu interwencji oraz nie dłuższy niż 20
dni w przypadku badań innych niż badania kliniczne o niskim stopniu
interwencji.
Jeżeli po otrzymaniu dodatkowych
wyjaśnień pozostały okres na powiadomienie o decyzji, o której
mowa w ust. 4, wynosi mniej niż trzy dni w przypadku badań
klinicznych o niskim stopniu interwencji oraz mniej niż pięć dni
w przypadku badań klinicznych innych niż badania kliniczne o niskim
stopniu interwencji, okres ten przedłuża się odpowiednio do
trzech i do pięciu dni.
Jeżeli sponsor nie przedstawi dodatkowych
wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy zgodnie z akapitem drugim, uznaje
się, że wniosek został wycofany.
Wniosek o dodatkowe wyjaśnienia oraz
dodatkowe wyjaśnienia składane są za pośrednictwem portalu
UE.
7.           Dodatkowe zainteresowane
państwo członkowskie ocenia, w odniesieniu do swojego terytorium,
aspekty dotyczące części II sprawozdania z oceny w terminie
dziesięciu dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
W tym terminie państwo to może, z uzasadnionych przyczyn,
zwrócić się do sponsora o dodatkowe wyjaśnienia w sprawie
aspektów dotyczących części II sprawozdania z oceny w
odniesieniu do terytorium tego państwa.
8.           W celu uzyskania dodatkowych
wyjaśnień dodatkowe zainteresowane państwo członkowskie
może zawiesić bieg terminu, o którym mowa w ust. 7, na okres nie
dłuższy niż dziesięć dni. Jeżeli po otrzymaniu
dodatkowych wyjaśnień pozostały okres na ocenę aspektów
dotyczących części II sprawozdania z oceny wynosi mniej niż
pięć dni, okres ten przedłuża się do pięciu dni.
Wniosek o dodatkowe wyjaśnienia oraz dodatkowe
wyjaśnienia składane są za pośrednictwem portalu UE.
9.           Jeżeli w odniesieniu do
części I sprawozdania z oceny badanie kliniczne jest dopuszczalne lub
dopuszczalne pod pewnymi warunkami, dodatkowe zainteresowane państwo
członkowskie zawiera w swojej decyzji swoją konkluzję
dotyczącą części II sprawozdania z oceny.
10.         Jeżeli dodatkowe
zainteresowane państwo członkowskie nie powiadomiło sponsora o
swojej decyzji w odpowiednim terminie, o którym mowa w ust. 3, uważa
się, że konkluzja dotycząca części I sprawozdania z
oceny jest decyzją dodatkowego zainteresowanego państwa
członkowskiego w sprawie wniosku o pozwolenie na badanie kliniczne.
11.         Sponsor nie składa
wniosku zgodnie z niniejszym artykułem, jeżeli w sprawie tego badania
klinicznego trwa procedura, o której mowa w rozdziale III.
Rozdział III
Procedura wydania pozwolenia na istotną zmianę badania klinicznego
Artykuł 15
Zasady ogólne
Istotną zmianę można
wprowadzić tylko po jej zaakceptowaniu zgodnie z procedurą
określoną w niniejszym rozdziale.
Artykuł 16
Złożenie wniosku
W celu uzyskania pozwolenia sponsor
składa za pośrednictwem portalu UE dokumentację wniosku do
zainteresowanych państw członkowskich.
Artykuł 17
Zatwierdzenie wniosku o pozwolenie na istotną zmianę w aspekcie
objętym częścią I sprawozdania z oceny
1.           Państwem
członkowskim pełniącym rolę sprawozdawcy w przypadku
pozwolenia na istotną zmianę jest państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy w postępowaniu w sprawie
pierwotnego pozwolenia.
2.           W ciągu czterech dni od
złożenia dokumentacji wniosku państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy za pośrednictwem portalu UE
przekazuje sponsorowi następujące informacje:
(a)
czy istotna zmiana dotyczy aspektu objętego
częścią I sprawozdania z oceny;
(b)
czy wniosek jest kompletny zgodnie z
załącznikiem II;
(c)
w przypadku gdy badanie kliniczne jest badaniem
klinicznym o niskim stopniu interwencji, czy po jego istotnej zmianie nadal
będzie ono badaniem klinicznym o niskim stopniu interwencji.
3.           Jeżeli państwo
członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy nie przekazało
sponsorowi informacji w terminie, o którym mowa w ust. 2, uznaje się,
że istotna zmiana, której dotyczy wniosek, odnosi się do aspektu
objętego częścią I sprawozdania z oceny, wniosek uznaje
się za kompletny, a w przypadku badania klinicznego o niskim stopniu
interwencji, uznaje się, że po jego istotnej zmianie nadal
będzie ono badaniem klinicznym o niskim stopniu interwencji.
4.           Jeżeli państwo
członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy stwierdzi, że
wniosek nie dotyczy aspektu objętego częścią I sprawozdania
z oceny, że wniosek jest niekompletny, lub że po istotnej zmianie
badanie kliniczne nie będzie już badaniem klinicznym o niskim stopniu
interwencji, wbrew temu, co twierdzi sponsor, państwo to powiadamia o tym
sponsora za pośrednictwem portalu UE i wyznacza sponsorowi termin nie
dłuższy niż sześć dni na przedstawienie uwag lub
uzupełnienie wniosku za pośrednictwem portalu UE.
Jeżeli sponsor nie przedstawi uwag ani nie
uzupełni wniosku w terminie, o którym mowa w akapicie pierwszym,
uważa się, że wniosek został wycofany.
Jeżeli państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy nie przekazało sponsorowi
informacji zgodnie z ust. 2 lit. a)–c) w terminie trzech dni od otrzymania uwag
lub uzupełnionego wniosku, wniosek uznaje się za kompletny, a w
przypadku badania klinicznego o niskim stopniu interwencji, uznaje się,
że po jego istotnej zmianie nadal będzie ono badaniem klinicznym o
niskim stopniu interwencji.
5.           Do celów art. 18, 19 i 22
data, w której przekazano informacje sponsorowi zgodnie z ust. 2, jest
datą zatwierdzenia wniosku. Jeżeli sponsorowi nie przekazano
informacji, datą zatwierdzenia jest ostatni dzień terminów, o których
mowa w ust. 2 i 4.
Artykuł 18
Ocena istotnej zmiany w aspekcie objętym częścią I
sprawozdania z oceny
1.           Państwo
członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy ocenia wniosek i
sporządza sprawozdanie z oceny.
2.           Sprawozdanie z oceny zawiera
jedną z następujących konkluzji dotyczących aspektów
ujętych w części I sprawozdania z oceny:
(a)
istotna zmiana jest dopuszczalna w świetle
wymogów niniejszego rozporządzenia;
(b)
istotna zmiana jest dopuszczalna w świetle
wymogów niniejszego rozporządzenia, lecz z zastrzeżeniem
spełnienia określonych warunków, konkretnie wymienionych w tej
konkluzji;
(c)
istotna zmiana jest niedopuszczalna w świetle
wymogów            niniejszego rozporządzenia.
3.           Państwo
członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy przedstawia
część I sprawozdania z oceny, obejmującą jego
konkluzję, sponsorowi oraz pozostałym zainteresowanym państwom
członkowskim w terminie 15 dni od daty zatwierdzenia.
Do celów niniejszego artykułu oraz art. 19 i
23 datą oceny jest data, w której sprawozdanie z oceny przedkładane
jest sponsorowi oraz pozostałym zainteresowanym państwom
członkowskim.
4.           Do daty oceny każde
zainteresowane państwo członkowskie może przekazać
państwu członkowskiemu pełniącemu rolę sprawozdawcy
wszelkie uwagi dotyczące wniosku. Państwo członkowskie
należycie uwzględnia te uwagi.
5.           Tylko państwo
członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy może, w
okresie od daty zatwierdzenia do daty oceny, zwrócić się do sponsora
o dodatkowe wyjaśnienia, uwzględniając uwagi, o których mowa w
ust. 4.
W celu uzyskania tych dodatkowych
wyjaśnień państwo członkowskie pełniące rolę
sprawozdawcy może zawiesić bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, na
okres nie dłuższy niż 10 dni.
Jeżeli po otrzymaniu dodatkowych
wyjaśnień pozostały okres na przedłożenie
części I sprawozdania z oceny wynosi mniej niż pięć
dni, okres ten przedłuża się do pięciu dni.
Jeżeli sponsor nie przedstawi dodatkowych
wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez państwo członkowskie
pełniące rolę sprawozdawcy zgodnie z akapitem drugim, uznaje
się, że wniosek został wycofany.
Wniosek o dodatkowe wyjaśnienia oraz
dodatkowe wyjaśnienia składane są za pośrednictwem portalu
UE.
6.           Sponsor może z
własnej inicjatywy zmienić treść wniosku
wyłącznie w okresie w okresie od daty zatwierdzenia do daty oceny
oraz wyłącznie z należycie uzasadnionych przyczyn. W takim
przypadku państwo członkowskie pełniące rolę
sprawozdawcy może, w zależności od zakresu zmiany w treści
wniosku, zawiesić bieg terminu, o którym mowa w ust. 3, na okres nie
dłuższy niż 60 dni.
Artykuł 19
Decyzja w sprawie istotnej zmiany w aspekcie objętym
częścią I sprawozdania z oceny
1.           Każde zainteresowane
państwo członkowskie powiadamia sponsora za pośrednictwem
portalu UE, czy wydaje pozwolenie na istotną zmianę, czy wydaje
pozwolenie pod pewnymi warunkami, czy też odmawia wydania pozwolenia.
Powiadomienie odbywa się w drodze pojedynczej
decyzji w terminie dziesięciu dni od daty oceny.
2.           Jeżeli według
konkluzji państwa członkowskiego pełniącego rolę
sprawozdawcy istotna zmiana jest dopuszczalna lub dopuszczalna pod pewnymi
warunkami, konkluzja zainteresowanego państwa członkowskiego jest
taka sama, jak konkluzja państwa członkowskiego pełniącego
rolę sprawozdawcy.
Niezależnie od przepisu akapitu pierwszego
zainteresowane państwo członkowskie może nie zgodzić
się z tą konkluzją państwa członkowskiego
pełniącego rolę sprawozdawcy jedynie z następujących
przyczyn:
(a)
znaczne różnice w zwykłej praktyce
klinicznej stosowanej w zainteresowanym państwie członkowskim i w
państwie członkowskim pełniącym rolę sprawozdawcy,
które doprowadziłyby do uzyskania przez uczestnika gorszego leczenia
niż to, które stanowi zwykłą praktykę kliniczną;
(b)
naruszenie przepisów krajowych, o których mowa w
art. 86.
Jeżeli zainteresowane państwo
członkowskie nie zgadza się z konkluzją na podstawie akapitu
drugiego lit. a), za pośrednictwem portalu UE powiadamia o swoim braku
zgody Komisję, wszystkie państwa członkowskie oraz sponsora,
załączając szczegółowe uzasadnienie oparte na argumentach
naukowych i społeczno-gospodarczych oraz jego streszczenie.
3.           Jeżeli zainteresowane
państwo członkowskie nie powiadomiło sponsora o swojej decyzji w
terminie, o którym mowa w ust. 1, uważa się, że konkluzja
zawarta w sprawozdaniu z oceny jest decyzją zainteresowanego państwa
członkowskiego w sprawie wniosku o pozwolenie na istotną zmianę.
Artykuł 20
Zatwierdzenie, ocena i decyzja w sprawie istotnej zmiany w aspekcie
objętym częścią II sprawozdania z oceny
1.           W ciągu czterech dni od
złożenia dokumentacji wniosku zainteresowane państwo
członkowskie za pośrednictwem portalu UE przekazuje sponsorowi
następujące informacje:
(a)
czy istotna zmiana dotyczy aspektu objętego
częścią II sprawozdania z oceny; oraz
(b)
czy wniosek jest kompletny zgodnie z
załącznikiem II.
2.           Jeżeli zainteresowane
państwo członkowskie nie przekazało sponsorowi informacji w
terminie, o którym mowa w ust. 1, uznaje się, że istotna zmiana,
której dotyczy wniosek, odnosi się do aspektu objętego
częścią II sprawozdania z oceny, a wniosek uznaje się za
kompletny,
3.           Jeżeli zainteresowane
państwo członkowskie stwierdzi, że istotna zmiana nie dotyczy
aspektu objętego częścią II sprawozdania z oceny lub
że wniosek jest niekompletny, państwo to powiadamia o tym sponsora za
pośrednictwem portalu UE i wyznacza sponsorowi termin nie
dłuższy niż sześć dni na przedstawienie uwag lub
uzupełnienie wniosku za pośrednictwem portalu UE.
Jeżeli sponsor nie przedstawi uwag ani nie
uzupełni wniosku w terminie, o którym mowa w akapicie pierwszym,
uważa się, że wniosek został wycofany.
Jeżeli zainteresowane państwo
członkowskie nie przekazało sponsorowi informacji zgodnie z ust. 1
lit. a) i b) w terminie trzech dni od otrzymania uwag lub uzupełnionego
wniosku, uznaje się, że istotna zmiana dotyczy aspektu objętego
częścią II sprawozdania z oceny, a wniosek uznaje się za
kompletny.
4.           Do celów niniejszego
artykułu data, w której przekazano informacje sponsorowi zgodnie z ust. 1,
jest datą zatwierdzenia wniosku. Jeżeli sponsorowi nie przekazano
informacji, datą zatwierdzenia jest ostatni dzień terminów, o których
mowa w ust. 1 i 3.
5.           Zainteresowane państwo
członkowskie ocenia wniosek i powiadamia sponsora za pośrednictwem
portalu UE, czy wydaje pozwolenie na istotną zmianę, czy wydaje na
nią pozwolenie pod pewnymi warunkami, czy też odmawia wydania pozwolenia.
Powiadomienie odbywa się w drodze pojedynczej
decyzji w terminie dziesięciu dni od daty zatwierdzenia.
6.           W terminie, o którym mowa w
ust. 5 akapit drugi, zainteresowane państwo członkowskie może, z
uzasadnionych przyczyn, zwrócić się do sponsora o dodatkowe wyjaśnienia
dotyczące istotnej zmiany w odniesieniu do terytorium tego państwa.
W celu uzyskania dodatkowych wyjaśnień
zainteresowane państwo członkowskie może zawiesić bieg
terminu, o którym mowa w ust. 5 akapit drugi, na okres nie dłuższy
niż dziesięć dni.
Jeżeli po otrzymaniu dodatkowych
wyjaśnień pozostały okres na powiadomienie o decyzji, o której
mowa w ust. 5 akapit drugi, wynosi mniej niż pięć dni, okres ten
przedłuża się do pięciu dni.
Jeżeli sponsor nie przedstawi dodatkowych
wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez państwo członkowskie
zgodnie z akapitem pierwszym i drugim, uznaje się, że wniosek
został wycofany.
Wniosek o dodatkowe wyjaśnienia oraz
dodatkowe wyjaśnienia składane są za pośrednictwem portalu
UE.
7.           Jeżeli zainteresowane
państwo członkowskie nie powiadomiło sponsora o swojej decyzji w
terminach określonych w ust. 5 i 6, uważa się, że wydano
pozwolenie na istotną zmianę.
Artykuł 21
Istotna zmiana w aspektach objętych częścią I i II
sprawozdania z oceny
1.           Jeżeli istotna zmiana
dotyczy aspektów objętych częścią I i II sprawozdania z
oceny, wniosek o pozwolenie na tę istotną zmianę zatwierdza
się zgodnie z art. 17.
2.           Aspekty objęte
częścią I sprawozdania z oceny ocenia się zgodnie z art.
18, zaś aspekty objęte częścią II sprawozdania z oceny
ocenia się zgodnie z art. 22.
Artykuł 22
Ocena istotnej zmiany w aspektach objętych częścią I i II
sprawozdania z oceny – Ocena aspektów objętych częścią II
sprawozdania z oceny
1.           Każde zainteresowane
państwo członkowskie ocenia, w odniesieniu do swojego terytorium, te
aspekty istotnej zmiany, które są objęte częścią II
sprawozdania z oceny, w terminie dziesięciu dni od daty zatwierdzenia.
2.           W terminie, o którym mowa w
ust. 1, zainteresowane państwo członkowskie może, z
uzasadnionych przyczyn, zwrócić się do sponsora o dodatkowe
wyjaśnienia dotyczące tej istotnej zmiany w odniesieniu do terytorium
tego państwa.
3.           W celu uzyskania dodatkowych
wyjaśnień od sponsora zainteresowane państwo członkowskie
może zawiesić bieg terminu, o którym mowa w ust. 1, na okres nie
dłuższy niż dziesięć dni.
Jeżeli po otrzymaniu dodatkowych
wyjaśnień pozostały okres na ocenę, o której mowa w ust. 1,
wynosi mniej niż pięć dni, okres ten przedłuża
się do pięciu dni.
Jeżeli sponsor nie przedstawi dodatkowych
wyjaśnień w terminie, o którym mowa w akapicie pierwszym i drugim,
uznaje się, że wniosek został wycofany.
Wniosek o dodatkowe wyjaśnienia oraz
dodatkowe wyjaśnienia składane są za pośrednictwem portalu
UE.
Artykuł 23
Decyzja w sprawie istotnej zmiany w aspektach objętych
częścią I i II sprawozdania z oceny
1.           Każde zainteresowane
państwo członkowskie powiadamia sponsora za pośrednictwem
portalu UE, czy wydaje pozwolenie na istotną zmianę, czy wydaje na
nią pozwolenie pod pewnymi warunkami, czy też odmawia wydania pozwolenia.
Powiadomienie odbywa się w drodze pojedynczej
decyzji w terminie dziesięciu dni od daty oceny lub od ostatniego dnia
oceny, o której mowa w art. 22, w zależności od tego, która z tych
dat przypada później.
2.           Jeżeli według
konkluzji państwa członkowskiego pełniącego rolę
sprawozdawcy istotna zmiana objęta częścią I sprawozdania z
oceny jest dopuszczalna lub dopuszczalna pod pewnymi warunkami, konkluzja
zainteresowanego państwa członkowskiego jest taka sama, jak konkluzja
państwa członkowskiego pełniącego rolę sprawozdawcy.
Niezależnie od przepisu akapitu pierwszego
zainteresowane państwo członkowskie może nie zgodzić
się z konkluzją państwa członkowskiego pełniącego
rolę sprawozdawcy jedynie z następujących przyczyn:
(a)
znaczne różnice w zwykłej praktyce
klinicznej stosowanej w zainteresowanym państwie członkowskim i w
państwie członkowskim pełniącym rolę sprawozdawcy,
które doprowadziłyby do uzyskania przez uczestnika gorszego leczenia
niż to, które stanowi zwykłą praktykę kliniczną;
(b)
naruszenie przepisów krajowych, o których mowa w
art. 86.
Jeżeli zainteresowane państwo
członkowskie nie zgadza się z konkluzją dotyczącą
istotnej zmiany w aspektach objętych częścią I sprawozdania
z oceny na podstawie akapitu drugiego lit. a), za pośrednictwem portalu UE
powiadamia o swoim braku zgody Komisję, wszystkie państwa
członkowskie oraz sponsora, załączając szczegółowe
uzasadnienie oparte na argumentach naukowych i społeczno-gospodarczych
oraz jego streszczenie.
3.           Jeżeli, w odniesieniu do
istotnej zmiany aspektów objętych częścią I sprawozdania z
oceny, istotna zmiana jest dopuszczalna lub dopuszczalna pod pewnymi warunkami,
zainteresowane państwo członkowskie zawiera w swojej decyzji
swoją konkluzję dotyczącą istotnej zmiany w aspektach
objętych częścią II sprawozdania z oceny.
4.           Jeżeli zainteresowane
państwo członkowskie nie powiadomiło sponsora o swojej decyzji w
terminach, o których mowa w ust. 1, uważa się, że konkluzja
dotycząca istotnej zmiany w aspektach objętych częścią
I sprawozdania z oceny jest decyzją zainteresowanego państwa
członkowskiego w sprawie wniosku o pozwolenie na istotną zmianę.
Artykuł 24
Osoby oceniające wniosek
Artykuł 9 stosuje się do ocen
prowadzonych zgodnie z niniejszym rozdziałem.
Rozdział IV
Dokumentacja wniosku
Artykuł 25
Dane zawarte w dokumentacji wniosku
1.           Dokumentacja wniosku o
pozwolenie na badanie kliniczne zawiera wszystkie dokumenty i informacje
niezbędne do zatwierdzenia i oceny, o których mowa w rozdziale II,
dotyczące:
(a)
sposobu prowadzenia badania, w tym kontekstu
naukowego i przyjętych rozwiązań;
(b)
sponsora, badaczy, potencjalnych uczestników,
uczestników i ośrodków badawczych;
(c)
badanych produktów leczniczych oraz, w razie
potrzeby, pomocniczych produktów leczniczych, w szczególności ich
właściwości, etykietowania, wytwarzania i kontroli;
(d)
środków w zakresie ochrony uczestników.
Wykaz dokumentów i informacji określony jest
w załączniku I.
2.           Dokumentacja wniosku o
pozwolenie na istotną zmianę zawiera wszystkie poniższe
dokumenty i informacje niezbędne do zatwierdzenia i oceny, o których mowa
w rozdziale III:
(a)
odniesienie do badania klinicznego lub badań
klinicznych, do których wprowadza się istotną zmianę;
(b)
jasny opis istotnej zmiany;
(c)
przedstawienie danych i dodatkowych informacji
uzasadniających istotną zmianę, w razie potrzeby;
(d)
 jasny opis konsekwencji istotnej zmiany dla praw i
bezpieczeństwa uczestników oraz wiarygodności i odporności
danych uzyskanych w ramach badania klinicznego.
Wykaz dokumentów i informacji określony jest
w załączniku II.
3.           Dane niekliniczne zawarte w
dokumentacji wniosku oparte są badaniach zgodnych z przepisami Unii
dotyczącymi zasad Dobrej Praktyki Laboratoryjnej, obowiązującymi
w chwili przeprowadzenia tych badań, lub z równoważnymi normami.
4.           Jeżeli w dokumentacji
wniosku przywołuje się dane uzyskane w ramach badania klinicznego,
musi to być badanie przeprowadzone zgodnie z niniejszym
rozporządzeniem.
5.           Jeżeli badanie kliniczne
zostało przeprowadzone poza Unią, musi być ono zgodne z zasadami
równoważnymi do zasad niniejszego rozporządzenia w zakresie praw i
bezpieczeństwa uczestników oraz wiarygodności i odporności
danych uzyskanych w ramach badania klinicznego.
6.           Dane z badań klinicznych
zawarte w dokumentacji wniosku oparte są na badaniach klinicznych, które
zostały zarejestrowane przed ich rozpoczęciem w publicznym rejestrze,
który stanowi rejestr podstawowy międzynarodowej platformy badań
klinicznych Światowej Organizacji Zdrowia.
7.           Dane zawarte w dokumentacji
wniosku, które nie spełniają warunków ust. 3–6, nie są brane pod
uwagę przy ocenie wniosku o pozwolenie na badanie kliniczne lub na
istotną zmianę.
Artykuł 26
Wymogi językowe
Zainteresowane państwo członkowskie
ustala, w jakim języku należy złożyć dokumentację
wniosku lub jej części.
Stosując akapit pierwszy, państwa
członkowskie biorą pod uwagę możliwość
zaakceptowania, w przypadku dokumentów, których adresatami nie są
uczestnicy, języka powszechnie używanego w dziedzinie medycyny.
Artykuł 27
Aktualizacja w drodze aktów delegowanych
Komisja jest uprawniona do przyjęcia
aktów delegowanych zgodnie z art. 85 w celu zmiany załączników I i
II, aby dostosować je do postępu technicznego lub
uwzględnić ogólnoświatowe zmiany prawodawstwa.
Rozdział V
Ochrona uczestników i świadoma zgoda
Artykuł 28
Zasady ogólne
1.           Badanie kliniczne można
prowadzić wyłącznie w przypadku spełnienia wszystkich
następujących warunków:
a)      przewidywane korzyści terapeutyczne
i korzyści dla zdrowia publicznego uzasadniają możliwe do
przewidzenia ryzyko oraz niedogodności;
b)      stale zachowana jest zgodność z
lit. a);
c)      uczestnik, lub w przypadku gdy uczestnik nie
jest w stanie wyrazić świadomej zgody, jego przedstawiciel ustawowy,
wyraził świadomą zgodę;
d)      uczestnik, lub w przypadku gdy uczestnik
nie jest nie jest w stanie wyrazić świadomej zgody, jego
przedstawiciel ustawowy, miał możność, podczas
przeprowadzonej przed badaniem rozmowy z badaczem lub członkiem
zespołu prowadzącego badanie, zapoznać się z celami tego
badania klinicznego oraz związanym z nim ryzykiem i niedogodnościami
oraz z warunkami, w jakich ma ono zostać przeprowadzone, a także
został poinformowany o prawie do wycofania się z badania klinicznego
w każdej chwili bez szkody dla siebie;
e)      przestrzegane jest prawo uczestnika do
integralności cielesnej i psychicznej, do prywatności oraz do ochrony
dotyczących go danych zgodnie z dyrektywą 95/46/WE.
2.           Prawa, bezpieczeństwo i
dobro uczestników mają pierwszeństwo przed interesami nauki i
społeczeństwa.
3.           Każdy uczestnik badania
może w każdej chwili bez szkody dla siebie wycofać się z badania
klinicznego poprzez odwołanie swojej świadomej zgody. Wycofanie zgody
nie ma wpływu na działania przeprowadzone w oparciu o zgodę
przed jej wycofaniem.
Artykuł 29
Świadoma zgoda
1.           Uczestnik lub jego
przedstawiciel ustawowy dobrowolnie wyraża świadomą zgodę
na piśmie, opatruje ją datą i podpisuje po tym, jak został
należycie poinformowany o charakterze, znaczeniu i skutkach badania
klinicznego oraz związanym z nim ryzyku. Zgoda ta jest odpowiednio
dokumentowana. Jeżeli uczestnik nie jest w stanie pisać, może
on, w wyjątkowych przypadkach, wyrazić zgodę ustnie w
obecności co najmniej jednego bezstronnego świadka. Uczestnik lub
jego przedstawiciel ustawowy otrzymuje egzemplarz dokumentu, w którym
wyraził świadomą zgodę.
2.           Informacje na piśmie
przekazywane uczestnikowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu w celu
uzyskania jego świadomej zgody są zwięzłe, jasne,
odpowiednie i zrozumiałe dla osoby nieposiadającej fachowej wiedzy z
dziedziny, której dotyczy badanie kliniczne. Informacje te obejmują
zarówno kwestie medyczne, jak i prawne. Zawierają one informację o
prawie uczestnika do odwołania świadomej zgody.
3.           Uczestnikowi zapewnia
się dostęp do punktu kontaktowego, w którym może uzyskać
dodatkowe informacje.
Artykuł 30
Badania kliniczne z udziałem uczestników niezdolnych do wyrażenia
świadomej zgody
1.           W przypadku uczestników
niezdolnych do wyrażenia świadomej zgody, którzy nie wyrazili lub nie
odmówili wyrażenia świadomej zgody przed tym, jak stali się
niezdolni do jej wyrażenia, badanie kliniczne może być
prowadzone wyłącznie w przypadku spełnienia, oprócz warunków
określonych w art. 28, wszystkich następujących warunków:
a)      uzyskano świadomą zgodę
przedstawiciela ustawowego, stanowiącą domniemaną wolę
uczestnika;
b)      uczestnik niezdolny do wyrażenia
świadomej zgody otrzymał zrozumiałe dla niego informacje
dotyczące badania, związanego z nim ryzyka i korzyści;
c)      badacz uwzględnia jednoznaczne
życzenie uczestnika niezdolnego do wyrażenia świadomej zgody,
lecz zdolnego do wyrażania opinii i oceny powyższych informacji,
dotyczące odmowy jego udziału w badaniu klinicznym, lub jego
wolę wycofania z tego badania w każdej chwili;
d)      nie są stosowane żadne
zachęty ani gratyfikacje finansowe z wyjątkiem rekompensaty za
udział w badaniu klinicznym;
e)      takie badanie jest niezbędne w celu
potwierdzenia danych uzyskanych w badaniach klinicznych z udziałem osób
zdolnych do wyrażenia świadomej zgody lub uzyskanych z wykorzystaniem
innych metod badawczych;
f)       takie badanie dotyczy choroby
bezpośrednio zagrażającej życiu lub zdrowiu, na którą
cierpi uczestnik;
g)      badanie kliniczne zaplanowano tak, aby
zminimalizować ból, dyskomfort, lęk i wszelkie inne możliwe do
przewidzenia ryzyko związane z chorobą i etapem rozwoju uczestnika;
zarówno granice ryzyka, jak i stopień narażenia uczestnika na
niekorzystne czynniki zostały szczegółowo określone i są
stale monitorowane;
h)      istnieją podstawy, aby
przypuszczać, że udział w badaniu klinicznym będzie
się wiązał z odniesieniem przez uczestnika niezdolnego do
wyrażenia świadomej zgody korzyści większych niż
ryzyko, albo nie będzie wiązał się z żadnym ryzykiem.
2.           Uczestnik bierze w
możliwie największym zakresie udział w procedurze wyrażania
zgody.
Artykuł 31
Badania kliniczne, których uczestnikami są małoletni
1.           Badania kliniczne z
udziałem małoletnich mogą być prowadzone
wyłącznie w przypadku spełnienia, oprócz warunków
określonych w art. 28, wszystkich następujących warunków:
a)      uzyskano świadomą zgodę
przedstawiciela ustawowego, stanowiącą domniemaną wolę
małoletniego;
b)      personel przeszkolony w zakresie
postępowania z dziećmi lub posiadający doświadczenie w tej
dziedzinie udzielił małoletniemu wszystkich odpowiednich informacji,
dostosowanych do jego wieku i dojrzałości, dotyczących badania
klinicznego, związanego z nim ryzyka i korzyści;
c)      badacz należycie uwzględnia,
zależnie od wieku i dojrzałości małoletniego, jednoznaczne
życzenie małoletniego zdolnego do wyrażania opinii i oceny
powyższych informacji, dotyczące odmowy jego udziału w badaniu
klinicznym, lub jego wolę wycofania z tego badania w każdej chwili;
d)      nie są stosowane żadne
zachęty ani gratyfikacje finansowe z wyjątkiem rekompensaty za
udział w badaniu klinicznym;
e)      takie badanie jest niezbędne w celu
potwierdzenia danych uzyskanych w badaniach klinicznych z udziałem osób
zdolnych do wyrażenia świadomej zgody lub uzyskanych z wykorzystaniem
innych metod badawczych;
f)       takie badanie dotyczy bezpośrednio
choroby występującej u danego małoletniego albo ma taki
charakter, że można je przeprowadzić tylko z udziałem
małoletnich;
g)      badanie kliniczne zaplanowano tak, aby
zminimalizować ból, dyskomfort, lęk i wszelkie inne możliwe do
przewidzenia ryzyko związane z chorobą i etapem rozwoju uczestnika;
zarówno granice ryzyka, jak i stopień narażenia uczestnika na
niekorzystne czynniki zostały szczegółowo określone i są
stale monitorowane;
h)      z badania klinicznego wynikają pewne
bezpośrednie korzyści dla grupy pacjentów;
2.           Małoletni bierze
udział w procedurze wyrażania zgody w sposób dostosowany do jego
wieku i dojrzałości.
Artykuł 32
Badania kliniczne w sytuacjach nagłych
1.           W drodze odstępstwa od
art. 28 ust. 1 lit. c) i d), art. 30 ust. 1 lit. a) i b) oraz art. 31 ust. 1
lit. a) i b) świadomą zgodę można uzyskać po
rozpoczęciu badania klinicznego w celu jego kontynuowania, a informacji
dotyczących badania klinicznego można udzielić po
rozpoczęciu badania klinicznego, o ile spełnione są wszystkie
następujące warunki:
(a)
ze względu na nagłość sytuacji,
spowodowaną nagłą chorobą zagrażającą
życiu lub inną nagłą poważną chorobą, niemożliwe
jest uzyskanie uprzedniej świadomej zgody uczestnika oraz uprzednie
przekazanie mu informacji;
(b)
nie jest dostępny żaden przedstawiciel
ustawowy;
(c)
uczestnik nie wyraził wcześniej
zastrzeżeń znanych badaczowi;
(d)
badanie bezpośrednio dotyczy choroby, która
powoduje niemożność uzyskania uprzedniej świadomej zgody
oraz uprzedniego przekazania informacji;
(e)
badanie kliniczne wiąże się z
minimalnym ryzykiem i obciążeniem dla uczestnika.
2.           Uzyskanie świadomej
zgody, o której mowa w ust. 1, oraz udzielenie informacji dotyczących
badania klinicznego odbywa się zgodnie z następującymi wymogami:
(a)
w przypadku uczestników niezdolnych do
wyrażenia świadomej zgody oraz małoletnich świadomą
zgodę, o której mowa w ust. 1, uzyskuje się od przedstawiciela
ustawowego w najkrótszym możliwym terminie, zaś informacji, o których
mowa w ust. 1, udziela się w najkrótszym możliwym terminie
uczestnikowi;
(b)
w przypadku innych uczestników świadomą
zgodę, o której mowa w ust. 1, uzyskuje się w najkrótszym
możliwym terminie od przedstawiciela ustawowego lub od uczestnika, w
zależności od tego, od kogo można ją uzyskać
wcześniej, zaś informacji, o których mowa w ust. 1, udziela się
w najkrótszym możliwym terminie przedstawicielowi ustawowemu lub uczestnikowi,
w zależności od tego, komu można ich udzielić
wcześniej.
Do celów lit. b), jeżeli świadomą
zgodę uzyskano od przedstawiciela ustawowego, świadomą
zgodę na kontynuowanie badania uzyskuje się od uczestnika, gdy tylko
jest on zdolny do wyrażenia świadomej zgody.
Rozdział VI
Rozpoczęcie, zakończenie, zawieszenie, czasowe wstrzymanie oraz
przedwczesne zakończenie badania klinicznego
Artykuł 33
Zgłoszenie rozpoczęcia badania klinicznego i zakończenia naboru
uczestników
1.           Sponsor zgłasza za
pośrednictwem portalu UE każdemu zainteresowanemu państwu
członkowskiemu rozpoczęcie badania klinicznego w odniesieniu do tego
państwa członkowskiego.
Zgłoszenia tego dokonuje się w terminie
15 dni od rozpoczęcia badania klinicznego w odniesieniu do tego
państwa członkowskiego.
2.           Sponsor zgłasza za
pośrednictwem portalu UE każdemu zainteresowanemu państwu
członkowskiemu zakończenie naboru uczestników badania klinicznego w
tym państwie członkowskim.
Zgłoszenia tego dokonuje się w terminie
15 dni od zakończenia naboru uczestników. W przypadku ponownego
rozpoczęcia naboru stosuje się ust. 1.
Artykuł 34
Zakończenie badania klinicznego, przedwczesne zakończenie badania
klinicznego
1.           Sponsor zgłasza za
pośrednictwem portalu UE każdemu zainteresowanemu państwu
członkowskiemu zakończenie badania klinicznego w odniesieniu do tego
państwa członkowskiego.
Zgłoszenia tego dokonuje się w terminie
15 dni od zakończenia badania klinicznego w odniesieniu do tego
państwa członkowskiego.
2.           Sponsor zgłasza za
pośrednictwem portalu UE każdemu zainteresowanemu państwu
członkowskiemu zakończenie badania klinicznego.
Zgłoszenia tego dokonuje się w terminie
15 dni od zakończenia badania klinicznego.
3.           W terminie jednego roku od
zakończenia badania klinicznego sponsor przekazuje do bazy danych UE
streszczenie wyników badania klinicznego.
Jeżeli jednak ze względów naukowych nie
jest możliwe zgłoszenie streszczenia wyników w terminie jednego roku,
przekazuje się je, gdy tylko jest ono dostępne. W takim przypadku w
protokole podaje się datę przekazania wyników wraz z
wyjaśnieniem.
4.           Do celów niniejszego
rozporządzenia, jeżeli zawieszone lub czasowo wstrzymane badanie
kliniczne nie zostało ponownie podjęte, datę, w której sponsor
podjął decyzję, iż badanie kliniczne nie będzie
ponownie podjęte, uważa się za zakończenie badania
klinicznego. W przypadku przedwczesnego zakończenia badania datę
przedwczesnego zakończenia uważa się za datę
zakończenia badania klinicznego.
5.           Nie naruszając przepisów
ust. 3, jeżeli przewidziano datę zasadniczego ukończenia badania
klinicznego wcześniejszą niż datę jego zakończenia,
oraz dostępne są już odpowiednie wyniki badania klinicznego,
streszczenie tych wyników przekazuje się do bazy danych UE w terminie
jednego roku od daty zasadniczego ukończenia.
Artykuł 35
Tymczasowe wstrzymanie lub przedwczesne zakończenie badania przez sponsora
ze względu na bezpieczeństwo uczestników
Do celów niniejszego rozporządzenia
tymczasowe wstrzymanie lub przedwczesne zakończenie badania klinicznego ze
względu na zmianę stosunku korzyści do ryzyka oraz ponowne
podjęcie badania klinicznego po takim czasowym wstrzymaniu uważa
się za istotną zmianę badania klinicznego.
Rozdział VII
Zgłaszanie danych dotyczących bezpieczeństwa w kontekście
badania klinicznego
Artykuł 36
Elektroniczna baza danych dotyczących bezpieczeństwa
Europejska Agencja Leków ustanowiona
rozporządzeniem (WE) nr 726/2004 (zwana dalej „Agencją”) tworzy i
prowadzi elektroniczną bazę danych, do której zgłaszane są
dane, o których mowa w art. 38 i 39.
Artykuł 37
Zgłaszanie sponsorowi zdarzeń niepożądanych i poważnych
zdarzeń niepożądanych przez badacza
1.           Badacz zgłasza
sponsorowi zdarzenia niepożądane lub nieprawidłowe wyniki
badań laboratoryjnych uznane w protokole za podstawowe dla oceny
bezpieczeństwa zgodnie z wymogami dotyczącymi zgłaszania danych
i w terminach określonych w protokole.
2.           Badacz niezwłocznie
zgłasza sponsorowi poważne zdarzenia niepożądane, chyba
że zgodnie z protokołem nie jest wymagane zgłaszanie niektórych
zdarzeń niepożądanych. Badacz rejestruje wszystkie poważne
zdarzenia niepożądane. W razie potrzeby badacz przesyła
sponsorowi sprawozdanie z dalszych działań.
3.           Sponsor przechowuje
szczegółowe zapisy wszystkich zdarzeń niepożądanych
zgłoszonych mu przez badacza.
Artykuł 38
Zgłaszanie Agencji przez sponsora podejrzewanych nieoczekiwanych poważnych
działań niepożądanych
1.           Sponsor zgłasza
niezwłocznie drogą elektroniczną do elektronicznej bazy danych,
o której mowa w art. 36, wszystkie stosowne dane dotyczące podejrzewanych
nieoczekiwanych poważnych działań niepożądanych badanych
produktów leczniczych, jeżeli podejrzewane nieoczekiwane poważne
niepożądane działanie nastąpiło w ramach badania
klinicznego prowadzonego przez sponsora lub w ramach badania klinicznego
związanego ze sponsorem.
2.           Przy wyznaczaniu terminu
zgłoszenia danych uwzględnia się powagę działania.
Jeżeli niezbędne jest zapewnienie szybkiego zgłoszenia danych,
sponsor, zanim prześle pełne sprawozdanie, może przedstawić
wstępne niepełne sprawozdanie.
3.           Jeżeli sponsor, ze
względu na brak zasobów, nie ma możliwości zgłaszania danych
do elektronicznej bazy danych, o której mowa w art. 36, może
zgłaszać je państwu członkowskiemu, w którym
nastąpiło podejrzewane nieoczekiwane poważne działanie
niepożądane. Państwo to zgłasza podejrzewane nieoczekiwane
poważne działanie niepożądane zgodnie z ust. 1.
Artykuł 39
Coroczne sprawozdania sponsora dla Agencji
1.           W odniesieniu do badanych
produktów leczniczych innych niż placebo, które nie są dopuszczone do
obrotu, oraz dopuszczonych do obrotu badanych produktów leczniczych, które
według protokołu nie są używane zgodnie z warunkami
pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, sponsor corocznie przedkłada Agencji
drogą elektroniczną sprawozdanie dotyczące bezpieczeństwa
każdego badanego produktu leczniczego stosowanego w badaniu klinicznym,
którego jest on sponsorem.
2.           Obowiązek, o którym mowa
w ust. 1, rozpoczyna się w chwili wydania pierwszego pozwolenia na badanie
kliniczne zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Wygasa on w chwili
zakończenia ostatniego badania klinicznego prowadzonego przez sponsora z
zastosowaniem badanego produktu leczniczego.
Artykuł 40
Ocena prowadzona przez państwa członkowskie
1.           Agencja przekazuje
odpowiednim państwom członkowskim drogą elektroniczną
informacje zgłoszone zgodnie z art. 38 i 39.
2.           Państwa
członkowskie współpracują przy ocenie informacji
zgłoszonych zgodnie z art. 38 i 39.
Artykuł 41
Coroczne sprawozdania sponsora dla posiadacza pozwolenia na dopuszczenie do
obrotu
1.           W odniesieniu do produktów
leczniczych dopuszczonych do obrotu, które, według protokołu, są
stosowane zgodnie z warunkami pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, sponsor
powiadamia corocznie posiadacza pozwolenia na dopuszczenie do obrotu o
wszystkich podejrzewanych poważnych działaniach
niepożądanych.
2.           Obowiązek, o którym mowa
w ust. 1, rozpoczyna się w chwili wydania pierwszego pozwolenia na badanie
kliniczne zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Wygasa on w chwili
zakończenia badania klinicznego.
Artykuł 42
Aspekty techniczne
Aspekty techniczne dotyczące
zgłaszania danych dotyczących bezpieczeństwa zgodnie z art.
37-41 określone są w załączniku III. Komisja jest
uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 85, aby
zmienić załącznik III w jednym z następujących celów:
–
zapewnienie wysokiego poziomu ochrony uczestników;
–
poprawa jakości informacji dotyczących
bezpieczeństwa produktów leczniczych;
–
dostosowanie wymogów technicznych do postępu
technicznego;
–
określenie lub zmiana szczegółowych zasad
współpracy w zakresie oceny informacji zgłoszonych zgodnie z art. 38
i 39;
–
uwzględnienie ogólnoświatowych zmian
prawodawstwa w dziedzinie badań klinicznych.
Artykuł 43
Zgłaszanie danych dotyczących pomocniczych produktów leczniczych
Zgłaszanie danych dotyczących
bezpieczeństwa pomocniczych produktów leczniczych odbywa się zgodnie
z rozdziałem 3 dyrektywy 2001/83/WE.
Rozdział VIII
Prowadzenie badania, nadzór ze strony sponsora, szkolenia i doświadczenie,
pomocnicze produkty lecznicze
Artykuł 44
Zgodność z protokołem i Dobrą Praktyką Kliniczną
Badanie kliniczne prowadzone jest zgodnie z
protokołem.
Bez uszczerbku dla przepisów UE i
szczegółowych wytycznych Komisji, sponsor i badacz, przy sporządzaniu
protokołu i stosowaniu niniejszego rozporządzenia oraz
protokołu, należycie uwzględniają normy jakości określone
w szczegółowych międzynarodowych wytycznych dotyczących Dobrej
Praktyki Klinicznej ustalonych przez Międzynarodową konferencję
ds. harmonizacji wymagań technicznych dla rejestracji produktów
leczniczych stosowanych u ludzi (ICH).
Komisja udostępnia publicznie
szczegółowe międzynarodowe wytyczne dotyczące Dobrej Praktyki
Klinicznej, o których mowa w akapicie drugim.
Artykuł 45
Monitorowanie
Sponsor odpowiednio monitoruje prowadzenie
badania klinicznego. Sponsor określa zakres i charakter monitorowania na
podstawie wszystkich cech badania klinicznego, w tym następujących
cech:
(a)
kwestii, czy badanie kliniczne jest badaniem
klinicznym o niskim stopniu interwencji;
(b)
celu i metodyki badania klinicznego;
(c)
stopnia odstępstwa interwencji od zwykłej
praktyki klinicznej.
Artykuł 46
Odpowiednie kwalifikacje osób zaangażowanych w prowadzenie badania
klinicznego
Badacz jest lekarzem w rozumieniu prawa
krajowego lub wykonuje zawód, który w zainteresowanym państwie
członkowskim uznawany jest za kwalifikujący do pełnienia funkcji
badacza ze względu na niezbędną wiedzę naukową i
doświadczenie w zakresie opieki nad pacjentem.
Inne osoby zaangażowane w prowadzenie
badania klinicznego posiadają odpowiednie kwalifikacje do wykonywania
swoich zadań, zdobyte w drodze kształcenia, szkolenia lub
doświadczenia.
Artykuł 47
Odpowiednia jakość ośrodków badawczych
Ośrodek, w którym ma być
przeprowadzone badanie kliniczne, nadaje się do przeprowadzenia w nim
badania klinicznego.
Artykuł 48
Identyfikowanie, przechowywanie, niszczenie i zwrot produktów leczniczych
1.           Badane produkty lecznicze
są identyfikowalne oraz podlegają przechowywaniu, niszczeniu i
zwrotowi we właściwy i proporcjonalny sposób, aby zagwarantować
bezpieczeństwo uczestników oraz wiarygodność i
odporność danych uzyskanych w ramach badania klinicznego, biorąc
pod uwagę fakt, czy badany produkt leczniczy jest dopuszczony do obrotu,
oraz czy badanie kliniczne jest badaniem klinicznym o niskim stopniu
interwencji.
Akapit pierwszy stosuje się także do
pomocniczych produktów leczniczych, które nie są dopuszczone do obrotu.
2.           Stosowne informacje
dotyczące identyfikowalności, przechowywania, niszczenia i zwrotu
produktów leczniczych, o których mowa w ust. 1, zawarte są w dokumentacji
wniosku.
Artykuł 49
Zgłaszanie poważnych naruszeń
1.           Jeżeli sponsor otrzyma
wiadomość, w odniesieniu do badania klinicznego, którego jest
sponsorem, o poważnym naruszeniu niniejszego rozporządzenia lub
protokołu w wersji obowiązującej w chwili naruszenia, powiadamia
o tym zainteresowane państwa członkowskie za pośrednictwem
portalu UE w terminie siedmiu dni od otrzymania wiadomości o tym
naruszeniu.
2.           Do celów niniejszego
artykułu przez „poważne naruszenie” rozumie się naruszenie,
które może w znacznym stopniu wpłynąć na
bezpieczeństwo i prawa uczestników lub wiarygodność i
odporność danych uzyskanych w ramach badania klinicznego.
Artykuł 50
Inne obowiązki sprawozdawcze w zakresie bezpieczeństwa uczestników
1.           Sponsor powiadamia
zainteresowane państwa członkowskie za pośrednictwem portalu UE
i bez zbędnej zwłoki o wszystkich nieoczekiwanych zdarzeniach, które
wpływają na stosunek korzyści do ryzyka w ramach badania
klinicznego, lecz nie są podejrzewanymi nieoczekiwanymi poważnymi
działaniami niepożądanymi, o których mowa w art. 38.
2.           Sponsor przedkłada
zainteresowanym państwom członkowskim, za pośrednictwem portalu
UE, wszystkie sprawozdania z inspekcji sporządzone przez organy
państw trzecich i dotyczące badania klinicznego prowadzonego przez
tego sponsora.
Artykuł 51
Pilne środki bezpieczeństwa
1.           Jeżeli nastąpi
nieoczekiwane zdarzenie, które może mieć poważny wpływ na
stosunek korzyści do ryzyka, sponsor i badacz wprowadzają odpowiednie
pilne środki bezpieczeństwa w celu ochrony uczestników.
2.           Sponsor niezwłocznie
powiadamia zainteresowane państwa członkowskie, za pośrednictwem
portalu UE, o zdarzeniu i wprowadzonych środkach.
3.           Niniejszy artykuł nie
narusza przepisów rozdziałów II i VII.
Artykuł 52
Broszura badacza
1.           Sponsor przekazuje badaczowi
broszurę badacza.
2.           Broszura badacza zawiera
wszystkie kliniczne i niekliniczne dane dotyczące badanych produktów
leczniczych istotnych dla badania klinicznego.
3.           Broszurę badacza
aktualizuje się w miarę dostępności nowych informacji
dotyczących bezpieczeństwa, jednak nie rzadziej niż raz w roku.
Artykuł 53
Rejestrowanie, przetwarzanie i przechowywanie informacji oraz postępowanie
z nimi
1.           Rejestrowanie, przetwarzanie
i przechowywanie wszystkich informacji dotyczących badania klinicznego
oraz postępowanie z nimi odbywa się w sposób pozwalający na ich
dokładne sprawozdawanie, interpretację i weryfikację, przy
jednoczesnej ochronie poufności zapisów dotyczących uczestników oraz
ich danych osobowych zgodnie z obowiązującymi przepisami
dotyczącymi ochrony danych osobowych.
2.           Wprowadza się stosowne
środki techniczne i organizacyjne w celu ochrony przetwarzanych informacji
i danych osobowych przed nieupoważnionym lub bezprawnym dostępem,
ujawnieniem, rozpowszechnieniem, zmianą, zniszczeniem lub przypadkową
utratą, w szczególności w przypadku przetwarzania
wiążącego się z transmisją przez sieć.
Artykuł 54
Podstawowa dokumentacja badania klinicznego
Sponsor i badacz prowadzą podstawową
dokumentację badania klinicznego.
Treść podstawowej dokumentacji
badania klinicznego pozwala na weryfikację prowadzenia badania
klinicznego, przy uwzględnieniu wszystkich jego cech, w tym kwestii, czy
jest ono badaniem klinicznym o niskim stopniu interwencji.
Podstawowa dokumentacja badania klinicznego
prowadzona przez badacza i podstawowa dokumentacja badania klinicznego
prowadzona przez sponsora mogą mieć różną treść,
jeżeli jest to uzasadnione różnym charakterem obowiązków badacza
i sponsora.
Artykuł 55
Archiwizacja podstawowej dokumentacji badania klinicznego
Sponsor i badacz archiwizują
treść podstawowej dokumentacji badania klinicznego przez co najmniej
pięć lat po zakończeniu badania klinicznego, chyba że
zgodnie z innymi przepisami UE wymagane jest archiwizowanie przez
dłuższy okres. Dokumentację medyczną uczestników
należy jednak archiwizować zgodnie z przepisami krajowymi.
Treść podstawowej dokumentacji
badania klinicznego archiwizuje się w taki sposób, który zapewnia jej
łatwą dostępność dla właściwych organów na
ich wniosek.
Przeniesienie własności treści
podstawowej dokumentacji badania klinicznego podlega w każdym przypadku
udokumentowaniu. Nowy właściciel przejmuje obowiązki
określone w niniejszym artykule.
Sponsor w ramach swojej organizacji wyznacza
osoby odpowiedzialne za archiwa. Dostęp do archiwów ograniczony jest do
tych osób.
Do archiwizacji treści podstawowej
dokumentacji badania klinicznego używa się nośników pozwalających
na utrzymanie kompletności i czytelności tej treści przez okres,
o którym mowa w akapicie pierwszym.
Należy zapewnić
możliwość prześledzenia wszystkich zmian treści
podstawowej dokumentacji badania klinicznego.
Artykuł 56
Pomocnicze produkty lecznicze
1.           W badaniu klinicznym
można stosować tylko pomocnicze produkty lecznicze dopuszczone do
obrotu.
2.           Ustępu 1 nie stosuje
się, jeżeli w Unii nie jest dostępny żaden pomocniczy
produkt leczniczy dopuszczony do obrotu lub gdy nie można w racjonalny sposób
oczekiwać, że sponsor będzie stosować pomocniczy produkt
leczniczy dopuszczony do obrotu. Takie przypadki uzasadnia się w
protokole.
Rozdział IX
Wytwarzanie i przywóz badanych produktów leczniczych i pomocniczych produktów
leczniczych
Artykuł 57
Zakres
Nie naruszając przepisów art. 1,
niniejszy rozdział stosuje się do wytwarzania i przywozu badanych
produktów leczniczych i pomocniczych produktów leczniczych.
Artykuł
58
Pozwolenie na wytwarzanie i przywóz
1.           Wytwarzanie i przywóz
badanych produktów leczniczych w Unii podlega wymogowi pozwolenia.
2.           Aby uzyskać pozwolenie,
o którym mowa w ust. 1, wnioskodawca musi spełnić
następujące wymagania:
(a)
ma do swojej dyspozycji, na potrzeby wytwarzania
lub przywozu, odpowiednie i wystarczające pomieszczenia, wyposażenie
techniczne i urządzenia kontrolne odpowiadające wymogom
określonym w niniejszym rozporządzeniu;
(b)
ma stale i nieprzerwanie do swojej dyspozycji
usługi osoby spełniającej warunki określone w art. 49 ust.
2 i 3 dyrektywy 2001/83/WE (zwanej dalej „osobą wykwalifikowaną”).
3.           We wniosku o pozwolenie
wnioskodawca określa rodzaje i postaci farmaceutyczne wytwarzanego lub
przywożonego badanego produktu leczniczego, czynności w zakresie
wytwarzania lub przywozu, w stosownych przypadkach proces wytwarzania, miejsce
wytwarzania badanych produktów leczniczych oraz szczegółowe informacje
dotyczące osoby wykwalifikowanej.
4.           Artykuły 42-46 lit. e)
dyrektywy 2001/83/WE stosują się do pozwolenia na wytwarzanie i
przywóz, o którym mowa w ust. 1.
5.           Ustępu 1 nie stosuje
się do następujących procesów:
(a)
ponowne etykietowanie, ponowne pakowanie lub
odtworzenie produktu przed użyciem lub pakowaniem, jeżeli procesy te
są prowadzone w szpitalach, ośrodkach zdrowia lub przychodniach przez
farmaceutów lub inne osoby prawnie umocowane w państwie członkowskim
do przeprowadzania takich czynności oraz jeżeli badane produkty
lecznicze są przeznaczone do użycia wyłącznie w tych
instytucjach;
(b)
wytwarzanie lub przywóz farmaceutycznych preparatów
promieniotwórczych stosowanych jako badane produkty lecznicze do diagnostyki,
jeżeli procesy te są prowadzone w szpitalach, ośrodkach zdrowia
lub przychodniach przez farmaceutów lub inne osoby prawnie umocowane w
zainteresowanym państwie członkowskim do przeprowadzania takich
czynności oraz jeżeli badane produkty lecznicze są przeznaczone
do użycia wyłącznie w tych instytucjach;
(c)
przygotowanie produktów leczniczych, o których mowa
w art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy 2001/83/WE.
6.           Państwa
członkowskie ustanawiają odpowiednie i proporcjonalne wymogi dotyczące
procesów, o których mowa w ust. 5, zapewniające bezpieczeństwo
uczestników oraz wiarygodność i odporność danych uzyskanych
w ramach badania klinicznego. Państwa członkowskie poddają te
procesy regularnym inspekcjom.
Artykuł 59
Obowiązki osoby wykwalifikowanej
1.           Osoba wykwalifikowana
zapewnia zgodność każdej serii badanych produktów leczniczych
wytworzonych w Unii lub przywożonych do Unii z wymogami określonymi w
art. 60 oraz zaświadcza o spełnieniu tych wymogów.
2.           Na wniosek zainteresowanego
państwa członkowskiego sponsor udostępnia zaświadczenie, o
którym mowa w ust. 1.
Artykuł 60
Wytwarzanie i przywóz
1.           Badane produkty lecznicze
wytwarzane są z zastosowaniem praktyki wytwarzania zapewniającej
jakość takich produktów leczniczych w celu zagwarantowania
bezpieczeństwa uczestników oraz wiarygodności i odporności
danych klinicznych uzyskanych w ramach badania klinicznego (zwanej dalej
„Dobrą Praktyką Wytwarzania”). Komisja jest uprawniona do
przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 85 w celu określenia
szczegółowych wymogów Dobrej Praktyki Wytwarzania, aby zapewnić
jakość badanych produktów leczniczych, przy uwzględnieniu
bezpieczeństwa uczestników oraz wiarygodności i odporności
danych, postępu technicznego oraz ogólnoświatowych zmian
prawodawstwa.
2.           Ustępu 1 nie stosuje
się do procesów, o których mowa w art. 58 ust. 5.
3.           Badane produkty lecznicze
przywożone do Unii wytwarzane są z zastosowaniem norm jakości co
najmniej równoważnych wobec norm określonych na podstawie niniejszego
rozporządzenia.
Artykuł 61
Modyfikacja badanych produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu
Artykuły 58, 59 i 60 stosują
się do badanych produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu tylko w
odniesieniu do modyfikacji takich produktów w sposób nieobjęty pozwoleniem
na dopuszczenie do obrotu.
Artykuł 62
Wytwarzanie pomocniczych produktów leczniczych
Jeżeli pomocniczy produkt leczniczy nie
jest dopuszczony do obrotu, oraz w przypadku gdy pomocniczy produkt leczniczy
dopuszczony do obrotu jest modyfikowany w sposób nieobjęty pozwoleniem na
dopuszczenie do obrotu, wytwarza się go z zastosowaniem niezbędnych
norm zapewniających odpowiednią jakość.
Rozdział X
Etykietowanie
Artykuł 63
Niedopuszczone do obrotu badane produkty lecznicze i niedopuszczone do obrotu
pomocnicze produkty lecznicze
1.           Na opakowaniu zbiorczym
zewnętrznym i na opakowaniu zbiorczym bezpośrednim niedopuszczonych
do obrotu badanych produktów leczniczych i niedopuszczonych do obrotu
pomocniczych produktów leczniczych umieszcza się następujące
informacje:
(a)
informacje dotyczące osób wyznaczonych do
kontaktów lub osób zaangażowanych w badanie kliniczne;
(b)
informacje dotyczące badania klinicznego;
(c)
informacje dotyczące produktu leczniczego;
(d)
informacje dotyczące stosowania produktu
leczniczego.
2.           Informacje umieszczane na
opakowaniu zbiorczym zewnętrznym i na opakowaniu zbiorczym
bezpośrednim zapewniają bezpieczeństwo uczestników oraz
wiarygodność i odporność danych uzyskanych w ramach badania
klinicznego, przy uwzględnieniu planu badania, w zależności od
tego, czy produkty są badanymi lub pomocniczymi produktami leczniczymi,
oraz od tego, czy są to produkty o szczególnych cechach.
Wykaz informacji umieszczanych na opakowaniu
zbiorczym zewnętrznym i na opakowaniu zbiorczym bezpośrednim zawarty
jest w załączniku IV.
Artykuł 64
Dopuszczone do obrotu badane produkty lecznicze i dopuszczone do obrotu
pomocnicze produkty lecznicze
1.           Dopuszczone do obrotu badane
produkty lecznicze i dopuszczone do obrotu pomocnicze produkty lecznicze
są etykietowane
(a)
zgodnie z art. 63 ust. 1; lub
(b)
zgodnie z tytułem V dyrektywy 2001/83/WE.
2.           Nie naruszając przepisu
ust. 1 lit. b), na opakowaniu zbiorczym zewnętrznym i na opakowaniu
zbiorczym bezpośrednim badanych produktów leczniczych dopuszczonych do
obrotu zamieszcza się dodatkowe informacje dotyczące badania oraz
osoby wyznaczonej do kontaktów, jeżeli wymagają tego szczególne
okoliczności badania klinicznego ze względu na zapewnienie
bezpieczeństwa uczestników lub wiarygodności i odporności danych
uzyskanych w ramach badania klinicznego. Wykaz tych dodatkowych informacji
umieszczanych na opakowaniu zbiorczym zewnętrznym i na opakowaniu
zbiorczym bezpośrednim zawarty jest w załączniku IV.
Artykuł 65
Farmaceutyczne preparaty promieniotwórcze stosowane jako badane produkty
lecznicze do diagnostyki medycznej
Artykuły 63 i 64 nie mają
zastosowania do farmaceutycznych preparatów promieniotwórczych stosowanych jako
badane produkty lecznicze do diagnostyki medycznej.
Produkty, o których mowa w akapicie pierwszym,
są właściwie etykietowane, aby zapewnić bezpieczeństwo
uczestników oraz wiarygodność i odporność danych uzyskanych
w ramach badania klinicznego.
Artykuł 66
Język
Zainteresowane państwo członkowskie
ustala, w jakim języku mają być podane informacje na etykiecie.
Produkt leczniczy może być opatrzony etykietą w kilku
językach.
Artykuł 67
Akt delegowany
Komisja jest uprawniona do przyjęcia
aktów delegowanych zgodnie z art. 85 w celu zmiany załącznika IV, aby
zapewnić bezpieczeństwo uczestników oraz wiarygodność i
odporność danych uzyskanych w ramach badania klinicznego lub aby
uwzględnić postęp techniczny.
Rozdział XI
Sponsor i badacz
Artykuł 68
Sponsor
Badanie kliniczne może mieć jednego lub
kilku sponsorów.
Sponsor może przekazać niektóre lub
wszystkie swoje zadania osobie fizycznej, przedsiębiorstwu, instytucji lub
organizacji. Przekazanie takie nie narusza obowiązków sponsora.
Badacz i sponsor mogą być tą
samą osobą.
Artykuł 69
Współsponsorowanie
1.           Jeżeli badanie kliniczne
ma więcej niż jednego sponsora, wszyscy sponsorzy podlegają
obowiązkom sponsora określonym w niniejszym rozporządzeniu,
chyba że sponsorzy zadecydują inaczej w umowie określającej
ich odpowiednie zakresy obowiązków. Jeżeli umowa nie precyzuje, do
którego ze sponsorów należy dany obowiązek, obowiązek ten
spoczywa na wszystkich sponsorach.
2.           W drodze odstępstwa od
ust. 1 wszyscy sponsorzy są zobowiązani do wyznaczenia jednego
sponsora odpowiedzialnego za każde z następujących zadań:
a)      wykonywanie obowiązków sponsora w
ramach procedur wydawania pozwoleń określonych w rozdziałach II i
III;
b)      udzielanie odpowiedzi na wszystkie
pytania w sprawie badania klinicznego zadawane przez uczestników, badaczy lub
zainteresowane państwa członkowskie;
c)      wykonywanie środków wprowadzonych
zgodnie z art. 74.
Artykuł 70
Osoba wyznaczona przez sponsora do kontaktów w Unii
Jeżeli sponsor badania klinicznego nie ma
siedziby w Unii, wyznacza do kontaktów osobę mającą
siedzibę w Unii. Do osoby tej należy kierować wszystkie
komunikaty dla sponsora, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu.
Każdy komunikat skierowany do osoby wyznaczonej do kontaktów uważa
się za komunikat dla sponsora.
Artykuł 71
Odpowiedzialność
Niniejszy rozdział nie wpływa na
odpowiedzialność cywilną i karną sponsora, badacza lub
osób, którym sponsor przekazał zadania.
Rozdział XII
Odszkodowanie, ubezpieczenie i krajowy mechanizm odszkodowawczy
Artykuł 72
Odszkodowanie
W odniesieniu do badań klinicznych innych
niż badania kliniczne o niskim stopniu interwencji sponsor zapewnia
wypłacenie odszkodowania za każdą szkodę poniesioną
przez uczestnika, zgodnie z właściwymi przepisami dotyczącymi
odpowiedzialności sponsora i badacza. Odszkodowanie wypłacane jest
niezależnie od zdolności finansowej sponsora i badacza.
Artykuł 73
Krajowy mechanizm odszkodowawczy
1.           Państwa
członkowskie wprowadzają krajowy mechanizm odszkodowawczy celem
wynagradzania szkód, o których mowa w art. 72.
2.           Jeżeli sponsor
skorzystał z krajowego mechanizmu odszkodowawczego w zainteresowanym
państwie członkowskim, uznaje się, że wypełnił
zobowiązania wynikające z art. 72.
3.           Korzystanie z krajowego
mechanizmu odszkodowawczego jest nieodpłatne, jeżeli, z przyczyn
obiektywnych, w chwili złożenia wniosku o pozwolenie na badanie
kliniczne, badanie to nie miało być wykorzystane w celu uzyskania
pozwolenia na dopuszczenie produktu leczniczego do obrotu.
W przypadku wszystkich pozostałych badań
klinicznych korzystanie z krajowego mechanizmu odszkodowawczego może
być odpłatne. Państwa członkowskie ustalają
wysokość opłat, nie mając na celu osiągnięcia
zysku, przy uwzględnieniu ryzyka związanego z badaniem klinicznym,
potencjalnych szkód oraz prawdopodobieństwa ich wystąpienia.
Rozdział XIII
Nadzór prowadzony przez państwa członkowskie, unijne inspekcje i
kontrole
Artykuł 74
Środki naprawcze wprowadzane przez państwa członkowskie
1.           Jeżeli zainteresowane
państwo członkowskie ma obiektywne powody, by uznać, że nie
są już spełnione wymogi określone w niniejszym
rozporządzeniu, może wprowadzić następujące
środki:
a)      może przedwcześnie
zakończyć badanie kliniczne;
b)      może zawiesić badanie
kliniczne;
c)      może wprowadzić zmianę w
każdym aspekcie badania klinicznego.
2.           O środkach, o których
mowa w ust. 1, powiadamiane są wszystkie zainteresowane państwa
członkowskie za pośrednictwem portalu UE.
Artykuł 75
Inspekcje prowadzone przez państwa członkowskie
1.           Państwa
członkowskie wyznaczają inspektorów nadzorujących przestrzeganie
niniejszego rozporządzenia. Państwa członkowskie
dopilnowują, by inspektorzy byli odpowiednio wykwalifikowani i wyszkoleni.
2.           Za przeprowadzenie inspekcji
odpowiada państwo członkowskie, w którym się ona odbywa.
3.           Jeżeli zainteresowane
państwo członkowskie ma zamiar przeprowadzić inspekcję w
odniesieniu do jednego lub kilku badań klinicznych prowadzonych w
więcej niż jednym zainteresowanym państwie członkowskim, państwo
to zawiadamia o swoim zamiarze, za pośrednictwem portalu UE,
pozostałe zainteresowane państwa członkowskie, Komisję oraz
Agencję, a także powiadamia je o swoich ustaleniach po
zakończeniu inspekcji.
4.           Agencja koordynuje
współpracę w zakresie inspekcji między państwami
członkowskimi, inspekcje prowadzone przez państwa członkowskie w
państwach trzecich oraz inspekcje prowadzone w ramach wniosku o pozwolenie
na dopuszczenie do obrotu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 726/2004.
5.           Po zakończeniu inspekcji
państwo członkowskie, które odpowiada za jej przeprowadzenie,
sporządza sprawozdanie z inspekcji. Państwo to udostępnia
sprawozdanie z inspekcji sponsorowi danego badania klinicznego oraz za
pośrednictwem portalu UE przekazuje to sprawozdanie do bazy danych UE.
Udostępniając sponsorowi sprawozdanie z
inspekcji, państwo członkowskie, o którym mowa w akapicie pierwszym,
zapewnia ochronę poufności.
6.           Komisja określa
procedury prowadzenia inspekcji w drodze aktów wykonawczych. Te akty wykonawcze
przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której
mowa w art. 84 ust. 2.
Artykuł 76
Unijne kontrole i inspekcje
1.           Komisja może
przeprowadzać kontrole w celu sprawdzenia,
a)      czy państwa członkowskie
właściwie nadzorują przestrzeganie niniejszego
rozporządzenia;
b)      czy ramy regulacyjne mające
zastosowanie do badań klinicznych prowadzonych poza Unią
zapewniają przestrzeganie załącznika I punkt 8 do dyrektywy
2001/83/WE;
c)      czy ramy regulacyjne mające
zastosowanie do badań klinicznych prowadzonych poza Unią zapewniają
przestrzeganie art. 25 ust. 3 niniejszego rozporządzenia.
2.           Komisja może
prowadzić inspekcje, jeżeli uzna to za konieczne.
Rozdział XIV
Infrastruktura informatyczna
Artykuł 77
Portal UE
Komisja tworzy i prowadzi portal na poziomie
Unii stanowiący pojedynczy punkt, za pośrednictwem którego
przekazywane są dane i informacje dotyczące badań klinicznych
zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Dane i informacje przekazywane za
pośrednictwem portalu UE przechowywane są w bazie danych UE, o której
mowa w art. 78.
Artykuł 78
Baza danych UE
1.           Komisja tworzy i prowadzi
bazę danych na poziomie UE (zwaną dalej „bazą danych UE”).
Komisję uważa się za administratora danych w odniesieniu do tej
bazy danych.
Baza danych UE zawiera dane i informacje
przekazane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
2.           Bazę danych UE tworzy
się w celu umożliwienia współpracy właściwych organów
państw członkowskich w zakresie niezbędnym do stosowania
niniejszego rozporządzenia oraz do wyszukiwania poszczególnych badań
klinicznych. Umożliwia ona także sponsorom odniesienie się do
wcześniej złożonych wniosków o pozwolenie na badanie kliniczne
lub na istotną zmianę.
3.           Baza danych UE jest
publicznie dostępna, chyba że, w odniesieniu do wszystkich lub
niektórych zawartych w niej danych i informacji, z jednego z
następujących względów uzasadniona jest poufność:
–
ochrona danych osobowych zgodnie z
rozporządzeniem (WE) nr 45/2001;
–
ochrona informacji objętych tajemnicą
handlową;
–
zapewnienie skutecznego nadzoru prowadzenia badania
klinicznego przez państwa członkowskie.
4.           Baza danych UE zawiera dane
osobowe tylko w zakresie niezbędnym do celów ust. 2.
5.           Nie są publicznie
dostępne żadne dane osobowe uczestników.
6.           Sponsor na bieżąco
aktualizuje informacje w bazie danych UE dotyczące wszystkich zmian w badaniach
klinicznych, które nie są istotnymi zmianami, lecz mają znaczenie dla
nadzorowania badania klinicznego przez państwa członkowskie.
7.           Komisja i państwa
członkowskie gwarantują, że osoba, której dane dotyczą,
może skutecznie wykonywać swoje prawa do informacji, do dostępu
do nich, do ich poprawiania oraz do wnoszenia sprzeciwu zgodnie z, odpowiednio,
rozporządzeniem (WE) nr 45/2001 oraz z krajowymi przepisami
dotyczącymi ochrony danych wdrażającymi dyrektywę 95/46/WE.
Komisja i państwa członkowskie gwarantują, że osoba, której
dane dotyczą, może skutecznie wykonywać swoje prawo do
dostępu do dotyczących jej danych oraz prawo do poprawienia lub
usunięcia nieprawidłowych lub niekompletnych danych. W ramach swoich
odpowiednich zakresów obowiązków Komisja i państwa członkowskie
gwarantują, że nieprawidłowe i przetwarzane niezgodnie z prawem
dane są usuwane zgodnie z właściwymi przepisami. Dane są
poprawiane i usuwane w najkrótszym możliwym terminie, jednak nie
później niż w terminie 60 dni od złożenia wniosku przez
osobę, której dane dotyczą.
Rozdział XV
Współpraca między państwami członkowskimi
Artykuł 79
Krajowe punkty kontaktowe
1.           Każde państwo
członkowskie wyznacza jeden krajowy punkt kontaktowy w celu
ułatwienia przebiegu procedur określonych w rozdziałach II i
III.
2.           Każde państwo
członkowskie przekazuje Komisji dane swojego punktu kontaktowego. Komisja
publikuje wykaz punktów kontaktowych.
Artykuł 80
Wsparcie Komisji
Komisja wspiera funkcjonowanie współpracy
państw członkowskich w ramach procedur wydawania pozwoleń, o
których mowa w rozdziałach II i III niniejszego rozporządzenia, oraz
funkcjonowanie współpracy, o której mowa w art. 40 ust. 2.
Artykuł 81
Grupa ds. Koordynacji Badań Klinicznych i Doradztwa
1.           Niniejszym ustanawia się
Grupę ds. Koordynacji Badań Klinicznych i Doradztwa (CTAG), w
skład której wchodzą krajowe punkty kontaktowe, o których mowa w art.
79.
2.           Zadania CTAG obejmują:
a)      wspieranie wymiany informacji między
państwami członkowskimi i Komisją na temat doświadczeń
uzyskanych w zakresie wykonywania niniejszego rozporządzenia;
b)      pomoc dla Komisji w udzielaniu wsparcia,
o którym mowa w art. 80.
3.           Przedstawiciel Komisji
przewodniczy CTAG.
4.           CTAG odbywa regularne
posiedzenia, a także zbiera się w razie potrzeby na wniosek Komisji lub
państwa członkowskiego.
5.           Komisja prowadzi sekretariat
CTAG.
Rozdział
XVI
Opłaty
Artykuł 82
Zasada ogólna
Niniejsze rozporządzenie nie narusza
możliwości nałożenia przez państwa członkowskiego
opłaty za prowadzenie działań określonych w niniejszym rozporządzeniu,
pod warunkiem że wysokość opłaty ustalona jest w
przejrzysty sposób i na zasadzie zwrotu kosztów.
Artykuł 83
Jedna opłata za działanie dla jednego państwa
członkowskiego
W związku z oceną, o której mowa w
rozdziałach II i III, państwo członkowskie nie wymaga wniesienia
wielu opłat do różnych organów zaangażowanych w przeprowadzenie
tej oceny.
Rozdział
XVII
Akty wykonawcze i akty delegowane
Artykuł 84
Komitet
1.           Komisję wspomaga Stały
Komitet ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi ustanowiony na mocy
dyrektywy 2001/83/WE. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu
rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2.           W przypadku odesłania do
niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr
182/2011.
W przypadku gdy opinia komitetu ma być
uzyskana w drodze procedury pisemnej, procedura ta kończy się bez
osiągnięcia rezultatu gdy, przed upływem terminu na wydanie
opinii, zdecyduje o tym przewodniczący komitetu lub wniesie o to
większość zwykła członków komitetu.
Artykuł 85
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1.           Powierzenie Komisji
uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom
określonym w niniejszym artykule.
2.           Uprawnienia do przyjęcia
aktów delegowanych, o których mowa w art. 27, 42, 60 i 67, powierza się
Komisji na czas nieokreślony od daty wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia.
3.           Przekazanie uprawnień,
o którym mowa w art. 27, 42, 60 i 67, może zostać
w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez
Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie
określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu
staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu
w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym
w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na
ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów
delegowanych.
4.           Niezwłocznie po
przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie
Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5.           Akt delegowany przyjęty
na podstawie art. 27, 42, 60 i 67 wchodzi w życie tylko
jeśli Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu
w terminie 2 miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi
Europejskiemu i Radzie, lub jeśli, przed upływem tego terminu,
zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję,
że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o 2
miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Rozdział
XVIII
Przepisy różne
Artykuł 86
Produkty lecznicze zawierające komórki, składające się z
nich lub uzyskane na ich bazie
Niniejsze rozporządzenie nie wpływa
na stosowanie przepisów krajowych, które, z przyczyn nieuwzględnionych w
niniejszym rozporządzeniu, zakazują stosowania konkretnych typów
komórek ludzkich lub zwierzęcych lub sprzedaży, dostarczania
bądź stosowania produktów leczniczych zawierających takie
komórki, składających się z nich bądź
sporządzonych na ich bazie, oraz przepisów krajowych, które z takich
samych przyczyn ograniczają wspomniane stosowanie takich komórek lub
wspomnianą sprzedaż, dostarczanie bądź stosowanie takich
produktów leczniczych. Państwa członkowskie przedstawiają Komisji
odpowiednie przepisy krajowe.
Artykuł 87
Powiązania z innymi przepisami
Niniejsze rozporządzenie nie narusza
przepisów dyrektywy Rady 97/43/Euratom[24],
dyrektywy Rady 96/29/Euratom[25],
dyrektywy 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[26], oraz dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2009/41/WE [27].
Artykuł 88
Badane produkty lecznicze nieodpłatne dla uczestników
Bez uszczerbku dla kompetencji państw
członkowskich do ustalania ich polityki zdrowotnej oraz do organizowania i
świadczenia usług zdrowotnych i opieki medycznej, uczestnik nie
ponosi kosztów badanych produktów leczniczych.
Artykuł 89
Ochrona danych
1.           Państwa
członkowskie stosują dyrektywę 95/46/WE do przetwarzania danych
osobowych, które odbywa się w państwach członkowskich na
podstawie niniejszego rozporządzenia.
2.           Rozporządzenie (WE) nr
45/2001 stosuje się do przetwarzania danych osobowych przez Komisję i
Europejską Agencję Leków na podstawie niniejszego
rozporządzenia.
Artykuł 90
Odpowiedzialność cywilna i karna
Niniejsze rozporządzenie nie narusza
krajowych i unijnych przepisów dotyczących odpowiedzialności cywilnej
i karnej sponsora lub badacza.
Rozdział XIX
Przepisy końcowe
Artykuł 91
Uchylenie
1.           Dyrektywa 2001/20/WE traci moc z
dniem [please set a specific date - two years after publication of this
Regulation].
2.           W drodze odstępstwa od ust. 1,
jeżeli wniosek o pozwolenie na badanie kliniczne został
złożony przed datą, o której mowa w art. 92 ust. 2 [datą
rozpoczęcia stosowania], na podstawie dyrektywy 2001/20/WE, to badanie
kliniczne nadal podlega przepisom tej dyrektywy do dnia [please set a
specific date – five years after publication of this Regulation].
3.           Odesłania do dyrektywy
2001/20/WE odczytuje się jako odesłania do niniejszego
rozporządzenia zgodnie z tabelą korelacji podaną w
załączniku V.
Artykuł 92
Przepis przejściowy
W drodze odstępstwa od art. 91 ust. 1,
jeżeli wniosek o pozwolenie na badanie kliniczne został
złożony w okresie od dnia [please set a specific date - two years
from the publication of this Regulation] do dnia [please set a specific
date - three years after publication], to badanie kliniczne można
rozpocząć zgodnie z art. 6, 7 i 9 dyrektywy 2001/20/WE. Takie badanie
kliniczne nadal podlega przepisom tej dyrektywy do dnia [please set a
specific date – five years after publication of this Regulation].
Artykuł 93
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w
życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się
od dnia [please set a specific date - two years after its publication].
Niniejsze
rozporządzenie wiąże w całości i jest
bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego           W
imieniu Rady
Przewodniczący                                             Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK I
Dokumentacja pierwotnego wniosku
1.           Wprowadzenie i zasady ogólne
1.           Sponsor w stosownych
przypadkach czyni odniesienie do poprzednich wniosków. Jeżeli wnioski te
zostały złożone przez innego sponsora, należy
przedłożyć jego pisemną zgodę.
2.           Wniosek musi być
podpisany przez sponsora. Podpis ten stanowi potwierdzenie, że sponsor
jest przekonany, iż:
·
przekazane informacje są kompletne;
·
załączone dokumenty zawierają
dokładny opis dostępnych informacji;
·
badanie kliniczne zostanie przeprowadzone zgodnie z
protokołem.
3.           Dokumentacja wniosku, o
którym mowa w art. 11, ogranicza się do sekcji 2-10 niniejszego
załącznika.
4.           Nie naruszając przepisów art. 26, dokumentacja
wniosku, o którym mowa w art. 14, ogranicza się do sekcji 11-17 niniejszego
załącznika.
2.           List przewodni
5.           W liście przewodnim
zwraca się uwagę na szczególne cechy badania.
6.           Nie trzeba jednak w
liście przewodnim powielać informacji już zawartych w formularzu
wniosku UE, z wyjątkiem:
·
swoistych cech populacji badania, na przykład
uczestników niebędących w stanie wyrazić świadomej zgody
lub małoletnich;
·
tego, czy badanie obejmuje pierwsze podanie ludziom
nowej substancji czynnej;
·
tego, czy wskazania naukowe dotyczące badania
lub badanego produktu leczniczego zostały wydane przez Agencję,
właściwy organ krajowy państwa członkowskiego czy
państwo trzecie; oraz
·
tego, czy badanie jest lub ma być
częścią planu badań klinicznych z udziałem populacji
pediatrycznej („PIP”), o którym mowa w tytule II rozdział 3
rozporządzenia (WE) nr 1901/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12
grudnia 2006 r. w sprawie produktów leczniczych stosowanych w pediatrii[28] (jeżeli Agencja
wydała już decyzję w sprawie PIP, w liście przewodnim
należy podać link do decyzji Agencji na jej stronie internetowej);
·
tego, czy badane produkty lecznicze lub pomocnicze
produkty lecznicze są środkiem odurzającym lub substancją
psychotropową;
·
tego, czy sponsor uzyskał oznaczenie badanego
produktu leczniczego lub choroby jako produktu sierocego lub choroby sierocej.
7.           W liście przewodnim
wskazuje się, w której części dokumentacji wniosku znajdują
się stosowne informacje.
8.           W liście przewodnim
wskazuje się, w której części dokumentacji wniosku znajdują
się informacje referencyjne dotyczące bezpieczeństwa,
służące ocenie, czy działanie niepożądane ma
charakter podejrzewanego nieoczekiwanego poważnego działania
niepożądanego.
9.           W przypadku ponownego
składania wniosku w liście przewodnim zwraca się uwagę na
zmiany w stosunku do poprzedniego wniosku.
3.           Formularz wniosku UE
10.         Formularz wniosku UE,
należycie wypełniony.
4.           Protokół
11.         W protokole opisuje się
cel, plan, metodykę, zagadnienia statystyczne i organizację badania.
12.         Protokół oznacza się
tytułem, numerem kodowym protokołu sponsora właściwym dla
wszystkich jego wersji (jeżeli takie istnieją), datą i numerem
wersji, uaktualnianymi w momencie zmiany protokołu, oraz krótkim
tytułem lub nazwą przypisaną protokołowi.
13.         Protokół zawiera w
szczególności:
·      jasne i jednoznaczne określenie zakończenia danego badania
klinicznego (w większości przypadków będzie to data ostatniej
wizyty ostatniego uczestnika; wszelkie wyjątki od tej zasady uzasadnia
się w protokole);
·      omówienie przydatności badania klinicznego i jego planu,
umożliwiające ocenę zgodnie z art. 6;
·      oszacowanie przewidywanych korzyści i ryzyka,
umożliwiające ocenę zgodnie z art. 6;
·      kryteria wykluczenia z badania i włączenia do badania;
·      uzasadnienie włączenia do badania uczestników, którzy nie
są w stanie wyrazić świadomej zgody, lub innych szczególnych
grup, na przykład osób małoletnich;
·      jeżeli osoby starsze lub kobiety są wykluczone z badania
klinicznego, wyjaśnienie i uzasadnienie odnośnych kryteriów
wykluczenia;
·      szczegółowy opis procedury naboru i świadomej zgody, w
szczególności jeżeli uczestnicy nie są w stanie wyrazić
świadomej zgody;
·      podsumowanie rozwiązań dotyczących monitorowania;
·      opis polityki w zakresie publikacji;
·      opis rozwiązań dotyczących opieki nad uczestnikami po
zakończeniu ich udziału w badaniu, w przypadku gdy taka dodatkowa
opieka jest niezbędna ze względu na udział uczestników w badaniu
i gdy różni się ona od opieki zwykle przewidywanej w danym stanie
zdrowia;
·      opis rozwiązań, o ile takie istnieją, dotyczących
identyfikowania, przechowywania, niszczenia i zwrotu badanego produktu
leczniczego i pomocniczego produktu leczniczego zgodnie z art. 48;
·      opis rozwiązań dotyczących zgodności z
obowiązującymi przepisami w zakresie ochrony danych osobowych, w
szczególności rozwiązań organizacyjnych i technicznych, które
zostaną wprowadzone, aby zapobiec nieupoważnionemu dostępowi do
przetwarzanych informacji i danych osobowych, ich ujawnieniu,
rozpowszechnieniu, zmianie lub utracie;
·      opis środków, które zostaną wprowadzone w celu zapewnienia
poufności zapisów dotyczących danych uczestników badań
klinicznych oraz ich danych osobowych;
·      opis środków, które zostaną wprowadzone w przypadku
naruszenia bezpieczeństwa danych w celu ograniczenia ewentualnych
niekorzystnych skutków;
·      należycie uzasadnione powody przedłożenia streszczenia
wyników badań klinicznych później niż po upływie jednego
roku;
·      uzasadnienie użycia pomocniczych produktów leczniczych
niedopuszczonych do obrotu.
14.         Jeżeli badanie kliniczne
prowadzone jest z użyciem substancji czynnej dostępnej w Unii
Europejskiej pod różnymi nazwami handlowymi w szeregu produktów
leczniczych dopuszczonych do obrotu, w protokole można określić
leczenie jedynie w odniesieniu do substancji czynnej lub kodu klasyfikacji
anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) (poziom 3-5) i nie podawać
nazwy handlowej każdego produktu.
15.         Jeżeli chodzi o
powiadamianie o zdarzeniach niepożądanych, w protokole wskazuje
się:
·      zdarzenia niepożądane lub nieprawidłowe wyniki
badań laboratoryjnych mające decydujące znaczenie dla oceny
bezpieczeństwa, które należy zgłaszać sponsorowi; oraz
·      poważne zdarzenia niepożądane, które nie wymagają
zgłaszania przez badacza.
16.         W razie potrzeby porusza
się w protokole kwestie dotyczące etykietowania i odślepienia
badanych produktów leczniczych.
17.         Do
protokołu dołącza się jego streszczenie.
5.           Broszura badacza (BB)
18.         Celem BB jest przedstawienie
badaczom i innym osobom zaangażowanym w badanie informacji
ułatwiających im zrozumienie przesłanek stojących za
kluczowymi elementami protokołu – takimi jak dawkowanie,
częstotliwość dawkowania/przerwy w dawkowaniu, metody podawania
i procedury monitorowania bezpieczeństwa – oraz zastosowanie się do
nich.
19.         Informacje w BB należy
przedstawić w zwięzły, prosty, obiektywny, zrównoważony i
niemający charakteru promocyjnego sposób, umożliwiający
klinicyście lub badaczowi ich zrozumienie i dokonanie bezstronnej oceny
stosowności proponowanego badania klinicznego pod kątem
związanego z nim ryzyka i korzyści. BB sporządza się na
podstawie wszelkich dostępnych informacji i dowodów uzasadniających
proponowane badanie kliniczne i bezpieczne użycie badanego produktu
leczniczego w trakcie badania i przedstawia się ją w formie
streszczeń.
20.         Jeżeli badany produkt
leczniczy jest dopuszczony do obrotu i jest stosowany zgodnie z warunkami
pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, zatwierdzona charakterystyka produktu
leczniczego (ChPL) stanowi broszurę badacza. Jeżeli warunki
użycia w badaniu klinicznym różnią się od warunków
zatwierdzonych w pozwoleniu, ChPL należy uzupełnić o
streszczenie odpowiednich danych nieklinicznych i klinicznych
uzasadniających użycie badanego produktu leczniczego w badaniu
klinicznym. W przypadku gdy w protokole identyfikuje się badany produkt
leczniczy jedynie poprzez jego substancję czynną, sponsor wybiera
jedną ChPL jako odpowiednik BB dla wszystkich produktów leczniczych, które
zawierają tę substancję czynną i są stosowane w
którymkolwiek ośrodku badania klinicznego.
21.         W przypadku badania
międzynarodowego, w którym produkt leczniczy, który ma być stosowany
w każdym państwie członkowskim, jest produktem dopuszczonym do
obrotu na szczeblu krajowym, a ChPL różnią się w poszczególnych
państwach członkowskich, sponsor wybiera jedną ChPL dla
całego badania klinicznego. Daną ChPL musi być charakterystyka
najodpowiedniejsza dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów.
22.         Jeżeli BB nie jest charakterystyką produktu
leczniczego, musi ona zawierać jasno wyodrębnioną
część, w której określa się, które działania
niepożądane należy uznawać za oczekiwane działania
niepożądane, a także podaje informacje na temat
częstotliwości i charakteru działań niepożądanych
(„informacje referencyjne dotyczące bezpieczeństwa”).
6.           Dokumentacja dotycząca Dobrej
Praktyki Wytwarzania („GMP”) w odniesieniu do badanego produktu leczniczego
(BPL)
23.         Jeżeli chodzi o
dokumentację dotyczącą zgodności z GMP, stosuje się
następujące zasady.
24.         W następujących
przypadkach nie jest konieczne przedkładanie dokumentacji:
·      BPL jest dopuszczony do obrotu, nie jest zmodyfikowany i jest
wytwarzany w UE; lub
·      BPL nie jest wytwarzany w UE, ale jest dopuszczony do obrotu i nie jest
zmodyfikowany.
25.         Jeżeli BPL nie jest
dopuszczony do obrotu i nie ma pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego
przez państwo trzecie będące stroną Międzynarodowej
konferencji ds. harmonizacji wymagań technicznych dla rejestracji produktów
leczniczych stosowanych u ludzi („ICH”) oraz nie jest wytwarzany w UE,
przedkłada się następującą dokumentację:
·      kopię pozwolenia na przywóz, o którym mowa w art. 58; oraz
·      zaświadczenie wystawione przez osobę wykwalifikowaną w
UE, poświadczające, że wytwarzanie danego produktu jest zgodne z
GMP, która jest co najmniej równorzędna GMP stosowanej w UE, o ile w
umowach o wzajemnym uznaniu pomiędzy UE a państwami trzecimi nie ma
odpowiednich ustaleń w tej kwestii.
26.         We wszystkich pozostałych
przypadkach przedkłada się kopię pozwolenia na wytwarzanie lub
przywóz, o którym mowa w art. 58.
27.         W przypadku BPL, których
wytwarzanie lub przywóz nie podlega wymogowi uzyskania pozwolenia na
wytwarzanie lub przywóz zgodnie z art. 58, przedkłada się
dokumentację wykazującą zgodność z wymaganiami, o
których mowa w art. 58 ust. 6.
7.           Dokumentacja BPL (DBPL)
28.         W DBPL podaje się
informacje dotyczące jakości wszelkich BPL, wytwarzania i kontroli
BPL oraz dane pochodzące z badań nieklinicznych i z zastosowania
klinicznego BPL.
7.1.1.     Dane dotyczące BPL
7.1.1.1.  Wprowadzenie
29.         Jeżeli chodzi o dane,
DBPL może zostać zastąpiona inną dokumentacją, która
może być przedłożona niezależnie lub wraz z
uproszczoną DBPL. Szczegółowe informacje dotyczące „uproszczonej
DBPL” przedstawiono w sekcji 7.1.2.
30.         Na wstępie DBPL musi
znajdować się szczegółowy spis treści i słowniczek
terminów.
31.         Informacje zawarte w DBPL
muszą być zwięzłe. DBPL nie może być nadmiernie
obszerna. Preferuje się prezentację danych w formie tabelarycznej,
której towarzyszy krótki opis wskazujący najistotniejsze kwestie.
7.1.1.2.  Dane dotyczące
jakości
32.         Dane dotyczące
jakości przedkłada się w postaci logicznej struktury.
7.1.1.3.  Niekliniczne dane
farmakologiczne i toksykologiczne
33.         DBPL musi również zawierać
streszczenia danych nieklinicznych dotyczących farmakologii i toksykologii
w odniesieniu do każdego BPL stosowanego w badaniu klinicznym. Musi
także zawierać wykaz przeprowadzonych badań i odpowiednią
bibliografię. Gdy tylko jest to właściwe, preferuje się
prezentację danych w formie tabelarycznej, której towarzyszy krótki opis
wskazujący najistotniejsze kwestie. Streszczenia przeprowadzonych
badań muszą umożliwiać ocenę adekwatności badania
i tego, czy badanie zostało przeprowadzone zgodnie z dopuszczalnym
protokołem.
34.         Dane niekliniczne
dotyczące farmakologii i toksykologii przedkłada się w postaci
logicznej struktury, na przykład według nagłówków wskazanych w
aktualnej wersji modułu 4 wspólnego dokumentu technicznego lub w formie
elektronicznego wspólnego dokumentu technicznego (eCTD).
35.         W DBPL należy
przedstawić krytyczną analizę danych, w tym uzasadnienie
pominięć danych, oraz ocenę bezpieczeństwa produktu w
kontekście proponowanego badania klinicznego, a nie tylko zwykłe
streszczenie przeprowadzonych badań.
36.         DBPL musi zawierać
oświadczenie dotyczące sytuacji w zakresie zgodności z
Dobrą Praktyką Laboratoryjną lub równoważnymi normami, o
których mowa w art. 25 ust. 3.
37.         Badany materiał
używany w badaniach toksyczności musi być reprezentatywny dla
materiału używanego w badaniu klinicznym pod względem
jakościowego i ilościowego profilu zanieczyszczeń. Przygotowanie
materiału badanego podlega kontrolom koniecznym do spełnienia tego
warunku i tym samym do potwierdzenia prawidłowości badania.
7.1.1.4.  Dane dotyczące poprzednich
badań klinicznych i doświadczeń w stosowaniu u ludzi
38.         Dane dotyczące badań
klinicznych i doświadczeń w stosowaniu u ludzi przedkłada
się w postaci logicznej struktury, na przykład według
nagłówków wskazanych w aktualnej wersji modułu 5 wspólnego dokumentu
technicznego lub w formie eCTD.
39.         W sekcji tej należy
przedstawić streszczenia wszystkich dostępnych danych z poprzednich
badań klinicznych i doświadczeń w stosowaniu u ludzi, w których
stosowano BPL.
40.         Musi
ona zawierać oświadczenie dotyczące zgodności wymienionych
badań klinicznych z Dobrą Praktyką Kliniczną ((„GCP”) oraz
odniesienie do wpisu w rejestrze publicznym, o którym mowa w art. 25 ust. 4-6.
7.1.1.5.  Ogólna ocena ryzyka i
korzyści
41.         W sekcji tej należy przedstawić
krótkie zintegrowane streszczenie zawierające krytyczną analizę
danych nieklinicznych i klinicznych pod kątem potencjalnego ryzyka i
korzyści związanych z proponowanym badaniem, o ile informacje te nie
zostały już przedstawione w protokole. Jeżeli zostały one
przedstawione w protokole, w tej sekcji należy podać odesłania
do odpowiedniej sekcji protokołu. W tekście należy wskazać
wszelkie badania, które przedwcześnie zakończono, i omówić powody.
We wszelkich oszacowaniach możliwego do przewidzenia ryzyka i oczekiwanych
korzyści w odniesieniu do badań dotyczących małoletnich lub
dorosłych niezdolnych do wyrażenia zgody uwzględnia się
przepisy szczegółowe określone w niniejszym rozporządzeniu.
42.         W stosownych przypadkach
należy omówić marginesy bezpieczeństwa w odniesieniu do
względnej ekspozycji ogólnoustrojowej na dany BPL, najlepiej w oparciu o
dane dotyczące „pola pod krzywą” lub dane dotyczące maksymalnego
stężenia (Cmax), w zależności od tego, które z
tych danych zostaną uznane za bardziej istotne, a nie w odniesieniu do
stosowanego dawkowania. Należy również omówić
istotność kliniczną wszelkich ustaleń przyjętych w
badaniach nieklinicznych i badaniach biomedycznych oraz zalecenia
dotyczące dalszego monitorowania skutków i bezpieczeństwa w badaniach
klinicznych.
7.1.2.     Uproszczona DBPL poprzez
odesłanie do innej dokumentacji
43.         Wnioskodawca może
odsyłać do innej dokumentacji przedłożonej niezależnie
lub wraz z uproszczoną DBPL.
7.1.2.1.  Możliwość
odesłania do BB
44.         Wnioskodawca
może przedstawić niezależną DBPL lub odesłać do
BB w przypadku przedklinicznych i klinicznych części DBPL. W tej
drugiej sytuacji streszczenia informacji przedklinicznych i informacji
klinicznych muszą zawierać dane, najlepiej w tabelach,
przedstawiające informacje dostatecznie szczegółowe, by
umożliwić oceniającym podjęcie decyzji w sprawie
potencjalnej toksyczności BPL i bezpieczeństwa jego użycia w
proponowanym badaniu. Jeżeli istnieje jakiś szczególny aspekt danych
przedklinicznych lub danych klinicznych, który wymaga szczegółowego
wyjaśnienia fachowego lub dyskusji wykraczającej poza zwykły
zakres BB, informacje przedkliniczne i kliniczne przedkłada się jako
część DBPL.
7.1.2.2.  Możliwość
odesłania do ChPL
45.         Wnioskodawca może
przedłożyć aktualną wersję ChPL jako DBPL, jeżeli
BPL jest dopuszczony do obrotu. Dokładne wymogi przedstawiono
szczegółowo w tabeli 1.
Tabela 1: Zawartość uproszczonej DBPL
 Rodzaje poprzedniej oceny || Dane dotyczące jakości || Dane niekliniczne || Dane kliniczne
 BPL jest dopuszczony do obrotu lub ma pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w państwie będącym stroną ICH i jest stosowany w badaniu: ||   ||   ||
 - w ramach warunków ChPL || ChPL
 - z wykroczeniem poza warunki ChPL || ChPL || W stosownych przypadkach || W stosownych przypadkach
 - po zmianie (np. zaślepianiu) || P+A || ChPL || ChPL
 BPL w innej postaci farmaceutycznej lub o innej mocy jest dopuszczony do obrotu lub ma pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w państwie będącym stroną ICH oraz BPL jest dostarczany przez posiadacza pozwolenia na dopuszczenie do obrotu || ChPL+P+A || Tak || Tak
 BPL nie jest dopuszczony do obrotu ani nie ma pozwolenia na dopuszczenie do obrotu w państwie będącym stroną ICH, ale substancja czynna jest zawarta w produkcie leczniczym dopuszczonym do obrotu oraz ||   ||   ||
 - jest dostarczana przez tego samego producenta || ChPL+P+A || Tak || Tak
 - jest dostarczana przez innego producenta || ChPL+S+P+A || Tak || Tak
 BPL był przedmiotem wcześniejszego wniosku ws. badania klinicznego i został dopuszczony do obrotu w zainteresowanym państwie członkowskim oraz nie został zmodyfikowany oraz ||   ||   ||
 - brak jest nowych danych od ostatniej zmiany we wniosku ws. badania klinicznego || Odesłanie do poprzednio złożonych dokumentów
 - dostępne są nowe dane od ostatniej zmiany we wniosku ws. badania klinicznego || Nowe dane || Nowe dane || Nowe dane
 - jest stosowany w innych warunkach || W stosownych przypadkach || W stosownych przypadkach || W stosownych przypadkach
(S: dane dotyczące substancji czynnej; P:
dane dotyczące BPL; A: dodatkowe informacje na temat urządzeń i
wyposażenia, oceny bezpieczeństwa czynników ubocznych, nowych
zaróbek, rozpuszczalników do odtwarzania oraz rozcieńczalników)
46.         Jeżeli BPL jest
określony w protokole w odniesieniu do substancji czynnej lub kodu ATC
(zob. powyżej, sekcja 4), wnioskodawca może zastąpić DBPL
jedną reprezentatywną ChPL dla każdej substancji
czynnej/substancji czynnej należącej do danej grupy ATC.
Alternatywnie wnioskodawca może przedstawić odpowiednio zestawiony
dokument zawierający informacje równorzędne do informacji zawartych w
reprezentatywnych ChPL dla każdej substancji czynnej, która mogłaby
być użyta jako BPL w badaniu klinicznym.
7.1.3.     DBPL w przypadku placebo
47.         Jeżeli BPL to placebo, wymagania w zakresie informacji
ograniczają się do danych dotyczących jakości. Nie jest
wymagana dodatkowa dokumentacja, jeżeli placebo ma taki sam skład jak
testowany badany produkt leczniczy, jest wytwarzane przez tego samego
producenta i nie jest jałowe.
8.           Dokumentacja pomocniczego produktu
leczniczego
48.         Nie naruszając przepisów
art. 62, wymagania w zakresie dokumentacji określone w sekcji 6 i 7
stosuje się również w odniesieniu do pomocniczych produktów
leczniczych. Jednak w przypadku gdy pomocniczy produkt leczniczy jest
dopuszczony do obrotu w zainteresowanym państwie członkowskim, nie
przedkłada się dodatkowych informacji.
9.           Wskazania naukowe i plan badań
klinicznych z udziałem populacji pediatrycznej (PIP)
49.         Jeśli jest dostępne,
przedkłada się kopię streszczenia wskazań naukowych agencji
lub dowolnego państwa członkowskiego bądź państwa
trzeciego w odniesieniu do badania klinicznego.
50.         Jeśli badanie kliniczne
jest częścią uzgodnionego PIP, przedkłada się
kopię decyzji Agencji dotyczącej porozumienia w sprawie PIP oraz
opinię Komitetu Pediatrycznego, o ile dokumenty te nie są w pełni
dostępne przez Internet. Jeżeli są dostępne poprzez
Internet, wystarczy podać link do tej dokumentacji w liście
przewodnim (zob. sekcja 2).
10.         Treść etykiet BPL
11.         Zasady naboru (informacje w odniesieniu
do poszczególnych zainteresowanych państw członkowskich)
51.         O ile nie opisano tego w protokole,
w odrębnym dokumencie opisuje się szczegółowo procedury naboru
uczestników.
52.         W przypadku gdy rekrutacja
uczestników odbywa się przy pomocy ogłoszeń, przedkłada
się kopie materiałów reklamowych, w tym wszelkie materiały
drukowane oraz nagrania dźwiękowe i audiowizualne. Przedstawia
się w skrócie proponowane procedury postępowania z odpowiedziami na
ogłoszenia. Obejmuje to planowane rozwiązania w zakresie informowania
i udzielania porad osobom, które odpowiedziały na ogłoszenia, lecz
nie uznano za właściwe włączenia ich do badania.
12.         Informacje dla uczestników i procedura
świadomej zgody (informacje w odniesieniu do poszczególnych
zainteresowanych państw członkowskich)
53.         Wszystkie informacje dla
uczestników (lub, w stosownych przypadkach, dla rodziców lub przedstawiciela
ustawowego) przed podjęciem przez nich decyzji o uczestnictwie lub
wstrzymaniu się od uczestnictwa przedkłada się razem z
formularzem pisemnej świadomej zgody.
54.         Opis procedur odnoszących
się do świadomej zgody w określonych okolicznościach, który
należy przedłożyć:
–
w przypadku badań z udziałem
małoletnich lub uczestników niezdolnych do wyrażenia świadomej
zgody, opisuje się procedury uzyskiwania świadomej zgody jednego lub
obojga rodziców lub przedstawiciela ustawowego oraz udział
małoletniego lub uczestnika niezdolnego do wyrażenia świadomej
zgody;
–
jeżeli stosuje się procedurę zgody z
udziałem świadka, przedstawia się odpowiednie informacje na
temat przyczyn korzystania ze świadka, wyboru świadka oraz procedury
uzyskiwania świadomej zgody;
–
w przypadku badań klinicznych, o których mowa
w art. 32, opisuje się procedurę uzyskiwania świadomej zgody
przedstawiciela ustawowego i uczestnika na kontynuowanie badania klinicznego.
–
w przypadku badań klinicznych w sytuacjach
nagłych, opis procedur przeprowadzonych w celu określenia
nagłości sytuacji i jej udokumentowania.
55.         W powyższych przypadkach
przedstawia się informacje udzielane uczestnikowi oraz rodzicom lub
przedstawicielowi ustawowemu.
13.         Odpowiednie kwalifikacje badacza
(informacje w odniesieniu do poszczególnych zainteresowanych państw
członkowskich)
56.         Przedkłada się wykaz
planowanych ośrodków badawczych, w których mają być prowadzone
badania kliniczne, imiona i nazwiska oraz stanowiska badaczy odpowiedzialnych
za zespół badaczy prowadzących badanie kliniczne w ośrodku
badawczym („główny badacz”) oraz informacje na temat liczby uczestników w
poszczególnych ośrodkach.
57.         W życiorysach i innych
stosownych dokumentach przedkłada się opis kwalifikacji głównych
badaczy. Opisuje się wszelkie wcześniejsze szkolenia na temat zasad
GCP lub doświadczenia uzyskane w trakcie pracy przy badaniach klinicznych
i opieki nad pacjentem.
58.         Przedstawia się wszelkie
okoliczności, takie jak interesy ekonomiczne, co do których istnieje
podejrzenie, że mogłyby one wpływać na
bezstronność głównych badaczy.
14.         Odpowiednia jakość
ośrodków badawczych (informacje w odniesieniu do poszczególnych
zainteresowanych państw członkowskich)
59.         Przedkłada się
pisemne oświadczenie na temat odpowiedniej jakości ośrodków
badawczych, złożone przez kierownika przychodni/instytucji w
ośrodku badawczym lub inną upoważnioną osobę, zgodnie
z systemem obowiązującym w danym państwie członkowskim.
15.         Dowód ubezpieczenia lub
przystąpienia do krajowego mechanizmu odszkodowawczego (informacje w
odniesieniu do poszczególnych zainteresowanych państw członkowskich)
16.         Rozwiązania finansowe (informacje w
odniesieniu do poszczególnych zainteresowanych państw członkowskich)
60.         Przedkłada się
informacje na temat transakcji finansowych oraz rekompensat wypłacanych
uczestnikom oraz badaczom/ośrodkom za udział w badaniu klinicznym.
61.         Przedkłada się opis
wszelkich umów między sponsorem a ośrodkiem.
17.         Dowód wniesienia opłaty (informacje
w odniesieniu do poszczególnych zainteresowanych państw
członkowskich)
ZAŁĄCZNIK II
Dokumentacja wniosku o istotną zmianę
1.           Wprowadzenie i zasady ogólne
1.           W przypadku gdy istotna
zmiana dotyczy więcej niż jednego badania klinicznego tego samego
sponsora i tego samego BPL, sponsor może wystąpić z jednym
wnioskiem o pozwolenie. List przewodni i powiadomienie powinny zawierać
wykaz wszystkich badań klinicznych, których dotyczy zmiana, z podaniem ich
oficjalnych numerów identyfikacyjnych i odpowiednich numerów kodowych zmian.
2.           Wniosek musi być
podpisany przez sponsora. Podpis ten stanowi potwierdzenie, że sponsor
jest przekonany, iż:
·      przekazane informacje są kompletne;
·      załączone dokumenty zawierają dokładny opis
dostępnych informacji;
·      badanie kliniczne zostanie przeprowadzone zgodnie ze zmienioną
dokumentacją.
2.           List przewodni
3.           List przewodni
zawierający następujące informacje:
–       - w tytule listu numer UE badania i numer
protokołu sponsora (jeżeli jest dostępny) oraz tytuł
badania i numer kodowy zmiany wprowadzonej przez sponsora
umożliwiający indywidualną identyfikację istotnej zmiany,
wskutek czego zapewnia się konsekwentne stosowanie numeru kodowego;
–       dane identyfikacyjne wnioskodawcy;
–       oznaczenie zmiany (numer kodowy i data
istotnej zmiany wprowadzonej przez sponsora), dzięki czemu jedna zmiana
może odnosić się do kilku zmian w protokole lub naukowych
dokumentach uzasadniających;
–       zwrócenie uwagi na ewentualne szczególne
kwestie odnoszące się do zmiany i wskazanie, w której
części pierwotnej dokumentacji wniosku znajdują się
odpowiednie informacje lub teksty;
–       wskazanie wszelkich informacji
nieujętych w formularzu wniosku o zmianę, które mogłyby
mieć wpływ na ryzyko dla uczestników badania,
–       w stosownych przypadkach wykaz wszystkich
badań klinicznych, których dotyczy zmiana, z podaniem oficjalnych numerów
identyfikacyjnych i odpowiednich numerów kodowych zmian (zob. powyżej).
3.           Formularz wniosku o zmianę
4.           Opis zmiany
4.           Zmianę opisuje się
przy pomocy następujących dokumentów:
–       odpowiedniego fragmentu zmienionych
dokumentów ze wskazaniem poprzedniego i nowego brzmienia przy pomocy funkcji
„śledzenie zmian” oraz fragmentu zawierającego tylko nowe brzmienie;
–       niezależnie od poprzedniego punktu,
jeżeli zmiany są tak obszerne lub daleko idące, że
uzasadniają stworzenie całkowicie nowej wersji dokumentu,
zamieścić należy nową wersję całego dokumentu (w
takich przypadkach należy przedstawić wykaz zmian w dokumentach w
postaci dodatkowej tabeli, dzięki której identyczne zmiany można
podzielić na grupy).
5.           Nową wersję oznacza
się datą i numerem uaktualnionej wersji.
5.           Informacje uzasadniające
6.           Dodatkowe informacje
uzasadniające zawierają w stosownych przypadkach:
–       streszczenia danych;
–       uaktualnioną ogólną ocenę
ryzyka i korzyści;
–       możliwe konsekwencje dla uczestników
już włączonych do badania;
–       możliwe konsekwencje dla oceny
wyników.
6.           Aktualizacja formularza wniosku UE
7.           Jeżeli istotna zmiana
wiąże się z poprawkami zapisów w formularzu wniosku UE,
przedkłada się skorygowaną wersję tego formularza. W
skorygowanym formularzu zaznacza się pola, których dotyczy istotna zmiana.
ZAŁĄCZNIK
III
Zgłaszanie danych dotyczących bezpieczeństwa
1.           zgłaszanie sponsorowi
poważnych zdarzeń niepożądanych przez badacza
1.           Zdarzeniem
niepożądanym może być jakakolwiek niekorzystna i
niezamierzona oznaka (w tym, na przykład, nieprawidłowe wyniki
badań laboratoryjnych), objaw lub choroba, tymczasowo powiązane ze
stosowaniem produktu leczniczego.
2.           Badacz zgłasza
poważne zdarzenia niepożądane, o których mowa w art. 37 ust. 2,
natychmiast po dowiedzeniu się o poważnym zdarzeniu
niepożądanym. W razie potrzeby przesyła się sprawozdanie z
dalszych działań, aby umożliwić sponsorowi ustalenie, czy
poważne zdarzenie niepożądane wymaga ponownej oceny stosunku
korzyści do ryzyka w badaniu klinicznym.
3.           Badacz jest odpowiedzialny za
zgłaszanie sponsorowi wszystkich poważnych zdarzeń
niepożądanych dotyczących uczestników prowadzonego przez siebie
badania klinicznego. Jeśli chodzi o uczestników prowadzonego przez niego
badania, badacz nie musi ich aktywnie monitorować pod kątem zdarzeń
niepożądanych po zakończeniu badania, o ile nie jest to
przewidziane w protokole.
4.           Poważne zdarzenia
niepożądane występujące po zakończeniu badania u
uczestników badania prowadzonego przez badacza zgłasza się
sponsorowi, jeżeli badacz otrzymuje o nich informację.
2.           Zgłaszanie Agencji podejrzewanych
nieoczekiwanych poważnych działań niepożądanych
(„SUSAR”) przez sponsora
2.1.        Poważne zdarzenie,
„działanie”
5.           Zdarzenie medyczne, które
wymaga interwencji w celu zapobieżenia jednej z właściwości
lub jednemu ze skutków, o których mowa w art. 2 akapit drugi pkt 29, jest
poważnym zdarzeniem niepożądanym.
6.           Definicja zdarzenia
niepożądanego obejmuje również błędy w stosowaniu
leków oraz zastosowania nieprzewidziane w protokole, w tym przypadki
niewłaściwego stosowania i nadużywania produktu.
7.           Definicja ta zakłada
uzasadnioną możliwość istnienia związku
przyczynowo-skutkowego między zdarzeniem a BPL. Oznacza to, że
istnieją fakty (dowody) lub argumenty, które wskazywałyby na taki
związek.
8.           W przypadku braku informacji
na temat przyczynowości od badacza dokonującego zgłoszenia
sponsor zwraca się do niego i zachęca do wyrażenia opinii w tej
kwestii. Ocena przyczynowości sformułowana przez badacza nie
może zostać pominięta przez sponsora. Jeżeli sponsor nie zgadza
się z dokonaną przez badacza oceną przyczynowości, w
zgłoszeniu przedstawia się opinie zarówno badacza, jak i sponsora.
2.2.        „Oczekiwany” lub
„nieoczekiwany” charakter
9.           Jeśli chodzi o
nieoczekiwany charakter, zgłoszenia, w których dodaje się istotne
informacje na temat swoistości, wzrostu częstości
występowania lub powagi (ciężkości) znanego, już
udokumentowanego poważnego działania niepożądanego,
stanowią zdarzenia nieoczekiwane.
10.         Oczekiwany charakter
wystąpienia działania niepożądanego określa sponsor w
informacjach referencyjnych dotyczących bezpieczeństwa („IRB”).
Określenia takiego dokonuje się na podstawie zdarzeń
zaobserwowanych wcześniej, a nie w oparciu o to, czego można
oczekiwać na podstawie właściwości farmakologicznych
produktu leczniczego.
11.         IRB zawarte są w
charakterystyce produktu leczniczego („ChPL”) lub w broszurze badacza (BB). W
liście przewodnim składanym wraz z dokumentacją wniosku
należy podać odniesienie do IRB. Jeżeli BPL jest dopuszczony do
obrotu w kilku zainteresowanych państwach członkowskich, a ChPL w
tych państwach się różnią, sponsor wybiera najbardziej
odpowiednią ChPL, jeśli chodzi o bezpieczeństwo uczestników,
jako IRB.
12.         IRB
mogą ulec zmianie w trakcie prowadzenia badania klinicznego. Do celów
zgłaszania podejrzewanych nieoczekiwanych poważnych działań
niepożądanych („SUSAR”) zastosowanie ma wersja IRB
obowiązująca w momencie wystąpienia danego SUSAR. Zmiana IRB ma
zatem wpływ na liczbę działań niepożądanych,
które należy zgłaszać jako SUSAR. Informacje na temat IRB
obowiązujących dla celów rocznego sprawozdania dotyczącego
bezpieczeństwa znajdują się w sekcji 3.
13.         Jeżeli informacje na
temat oczekiwanego charakteru zostały udostępnione przez badacza
dokonującego zgłoszenia, sponsor bierze je pod uwagę.
2.3.        Szczegółowy zakres
SUSAR, które należy zgłaszać
14.         Sponsor badania klinicznego
prowadzonego w co najmniej jednym państwie członkowskim zgłasza
następujące SUSAR:
·      wszystkie SUSAR występujące w danym badaniu klinicznym,
niezależnie od tego, czy SUSAR wystąpiło w ośrodku
badawczym w zainteresowanym państwie członkowskim lub państwie
trzecim; oraz
·      wszystkie SUSAR dotyczące tej samej substancji czynnej
(niezależnie od postaci farmaceutycznej i mocy lub badanych wskazań)
w badaniu klinicznym prowadzonym wyłącznie w państwie trzecim,
jeżeli to badanie kliniczne jest
–
sponsorowane przez tego samego sponsora; lub
–
sponsorowane przez innego sponsora, który jest
częścią tej samej spółki dominującej, albo opracowuje
produkt leczniczy wspólnie, na podstawie formalnego porozumienia, ze
wspomnianym tym samym sponsorem. Dostarczanie przyszłemu potencjalnemu
posiadaczowi pozwolenia na dopuszczenie do obrotu badanego produktu leczniczego
lub informacji dotyczących bezpieczeństwa nie powinno być
uznawane za wspólne opracowywanie produktu.
15.         Zgłoszeniu podlegają
także SUSAR stwierdzone po zakończeniu badania.
2.4.        Terminy
zgłaszania śmiertelnych lub zagrażających życiu SUSAR
16.         W przypadku śmiertelnych
i zagrażających życiu SUSAR sponsor zgłasza co najmniej
minimum informacji w miarę możliwości jak najszybciej, a w
każdym razie nie później niż w terminie siedmiu dni od
powiadomienia go o danym przypadku.
17.         Jeśli wstępne
zgłoszenie jest niekompletne, np. jeżeli sponsor nie dostarczył
wszystkich informacji lub oceny w terminie siedmiu dni, sponsor przedkłada
kompletne zgłoszenie na podstawie wstępnych informacji w terminie
dodatkowych ośmiu dni.
18.         Termin na dokonanie
wstępnego zgłoszenia (dzień 0 = Di 0) biegnie od chwili
otrzymania przez sponsora informacji spełniających minimalne kryteria
zgłoszenia.
19.         Jeżeli sponsor otrzyma nowe istotne informacje na
temat już zgłoszonego przypadku, termin biegnie ponownie od dnia
„zero”, tj. od dnia otrzymania nowych informacji. Informacje te przekazuje
się jako sprawozdanie z dalszych działań w terminie 15 dni.
2.5.        Terminy zgłaszania SUSAR
niepowodujących zgonu lub niezagrażających życiu
20.         SUSAR, które nie powodują
zgonu ani zagrożenia życia, zgłasza się w terminie 15 dni.
21.         Jeżeli okaże
się, że SUSAR spowodowało zgon lub zagrożenie życia,
chociaż początkowo zostało uznane za niepowodujące zgonu
lub niepowodujące zagrożenia życia, SUSAR niepowodujące
zgonu lub niezagrażające życiu zgłasza się
możliwie jak najszybciej, lecz nie później niż w ciągu 15
dni. Sprawozdanie z dalszych działań dotyczące śmiertelnych
lub zagrażających życiu SUSAR składa się możliwie
jak najszybciej, lecz nie później niż w terminie siedmiu dni od
uzyskania pierwszych informacji o tym, że działanie spowodowało
zgon lub zagrożenie życia. Informacje dotyczące sprawozdania z
dalszych działań znajdują się w sekcji 2.4.
22.         W
przypadku gdy okaże się, że SUSAR spowodowało zgon lub
zagrożenie życia, chociaż początkowo zostało uznane za
niepowodujące zgonu lub niepowodujące zagrożenia życia,
dokonuje się zgłoszenia łączonego, o ile wstępne
zgłoszenie nie zostało jeszcze dokonane.
2.6.        Odślepienie przypisania
do grup
23.         Sponsor zgłasza tylko
SUSAR, dla których następuje odślepienie przypisania uczestników do
grup.
24.         Badacz odślepia
przypisanie do grupy w trakcie badania klinicznego tylko wówczas, gdy jest to
istotne dla bezpieczeństwa uczestnika.
25.         Jeśli chodzi o sponsora,
o ile zdarzenie może stanowić SUSAR, odślepia on zaślepione
informacje tylko dla danego uczestnika. Odślepionych w powyższy
sposób informacji nie ujawnia się jednak osobom odpowiedzialnym za
bieżące prowadzenia badania (takim jak osoby zarządzające i
monitorujące oraz badacze) i osobom odpowiedzialnym za analizę danych
i interpretację wyników po zakończeniu badania, takim jak personel
biometryczny. Informacje odślepione udostępnia się
wyłącznie tym osobom, które muszą być zaangażowane w
zgłaszanie danych dotyczących bezpieczeństwa do Agencji i
komitetów monitorujących dane, lub osobom dokonującym
bieżących ocen bezpieczeństwa podczas badania.
26.         Jednakże w przypadku
badań dotyczących chorób o wysokiej zachorowalności lub
śmiertelności, gdy punktami końcowymi skuteczności
mogłyby być również SUSAR lub gdy punktem końcowym
skuteczności w badaniu klinicznym jest śmiertelność lub
inny „poważny” wynik (który mógłby zostać zgłoszony jako
SUSAR), integralność badania klinicznego może być
zagrożona, jeżeli zaślepienie badania jest systematycznie
łamane. W tych i podobnych okolicznościach sponsor zaznacza w
protokole, które poważne zdarzenia będą traktowane jako
związane z chorobą i nie będą podlegały
systematycznemu odślepianiu i zgłaszaniu w trybie przyspieszonym.
27.         We
wszystkich przypadkach po ujawnieniu zaślepionych informacji, jeżeli
zdarzenie okaże się SUSAR (np. w odniesieniu do oczekiwanego
charakteru wystąpienia zdarzenia), stosuje się przepisy
dotyczące zgłaszania SUSAR.
3.           Roczne sprawozdanie dotyczące
bezpieczeństwa
28.         W dodatku do sprawozdania
umieszcza się IRB obowiązujące na początku okresu
sprawozdawczego.
29.         IRB obowiązujące na
początku okresu sprawozdawczego służą jako IRB w całym
okresie sprawozdawczym.
30.         Jeśli IRB ulegną
znacznym zmianom podczas okresu sprawozdawczego, zmiany te wymienia się w
rocznym sprawozdaniu dotyczącym bezpieczeństwa. Ponadto w takim
przypadku przedkłada się zmienione IRB jako dodatek do sprawozdania,
oprócz IRB obowiązujących na początku okresu sprawozdawczego.
Niezależnie od zmian w IRB, IRB obowiązujące na początku
okresu sprawozdawczego służą jako IRB w całym okresie
sprawozdawczym.
ZAŁĄCZNIK IV
Etykietowanie badanych produktów leczniczych i pomocniczych produktów
leczniczych
1.           Badane produkty lecznicze niedopuszczone
do obrotu
1.1.        Zasady ogólne
1.           Na opakowaniu zbiorczym
bezpośrednim i opakowaniu zbiorczym zewnętrznym umieszcza się
następujące dane szczegółowe:
a)      imię i nazwisko lub nazwę oraz
adres i numer telefonu głównej osoby wyznaczonej do kontaktów ws.
informacji na temat produktu, badania klinicznego i odślepiania w
nagłych sytuacjach; może nią być sponsor, podmiot prowadzący
badania naukowe na zlecenie lub badacz (do celów niniejszego
załącznika podmiot ten zwany jest „główną osobą
wyznaczoną do kontaktów”);
b)      postać farmaceutyczną,
drogę podania, ilość jednostek dawkowania oraz w przypadku
badań otwartych – nazwę/identyfikator i moc/siłę
działania;
c)      numer serii lub numer kodowy
określający zawartość i sposób pakowania;
d)      kod referencyjny badania pozwalający
określić badanie i ośrodek oraz ustalić badacza i sponsora,
jeśli nie został podany gdzie indziej;
e)      numer identyfikacyjny uczestnika/numer
terapii oraz w stosownych przypadkach – numer wizyty;
f)       imię i nazwisko badacza (jeśli
nie jest podane w lit. a) lub d));
g)      instrukcje stosowania (można
podać odniesienie do ulotki lub innego dokumentu wyjaśniającego
przeznaczonego dla uczestnika lub osoby podającej produkt);
h)      napis „Do stosowania jedynie w badaniach
klinicznych” lub podobne sformułowanie;
i)       warunki przechowywania;
j)       okres stosowania (odpowiednio datę
przydatności, datę ważności lub datę ponownego
badania), z użyciem formatu miesiąc/rok i w sposób pozwalający
uniknąć wszelkich niejednoznaczności;
k)      napis „Chronić przed dziećmi”,
z wyjątkiem przypadków, gdy produkt jest przeznaczony do użycia w
badaniach, w których uczestnicy nie zabierają produktu do domu.
2.           W celu wyjaśnienia
niektórych informacji wymienionych powyżej można stosować
symbole lub piktogramy. Można podawać dodatkowe informacje,
ostrzeżenia lub instrukcje dotyczące postępowania z produktem.
3.           Nie trzeba podawać na
etykiecie adresu i numeru telefonu głównej osoby wyznaczonej do kontaktów,
jeśli uczestnicy otrzymali ulotkę lub kartę
zawierającą te informacje i zostali pouczeni, żeby mieć
ją cały czas przy sobie.
1.2.        Ograniczone etykietowanie
opakowania zbiorczego bezpośredniego
1.2.1.     Opakowania zbiorcze
bezpośrednie i opakowania zbiorcze zewnętrzne dostarczane razem
4.           W przypadku gdy produkt jest
dostarczany uczestnikowi lub osobie podającej lek w opakowaniu zbiorczym
bezpośrednim i opakowaniu zbiorczym zewnętrznym, które mają
pozostać razem, a na opakowaniu zbiorczym zewnętrznym znajdują
się dane szczegółowe wymienione w sekcji 1.1, na opakowaniu zbiorczym
bezpośrednim (lub na wszelkich zamkniętych dozownikach
znajdujących się w opakowaniu zbiorczym bezpośrednim) umieszcza
się następujące dane szczegółowe:
a)      imię i nazwisko lub nazwę
głównej osoby wyznaczonej do kontaktów;
b)      postać farmaceutyczną,
drogę podania (można pominąć w przypadku dawek w postaci
stałej podawanych drogą doustną), ilość jednostek
dawkowania oraz w przypadku badań otwartych – nazwę/identyfikator i
moc/siłę działania;
c)      numer serii lub numer kodowy
określający zawartość i sposób pakowania;
d)      kod referencyjny badania pozwalający
określić badanie i ośrodek oraz ustalić badacza i sponsora,
jeśli nie został podany gdzie indziej;
e)      numer identyfikacyjny uczestnika/numer
terapii oraz w stosownych przypadkach – numer wizyty.
1.2.2.     Małe opakowania zbiorcze
bezpośrednie
5.           Jeśli opakowanie
zbiorcze bezpośrednie ma postać blistrów lub małych jednostek,
takich jak ampułki, na których nie można umieścić danych szczegółowych
wymaganych w sekcji 1.1, dostarcza się opakowanie zbiorcze zewnętrzne
opatrzone etykietą, na której znajdują się te dane
szczegółowe: Na opakowaniu zbiorczym bezpośrednim podaje się
następujące dane:
a)      imię i nazwisko lub nazwę
głównej osoby wyznaczonej do kontaktów;
b)      drogę podania (można
pominąć w przypadku dawek w postaci stałej podawanych drogą
doustną) oraz w przypadku badań otwartych – nazwę/identyfikator
i moc/siłę działania;
c)      numer serii lub numer kodowy
określający zawartość i sposób pakowania;
d)      kod referencyjny badania pozwalający
określić badanie i ośrodek oraz ustalić badacza i sponsora,
jeśli nie został podany gdzie indziej;
e)      numer identyfikacyjny uczestnika/numer
terapii oraz w stosownych przypadkach – numer wizyty.
2.           Pomocnicze produkty lecznicze
niedopuszczone do obrotu
6.           Na opakowaniu zbiorczym
bezpośrednim i opakowaniu zbiorczym zewnętrznym umieszcza się
następujące dane szczegółowe:
a)      imię i nazwisko lub nazwę
głównej osoby wyznaczonej do kontaktów;
b)      nazwę produktu leczniczego, po
której podana jest jego moc i postać farmaceutyczna;
c)      zawartość substancji czynnych
określoną jakościowo i ilościowo na jednostkę
dawkowania;
d)      kod referencyjny badania pozwalający
określić ośrodek badawczy oraz ustalić badacza i uczestnika.
3.           Dodatkowe etykietowanie badanych
produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu
7.           Na opakowaniu zbiorczym
bezpośrednim i opakowaniu zbiorczym zewnętrznym umieszcza się
następujące dane szczegółowe:
a)      imię i nazwisko lub nazwę
głównej osoby wyznaczonej do kontaktów;
b)      kod referencyjny badania pozwalający
określić ośrodek badawczy oraz ustalić badacza i
uczestnika.
4.           Zastępowanie informacji
8.           Każde z danych
szczegółowych wymienionych w sekcjach 1, 2 i 3 można
pominąć i zastąpić przy pomocy innych środków (np.
poprzez użycie scentralizowanego elektronicznego systemu randomizacji lub
scentralizowanego systemu informacji), pod warunkiem że nie zagraża
to bezpieczeństwu uczestników oraz wiarygodności i odporności danych.
Sytuację taką uzasadnia się w protokole.
ZAŁĄCZNIK V
Tabela korelacji
 Dyrektywa 2001/20/WE || Niniejsze rozporządzenie
 Art. 1 ust. 1 || Art. 1, art. 2 akapit pierwszy, art. 2 akapit drugi pkt 1, 2, 4
 Art. 1 ust. 2 || Art. 2 akapit drugi pkt 26
 Art. 1 ust. 3 akapit pierwszy || -
 Art. 1 ust. 3 akapit drugi || Art. 44 akapit trzeci
 Art. 1 ust. 4 || Art. 44 akapit drugi
 Art. 2 || Art. 2
 Art. 3 ust. 1 || -
 Art. 3 ust. 2 || Art. 4, art. 28, art. 29 ust. 1, art. 72
 Art. 3 ust. 3 || -
 Art. 3 ust. 4 || Art. 29 ust. 3
 Art. 4 || Art. 28, art. 31, art. 10 ust. 1
 Art. 5 || Art. 28, art. 30, art. 10 ust. 2
 Art. 6 || Art. 4–14
 Art. 7 || Art. 4–14
 Art. 8 || -
 Art. 9 || Art. 4–14
 Art. 10 lit. a) || Art. 15–24
 Art. 10 lit. b) || Art. 51
 Art. 10 lit. c) || Art. 34, 35
 Art. 11 || Art. 78
 Art. 12 || Art. 74
 Art. 13 ust. 1 || Art. 58 ust. 1–4
 Art. 13 ust. 2 || Art. 58 ust. 2
 Art. 13 ust. 3 akapit pierwszy || Art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 3
 Art. 13 ust. 3 akapit drugi || Art. 60 ust. 1
 Art. 13 ust. 3 akapit trzeci || -
 Art. 13 ust. 4 || Art. 59 ust. 2
 Art. 13 ust. 5 || -
 Art. 14 || Art. 63–67
 Art. 15 || Art. 75
 Art. 16 || Art. 37
 Art. 17 ust. 1 lit. a) – c) || Art. 38
 Art. 17 ust. 1 lit. d) || -
 Art. 17 ust. 2 || Art. 39
 Art. 17 ust. 3 lit. a) || -
 Art. 17 ust. 3 lit. b) || Art. 40 ust. 1
 Art. 18 || -
 Art. 19 akapit pierwszy zdanie pierwsze || Art. 71
 Art. 19 akapit pierwszy zdanie drugie || Art. 70
 Art. 19 akapit drugi || Art. 88
 Art. 19 akapit trzeci || -
 Art. 20 || -
 Art. 21 || Art. 84
 Art. 22 || -
 Art. 23 || -
 Art. 24 || -
OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
1.           STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
              1.1.    Tytuł wniosku/inicjatywy
              1.2.    Dziedzina(-y)
polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa
              1.3.    Charakter
wniosku/inicjatywy
              1.4.    Cel/cele

              1.5.    Uzasadnienie
wniosku/inicjatywy
              1.6.    Czas
trwania działania i jego wpływ finansowy
              1.7.    Przewidywany(-e)
tryb(-y) zarządzania
2.           ŚRODKI ZARZĄDZANIA
              2.1.    Zasady
nadzoru i sprawozdawczości
              2.2.    System
zarządzania i kontroli
              2.3.    Środki
zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
3.           SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY
WNIOSKU/INICJATYWY
              3.1.    Dział(y)
wieloletnich ram finansowych i pozycja(pozycje) wydatków w budżecie, na
które wniosek/inicjatywa ma wpływ
              3.2.    Szacunkowy
wpływ na wydatki
              3.2.1. Synteza szacunkowego
wpływu na wydatki
              3.2.2. Szacunkowy
wpływ na środki operacyjne
              3.2.3. Szacunkowy
wpływ na środki administracyjne
              3.2.4. Zgodność z
obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi
              3.2.5. Udział osób
trzecich w finansowaniu
              3.3.    Szacunkowy wpływ na dochody
OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
1.           STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
1.1.        Tytuł wniosku/inicjatywy

Wniosek
dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
badań klinicznych produktów leczniczych stosowanych u ludzi oraz uchylenia
dyrektywy 2001/20/WE
1.2.        Dziedzina(-y) polityki w
strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa[29]
Zdrowie
publiczne.
Koszty
zostaną pokryte ze środków finansowych w ramach programu „Zdrowie na
rzecz wzrostu” na lata 2014–2020.
1.3.        Charakter wniosku/inicjatywy
X Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego
działania
¨ Wniosek/inicjatywa
dotyczy nowego działania będącego następstwem projektu
pilotażowego/działania przygotowawczego[30]
¨ Wniosek/inicjatywa wiąże się z
przedłużeniem bieżącego działania
¨ Wniosek/inicjatywa
dotyczy działania, które zostało przekształcone pod
kątem nowego działania
1.4.        Cele
1.4.1.     Wieloletni(e) cel(e)
strategiczny(-e) Komisji wskazany(-e) we wniosku/inicjatywie
Celem
wniosku jest działanie na rzecz zdrowia publicznego i badań naukowych
w całej UE poprzez ustanowienie zharmonizowanych przepisów
dotyczących wydawania pozwoleń na badania kliniczne i ich
prowadzenia.
1.4.2.     Cel(e) szczegółowy(-e) i
działanie(-a) ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa
Cel szczegółowy nr 1: elektroniczne
„portal UE” i „baza danych UE” służące do składania
wniosków o pozwolenie na badania kliniczne i do dalszych działań.
Cel szczegółowy nr 2: Aktualizacja
„modułu badania klinicznego” w istniejącej bazie danych
EudraVigilance w celu zapewnienia przetwarzania danych dotyczących
bezpieczeństwa zgłaszanych podczas badań klinicznych
Cel szczegółowy nr 3: system
współpracy między państwami członkowskimi przy ocenie
wniosków o pozwolenie na badanie kliniczne.
Cel szczegółowy nr 4: mechanizm
„inspekcji systemowych” dotyczących ram regulacyjnych mających
zastosowanie do badań klinicznych w państwach trzecich.
Działanie(-a) ABM/ABB, którego(-ych) dotyczy wniosek/inicjatywa
Zdrowie
publiczne
1.4.3.     Oczekiwany(-e) wynik(i) i
wpływ
Należy
wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie
docelowej.
Efekty
dla sponsorów badań klinicznych (zarówno „sponsorów przemysłowych”,
jak i „sponsorów niekomercyjnych”): zmniejszenie obciążeń
administracyjnych związanych ze składaniem wniosków o pozwolenie na
badanie kliniczne i na istotne zmiany.
Efekty
dla pacjentów i systemów opieki zdrowotnej: szybszy dostęp do nowych i
innowacyjnych leków i terapii.
1.4.4.     Wskaźniki wyników i
wpływu
Należy
określić wskaźniki, które umożliwią monitorowanie
realizacji wniosku/inicjatywy.
·
Liczba składanych w UE wniosków o pozwolenie
na badania kliniczne oraz liczba ich uczestników;
·
liczba składanych w UE wniosków o pozwolenie
na międzynarodowe badania kliniczne oraz liczba ich uczestników;
·
liczba dni upływających miedzy
finalizacją protokołu a naborem pierwszego pacjenta;
·
poziom kosztów administracyjnych stanowiących
obciążenie administracyjne oraz kosztów operacyjnych badań
klinicznych prowadzonych w UE; oraz
·
liczba badań klinicznych prowadzonych poza UE
w celu uzyskania danych, do których odsyła się we wniosku o
pozwolenie na badanie kliniczne lub na dopuszczenie do obrotu produktu
leczniczego.
1.5.        Uzasadnienie
wniosku/inicjatywy
1.5.1.     Potrzeba(-y), która(-e)
ma(-ją) zostać zaspokojona(-e) w perspektywie krótko- lub
długoterminowej
Dyrektywa
w sprawie badań klinicznych jest krytykowana przez wszystkie
zainteresowane strony (od pacjentów po badaczy i przemysł) za spowodowanie
znacznego spadku atrakcyjności badań naukowych zorientowanych na
pacjenta i innych powiązanych badań w UE. Liczba składanych w UE
wniosków o pozwolenie na badania kliniczne rzeczywiście spadła od
5 028 w 2007 r. do 3 800 w 2011 r. Ta tendencja bardzo ogranicza
konkurencyjność Europy w dziedzinie klinicznych badań naukowych,
co ma niekorzystny wpływ na opracowywanie nowych i innowacyjnych leków i
terapii.
Konieczne
jest stawienie czoła tej tendencji i tej krytyce.
1.5.2.     Wartość dodana z
tytułu zaangażowania Unii Europejskiej
Zharmonizowane
przepisy otwierają możliwość odwoływania się do
wyników i ustaleń z badań klinicznych we wnioskach o dopuszczenie do
obrotu w Unii produktu leczniczego, również w przypadku późniejszych
zmian i rozszerzeń pozwolenia na dopuszczenie do obrotu.
Ma
to decydujące znaczenie w przypadku badań klinicznych, ponieważ
praktycznie każde większe badanie kliniczne jest wykonywane w
więcej niż jednym państwie członkowskim.
Dodatkowym
czynnikiem jest to, że produkty lecznicze przeznaczone do badań
badawczo-rozwojowych są wyłączone z zakresu wspólnotowego
kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi.
Produkty te mogły zostać jednak wyprodukowane w państwie
członkowskim innym niż państwo, w którym prowadzone jest badanie
kliniczne. Produkty te nie są więc objęte prawem wtórnym Unii,
które zapewniałoby ich swobodny przepływ przy jednoczesnym zachowaniu
wysokiego poziomu ochrony zdrowia człowieka.
1.5.3.     Główne wnioski
wyciągnięte z podobnych działań
W
dziedzinie regulacji kwestii dotyczących leków istnieją od 1975 r.
mechanizmy ułatwiające dopuszczenie produktu leczniczego do obrotu na
rynku wewnętrznym. Doświadczenia z tym związane okazały
się niezwykle udane. Niektóre elementy obecnej inicjatywy opierają
się na doświadczeniach uzyskanych w dziedzinie dopuszczania leków do
obrotu.
Z
kolei dyrektywa w sprawie badań klinicznych z 2001 r., w której nie
przewidziano żadnego mechanizmu współpracy między państwami
członkowskimi, stanowi częściowo negatywny przykład,
którego nie należy naśladować.
1.5.4.     Spójność z innymi
właściwymi instrumentami oraz możliwa synergia
Spodziewana
jest synergia ze zmianami przepisów w sprawie „wyrobów medycznych”: w
przepisach tych przewiduje się dla dotyczących tych wyrobów
„badań klinicznych” (klinicznych badań naukowych nad tymi wyrobami)
stworzenie podobnego „portalu UE”, jaki jest planowany dla badań
klinicznych nad produktami leczniczymi.
1.6.        Czas trwania działania i
jego wpływ finansowy
¨ Wniosek/inicjatywa o określonym
czasie trwania
–
¨  Czas trwania wniosku/inicjatywy: od [DD/MM]RRRR r. do [DD/MM]RRRR r.
–
¨  Czas trwania wpływu finansowego: od RRRR r. do RRRR r.
X Wniosek/inicjatywa o nieokreślonym
czasie trwania
–
Wykonanie z okresem wstępnym trwającym od
2014 do 2016 r. (okres wstępny jest to czas od daty wejścia w
życie rozporządzenia, tj. od 20 dni po jego opublikowaniu, do daty
rozpoczęcia stosowania rozporządzenia: w tym czasie wszystkie środki
wykonawcze muszą być wprowadzane przez Komisję, aby
rozporządzenie mogło funkcjonować w dniu rozpoczęcia jego
stosowania),
–
po którym następuje faza operacyjna.
1.7.        Przewidywany(-e) tryb(y)
zarządzania[31]
X Bezpośrednie zarządzanie
scentralizowane przez Komisję
¨ Pośrednie zarządzanie scentralizowane poprzez przekazanie zadań wykonawczych:
–
¨  agencjom wykonawczym
–
¨  organom utworzonym przez Wspólnoty[32]

–
¨  krajowym organom publicznym/organom mającym obowiązek
świadczenia usługi publicznej
–
¨  osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań
na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej, określonym we
właściwym prawnym akcie podstawowym w rozumieniu art. 49
rozporządzenia finansowego
¨ Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi
¨ Zarządzanie zdecentralizowane z państwami trzecimi
¨ Zarządzanie wspólne z organizacjami międzynarodowymi (należy
wyszczególnić)
W przypadku wskazania
więcej niż jednego trybu, należy podać dodatkowe informacje
w części „Uwagi”.
Uwagi
2.           ŚRODKI ZARZĄDZANIA
2.1.        Zasady nadzoru i
sprawozdawczości
Należy określić
częstotliwość i warunki.
Komisja
stworzyła mechanizmy współpracy z państwami członkowskimi w
celu nadzorowania wdrażania dorobku prawnego UE w dziedzinie badań
farmaceutycznych i badań klinicznych. Zwłaszcza Komitet
Farmaceutyczny będzie stanowił forum dla nadzorowania i oceny
stosowania nowego rozporządzenia.
2.2.        System zarządzania i
kontroli
2.2.1.     Zidentyfikowane ryzyko
Portal
UE staje się zbyt skomplikowany i nie spełnia wymagań
użytkowników (państw członkowskich i sponsorów). Portal UE nie
pozwalałby więc na uzyskanie zamierzonego skutku w postaci
uproszczenia.
2.2.2.     Przewidywane metody kontroli
Bliskie
i regularne kontakty z twórcami portalu UE.
Ponawiane
zebrania z udziałem zainteresowanych stron i państw
członkowskich, służące zapewnieniu spełniania potrzeb
użytkowników przez portal UE.
2.3.        Środki zapobiegania
nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
Określić
istniejące lub przewidywane środki zapobiegania i ochrony
Oprócz stosowania wszystkich mechanizmów kontroli regulacyjnej DG ds.
Zdrowia i Konsumentów opracuje strategię zwalczania nadużyć
finansowych, zgodnie z nową strategią Komisji w zakresie zwalczania
nadużyć finansowych przyjętą w dniu 24 czerwca 2011 r., w
celu dopilnowania m.in., by jej wewnętrzne kontrole odnoszące
się do zwalczania nadużyć finansowych były w pełni
zgodne ze wspomnianą strategią Komisji oraz by jej podejście w
zakresie zarządzania ryzykiem nadużyć finansowych było
ukierunkowane na wykrywanie obszarów, w których istnieje takie ryzyko, oraz na
podejmowanie w odpowiedzi na nie właściwych działań. W
stosownych przypadkach utworzone zostaną sieci kontaktów oraz odpowiednie
narzędzia informatyczne służące analizie przypadków
nadużyć finansowych odnoszących się do finansowania
działań wykonawczych związanych z rozporządzeniem w sprawie
badań klinicznych. W szczególności wprowadzone zostaną
następujące środki:
- decyzje, porozumienia i umowy wynikające z finansowania
działań wykonawczych związanych z rozporządzeniem w sprawie
badań klinicznych zawierać będą wyraźne upoważnienie
dla Komisji, w tym dla OLAF, jak również dla Trybunału
Obrachunkowego, do przeprowadzania audytów, kontroli na miejscu oraz inspekcji;
- na etapie oceny zaproszeń do składania wniosków lub ofert
wnioskodawcy i oferenci będą poddawani kontroli w odniesieniu do
opublikowanych kryteriów wykluczenia, na podstawie oświadczeń i z
wykorzystaniem systemu wczesnego ostrzegania;
- przepisy regulujące kwalifikowalność kosztów zostaną
uproszczone zgodnie z przepisami rozporządzenia finansowego;
- prowadzone będą regularne szkolenia
dotyczące kwestii związanych z nadużyciami finansowymi i
nieprawidłowościami dla wszystkich pracowników uczestniczących w
zarządzaniu umowami oraz audytorów i kontrolerów weryfikujących
oświadczenia beneficjentów na miejscu.
3.           SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY
WNIOSKU/INICJATYWY
3.1.        Dział(y) wieloletnich
ram finansowych i pozycja(pozycje) wydatków w budżecie, na które
wniosek/inicjatywa ma wpływ
·      Istniejące pozycje w budżecie
Według
działów wieloletnich ram finansowych i pozycji w budżecie
 Dział wieloletnich ram finansowych || Pozycja w budżecie || Rodzaj środków || Wkład
 Liczba [Treść: Program Zdrowia Publicznego] || Zróżnicowane /niezróżnicowane ([33]) || państw EFTA[34] || krajów kandydujących[35] || państw trzecich || w rozumieniu art. 18 ust. 1 lit. aa) rozporządzenia finansowego
 3B || 17.03.XX || Zróżnicowane /niezróżnicowane || TAK/NIE || TAK/NIE || TAK/NIE || TAK/NIE
·      Nowe pozycje w budżecie, o których utworzenie się wnioskuje
Według działów wieloletnich ram finansowych i
pozycji w budżecie
 Dział wieloletnich ram finansowych || Pozycja w budżecie || Rodzaj środków || Wkład
 Liczba [Treść……………………………………..] || Zróżnicowane /niezróżnicowane || państw EFTA || krajów kandydujących || państw trzecich || w rozumieniu art. 18 ust. 1 lit. aa) rozporządzenia finansowego
 […] || [XX.YY.YY.YY] […] || […] || TAK/NIE || TAK/NIE || TAK/NIE || TAK/NIE
3.2.        Szacunkowy wpływ na
wydatki
3.2.1.     Synteza szacunkowego
wpływu na wydatki
EUR
 Dział wieloletnich ram finansowych: || Numer 3B || Program Zdrowia Publicznego
 Dyrekcja Generalna: SANCO ||   ||   || Rok 2014[36] || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 i kolejne lata || OGÓŁEM
  Środki operacyjne ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Numer pozycji w budżecie 17.03.XX || Środki na zobowiązania || (1) || 895 000 || 1 082 000 || 238 000 || 193 000 || 180 000 || 184 000 || 187 000 || 2 959 000
 Środki na płatności || (2) || 447 000 || 998 000 || 671 000 || 232 000 || 175 000 || 184 000 || 187 000 + 65 000 || 2 959 000
 Numer pozycji w budżecie || Środki na zobowiązania || (1a) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Środki na płatności || (2a) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Środki administracyjne finansowane  ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne[37] ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Numer pozycji w budżecie 17.01.04.02 ||   || (3) || 57 000 || 58 000 || 119 000 || 121 000 || 124 000 || 126 000 || 129 000 || 734 000
 OGÓŁEM środki dla Dyrekcji Generalnej DG SANCO || Środki na zobowiązania || =1+1a +3 || 952 000 || 1 140 000 || 357 000 || 314 000 || 304 000 || 310 000 || 316 000 || 3 693 000
 Środki na płatności || =2+2a+3 || 504 000 || 1 056 000 || 790 000 || 353 000 || 299 000 || 310 000 || 316 000 + 65 000 || 3 693 000
  OGÓŁEM środki operacyjne || Środki na zobowiązania || (4) || 895 000 || 1 082 000 || 238 000 || 193 000 || 180 000 || 184 000 || 187 000 || 2 959 000
 Środki na płatności || (5) || 447 000 || 998 000 || 671 000 || 232 000 || 175 000 || 184 000 || 187 000 + 65 000 || 2 959 000
  OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne || (6) || 57 000 || 58 000 || 119 000 || 121 000 || 124 000 || 126 000 || 129 000 || 734 000
 OGÓŁEM środki na DZIAŁ SANCO wieloletnich ram finansowych || Środki na zobowiązania ||   || 952 000 || 1 140 000 || 357 000 || 314 000 || 304 000 || 310 000 || 316 000 || 3 693 000
 Środki na płatności ||   || 504 000 || 1 056 000 || 790 000 || 353 000 || 299 000 || 310 000 || 316 000 + 65 000 || 3 693 000
Jeżeli wpływ wniosku/inicjatywy nie
ogranicza się do jednego działu:
  OGÓŁEM środki operacyjne || Środki na zobowiązania || (4) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Środki na płatności || (5) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
  OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne || (6) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 OGÓŁEM środki na DZIAŁY 1 do 4 wieloletnich ram finansowych (kwota referencyjna) || Środki na zobowiązania || =4+ 6 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Środki na płatności || =5+ 6 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Dział wieloletnich ram finansowych: || 5 || „Wydatki administracyjne”
EUR
   ||   ||   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 i kolejne lata || OGÓŁEM
 Dyrekcja Generalna: SANCO ||
  Zasoby ludzkie[38] || 222 000 || 222 000 || 857 000 || 857 000 || 857 000 || 857 000 || 857 000 || 4 730 000[39]
  Pozostałe wydatki administracyjne ||   ||   || 87 000 || 88 000 || 90 000 || 92 000 || 94 000 || 451 000
 OGÓŁEM Dyrekcja Generalna SANCO[40] || Środki ||   ||   || 87 000 || 88 000 || 90 000 || 92 000 || 94 000 || 451 000
 OGÓŁEM środki na DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych[41] || (Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem) ||   ||   || 87 000 || 88 000 || 90 000 || 92 000 || 94 000 || 451 000
EUR
   ||   ||   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 i kolejne lata || OGÓŁEM
 OGÓŁEM środki na DZIAŁY 1 do 5 wieloletnich ram finansowych || Środki na zobowiązania || 952 000 || 1 140 000 || 444 000 || 402 000 || 394 000 || 402 000 || 410 000 || 4 144 000
 Środki na płatności || 504 000 || 1 056 000 || 877 000 || 441 000 || 389 000 || 402 000 || 410 000 + 65 000 || 4 144 000
3.2.2.     Szacunkowy wpływ na
środki operacyjne
–
¨  Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków operacyjnych
–
X  Wniosek/inicjatywa wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak
określono poniżej:
Środki na zobowiązania w EUR
 Określić cele i realizacje   ò ||   ||   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2108 || Rok 2019 || Rok 2020 i kolejne lata || OGÓŁEM
 REALIZACJA
 Rodzaj || Średni koszt || Liczba   || Koszt || Liczba   || Koszt || Liczba   || Koszt || Liczba   || Koszt || Liczba   || Koszt || Liczba   || Koszt || Liczba   || Koszt || Liczba całkowita || Koszt całkowity
 CEL SZCZEGÓŁOWY nr 1 Elektroniczne „portal UE” i „baza danych UE” służące do składania wniosków o pozwolenie na badania kliniczne i do dalszych działań ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Realizacja || Portal informatyczny ||   || 1 || 595 000 || 1 || 782 000 || 1 || 238 000 || 1 || 193 000 || 1 || 180 000 || 1 || 184 000 || 1 || 187 000 || 7 || 2 359 000
 Cel szczegółowy nr 1 - suma cząstkowa || 1 || 595 000 || 1 || 782 000 || 1 || 238 000 || 1 || 193 000 || 1 || 180 000 || 1 || 184 000 || 1 || 187 000 || 7 || 2 359 000
 CEL SZCZEGÓŁOWY nr 2 Aktualizacja „modułu badania klinicznego” w istniejącej bazie danych EudraVigilance w celu zapewnienia przetwarzania danych dotyczących bezpieczeństwa zgłaszanych podczas badań klinicznych ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Realizacja || Aktualizacja informatyczna ||   || 1 || 300 000 || 1 || 300 000 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 2 || 600 000
 Cel szczegółowy nr 2 - suma cząstkowa || 1 || 300 000 || 1 || 300 000 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 2 || 600 000
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Realizacja || Posiedzenia ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Realizacja || Inspekcje systemowe ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 KOSZT OGÓŁEM || 2 || 895 000 || 2 || 1 082 000 || 1 || 238 000 || 1 || 193 000 || 1 || 180 000 || 1 || 184 000 || 1 || 187 000 || 9 || 2 959 000
3.2.3.     Szacunkowy wpływ na
środki administracyjne
3.2.3.1.  Streszczenie
–
¨  Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków administracyjnych
–
X  Wniosek/inicjatywa wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak
określono poniżej:
   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 i kolejne lata || OGÓŁEM
 DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Zasoby ludzkie[42] || 222 000 || 222 000 || 857 000 || 857 000 || 857 000 || 857 000 || 857 000 || 4 730 000[43]
 Pozostałe wydatki administracyjne ||   ||   || 87 000 || 88 000 || 90 000 || 92 000 || 94 000 || 451 000
 DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych – suma cząstkowa[44] ||   ||   || 87 000 || 88 000 || 90 000 || 92 000 || 94 000 || 451 000
 Poza DZIAŁEM 5[45] wieloletnich ram finansowych ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Zasoby ludzkie ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Pozostałe wydatki administracyjne || 57 000 || 58 000 || 119 000 || 121 000 || 124 000 || 126 000 || 129 000 || 734 000
 Poza DZIAŁEM 5 wieloletnich ram finansowych – suma cząstkowa || 57 000 || 58 000 || 119 000 || 121 000 || 124 000 || 126 000 || 129 000 || 734 000
 OGÓŁEM[46] || 57 000 || 58 000 || 206 000 || 209 000 || 214 000 || 218 000 || 223 000 || 1 185 000
3.2.3.2.   Szacowane
zapotrzebowanie na zasoby ludzkie
–
X  Wniosek/inicjatywa nie wiąże się
z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich[47]
–
¨  Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością
wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:
 –        || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 i kolejne lata || OGÓŁEM
 17 01 01 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji)[48] || 1,75 EPC || 1,75 EPC || 6,75 EPC || 6,75 EPC || 6,75 EPC || 6,75 EPC || 6,75 EPC ||
 XX 01 01 02 (w delegaturach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 05 01 (pośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 10 01 05 01 (bezpośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 02 01 (AC, END, INT z globalnej koperty finansowej) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 02 02 (AC, AL, END, INT i JED w delegaturach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 04 yy[49] || - w centrali[50] ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - w delegaturach ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 XX 01 05 02 (AC, END, INT - pośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 10 01 05 02 (AC, END, INT - bezpośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Inna pozycja w budżecie (określić) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 OGÓŁEM ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
XX oznacza
odpowiednią dziedzinę polityki lub odpowiedni tytuł w
budżecie
Potrzeby w zakresie
zasobów ludzkich zostaną pokryte z zasobów DG już przydzielonych na
zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji
generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami,
które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji
generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w
świetle istniejących ograniczeń budżetowych.
Opis zadań do
wykonania:
 Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony || Kwestie ogólne w związku z wydawaniem pozwoleń na badania kliniczne. Przygotowanie posiedzeń odpowiedniej grupy ekspertów, przewodniczenie im i dalsze działania. „Inspekcje systemowe” w państwach trzecich.
 Personel zewnętrzny ||
3.2.4.     Zgodność z
obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi
–
X  Wniosek/inicjatywa jest zgodny(-a) z
wieloletnimi ramami finansowymi 2014-2020.
–
¨  Wniosek/inicjatywa wymaga przeprogramowania odpowiedniego działu
w wieloletnich ramach finansowych.
Należy wyjaśnić, na czym ma
polegać przeprogramowanie, określając pozycje w budżecie,
których ma ono dotyczyć, oraz podając odpowiednie kwoty.
–
¨  Wniosek/inicjatywa wymaga zastosowania instrumentu elastyczności
lub zmiany wieloletnich ram finansowych[51]
Należy wyjaśnić, który wariant jest
konieczny, określając działy i pozycje w budżecie, których
ma on dotyczyć, oraz podając odpowiednie kwoty.
3.2.5.     Udział osób trzecich w
finansowaniu
–
X Wniosek/inicjatywa nie przewiduje
współfinansowania ze strony osób trzecich
–
Wniosek/inicjatywa przewiduje
współfinansowanie szacowane zgodnie z poniższym:
Środki w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   || Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6) || Ogółem
 Określić organ współfinansujący ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
3.3.        Szacunkowy wpływ na
dochody
–
X  Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu
finansowego na dochody.
[1]               Dz.U. L 121 z 1.5.2001, s. 34.
[2]               Na podstawie danych z 2010 r.
[3]               W latach 2007–2010 spadek wyniósł 12 %.
[4]               Dz.U. L 311 z 28.11.2001, s. 67.
[5]               Artykuł 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr
141/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie
sierocych produktów leczniczych (Dz.U. L 18 z 22.1.2000, s. 1).
[6]               Artykuł 15 rozporządzenia (WE) nr 1901/2006
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie produktów
leczniczych stosowanych w pediatrii (Dz.U. L 378 z 27.12.2006, s. 1).
[7]               Artykuł 56 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr
726/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r.
ustanawiającego wspólnotowe procedury wydawania pozwoleń dla
produktów leczniczych stosowanych u ludzi i do celów weterynaryjnych i nadzoru
nad nimi oraz ustanawiającego Europejską Agencję Leków (Dz.U. L
136 z 30.4.2004, s. 1).
[8]               Artykuł 21a lit. b) i f) dyrektywy 2001/83/WE.
[9]               Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31.
[10]             Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1.
[11]             Dz.U. C 172 z 11.6.2011, s. 1.
[12]             Dz.U. L 91 z 9.4.2005, s. 13.
[13]             Dz.U. C [...] z […], s. […].
[14]             Dz.U. C [...] z […], s. […].
[15]             Dz.U. C [...] z […], s. […].
[16]             XXX.
[17]             Dz.U. C [...] z […], s. […].
[18]             Dz.U. L 121 z 1.5.2001, s. 34.
[19]             Dz.U. L 311 z 28.11.2001, s. 67.
[20]             Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
[21]             Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31.
[22]             Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1.
[23]             Dz.U. L 324 z 10.12.2007, s. 121.
[24]             Dz.U. L 180 z 9.7.1997, s. 22.
[25]             Dz.U. L 159 z 29.6.1996, s. 1.
[26]             Dz.U. L 106 z 17.4.2001, s. 1.
[27]             Dz.U. L 125 z 21.5.2009, s. 75.
[28]             Dz.U. L 378 z 27.11.2006, s. 1.
[29]             ABM: Activity Based Management: zarządzanie kosztami
działań - ABB: Activity Based Budgeting: budżet zadaniowy.
[30]             O którym mowa w art. 49 ust. 6 lit. a) lub b)
rozporządzenia finansowego.
[31]             Wyjaśnienia dotyczące trybów zarządzania
oraz odniesienia do rozporządzenia finansowego znajdują się na
następującej stronie: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
[32]             O których mowa w art. 185 rozporządzenia finansowego.
[33]             Środki zróżnicowane/środki
niezróżnicowane.
[34]             EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu.
[35]             Kraje kandydujące oraz w stosownych przypadkach
potencjalne kraje kandydujące Bałkanów Zachodnich.
[36]             Wszystkie ceny są cenami bieżącymi.
[37]             Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na
wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań
UE (dawne pozycje „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie
badania naukowe.
[38]             Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków niezbędne
dodatkowe zasoby ludzkie (1,75 EPC + 5 EPC z chwilą rozpoczęcia
stosowania) zostaną przesunięte w obrębie DG SANCO.
[39]             Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków niezbędne
dodatkowe zasoby ludzkie (1,75 EPC + 5 EPC) zostaną przesunięte w
obrębie DG SANCO. W związku z tym kosztów zasobów ludzkich nie dodaje
się w pozycji „Ogółem” w dziale 5.
[40]             Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków niezbędne
dodatkowe zasoby ludzkie (1,75 EPC + 5 EPC) zostaną przesunięte w
obrębie DG SANCO. W związku z tym kosztów zasobów ludzkich nie dodaje
się w pozycji „Ogółem Dyrekcja Generalna SANCO”.
[41]             Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków niezbędne
dodatkowe zasoby ludzkie (1,75 EPC + 5 EPC) zostaną przesunięte w
obrębie DG SANCO. W związku z tym kosztów zasobów ludzkich nie dodaje
się w pozycji „Ogółem” w dziale 5.
[42]             Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków niezbędne
dodatkowe zasoby ludzkie (1,75 EPC + 5 EPC) zostaną przesunięte w
obrębie DG SANCO.
[43]             Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków niezbędne
dodatkowe zasoby ludzkie (1,75 EPC + 5 EPC) zostaną przesunięte w
obrębie DG SANCO. W związku z tym kosztów zasobów ludzkich nie dodaje
się w pozycji „Suma cząstkowa” w dziale 5.
[44]             Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków niezbędne
dodatkowe zasoby ludzkie (1,75 EPC + 5 EPC) zostaną przesunięte w
obrębie DG SANCO. W związku z tym kosztów zasobów ludzkich nie dodaje
się w pozycji „Suma cząstkowa” w dziale 5.
[45]             Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na
wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań
UE (dawne pozycje „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie
badania naukowe.
[46]             Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków niezbędne
dodatkowe zasoby ludzkie (1,75 EPC + 5 EPC) zostaną przesunięte w
obrębie DG SANCO. W związku z tym kosztów zasobów ludzkich nie dodaje
się w pozycji „Ogółem” wydatków administracyjnych.
[47]             Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków niezbędne
dodatkowe zasoby ludzkie (1,75 EPC + 5 EPC) zostaną przesunięte w
obrębie DG SANCO.
[48]             Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków niezbędne
dodatkowe zasoby ludzkie (1,75 EPC + 5 EPC) zostaną przesunięte w
obrębie DG SANCO.
[49]             W ramach pułapu na personel zewnętrzny ze
środków operacyjnych (dawne pozycje „BA”).
[50]             Przede wszystkim fundusze strukturalne, Europejski Fundusz
Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz Europejski Fundusz
Rybacki.
[51]             Zob. pkt 19 i 24 porozumienia
międzyinstytucjonalnego.