				|

		52011PC0779

			Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego /* KOM/2011/0779 wersja ostateczna - 2011/0359 (COD) */

			   	UZASADNIENIE
1.           KONTEKST WNIOSKU
Środki przyjęte w Europie i innych
częściach świata w bezpośrednim następstwie kryzysu
finansowego koncentrowały się głównie na pilnej potrzebie
ustabilizowania systemu finansowego. W wielu przypadkach kwestionowano i dogłębnie
analizowano rolę banków, funduszy hedgingowych, agencji ratingowych,
organów nadzoru i banków centralnych, lecz jak dotąd niewiele uwagi
poświęcono roli biegłych rewidentów w kryzysie lub roli,
którą powinni byli odegrać. Ze względu na to, iż w latach 2007–2009
wiele banków ujawniło ogromne straty w pozycjach bilansowych i
pozabilansowych, wielu obywatelom i inwestorom trudno jest zrozumieć, jak
biegli rewidenci mogli przekazywać klientom (w szczególności bankom)
sprawozdania z badania za te okresy bez zastrzeżeń.
Należy podkreślić, że w
związku z kryzysem, w trakcie którego 4 588,9 mld EUR z
pieniędzy podatników przeznaczono na wsparcie banków w okresie od
października 2008 r. do października 2009 r., przy czym pomoc ta
stanowiła 39 % PKB UE-27 w 2009 r.[1], należy
usprawnić wszystkie elementy składowe systemu finansowego.
Rzetelność badania sprawozdań
finansowych to klucz do przywrócenia pewności i zaufania na rynku.
Przyczynia się ona do ochrony inwestorów, zapewniając łatwo
dostępne, opłacalne i wiarygodne informacje na temat sprawozdań
finansowych spółek. Ponadto potencjalnie zmniejsza ona koszt kapitału
dla badanych spółek, zapewniając większą
przejrzystość i wiarygodność sprawozdań finansowych.
Należy również podkreślić,
że prawo powierza biegłym rewidentom przeprowadzanie wymaganych
ustawowo badań sprawozdań finansowych spółek korzystających
z ograniczonej odpowiedzialności lub uprawnionych do świadczenia
usług w branży finansowej. Zadanie to oznacza odgrywanie roli
społecznej polegającej na wydaniu opinii co do prawdziwości i
jasności sprawozdań finansowych tych spółek.
Od 1984 r. przepisy UE częściowo
regulują ustawowe badania sprawozdań finansowych, gdy w drodze
dyrektywy (dyrektywa 84/253/EWG) dokonano harmonizacji procedur zatwierdzania
biegłych rewidentów. Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań
rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań
finansowych, zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG oraz
uchylająca dyrektywę Rady 84/253/EWG (dalej zwana dyrektywą 2006/43/WE)
została przyjęta w 2006 r.
i znacząco poszerzyła zakres poprzedniej dyrektywy.
Kryzys finansowy uwypuklił uchybienia w
badaniach ustawowych, zwłaszcza w odniesieniu do jednostek interesu publicznego
(JIP), będących podmiotami o dużym znaczeniu publicznym, w
przypadku których charakter prowadzonej przez nie działalności
bądź ich wielkość, liczba pracowników lub status prawny
powodują, że istnieje wiele zainteresowanych stron. W niniejszym
wniosku ustanowiono zatem warunki przeprowadzania ustawowych badań
sprawozdań finansowych JIP.
2.           WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI
STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW
Komisja przeprowadziła konsultacje
trwające od dnia 13 października do dnia 8 grudnia 2010 r.[2].
Łącznie otrzymano niemal 700
odpowiedzi od różnych zainteresowanych stron; byli to m.in.
przedstawiciele zawodu, przedstawiciele organów nadzoru, inwestorzy, naukowcy,
spółki, organy państwowe, organizacje zawodowe i osoby fizyczne.
Konsultacje wykazały zarówno
chęć zmian, jak i opór wobec nich; zainteresowane strony mające
obecnie ugruntowaną pozycję są szczególnie niechętne
zmianom. Z drugiej strony, zwłaszcza małe i średnie firmy
audytorskie, jak również inwestorzy doszli do wniosku, że niedawny
kryzys finansowy uwypuklił poważne uchybienia. Streszczenie
otrzymanych uwag jest dostępne na następującej stronie
internetowej:
http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/docs/2010/audit/summary_responses_en.pdf
Ponadto dalszą wymianę poglądów
umożliwiła konferencja wysokiego szczebla w sprawie rewizji
finansowej zorganizowana przez Komisję w dniu 10 lutego 2011 r.[3].
Parlament Europejski z własnej inicjatywy
przyjął sprawozdanie w tej sprawie w dniu 13 września 2011 r. w
odpowiedzi na zieloną księgę Komisji i wzywa Komisję do
zapewnienia większej przejrzystości i konkurencji na rynku usług
biegłych rewidentów[4]. Europejski Komitet
Ekonomiczno-Społeczny (EKES) przyjął podobne sprawozdanie w dniu
16 czerwca 2011 r.[5].
Zagadnienia te zostały również
przedstawione państwom członkowskim na posiedzeniu Komitetu ds.
Usług Finansowych w dniu 16 maja 2011 r. oraz na posiedzeniu komitetu
regulacyjnego ds. audytu w dniu 24 czerwca 2011 r.
Zgodnie z polityką w zakresie lepszych
uregulowań prawnych, w wyniku oceny skutków wskazano różne obszary
problemowe, które mogą wymagać działań regulacyjnych:
·
Istnieje rozbieżność między
tym, czego zainteresowane strony oczekują od badań sprawozdań
finansowych, a tym, co rzeczywiście wykonują biegli rewidenci.
·
Niezależność nie jest zagwarantowana
ani możliwa do wykazania w ramach paradygmatu, w którym rewizja finansowa
stała się de facto jedną z licznych usług komercyjnych.
Brak regularnych zaproszeń do składania ofert w zakresie
świadczenia usług biegłych rewidentów oraz okresowej rotacji
firm audytorskich pozbawił pracę biegłych rewidentów istotnego
elementu ich etosu, czyli zawodowego sceptycyzmu.
·
Koncentracja na rynku i brak wyboru: rynek jest na
tyle spolaryzowany, że rzadko zdarza się, aby badania sprawozdań
finansowych jednostek interesu publicznego dokonywała firma spoza
„wielkiej czwórki”. W większości państw członkowskich
„wielka czwórka” przeprowadza badania sprawozdań finansowych ponad 85 %
dużych spółek giełdowych.
W wyniku oceny skutków określono
następujące preferowane warianty polityki:
·
Należy wyjaśnić i szczegółowo
określić zakres badań ustawowych, a informacje przekazywane
przez biegłego rewidenta użytkownikom, jednostkom badanym, komitetom
ds. audytu i organom nadzoru należy udoskonalić.
·
Zakaz świadczenia usług
niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych na rzecz jednostek
badanych, a nawet zakaz świadczenia usług niezwiązanych z
badaniem sprawozdań finansowych w ogóle, skutecznie odnosiłby
się do potrzeby wzmocnienia niezależności i zawodowego
sceptycyzmu. Ponadto bardziej rygorystyczne zasady dotyczące procedury
powoływania biegłych rewidentów oraz wprowadzenie obowiązkowej
rotacji firm audytorskich przyczyniłyby się do podniesienia
jakości badań.
·
Dla ułatwienia obiektywnego wyboru podmiotu
świadczącego usługi biegłych rewidentów należy
zakazać stosowania klauzul umownych ograniczających wybór firmy
audytorskiej, należy zwiększyć przejrzystość w
zakresie jakości badań i firm audytorskich oraz należy
wprowadzić certyfikację jakości rewizji finansowej.
·
Dla zwiększenia możliwości wyboru
między różnymi podmiotami świadczącymi usługi
biegłych rewidentów należy znieść ograniczenia w zakresie
własności.
·
Należy wzmocnić krajowe organy nadzoru
nad działalnością biegłych rewidentów i ustanowić
ogólnounijną współpracę w ramach Europejskiego Urzędu
Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW).
Sprawozdanie z oceny skutków dla niniejszego
wniosku jest dostępne na następującej stronie internetowej:
http://ec.europa.eu/internal_market/auditing/index_en.htm
3.           ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU
3.1         Podstawa prawna
Obowiązująca dyrektywa 2006/43/WE
opiera się na art. 50 TFUE. Wymogi dotyczące prowadzenia
działalności (np. wymogi związane z zatwierdzaniem/rejestracją
biegłych rewidentów) i zmiany w tym zakresie należą do zakresu
dyrektywy[6].
W niniejszym rozporządzeniu, w oparciu o
art. 114 TFUE, określono szczegółowe dodatkowe wymogi dotyczące
przeprowadzania badania ustawowego JIP.
3.2.        Zasada pomocniczości i
zasada proporcjonalności
Dotychczas przepisy UE pozostawiały
państwom członkowskim dużą swobodę, a państwa
członkowskie z kolei w dużym stopniu polegały na samoregulacji
środowiska zawodowego. Kryzys pokazał, że w przyszłości
samoregulacja nie może stanowić odpowiedniego rozwiązania.
Ponadto problemów wskazanych w ramach oceny skutków nie można
rozwiązać na szczeblu krajowym, ponieważ wówczas pojawiłyby
się istotne różnice w zakresie ram regulacyjnych, a to z kolei
poważnie osłabiłoby jednolity rynek.
Ze względu na wzajemne powiązania
rynków papierów wartościowych i podmiotów finansowych, należy w
całej Unii wprowadzić zharmonizowane ramy przeprowadzania badań
sprawozdań finansowych. Niezwykle istotne jest, aby kwestie dotyczące
roli i niezależności biegłych rewidentów oraz struktury rynku
zostały rozstrzygnięte na szczeblu Unii, gdyż JIP w Europie
często prowadzą działalność transgraniczną. Warto
zauważyć, że na szczeblu Unii wprowadzono już ustawodawstwo
obejmujące ochronę inwestorów oraz instytucje finansowe.
Ponadto skoordynowane podejście na
szczeblu Unii, uzupełnione działaniami wspierającymi w skali
międzynarodowej, zmniejszyłoby również ryzyko arbitrażu
regulacyjnego.
Wniosek spełnia wymogi zasady
proporcjonalności i nie wykracza poza zakres niezbędny do
osiągnięcia postawionych celów.
3.3.        Szczegółowe omówienie
wniosku
Artykuły 39–43 dyrektywy 2006/43/WE
regulują już określone wymogi mające zastosowanie do
ustawowych badań JIP. Wymogi te nie będą już zawarte w
dyrektywie, lecz zostaną włączone (i dalej rozwinięte) w
niniejszym rozporządzeniu.
Rozporządzenie jest właściwym i
proporcjonalnym instrumentem prawnym zapewniającym wysoką
jakość badań sprawozdań finansowych JIP. Bezpośrednie
stosowanie rozporządzenia zapewnia większą pewność prawa.
Ponadto ustawodawstwo zaczęłoby być stosowane w całej Unii
od tego samego dnia, co pozwoliłoby na uniknięcie problemów
związanych ze spóźnioną transpozycją ustawodawstwa przez
państwa członkowskie[7]. Co więcej,
rozporządzenie zapewnia najwyższy stopień harmonizacji: badania
ustawowe byłyby przeprowadzane zgodnie z zasadniczo jednakowymi zasadami
we wszystkich państwach członkowskich.
3.3.1.     Tytuł I (Przedmiot,
zakres i definicje)
Rozporządzenie ma zastosowanie do
biegłych rewidentów przeprowadzających badania ustawowe JIP oraz do
badanych JIP, np. zawiera przepisy dotyczące komitetu ds. audytu, który
JIP jest zobowiązana utworzyć.
Do celów rozporządzenia definicje
mające zastosowanie do zmienionej dyrektywy 2006/43/WE powinny mieć
również zastosowanie w tym przypadku. W miarę rozwoju sektora
finansowego w prawie unijnym tworzone są nowe kategorie instytucji
finansowych, jest zatem właściwe, aby definicja jednostki interesu
publicznego obejmowała również firmy inwestycyjne, instytucje
płatnicze, przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania w zbywalne
papiery wartościowe (UCITS), instytucje pieniądza elektronicznego i
alternatywne fundusze inwestycyjne.
3.3.2.     Tytuł II (Warunki
przeprowadzania ustawowych badań jednostek interesu publicznego)
Rozdział I (Niezależność
i unikanie konfliktu interesów)
Biegły rewident powinien ustanowić
odpowiednie strategie i procedury, aby zapewnić przestrzeganie
wynikających z rozporządzenia obowiązków w zakresie
niezależności, systemów wewnętrznej kontroli jakości oraz
nadzoru nad pracownikami.
Byli biegli rewidenci, kluczowi partnerzy
firmy audytorskiej lub ich współpracownicy nie mogą zajmować
głównych stanowisk kierowniczych w jednostce badanej, obejmować
funkcji członka komitetu ds. audytu jednostki badanej, obejmować
funkcji niewykonawczego członka organu administracyjnego ani wchodzić
w skład organu nadzorczego jednostki badanej w terminie dwóch lat po
wygaśnięciu zlecenia na badanie sprawozdań finansowych.
Wynagrodzenie z tytułu świadczenia
pokrewnych usług rewizji finansowej na rzecz
jednostki badanej należy ograniczyć do 10 % wynagrodzenia z
tytułu badania, płaconego przez daną jednostkę. Dodatkowo,
gdy całkowite wynagrodzenie z tytułu badania oraz pokrewnych
usług rewizji finansowej uzyskane przez biegłego rewidenta od JIP stanowi
znaczący procent jego rocznego wynagrodzenia, należy stosować
odpowiednie zabezpieczenia.
Biegły rewident, firma audytorska lub
członek sieci firmy audytorskiej nie będą już mieć
możliwości świadczenia na rzecz badanych przez nich jednostek określonych usług
niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych, których
świadczenie jest zasadniczo sprzeczne z niezależną i
wykonywaną w interesie publicznym funkcją badania ustawowego. W
przypadku innych usług niezwiązanych z badaniem, których
świadczenie nie jest zasadniczo sprzeczne z usługą badania
ustawowego, komitet ds. audytu lub właściwe organy będą
uprawnieni do oceny, czy w konkretnych okolicznościach dopuszczalne jest
świadczenie tych usług na rzecz jednostki badanej. Istnieje jednak
możliwość świadczenia pokrewnych usług rewizji
finansowej. Komisja jest uprawniona do przyjęcia wykazów zatwierdzonych i
zabronionych usług zgodnie z warunkami określonymi w tytule VI.
Ponadto firmy audytorskie o znaczącej wielkości powinny skupić
się w swojej działalności zawodowej na przeprowadzaniu
badań ustawowych i nie powinno się im zezwalać na
świadczenie usług niezwiązanych z badaniem.
Przed przyjęciem lub kontynuowaniem
zlecenia, biegły rewident powinien ocenić wszystkie potencjalne
zagrożenia dla swojej niezależności i potwierdzić
swoją niezależność wobec komitetu ds. audytu.
Rozdział II (Poufność i
tajemnica zawodowa)
Biegli rewidenci nie powinni
powoływać się na zasady dotyczące tajemnicy zawodowej w
celu uniemożliwiania stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 13 gwarantuje
możliwość wymiany niezbędnych informacji w trakcie
przeprowadzania badania sprawozdań finansowych. Przepisy te nie powinny
jednak umożliwiać biegłemu rewidentowi
współpracy z organami państwa trzeciego poza kanałami
współpracy przewidzianymi w rozdziale XI dyrektywy 2006/43/WE.
Rozdział III (Przeprowadzanie badania
ustawowego)
Rozporządzenie stanowi, że
biegły rewident powinien podjąć niezbędne kroki w celu
sformułowania opinii o tym, czy sprawozdania finansowe przedstawiają
rzetelny i jasny obraz i czy zostały sporządzone zgodnie z
odnośnymi ramami sprawozdawczości finansowej. Nie uwzględniono
zapewnienia co do przyszłej rentowności jednostki badanej ani
efektywności czy skuteczności prowadzenia przez kierownictwo lub
organ administracyjny spraw jednostki obecnie lub w przyszłości.
Wyłączenie to nie powinno jednak zakłócać zadań, które
biegły rewident musi podjąć dla prawidłowego
przeprowadzenia badania, ani żadnych wymogów w zakresie
sprawozdawczości.
Wzmocniony został zawodowy sceptycyzm.
Biegły rewident powinien zawsze zachować czujność wobec
możliwości zaistnienia istotnych zniekształceń
spowodowanych błędem lub nadużyciem, bez względu na
doświadczenia biegłego rewidenta z daną jednostką w
przeszłości.
Ustanawia się podstawowe wymogi
dotyczące przeprowadzania badania ustawowego. Firma audytorska powinna
wyznaczyć przynajmniej jednego kluczowego partnera, który powinien
brać czynny udział w przeprowadzaniu badania ustawowego. Należy
również przeznaczyć dostateczne zasoby. Należy przechowywać
dokumentację obsługi klienta oraz stworzyć zbiór dokumentacji z
badania. Ponadto biegły rewident powinien upewnić się, czy
wszystkie wymogi organizacyjne są prawidłowo stosowane.
W przypadku zaistnienia incydentu, który ma
lub może mieć poważne skutki dla integralności
czynności prowadzonych w ramach badania ustawowego, biegły rewident
powinien podjąć odpowiednie środki w celu przeciwdziałania
skutkom incydentu oraz zapobieżenia jego ponownemu wystąpieniu.
W przypadku badania skonsolidowanych
sprawozdań finansowych, kiedy biegły rewident grupy nie jest w stanie
dokumentować pracy rewizyjnej wykonanej przez biegłego(-ych)
rewidenta(-ów) z państw trzecich, musi on podjąć odpowiednie
środki, w tym dodatkową pracę rewizyjną, oraz
powiadomić właściwe organy.
Przed przedstawieniem sprawozdania z badania
biegły rewident/firma audytorska powinni przeprowadzić
własną wewnętrzną kontrolę zapewnienia jakości.
Odpowiedzialny za kontrolę powinien być biegły rewident
niebiorący udziału w przeprowadzaniu badania ustawowego, którego
dotyczy wewnętrzna kontrola zapewnienia jakości.
Rozdział IV (Sprawozdawczość
z badania)
Treść sprawozdania z badania
podawanego do publicznej wiadomości została rozszerzona, aby
umożliwić wyjaśnienie zastosowanej metodyki, a zwłaszcza
określić, jaka część bilansu została
bezpośrednio sprawdzona oraz jaka część badania
została oparta na testowaniu systemu i zgodności z przepisami,
określić poziomy istotności zastosowane przy przeprowadzaniu
badania, kluczowe obszary powodujące ryzyko powstania istotnych
zniekształceń w sprawozdaniach finansowych, określić, czy
badanie ustawowe miało na celu wykrycie nadużyć oraz, w
przypadku opinii z zastrzeżeniami lub opinii negatywnej bądź
odmowy wyrażenia opinii, podać powody takiej decyzji. Należy
także wyjaśnić różnice w zakresie proporcji między
badaniem merytorycznym i badaniem zgodności w porównaniu z poprzednim
rokiem.
Biegły rewident powinien ponadto
przygotować dłuższe i bardziej szczegółowe sprawozdanie dla
komitetu ds. audytu. Sprawozdanie to zawierałoby bardziej szczegółowe
informacje dotyczące przeprowadzonego badania, sytuacji
przedsiębiorstwa jako takiego (np. w odniesieniu do kontynuacji
działalności), a także ustalenia z badania w połączeniu
z niezbędnymi wyjaśnieniami. Sprawozdanie dodatkowe
przedstawiałoby także, wraz z uzasadnieniem, komitetowi ds. audytu
przeprowadzoną pracę rewizyjną. Takie dłuższe
sprawozdanie byłoby składane do komitetu ds. audytu oraz do
kierownictwa jednostki badanej, ale nie byłoby podawane do wiadomości
publicznej (ponieważ jego treść zawierałaby tajemnice
przedsiębiorstwa i informacje potencjalnie mające wpływ na
kształtowanie się cen). Na żądanie biegły rewident
powinien jednak udostępnić to sprawozdanie właściwym
organom.
W większości dyrektyw w sprawie usług
finansowych wymaga się już od biegłego rewidenta zgłaszania
właściwym organom sprawującym nadzór nad JIP wszystkich faktów
lub decyzji dotyczących danego JIP. Obowiązek ten został obecnie
rozszerzony na wszystkie JIP. Ponadto właściwe organy sprawujące
nadzór nad instytucjami kredytowymi i zakładami ubezpieczeń powinny
nawiązać regularny dialog z biegłymi rewidentami.
Rozdział V (Sprawozdawczość
zapewniająca przejrzystość biegłych rewidentów i firm
audytorskich oraz prowadzenie dokumentacji)
Od biegłych rewidentów będzie
się wymagać ujawniania informacji finansowych, w szczególności
przedstawiania całkowitych obrotów w podziale na wynagrodzenie z
tytułu badania uzyskane od JIP, wynagrodzenie z tytułu badania
uzyskane od innych jednostek oraz wynagrodzenie z tytułu innych
usług. Powinni oni także ujawniać informacje finansowe na
poziomie sieci, do której należą.
Sprawozdania biegłych rewidentów JIP
zapewniające przejrzystość powinny być opatrzone
oświadczeniem dotyczącym ładu korporacyjnego firmy audytorskiej.
Dodatkowe informacje uzupełniające dotyczące wynagrodzeń z
tytułu badania należy przekazywać właściwym organom
celem ułatwienia im wykonywania zadań nadzorczych.
Biegły rewident powinien
przechowywać określone dokumenty i informacje przez okres pięciu
lat.
3.3.3.     Tytuł III
(Powoływanie biegłych rewidentów lub firm audytorskich przez
jednostki interesu publicznego)
Celem wzmocnienia swojej
niezależności i potencjału, komitet ds. audytu powinien
składać się z członków niewykonawczych, a przynajmniej jeden
członek powinien mieć doświadczenie i wiedzę w zakresie
rewizji finansowej, a inny – w zakresie rachunkowości i/lub rewizji
finansowej.
Wniosek do walnego zgromadzenia
akcjonariuszy/zgromadzenia wspólników w sprawie powołania biegłego
rewidenta powinien opierać się na zaleceniu komitetu ds. audytu.
Zalecenie powinno zawsze zawierać uzasadnienie proponowanej decyzji.
Ponadto poza przypadkami, w których dotyczy ono odnowienia zlecenia na
prowadzenie badań sprawozdań finansowych, zalecenie powinno
zawierać przynajmniej dwie możliwości do wyboru
(wyłączając aktualnego biegłego rewidenta), a komitet ds.
audytu powinien wyrazić należycie uzasadnioną preferencję
dla jednej z nich. Zalecenie komitetu ds. audytu powinno zostać
sformułowane po zakończeniu stosownej procedury przetargowej. W
przypadku instytucji kredytowych lub zakładów ubezpieczeń komitet ds.
audytu powinien przedstawić swoje zalecenie organowi nadzoru
ostrożnościowego, który powinien mieć prawo zawetowania
zaproponowanej możliwości.
Należy zakazać stosowania w umowach
ze stronami trzecimi klauzul ograniczających możliwości wyboru
biegłego rewidenta przez jednostkę badaną.
W celu przeciwdziałania zagrożeniu
wynikającemu ze znajomości jednostki badanej w związku z faktem,
że jednostka badana często powołuje tę samą firmę
audytorską przez wiele dziesięcioleci, rozporządzenie wprowadza
obowiązkową rotację firm audytorskich po maksymalnym okresie 6
lat, który w określonych wyjątkowych okolicznościach może
zostać przedłużony do 8 lat. Jeżeli jednostka interesu
publicznego powołała co najmniej dwóch biegłych rewidentów lub
firmy audytorskie, maksymalny czas trwania zlecenia będzie wynosić 9
lat; w wyjątkowych okolicznościach może on zostać
przedłużony do 12 lat. Przewiduje ono także okres przerwy, po
upływie którego firma audytorska będzie mogła ponownie
przeprowadzać badania ustawowe tej samej jednostki. Dla usprawnienia
procesu zmiany biegłego rewidenta dotychczasowy biegły rewident jest
zobowiązany do przekazania nowemu biegłemu rewidentowi zbioru
dokumentacji rewizyjnej, zawierającej istotne informacje.
Komitet ds. audytu, jeden lub większa
liczba akcjonariuszy/wspólników, właściwe organy oraz organy
właściwe w sprawach nadzoru nad JIP są uprawnione do wniesienia
do sądu krajowego sprawy o odwołanie biegłego rewidenta, o ile
istnieją ku temu zasadne podstawy.
3.3.4.     Tytuł IV (Nadzór nad
działalnością biegłych rewidentów i firm audytorskich
prowadzących ustawowe badania jednostek interesu publicznego)
Rozdział I (Właściwe organy)
Każde państwo członkowskie powinno
wyznaczyć właściwe organy odpowiedzialne za nadzór nad
biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi badającymi JIP. Organy te
powinny dysponować odpowiednią kadrą i być niezależne
od biegłych rewidentów. Do pracowników właściwych organów
mają zastosowanie obowiązki w zakresie zachowania tajemnicy
zawodowej.
Właściwe organy powinny
posiadać wszystkie uprawnienia nadzorcze i dochodzeniowe niezbędne do
wypełniania ich funkcji, jednak nie powinny ingerować w
treść sprawozdania z badania.
Właściwe organy powinny
współpracować na szczeblu krajowym z organem odpowiedzialnym za
zatwierdzanie i rejestrację biegłych rewidentów i firm audytorskich
(dyrektywa 2006/43/WE) oraz z innymi organami nadzoru nad JIP, np. organami
nadzoru bankowości lub ubezpieczeń.
Rozdział II (Zapewnianie jakości,
dochodzenia, monitorowanie rynku, planowanie awaryjne i przejrzystość
właściwych organów)
Zadania właściwych organów
obejmują:
·
prowadzenie kontroli zapewnienia jakości
przeprowadzonych badań ustawowych. Kontrole te powinny być proporcjonalne
względem skali i zakresu działalności kontrolowanego
biegłego rewidenta;
·
prowadzenie dochodzeń w celu wykrywania i
korygowania nieodpowiednich badań ustawowych JIP oraz
przeciwdziałania nieodpowiednim badaniom ustawowym JIP;
·
monitorowanie zmian na rynku usług badań
ustawowych na rzecz JIP;
·
regularne monitorowanie możliwych
zagrożeń dla kontynuacji działalności dużych firm
audytorskich, w tym zagrożeń wynikających z wysokiej
koncentracji, oraz żądanie od dużych firm audytorskich tworzenia
planów awaryjnych w celu przeciwdziałania takim zagrożeniom;
·
zapewnienie przejrzystości prowadzonych
działań, w tym publikowanie indywidualnych sprawozdań z kontroli
zapewnienia jakości.
Rozdział III (Współpraca
między właściwymi organami i stosunki z europejskimi organami
nadzoru)
Rozporządzenie zawiera wymóg
współpracy między właściwymi organami w całej UE w
ramach EUNGiPW, co oznacza kontynuację obecnego ogólnounijnego mechanizmu
współpracy pod egidą Europejskiej Grupy Organów Nadzoru nad
Biegłymi Rewidentami (EGAOB) – grupy ekspertów, której przewodniczy
Komisja Europejska. EUNGiPW już obecnie prowadzi
prace w zakresie rewizji finansowej (i rachunkowości) w odniesieniu do
JIP, a ramy prawne przewidują współpracę EUNGiPW, Europejskiego
Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) i Europejskiego Urzędu Nadzoru
Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EUNUiPPE) w ramach
wspólnego komitetu w dziedzinie rewizji finansowej. EUNGiPW jest
zobowiązany do stworzenia stałego komitetu wewnętrznego, w
skład którego powinny wchodzić przynajmniej właściwe organy
krajowe.
EUNGiPW powinien
wydać wytyczne dotyczące szeregu zagadnień, np. w sprawie
treści i prezentacji sprawozdania z badania oraz sprawozdania dodatkowego
dla komitetu ds. audytu, w sprawie działalności nadzorczej komitetu
ds. audytu lub przeprowadzania kontroli zapewnienia jakości.
Wprowadza się „dobrowolną”
ogólnoeuropejską certyfikację jakości rewizji finansowej dla
zwiększenia widoczności, uznania i renomy wszystkich firm
audytorskich mających możliwość zapewniania wysokiej
jakości przy wykonywaniu badań JIP. EUNGiPW powinien publikować
wymogi, które należy spełnić dla uzyskania certyfikatu, wraz z
powiązanymi konsekwencjami administracyjnymi i opłatami.
Właściwe organy krajowe powinny uczestniczyć w rozpatrywaniu
wniosku o przyznanie certyfikatu. Jeżeli chodzi o dochodzenia i kontrole
na miejscu, właściwe organy powinny powiadomić
właściwe organy innego państwa członkowskiego, jeżeli
dojdą do wniosku, że są lub były prowadzone działania
sprzeczne z postanowieniami rozporządzenia. Ponadto właściwe
organy państwa członkowskiego mogą zażądać
przeprowadzenia dochodzenia przez właściwe organy innego państwa
członkowskiego na terytorium tego ostatniego.
Ponadto EUNGiPW może ustanowić
kolegia właściwych organów na wniosek jednego lub większej
liczby właściwych organów celem ułatwienia wykonywania
określonych zadań.
Rozdział IV (Współpraca z
biegłymi rewidentami z państw trzecich i z międzynarodowymi
organizacjami i organami)
Właściwe organy i EUNGiPW mogą
zawierać umowy o współpracy w zakresie wymiany informacji z
właściwymi organami państw trzecich wyłącznie w
przypadku, gdy ujawniane informacje podlegają gwarancji zachowania
tajemnicy zawodowej i pod warunkiem przestrzegania przepisów o ochronie danych.
3.3.5.     Tytuł V (Środki
nadzorcze i sankcje)
Celem poprawy przestrzegania wymogów
niniejszego rozporządzenia i zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 9
grudnia 2010 r. pod tytułem „Wzmocnienie systemów sankcji w branży
usług finansowych”[8], wzmocnione zostają
uprawnienia właściwych organów do podejmowania środków
nadzorczych oraz uprawnienia w zakresie nakładania sankcji. Przewidziano
administracyjne kary pieniężne wobec biegłych rewidentów i JIP
nakładane w razie wykrycia naruszeń. Właściwe organy
powinny zachować przejrzystość w odniesieniu do stosowanych
sankcji i środków.
3.3.6.     Tytuł VI
(Sprawozdawczość oraz przepisy przejściowe i końcowe)
Wprowadza się system przejściowy w
odniesieniu do wejścia w życie obowiązku rotacji firm
audytorskich, obowiązku organizowania procedury wyboru firmy audytorskiej
oraz utworzenia firm audytorskich świadczących wyłącznie
usługi biegłych rewidentów.
3.3.7.     Regulacyjne standardy
techniczne i zgodność z art. 290 TFUE
Celem uwzględnienia zmian w rewizji
finansowej i na rynku usług biegłych rewidentów, EUNGiPW jest
zobowiązany do przedłożenia Komisji regulacyjnych standardów
technicznych, aby określić wymogi techniczne odnośnie do
treści zbioru dokumentacji rewizyjnej obowiązkowo przekazywanego
nowemu biegłemu rewidentowi, oraz ustanowienia europejskiego certyfikatu
jakości dla biegłych rewidentów przeprowadzających badania
ustawowe JIP. Komisja jest uprawniona do przyjęcia tych standardów
technicznych w drodze aktów delegowanych.
W dniu 23 września 2009 r. Komisja
przyjęła wnioski dotyczące rozporządzeń
ustanawiających EUNB, EUNUiPPE (Europejski Urząd Nadzoru
Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych), oraz EUNGiPW
(Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych)[9].
W tym względzie Komisja pragnie przypomnieć oświadczenia
dotyczące art. 290 i 291 TFUE sformułowane w ramach procesu
przyjmowania rozporządzenia ustanawiającego Europejski Urząd
Nadzoru, o następującej treści: „Jeżeli chodzi o proces
przyjmowania standardów regulacyjnych, Komisja podkreśla szczególny
charakter sektora usług finansowych, wynikający ze struktury
Lamfalussy’ego i wyraźnie stwierdzony w deklaracji nr 39 do TFUE. Komisja
ma jednak poważne wątpliwości co do tego, czy ograniczenie jej
roli w przyjmowaniu aktów delegowanych i środków wykonawczych jest zgodne
z art. 290 i 291 TFUE”.
4.           WPŁYW NA BUDŻET
Wniosek Komisji nie ma bezpośredniego ani
pośredniego wpływu na budżet Unii Europejskiej. W
szczególności zadania, które zostałyby powierzone unijnym organom
nadzoru, o czym mowa we wniosku, nie wymagałyby dodatkowych funduszy z UE.
2011/0359 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU
EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie szczegółowych wymogów
dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek
interesu publicznego
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII
EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,
uwzględniając wniosek Komisji
Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego
parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego
Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[10],
po konsultacji z Europejskim Inspektorem
Ochrony Danych[11],
stanowiąc zgodnie ze zwykłą
procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co
następuje:
(1)
Biegłym rewidentom i firmom audytorskim
powierza się z mocy prawa przeprowadzanie wymaganych ustawowo badań
sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego w celu wzmocnienia
zaufania społeczeństwa do rocznych i skonsolidowanych sprawozdań
finansowych takich jednostek. Funkcja badania ustawowego związana z
interesem publicznym oznacza, że szeroka społeczność osób i
instytucji polega na jakości pracy biegłego rewidenta. Dobra
jakość badań sprawozdań finansowych przyczynia się do
prawidłowego funkcjonowania rynków, wzmacniając
integralność i efektywność sprawozdań finansowych. Tym
samym biegli rewidenci pełnią szczególnie istotną rolę
społeczną.
(2)
Ustawodawstwo unijne nakłada wymóg badania
sprawozdań finansowych, zarówno rocznych, jak i skonsolidowanych,
sporządzanych przez instytucje kredytowe, zakłady ubezpieczeń,
emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku
regulowanym, instytucje płatnicze, przedsiębiorstwa zbiorowego
inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), instytucje
pieniądza elektronicznego i alternatywne fundusze inwestycyjne przez co
najmniej jedną osobę uprawnioną do przeprowadzania takiego
badania zgodnie z prawem unijnym, a mianowicie: art. 1 ust. 1 dyrektywy Rady 86/635/EWG
z dnia 8 grudnia 1986 r. w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań
finansowych banków i innych instytucji finansowych[12],
art. 1 ust. 1 dyrektywy Rady 91/674/EWG z dnia 19 grudnia 1991 r. w sprawie
rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych zakładów
ubezpieczeń[13], art. 4 ust. 4 dyrektywy
2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie
harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o
emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na
rynku regulowanym oraz zmieniającej dyrektywę 2001/34/WE[14],
art. 15 ust. 2 dyrektywy 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13
listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku
wewnętrznego zmieniającej dyrektywy 97/7/WE, 2002/65/WE, 2005/60/WE i
2006/48/WE i uchylającej dyrektywę 97/5/WE[15],
art. 73 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009
r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych
odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w
zbywalne papiery wartościowe (UCITS)[16], art. 3 ust. 1
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/110/WE z dnia 16 września 2009
r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje
pieniądza elektronicznego oraz nadzoru ostrożnościowego nad ich
działalnością, zmieniającej dyrektywy 2005/60/WE i 2006/48/WE
oraz uchylającej dyrektywę 2000/46/WE[17],
a także art. 22 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE
z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz
rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010[18].
Ponadto art. 4 ust. 1 pkt 1) dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i
Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
zmieniającej dyrektywę Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i dyrektywę 2000/12/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającej dyrektywę Rady 93/22/EWG[19]
również zawiera wymóg, aby roczne sprawozdania finansowe firm
inwestycyjnych były poddawane badaniu, jeżeli nie ma zastosowania
czwarta dyrektywa Rady 78/660/EWG z dnia 25 lipca 1978 r. w sprawie rocznych
sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek[20]
lub siódma dyrektywa Rady 83/349/EWG z dnia 13 czerwca 1983 r. w sprawie
skonsolidowanych sprawozdań finansowych[21].
(3)
Warunki zatwierdzania osób odpowiedzialnych za
przeprowadzanie badania ustawowego oraz minimalne wymogi dotyczące
przeprowadzania takiego badania ustawowego określa dyrektywa 2006/43/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych
badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych
sprawozdań finansowych, zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG
oraz uchylająca dyrektywę Rady 84/253/EWG[22].
(4)
W trakcie niedawnego kryzysu finansowego wiele
banków ujawniło w latach 2007–2009 ogromne straty w pozycjach bilansowych
i pozabilansowych. Powstało w związku z tym pytanie, jak biegli
rewidenci mogli wydać opinię bez zastrzeżeń z badania
sprawozdań swoich klientów za te okresy, jak również pytanie o
odpowiedniość i adekwatność istniejących ram prawnych.
W dniu 13 października 2010 r. Komisja opublikowała zieloną
księgę zatytułowaną „Polityka badania sprawozdań
finansowych: lekcje wyciągnięte z kryzysu”[23],
która zapoczątkowała szeroko zakrojone konsultacje społeczne w
ogólnym kontekście reformy regulacyjnej rynku finansowego na temat roli i
zakresu rewizji finansowej oraz sposobów wzmocnienia funkcji rewizji finansowej
dla zwiększenia stabilności finansowej. Z konsultacji
społecznych wynikało, że przepisy dyrektywy 2006/43/WE w
zakresie przeprowadzania badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych
sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego można
znacząco udoskonalić. Dnia 13 września 2011 r. Parlament
Europejski z własnej inicjatywy ogłosił sprawozdanie na temat
zielonej księgi. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny
również przyjął sprawozdanie na temat wspomnianej zielonej
księgi w dniu 16 czerwca 2011 r.
(5)
Ważne jest określenie szczegółowych
zasad w celu zapewnienia, aby badania ustawowe jednostek interesu publicznego
miały odpowiednią jakość i były przeprowadzane przez
biegłych rewidentów i firmy audytorskie podlegające surowym wymogom.
Wspólne podejście regulacyjne powinno wzmocnić
integralność, niezależność, obiektywizm,
odpowiedzialność, przejrzystość i rzetelność
biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających ustawowe
badania jednostek interesu publicznego, przyczyniając się do
podnoszenia jakości badań ustawowych w Unii, a tym samym do sprawnego
funkcjonowania rynku wewnętrznego, przy osiągnięciu wysokiego
poziomu ochrony konsumentów i inwestorów. Opracowanie odrębnego aktu
prawnego dla jednostek interesu publicznego powinno także zapewnić
spójną harmonizację i jednolite stosowanie, a tym samym
przyczynić się do skuteczniejszego funkcjonowania rynku
wewnętrznego.
(6)
Sektor finansowy podlega ewolucji i w ramach prawa
unijnego tworzone są nowe kategorie instytucji finansowych. Rośnie
znaczenie nowych podmiotów i rodzajów działalności poza normalnym
systemem bankowym, a ich wpływ na stabilność finansową
rośnie. Jest zatem właściwe, aby definicja jednostki interesu publicznego
obejmowała również inne instytucje finansowe i podmioty takie jak
firmy inwestycyjne, instytucje płatnicze, przedsiębiorstwa zbiorowego
inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), instytucje
pieniądza elektronicznego oraz alternatywne fundusze inwestycyjne.
(7)
Badanie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań
finansowych ma w zamierzeniu stanowić ustawowe zabezpieczenie dla
inwestorów, kredytodawców i kontrahentów biznesowych, którzy mają
udziały lub interes gospodarczy w jednostkach interesu publicznego. Tym
samym biegli rewidenci i firmy audytorskie powinni być całkowicie
niezależni przy przeprowadzaniu badania ustawowego takich jednostek, a
konfliktów interesu należy unikać. Przy ustalaniu
niezależności biegłych rewidentów i firm audytorskich
należy wziąć pod uwagę pojęcie sieci, w ramach której
działają biegli rewidenci i firmy audytorskie.
(8)
Odpowiednia organizacja wewnętrzna
biegłych rewidentów i firm audytorskich powinna przyczynić się
do przeciwdziałania ewentualnym zagrożeniom dla ich niezależności.
Tym samym właściciele lub wspólnicy firmy audytorskiej, jak
również osoby nią zarządzające, nie powinni ingerować
w przeprowadzanie badania ustawowego w żaden sposób zagrażający
niezależności i obiektywizmowi biegłego rewidenta, który
przeprowadza badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej. Ponadto biegli
rewidenci i firmy audytorskie powinni ustanowić właściwą
politykę i właściwe procedury wewnętrzne w odniesieniu do
pracowników i innych osób uczestniczących w czynnościach badania
ustawowego w ramach ich organizacji, aby zapewnić zgodność z
obowiązkami ustawowymi. Te zasady polityki i procedury powinny w
szczególności służyć przeciwdziałaniu wszystkim
zagrożeniom dla niezależności oraz ich eliminowaniu i
zapewniać jakość, integralność i dokładność
badania ustawowego. Te zasady polityki i procedury powinny być
proporcjonalne ze względu na skalę i stopień
złożoności działalności biegłego rewidenta lub
firmy audytorskiej.
(9)
Biegli rewidenci, firmy audytorskie oraz ich
pracownicy powinni w szczególności powstrzymywać się od
przeprowadzania badania ustawowego, jeżeli mają w danej jednostce
interes ekonomiczny lub interes finansowy, a także od angażowania
się w obrót instrumentami finansowymi wyemitowanymi, gwarantowanymi lub w
inny sposób wspieranymi przez jednostkę badaną, z wyjątkiem
jednostek uczestnictwa w zdywersyfikowanych programach zbiorowego inwestowania.
Biegły rewident lub firma audytorska powinni powstrzymywać się
od udziału w wewnętrznych procesach decyzyjnych jednostki badanej.
Biegłym rewidentom oraz ich pracownikom należy uniemożliwić
przyjmowanie obowiązków w jednostce badanej na szczeblu kierownictwa lub
zarządu przed upływem odpowiedniego okresu od zakończenia
zlecenia na przeprowadzenie badania.
(10)
Poziom wynagrodzenia otrzymywanego od jednej
jednostki badanej oraz struktura wynagrodzenia może również
zagrozić niezależności biegłego rewidenta lub firmy
audytorskiej. Ważne jest zatem zapewnienie, aby wynagrodzenie za badanie
nie było oparte na żadnej formie zdarzenia warunkowego oraz aby, w
przypadku gdy wynagrodzenie za badanie od jednego klienta jest znaczące,
ustanowiona została szczególna procedura zapewniająca
jakość badania. Jeżeli występuje nadmierna
zależność od jednego klienta, biegły rewident lub firma
audytorska powinni powstrzymać się od podejmowania danego badania
ustawowego.
(11)
Świadczenie przez biegłych rewidentów,
firmy audytorskie lub członków ich sieci usług innych niż
usługi badania ustawowego na rzecz jednostek badanych może
zagrozić ich niezależności. Właściwe jest zatem wymaganie
od biegłego rewidenta, firmy audytorskiej i członków ich sieci, aby
nie świadczyli usług niezwiązanych z badaniem na rzecz badanych
przez siebie jednostek. Świadczenie usług niezwiązanych z
badaniem przez firmę audytorską na rzecz spółki uniemożliwiłoby
danej firmie audytorskiej przeprowadzanie badania ustawowego tej spółki,
ograniczając liczbę firm audytorskich dostępnych do
przeprowadzania badań ustawowych, w szczególności w odniesieniu do
badań dużych jednostek interesu publicznego, gdzie występuje
koncentracja rynku. W efekcie, aby zapewnić dostępność
minimalnej liczby firm audytorskich do świadczenia usług
biegłych rewidentów na rzecz dużych jednostek interesu publicznego,
właściwe jest ustanowienie wymogu, aby firmy audytorskie o
znaczącej wielkości skoncentrowały swoją
działalność zawodową na przeprowadzaniu badań
ustawowych i nie mogły świadczyć innych usług
niezwiązanych ze swoją funkcją w zakresie badań ustawowych,
takich jak konsulting czy usługi doradcze.
(12)
W celu uniknięcia konfliktów interesów
ważne jest, aby przed przyjęciem lub kontynuowaniem zlecenia na
badanie ustawowe jednostki interesu publicznego biegły rewident lub firma
audytorska ocenili, czy spełnione są wymogi w zakresie
niezależności, a w szczególności czy istnieją jakiekolwiek
zagrożenia dla niezależności wynikające ze stosunku z
daną jednostką. Dla zachowania niezależności ważne
jest również, aby prowadzili oni dokumentację wszystkich
zagrożeń dla niezależności własnej i swoich
pracowników oraz innych osób uczestniczących w procesie badania
ustawowego, jak również zabezpieczeń stosowanych dla zmniejszenia
tych zagrożeń. Ponadto, jeżeli zagrożenia ich
niezależności pozostają zbyt znaczące nawet po zastosowaniu
zabezpieczeń dla zmniejszenia tych zagrożeń, powinni oni
zrezygnować lub powstrzymać się od wykonywania zlecenia na
badanie. Biegły rewident lub firma audytorska powinni co roku
potwierdzać swoją niezależność wobec komitetu ds.
audytu jednostki badanej i omawiać z tym komitetem wszelkie
zagrożenia dla własnej niezależności, jak również
zabezpieczenia stosowane dla zmniejszenia tych zagrożeń.
(13)
Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w
zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych[24]
reguluje przetwarzanie danych osobowych w państwach członkowskich w
kontekście niniejszego rozporządzenia i pod nadzorem
właściwych organów państw członkowskich, w
szczególności niezależnych organów publicznych wyznaczonych przez
państwa członkowskie. Rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w
związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy
wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych[25]
reguluje przetwarzanie danych osobowych przez EUNGiPW w ramach niniejszego
rozporządzenia i pod nadzorem Europejskiego Inspektora Ochrony Danych.
Wymiana lub przesyłanie informacji przez właściwe organy powinno
odbywać się zgodnie z przepisami w sprawie przesyłania danych
osobowych ustanowionymi w dyrektywie 95/46/WE, a wymiana lub przesyłanie
informacji przez EUNGiPW powinny odbywać się zgodnie z przepisami w
zakresie przesyłania danych osobowych ustanowionymi w rozporządzeniu
(WE) nr 45/2001.
(14)
Ważne jest, aby biegli rewidenci i firmy
audytorskie przestrzegali praw do życia prywatnego i ochrony danych swoich
klientów. Powinni oni zatem być związani rygorystycznymi przepisami w
zakresie poufności i tajemnicy zawodowej, które jednak nie powinny zakłócać
właściwego egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia ani
współpracy z biegłym rewidentem grupy w trakcie wykonywania badania
skonsolidowanych sprawozdań finansowych w przypadku, gdy jednostka
dominująca znajduje się w państwie trzecim, pod warunkiem,
że przestrzegane są przepisy dyrektywy 95/46/WE. Przepisy te nie
zezwalałyby jednak biegłemu rewidentowi ani firmie audytorskiej na
współpracę z organami państwa trzeciego poza kanałami
współpracy przewidzianymi w rozdziale XI dyrektywy 2006/43/WE. Te przepisy
o poufności powinny być również stosowane do wszystkich
biegłych rewidentów lub firm audytorskich, którzy zaprzestali
uczestniczenia w określonym zadaniu związanym z badaniem.
(15)
Badanie ustawowe kończy się
wyrażeniem opinii co do prawdziwości i rzetelności
sprawozdań finansowych badanych jednostek. Zainteresowane strony mogą
jednak nie być świadome ograniczeń badania (istotność,
techniki doboru próby, rola biegłego rewidenta w wykrywaniu
nadużyć oraz odpowiedzialność kierownictwa), co może
prowadzić do rozbieżności w zakresie oczekiwań. Dla
zmniejszenia tych rozbieżności ważne jest, aby zapewnić
większą jasność co do zakresu badania ustawowego.
(16)
Podczas gdy główna odpowiedzialność
za dostarczenie informacji finansowych powinna spoczywać na kierownictwie
badanych jednostek, rola biegłych rewidentów polega na aktywnym
podważaniu informacji od kierownictwa z perspektywy użytkownika. Jest
zatem ważne, aby dla podniesienia jakości badań wzmocnić
zawodowy sceptycyzm stosowany przez biegłych rewidentów wobec jednostki
badanej. Biegli rewidenci powinni uznawać możliwość
zaistnienia istotnych zniekształceń z powodu nadużyć lub
błędów, bez względu na wcześniejsze doświadczenia
biegłego rewidenta dotyczące uczciwości i etyki kierownictwa
badanej jednostki. Zapewnienie jakości badania powinno być
głównym kryterium organizacji pracy rewizyjnej oraz przydzielania
niezbędnych środków do zadań. Etyka biegłego rewidenta,
firmy audytorskiej oraz ich pracowników jest niezbędnym warunkiem zaufania
społecznego do badań ustawowych i rynków finansowych. Należy
zatem odpowiednio postępować w przypadku każdego incydentu
mogącego mieć poważne skutki dla integralności
czynności związanych z badaniem ustawowym. Biegły rewident lub
firma audytorska powinni odpowiednio dokumentować pracę
rewizyjną.
(17)
W przypadku skonsolidowanych sprawozdań
finansowych ważne jest jasne określenie obowiązków biegłych
rewidentów badających różne jednostki grupy. W tym celu biegły
rewident grupy powinien ponosić pełną odpowiedzialność
za sprawozdanie z badania.
(18)
Należyta wewnętrzna kontrola zapewnienia
jakości pracy prowadzonej w ramach każdego zlecenia na badanie
ustawowe powinna sprzyjać wysokiej jakości badania. Biegły
rewident lub firma audytorska nie powinni zatem przedstawiać swojego
sprawozdania z badania aż do zakończenia wewnętrznej kontroli
zapewnienia jakości.
(19)
Wyniki badania ustawowego należy
przedstawiać zainteresowanym stronom w sprawozdaniu z badania. Dla
zwiększenia zaufania zainteresowanych stron do sprawozdań finansowych
jednostki badanej szczególne ważne jest, aby sprawozdanie z badania
było ugruntowane i solidnie uzasadnione, a jego treść
została poszerzona w sposób umożliwiający uwzględnienie
dodatkowych informacji dotyczących przeprowadzonego badania. W
szczególności sprawozdanie z badania powinno zawierać dostateczne
informacje na temat metodyki zastosowanej w badaniu, a zwłaszcza
wskazywać, jaka część bilansu została
bezpośrednio sprawdzona i jaka część badania została
oparta na testowaniu systemu i zgodności z przepisami, informacje na temat
poziomów istotności zastosowanych przy przeprowadzaniu badania, kluczowych
obszarów powodujących ryzyko powstania istotnych zniekształceń
rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, informacje, czy
badanie ustawowe miało na celu wykrycie nadużyć oraz, w
przypadku opinii z zastrzeżeniami lub opinii negatywnej bądź
odmowy wyrażenia opinii – informacje na temat powodów takiej decyzji.
(20)
Wartość badania ustawowego dla jednostki
badanej zostałaby szczególnie zwiększona, gdyby wzmocniona
została komunikacja między biegłym rewidentem lub firmą
audytorską z jednej strony, a komitetem ds. audytu z drugiej strony.
Oprócz regularnego dialogu w trakcie przeprowadzania badania ustawowego
ważne jest, aby biegły rewident lub firma audytorska składali
komitetowi ds. audytu dodatkowe i bardziej szczegółowe sprawozdanie na
temat wyników badania ustawowego. Powinna istnieć możliwość
udostępniania takich dodatkowych szczegółowych sprawozdań
organom nadzoru nad jednostkami interesu publicznego, bez podawania ich do
wiadomości publicznej.
(21)
Biegli rewidenci lub firmy audytorskie już
obecnie przedstawiają organom nadzoru nad jednostkami interesu publicznego
informacje na temat faktów lub decyzji, które mogą stanowić
naruszenie przepisów regulujących działalność jednostki
badanej lub zakłócenie ciągłości funkcjonowania jednostki
badanej. Zadania nadzorcze byłyby ułatwione, gdyby organy nadzoru nad
instytucjami kredytowymi i finansowymi miały obowiązek
nawiązania regularnego dialogu z biegłymi rewidentami i firmami
audytorskimi tych instytucji.
(22)
Dla zwiększenia zaufania do biegłych
rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających ustawowe badania
jednostek interesu publicznego oraz ich odpowiedzialności, ważne jest
poszerzenie sprawozdawczości zapewniającej przejrzystość
biegłych rewidentów i firm audytorskich. Biegli rewidenci i firmy
audytorskie powinni zatem podlegać wymogowi ujawniania zbadanych
informacji finansowych, w szczególności wykazywania swoich
całkowitych obrotów w podziale na wynagrodzenie z tytułu badania od
jednostek interesu publicznego, wynagrodzenie z tytułu badania od innych
jednostek oraz wynagrodzenie z tytułu innych usług. Powinni
także ujawniać informacje finansowe na poziomie sieci, do której
należą. Sprawozdania zapewniające przejrzystość firm
audytorskich powinny być opatrzone oświadczeniem w sprawie ładu
korporacyjnego w celu pokazania, czy firma audytorska utrzymuje
rozwiązania zapewniające prawidłowy ład korporacyjny.
Właściwym organom należy przekazywać dodatkowe informacje
uzupełniające na temat wynagrodzenia za badanie celem ułatwienia
im wykonywania zadań nadzorczych.
(23)
Komitety ds. audytu lub organy pełniące
równoważną funkcję w jednostce badanej mają
decydującą rolę dla zapewniania wysokiej jakości badań
ustawowych. Szczególnie ważne jest wzmocnienie niezależności i
fachowych kompetencji komitetu ds. audytu poprzez nałożenie wymogu,
aby większość jego członków była niezależna oraz
aby przynajmniej jeden członek komitetu posiadał kompetencje w
zakresie rewizji finansowej, a inny członek – w zakresie rewizji
finansowej lub rachunkowości. Zalecenie Komisji z dnia 15 lutego 2005 r.
dotyczące roli dyrektorów niewykonawczych lub będących
członkami rady nadzorczej spółek giełdowych i komisji rady
(nadzorczej)[26] określa sposób
tworzenia i funkcjonowania komitetów ds. audytu. Biorąc jednak pod
uwagę wielkość rad (nadzorczych) w spółkach o niższej
kapitalizacji rynkowej oraz w małych i średnich jednostkach interesu
publicznego, właściwe byłoby, aby funkcje przypisane komitetowi
ds. audytu w przypadku tych jednostek lub organowi pełniącemu
równoważne funkcje w jednostce badanej mogły być wykonywane
przez organ administracyjny lub nadzorczy jako całość. Jednostki
interesu publicznego będące UCITS lub alternatywnymi funduszami
inwestycyjnymi powinny być również zwolnione z obowiązku posiadania
komitetu ds. audytu. Przy zwolnieniu tym uwzględniono fakt, że w
przypadkach, gdy fundusze te działają wyłącznie w celu
połączenia aktywów, powołanie komitetu ds. audytu nie jest
właściwe. UCITS i alternatywne fundusze inwestycyjne, jak
również spółki nimi zarządzające, działają w
ściśle określonym otoczeniu regulacyjnym i podlegają
szczególnym mechanizmom zarządzania, jak na przykład kontrola
sprawowana przez ich depozytariusza.
(24)
Ważne jest również wzmocnienie roli
komitetu ds. audytu w wyborze nowego biegłego rewidenta lub firmy
audytorskiej, co sprzyja bardziej świadomemu podejmowaniu decyzji przez
walne zgromadzenie akcjonariuszy, wspólników lub członków jednostki
badanej. Z tego względu przy przedstawianiu wniosku na walnym zgromadzeniu
rada (nadzorcza) powinna wyjaśnić, czy postępuje zgodnie z
zaleceniem komitetu ds. audytu i podać powody ewentualnego odejścia
od tego zalecenia. Zalecenie komitetu ds. audytu powinno zawierać
przynajmniej dwie możliwości realizacji zlecenia na przeprowadzenie
badania oraz należycie uzasadnioną preferencję w stosunku do
jednej z nich, tak aby walne zgromadzenie mogło dokonać rzeczywistego
wyboru. W celu przedstawienia uczciwego i odpowiedniego uzasadnienia dla
swojego zalecenia, komitet ds. audytu powinien posłużyć się
wynikami obowiązkowej procedury wyboru zorganizowanej przez jednostkę
badaną, za którą odpowiada komitet ds. audytu. W ramach tej procedury
wyboru jednostka badana powinna zaprosić biegłych rewidentów lub
firmy audytorskie, w tym również mniejsze, do przedstawienia ofert na
przeprowadzenie badania. Dokumentacja przetargowa powinna zawierać
przejrzyste i niedyskryminujące kryteria wyboru stosowane do oceny ofert.
Uwzględniając jednak fakt, że taka procedura wyboru może
pociągać za sobą nieproporcjonalne koszty dla spółek o
niższej kapitalizacji rynkowej lub dla małych i średnich
jednostek interesu publicznego ze względu na ich wielkość,
właściwe jest zwolnienie takich jednostek z tego obowiązku.
(25)
Prawo walnego zgromadzenia akcjonariuszy,
wspólników lub członków jednostki badanej do wyboru biegłego
rewidenta lub firmy audytorskiej byłoby bezwartościowe, gdyby
jednostka badana miała zawierać umowę ze stroną
trzecią, w której ograniczano by to prawo wyboru. W związku z tym za
nieważne należy uznać wszelkie klauzule w umowach zawieranych
przez jednostkę badaną ze stroną trzecią, a dotyczące
powoływania lub ograniczenia wyboru konkretnego biegłego rewidenta
lub firmy audytorskiej.
(26)
Powoływanie więcej niż jednego
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej przez jednostki interesu
publicznego wzmocniłoby stosowanie zawodowego sceptycyzmu i
przyczyniłoby się do podniesienia jakości badań. Ponadto
środek ten w powiązaniu z obecnością mniejszych firm
audytorskich ułatwiłby rozwój zdolności tych firm do
obsługiwania klientów, przyczyniając się tym samym do
zwiększenia wyboru biegłych rewidentów i firm audytorskich
dostępnych dla jednostek interesu publicznego. Należy zatem
zachęcić te ostatnie do powoływania więcej niż jednego
biegłego rewidenta lub jednej firmy audytorskiej do przeprowadzenia
badania ustawowego.
(27)
Dla przeciwdziałania zagrożeniu
wynikającemu ze znajomości jednostki, a tym samym dla wzmocnienia
niezależności biegłych rewidentów i firm audytorskich,
ważne jest ustanowienie maksymalnego czasu trwania zlecenia na prowadzenie
badania dla biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej w danej jednostce
badanej. Należy również wprowadzić odpowiedni mechanizm
stopniowej rotacji w odniesieniu do najwyższego rangą personelu
uczestniczącego w badaniu ustawowym, w tym do kluczowych partnerów firmy
audytorskiej przeprowadzających badanie ustawowe w imieniu firmy
audytorskiej. Należy przewidzieć odpowiedni okres, przez który dany
biegły rewident lub firma audytorska nie mogą przeprowadzać
badania ustawowego tej samej jednostki. Dla zapewnienia płynnego
przejścia dotychczasowy biegły rewident powinien przekazać
nowemu biegłemu rewidentowi zbiór dokumentacji rewizyjnej
zawierającej istotne informacje.
(28)
W celu ochrony niezależności
biegłego rewidenta ważne jest, aby jego odwołanie było
możliwe jedynie wtedy, gdy istnieją ku temu zasadne podstawy i pod
warunkiem przekazania informacji o nich organowi lub organom odpowiedzialnym za
nadzór. W przypadku, gdy istnieją zasadne podstawy, ale jednostka badana
nie podejmuje działań, komitet ds. audytu, akcjonariusze lub
wspólnicy, właściwe organy odpowiedzialne za nadzór nad biegłymi
rewidentami i firmami audytorskimi bądź właściwe organy
odpowiedzialne za nadzór nad jednostką interesu publicznego powinny
być uprawnione do wniesienia do sądu krajowego sprawy o
odwołanie biegłego rewidenta.
(29)
Dla zapewnienia wysokiego poziomu zaufania
inwestorów i konsumentów do rynku wewnętrznego dzięki unikaniu
konfliktu interesów, biegli rewidenci i firmy audytorskie powinni podlegać
właściwemu nadzorowi ze strony właściwych organów,
niezależnych od środowiska zawodowego biegłych rewidentów i
dysponujących odpowiednimi możliwościami, wiedzą
fachową i środkami. Właściwe organy krajowe powinny posiadać
niezbędne uprawnienia do podejmowania swoich zadań nadzorczych, w tym
możliwość dostępu do dokumentów, żądania
informacji od dowolnych osób oraz przeprowadzania inspekcji. Powinny one
specjalizować się w nadzorze nad rynkami finansowymi, nad
przestrzeganiem obowiązków sprawozdawczości finansowej lub nad
badaniami ustawowymi. Powinna jednak istnieć możliwość, aby
nadzór nad przestrzeganiem obowiązków nałożonych na jednostki
interesu publicznego był prowadzony przez właściwe organy
odpowiedzialne za nadzorowanie tych jednostek. Finansowanie
właściwych organów powinno być wolne od wszelkiego
niewłaściwego wpływu ze strony biegłych rewidentów czy firm
audytorskich.
(30)
Jakość nadzoru powinna się
poprawić, jeżeli istnieć będzie skuteczna współpraca
między organami, którym powierzono różne zadania na szczeblu
krajowym. Organy właściwe w sprawie nadzoru nad przestrzeganiem
obowiązków w zakresie ustawowych badań jednostek interesu publicznego
powinny zatem współpracować z organami odpowiedzialnymi za
zatwierdzanie i rejestrację biegłych rewidentów i firm audytorskich,
z organami odpowiedzialnymi za nadzorowanie jednostek interesu publicznego i z
jednostkami analityki finansowej, o których mowa w dyrektywie 2005/60/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie
przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania
pieniędzy oraz finansowania terroryzmu[27].
(31)
Zewnętrzne zapewnianie jakości w
przypadku badania ustawowego ma zasadnicze znaczenie dla wysokiej jakości
badań ustawowych. Zwiększa ono wiarygodność publikowanych
informacji finansowych i zapewnia lepszą ochronę akcjonariuszy,
wspólników, inwestorów, wierzycieli i innych zainteresowanych stron. Biegli
rewidenci i firmy audytorskie powinni zatem podlegać systemowi zapewniania
jakości, za który odpowiedzialne są właściwe organy, co
zapewni obiektywizm i niezależność od środowiska zawodowego
biegłych rewidentów. Kontrole zapewnienia jakości należy
organizować w taki sposób, aby każdy biegły rewident lub
każda firma audytorska podejmujący badanie jednostek interesu
publicznego byli poddawani kontroli zapewnienia jakości przynajmniej raz
na trzy lata. Zalecenie Komisji z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie
zewnętrznego zapewniania jakości dla biegłych rewidentów i firm
audytorskich dokonujących audytu jednostek interesu publicznego[28]
zawiera informacje o sposobie prowadzenia inspekcji. Kontrole zapewnienia
jakości powinny być proporcjonalne wobec skali i stopnia
złożoności działalności kontrolowanej firmy
audytorskiej lub biegłego rewidenta.
(32)
Dochodzenia pomagają w wykrywaniu,
zapobieganiu i korygowaniu przeprowadzania ustawowych badań jednostek
interesu publicznego w sposób nieodpowiedni. Właściwe organy powinny
zatem otrzymać uprawnienia do wszczynania dochodzeń dotyczących
biegłych rewidentów i firm audytorskich.
(33)
Rynek usług w zakresie badań ustawowych
na rzecz jednostek interesu publicznego podlega ewolucji w czasie. Jest zatem
konieczne, aby właściwe organy monitorowały zmiany na rynku, w
szczególności w odniesieniu do możliwych ograniczeń wyboru
biegłego rewidenta i ryzyka wynikającego z wysokiego stopnia koncentracji
rynku.
(34)
Upadek ważnych firm audytorskich może
zakłócić świadczenie usług biegłych rewidentów na
rynku i doprowadzić do dalszej strukturalnej akumulacji ryzyka na rynku.
Właściwe organy powinny zatem, w ramach działań
zapobiegawczych, wymagać od największych firm audytorskich w
każdym państwie członkowskim stworzenia planów awaryjnych na
wypadek wydarzenia zagrażającego ciągłości
działania danej firmy. W planach takich można wskazać środki
służące przygotowaniu kontrolowanej likwidacji danej firmy.
(35)
Przejrzystość działań
właściwych organów powinna przyczynić się do
zwiększenia zaufania inwestorów i konsumentów na rynku wewnętrznym.
Należy zatem nałożyć na właściwe organy wymóg
przygotowywania regularnych sprawozdań ze swoich działań i
publikowania indywidualnych sprawozdań z inspekcji.
(36)
Współpraca między właściwymi
organami państw członkowskich może w dużym stopniu
przyczynić się do zapewnienia stałej wysokiej jakości
badań ustawowych w Unii. Właściwe organy państw
członkowskich powinny zatem współpracować ze sobą, gdzie
jest to konieczne, w celu wykonywania swoich obowiązków nadzorczych w
odniesieniu do badań ustawowych. Powinny one przestrzegać zasady
regulowania i sprawowania nadzoru przez państwo członkowskie, w którym
biegły rewident lub firma audytorska zostali zatwierdzeni, a jednostka
badana ma swoją siedzibę. Współpraca między
właściwymi organami zostałaby szczególnie wzmocniona,
jeżeli byłaby zorganizowana w ramach Wspólnego Komitetu Europejskich
Urzędów Nadzoru, pod przewodnictwem Europejskiego Urzędu Nadzoru
Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW) ustanowionego na mocy
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 z dnia 24
listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru
(Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych)[29].
EUNGiPW, z pomocą Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB)
ustanowionego na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1093/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego
Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego)[30]
oraz Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych
Programów Emerytalnych (EUNUiPPE) ustanowionego na mocy rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1094/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w
sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego
Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych)[31],
powinien przyczynić się do tej współpracy, świadcząc
doradztwo i przekazując wytyczne właściwym organom krajowym.
(37)
Współpraca między właściwymi
organami państw członkowskich powinna obejmować wymianę
informacji, współpracę w zakresie kontroli zapewnienia jakości,
pomoc w dochodzeniach dotyczących przeprowadzania ustawowych badań
jednostek interesu publicznego, w tym także w przypadkach, gdy badane
zachowania nie stanowią naruszenia żadnych przepisów prawnych ani
regulacyjnych obowiązujących w danych państwach
członkowskich, a także planowanie awaryjne. Tryby współpracy
między właściwymi organami państw członkowskich
mogą obejmować tworzenie kolegiów właściwych organów oraz
przekazywanie zadań między sobą. W ramach tej współpracy
należy brać pod uwagę pojęcie sieci, w ramach której
działają biegli rewidenci i firmy audytorskie. Właściwe
organy oraz Europejskie Urzędy Nadzoru powinny przestrzegać
stosownych przepisów w zakresie poufności i tajemnicy zawodowej.
(38)
Uznanie zdolności biegłych rewidentów i
firm audytorskich do wykonywania ustawowych badań jednostek interesu
publicznego powinno ułatwić dostęp biegłych rewidentów i firm
audytorskich do innych klientów. Ważne jest zatem, aby przewidzieć
istnienie certyfikatu jakości o wymiarze europejskim, który powinien
zostać opracowany przez EUNGiPW. W rozpatrywaniu wniosków o przyznanie
certyfikatu powinny uczestniczyć właściwe organy krajowe.
(39)
Wzajemne powiązania rynków kapitałowych
wymagają nadania właściwym organom krajowym oraz Europejskim
Urzędom Nadzoru uprawnień do współpracy z organami nadzoru i
organami państw trzecich w zakresie wymiany informacji lub kontroli
zapewnienia jakości. W przypadku, gdy współpraca z organami
państwa trzeciego dotyczy dokumentacji roboczej z badania lub innych
dokumentów będących w posiadaniu biegłych rewidentów lub firm
audytorskich, należy stosować procedury przewidziane w dyrektywie 2006/43/WE.
(40)
Sprawne funkcjonowanie rynków kapitałowych
wymaga istnienia trwałych możliwości w zakresie prowadzenia
badań sprawozdań finansowych oraz konkurencyjnego rynku usług
badań ustawowych, na którym działa wystarczająca liczba firm
audytorskich zdolnych do przeprowadzania ustawowych badań jednostek
interesu publicznego. EUNGiPW powinien przedłożyć sprawozdanie
na temat zmian strukturalnych na rynku usług badań sprawozdań
finansowych, dokonujących się w następstwie przyjęcia
niniejszego rozporządzenia. W ramach swojej analizy EUNGiPW powinien
uwzględnić wpływ krajowych przepisów z zakresu
odpowiedzialności cywilnej biegłych rewidentów na strukturę tego
rynku. Na podstawie tego sprawozdania oraz innych właściwych dowodów
Komisja powinna przedstawić sprawozdanie na temat wpływu krajowych
przepisów z zakresu odpowiedzialności biegłych rewidentów na
strukturę rynku usług badań sprawozdań finansowych oraz
podjąć kroki, które uzna za stosowne w obliczu dokonanych
ustaleń.
(41)
W celu zwiększenia zgodności z wymogami
niniejszego rozporządzenia i zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 9
grudnia 2010 r. zatytułowanym „Wzmocnienie systemów sankcji w branży
usług finansowych”[32], należy
wzmocnić uprawnienia właściwych organów do przyjmowania
środków nadzorczych oraz uprawnienia w zakresie sankcji. Należy
przewidzieć administracyjne sankcje pieniężne nakładane na
biegłych rewidentów, firmy audytorskie i jednostki interesu publicznego w
związku ze stwierdzonymi naruszeniami. Właściwe organy powinny
zachowywać przejrzystość jeżeli chodzi o stosowane przez
siebie sankcje i środki. Przyjęcie i publiczne ogłoszenie
sankcji powinno odbywać się z poszanowaniem praw podstawowych
określonych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w
szczególności prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego
(art. 7), prawa do ochrony danych osobowych (art. 8) oraz prawa do skutecznego
środka prawnego i do rzetelnego procesu sądowego (art. 47).
(42)
Osoby zgłaszające przypadki naruszeń
mogą zwrócić uwagę właściwych organów na nowe
informacje, co pomoże im w wykrywaniu i sankcjonowaniu
nieprawidłowości, w tym nadużyć. Osoby takie mogą
jednakże powstrzymywać się od zgłaszania naruszeń z
obawy przed odwetem lub nie mieć odpowiednich zachęt. Państwa
członkowskie powinny zatem zapewnić wprowadzenie odpowiednich rozwiązań
służących zachęceniu takich osób do zgłaszania
możliwych naruszeń niniejszego rozporządzenia i ochronie tych
osób przed odwetem. Państwa członkowskie mogą również
zapewnić tym osobom zachęty do takiego postępowania; osoby
zgłaszające przypadki naruszeń powinny być jednak
uprawnione do tych zachęt jedynie wówczas, gdy ujawniają nowe
informacje, a obowiązek ich przekazania nie wynika już z mocy prawa
oraz gdy informacje te prowadzą do nałożenia sankcji za naruszenie
przepisów niniejszego rozporządzenia. Państwa członkowskie
powinny również zapewnić, aby w ramach wdrażanych przez siebie
programów zgłaszania naruszeń istniały mechanizmy
zapewniające odpowiednią ochronę osoby, której dotyczy zgłoszenie,
w szczególności ochronę jej danych osobowych, oraz procedury
zapewnienia tej osobie prawa do obrony i wysłuchania przed przyjęciem
decyzji w sprawie tej osoby, jak również prawo do skutecznego środka
odwoławczego przed sądem od decyzji podjętej w sprawie tej
osoby.
(43)
Aby uwzględnić zmiany w zakresie rewizji
finansowej i rynku usług biegłych rewidentów, Komisja powinna
być uprawniona do określenia wymogów technicznych dotyczących
treści zbioru dokumentacji rewizyjnej obowiązkowo przekazywanego
nowemu biegłemu rewidentowi lub nowej firmie audytorskiej oraz dotyczących
ustanowienia europejskiego certyfikatu jakości dla biegłych
rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających badania ustawowe
jednostek interesu publicznego.
(44)
W celu uwzględnienia zmian technicznych na
rynkach finansowych, w zakresie rewizji finansowej i w zawodzie biegłego
rewidenta oraz aby uściślić wymogi określone w niniejszym
rozporządzeniu należy Komisji przekazać uprawnienia do
przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu
Unii Europejskiej. Stosowanie aktów delegowanych jest w szczególności
konieczne w celu dostosowania wykazu pokrewnych usług rewizji finansowej
oraz usług niezwiązanych z badaniem, jak również do
określenia poziomu opłat pobieranych przez EUNGiPW za wydawanie biegłym
rewidentom i firmom audytorskim europejskiego certyfikatu jakości.
Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja
prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów.
Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić
jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów
Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(45)
Dla zapewnienia pewności prawa oraz
płynnego przejścia na system wprowadzany na mocy niniejszego
rozporządzenia, ważne jest wprowadzenie systemu przejściowego
dotyczącego wejścia w życie obowiązku rotacji firm
audytorskich, obowiązku zorganizowania procedury wyboru firmy audytorskiej
oraz przekształcenia firm audytorskich w firmy świadczące
wyłącznie usługi biegłych rewidentów.
(46)
Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia,
a mianowicie: jaśniejsze i lepsze określenie roli badania ustawowego
w odniesieniu do jednostek interesu publicznego, poprawa informacji
przekazywanych przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską do
jednostki badanej, inwestorów i innych zainteresowanych stron, poprawa
kanałów komunikacji między biegłymi rewidentami i organami
nadzoru nad jednostkami interesu publicznego, przeciwdziałanie konfliktowi
interesów wynikającemu ze świadczenia usług niezwiązanych z
badaniem na rzecz jednostek interesu publicznego, zmniejszenie ryzyka
potencjalnego konfliktu interesów ze względu na istniejący system, w
którym „jednostka badana wybiera biegłego rewidenta i płaci mu” lub
zagrożenia wynikającego ze znajomości jednostki badanej, ułatwienie
zmiany biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej oraz wyboru podmiotu
świadczącego usługi w zakresie badania sprawozdań
finansowych na rzecz jednostek interesu publicznego, zwiększenie wyboru
podmiotów świadczących usługi w zakresie badania sprawozdań
finansowych na rzecz jednostek interesu publicznego oraz poprawa
efektywności, niezależności i spójności regulacji i nadzoru
nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi wykonującymi badania
ustawowe na rzecz jednostek interesu publicznego, w tym w zakresie
współpracy na szczeblu Unii, nie mogą być w dostatecznym stopniu
osiągnięte przez państwa członkowskie i mogą być
w lepszym stopniu osiągnięte na szczeblu Unii ze względu na
swoją skalę, Unia może przyjąć środki zgodnie z
zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii
Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną
w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest
konieczne do osiągnięcia tych celów.
(47)
Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw
podstawowych i respektuje zasady określone w szczególności w Karcie
praw podstawowych Unii Europejskiej, a zwłaszcza prawo do poszanowania
życia prywatnego i rodzinnego (art. 7), prawo do ochrony danych osobowych
(art. 8), wolność prowadzenia działalności gospodarczej
(art. 16), prawo do skutecznego środka prawnego i do rzetelnego procesu
sądowego (art. 47), domniemanie niewinności i prawo do obrony (art. 48),
zasady legalności i proporcjonalności kar do czynów zabronionych pod
groźbą kary (art. 49), zakaz ponownego sądzenia lub karania w
postępowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony pod groźbą kary
(art. 50), i powinno być stosowane zgodnie z tymi prawami i zasadami,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE
ROZPORZĄDZENIE:
Tytuł I
Przedmiot, zakres i definicje
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsze rozporządzenie ustanawia wymogi
w zakresie przeprowadzania ustawowych badań rocznych i skonsolidowanych
sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, zasady organizacji
biegłych rewidentów i firm audytorskich oraz ich wyboru przez jednostki
interesu publicznego służące ich niezależności oraz
unikaniu konfliktu interesów, a także zasady nadzoru nad przestrzeganiem
tych wymogów przez biegłych rewidentów i firmy audytorskie.
Artykuł 2
Zakres
1.           Niniejsze rozporządzenie
stosuje się do:
a)      biegłych rewidentów i firm
audytorskich przeprowadzających badania ustawowe jednostek interesu
publicznego;
b)      jednostek interesu publicznego.
2.           Niniejsze rozporządzenie
nie narusza przepisów dyrektywy 2006/43/WE.
Artykuł 3
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia
stosuje się definicje zawarte w art. 2 dyrektywy 2006/43/WE z
wyjątkiem definicji „sprawozdania z badania” i „właściwych
władz”.
Artykuł 4
Duże jednostki interesu publicznego
Do celów niniejszego rozporządzenia
„duże jednostki interesu publicznego” oznaczają:
a)           w odniesieniu do jednostek określonych
w art. 2 pkt 13 lit. a) dyrektywy 2006/43/WE – 10 największych emitentów
akcji w każdym państwie członkowskim, mierzonych na podstawie
kapitalizacji rynkowej w oparciu o notowania na koniec roku, a w każdym
razie wszystkich emitentów akcji o średniej kapitalizacji rynkowej
powyżej 1 000 000 000 EUR, liczonej w oparciu o notowania na koniec roku
za poprzednie trzy lata kalendarzowe;
b)           w odniesieniu do jednostek
określonych w art. 2 pkt 13 lit. b)–f) dyrektywy 2006/43/WE – dowolny
podmiot, którego suma bilansowa na dzień bilansowy wynosi powyżej 1 000
000 000 EUR;
c)           w odniesieniu do jednostek
określonych w art. 2 pkt 13 lit. g)–h) dyrektywy 2006/43/WE – dowolny
podmiot, w przypadku którego łączna wartość
zarządzanych przezeń aktywów na dzień bilansowy wynosi
powyżej 1 000 000 000 EUR.
Tytuł II
Warunki przeprowadzania ustawowych badań
jednostek interesu publicznego
ROZDZIAŁ I
NIEZALEŻNOŚĆ I UNIKANIE
KONFLIKTU INTERESÓW
Artykuł 5
Niezależność i obiektywizm
Biegły rewident lub firma audytorska
podejmują wszystkie konieczne kroki w celu zapewnienia, aby na
przeprowadzanie badania ustawowego jednostki interesu publicznego nie
wpływał żaden rzeczywisty ani potencjalny konflikt interesów,
stosunek gospodarczy ani inna relacja związane z udziałem
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej przeprowadzających badanie
ustawowe ani, gdzie jest to stosowne, z udziałem ich sieci, kierownictwa,
biegłych rewidentów, pracowników, innych osób fizycznych, z których
usług korzysta lub które kontroluje biegły rewident lub firma
audytorska, ani innych osób bezpośrednio lub pośrednio
powiązanych z biegłym rewidentem lub firmą audytorską
stosunkiem kontroli.
Artykuł 6
Organizacja wewnętrzna biegłych
rewidentów i firm audytorskich
1.
Biegły rewident lub firma audytorska
spełniają następujące wymogi organizacyjne:
a)      firma audytorska ustanawia odpowiednie
strategie i procedury, aby zapewnić, że jej właściciele lub
udziałowcy, jak również członkowie organów administracyjnych,
kierowniczych i nadzorczych tej firmy lub firmy powiązanej, nie
ingerują w przeprowadzanie badania ustawowego w sposób
zagrażający niezależności i obiektywizmowi biegłego
rewidenta przeprowadzającego badanie ustawowe w imieniu firmy
audytorskiej;
b)      biegły rewident lub firma audytorska
posiadają solidne procedury administracyjne i rachunkowe, mechanizmy
kontroli wewnętrznej, skuteczne procedury oceny ryzyka oraz skuteczne
rozwiązania w zakresie kontroli i zabezpieczeń na potrzeby systemów
przetwarzania informacji.
Te mechanizmy kontroli wewnętrznej są
zaprojektowane w sposób zapewniający przestrzeganie decyzji i procedur na
wszystkich szczeblach firmy audytorskiej lub struktury roboczej biegłego
rewidenta.
Biegły rewident lub firma audytorska
wdrażają i utrzymują procedury decyzyjne i struktury
organizacyjne, które w jasny i udokumentowany sposób określają
zależności służbowe oraz wyznaczają funkcje i zakresy
odpowiedzialności;
c)      biegły rewident lub firma audytorska
ustanawiają odpowiednie strategie i procedury dla zapewnienia, aby ich
pracownicy i inne osoby fizyczne, z których usług korzystają lub
które kontrolują i które biorą bezpośredni udział w
czynnościach badania ustawowego, posiadali odpowiednią wiedzę i
doświadczenie w zakresie przydzielonych im obowiązków;
d)      biegły rewident lub firma audytorska
ustanawiają odpowiednie strategie i procedury, aby zapewnić, że
zlecanie ważnych funkcji rewizyjnych w ramach outsourcingu nie odbywa
się w sposób pogarszający jakość kontroli wewnętrznej
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej oraz ograniczający
możliwość sprawowania przez właściwe organy nadzoru
nad przestrzeganiem przez biegłego rewidenta lub firmę
audytorską obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu;

e)      biegły rewident lub firma audytorska
ustanawiają odpowiednie i skuteczne rozwiązania organizacyjne i
administracyjne dla przeciwdziałania wszelkim zagrożeniom dla
niezależności, o których mowa w art. 11 ust. 2, a także dla ich
wykrywania i eliminowania lub zarządzania nimi oraz ich ujawniania;
f)       biegły rewident lub firma
audytorska ustanawiają odpowiednie procedury i standardy przeprowadzania
ustawowych badań jednostek interesu publicznego, coachingu, nadzorowania i
oceniania działań pracowników oraz organizowania struktury zbioru
dokumentacji z badania, o której mowa w art. 16 ust. 5;
g)      biegły rewident lub firma audytorska
ustanawiają wewnętrzny system kontroli jakości dla zapewnienia
jakości ustawowych badań jednostek interesu publicznego. System
kontroli jakości obejmuje przynajmniej procedury i standardy opisane w lit.
f). W przypadku firmy audytorskiej odpowiedzialność za
wewnętrzny system kontroli jakości spoczywa na osobie
posiadającej uprawnienia biegłego rewidenta;
h)      biegły rewident lub firma audytorska
wykorzystują odpowiednie systemy, zasoby i procedury dla zapewnienia
ciągłości i regularności w wykonywaniu czynności
związanych z badaniem ustawowym;
i)       biegły rewident lub firma
audytorska ustanawiają politykę, w ramach której wyklucza się
ich udział oraz udział ich pracowników w przestępstwie
kryminalnym lub naruszeniu prawa w ramach wykonywania swojej pracy. Biegły
rewident lub firma audytorska ustanawiają także odpowiednie i
skuteczne rozwiązania organizacyjne i administracyjne dotyczące
postępowania w przypadku incydentów i dokumentowania incydentów mających
lub mogących mieć poważne skutki dla integralności
czynności podejmowanych przez nich w ramach badania ustawowego;
j)       biegły rewident lub firma
audytorska posiadają odpowiednie zasady wynagradzania, zapewniające
dostateczne zachęty do osiągania lepszych wyników celem zapewnienia
jakości rewizji finansowej. W szczególności wynagradzanie i ocena
wyników pracy pracowników nie jest uzależniona od kwoty przychodów, które
biegły rewident lub firma audytorska uzyskuje od badanej jednostki;
k)      biegły rewident lub firma audytorska
monitorują i oceniają adekwatność i skuteczność
swoich systemów, mechanizmów kontroli wewnętrznej i wewnętrznej
kontroli jakości oraz rozwiązań stworzonych zgodnie z niniejszym
rozporządzeniem, a także podejmują odpowiednie środki dla
wyeliminowania uchybień. W szczególności biegły rewident lub
firma audytorska przeprowadzają coroczną ocenę wewnętrznego
systemu kontroli jakości, o którym mowa w lit. g). Biegły rewident
lub firma audytorska przechowują dokumentację ustaleń z tej
oceny oraz proponowanych środków mających na celu zmianę
wewnętrznego systemu kontroli jakości.
Zasady i procedury, o których mowa w akapicie
pierwszym, są dokumentowane i przekazywane pracownikom biegłego
rewidenta lub firmy audytorskiej.
Fakt zlecania funkcji rewizyjnych w ramach
outsourcingu, o czym mowa w lit. d), nie ma wpływu na
odpowiedzialność biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej wobec
badanej jednostki.
2.
Przy przestrzeganiu wymogów określonych w
akapicie pierwszym niniejszego artykułu biegły rewident lub firma
audytorska biorą pod uwagę swoją wielkość i
stopień złożoności wykonywanych czynności.
Biegły rewident lub firma audytorska są
w stanie wykazać wobec właściwych organów, o których mowa w art.
35 ust. 1, że przestrzeganie wymogów jest proporcjonalne w stosunku do ich
wielkości oraz stopnia złożoności czynności
wykonywanych przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską.
Artykuł 7
Niezależność od jednostki
badanej
1.           Biegły rewident lub
firma audytorska i posiadacz praw głosu w firmie audytorskiej są
niezależni od jednostki badanej i nie uczestniczą w procesach
decyzyjnych jednostki badanej.
2.           Biegły rewident, firma
audytorska, kluczowi partnerzy firmy audytorskiej, ich pracownicy oraz
każda osoba fizyczna, z której usług korzysta lub które kontroluje
biegły rewident lub firma audytorska, i która bierze bezpośredni
udział w czynnościach związanych z badaniem ustawowym, a
także osoby będące z nimi w bliskich stosunkach w rozumieniu
art. 1 pkt 2 dyrektywy Komisji 2004/72/WE[33], nie kupują
i nie sprzedają instrumentów finansowych wyemitowanych, gwarantowanych lub
w inny sposób wspieranych przez jednostkę badaną w ramach
czynności związanych z badaniem ustawowym, ani nie zawierają
transakcji na takich instrumentach, z wyjątkiem jednostek uczestnictwa w
zdywersyfikowanych programach zbiorowego inwestowania, w tym zarządzanych
funduszy takich jak fundusze emerytalne lub ubezpieczenia na życie.
3.           Osoby lub firmy, o których
mowa w ust. 2, nie uczestniczą w określaniu badania ustawowego
konkretnej jednostki badanej ani w inny sposób nie wpływają na nie,
jeżeli:
a)      posiadają instrumenty finansowe
jednostki badanej, z wyjątkiem jednostek uczestnictwa w zdywersyfikowanych
programach zbiorowego inwestowania;
b)      posiadają instrumenty finansowe
jednostki powiązanej z jednostką badaną, których posiadanie
może spowodować lub może zostać uznane za powodujące
konflikt interesów, z wyjątkiem jednostek uczestnictwa w
zdywersyfikowanych programach zbiorowego inwestowania;
c)      w ostatnim okresie pozostawały z
jednostką badaną w stosunku pracy, stosunku gospodarczym lub innym
stosunku, który może spowodować lub może zostać uznany za
powodujący konflikt interesów.
4.           Osoby lub firmy, o których
mowa w ust. 2, nie żądają ani nie przyjmują pieniędzy,
prezentów ani przysług od nikogo, z kim biegły rewident albo firma
audytorska zawarli stosunek umowny.
5.           Nie mają zastosowania
krajowe środki dotyczące etyki zawodowej wprowadzone zgodnie z art. 21
ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE, które nie są zgodne z ust. 2, 3 i 4.
Artykuł 8
Zatrudnianie przez jednostki interesu
publicznego byłych biegłych rewidentów bądź pracowników
biegłych rewidentów lub firm audytorskich
1            Biegły rewident lub
kluczowy partner firmy audytorskiej, przeprowadzający badanie ustawowe
jednostki interesu publicznego w imieniu firmy audytorskiej, nie może
przyjmować na siebie żadnego z następujących
obowiązków przed upływem przynajmniej dwóch lat od ustąpienia z
funkcji biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej
przeprowadzającego badanie:
a)      zajęcie kluczowego stanowiska
kierowniczego w jednostce badanej;
b)      objęcie funkcji członka
komitetu ds. audytu jednostki badanej lub, w przypadku braku takiego komitetu,
organu pełniącego funkcje równorzędne do funkcji komitetu ds.
audytu;
c)      objęcie funkcji niewykonawczego
członka organu administracyjnego lub członka organu nadzorczego
jednostki badanej.
2.           Pracownicy biegłego
rewidenta lub firmy audytorskiej przeprowadzający badanie ustawowe
jednostki interesu publicznego, jak również inne osoby fizyczne, z których
usług korzysta lub które kontroluje biegły rewident lub firma
audytorska, nie mogą przyjmować na siebie żadnych
obowiązków, o których mowa w ust. 1 lit. a), b) i c), jeżeli
pracownicy ci lub inne osoby fizyczne są osobiście zatwierdzeni jako
biegli rewidenci, przed upływem przynajmniej jednego roku od
bezpośredniego udziału tych osób w czynnościach związanych
z badaniem ustawowym.
Artykuł 9
Wynagrodzenie za badanie
1.           Wynagrodzenie z tytułu
świadczenia badań ustawowych na rzecz jednostek interesu publicznego
nie ma charakteru warunkowego.
Na potrzeby akapitu pierwszego wynagrodzenie
warunkowe oznacza wynagrodzenie z tytułu zleceń na badanie obliczone
na ustalonej z góry podstawie powiązanej z wynikiem lub efektem transakcji
lub wynikiem wykonanej pracy. Wynagrodzenia nie uznaje się za warunkowe,
jeżeli zostało ono określone przez sąd lub
właściwe organy.
2.           W przypadku gdy biegły
rewident lub firma audytorska świadczą pokrewne usługi rewizji
finansowej na rzecz jednostki badanej, o czym mowa w art. 10 ust. 2,
wynagrodzenie z tytułu takich usług jest ograniczone do najwyżej
10 % wynagrodzenia płaconego przez jednostkę badaną z
tytułu badania ustawowego.
3.           W przypadku gdy
całkowite wynagrodzenie otrzymane od jednostki interesu publicznego
poddawanej badaniu ustawowemu stanowi ponad 20 % lub – przez dwa kolejne lata –
ponad 15 % całkowitego rocznego wynagrodzenia uzyskanego przez
biegłego rewidenta lub firmę audytorską przeprowadzających
badanie ustawowe, biegły rewident lub firma audytorska ujawniają
komitetowi ds. audytu fakt, iż wspomniane całkowite wynagrodzenie
stanowi, odpowiednio, ponad 20 % lub 15 % całkowitego wynagrodzenia
otrzymanego przez firmę i należy podjąć rozmowy, o których
mowa w art. 11 ust. 4 lit. d). Komitet ds. audytu rozważa, czy zlecenie na
przeprowadzenie badania zostanie poddane kontroli zapewnienia jakości
przez innego biegłego rewidenta lub firmę audytorską przed
przedstawieniem sprawozdania z badania.
W przypadku gdy całkowite wynagrodzenie
otrzymane od jednostki interesu publicznego poddawanej badaniu ustawowemu
stanowi, przez dwa kolejne lata, przynajmniej 15 % całkowitego rocznego
wynagrodzenia otrzymanego przez biegłego rewidenta lub firmę
audytorską przeprowadzających badanie ustawowe, biegły rewident
lub firma audytorska informują o tym właściwe organy, o których
mowa w art. 35 ust. 1. Właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust.
1, decydują, na podstawie obiektywnych przyczyn przedstawionych przez
biegłego rewidenta lub firmę audytorską, czy biegły
rewident lub firma audytorska mogą kontynuować przeprowadzanie
badań ustawowych takiej jednostki przez dodatkowy okres, który w
żadnym przypadku nie może przekraczać dwóch lat.
W przypadku gdy jednostka badana jest zwolniona z
obowiązku posiadania komitetu ds. audytu, jednostka badana decyduje, który
jej organ lub jednostka kontaktuje się z biegłym rewidentem lub
firmą audytorską w sprawie obowiązków, o których mowa w
niniejszym ustępie.
Artykuł 10
Zakaz świadczenia usług
niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych
1.           Biegły rewident lub
firma audytorska przeprowadzający ustawowe badania jednostek interesu
publicznego mogą świadczyć na rzecz jednostki badanej, jej
jednostki dominującej oraz jej przedsiębiorstw kontrolowanych
usługi w zakresie badania ustawowego sprawozdań finansowych oraz pokrewne
usługi rewizji finansowej.
W przypadku gdy biegły rewident należy
do sieci, każdy członek tej sieci może świadczyć na
rzecz jednostki badanej, jej jednostki dominującej oraz jej
przedsiębiorstw kontrolowanych na terytorium Unii usługi w zakresie
badania ustawowego sprawozdań finansowych lub pokrewne usługi rewizji
finansowej.
2.           Na potrzeby niniejszego
artykułu pokrewne usługi rewizji finansowej oznaczają:
a)      badanie lub przegląd
śródrocznych sprawozdań finansowych;
b)      zapewnienia dotyczące
oświadczeń na temat ładu korporacyjnego;
c)      zapewnienia dotyczące zagadnień
związanych ze społeczną odpowiedzialnością
przedsiębiorstw;
d)      zapewnienia lub poświadczenia
dotyczące sprawozdań służących spełnieniu wymogów
regulacyjnych i przeznaczonych dla organów regulacyjnych instytucji
finansowych, wykraczające poza zakres badania ustawowego i mające
pomóc organom regulacyjnym w wypełnianiu ich roli, na przykład
dotyczące wymogów kapitałowych lub szczegółowych wskaźników
wypłacalności i określające prawdopodobieństwo,
że jednostka będzie nadal w stanie regulować swoje
zobowiązania dłużne;
e)      poświadczenia dotyczące
spełnienia wymogów podatkowych, jeżeli takie poświadczenia
są wymagane prawem krajowym;
f)       inne ustawowe obowiązki
związane z pracą rewizyjną, nałożone na biegłego
rewidenta lub firmę audytorską przez ustawodawstwo unijne.
3.           Biegły rewident lub
firma audytorska przeprowadzający ustawowe badania jednostek interesu
publicznego nie świadczą bezpośrednio ani pośrednio na
rzecz jednostki badanej, jej jednostki dominującej ani jej przedsiębiorstw
kontrolowanych usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań
finansowych.
W przypadku gdy biegły rewident należy
do sieci, żaden z członków tej sieci nie może
świadczyć na rzecz jednostki badanej, jej jednostki dominującej
ani jej przedsiębiorstw kontrolowanych na terytorium Unii żadnych
usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych.
Na potrzeby niniejszego artykułu usługi
niezwiązane z badaniem sprawozdań finansowych oznaczają:
a) usługi, które w każdym przypadku
wiążą się z konfliktem interesów:
(i) usługi eksperckie niezwiązane z
badaniem sprawozdań finansowych, konsultingiem podatkowym, ogólnymi
usługami doradczymi w zakresie zarządzania i innymi usługami o
charakterze doradczym;
(ii) prowadzenie
księgowości oraz sporządzanie dokumentacji rachunkowej i
sprawozdań finansowych;
(iii) projektowanie i
wdrażanie procedury kontroli wewnętrznej lub zarządzania
ryzykiem w związku ze sporządzaniem lub kontrolą informacji
finansowych zawartych w sprawozdaniach finansowych oraz doradztwo w zakresie
ryzyka;
(iv) usługi w
zakresie wyceny, wydawanie opinii o godziwości ceny lub sprawozdania
dotyczące aportu;
(v) usługi
aktuarialne i usługi prawne, w tym w zakresie rozwiązywania sporów
sądowych;
(vi) projektowanie i wdrażanie
finansowych systemów informatycznych dla jednostek interesu publicznego, o
których mowa w art. 2 pkt 13 lit. b)–j) dyrektywy 2006/43/WE;
(vii) udział w audycie wewnętrznym
klienta, na rzecz którego wykonywane jest badanie, a także
świadczenie usług związanych z funkcją audytu
wewnętrznego;
(viii) usługi maklerskie lub dealerskie,
doradztwo inwestycyjne lub usługi w zakresie bankowości
inwestycyjnej.
b) usługi, które mogą wiązać
się z konfliktem interesów:
(i) usługi w
zakresie zasobów ludzkich, w tym rekrutacja na stanowiska kierownicze
wyższego szczebla;
(ii) przedstawianie
inwestorom listów gwarancyjnych w kontekście emisji papierów
wartościowych przez jednostkę;
(iii) projektowanie i wdrażanie
finansowych systemów informatycznych dla jednostek intersu publicznego, o
których mowa w art. 2 pkt 13 lit. a) dyrektywy 2006/43/WE;
(iv) usługi
analizy typu due diligence na rzecz strony sprzedającej lub kupującej
w potencjalnych transakcjach połączeń i przejęć.
W drodze odstępstwa od
przepisów akapitu pierwszego i drugiego, usługi, o których mowa w lit. b)
ppkt (iii) and (iv), mogą być świadczone przez biegłego
rewidenta lub firmę audytorską pod warunkiem uprzedniej zgody
właściwych organów, o których mowa w art. 35
ust. 1.
W drodze odstępstwa od
przepisów akapitu pierwszego i drugiego, usługi, o których mowa w lit. b)
ppkt (i) and (ii), mogą być świadczone przez biegłego
rewidenta lub firmę audytorską pod warunkiem uprzedniej zgody
komitetu ds. audytu, o którym mowa w art. 31.
4.           W przypadku gdy członek
sieci, do której należy biegły rewident lub firma audytorska
przeprowadzający badanie ustawowe jednostki interesu publicznego,
świadczy usługi niezwiązane z badaniem sprawozdań
finansowych na rzecz przedsiębiorstwa zarejestrowanego w państwie
trzecim kontrolowanego przez badaną jednostkę interesu publicznego,
dany biegły rewident lub dana firma audytorska oceniają, czy ich
niezależność byłaby zagrożona wskutek świadczenia
usług przez członka sieci.
Jeżeli ich niezależność jest
zagrożona, biegły rewident lub firma audytorska stosują
zabezpieczenia w celu zmniejszenia zagrożeń spowodowanych
świadczeniem usług w państwie trzecim. Biegły rewident lub
firma audytorska mogą kontynuować przeprowadzanie badania ustawowego
jednostki interesu publicznego wyłącznie w przypadku, jeżeli
mogą uzasadnić, zgodnie z art. 11, że świadczenie tych
usług nie ma wpływu na ich fachowy osąd ani na sprawozdanie z
badania.
Uczestniczenie w procesach decyzyjnych jednostki
badanej oraz świadczenie usług, o których mowa w ust. 3 lit. a) ppkt
(ii) oraz (iii), uznaje się we wszystkich przypadkach za
wpływające na niezależność.
Świadczenie usług, o których mowa w ust.
3 lit. a) ppkt (i) oraz ppkt (iv) do (viii) uznaje się za mające
wpływ na niezależność.
Biegły rewident lub firma audytorska
mogą zasięgnąć opinii właściwych organów w tej
sprawie.
5.           W przypadku gdy firma
audytorska uzyskuje ponad jedną trzecią swoich rocznych przychodów z
badań sprawozdań finansowych od dużych jednostek interesu
publicznego i należy do sieci, której członkowie uzyskują łączne
roczne przychody z badań sprawozdań finansowych przekraczające 1
500 mln EUR w obrębie Unii Europejskiej, musi ona spełniać
następujące warunki:
a)      nie świadczy bezpośrednio ani
pośrednio na rzecz jednostek interesu publicznego usług
niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych;
b)      nie należy do sieci, która
świadczy usługi niezwiązane z badaniem sprawozdań
finansowych w ramach Unii;
c)      jednostka świadcząca
usługi wymienione w ust. 3 nie może bezpośrednio ani
pośrednio posiadać ponad 5 % kapitału lub praw głosu w
firmie audytorskiej;
d)      jednostki świadczące
usługi wymienione w ust. 3 nie mogą bezpośrednio ani
pośrednio posiadać łącznie więcej niż 10 %
kapitału lub praw głosu w firmie audytorskiej;
e)      firma audytorska nie może
bezpośrednio ani pośrednio posiadać więcej niż 5 %
kapitału lub praw głosu w jednostce świadczącej usługi
wymienione w ust. 3.
6.           Komisja jest uprawniona do
przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 68 w celu dostosowania wykazu
pokrewnych usług rewizji finansowej, o którym mowa w ust. 2, oraz wykazu
usług niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych, o którym
mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. Wykorzystując te uprawnienia,
Komisja bierze pod uwagę zmiany w rewizji finansowej i zawodzie
biegłego rewidenta.
Artykuł 11
Przygotowanie do badania ustawowego i ocena
zagrożeń dla niezależności
1.           Przed przyjęciem lub
kontynuacją zlecenia na przeprowadzenie badania ustawowego jednostki
interesu publicznego, biegły rewident lub firma audytorska oceniają i
dokumentują:
–
czy spełniają wymogi art. 6 w zakresie
organizacji wewnętrznej;
–
czy spełniają wymogi art. 7, 9 i 10;
–
czy dysponują kompetentnymi pracownikami,
czasem i środkami umożliwiającymi odpowiednie przeprowadzenie
badania;
–
czy, w przypadku firmy audytorskiej, kluczowy
partner firmy audytorskiej został zatwierdzony jako biegły rewident w
państwie członkowskim, w którym wymagane jest badanie ustawowe;
–
czy spełnione zostały warunki art. 33;
–
bez uszczerbku dla dyrektywy 2005/60/WE,
integralność jednostki interesu publicznego.
2.           Biegły rewident lub
firma audytorska oceniają również istnienie zagrożeń dla
ich niezależności.
Biegły rewident lub firma audytorska nie
przeprowadzają badania ustawowego w przypadku, gdy istnieje
bezpośredni lub pośredni stosunek finansowy, gospodarczy, stosunek
pracy lub inny stosunek między biegłym rewidentem, firmą
audytorską lub siecią a jednostką badaną, na podstawie
którego obiektywna, racjonalnie działająca i poinformowana strona
trzecia wyciągnęłaby wniosek, że
niezależność biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej jest
zagrożona.
Jeżeli na niezależność
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej wpływają
zagrożenia związane z oceną własną lub interesem
własnym, biegły rewident lub firma audytorska nie przeprowadzają
badania ustawowego.
Jeżeli na niezależność
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej wpływają
zagrożenia związane z obroną interesów, znajomością
jednostki badanej, stosunkiem zaufania lub zastraszaniem, biegły rewident
lub firma audytorska stosują zabezpieczenia w celu zmniejszenia tych zagrożeń.
Jeżeli ze względu na powagę zagrożeń niezależność
pozostaje zagrożona mimo zastosowanych zabezpieczeń, biegły
rewident lub firma audytorska nie przeprowadzają badania ustawowego.
3.           Biegły rewident lub
firma audytorska przechowują dokumentację z ocen, o których mowa w
ust. 1 i 2, a także dokumentują w dokumentacji roboczej z badania
wszystkie znaczące zagrożenia dla swojej niezależności, jak
również zabezpieczenia zastosowane dla zmniejszenia tych
zagrożeń.
4            Biegły rewident lub
firma audytorska:
a)      co roku potwierdzają na piśmie
wobec komitetu ds. audytu swoją niezależność od jednostki
badanej;
b)      co roku potwierdzają na piśmie
wobec komitetu ds. audytu nazwiska partnerów firmy audytorskiej, wyższego
rangą kierownika oraz kierownika głównego zespołu
przeprowadzającego badanie ustawowe, zaświadczając o
nieistnieniu konfliktu interesów;
c)      zwracają się do komitetu ds.
audytu o zgodę na świadczenie na rzecz jednostki badanej usług
niezwiązanych z badaniem sprawozdań finansowych, o których mowa w
art. 10 ust. 3 lit. b) ppkt (i) oraz (ii);
d)      zwracają się do
właściwych organów, o których mowa w art. 35 ust. 1, o zgodę na
świadczenie na rzecz jednostki badanej usług niezwiązanych z
badaniem sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 10 ust. 3 lit. b)
ppkt (iii) oraz (iv);
e)      omawiają z komitetem ds. audytu
zagrożenia dla własnej niezależności oraz zabezpieczenia
stosowane dla zmniejszenia tych zagrożeń, wskazane w dokumentacji
sporządzonej zgodnie z ust. 3.
W przypadku gdy jednostka badana jest zwolniona z
obowiązku posiadania komitetu ds. audytu, jednostka badana decyduje, który
jej organ lub jednostka pełni funkcje przypisane komitetowi ds. audytu w
niniejszym ustępie.
ROZDZIAŁ II
POUFNOŚĆ I TAJEMNICA
SŁUŻBOWA
Artykuł 12
Poufność i tajemnica zawodowa
Biegli rewidenci lub firmy audytorskie, w tym
niebiorący już udziału w danym zleceniu na badanie, jak
również byli biegli rewidenci lub firmy audytorskie, nie mogą
powoływać się na zasady dotyczące poufności i
tajemnicy zawodowej, o których mowa w art. 23 ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE, aby
uniemożliwiać stosowanie przepisów niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 13
Ujawnianie informacji biegłym
rewidentom z państw trzecich oraz organom z państw trzecich
1.           W przypadku gdy biegły
rewident lub firma audytorska przeprowadza badanie ustawowe jednostki interesu
publicznego należącej do grupy przedsiębiorstw, której jednostka
dominująca znajduje się w państwie trzecim, zasady
dotyczące poufności i tajemnicy zawodowej, o których mowa w art. 23
ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE, nie mogą stanowić przeszkody dla
przekazywania przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską
odnośnej dokumentacji wykonanej pracy rewizyjnej biegłemu rewidentowi
grupy w państwie trzecim, jeżeli dokumentacja ta jest konieczna
wyłącznie do przygotowania badania skonsolidowanych sprawozdań
finansowych jednostki dominującej.
Przekazywanie informacji biegłemu rewidentowi
grupy w państwie trzecim jest zgodne z przepisami rozdziału IV
dyrektywy 95/46/WE i z obowiązującymi przepisami krajowymi w zakresie
ochrony danych osobowych.
2.           Biegły rewident lub
firma audytorska przeprowadzający badanie ustawowe jednostki interesu
publicznego, która przeprowadziła emisję papierów wartościowych
w państwie trzecim lub która jest częścią grupy
publikującej wymagane ustawowo skonsolidowane sprawozdania finansowe w
państwie trzecim, mogą przekazać posiadaną
dokumentację roboczą z badania lub inne posiadane dokumenty
związane z badaniem tej jednostki do właściwych organów w
odnośnych państwach trzecich przy zachowaniu warunków
określonych w art. 47 dyrektywy 2006/43/WE.
ROZDZIAŁ III
WYKONYWANIE BADANIA USTAWOWEGO
Artykuł 14
Zakres badania ustawowego
1.           Przeprowadzając badanie
ustawowe jednostki interesu publicznego, biegły rewident lub firma
audytorska podejmują niezbędne kroki dla sformułowania opinii
odnośnie do tego, czy roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe
jednostki interesu publicznego przedstawiają rzetelny i jasny obraz
zgodnie z odnośnymi ramami sprawozdawczości finansowej oraz, gdzie
jest to stosowne, czy roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe są zgodne
z wymogami ustawowymi, o których mowa w art. 22.
Kroki takie obejmują przynajmniej wymogi
określone w art. 15–20.
Opinia biegłego rewidenta lub firmy
audytorskiej jest wyrażana zgodnie z art. 21–25.
2.           Bez uszczerbku dla wymogów w
zakresie sprawozdawczości, o których mowa w art. 22 i 23, zakres badania
ustawowego nie obejmuje zapewnienia odnośnie do przyszłej
rentowności jednostki badanej ani efektywności lub skuteczności
prowadzenia spraw jednostki przez jej kierownictwo lub organ administracyjny obecnie
lub w przyszłości.
Artykuł 15
Zawodowy sceptycyzm
Przeprowadzając badanie ustawowe
jednostki interesu publicznego, biegły rewident lub firma audytorska
zachowują zawodowy sceptycyzm przez cały okres badania, uznając
możliwość zaistnienia istotnych zniekształceń wskutek
faktów lub zachowań wskazujących na nieprawidłowości, w tym
nadużycia lub błędy, bez względu na wcześniejsze
doświadczenia biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej dotyczące
uczciwości i etyki kierownictwa jednostki badanej oraz osób odpowiedzialnych
za zarządzanie tą jednostką.
Biegły rewident lub firma audytorska
zachowują zawodowy sceptycyzm w szczególności przy ocenie szacunków
kierownictwa dotyczących wartości godziwej i utraty wartości
firmy, jak również dotyczących innych wartości niematerialnych i
prawnych oraz przyszłych przepływów pieniężnych,
mających znaczenie dla opinii na temat kontynuacji działalności.
Na potrzeby niniejszego artykułu
„zawodowy sceptycyzm” oznacza postawę polegającą na krytycznym
nastawieniu, czujności wobec warunków mogących wskazywać
ewentualne zniekształcenia spowodowane błędem lub
nadużyciem oraz krytyczną ocenę dowodów wykorzystywanych w
badaniu.
Artykuł 16
Organizacja pracy
1.           W przypadku gdy badanie
ustawowe jednostki interesu publicznego jest przeprowadzane przez firmę
audytorską, firma ta wyznacza przynajmniej jednego swojego kluczowego
partnera. Firma audytorska zapewnia swojemu(-im) wyznaczonemu(-ym)
partnerowi(-om) dostateczne środki dla właściwego wykonania
przez nich swoich obowiązków.
Zapewnienie jakości
badania, niezależności i kompetencji to główne kryteria, którymi
kieruje się firma audytorska przy wyborze i wyznaczaniu swojego(-ich)
kluczowego(-ych) partnera(-ów).
Wyznaczony partner firmy audytorskiej bierze
czynny udział w przeprowadzaniu badania ustawowego.
2.           W przypadku gdy badanie
ustawowe jednostki interesu publicznego jest przeprowadzane przez biegłego
rewidenta, poświęca on dostateczny czas na wykonanie zlecenia i
przeznacza dostateczne zasoby spośród swoich pracowników dla właściwego
wykonania obowiązków.
3.           Biegły rewident lub
firma audytorska przechowują dokumentację przypadków
nieprzestrzegania przez ich pracowników przepisów niniejszego
rozporządzenia. Przechowują oni również dokumentację
wszelkich skutków takiej sytuacji, w tym środków podjętych w stosunku
do tych pracowników oraz środków podjętych w celu zmiany
wewnętrznego systemu kontroli jakości. Biegły rewident lub firma
audytorska sporządzają sprawozdanie roczne zawierające
przegląd wszystkich takich podjętych środków i przekazują
je pracownikom.
W przypadku gdy biegły rewident lub firma
audytorska zwracają się do ekspertów zewnętrznych o poradę,
dokumentują to zapytanie wraz z otrzymaną poradą.
4.           Biegły rewident lub
firma audytorska przechowują dokumentację obsługi klienta.
Dokumentacja ta obejmuje następujące dane dla każdego klienta,
na rzecz którego świadczone są usługi biegłych rewidentów:
a)      nazwa, adres i miejsce prowadzenia
działalności;
b)      w przypadku firmy audytorskiej –
kluczowy(-i) partner(-zy) firmy audytorskiej;
c)      wynagrodzenie pobrane z tytułu
przeprowadzenia badania ustawowego oraz wynagrodzenie pobrane z tytułu
innych usług w każdym roku finansowym.
5.           Biegły rewident lub
firma audytorska tworzą zbiór dokumentacji z badania dla każdego
przeprowadzonego badania ustawowego. Zbiór dokumentacji z badania zawiera
przynajmniej następujące dane i dokumenty, w formie papierowej lub
elektronicznej:
a)      umowa między biegłym rewidentem
lub firmą audytorską i badaną jednostką, wraz ze wszystkimi
zmianami do tej umowy;
b)      korespondencja z jednostką
badaną w związku z badaniem ustawowym;
c)      plan badania określający
prawdopodobny zakres i metodę badania ustawowego;
d)      opis charakteru i zakresu
przeprowadzonych czynności rewizyjnych;
e)      daty rozpoczęcia i zakończenia
poszczególnych etapów procedur badania określonych w planie badania;
f)       główne ustalenia z przeprowadzonych
procedur badania;
g)      wnioski wyciągnięte z
ustaleń, o których mowa w lit. f);
h)      opinia biegłego rewidenta lub
kluczowego partnera firmy audytorskiej, wyrażona w projektach
sprawozdań, o których mowa w art. 22 i 23;
i)       dane udokumentowane zgodnie z art. 11
ust. 3, art. 16 ust. 3, art. 17 i 18 oraz art. 19 ust. 6;
j)       inne istotne dane i dokumenty
mające znaczenie dla uzupełnienia sprawozdań, o których mowa w
art. 22 i 23, oraz dla monitorowania zgodności z niniejszym
rozporządzeniem oraz z innymi stosownymi wymogami prawnymi.
Zbiór dokumentacji z badania jest zamykany nie
później niż dwa miesiące od dnia podpisania sprawozdania z
badania, o którym mowa w art. 22.
6.           Biegły rewident lub
firma audytorska przechowują dokumentację wszystkich skarg
dotyczących przeprowadzania badań ustawowych.
Artykuł 17
Integralność rynku
1.           W przypadku zajścia
incydentu, który ma lub może mieć poważne skutki dla
integralności czynności związanych z badaniem ustawowym
przeprowadzanym przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską,
biegły rewident lub firma audytorska:
a)      przechowują dokumentację
incydentu;
b)      podejmują odpowiednie środki w
celu przeciwdziałania skutkom incydentu i zapobieżenia ponownemu
zajściu incydentu;
c)      informują o incydencie
właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1.
Dokumentacja, o której mowa w akapicie pierwszym
lit. a), obejmuje fakty i okoliczności incydentu, informacje o
uczestniczącej w nim osobie lub osobach oraz szczegółowe informacje o
środkach podjętych zgodnie z lit. b) tego akapitu.
2.           Bez uszczerbku dla dyrektywy 2005/60/WE,
jeżeli biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzający
badanie ustawowe jednostki interesu publicznego podejrzewają lub mają
uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że fakty lub zachowania
wskazują na nieprawidłowości, w tym próbę popełnienia
nadużycia lub popełnienie nadużycia w odniesieniu do
sprawozdań finansowych, informują o tym jednostkę badaną
oraz zwracają się do niej o zbadanie sprawy i podjęcie
odpowiednich środków w celu zajęcia się tymi
nieprawidłowościami i zapobieżenia ponownemu pojawieniu się
takich nieprawidłowości w przyszłości.
Jeżeli jednostka badana nie dokonuje zbadania
sprawy lub nie podejmuje żadnych środków bądź gdy
biegły rewident lub firma audytorska sądzą, że środki
podjęte przez jednostkę badaną nie są adekwatne w przypadku
takich nieprawidłowości, biegły rewident lub firma audytorska
informują o tych nieprawidłowościach właściwe organy
sprawujące nadzór nad daną jednostką interesu publicznego.
Dokonane w dobrej wierze przez biegłego
rewidenta lub firmę audytorską ujawnienie właściwym organom
faktu lub decyzji, o których mowa w akapicie pierwszym, nie stanowi naruszenia
ograniczeń umownych ani prawnych odnoszących się do ujawniania
informacji i nie pociąga za sobą żadnej odpowiedzialności
dla tych osób.
Artykuł 18
Badanie skonsolidowanych sprawozdań
finansowych
1            W przypadku ustawowego
badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych grupy przedsiębiorstw,
w której jednostka dominująca jest jednostką interesu publicznego,
biegły rewident grupy:
a)      ponosi pełną
odpowiedzialność za sprawozdanie z badania, o którym mowa w art. 22,
oraz za sprawozdanie dodatkowe dla komitetu ds. audytu, o którym mowa w art. 23,
w odniesieniu do skonsolidowanych sprawozdań finansowych;
b)      dokumentuje pracę rewizyjną
wykonaną przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państwa
trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów), jednostkę(-i)
audytorską(‑ie) z państwa trzeciego lub firmę(-y)
audytorską(-ie) do celów badania grupy;
c)      przeprowadza przegląd pracy
rewizyjnej wykonanej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państwa
trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów), jednostkę(-i)
audytorską(‑ie) z państwa trzeciego lub firmę(-y) audytorską(-ie)
do celów badania grupy i zachowuje dokumentację tego
przeglądu. Dokumentacja zachowywana przez biegłego rewidenta grupy
pozwala odnośnym właściwym organom na właściwą
ocenę pracy biegłego rewidenta grupy.
Do celów akapitu pierwszego lit. c) biegły rewident
grupy pozyskuje zgodę wyrażoną przez biegłego(-ych)
rewidenta(-ów) z państwa trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów),
jednostkę(-i) audytorską(‑ie) z państwa trzeciego lub
firmę(-y) audytorską(-ie) na przekazanie odnośnej dokumentacji w
trakcie przeprowadzania badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych,
jako warunek umożliwiający biegłemu rewidentowi grupy poleganie
na wynikach prac wykonanych przez tego biegłego(-ych)
rewidenta(-ów) z państwa trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów),
jednostkę(-i) audytorską(‑ie) z państwa trzeciego lub
firmę(-y) audytorską(-ie).
2.           W przypadku gdy biegły
rewident grupy nie ma możliwości przestrzegania przepisów ust. 1
akapit pierwszy lit. c), podejmuje on odpowiednie środki i odpowiednio
informuje właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1.
Środki te mogą obejmować przeprowadzenie
dodatkowej pracy rewizyjnej w ramach badania ustawowego, bezpośrednio lub
poprzez zlecenie takich zadań w ramach outsourcingu, w odnośnej
jednostce zależnej jednostki interesu publicznego.
3.           W przypadku gdy biegły
rewident grupy podlega kontroli zapewnienia jakości lub dochodzeniu
dotyczącemu badania ustawowego skonsolidowanych sprawozdań
finansowych grupy przedsiębiorstw, w której jednostka dominująca jest
jednostką interesu publicznego, biegły rewident grupy na
żądanie udostępnia właściwym organom prowadzoną
przez siebie odnośną dokumentację dotyczącą pracy
rewizyjnej wykonanej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państwa
trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów), jednostkę(-i)
audytorską(‑ie) z państwa trzeciego lub firmę(-y)
audytorską(-ie) do celów badania sprawozdań finansowych
grupy, w tym dokumentację roboczą odnoszącą się do
badania sprawozdań finansowych grupy.
Właściwe organy zwracają się o
dodatkową dokumentację, dotyczącą pracy rewizyjnej
wykonanej przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firmę(-y)
audytorską(-ie) do celów badania grupy, do właściwych organów
zgodnie z tytułem IV rozdział III niniejszego rozporządzenia.
W przypadku gdy podmiot należący do
grupy przedsiębiorstw jest badany przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów)
lub jednostkę(-i) audytorską(-ie) z państwa trzeciego,
właściwe organy zwracają się o dodatkową
dokumentację pracy rewizyjnej wykonanej przez biegłego(-ych)
rewidenta(-ów) lub jednostkę(-i) audytorską(-ie) z państwa
trzeciego do właściwych organów z państw trzecich w ramach
ustaleń roboczych, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/43/WE.
W drodze odstępstwa od akapitu trzeciego, w
przypadku gdy podmiot należący do grupy przedsiębiorstw jest
badany przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub jednostkę(-i)
audytorską(-ie) z państwa trzeciego nie posiadającego
ustaleń roboczych, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/43/WE,
biegły rewident grupy na żądanie zapewnia należyte
dostarczenie dodatkowej dokumentacji pracy rewizyjnej wykonanej przez
biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub jednostkę(-i) audytorską(-ie)
z państwa trzeciego, w tym dokumentacji roboczej odnoszącej się
do badania grupy. W celu zapewnienia dostarczenia takich dokumentów biegły
rewident grupy zatrzymuje egzemplarz takiej dokumentacji bądź
też uzgadnia z biegłym(-i) rewidentem(-ami) lub jednostką(-ami)
audytorską(-imi) z państwa trzeciego swój odpowiedni i nieograniczony
do niej dostęp na żądanie lub podejmuje wszelkie inne stosowne
działania. W przypadku, gdy dokumentacja robocza z badania nie może
zostać przekazana z państwa trzeciego do biegłego rewidenta
grupy z powodów prawnych lub z innych przyczyn, dokumentacja zachowana przez
biegłego rewidenta grupy powinna zawierać dowody, że
podjął on odpowiednie procedury w celu uzyskania dostępu do
dokumentacji badania, a w przypadku przeszkód innych niż przeszkody prawne
wynikające z ustawodawstwa państwa trzeciego – dowody na istnienie
takiej przeszkody.
Artykuł 19
Wewnętrzna kontrola zapewnienia jakości
1.           Przed wydaniem
sprawozdań, o których mowa w art. 22 i 23, przeprowadza się
wewnętrzną kontrolę zapewnienia jakości, aby ocenić,
czy biegły rewident lub kluczowy partner firmy audytorskiej mogli w sposób
racjonalny dojść do opinii i wniosków wyrażonych w projektach
tych sprawozdań.
2.           Wewnętrzną
kontrolę zapewnienia jakości przeprowadza wewnętrzny kontroler
ds. zapewnienia jakości. Kontroler ten jest biegłym rewidentem
niebiorącym udziału w przeprowadzaniu badania ustawowego, którego
dotyczy wewnętrzna kontrola jakości.
3.           Przy przeprowadzaniu
wewnętrznej kontroli zapewnienia jakości, kontroler odnotowuje
przynajmniej:
a)      ustne i pisemne informacje przekazywane
przez biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej dla
uzasadnienia głównych ustaleń z wykonanych procedur badania oraz
wnioski wyciągnięte na podstawie tych ustaleń, bez względu
na to, czy są one przekazywane na żądanie wewnętrznego
kontrolera zapewnienia jakości czy nie;
b)      zbadane sprawozdania finansowe;
c)      główne ustalenia z wykonanych
procedur badania oraz wnioski wyciągnięte na podstawie tych
ustaleń;
d)      opinie biegłego rewidenta lub
kluczowego partnera firmy audytorskiej, wyrażone w projektach
sprawozdań, o których mowa w art. 22 i 23.
4.           W ramach wewnętrznej
kontroli zapewnienia jakości ocenia się przynajmniej
następujące elementy:
a)      niezależność biegłego
rewidenta lub firmy audytorskiej od badanej jednostki;
b)      znaczące zagrożenia
zidentyfikowane przez biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy
audytorskiej w trakcie przeprowadzania badania ustawowego oraz środki
podjęte przez nich w celu odpowiedniego przeciwdziałania tym
zagrożeniom;
c)      rozumowanie biegłego rewidenta lub
kluczowego partnera firmy audytorskiej, w szczególności w odniesieniu do
istotności oraz znaczących zagrożeń, o których mowa w lit.
b);
d)      ewentualne zapytania do zewnętrznych
ekspertów o poradę oraz wdrażanie otrzymanych porad;
e)      charakter i zakres skorygowanych i
nieskorygowanych zniekształceń w sprawozdaniach finansowych,
zidentyfikowanych w trakcie badania;
f)       tematy omawiane z komitetem ds. audytu
oraz organami zarządzającymi lub nadzorczymi jednostki badanej;
g)      tematy omawiane z właściwymi
organami oraz, tam gdzie to stosowne, z innymi stronami trzecimi;
h)      czy dokumenty i informacje wybrane z
dokumentacji dostatecznie odzwierciedlają stanowiska zajmowane przez
pracowników biorących udział w badaniu oraz czy te dokumenty i
informacje potwierdzają opinię biegłego rewidenta lub kluczowego
partnera firmy audytorskiej wyrażoną w projektach sprawozdań, o
których mowa w art. 22 i 23.
5.           Wewnętrzny kontroler ds.
zapewnienia jakości omawia wyniki wewnętrznej kontroli zapewnienia
jakości z biegłym rewidentem lub kluczowym partnerem firmy
audytorskiej. Biegły rewident lub firma audytorska określają procedurę,
którą należy realizować w sytuacji, gdy kontroler i biegły
rewident lub kluczowy partner firmy audytorskiej nie zgadzają się co
do wyników kontroli.
6.           Biegły rewident lub
firma audytorska przechowują dokumentację wyników wewnętrznej
kontroli zapewnienia jakości wraz z przesłankami leżącymi u
podstaw jej wyników.
Artykuł 20
Stosowanie międzynarodowych standardów
rewizji finansowej
Przy przeprowadzaniu ustawowych badań
jednostek interesu publicznego biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y)
audytorska(-ie) przestrzegają międzynarodowych standardów rewizji
finansowej, o których mowa w art. 26 dyrektywy 2006/43/WE, o ile standardy te
są zgodne z wymogami niniejszego rozporządzenia.
ROZDZIAŁ IV
SPRAWOZDAWCZOŚĆ Z BADANIA
Artykuł 21
Wyniki badania ustawowego
Biegły rewident lub firma audytorska
przedstawiają wyniki badania ustawowego w następujących
sprawozdaniach:
–
sprawozdanie z badania zgodnie z art. 22;
–
sprawozdanie dodatkowe dla komitetu ds. audytu
zgodnie z art. 23.
Biegły rewident lub firma audytorska przedstawiają
wyniki badania ustawowego komitetowi ds. audytu jednostki badanej zgodnie z
art. 24 oraz organom nadzoru jednostek interesu publicznego zgodnie z art. 25.
Artykuł 22
Sprawozdanie z badania
1.           Biegły rewident lub
firma audytorska przedstawiają wyniki badania ustawowego jednostki
interesu publicznego w sprawozdaniu z badania.
2.           Sprawozdanie z badania
sporządza się na piśmie. W sprawozdaniu tym przynajmniej:
a)      wskazuje się jednostkę, której
roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe zostały zbadane;
b)      określa się, czy chodzi o
roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe, oraz dzień, na który
zostały sporządzone, i okres nimi objęty;
c)      wyjaśnia się zakres
przeglądu, jeżeli dokonano przeglądu dodatkowych
sprawozdań;
d)      wskazuje się, który organ w ramach
jednostki badanej powołał biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub
firmę(-y) audytorską(ie);
e)      wskazuje się datę
powołania oraz nieprzerwany okres trwania zlecenia, w tym także
przypadki przedłużenia zlecenia w przeszłości oraz
ponownego powołania;
f)       wskazuje się, że badanie
ustawowe przeprowadzono zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji
finansowej, o których mowa w art. 20;
g)      wskazuje się ramy
sprawozdawczości finansowej zastosowane przy sporządzaniu
sprawozdań finansowych;
h)      opisuje się zastosowaną
metodykę, w tym wskazuje się, jaka część bilansu
została bezpośrednio sprawdzona oraz jaka część
badania została oparta na testowaniu systemu i zgodności z
przepisami;
i)       wyjaśnia się ewentualne
różnice w zakresie ważenia przy badaniu merytorycznym i badaniu
zgodności w porównaniu z poprzednim rokiem, nawet jeżeli badanie
ustawowe w poprzednim roku było przeprowadzone przez innego(-ych)
biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firmę(-y) audytorską(-ie);
j)       określa się szczegółowy
poziom istotności zastosowany przy wykonywaniu badania ustawowego;
k)      wskazuje się kluczowe obszary ryzyka
powstania istotnych zniekształceń w rocznych lub skonsolidowanych
sprawozdaniach finansowych, w tym kluczowe wartości szacunkowe lub obszary
niepewności pomiaru;
l)       przedstawia się oświadczenie
dotyczące sytuacji jednostki badanej lub, w przypadku badania ustawowego
skonsolidowanych sprawozdań finansowych, sytuacji jednostki
dominującej i grupy, a zwłaszcza ocenę zdolności jednostki
lub jednostki dominującej i grupy do wypełniania swoich
zobowiązań w przewidywalnej przyszłości, a tym samym do
kontynuacji działalności;
m)     przedstawia się ocenę systemu
kontroli wewnętrznej jednostki lub, w przypadku skonsolidowanych
sprawozdań finansowych, jednostki dominującej, w tym znaczące
uchybienia kontroli wewnętrznej zidentyfikowane w trakcie badania
ustawowego, jak również ocenę systemu księgowości i
rachunkowości;
n)      wyjaśnia się, w jakim zakresie
badanie ustawowe miało na celu wykrycie nieprawidłowości, w tym
nadużyć;
o)      wskazuje się i wyjaśnia
ewentualne naruszenia zasad rachunkowości lub naruszenia przepisów
bądź umowy spółki, decyzji dotyczących zasad
rachunkowości lub zagadnień istotnych z punktu widzenia
zarządzania jednostką;
p)      potwierdza się, że opinia z
badania jest spójna ze sprawozdaniem dodatkowym dla komitetu ds. audytu, o
którym mowa w art. 23;
q)      oświadcza się, że nie
były świadczone usługi niezwiązane z badaniem, o których
mowa w art. 10 ust. 3, oraz że biegły(-li) rewident(-ci) lub
firma(-y) audytorska(-ie) pozostali całkowicie niezależni w trakcie
przeprowadzania badania. Jeżeli badanie ustawowe zostało
przeprowadzone przez firmę audytorską, w sprawozdaniu wymienia
się każdego członka zespołu realizującego zlecenie
oraz oświadcza się, że wszyscy członkowie pozostali
całkowicie niezależni i nie mieli bezpośrednich ani
pośrednich powiązań z jednostką badaną;
r)       wskazuje się usługi
niezwiązane z badaniem sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 10
ust. 3 lit. b) ppkt (i) oraz (ii), na których świadczenie przez biegłego
rewidenta lub firmę audytorską na rzecz badanej jednostki
wyraził zgodę komitet ds. audytu;
s)       wskazuje się usługi
niezwiązane z badaniem sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 10
ust. 3 lit. b) ppkt (iii) oraz (iv), na których świadczenie przez
biegłego rewidenta lub firmę audytorską na rzecz badanej
jednostki wyraziły zgodę właściwe organy, o których mowa w
art. 35 ust. 1;
t)       wyraża się opinię, w
której jasno przedstawia się opinię biegłego(-ych) rewidenta(‑ów)
lub firm(-y) audytorskiej(-ich) co do tego, czy roczne lub skonsolidowane
sprawozdania finansowe dają prawdziwy i jasny obraz sytuacji oraz czy
zostały sporządzone zgodnie z odnośnymi ramami
sprawozdawczości finansowej, a także, gdzie jest to stosowne, czy
roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe są zgodne z wymogami
ustawowymi; opinia wyrażona na podstawie badania może być wydana
jako opinia bez zastrzeżeń, opinia z zastrzeżeniami, opinia
negatywna lub, jeżeli biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y)
audytorska(‑ie) nie są w stanie wyrazić opinii na podstawie
badania, mogą oni odmówić wyrażenia opinii. W przypadku opinii z
zastrzeżeniami lub opinii negatywnej bądź odmowy wyrażenia
opinii, w sprawozdaniu wyjaśnia się przyczyny takiej decyzji;
u)      porusza się ewentualne sprawy, na które
biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(‑ie)
zwracają uwagę poprzez ich podkreślenie, jednak bez wydawania
opinii z zastrzeżeniami;
v)      wyraża się opinię na temat
spójności lub braku spójności między raportem rocznym a rocznymi
sprawozdaniami finansowymi za ten sam rok podatkowy;
w)     wskazuje się siedzibę
biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(‑ich).
3.           W przypadku gdy do
przeprowadzenia badania ustawowego jednostki interesu publicznego powołano
więcej niż jednego biegłego rewidenta lub więcej niż
jedną firmę audytorską, uzgadniają oni wyniki badania
ustawowego i składają wspólne sprawozdanie i opinię. W przypadku
braku zgody każdy biegły rewident lub firma audytorska składają
własną odrębną opinię. Jeżeli jeden biegły
rewident lub jedna firma audytorska wydaje opinię z zastrzeżeniami,
opinię negatywną lub odmawia wyrażenia opinii, całą
opinię uznaje się za opinię z zastrzeżeniami, opinię
negatywną lub odmowę wyrażenia opinii. W oddzielnym ustępie
każdy biegły rewident lub każda firma audytorska podaje powody
braku zgody.
4.           Sprawozdania z badania nie
mogą być dłuższe niż cztery strony lub 10000 znaków
(bez spacji). Nie mogą one zawierać żadnych odwołań do
sprawozdania dodatkowego dla komitetu ds. audytu, o którym mowa w art. 23.
5.           Sprawozdania z badania
są podpisywane i opatrywane datą przez biegłego(-ych)
rewidenta(-ów) lub firmę(-y) audytorską(‑ie). W przypadku gdy
badanie ustawowe jest przeprowadzane przez firmę audytorską,
sprawozdania z badania są podpisywane przynajmniej przez
biegłego(-ych) rewidenta(-ów) przeprowadzającego(-ych) badanie
ustawowe w imieniu firmy audytorskiej.
6.           Do sprawozdań z badania
jednostek interesu publicznego nie ma zastosowania art. 35 dyrektywy [XXX] w
sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań
finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek.
7.           Biegły rewident lub
firma audytorska nie mogą posługiwać się nazwą
żadnych właściwych organów w sposób, który mógłby
wskazywać lub sugerować, że organy te popierają lub
zatwierdzają sprawozdanie z badania.
Artykuł 23
Sprawozdanie dodatkowe dla komitetu ds.
audytu
1.           Biegły(-li)
rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(-ie) przeprowadzający ustawowe
badania jednostek interesu publicznego składają sprawozdanie dodatkowe
dla komitetu ds. audytu jednostki badanej.
Jeżeli jednostka badana nie posiada komitetu
ds. audytu, sprawozdanie dodatkowe jest składane do organu
wykonującego równoważne funkcje w jednostce badanej.
Komitet ds. audytu lub organ wykonujący
równoważne funkcje może przekazać sprawozdanie dodatkowe
organowi kierowniczemu, administracyjnemu lub nadzorczemu jednostki badanej.
Sprawozdanie dodatkowe jest ujawniane walnemu
zgromadzeniu jednostki badanej, jeżeli tak zdecyduje organ kierowniczy,
administracyjny lub nadzorczy jednostki badanej.
2.           Sprawozdanie dodatkowe dla
komitetu ds. audytu jest sporządzane na piśmie. W sprawozdaniu
dodatkowym wyjaśnia się szczegółowo i wyraźnie wyniki
przeprowadzonego badania ustawowego oraz przynajmniej:
a)      przedstawia się oświadczenie o
niezależności, jak wskazano w art. 22 ust. 2 lit. q);
b)      wskazuje się daty spotkań z
komitetem ds. audytu lub organem wykonującym równoważne funkcje w
jednostce badanej;
c)      wskazuje się daty spotkań z
organem kierowniczym, administracyjnym lub nadzorczym jednostki badanej, o ile
takie spotkania miały miejsce;
d)      opisuje się procedurę
powołania;
e)      opisuje się podział zadań
między biegłym(-i) rewidentem(-ami) i/lub firmą(‑ami)
audytorską(-imi);
f)       wskazuje się i wyjaśnia
osądy dotyczące istotnej niepewności, które mogą
wywołać wątpliwości co tego, czy jednostka jest zdolna do
kontynuowania swojej działalności;
g)      określa się szczegółowo,
czy księgowość, rachunkowość, wszystkie zbadane
dokumenty, roczne lub skonsolidowane sprawozdania finansowe i ewentualne
dodatkowe sprawozdania są właściwe;
h)      wskazuje się i wyjaśnia
szczegółowo wszystkie przypadki niezgodności, w tym przypadki
nieistotne, o ile jest to uznawane za ważne dla wypełniania przez
komitet ds. audytu swoich zadań;
i)       ocenia się metody wyceny
zastosowane w przypadku różnych pozycji rocznego lub skonsolidowanego
sprawozdania finansowego, w tym skutki zmian tych metod;
j)       przedstawia się pełne
informacje o wszystkich gwarancjach, listach gwarancyjnych, zobowiązaniach
do interwencji publicznej oraz innych środkach wsparcia, na których
opierano się przy ocenie zdolności jednostki do kontynuacji
działalności;
k)      potwierdza się obecność
przy inwentaryzacji, jak również przy innych przypadkach fizycznej
weryfikacji, jeżeli inwentaryzacje lub weryfikacje miały miejsce;
l)       wskazuje się i wyjaśnia zasady
konsolidacji w przypadku ustawowego badania skonsolidowanych sprawozdań
finansowych;
m)     wskazuje się pracę
rewizyjną wykonaną przez biegłego(-ych) rewidenta(-ów) z państwa
trzeciego, biegłego(-ych) rewidenta(-ów), jednostkę(-i)
audytorską (‑ie) z państwa trzeciego lub firmę(-y)
audytorską(-ie) w przypadku badania ustawowego
skonsolidowanych sprawozdań finansowych;
n)      wskazuje się, czy jednostka badana
przedstawiła wszystkie żądane wyjaśnienia i dokumenty.
3.           W przypadku braku zgody
między powołanymi biegłymi rewidentami lub firmami audytorskimi
co do procedur rewizji, zasad rachunkowości lub innych zagadnień
dotyczących przeprowadzania badania ustawowego, przyczyny tego braku zgody
należy wyjaśnić w sprawozdaniu dodatkowym dla komitetu ds.
audytu.
4.           Sprawozdanie dodatkowe dla
komitetu ds. audytu jest podpisywane i opatrywane datą przez
biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firmę(-y) audytorską(‑ie).
W przypadku gdy badanie ustawowe przeprowadza firma audytorska, sprawozdanie
dodatkowe jest podpisywane przynajmniej przez biegłego(-ych)
rewidenta(-ów) przeprowadzającego(-ych) badanie ustawowe w imieniu firmy
audytorskiej.
5.           Biegły(-li)
rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(-ie) niezwłocznie
udostępniają sprawozdanie dodatkowe właściwym organom na
ich żądanie.
Artykuł 24
Nadzór komitetu ds. audytu nad badaniem
ustawowym
Komitet ds. audytu jednostki interesu
publicznego monitoruje pracę biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub
firm(-y) audytorskiej(-ich) przeprowadzających badanie ustawowe.
Biegły(-li) rewident(-ci) lub firma(-y)
audytorska(-ie) zgłaszają komitetowi ds. audytu główne sprawy
wynikające z badania ustawowego, a w szczególności istotne uchybienia
kontroli wewnętrznej w odniesieniu do procesu sprawozdawczości
finansowej. Na żądanie dowolnej ze stron, biegły(-li)
rewident(-ci) lub firma(-y) audytorska(-ie) omawiają te zagadnienia z
komitetem ds. audytu.
Komitet ds. audytu informuje organ
administracyjny lub nadzorczy jednostki badanej o wyniku badania ustawowego.
Komitet ds. audytu wyjaśnia, w jaki sposób badanie ustawowe
przyczyniło się do integralności sprawozdawczości
finansowej i jaka była jego rola w tym procesie.
W przypadku gdy jednostka badana jest
zwolniona z obowiązku posiadania komitetu ds. audytu, jednostka badana
decyduje, który jej organ lub jednostka kontaktuje się z biegłym
rewidentem lub firmą audytorską w sprawie obowiązków, o których
mowa w niniejszym artykule.
Artykuł 25
Sprawozdanie dla organów nadzoru nad
jednostkami interesu publicznego
1.           Bez uszczerbku dla art. 55
dyrektywy 2004/39/WE, art. 53 dyrektywy 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i
Rady[34], art. 15 ust. 4
dyrektywy 2007/64/WE, art. 106 dyrektywy 2009/65/WE, art. 3 ust. 1 dyrektywy 2009/110/WE
i art. 72 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE[35],
biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzający badanie
ustawowe jednostki interesu publicznego mają obowiązek
natychmiastowego zgłaszania do właściwych organów
nadzorujących jednostki interesu publicznego wszelkich faktów lub decyzji
dotyczących danej jednostki interesu publicznego, o których powzięli
wiadomość podczas przeprowadzania badania ustawowego, a które
mogą spowodować którykolwiek z następujących skutków:
a)      istotne naruszenie przepisów ustawowych,
wykonawczych lub administracyjnych określających, gdzie jest to
stosowne, warunki zatwierdzania lub szczegółowo regulujących
prowadzenie działalności przez daną jednostkę interesu
publicznego;
b)      zakłócenie nieprzerwanego
funkcjonowania jednostki interesu publicznego;
c)      odmowę poświadczenia
sprawozdań finansowych lub wyrażenie zastrzeżeń.
Biegły rewident lub firma audytorska
mają również obowiązek zgłaszania faktów i decyzji, o
których powzięli wiadomość w trakcie przeprowadzania badania
ustawowego przedsiębiorstwa mającego bliskie powiązania z
jednostką interesu publicznego, dla której również
przeprowadzają oni badanie ustawowe.
2.           Właściwe organy
nadzorujące instytucje kredytowe i zakłady ubezpieczeń
nawiązują regularny dialog z biegłymi rewidentami i firmami
audytorskimi przeprowadzającymi badanie ustawowe tych instytucji i
zakładów.
Dla ułatwienia wykonywania zadań, o
których mowa w akapicie pierwszym, EUNB i EUNUiPPE wydają wytyczne
skierowane do właściwych organów nadzorujących instytucje
kredytowe i zakłady ubezpieczeń, zgodnie odpowiednio z art. 16
rozporządzenia (UE) nr 1093/2010 i rozporządzenia (UE) nr 1094/2010.
3.           Dokonane w dobrej wierze
przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską ujawnienie
właściwym organom faktu lub decyzji, o których mowa w ust. 1, bądź
dowolnego faktu w trakcie dialogu przewidzianego w ust. 2, nie stanowi
naruszenia ograniczeń umownych ani prawnych odnoszących się do
ujawniania informacji i nie pociąga za sobą żadnej
odpowiedzialności dla tych osób.
ROZDZIAŁ V
SPRAWOZDAWCZOŚĆ ZAPEWNIAJĄCA
PRZEJRZYSTOŚĆ BIEGŁYCH REWIDENTÓW I FIRM AUDYTORSKICH ORAZ
PROWADZENIE DOKUMENTACJI
Artykuł 26
Ujawnianie informacji finansowych
1.           Firma audytorska
przeprowadzająca badania ustawowe jednostek interesu publicznego podaje do
publicznej wiadomości swoje roczne sprawozdanie finansowe w rozumieniu
art. 4 ust. 2 dyrektywy 2004/109/WE najpóźniej cztery miesiące po
zakończeniu każdego roku obrotowego.
Biegli rewidenci przeprowadzający badania
ustawowe jednostek interesu publicznego publikują swoje roczne zestawienie
dochodów.
2.           W rocznym sprawozdaniu
finansowym oraz w rocznym zestawieniu dochodów wskazuje się całkowite
obroty w podziale na wynagrodzenie z tytułu badania ustawowego rocznych i
skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego
oraz jednostek należących do grupy przedsiębiorstw, których
jednostka dominująca jest jednostką interesu publicznego,
wynagrodzenie z tytułu badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych
sprawozdań finansowych innych jednostek oraz wynagrodzenie z tytułu
świadczenia pokrewnych usług rewizji finansowej, określonych w
art. 10 ust. 2.
Roczne sprawozdanie finansowe lub roczne
zestawienie dochodów są poddawane badaniu zgodnie z przepisami niniejszego
rozporządzenia.
3.           W przypadku gdy biegły
rewident lub firma audytorska należą do sieci, biegły rewident
lub firma audytorska przedstawiają w rocznym sprawozdaniu finansowym lub w
załączniku do rocznego zestawienia dochodów następujące
dodatkowe informacje:
a)      nazwisko każdego biegłego
rewidenta i nazwę każdej firmy audytorskiej należących do
sieci;
b)      państwa, w których każdy
biegły rewident lub każda firma audytorska należący do
sieci zostali wpisani na listę biegłych rewidentów lub podmiotów
uprawnionych lub w których mają swoją siedzibę, centralną
administrację lub główne miejsce prowadzenia działalności;
c)      całkowite obroty uzyskane przez
biegłych rewidentów i firmy audytorskie należące do sieci,
pochodzące z badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych
sprawozdań finansowych;
d)      zbadane skonsolidowane sprawozdania
finansowe dla sieci oraz, gdy siecią kieruje podmiot mający
osobowość prawną, zbadane sprawozdania finansowe tej osoby
prawnej sporządzone zgodnie z art. 4 ust. 3 dyrektywy 2004/109/WE.
W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego,
biegły rewident lub firma audytorska mogą nie przedstawiać
dodatkowych informacji, jeżeli informacje te są ujawniane przez
osobę prawną kierującą siecią lub przez innego
przedstawiciela sieci. W takim przypadku biegły rewident lub firma
audytorska w załączniku do rocznego zestawienia dochodów lub rocznego
sprawozdania finansowego wskazują, gdzie informacje te są
dostępne.
4.           Roczne sprawozdanie finansowe
lub roczne zestawienie dochodów są publikowane na stronie internetowej
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej i pozostają dostępne
na tej stronie przez przynajmniej pięć lat.
              Biegli rewidenci i firmy
audytorskie informują właściwe organy o opublikowaniu rocznego
zestawienia dochodów lub rocznego sprawozdania finansowego na stronach
internetowych biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.
Artykuł 27
Sprawozdanie zapewniające
przejrzystość
1.           Biegły rewident lub
firma audytorska przeprowadzający badanie(-a) ustawowe jednostek interesu
publicznego podają do publicznej wiadomości roczne sprawozdanie
zapewniające przejrzystość najpóźniej trzy miesiące po
zakończeniu każdego roku obrotowego. Roczne sprawozdanie
zapewniające przejrzystość jest publikowane na stronie
internetowej biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej i pozostaje dostępne
na tej stronie przez przynajmniej pięć lat.
Biegły rewident lub firma audytorska
mogą aktualizować opublikowane przez siebie roczne sprawozdanie
zapewniające przejrzystość. W takim przypadku biegły
rewident lub firma wskazują, że dana wersja sprawozdania jest
wersją zaktualizowaną, a pierwotna wersja sprawozdania pozostaje
nadal dostępna na stronie internetowej.
Biegli rewidenci i firmy audytorskie
informują EUNGiPW i właściwe organy, że sprawozdanie
zapewniające przejrzystość zostało opublikowane na stronie
internetowej biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej bądź,
gdzie jest to stosowne, że zostało zaktualizowane.
2.           Coroczne sprawozdanie
zapewniające przejrzystość obejmuje przynajmniej:
a)      opis formy prawnej i struktury
własnościowej firmy audytorskiej;
b)      w przypadku, gdy biegły rewident lub
firma audytorska należą do sieci – opis sieci oraz
rozwiązań prawnych i strukturalnych w ramach danej sieci;
c)      opis struktury zarządzania firmy
audytorskiej;
d)      opis wewnętrznego systemu kontroli
jakości firmy audytorskiej oraz oświadczenie organu administracyjnego
lub zarządzającego na temat skuteczności jego funkcjonowania;
e)      wskazanie, kiedy odbyła się
ostatnia kontrola zapewnienia jakości, o której mowa w art. 40;
f)       wykaz jednostek interesu publicznego, na
rzecz których biegły rewident lub firma audytorska przeprowadzali badania
ustawowe w poprzednim roku obrotowym oraz wykaz jednostek, od których
biegły rewident lub firma audytorska uzyskują ponad 5 % swoich
rocznych przychodów;
g)      oświadczenie dotyczące praktyk
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej w zakresie zapewnienia
niezależności, zawierające również potwierdzenie
przeprowadzenia wewnętrznej kontroli przestrzegania zasad
niezależności;
h)      oświadczenie o stosowanej przez
biegłego rewidenta lub firmę audytorską polityce w zakresie
kształcenia ustawicznego biegłych rewidentów, o którym mowa w art. 13
dyrektywy 2006/43/WE;
i)       informacje dotyczące zasad
wynagradzania partnerów w firmach audytorskich;
j)       opis polityki w zakresie rotacji
kluczowych partnerów firmy audytorskiej oraz pracowników zgodnie z art. 33 ust.
5;
k)      gdzie jest to stosowne, oświadczenie
dotyczące ładu korporacyjnego.
Biegły rewident lub firma audytorska
mogą, w wyjątkowych przypadkach, zdecydować o nieujawnianiu
informacji wymaganych na mocy akapitu pierwszego lit. f) w zakresie
niezbędnym do zmniejszenia bezpośredniego i znaczącego
zagrożenia dla bezpieczeństwa osobistego jakichkolwiek osób.
Biegły rewident lub firma audytorska muszą być w stanie
wykazać wobec właściwych organów istnienie takiego
zagrożenia.
3.           Sprawozdanie zapewniające
przejrzystość podpisuje biegły rewident lub firma audytorska.
Artykuł 28
Oświadczenie dotyczące ładu
korporacyjnego
1.           W przypadku gdy firma
audytorska uzyskuje ponad jedną trzecią swoich rocznych przychodów z
tytułu badania sprawozdań finansowych od dużych jednostek
interesu publicznego, podaje ona do publicznej wiadomości
oświadczenie dotyczące ładu korporacyjnego. Oświadczenie to
jest włączane jako odrębna sekcja do sprawozdania
zapewniającego przejrzystość.
2.           Oświadczenie
dotyczące ładu korporacyjnego obejmuje przynajmniej
następujące informacje:
a)      odniesienie do przynajmniej jednego z
następujących elementów:
(i)      kodeks ładu korporacyjnego, któremu
podlega firma audytorska,
(ii)      kodeks ładu korporacyjnego, który
firma audytorska zdecydowała się stosować dobrowolnie;
(iii)     wszystkie istotne informacje
dotyczące stosowanych praktyk w zakresie ładu korporacyjnego poza
wymogami prawa krajowego.
W przypadku uwzględnienia informacji, o
których mowa w ppkt (i) i (ii), firma audytorska wskazuje również, gdzie
odnośne teksty są dostępne publicznie. W przypadku
uwzględnienia informacji, o których mowa w ppkt (iii), firma audytorska
podaje do wiadomości publicznej swoje praktyki w zakresie ładu
korporacyjnego.
Jeżeli firma audytorska nie podlega
żadnemu kodeksowi ładu korporacyjnego i nie stosuje żadnego
takiego kodeksu dobrowolnie, stwierdza to w swoim oświadczeniu;
b)      w jakim zakresie firma audytorska,
zgodnie z prawem krajowym, nie przestrzega kodeksu ładu korporacyjnego, o
którym mowa w lit. a) ppkt (i) lub (ii), wyjaśnienie firmy audytorskiej
wskazujące, których części kodeksu ładu korporacyjnego
firma nie przestrzega, i wskazanie przyczyn ich nieprzestrzegania. W przypadku
gdy firma audytorska zdecydowała się nie przestrzegać
żadnych postanowień kodeksu ładu korporacyjnego, o którym mowa w
lit. a) ppkt (i) lub (ii), wyjaśnia ona przyczyny ich nieprzestrzegania;
c)      opis głównych cech systemów kontroli
wewnętrznej i zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie w
odniesieniu do procesu sprawozdawczości finansowej;
d)      następujące informacje:
(i)      znaczące bezpośrednie i
pośrednie prawa głosu równe lub wyższe niż 5 % wszystkich
praw głosu w firmie audytorskiej, w tym pośrednie prawa głosu
posiadane za pośrednictwem struktur piramidowych oraz wzajemne posiadanie praw
głosu przez różne podmioty;
(ii)      tożsamość posiadaczy
szczególnych praw kontrolnych oraz opis tych praw, bez względu na to, czy
prawa te wynikają z posiadania papierów wartościowych, stosunków
umownych czy innych przesłanek;
(iii)     ograniczenia praw głosu, w tym
ograniczone prawa głosu posiadaczy określonej wielkości
procentowej głosów lub liczby głosów, terminy wykonywania praw
głosu,
(iv)     zasady powoływania i
zastępowania członków zarządu oraz dokonywania zmian w umowie
spółki;
(v)     uprawnienia członków zarządu;
e)      jeżeli informacje te nie
zostały już w pełni przewidziane w krajowych przepisach
ustawowych i wykonawczych – funkcjonowanie walnego zgromadzenia akcjonariuszy
lub wspólników lub posiadaczy praw głosu oraz jego najważniejsze uprawnienia,
a także opis praw akcjonariuszy lub wspólników lub posiadaczy praw
głosu i sposób ich wykonywania;
f)       skład i działanie organów
administracyjnych, zarządzających i nadzorczych oraz ich komitetów.
Artykuł 29
Informacje dla właściwych organów
Biegły rewident lub firma audytorska co
roku przedstawiają swoim właściwym organom wykaz zbadanych
jednostek interesu publicznego według wysokości uzyskanych od nich
przychodów.
Artykuł 30
Prowadzenie dokumentacji
Biegli rewidenci i firmy audytorskie
przechowują dokumenty i informacje, o których mowa w art. 6 ust. 1, art. 9
ust. 3, art. 11 ust. 3 i 4, art. 16 ust. 2–6, art. 17 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1
i 3, art. 19 ust. 3–6, art. 22, 23 i 24, art. 25 ust. 1 i 2, art. 29, art. 32
ust. 2, 3, 5 i 6, art. 33 ust. 6 i art. 43 ust. 4, przez okres pięciu lat
od wytworzenia tych dokumentów lub informacji.
Państwa członkowskie mogą
żądać od biegłych rewidentów i firm audytorskich
przechowywania dokumentów i informacji, o których mowa w akapicie pierwszym,
przez dłuższy okres zgodnie ze swoimi przepisami w zakresie ochrony
danych osobowych oraz postępowania administracyjnego i sądowego.
Tytuł III
Powoływanie biegłych rewidentów lub firm
audytorskich przez jednostki interesu publicznego
Artykuł 31
Komitet ds. audytu
1.           Każda jednostka interesu
publicznego posiada komitet ds. audytu. Komitet ds. audytu składa się
z członków niewykonawczych organu administracyjnego lub członków
organu nadzorczego jednostki badanej lub członków powołanych przez
walne zgromadzenie akcjonariuszy lub wspólników jednostki badanej lub, w
przypadku jednostek nieposiadających akcjonariuszy lub wspólników, przez
równoważny organ.
Przynajmniej jeden członek komitetu ds.
audytu posiada kompetencje w zakresie rewizji finansowej, a inny członek –
w zakresie rachunkowości lub rewizji finansowej. Członkowie komitetu
jako całości posiadają kompetencje istotne dla branży, w
której działa jednostka badana.
Większość członków komitetu
ds. audytu jest niezależna. Przewodniczący komitetu ds. audytu jest
powoływany przez jego członków i jest niezależny.
2.           W drodze odstępstwa od
ust. 1 niniejszego artykułu, w jednostkach interesu publicznego
spełniających kryteria określone w art. 2 ust. 1 lit. f) i t)
dyrektywy 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[36],
funkcje przypisane komitetowi ds. audytu mogą być wykonywane przez
organ administracyjny lub nadzorczy jako całość, przy czym
jeżeli przewodniczący takiego organu jest członkiem wykonawczym,
nie może on być jednocześnie przewodniczącym komitetu ds.
audytu.
3.           W drodze odstępstwa od
ust. 1, następujące jednostki interesu publicznego mogą
zdecydować o nieposiadaniu komitetu ds. audytu:
a)      jednostka interesu publicznego, która
jest jednostką zależną w rozumieniu art. 1 dyrektywy 83/349/EWG,
jeżeli spełnia ona wymogi określone w ust. 1–4 tego
artykułu na poziomie grupy;
b)      jednostka interesu publicznego, która
jest przedsiębiorstwem zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery
wartościowe (UCITS) określonym w art. 1 ust. 2 dyrektywy 2009/65/WE
lub alternatywnym funduszem inwestycyjnym (AFI) określonym w art. 4 ust. 1
lit. a) dyrektywy 2011/61/UE;
c)      jednostka interesu publicznego, której
jedyna działalność polega na pełnieniu roli emitenta
papierów wartościowych opartych na aktywach określonych w art. 2 pkt 5
rozporządzenia Komisji (WE) nr 809/2004[37];
d)      instytucja kredytowa w rozumieniu art. 1
ust. 1 dyrektywy 2006/48/WE, której akcje nie zostały dopuszczone do
obrotu na rynku regulowanym dowolnego państwa członkowskiego w
rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 14 dyrektywy 2004/39/WE i która, w sposób
ciągły lub powtarzalny, wyemitowała wyłącznie
dłużne papiery wartościowe dopuszczone do obrotu na rynku
regulowanym, pod warunkiem, że całkowita wartość nominalna
wszystkich tych dłużnych papierów wartościowych nie przekracza 100
000 000 EUR i że instytucja ta nie opublikowała prospektu emisyjnego
zgodnie z dyrektywą 2003/71/WE.
Jednostki interesu publicznego, o których mowa w
lit. b) i c), przedstawiają do wiadomości publicznej powody uznania,
że w ich przypadku nie jest właściwe posiadanie komitetu ds. audytu
lub organu administracyjnego bądź nadzorczego, któremu powierzono
pełnienie funkcji komitetu ds. audytu.
4.           W drodze odstępstwa od
ust. 1, jednostka interesu publicznego posiadająca organ wykonujący
funkcje równoważne do funkcji komitetu ds. audytu, ustanowiony i
funkcjonujący zgodnie z przepisami obowiązującymi w
państwie członkowskim, w którym zarejestrowana została jednostka
mająca podlegać badaniu, może zdecydować o nieposiadaniu
komitetu ds. audytu. W takim przypadku jednostka ta ujawnia, który organ
wypełnia te funkcje i jaki jest jego skład.
5.           Bez uszczerbku dla
odpowiedzialności członków organów administracyjnych, kierowniczych
lub nadzorczych bądź innych członków powołanych przez walne
zgromadzenie akcjonariuszy lub wspólników jednostki badanej, komitet ds. audytu
między innymi:
a)      monitoruje proces sprawozdawczości
finansowej i przedkłada zalecenia lub propozycje w celu zapewnienia jego
integralności;
b)      monitoruje skuteczność
istniejących w przedsiębiorstwie systemów kontroli wewnętrznej,
audytu wewnętrznego (w stosownych przypadkach) oraz zarządzania
ryzykiem;
c)      monitoruje badanie ustawowe rocznych i
skonsolidowanych sprawozdań finansowych i nadzoruje kompletność
i integralność projektów sprawozdań z badania zgodnie z art. 22–
23;
d)      kontroluje i monitoruje
niezależność biegłych rewidentów lub firm audytorskich
zgodnie z art. 5–11, a w szczególności świadczenie usług
dodatkowych na rzecz jednostki badanej zgodnie z art. 10;
e)      jest odpowiedzialny za procedurę
wyboru biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(-ich) i
zaleca powołanie biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y)
audytorskiej(-ich) zgodnie z art. 32;
f)       wyraża zgodę, w drodze
indywidualnych decyzji, na świadczenie przez biegłego rewidenta lub
firmę audytorską na rzecz badanej jednostki usług, o których
mowa w art. 10 ust. 3 lit. b) ppkt (i) oraz (ii).
Artykuł 32
Powoływanie biegłych rewidentów
lub firm audytorskich
1.           Do celów stosowania art. 37
dyrektywy 2006/43/WE, w przypadku powoływania biegłych rewidentów lub
firm audytorskich przez jednostki interesu publicznego zastosowanie mają
warunki określone w ust. 2–5 niniejszego artykułu.
W przypadku gdy zastosowanie ma art. 37 ust. 2
dyrektywy 2006/43/WE, jednostka interesu publicznego powiadamia
właściwe organy o korzystaniu z alternatywnych systemów lub trybów, o
których mowa w tym artykule.
2.           Komitet ds. audytu
przedstawia organowi administracyjnemu lub nadzorczemu jednostki badanej
zalecenie dotyczące powołania biegłych rewidentów lub firm
audytorskich. Komitet ds. audytu uzasadnia przedstawiane zalecenie.
Jeżeli nie dotyczy to odnowienia zlecenia na
badanie zgodnie z art. 33 ust. 1 akapit drugi, zalecenie zawiera przynajmniej
dwie możliwości powierzenia zlecenia na badanie, a komitet ds. audytu
wyraża należycie uzasadnioną preferencję wobec jednej z
nich.
W przypadku odnawiania zlecenia na badanie zgodnie
z art. 33 ust. 1 akapit drugi, komitet ds. audytu, przygotowując swoje
zalecenie, uwzględnia ustalenia i wnioski dotyczące zalecanego
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej, o których mowa w art. 40 ust. 6,
opublikowane przez właściwe organy zgodnie z art. 44 lit. d).
W swoim zaleceniu komitet ds. audytu stwierdza,
że jego zalecenie jest wolne od wpływów strony trzeciej i że nie
została nań nałożona żadna klauzula umowna, o której
mowa w ust. 7.
3.           Jeżeli nie dotyczy to
odnowienia zlecenia na badanie zgodnie z art. 33 ust. 1 akapit drugi, zalecenie
komitetu ds. audytu, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, jest
sporządzane w następstwie procedury wyboru zorganizowanej przez
jednostkę badaną, z uwzględnieniem następujących
kryteriów:
a)      jednostka badana ma swobodę
zaproszenia dowolnych biegłych rewidentów lub firm audytorskich do
składania ofert na usługi badania ustawowego pod warunkiem , że
przestrzegane są przepisy art. 33 ust. 2 i że przynajmniej jeden z
zaproszonych biegłych rewidentów lub firm audytorskich nie jest podmiotem,
który uzyskał ponad 15 % swojego całkowitego wynagrodzenia z
tytułu badań od dużych jednostek interesu publicznego w danym
państwie członkowskim w poprzednim roku kalendarzowym;
b)      jednostka badana ma swobodę wyboru
metody kontaktu z zaproszonym biegłym(-i) rewidentem(-ami) lub
firmą(-ami) audytorską(-imi) i nie ma obowiązku publikowania
zaproszenia do składania ofert w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej lub krajowych dziennikach urzędowych lub prasie;
c)      jednostka badana przygotowuje
dokumentację przetargową dla zaproszonego(‑ych)
biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(‑ich).
Dokumentacja przetargowa umożliwia im poznanie działalności
jednostki badanej oraz rodzaju badania ustawowego, które ma zostać
przeprowadzone. Dokumentacja przetargowa zawiera przejrzyste i
niedyskryminujące kryteria wyboru, które są stosowane przez
jednostkę badaną do oceny ofert złożonych przez
biegłych rewidentów lub firmy audytorskie;
d)      jednostka badana ma swobodę
określenia procedury wyboru i może prowadzić bezpośrednie
rozmowy z zainteresowanymi oferentami w trakcie procedury;
e)      w przypadku gdy zgodnie z prawem krajowym
lub unijnym właściwe organy, o których mowa w art. 35, wymagają,
aby biegli rewidenci i firmy audytorskie przestrzegali określonych
standardów jakości, standardy te zostają uwzględnione w
dokumentacji przetargowej;
f)       jednostka badana ocenia oferty
złożone przez biegłych rewidentów lub firmy audytorskie zgodnie
z kryteriami wyboru określonymi w dokumentacji przetargowej. Jednostka
badana przygotowuje sprawozdanie zawierające wnioski z procedury wyboru,
które jest zatwierdzane przez komitet ds. audytu. Jednostka badana oraz komitet
ds. audytu uwzględniają sprawozdanie z kontroli dotyczące
składającego ofertę biegłego rewidenta lub firmy
audytorskiej, o którym mowa w art. 40 ust. 6, opublikowane przez
właściwe organy zgodnie z art. 44 lit. d);
g)      jednostka badana jest w stanie
wykazać wobec właściwych organów, o których mowa w art. 35,
że procedura wyboru została przeprowadzona w sposób sprawiedliwy.
Komitet ds. audytu jest odpowiedzialny za
procedurę wyboru, o której mowa w akapicie pierwszym.
Do celów akapitu pierwszego lit. a)
właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, podają do
wiadomości publicznej aktualizowany co roku wykaz biegłych rewidentów
i firm audytorskich. Właściwe organy wykorzystują informacje
przekazywane przez biegłych rewidentów i firmy audytorskie zgodnie z art. 28
do dokonania odpowiednich obliczeń.
4.           Jednostki interesu
publicznego spełniające kryteria określone w art. 2 ust. 1 lit.
f) i t) dyrektywy 2003/71/WE nie mają obowiązku stosowania procedury
wyboru, o której mowa w ust. 4.
5.           Wniosek organu administracyjnego
lub nadzorczego dla walnego zgromadzenia akcjonariuszy lub wspólników lub
członków jednostki badanej w sprawie powołania biegłych
rewidentów lub firm audytorskich uwzględnia zalecenie komitetu ds. audytu.
Jeżeli wniosek organu administracyjnego lub
nadzorczego odbiega od zalecenia komitetu ds. audytu, we wniosku uzasadnia
się przyczyny niezastosowania się do zalecenia komitetu ds. audytu.
6.           W przypadku instytucji
kredytowej lub zakładu ubezpieczeń organ administracyjny lub
nadzorczy składa projekt wniosku do właściwych organów, o
których mowa w art. 35 ust. 2. Właściwe organy, o których mowa w art.
35 ust. 2, mają prawo zawetowania możliwości zaproponowanej w
zaleceniu. Sprzeciw taki musi zostać należycie uzasadniony.
Brak odpowiedzi ze strony właściwych
organów w wyznaczonym terminie po złożeniu zalecenia komitetu ds.
audytu uznaje się za dorozumianą zgodę na zalecenie.
7.           Za nieważną uznaje
się każdą klauzulę w umowie zawartej między
jednostką interesu publicznego i stroną trzecią, która ogranicza
możliwość wyboru biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej,
na potrzeby przeprowadzenia badania ustawowego tej jednostki, przez walne
zgromadzenie akcjonariuszy lub wspólników lub członków tej jednostki
zgodnie z art. 37 dyrektywy 2006/43/WE, do określonych kategorii
bądź wykazów biegłych rewidentów lub firm audytorskich.
Jednostka interesu publicznego powiadamia
właściwe organy, o których mowa w art. 35, o podejmowanych przez
strony trzecie próbach narzucenia takiej klauzuli umownej lub wpływania w
inny sposób na decyzję walnego zgromadzenia akcjonariuszy lub wspólników
co do wyboru biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.
8.           W przypadku gdy jednostka
badana jest zwolniona z obowiązku posiadania komitetu ds. audytu,
jednostka badana decyduje, który jej organ lub jednostka pełni funkcje
takiego komitetu na potrzeby obowiązków określonych w niniejszym
artykule.
9.           Państwa
członkowskie mogą zdecydować o minimalnej liczbie biegłych
rewidentów lub firm audytorskich powoływanych przez jednostki interesu
publicznego w określonych okolicznościach i określają
warunki regulujące stosunki między powołanymi biegłymi
rewidentami lub firmami audytorskimi.
Jeżeli państwo członkowskie
wprowadza taki wymóg, powiadamia o nim Komisję oraz EUNGiPW.
10.         Dla ułatwienia
wykonywania zadania jednostki badanej polegającego na organizowaniu
procedury wyboru w celu powołania biegłego rewidenta lub firmy
audytorskiej, EUNB, EUNUiPPE i EUNGiPW wydają wytyczne skierowane do
jednostek interesu publicznego w sprawie kryteriów regulujących
procedurę wyboru, o której mowa w ust. 3, odpowiednio zgodnie z art. 16
rozporządzenia (UE) nr 1093/2010, rozporządzenia (UE) nr 1094/2010 i
rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.
Artykuł 33
Czas trwania zlecenia na badanie
1.           Jednostka interesu publicznego
powołuje biegłego rewidenta lub firmę audytorską do
realizacji pierwszego zlecenia na badanie, które nie może trwać
krócej niż dwa lata.
Jednostka interesu publicznego może
odnowić zlecenie tylko jeden raz.
Maksymalny okres połączonych dwóch
zleceń nie może przekroczyć 6 lat.
Jeżeli na nieprzerwane zlecenie trwające
6 lat zostało powołanych dwóch biegłych rewidentów lub firmy
audytorskie, maksymalny czas trwania zlecenia każdego biegłego
rewidenta lub firmy audytorskiej nie może przekroczyć 9 lat.
2.           Po upływie maksymalnego
czasu trwania zlecenia, o którym mowa w ust. 1, biegły rewident lub firma
audytorska lub, gdzie to stosowne, którykolwiek członek ich sieci
działający w ramach Unii nie podejmują badania ustawowego danej
jednostki interesu publicznego przed upływem przynajmniej czterech lat.
3.           W drodze odstępstwa od
przepisów ust. 1 i 2, w wyjątkowych przypadkach jednostka interesu
publicznego może złożyć do właściwych organów, o
których mowa w art. 35 ust. 1, wniosek o przyznanie przedłużenia
celem ponownego powołania biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej
na dodatkowe zlecenie. W przypadku powołania dwóch biegłych
rewidentów lub firm audytorskich to trzecie zlecenie nie może
przekroczyć trzech lat. W przypadku powołania jednego biegłego
rewidenta lub firmy audytorskiej to trzecie zlecenie nie może
przekroczyć dwóch lat.
4.           Kluczowy(-i) partner(-zy)
firmy audytorskiej odpowiedzialny(-i) za przeprowadzenie badania ustawowego
kończy(-ą) swój udział w badaniu ustawowym jednostki badanej po
upływie siedmiu lat od daty powołania. Może(-gą) on(-i)
ponownie brać udział w badaniu ustawowym jednostki badanej po
upływie przynajmniej trzech lat.
Biegły rewident lub firma audytorska
ustanawiają odpowiedni mechanizm stopniowej rotacji w odniesieniu do
najwyższego rangą personelu biorącego udział w badaniu
ustawowym, obejmujący przynajmniej osoby wpisane na listę
biegłych rewidentów. Mechanizm stopniowej rotacji jest wdrażany
etapowo, obejmując poszczególne osoby, a nie cały zespół. Jest
on proporcjonalny względem skali i zakresu czynności biegłego
rewidenta lub firmy audytorskiej.
Biegły rewident lub firma audytorska są
w stanie wykazać wobec właściwych organów, że mechanizm ten
jest skutecznie stosowany i dostosowany do skali i zakresu czynności
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej.
5.           W przypadku gdy biegły
rewident lub firma audytorska zostają zastąpieni przez innego
biegłego rewidenta lub firmę audytorską, dotychczasowy
biegły rewident lub firma audytorska przekazują nowemu biegłemu
rewidentowi lub firmie audytorskiej zbiór dokumentacji rewizyjnej. Zbiór ten
zawiera istotne informacje dotyczące jednostki badanej, które mogą
być w uzasadnionym zakresie niezbędne do zrozumienia charakteru
działalności i organizacji wewnętrznej jednostki badanej oraz do
zapewnienia ciągłości badania ustawowego i porównywalności
z badaniami przeprowadzonymi w poprzednich latach.
Dotychczasowy biegły rewident lub firma
audytorska zapewniają również nowemu biegłemu rewidentowi lub
firmie audytorskiej dostęp do dodatkowych sprawozdań dla komitetu ds.
audytu, o których mowa w art. 23, za poprzednie lata oraz do informacji
przekazanych właściwym organom zgodnie z art. 25 i 27.
Dotychczasowy biegły rewident lub firma
audytorska są w stanie wykazać wobec właściwych organów,
że informacje te zostały przekazane nowemu biegłemu rewidentowi
lub firmie audytorskiej.
6.           EUNGiPW opracowuje projekt
regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia wymogów
technicznych w zakresie treści zbioru dokumentacji rewizyjnej, o którym
mowa w ust. 6.
Komisja jest uprawniona do przyjęcia
regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w ust. 6, zgodnie z art. 10
rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.
Artykuł 34
Odwołanie i rezygnacja biegłych
rewidentów lub firm audytorskich
1.           Bez uszczerbku dla art. 38
ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE, jednostka badana i biegły rewident lub firma
audytorska powiadamiają właściwe organy o odwołaniu lub
rezygnacji biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej w okresie, na który
zostali powołani, wraz z odpowiednim wyjaśnieniem przyczyn.
W przypadku gdy państwo członkowskie
wyznaczyło inne właściwe organy do celów tytułu III
niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 35 ust. 2, organy te
przekazują tę informację do właściwych organów, o
których mowa w art. 35 ust. 1.
2.           Komitet ds. audytu, jeden lub
kilku akcjonariuszy lub wspólników, właściwe organy, o których mowa w
art. 35 ust. 1 lub w art. 35 ust. 2, mogą wnieść do sądu
krajowego sprawę o odwołanie biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub
firm(-y) audytorskiej(-ich) w przypadku istnienia zasadnych podstaw.
W przypadku gdy zastosowanie ma warunek
określony w art. 6 ust. 2 dyrektywy 2007/36/WE, stosuje się on
również do akcjonariuszy lub wspólników wykonujących uprawnienia
opisane w akapicie pierwszym.
W przypadku gdy jednostka badana jest zwolniona z
obowiązku posiadania komitetu ds. audytu, jednostka badana decyduje, który
jej organ lub jednostka pełni funkcje przypisane komitetowi w niniejszym
ustępie.
Tytuł IV
Nadzór nad działalnością biegłych
rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających ustawowe badania
jednostek interesu publicznego
ROZDZIAŁ I
WŁAŚCIWE ORGANY
Artykuł 35
Wyznaczenie właściwych organów
1.           Każde państwo
członkowskie wyznacza właściwe organy odpowiedzialne za
wykonywanie zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu i za
zapewnianie stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia.
Właściwymi organami są:
a)      właściwe organy, o których mowa
w art. 24 ust. 1 dyrektywy 2004/109/WE;
b)      właściwe organy, o których mowa
w art. 24 ust. 4 lit. h) dyrektywy 2004/109/WE;
c)      właściwe władze, o których
mowa w art. 32 dyrektywy 2006/43/WE.
2.           W drodze odstępstwa od
ust. 1, państwa członkowskie mogą zdecydować, że
odpowiedzialność za zapewnienie stosowania całości lub
części przepisów tytułu III niniejszego rozporządzenia
zostaje powierzona, tam gdzie to stosowne, właściwym organom, o
których mowa w:
a)      art. 24 ust. 1 dyrektywy 2004/109/WE;
b)      art. 24 ust. 4 lit. h) dyrektywy 2004/109/WE;
c)      art. 40 dyrektywy 2006/48/WE;
d)      art. 30 dyrektywy 2009/138/WE;
e)      art. 20 dyrektywy 2007/64/WE;
f)       art. 3 ust. 1 dyrektywy 2009/110/WE;
g)      art. 48 dyrektywy 2004/39/WE;
h)      art. 97 dyrektywy 2009/110/WE;
h)      art. 44 dyrektywy 2011/61/UE.
3.           W przypadku wyznaczenia
większej liczby właściwych organów zgodnie z ust. 1 i 2, organy
te muszą być zorganizowane w sposób zapewniający wyraźny
podział zadań.
4.           Przepisy ust. 1, 2 i 3
pozostają bez uszczerbku dla możliwości dokonania przez
państwo członkowskie odrębnych prawnych i administracyjnych
uzgodnień dla zamorskich terytoriów europejskich, za których stosunki
zewnętrzne odpowiedzialne jest dane państwo członkowskie.
5.           Właściwe organy
dysponują odpowiednią liczbą pracowników posiadających
fachową wiedzę i uprawnienia, a także odpowiednimi zasobami
umożliwiającymi im wykonywanie zadań przewidzianych w niniejszym
rozporządzeniu.
6.           Państwa
członkowskie powiadamiają inne państwa członkowskie, EUNB,
EIPA i EUNGiPW zgodnie z odpowiednimi przepisami rozporządzeń (UE) nr
1093/2010, (UE) nr 1094/2010 i (UE) nr 1095/2010, a także
powiadamiają Komisję o wyznaczeniu właściwych organów do
celów niniejszego rozporządzenia.
EUNGiPW gromadzi te informacje i podaje je do
publicznej wiadomości.
Artykuł 36
Warunki dotyczące
niezależności
Właściwe organy oraz wszelkie
organy, którym właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1,
powierzyły zadania, są niezależne od biegłych rewidentów i
firm audytorskich.
W kierowaniu tymi organami nie może
uczestniczyć osoba, która w okresie poprzednich trzech lat:
a)           przeprowadzała badania ustawowe
jednostek interesu publicznego;
b)           posiadała prawa głosu w
firmie audytorskiej;
c)           była członkiem organu
administracyjnego, kierowniczego lub nadzorczego firmy audytorskiej;
d)           była pracownikiem lub była
w inny sposób związana z firmą audytorską.
Finansowanie tych organów jest zabezpieczone i
wolne od ewentualnego niewłaściwego wpływu ze strony
biegłych rewidentów i firm audytorskich.
Artykuł 37
Tajemnica zawodowa
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej
stosuje się do wszystkich osób, które są lub były zatrudnione
przez właściwe organy lub przez dowolne organy, którym
właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, przekazały
zadania, w tym do ekspertów zatrudnionych przez te organy. Informacje
objęte tajemnicą zawodową nie mogą zostać ujawnione
żadnej osobie ani organowi, z wyjątkiem ujawnienia zgodnego z
obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia lub
zgodnego z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnym państwa
członkowskiego.
Artykuł 38
Uprawnienia właściwych organów
1.           Bez uszczerbku dla art. 40 i 41,
w trakcie wykonywania zadań przewidzianych niniejszym rozporządzeniem
właściwe organy lub dowolne inne organy publiczne państwa
członkowskiego nie mogą ingerować w treść
sprawozdań z badania.
2.           Celem wykonywania swoich
zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu właściwe
organy, w zgodzie z prawem krajowym, posiadają wszystkie uprawnienia
nadzorcze i dochodzeniowe konieczne do pełnienia swoich funkcji.
Wykonują one swoje uprawnienia:
a)      bezpośrednio;
b)      we współpracy z innymi organami;
c)      w ramach swojej odpowiedzialności
poprzez przekazanie ich jednostkom, którym przekazano zadania zgodnie z art. 35
ust. 1;
d)      poprzez zwracanie się do
właściwych organów sądowych.
3.           Celem wykonywania swoich
zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, właściwe
organy, w zgodzie z prawem krajowym, posiadają w ramach swojej roli
nadzorczej uprawnienia do:
a)      uzyskania dostępu do dowolnych
dokumentów w dowolnej formie mających znaczenie dla wykonywania ich
zadań oraz otrzymania kopii tych dokumentów;
b)      żądania informacji od dowolnej
osoby oraz, w razie potrzeby, wzywania i przesłuchiwania osób celem
uzyskania informacji;
c)      przeprowadzania kontroli na miejscu, po
uprzedzeniu lub bez uprzedzenia;
d)      żądania rejestrów
połączeń telefonicznych i transmisji danych od biegłych
rewidentów i firm audytorskich;
e)      przekazywania spraw do postępowania
karnego;
f)       zwracania się do ekspertów o
prowadzenie weryfikacji lub dochodzeń;
g)      podejmowania środków
administracyjnych i sankcji, o których mowa w art. 61.
Właściwe organy mogą skorzystać
z uprawnień, o których mowa w akapicie pierwszym, wyłącznie w
odniesieniu do biegłych rewidentów i firm audytorskich
przeprowadzających ustawowe badania jednostek interesu publicznego, osób
uczestniczących w czynnościach biegłych rewidentów i firm audytorskich
przeprowadzających ustawowe badania jednostek interesu publicznego,
jednostek badanych, ich podmiotów powiązanych i powiązanych stron
trzecich, stron trzecich, którym biegli rewidenci i firmy audytorskie
przeprowadzający ustawowe badania jednostek interesu publicznego
zleciły określone funkcje lub czynności w ramach outsourcingu, a
także osób w inny sposób związanych lub powiązanych z
biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi przeprowadzającymi
ustawowe badania jednostek interesu publicznego.
4.
Żądanie udostępnienia rejestrów
połączeń telefonicznych lub transmisji danych, o którym mowa w
ust. 3 lit. d), wymaga zatwierdzenia przez organ sądowy.
5.           W przypadku gdy
spółdzielnia w rozumieniu art. 2 pkt 14) dyrektywy 2006/43/WE lub podobna
jednostka, o której mowa w art. 45 dyrektywy 86/635/EWG, zgodnie z prawem
krajowym musi lub może być członkiem firmy audytorskiej typu non-profit,
właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1, mogą
zdecydować, że określone przepisy niniejszego
rozporządzenia nie mają zastosowania do badania ustawowego takiej
jednostki, pod warunkiem że wymogi dotyczące niezależności
określone w rozdziale I niniejszego rozporządzenia są
spełnione biegłego rewidenta przeprowadzającego badanie ustawowe
oraz przez osoby, które mogą mieć możliwość wywierania
wpływu na badanie ustawowe. Do celów podjęcia w takich
wyjątkowych przypadkach decyzji o niestosowaniu określonych przepisów
niniejszego rozporządzenia właściwe organy, o których mowa w
art. 35 ust. 1, konsultują się, tam gdzie to
stosowne, z organem sprawującym nadzór nad spółdzielnią
podobną jednostką.
              Właściwe organy, o
których mowa w art. 35 ust. 1, informują EUNGiPW o takich wyjątkowych
przypadkach niestosowania określonych przepisów niniejszego
rozporządzenia. Przekazują one EUNGiPW wykaz przepisów niniejszego
rozporządzenia, które nie zostały zastosowane w odniesieniu do
badania ustawowego jednostek, o których mowa w ust. 5, oraz podają powody
uzasadniające przyznanie wyłączenia na niestosowanie tych
przepisów.
6.           Przetwarzanie danych
osobowych w ramach wykonywania uprawnień nadzorczych i dochodzeniowych
zgodnie z niniejszym artykułem odbywa się zgodnie z dyrektywą 95/46/WE.
Artykuł 39
Współpraca z innymi
właściwymi organami na szczeblu krajowym
Właściwe organy wyznaczone zgodnie z
art. 35 ust. 1 oraz, gdzie jest to stosowne, dowolne organy, którym
właściwe organy przekazały zadania, współpracują na
szczeblu krajowym z:
a)           właściwymi organami
odpowiedzialnymi za zatwierdzanie i rejestrację biegłych rewidentów i
firm audytorskich zgodnie z dyrektywą 2006/43/WE;
b)           organami, o których mowa w art. 35
ust. 2, bez względu na to, czy zostały one wyznaczone przez
właściwe organy do celów niniejszego rozporządzenia czy nie;
c)           jednostkami analityki finansowej
oraz właściwymi organami, o których mowa w art. 21 i 37 dyrektywy 2005/60/WE.
ROZDZIAŁ II
ZAPEWNIANIE JAKOŚCI, DOCHODZENIE,
MONITOROWANIE RYNKU, PLANOWANIE AWARYJNE I PRZEJRZYSTOŚĆ ZADAŃ
WŁAŚCIWYCH ORGANÓW
Artykuł 40
Zapewnianie jakości
1.           Na potrzeby niniejszego
artykułu:
a)      „inspekcje” oznaczają kontrole
zapewnienia jakości biegłych rewidentów i firm audytorskich,
prowadzone przez inspektora i niebędące dochodzeniem w rozumieniu
art. 41;
b)      „inspektor” oznacza kontrolera
spełniającego wymogi określone w ust. 3 akapit drugi lit. a)
niniejszego artykułu i zatrudnionego przez właściwe organy;
c)      „ekspert” oznacza osobę
fizyczną posiadającą określoną wiedzę
fachową w zakresie rynków finansowych, sprawozdawczości finansowej,
rewizji finansowej i innych dziedzin istotnych dla inspekcji, w tym praktykujących
biegłych rewidentów.
2.           Właściwe organy, o
których mowa w art. 35 ust. 1, ustanawiają skuteczny system zapewniania
jakości rewizji finansowej.
Właściwe organy prowadzą kontrole
zapewnienia jakości biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających
badania ustawowe jednostek interesu publicznego przynajmniej raz na trzy lata.
3.           Właściwe organy
są odpowiedzialne za system zapewniania jakości i organizują go
w sposób niezależny od kontrolowanych biegłych rewidentów i firm
audytorskich.
Właściwe organy mają
następujące obowiązki, które nie mogą zostać
przekazane żadnemu stowarzyszeniu czy organowi związanemu z
branżą księgową lub branżą rewizji finansowej:
a)      zatwierdzanie i zmienianie metodyki
inspekcji, w tym podręczników kontroli oraz dalszych działań,
metodyki związanej ze sprawozdawczością i programów kontroli
okresowych;
b)      zatwierdzanie i zmienianie
sprawozdań z inspekcji i sprawozdań dotyczących dalszych
działań;
c)      zatwierdzanie i przydzielanie inspektorów
do każdej inspekcji.
Właściwe organy przeznaczają
odpowiednie środki na system zapewniania jakości.
4.           Właściwe organy
zapewniają wprowadzenie odpowiednich strategii oraz procedur
związanych z niezależnością i obiektywizmem pracowników, w
tym inspektorów, oraz z zarządzaniem systemem inspekcji.
Przy powoływaniu inspektorów
właściwe organy stosują następujące kryteria:
a)      inspektorzy posiadają odpowiednie
wykształcenie kierunkowe oraz właściwe doświadczenie w
zakresie badań ustawowych i sprawozdawczości finansowej w
połączeniu ze szczegółowym szkoleniem w zakresie kontroli
zapewnienia jakości;
b)      osoba będąca praktykującym
biegłym rewidentem lub zatrudniona przez biegłego rewidenta lub
firmę audytorską bądź w inny sposób związana z
biegłym rewidentem lub firmą audytorską nie może pełnić
funkcji inspektora;
c)      dana osoba nie może pełnić
funkcji inspektora w ramach inspekcji biegłego rewidenta lub firmy
audytorskiej przed upływem przynajmniej dwóch lat od momentu, gdy
przestała być ona partnerem lub pracownikiem danego biegłego
rewidenta lub danej firmy audytorskiej lub przestała być w inny
sposób z nimi powiązana;
d)      inspektorzy składają
oświadczenie o braku konfliktu interesów między nimi a biegłym
rewidentem i firmą audytorską, które mają zostać poddane
inspekcji.
Właściwe organy mogą zatrudnić
ekspertów do przeprowadzenia szczególnych inspekcji w przypadku niedostatecznej
liczby inspektorów w ramach tych organów. Właściwe organy mogą
również korzystać z pomocy ekspertów, gdy jest to niezbędne do właściwego
przeprowadzenia inspekcji. W takich przypadkach właściwe organy oraz
eksperci przestrzegają wymogów niniejszego ustępu. Eksperci są
niezależni od organów i stowarzyszeń zawodowych.
5.           Zakres inspekcji obejmuje:
a)      ocenę struktury wewnętrznego
systemu kontroli jakości firmy audytorskiej lub biegłego rewidenta;
b)      stosowne badanie zgodności procedur
i przegląd zbiorów dokumentacji z badania jednostek interesu publicznego w
celu zweryfikowania skuteczności wewnętrznego systemu kontroli
jakości;
c)      w świetle ustaleń inspekcji
zgodnie z lit. a) i b) niniejszego akapitu – ocenę zawartości
ostatniego rocznego raportu zapewniającego przejrzystość,
opublikowanego przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską
zgodnie z art. 27.
Ocenie poddaje się przynajmniej
następujące strategie i procedury kontroli wewnętrznej
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej:
a)      przestrzeganie przez biegłego
rewidenta lub firmę audytorską odpowiednich standardów rewizji
finansowej i kontroli jakości, jak również wymogów w zakresie etyki i
niezależności, w tym związanych z przepisami rozdziału IV
dyrektywy 2006/43/WE i art. 5–10 niniejszego rozporządzenia, jak
również odnośnych przepisów ustawowych, wykonawczych i
administracyjnych danego państwa członkowskiego;
b)      ilość i jakość
wykorzystywanych środków, w tym przestrzeganie wymogów kształcenia
ustawicznego określonych w art. 13 dyrektywy 2006/43/WE;
c)      zgodność z wymogami
określonymi w art. 9 w zakresie wynagrodzenia pobieranego z tytułu
badania.
Do celów badania zgodności wybiera się
przynajmniej znaczącą część zbioru dokumentacji z
badania na podstawie analizy ryzyka nieodpowiedniego przeprowadzenia badania
ustawowego.
Właściwe organy okresowo dokonują
również przeglądu metodyki wykorzystywanej przez biegłych
rewidentów i firmy audytorskie do przeprowadzania badań ustawowych.
Inspekcje są właściwe i
proporcjonalne z punktu widzenia skali i stopnia złożoności
czynności podejmowanych przez kontrolowanego biegłego rewidenta lub
firmę audytorską.
6.           Ustalenia i wnioski z
inspekcji, na których opierają się zalecenia, w tym ustalenia i
wnioski dotyczące sprawozdania zapewniającego
przejrzystość, są przekazywane poddawanemu inspekcji
biegłemu rewidentowi lub firmie audytorskiej oraz omawiane z nimi przed
sfinalizowaniem sprawozdania z inspekcji.
Biegły rewident lub firma audytorska
wdrażają zalecenia z inspekcji w rozsądnym terminie
określonym przez właściwe organy. Termin ten nie może
przekraczać 12 miesięcy w przypadku zaleceń dotyczących
wewnętrznego systemu kontroli jakości firmy audytorskiej.
7.           Inspekcja jest przedmiotem
sprawozdania, które zawiera główne wnioski z kontroli zapewnienia
jakości.
Artykuł 41
Dochodzenie
Właściwe organy, o których mowa w
art. 35 ust. 1, ustanawiają skuteczne systemy dochodzenia w celu
wykrywania i korygowania nieodpowiedniego przeprowadzania ustawowych badań
jednostek interesu publicznego oraz przeciwdziałania nieodpowiedniemu
przeprowadzaniu takich badań.
W przypadku gdy właściwe organy
zatrudniają ekspertów do wykonywania szczególnych zadań, organy te
zapewniają, aby między tymi ekspertami a biegłym rewidentem lub
firmą audytorską będącymi przedmiotem dochodzenia nie
było konfliktu interesów.
Artykuł 42
Monitorowanie rynku
1.           Właściwe organy, o
których mowa w art. 35 ust. 1, regularnie monitorują zmiany na rynku
świadczenia usług badań ustawowych na rzecz jednostek interesu
publicznego.
W szczególności właściwe organy
oceniają:
a)      ryzyko wynikające z wysokiej
koncentracji, w tym upadek firm audytorskich mających znaczny udział
w rynku, zakłócenia w świadczeniu usług badań ustawowych w
konkretnej branży lub w różnych branżach, dalszą
akumulację ryzyka na rynku oraz skutki dla ogólnej stabilności
branży finansowej;
b)      potrzebę przyjęcia środków
w celu zmniejszenia tych rodzajów ryzyka.
2.           Do dnia X X 20XX r. [2
lata od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] i
przynajmniej co dwa lata po tej dacie każdy właściwy organ
sporządza sprawozdanie na ten temat i składa je do EUNGiPW, EUNB i
EUNUiPPE.
EUNGiPW, EUNB i EUNUiPPE wykorzystują te
sprawozdania do sporządzenia wspólnego sprawozdania na temat sytuacji na
poziomie Unii. Sprawozdanie to jest składane do Komisji, Europejskiego
Banku Centralnego i Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego.
Artykuł 43
Planowanie awaryjne
1.           Bez uszczerbku dla art. 52,
właściwe organy wyznaczone zgodnie z art. 35 ust. 1 wymagają od
przynajmniej sześciu największych firm audytorskich w każdym
państwie członkowskim, określonych według kryterium
badań ustawowych dużych jednostek interesu publicznego, stworzenia
planu awaryjnego na wypadek możliwego zdarzenia zagrażającego
ciągłości prowadzenia działalności przez daną
firmę.
Właściwe organy podają do
publicznej wiadomości aktualizowany co roku wykaz firm, których dotyczy
akapit pierwszy. Właściwe organy wykorzystują informacje
przekazywane przez biegłych rewidentów i firmy audytorskie zgodnie z art. 28
do obliczeń służących wskazaniu sześciu
największych firm audytorskich.
2.           W planach awaryjnych wskazuje
się środki mające na celu przeciwdziałanie zakłóceniom
w świadczeniu usług badań ustawowych na rzecz jednostek interesu
publicznego, przeciwdziałanie efektowi domina wśród innych firm
audytorskich należących lub nienależących do tej samej
sieci wskutek zagrożeń dotyczących odpowiedzialności lub
renomy oraz przeciwdziałanie dalszej akumulacji strukturalnej ryzyka na
rynku.
W planach awaryjnych wskazuje się:
a)      poziom odpowiedzialności
każdego partnera w ramach firmy audytorskiej;
b)      zakres możliwego rozszerzenia
odpowiedzialności prawnej na inne firmy audytorskie należące do
tej samej sieci, zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym i
międzynarodowym.
3.           Bez uszczerbku dla
mających zastosowanie krajowych przepisów dotyczących
upadłości, właściwe organy mogą zażądać
w szczególności, aby w planach awaryjnych wskazano środki
zapewniające kontrolowaną likwidację danej firmy.
4.           Firmy audytorskie, których to
dotyczy, składają swoje plany awaryjne do właściwych
organów w terminie określonym przez właściwe organy. Plany
awaryjne są odpowiednio aktualizowane.
Właściwe organy nie dokonują
formalnego zatwierdzenia ani akceptacji planów awaryjnych. Mogą one jednak
wydać opinię na temat planów awaryjnych lub, jeżeli firmy
audytorskie uprzednio konsultowały się z nimi, projektów planów
awaryjnych.
Artykuł 44
Przejrzystość
właściwych organów
Właściwe organy są przejrzyste
i publikują przynajmniej:
a)           roczne sprawozdania z
działalności w zakresie zadań przewidzianych w niniejszym
rozporządzeniu;
b)           roczne plany pracy w zakresie
zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu;
c)           sprawozdanie z ogólnych wyników
systemu zapewniania jakości w odstępach rocznych. Sprawozdanie to
obejmuje informacje na temat wydanych zaleceń, działań
prowadzonych w następstwie zaleceń, podjętych środków
nadzorczych oraz nałożonych sankcji. Obejmuje ono także
informacje ilościowe oraz inne kluczowe wskaźniki efektywności
dotyczące zasobów finansowych i kadrowych, a także efektywności
i skuteczności systemu zapewniania jakości;
d)           ustalenia i wnioski z inspekcji, o
których mowa w art. 40 ust. 6.
ROZDZIAŁ III
WSPÓŁPRACA MIĘDZY
WŁAŚCIWYMI ORGANAMI ORAZ STOSUNKI Z EUROPEJSKIMI URZĘDAMI
NADZORU
Artykuł 45
Obowiązek współpracy
Właściwe organy państw
członkowskich współpracują ze sobą, jeżeli jest to
konieczne do celów niniejszego rozporządzenia, w tym w przypadkach, kiedy
zachowanie będące przedmiotem dochodzenia nie stanowi naruszenia
żadnych przepisów prawnych ani regulacyjnych obowiązujących w
danym państwie członkowskim.
Artykuł 46
EUNGiPW
1.           Współpraca między
właściwymi organami jest organizowana w ramach EUNGiPW.
EUNGiPW tworzy w tym celu stały komitet
wewnętrzny zgodnie z art. 41 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.
Komitet wewnętrzny składa się przynajmniej z
właściwych organów, o których mowa w art. 35 ust. 1 niniejszego
rozporządzenia. Właściwe organy, o których mowa w art. 32
dyrektywy 2006/43/WE, są zapraszane do udziału w posiedzeniach
komitetu wewnętrznego dotyczących spraw związanych z
zatwierdzaniem i rejestracją biegłych rewidentów i firm audytorskich
oraz stosunków z państwami trzecimi w zakresie, w jakim mają one
znaczenie dla ustawowych badań jednostek interesu publicznego.
EUNGiPW współpracuje z EUNB i EUNUiPPE w
ramach Wspólnego Komitetu Europejskich Urzędów Nadzoru ustanowionego
przepisami art. 54 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.
Gdzie jest to właściwe, EUNGiPW
przejmuje wszystkie dotychczasowe i bieżące zadania od Europejskiej
Grupy Organów Nadzoru nad Rewidentami (EGAOB) ustanowionej na mocy decyzji 2005/909/WE.
2.           EUNGiPW zapewnia
właściwym organom doradztwo w przypadkach przewidzianych w niniejszym
rozporządzeniu. Właściwe organy uwzględniają to
doradztwo przed podjęciem ostatecznej decyzji na mocy niniejszego
rozporządzenia.
3.           Dla ułatwienia
wykonywania zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu EUNGiPW
wydaje, gdzie jest to stosowne, wytyczne zgodnie z art. 16 rozporządzenia
(UE) nr 1095/2010 dotyczące:
a)      wspólnych standardów w zakresie
treści i prezentacji sprawozdania, o którym mowa w art. 22;
b)      wspólnych standardów w zakresie
treści i prezentacji sprawozdania, o którym mowa w art. 23;
c)      wspólnych standardów w zakresie
działalności nadzorczej komitetu ds. audytu, o której mowa w art. 24;
d)      wspólnych standardów i najlepszych
praktyk w zakresie treści i prezentacji sprawozdania, o którym mowa w art.
27, w tym oświadczenia, o którym mowa w art. 28;
e)      wspólnych standardów i najlepszych
praktyk w zakresie mechanizmu stopniowej rotacji, o którym mowa w art. 33;
f)       wspólnych standardów i najlepszych
praktyk w zakresie odwoływania biegłych rewidentów, w
szczególności w zakresie istnienia zasadnych podstaw do odwołania, o
czym mowa w art. 34;
g)      praktyk w zakresie egzekwowania przepisów
i czynności prowadzonych w tym względzie przez właściwe
organy na mocy niniejszego rozporządzenia;
h)      wspólnych standardów i najlepszych
praktyk w zakresie przeprowadzania kontroli zapewnienia jakości, o której
mowa w art. 40, uwzględniając w szczególności:
(i)      różną skalę i zakres
czynności wykonywanych przez biegłych rewidentów i firm audytorskich
oraz stosowanych strategii;
(ii)      wspólne standardy, strategie i
procedury w zakresie jakości, przestrzegane przez członków sieci
biegłych rewidentów i firm audytorskich;
i)       wspólnych standardów i najlepszych
praktyk w zakresie prowadzenia dochodzeń przewidzianych w art. 41;
j)       procedur wymiany informacji
przewidzianych w art. 48;
k)      procedur i trybów współpracy w
zakresie kontroli zapewnienia jakości przewidzianych w art. 49;
l)       procedur i trybów wspólnych
dochodzeń i inspekcji przewidzianych w art. 51;
m)     operacyjnego funkcjonowania kolegiów, o
których mowa w art. 53, w tym trybów określania członkostwa w
kolegiach, wyboru moderatorów, pisemnych ustaleń dotyczących
działania kolegiów oraz ustaleń w zakresie koordynacji
działań różnych kolegiów.
EUNGiPW konsultuje się z EUNB i EUNUiPPE
przed wydaniem wytycznych, o których mowa w akapicie pierwszym.
4.           Do dnia X X 20XX r. [cztery
lata od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] i
przynajmniej co dwa lata po tej dacie EUNGiPW sporządza sprawozdanie na
temat stosowania niniejszego rozporządzenia.
EUNGiPW konsultuje się z EUNB i EUNUiPPE
przed podaniem swojego sprawozdania do publicznej wiadomości.
W sprawozdaniu, które ma zostać
sporządzone do dnia X X 20XX r. [dwa lata od wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia], EUNGiPW dokonuje oceny struktury rynku
usług badania sprawozdań finansowych.
Na
potrzeby tego sprawozdania EUNGiPW analizuje wpływ
obowiązujących w państwach członkowskich
systemów
odpowiedzialności cywilnej biegłych rewidentów na strukturę
rynku usług badania sprawozdań finansowych.
W sprawozdaniu, które ma zostać
sporządzone przez EUNGiPW do dnia X X 20XX r. [cztery lata od
wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], analizuje
się, czy właściwe organy, o których mowa w art. 35 ust. 1,
posiadają dostateczne uprawnienia i mają odpowiednie środki do
wykonywania swoich zadań.
W sprawozdaniu, które ma zostać
sporządzone przez EUNGiPW do dnia X X 20XX r. [sześć lat od
zakończenia okresu przejściowego], analizuje się
następujące zagadnienia:
a)      zmiany w strukturze rynku usług
biegłych rewidentów;
b)      zmiany wzorców działalności
transgranicznej, w tym zmiany zachodzące w wyniku zmian wprowadzonych do
rozdziału II dyrektywy 2006/43/WE na mocy dyrektywy xxxx/xx/UE;
c)      śródokresową ocenę poprawy
jakości rewizji finansowej i skutków niniejszego rozporządzenia dla
małych i średnich przedsiębiorstw będących jednostkami
interesu publicznego.
W sprawozdaniu, które ma zostać
sporządzone do dnia X X 20XX r. [dwanaście lat od wejścia w
życie niniejszego rozporządzenia], EUNGiPW przeprowadza
ocenę skutków niniejszego rozporządzenia.
5.           Do dnia X X 20XX r. [trzy
lata od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] Komisja,
na podstawie sprawozdań EUNGiPW oraz innych właściwych dowodów,
przedstawia sprawozdanie na temat wpływu krajowych przepisów z zakresu
odpowiedzialności biegłych rewidentów na strukturę rynku
usług badania sprawozdań finansowych. W świetle tego
sprawozdania Komisja podejmuje kroki, które uznaje za właściwe w
związku z dokonanymi ustaleniami.
Artykuł 47
Zasada państwa członkowskiego
pochodzenia
1.           Państwa
członkowskie przestrzegają zasady regulacji i nadzoru przez
państwo członkowskie pochodzenia, czyli państwo
członkowskie, w którym biegły rewident lub firma audytorska są
zatwierdzeni, a jednostka badana ma swoją siedzibę.
2.           W przypadku badania
ustawowego skonsolidowanych sprawozdań finansowych państwo
członkowskie wymagające badania ustawowego skonsolidowanych
sprawozdań finansowych nie może nakładać dodatkowych
wymogów dotyczących badania ustawowego w zakresie rejestracji, kontroli
zapewnienia jakości, standardów rewizji finansowej, etyki zawodowej i
niezależności na biegłego rewidenta lub firmę
audytorską przeprowadzających badanie ustawowe jednostki
zależnej mającej siedzibę w innym państwie
członkowskim.
3.           W przypadku jednostki, której
papiery wartościowe są przedmiotem obrotu na rynku regulowanym w
państwie członkowskim innym niż państwo, w którym jednostka
ta ma swoją siedzibę, państwo członkowskie, w którym
papiery wartościowe są przedmiotem obrotu, nie może
nakładać dodatkowych wymogów dotyczących badania ustawowego w
zakresie rejestracji, kontroli zapewnienia jakości, standardów rewizji
finansowej, etyki zawodowej i niezależności na biegłego
rewidenta lub firmę audytorską przeprowadzających badanie
ustawowe rocznych lub skonsolidowanych sprawozdań finansowych tej
jednostki.
Artykuł 48
Wymiana informacji
1.           Właściwe organy, o
których mowa w art. 35, bez zbędnej zwłoki przekazują sobie
wzajemnie oraz odnośnym Europejskim Urzędom Nadzoru informacje
wymagane do wykonywania ich zadań wynikających z niniejszego
rozporządzenia.
2.           Po otrzymaniu od innych
właściwych organów lub Europejskiego Urzędu Nadzoru wniosku o
informacje, właściwe organy otrzymujące taki wniosek bez
zbędnej zwłoki podejmują konieczne środki w celu
zgromadzenia żądanych informacji. Jeżeli właściwe
organy otrzymujące wniosek nie są w stanie dostarczyć
żądanych informacji bez zbędnej zwłoki, powiadamiają o
przyczynach tej sytuacji właściwe organy, które zwróciły
się z wnioskiem.
3.           Właściwe organy
mogą odmówić przychylenia się do wniosku o informacje w
następujących okolicznościach:
a)      dostarczenie informacji może
mieć niekorzystne skutki dla suwerenności, bezpieczeństwa lub
porządku publicznego państw członkowskich otrzymujących
taki wniosek lub może naruszyć krajowe przepisy w zakresie
bezpieczeństwa;
b)      zostało już wszczęte
postępowanie sądowe w odniesieniu do tych samych czynności i
przeciwko tym samym biegłym rewidentom lub firmom audytorskim przed
organami państwa członkowskiego otrzymującego wniosek;
c)      właściwe organy państwa
członkowskiego otrzymującego wniosek wydały już prawomocny
wyrok w odniesieniu do tych samych czynności i tych samych biegłych
rewidentów lub firm audytorskich.
Bez uszczerbku dla swoich obowiązków w ramach
postępowania sądowego, właściwe organy lub Europejskie
Urzędy Nadzoru otrzymujące informacje zgodnie z ust. 1 mogą
wykorzystać te informacje wyłącznie do wykonywania swoich
zadań w ramach niniejszego rozporządzenia i w kontekście
postępowania administracyjnego lub sądowego związanego
bezpośrednio z wykonywaniem tych zadań.
4.           Właściwe organy
mogą przekazywać do właściwych organów odpowiedzialnych za
nadzór nad jednostkami interesu publicznego, banków centralnych, Europejskiego
Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, w ich roli
organów odpowiedzialnych za politykę pieniężną, oraz do
Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego, informacje poufne
służące wykonywaniu swoich zadań przez te organy i
podmioty. Te organy lub podmioty mogą przekazywać właściwym
organom informacje, których właściwe organy mogą potrzebować
do wykonywania swoich obowiązków przewidzianych w niniejszym
rozporządzeniu.
Artykuł 49
Współpraca w zakresie kontroli
zapewnienia jakości
1.           Właściwe organy
podejmują środki dla zapewnienia skutecznej współpracy na
poziomie Unii w zakresie kontroli zapewnienia jakości.
2.           Właściwe organy
jednego państwa członkowskiego mogą zwrócić się o
pomoc do właściwych organów innego państwa członkowskiego w
przypadku kontroli zapewnienia jakości biegłych rewidentów lub firm
audytorskich należących do sieci prowadzących znaczącą
działalność w tym państwie członkowskim.
Właściwe organy zwracające się
z takim wnioskiem powiadamiają o nim EUNGiPW. W przypadku prowadzenia
dochodzenia lub inspekcji mającej skutki transgraniczne,
właściwe organy mogą zwrócić się do EUNGiPW o
koordynowanie tego dochodzenia lub inspekcji.
3.           W przypadku gdy
właściwe organy otrzymują wniosek od właściwych
organów innego państwa członkowskiego z prośbą o
udział w kontroli zapewnienia jakości biegłych rewidentów lub
firm audytorskich należących do sieci prowadzącej
znaczącą działalność w danym państwie
członkowskim, pozwalają one właściwym organom
składającym wniosek na udział w takiej kontroli zapewnienia
jakości.
Właściwe organy składające
wniosek nie mają prawa dostępu do informacji, które mogą
mieć niekorzystne skutki dla suwerenności, bezpieczeństwa lub
porządku publicznego państwa członkowskiego otrzymującego
wniosek lub mogą naruszyć krajowe przepisy w zakresie
bezpieczeństwa.
Artykuł 50
Europejski certyfikat jakości
1.           EUNGiPW ustanawia europejski
certyfikat jakości dla biegłych rewidentów i firm audytorskich
przeprowadzających badania ustawowe jednostek interesu publicznego.
Europejski certyfikat jakości spełnia
następujące warunki:
a)      europejski certyfikat jakości jest
przyznawany przez EUNGiPW i jest ważny w całej Unii;
b)      unijni biegli rewidenci i unijne firmy
audytorskie mają prawo ubiegania się o europejski certyfikat
jakości, jeśli spełniają odnośne wymogi;
c)      EUNGiPW publikuje wymogi, które
należy spełnić celem uzyskania europejskiego certyfikatu
jakości. Wymogi te dotyczą jakości rewizji finansowej oraz
doświadczeń z systemami zapewniania jakości, o których mowa w
art. 30 dyrektywy 2006/43/WE i art. 40 niniejszego rozporządzenia;
d)      EUNGiPW pobiera od biegłych
rewidentów i firm audytorskich ubiegających się o certyfikat
opłaty za przyznanie europejskiego certyfikatu jakości zgodnie z
aktem delegowanym, o którym mowa w ust. 4 niniejszego artykułu.
Opłaty te w pełni pokrywają niezbędne koszty ponoszone
przez EUNGiPW w związku z przyznaniem certyfikatu oraz zapewniają
zwrot kosztów ponoszonych przez właściwe organy przy wykonywaniu prac
przewidzianych niniejszym artykułem;
e)      EUNGiPW podaje przyczyny przyznania
certyfikatu lub odrzucenia wniosku o przyznanie certyfikatu;
f)       biegły rewident lub firma
audytorska muszą w każdym momencie spełniać warunki, które
obowiązywały w momencie pierwotnego przyznania certyfikatu;
g)      EUNGiPW ma prawo do przeprowadzenia
ponownej analizy certyfikatu przyznanego biegłemu rewidentowi lub firmie
audytorskiej na wniosek właściwych organów lub z własnej
inicjatywy. Brane są pod uwagę wyniki kontroli zapewnienia
jakości;
h)      EUNGiPW ma prawo do wycofania
europejskiego certyfikatu jakości, jeżeli biegły rewident lub
firma audytorska przestały spełniać warunki wymagane dla jego
uzyskania;
i)       EUNGiPW prowadzi rejestr biegłych
rewidentów i firm audytorskich, którym przyznano certyfikat;
j)       europejski certyfikat jakości ma
charakter dobrowolny i nie jest warunkiem umożliwiającym biegłym
rewidentom lub firmom audytorskim przeprowadzanie badań ustawowych
jednostek interesu publicznego, uzyskanie zatwierdzenia w innym państwie
członkowskim zgodnie z art. 14 dyrektywy 2006/43/WE ani uznanie w innym
państwie członkowskim zgodnie z art. 3a tej dyrektywy.
2.           EUNGiPW opracowuje projekt
regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia procedury
przyznawania europejskiego certyfikatu jakości dla biegłych
rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających badania ustawowe
jednostek interesu publicznego. Te standardy techniczne są zgodne z
następującymi zasadami:
a)      wnioski składa się do EUNGiPW w
dowolnym języku akceptowanym w państwie członkowskim, w którym
biegły rewident lub firma audytorska są zatwierdzeni, lub w
języku zwyczajowo używanym w sferze finansów międzynarodowych.
W przypadku ubiegania się grupy firm
audytorskich o europejski certyfikat jakości, członkowie grupy
mogą upoważnić jednego spośród jej członków do
złożenia wniosków w imieniu grupy;
b)      EUNGiPW przekazuje kopię wniosku
właściwym organom państw członkowskich, których dotyczy
wniosek;
c)      właściwe organy państw
członkowskich, których dotyczy wniosek, wspólnie analizują wniosek o
przyznanie certyfikatu w ramach kolegium właściwych organów, o którym
mowa w art. 53. Analiza ta obejmuje kompletność wniosku i
spełnienie warunków przyznania certyfikatu. Do analizy wykorzystuje
się informacje o danym wnioskodawcy uzyskane w ramach kontroli zapewnienia
jakości;
d)      właściwe organy państw
członkowskich, których dotyczy wniosek, informują EUNGiPW, czy
wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania certyfikatu;
e)      EUNGiPW podejmuje decyzję w sprawie
wniosku;
f)       EUNGiPW ustanawia szczegółowe kroki
proceduralne oraz terminy;
Do celów ppkt (ii) tymi państwami
członkowskimi są przynajmniej:
–
jeżeli wnioskodawcą jest biegły
rewident – państwo(-a) członkowskie, w którym(-ych) biegły rewident
jest zatwierdzony zgodnie z art. 3 dyrektywy 2006/43/WE oraz, gdzie jest to
stosowne, państwo(-a) członkowskie, w którym(-ych) biegły
rewident jest zatwierdzony zgodnie z art. 14 tej dyrektywy lub państwo(-a)
członkowskie, w którym(-ych) biegły rewident podejmuje staż
adaptacyjny zgodnie z art. 14 dyrektywy 2006/43/WE;
–
jeżeli wnioskodawcą jest firma audytorska
– państwo(-a) członkowskie, w którym(-ych) firma audytorska jest
zatwierdzona zgodnie z art. 3 dyrektywy 2006/43/WE oraz, gdzie jest to stosowne,
państwo(-a) członkowskie, w którym(-ych) firma audytorska jest uznana
zgodnie z art. 3a tej dyrektywy lub państwo(-a) członkowskie, w
którym(-ych) firma audytorska posiada jednostki kontrolowane, jednostki
zależne lub jednostkę dominującą.
3.           EUNGiPW składa do
Komisji projekt regulacyjnych standardów technicznych, o którym mowa w ust. 2,
do dnia [3 lata od wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia].
Komisji jest uprawniona do przyjęcia
regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w ust. 2, zgodnie z art. 10
rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.
4.           Komisja jest uprawniona do
przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 68 w celu określenia
opłat, o których mowa w ust. 1 lit. d).
W aktach delegowanych określa się w
szczególności rodzaje opłat i tytuły należnych opłat,
wysokość opłat, sposób ich uiszczania oraz sposób zwracania
przez EUNGiPW właściwym organom kosztów ponoszonych przez nie przy
wykonywaniu prac przewidzianych niniejszym artykułem.
Wysokość opłaty pobieranej od
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej obejmuje wszystkie koszty
administracyjne.
Artykuł 51
Współpraca w zakresie dochodzeń
lub kontroli na miejscu
1.           W przypadku gdy
właściwe organy dojdą do wniosku, że na terytorium innego
państwa członkowskiego są lub były prowadzone
działania sprzeczne z przepisami niniejszego rozporządzenia,
powiadamiają one właściwe organy tego innego państwa
członkowskiego o swoim wniosku możliwie jak najprecyzyjniej.
Właściwe organy innego państwa członkowskiego
podejmują odpowiednie działania. Informują one
powiadamiające właściwe organy o wyniku oraz, w możliwym
zakresie, o istotnych zmianach sytuacji na poszczególnych etapach.
2.           Właściwe organy
jednego państwa członkowskiego mogą złożyć
wniosek dotyczący przeprowadzenia dochodzenia przez właściwe
organy innego państwa członkowskiego na terytorium tego ostatniego.
Mogą one również złożyć
wniosek, aby część ich własnych pracowników mogła
towarzyszyć pracownikom właściwych organów danego państwa
członkowskiego w trakcie dochodzenia, w tym w trakcie kontroli na miejscu.
Właściwe organy występujące z
takim wnioskiem powiadamiają EUNGiPW o wnioskach, o których mowa w
akapicie pierwszym i drugim.
Całe dochodzenie lub inspekcja podlegają
ogólnej kontroli państwa członkowskiego, na terytorium którego
są prowadzone. W przypadku dochodzenia lub inspekcji ze skutkiem
transgranicznym właściwe organy mogą jednak zwrócić
się do EUNGiPW o koordynację dochodzenia lub inspekcji.
3.           Właściwe organy
otrzymujące wniosek mogą odmówić przychylenia się do
wniosku o przeprowadzenie dochodzenia, o którym mowa w ust. 2 akapit pierwszy,
lub przychylenia się do wniosku o możliwość towarzyszenia
pracowników właściwych organów innego państwa
członkowskiego pracownikom właściwych organów, o którym mowa w
ust. 2 akapit drugi, w następujących przypadkach:
a)      dochodzenie lub inspekcja na miejscu
mogą mieć niekorzystne skutki dla suwerenności,
bezpieczeństwa lub porządku publicznego państwa
członkowskiego otrzymującego wniosek;
b)      zostało już wszczęte
postępowanie sądowe w odniesieniu do tych samych czynności i
przeciwko tym samym osobom przed organami państwa członkowskiego
otrzymującego wniosek;
c)      właściwe organy państwa
członkowskiego otrzymującego wniosek wydały już prawomocny
wyrok w odniesieniu do tych samych czynności podejmowanych przez te osoby.
Artykuł 52
Współpraca w zakresie planowania
awaryjnego
W przypadku gdy firmy audytorskie, których
dotyczy wymóg przewidziany w art. 43, należą do sieci o zasięgu
przynajmniej unijnym, właściwe organy współpracują w ramach
EUNGiPW celem zapewnienia, aby różne wymogi krajowe uwzględniały
wymiar sieciowy.
Właściwe organy
udostępniają EUNGiPW oraz innym właściwym organom plany
awaryjne otrzymane zgodnie z art. 43 ust. 4.
EUNGiPW nie dokonuje formalnego zatwierdzenia
ani akceptacji planów awaryjnych, ale może wydać opinię na ich
temat.
Artykuł 53
Kolegia właściwych organów
1.           Kolegia właściwych
organów mogą zostać ustanowione, aby ułatwić wykonywanie
zadań, o których mowa w art. 40, 41, 50, 51, 52 i 61 w odniesieniu do
poszczególnych biegłych rewidentów, firm audytorskich lub ich sieci.
2.           W odniesieniu do
poszczególnych biegłych rewidentów lub firm audytorskich, kolegia
właściwych organów są ustanawiane przez właściwe
organy państwa członkowskiego pochodzenia.
W skład kolegium wchodzą
właściwe organy państwa członkowskiego pochodzenia oraz
inne właściwe organy innych państw członkowskich, pod
warunkiem że:
a)      biegły rewident lub firma audytorska
świadczy usługi w zakresie badań ustawowych na rzecz jednostek
interesu publicznego w ramach ich jurysdykcji; lub
b)      oddział będący
częścią firmy audytorskiej ma siedzibę w ich jurysdykcji.
Właściwe organy państwa
członkowskiego pochodzenia pełnią rolę moderatora.
3.           W odniesieniu do
poszczególnych sieci kolegia właściwych organów są ustanawiane
przez EUNGiPW na wniosek właściwych organów, w tym także
większej ich liczby.
W skład kolegium wchodzą
właściwe organy państw członkowskich, w których sieć
prowadzi znaczącą działalność.
4.           W ciągu 15 dni roboczych
od ustanowienia kolegium właściwych organów w odniesieniu do
konkretnej sieci, jego członkowie wybierają moderatora. W przypadku
braku zgody moderatora wyznacza EUNGiPW.
Członkowie kolegium weryfikują wybór
moderatora przynajmniej raz na pięć lat, aby zapewnić, że
wybrano najbardziej odpowiedniego moderatora.
5.           Moderator przewodniczy
posiedzeniom kolegium, koordynuje działania kolegium i zapewnia
skuteczną wymianę informacji wśród członków kolegium.
6.           W terminie 10 dni roboczych
od swojego wyboru moderator ustanawia pisemne ustalenia koordynacyjne w ramach
kolegium dotyczące następujących zagadnień:
a)      informacji będących przedmiotem
wymiany między właściwymi organami;
b)      przypadków, w których właściwe
organy muszą się wzajemnie ze sobą konsultować;
c)      przypadków, w których właściwe
organy mogą przekazywać zadania nadzorcze zgodnie z art. 54.
7.           W przypadku braku zgody co do
pisemnych ustaleń koordynacyjnych zgodnie z ust. 6, każdy
członek kolegium może przekazać sprawę do EUNGiPW.
Moderator należycie uwzględnia całość doradztwa
otrzymanego od EUNGiPW w zakresie pisemnych ustaleń koordynacyjnych przed
uzgodnieniem ich ostatecznego tekstu. Pisemne ustalenia koordynacyjne zawarte
są w jednym dokumencie zawierającym pełne uzasadnienie
ewentualnych znaczących odstępstw od treści doradztwa
otrzymanego od EUNGiPW. Moderator przekazuje pisemne ustalenia koordynacyjne
członkom kolegium oraz EUNGiPW.
Artykuł 54
Przekazywanie zadań
Właściwe organy państwa
członkowskiego pochodzenia mogą przekazać dowolne spośród
swoich zadań właściwym organom innego państwa
członkowskiego pod warunkiem uzyskania zgody tych organów. Fakt
przekazania zadań nie ma wpływu na odpowiedzialność
przekazujących je właściwych organów.
Artykuł 55
Poufność i tajemnica zawodowa w
stosunku do EUNGiPW
1.           Obowiązek zachowania
tajemnicy zawodowej ma zastosowanie do wszystkich osób, które pracują lub
pracowały na rzecz EUNGiPW, oraz do wszystkich innych osób, którym EUNGiPW
przekazał zadania, w tym do ekspertów zatrudnionych przez EUNGiPW.
Informacje objęte tajemnicą zawodową nie mogą być
ujawniane innej osobie ani organowi z wyjątkiem sytuacji, gdy ujawnienie
takie jest wymagane w postępowaniu sądowym.
2.           Przepisy ust. 1 niniejszego
artykułu i art. 37 nie uniemożliwiają EUNGiPW ani
właściwym organom wymiany informacji poufnych. Informacje
będące przedmiotem takiej wymiany są objęte
obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej, któremu podlegają osoby
zatrudnione obecnie lub w przeszłości przez właściwe
organy.
3.           Wszystkie informacje
będące, na mocy niniejszego rozporządzenia, przedmiotem wymiany
między EUNGiPW, właściwymi organami oraz innymi organami i
podmiotami są uznawane za poufne, z wyjątkiem sytuacji, gdy EUNGiPW
lub właściwe organy albo inne zainteresowane organy lub podmioty
stwierdzają w momencie przekazywania informacji, że informacje te
mogą być ujawniane lub w przypadku, gdy ujawnienie takie jest
wymagane w postępowaniu sądowym.
Artykuł 56
Ochrona danych osobowych
1.           Państwa
członkowskie stosują dyrektywę 95/46/WE w odniesieniu do
przetwarzania danych osobowych w państwach członkowskich zgodnie z
niniejszym rozporządzeniem.
2.           Do
przetwarzania danych osobowych przez EUNGiPW, EUNB i EUNUiPPE w kontekście
niniejszego rozporządzenia stosuje się rozporządzenie
(WE) nr 45/2001.
ROZDZIAŁ IV
WSPÓŁPRACA Z ORGANAMI PAŃSTWA
TRZECIEGO I Z MIĘDZYNARODOWYMI ORGANIZACJAMI I ORGANAMI
Artykuł 57
Umowa w sprawie wymiany informacji
1.           Właściwe organy
oraz EUNGiPW mogą zawierać umowy o współpracy w zakresie wymiany
informacji z właściwymi organami państw trzecich
wyłącznie w przypadku, gdy ujawniane informacje podlegają w tych
państwach członkowskich gwarancjom zachowania tajemnicy zawodowej,
które są przynajmniej równoważne gwarancjom określonym w art. 37
i 55.
Wymiana informacji służy wykonywaniu
zadań tych właściwych organów.
W przypadku, gdy wymiana informacji obejmuje przekazywanie
danych osobowych do państwa trzeciego, państwa członkowskie
przestrzegają przepisów dyrektywy 95/46/WE, a EUNGiPW przestrzega
przepisów rozporządzenia (WE) nr 45/2001.
2.           Właściwe organy
współpracują z właściwymi organami lub innymi
odnośnymi organami państw trzecich w zakresie kontroli zapewnienia
jakości oraz dochodzeń dotyczących biegłych rewidentów i
firm audytorskich. EUNGiPW bierze udział w tej współpracy.
EUNGiPW działa na rzecz osiągnięcia
zbieżności w zakresie nadzoru z państwami trzecimi.
3.           W przypadku gdy
współpraca lub wymiana informacji dotyczy dokumentacji roboczej z badania
lub innych dokumentów będących w posiadaniu biegłych rewidentów
lub firm audytorskich, zastosowanie ma art. 47 dyrektywy 2006/43/WE.
Artykuł 58
Ujawnianie informacji otrzymanych z
państw trzecich
Właściwe organy państwa
członkowskiego lub EUNGiPW mogą ujawniać informacje otrzymane od
właściwych organów państw trzecich wyłącznie w
przypadku, gdy uzyskały one wyraźną zgodę właściwych
organów przekazujących te informacje oraz, gdzie jest to stosowne, gdy
informacje są ujawniane wyłącznie w celach, w związku z
którymi właściwe organy udzieliły swojej zgody, bądź w
przypadku, gdy ujawnienie jest wymagane w postępowaniu sądowym.
Artykuł 59
Ujawnianie informacji przekazanych
państwom trzecim
Właściwe organy państwa
członkowskiego lub EUNGiPW nakładają wymóg, aby informacje
przekazywane przez nie właściwym organom państwa trzeciego
mogły być ujawniane przez te właściwe organy stronom
trzecim lub innym organom wyłącznie za uprzednią
wyraźną zgodą właściwych organów przekazujących
te informacje, zgodnie z ich prawem krajowym i pod warunkiem, że
informacje są ujawniane wyłącznie w celach, w związku z
którymi właściwe organy państwa członkowskiego lub EUNGiPW
udzieliły swojej zgody, bądź w przypadku, gdy ujawnienie jest
wymagane w postępowaniu sądowym.
Artykuł 60
Współpraca z międzynarodowymi
organizacjami i organami
EUNGiPW współpracuje z
międzynarodowymi organizacjami i organami opracowującymi
międzynarodowe standardy rewizji finansowej.
Tytuł V
Sankcje i środki administracyjne
Artykuł 61
Sankcje i środki administracyjne
1.           Państwa
członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji i
środków administracyjnych mających zastosowanie, w określonych w
załączniku przypadkach naruszenia przepisów niniejszego
rozporządzenia, w stosunku do osób odpowiedzialnych za te naruszenia i
podejmują wszystkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich
wdrażania. Przewidziane sankcje i środki muszą być skuteczne,
proporcjonalne i odstraszające.
2.           Do dnia [24 miesiące
od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] państwa
członkowskie powiadamiają Komisję i EUNGiPW o przepisach, o
których mowa w ust. 1. Niezwłocznie powiadamiają one Komisję i
EUNGiPW o wszelkich późniejszych zmianach tych przepisów.
3.           Niniejszy artykuł oraz
art. 62–66 pozostają bez uszczerbku dla przepisów krajowego prawa karnego.
Artykuł 62
Uprawnienia w zakresie sankcji
1.           Niniejszy artykuł ma
zastosowanie do naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia
określonych w załączniku.
2.           Bez uszczerbku dla
uprawnień nadzorczych właściwych organów zgodnie z art. 38, w
przypadku naruszenia, o którym mowa w ust. 1, właściwe organy,
zgodnie z prawem krajowym, mają prawo do nałożenia przynajmniej
następujących środków i sankcji administracyjnych:
a)      nakazanie osobie odpowiedzialnej za
naruszenie zaprzestania określonych działań i powstrzymania
się od ponownego podejmowania tych działań;
b)      oświadczenie publiczne
wskazujące osobę odpowiedzialną oraz charakter naruszenia,
publikowane na stronie internetowej właściwych organów;
c)      nałożenie na biegłego
rewidenta, firmę audytorską lub kluczowego partnera firmy
audytorskiej tymczasowego zakazu przeprowadzania badań ustawowych
jednostek interesu publicznego lub podpisywania sprawozdań z badania w rozumieniu
art. 22 ze skutkiem w całej Unii, aż do zaprzestania naruszenia;
d)      oświadczenie, że sprawozdanie z
badania nie spełnia wymogów art. 22, aż do zaprzestania naruszenia;
e)      nałożenie na członka
organu administracyjnego lub kierowniczego firmy audytorskiej lub jednostki
interesu publicznego tymczasowego zakazu pełnienia funkcji w firmach
audytorskich lub jednostkach interesu publicznego;
f)       administracyjne kary pieniężne
do wysokości podwójnej kwoty zysków osiągniętych lub strat
unikniętych w wyniku naruszenia – o ile mogą one zostać
ustalone;
g)      w odniesieniu do osoby fizycznej –
administracyjne kary pieniężne do wysokości 5 000 000 EUR lub, w
państwach członkowskich, w których euro nie jest
obowiązującą walutą, do odpowiedniej kwoty w walucie krajowej
na dzień wejścia w życie niniejszego rozporządzenia;
h)      w odniesieniu do osoby prawnej –
administracyjne kary pieniężne do kwoty 10 % jej
całkowitych rocznych obrotów w poprzednim roku obrotowym; jeżeli
osoba prawna jest jednostką zależną jednostki dominującej
zgodnie z definicją w art. 1 i 2 dyrektywy 83/349/EWG, całkowite
roczne obroty oznaczają całkowite roczne obroty wynikające ze
skonsolidowanego sprawozdania finansowego jednostki dominującej
najwyższego poziomu w poprzednim roku obrotowym.
3.           Państwa
członkowskie mogą udzielić właściwym organom innych
uprawnień w zakresie sankcji poza uprawnieniami, o których mowa w ust. 2,
oraz mogą przewidzieć wyższe pułapy administracyjnych kar
pieniężnych niż określone w tym ustępie.
Artykuł 63
Skuteczne stosowanie sankcji
1.           Określając rodzaj
sankcji i środków administracyjnych, właściwe organy
uwzględniają wszystkie istotne okoliczności, w tym:
a)      powagę naruszenia i czas jego
trwania;
b)      stopień odpowiedzialności osoby
odpowiedzialnej;
c)      siłę finansową osoby
odpowiedzialnej, określaną na podstawie całkowitych obrotów
odpowiedzialnego przedsiębiorstwa lub rocznych dochodów odpowiedzialnej
osoby fizycznej;
d)      istotność zysków
osiągniętych lub strat unikniętych przez osobę
odpowiedzialną – w zakresie, w jakim można je ustalić;
e)      stopień współpracy osoby
odpowiedzialnej z właściwymi organami, bez uszczerbku dla potrzeby
wyeliminowania zysków osiągniętych lub strat unikniętych przez
tę osobę;
f)       wcześniejsze naruszenia
popełnione przez osobę odpowiedzialną.
Właściwe organy mogą
uwzględnić dodatkowe czynniki, o ile czynniki takie zostały
określone w prawie krajowym.
2.           EUNB, EUNUiPPE i EUNGiPW
wspólnie wydają wytyczne skierowane do właściwych organów
zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010, rozporządzenia
(UE) nr 1094/2010 i rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, w sprawie rodzajów
środków i sankcji administracyjnych oraz poziomu administracyjnych kar
pieniężnych, które mają być stosowane w indywidualnych
przypadkach zgodnie z krajowymi ramami prawnymi.
Artykuł 64
Ogłaszanie sankcji i środków
Wszystkie środki i sankcje
administracyjne nakładane w związku z naruszeniami niniejszego
rozporządzenia są ogłaszane publicznie bez zbędnej
zwłoki, przy czym ogłaszane są przynajmniej informacje na temat
rodzaju i charakteru naruszenia oraz tożsamości osób za nie
odpowiedzialnych, chyba że taka publikacja poważnie zagroziłaby
stabilności rynków finansowych. W przypadku gdy publikacja mogłaby
wyrządzić nieproporcjonalną szkodę zaangażowanym
stronom, właściwe organy ogłaszają informacje o
środkach i sankcjach z zachowaniem anonimowości.
Właściwe organy informują
EUNGiPW bez zbędnej zwłoki o wszystkich sankcjach lub środkach
przyjętych w związku z naruszeniem niniejszego rozporządzenia.
Publiczne ogłaszanie sankcji nie narusza praw
podstawowych określonych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w
szczególności prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego
oraz prawa do ochrony danych osobowych.
Artykuł 65
Prawo do odwołania
Państwa członkowskie zapewniają
prawo do odwołania się od decyzji podejmowanych przez
właściwe organy zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 66
Zgłaszanie naruszeń
1.           Państwa
członkowskie ustanawiają skuteczne mechanizmy sprzyjające
zgłaszaniu naruszeń niniejszego rozporządzenia do
właściwych organów.
2.           Mechanizmy, o których mowa w
ust. 1, obejmują przynajmniej:
a)      szczególne procedury otrzymywania
zgłoszeń i działań następczych;
b)      odpowiednią ochronę osób
zgłaszających potencjalne lub rzeczywiste naruszenia;
c)      ochronę danych osobowych dotyczących
zarówno osoby zgłaszającej potencjalne lub rzeczywiste naruszenia,
jak i osoby obwinionej zgodnie z przepisami dyrektywy 95/46/WE;
d)      odpowiednie procedury
służące zapewnieniu prawa osoby obwinionej do obrony i do
wysłuchania przed przyjęciem decyzji dotyczących tej osoby oraz
prawo do skutecznych środków odwoławczych przed sądem przeciwko
decyzjom lub środkom dotyczącym tej osoby.
3.           Firmy audytorskie oraz
jednostki interesu publicznego ustanawiają dla swoich pracowników
odpowiednie procedury umożliwiające im wewnętrzne
zgłaszanie potencjalnych lub rzeczywistych naruszeń niniejszego
rozporządzenia za pośrednictwem specjalnego kanału komunikacji.
Artykuł 67
Wymiana informacji z EUNGiPW
1.           Właściwe organy i
organy sądowe co roku przekazują do EUNGiPW zagregowane informacje
dotyczące wszystkich środków, sankcji i kar administracyjnych
nałożonych zgodnie z art. 61, 62, 63, 64, 65 i 66. EUNGiPW publikuje
te informacje w sprawozdaniu rocznym.
2.           Jeżeli
właściwe organy podały do publicznej wiadomości środki,
sankcje i kary administracyjne, zgłaszają ten fakt równocześnie
do EUNGiPW.
Tytuł VI
Akty delegowane, sprawozdawczość oraz
przepisy przejściowe i końcowe
Artykuł 68
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1.           Powierzenie Komisji
uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom
określonym w niniejszym artykule.
2.           Uprawnienia do przyjęcia
aktów delegowanych, o których mowa w art. 10 ust. 6 i art. 50 ust. 4, powierza
się Komisji na czas nieokreślony od dnia [data wejścia w
życie niniejszego rozporządzenia].
3.           Przekazanie uprawnień, o
którym mowa w art. 10 ust. 6 i art. 50 ust. 4, może zostać w dowolnym
momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja
o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej
uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od
następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie.
Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już
obowiązujących aktów delegowanych.
4.           Niezwłocznie po
przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie
Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5.           Akt delegowany przyjęty
na podstawie art. 10 ust. 6 i art. 50 ust. 4 wchodzi w życie tylko
jeśli Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie
[dwóch miesięcy] od przekazania tego aktu Parlamentowi
Europejskiemu i Radzie, lub jeśli, przed upływem tego terminu,
zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję,
że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o [dwa
miesiące] z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 69
Sprawozdanie
Do dnia X X 20XX r. [pięć lat od
zakończenia okresu przejściowego] Komisja sporządza
sprawozdanie na temat stosowania niniejszego rozporządzenia. W
sprawozdaniu tym należycie uwzględnia się sprawozdanie
opracowane przez EUNGiPW, o którym mowa w art. 46 ust. 4 akapit czwarty.
Artykuł 70
Przepisy przejściowe
1.           W drodze odstępstwa od
art. 32 i 33, do umów na świadczenie usług badania ustawowego na
rzecz jednostek interesu publicznego, obowiązujących na dzień [data
wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] stosuje się
następujące wymogi:
a)      umowa na badanie sprawozdań
finansowych zawarta przed dniem XX/XX/XXXX r. [data przyjęcia wniosku
Komisji], która nadal obowiązuje dnia [data wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia], pozostaje w mocy przez okres maksymalnie
czterech lat obrotowych po [dacie wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia];
b)      umowa na badanie sprawozdań
finansowych zawarta po dniu XX/XX/XXX r. [data przyjęcia wniosku
Komisji], ale przed dniem XX/XX/XXXX r. [data wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia] i która nadal obowiązuje, pozostaje w
mocy przez okres maksymalnie pięciu lat obrotowych po dniu XX/XX/XXXX r. [data
wejścia w życie niniejszego rozporządzenia];
c)      w przypadku, gdy umowa na badanie
sprawozdań finansowych, o której mowa w lit. a) lub b) niniejszego
ustępu, wygasa lub zostaje wypowiedziana, jednostka interesu publicznego
może odnowić tę umowę jeden raz z tym samym biegłym rewidentem
lub firmą audytorską, bez stosowania przepisów art. 31 ust. 3.
Odnowiona umowa podlega następującemu okresowi maksymalnemu:
(i)      1 rok: jeżeli biegły rewident
świadczy usługi na rzecz jednostki badanej nieprzerwanie przez okres
przekraczający 100 lat;
(ii)      2 lata: jeżeli biegły rewident
świadczy usługi na rzecz jednostki badanej nieprzerwanie przez okres
od 51 do 100 lat;
(iv)     3 lata: jeżeli biegły rewident
świadczy usługi na rzecz jednostki badanej nieprzerwanie przez okres
od 21 do 50 lat;
(v)     4 lata: jeżeli biegły rewident
świadczy usługi na rzecz jednostki badanej nieprzerwanie przez okres
od 11 do 20 lat;
(vi)     5 lat: jeżeli biegły rewident
świadczy usługi na rzecz jednostki badanej nieprzerwanie przez okres
nieprzekraczający 10 lat.
W drodze odstępstwa od kryteriów
określonych w lit. c), umowa na badanie sprawozdań finansowych
może pozostać w mocy do końca pierwszego roku obrotowego
kończącego się po [2 latach od wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia].
W drodze odstępstwa od przepisów
określonych w lit. a)–c), jeżeli przepisy krajowe określają
okres maksymalny dla stosunku umownego między biegłym rewidentem lub
firmą audytorską a jednostką badaną, nieprzekraczający
9 lat, oraz nakładają wymóg, aby jednostka badana dokonywała
wyboru innego biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej po upływie
tego maksymalnego okresu, umowa na badanie sprawozdań finansowych
może pozostać w mocy do końca tego okresu maksymalnego.
2.           Artykuł 33 stosuje
się do wszystkich umów na badanie sprawozdań finansowych zawartych po
[…] [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia],
ale przed […] [2 lata od wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia].
Artykuł 32 ust. 3 stosuje się do takich
umów dopiero po wygaśnięciu lub wypowiedzeniu pierwszej odnowionej
umowy.
Artykuł 71
Przepisy krajowe
Państwa członkowskie podejmują
wszelkie właściwe działania, by zapewnić skuteczne
stosowanie niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 72
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w
życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się
od [2 lata od wejścia w życie].
Artykuł 32 ust. 7 ma zastosowanie od […]
[dnia wejścia w życie rozporządzenia], a art. 10 ust. 5
ma zastosowanie od […] [3 lata od wejścia w życie
rozporządzenia].
Niniejsze rozporządzenie wiąże
w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich
państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego           W
imieniu Rady
Przewodniczący                                             Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
I.          Naruszenia ze strony
biegłych rewidentów, firm audytorskich lub kluczowych partnerów firmy
audytorskiej
A. Naruszenia związane z
konfliktami interesów oraz wymogami organizacyjnymi lub operacyjnymi
1.           Biegły rewident lub
firma audytorska naruszają przepisy art. 6 ust. 1, jeżeli nie
ustanawiają odpowiednich strategii i procedur w celu zapewnienia
zgodności z minimalnymi wymogami organizacyjnymi określonymi w ust. 1
lit. a)–k).
2.           Biegły rewident lub
kluczowy partner firmy audytorskiej prowadzący badanie ustawowe w imieniu
firmy audytorskiej naruszają przepisy art. 8 ust. 1 lit. a), jeżeli
obejmują kluczowe stanowisko kierownicze w jednostce badanej przed
upływem przynajmniej dwóch lat od swojej rezygnacji z wykonywania zlecenia
na badanie ustawowe w charakterze biegłego rewidenta lub kluczowego partnera
firmy audytorskiej.
3.           Biegły rewident lub
kluczowy partner firmy audytorskiej prowadzący badanie ustawowe w imieniu
firmy audytorskiej naruszają przepisy art. 8 ust. 1 lit. b), jeżeli
obejmują stanowisko członka komitetu ds. audytu jednostki badanej lub
równoważnego organu przed upływem przynajmniej dwóch lat od swojej
rezygnacji z wykonywania zlecenia na badanie ustawowe w charakterze
biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy audytorskiej.
4.           Biegły rewident lub
kluczowy partner firmy audytorskiej prowadzący badanie ustawowe w imieniu
firmy audytorskiej naruszają przepisy art. 8 ust. 1 lit. c), jeżeli
obejmują stanowisko niewykonawczego członka organu administracyjnego
lub członka organu nadzorczego jednostki badanej przed upływem
przynajmniej dwóch lat od swojej rezygnacji z wykonywania zlecenia na badanie
ustawowe w charakterze biegłego rewidenta lub kluczowego partnera firmy
audytorskiej.
5.           Biegły rewident lub
firma audytorska naruszają przepisy art. 9 ust. 2, jeżeli nie
zapewniają, aby pokrewne usługi rewizji finansowej świadczone na
rzecz jednostki badanej nie przekroczyły 10 % wynagrodzenia płaconego
przez jednostkę badaną z tytułu badania ustawowego.
6.           Biegły rewident lub
firma audytorska naruszają przepisy art. 10, jeżeli
świadczą na rzecz jednostki badanej usługi inne niż badanie
ustawowe lub pokrewne usługi rewizji finansowej.
B. Naruszenia związane z
przeprowadzaniem badania ustawowego
7.           Biegły rewident lub
firma audytorska naruszają przepisy art. 16 ust. 3, jeżeli nie
przechowują dokumentacji przypadków nieprzestrzegania przez swoich
pracowników przepisów zawartych w niniejszym rozporządzeniu lub
jeżeli nie sporządzają rocznego sprawozdania na temat
środków przyjętych w celu zapewnienia zgodności z tymi
przepisami.
8.           Biegły rewident lub
firma audytorska naruszają przepisy art. 16 ust. 4, jeżeli nie
przechowują dokumentacji obsługi klienta zawierającej dane, o
których mowa w lit. a), b) i c) tego ustępu.
9.           Biegły rewident lub
firma audytorska naruszają przepisy art. 16 ust. 5, jeżeli nie
tworzą zbioru dokumentacji z badania dla każdego przeprowadzonego
badania ustawowego, zawierającego informacje, o których mowa w lit. a)–j)
tego ustępu.
10.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 17 ust. 1 lit. c), jeżeli nie
powiadamiają właściwych organów, o których mowa w art. 36, o
incydencie, który ma lub może mieć poważne skutki dla
integralności ich działalności w zakresie badania ustawowego.
11.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 17 ust. 2, jeżeli nie
powiadamiają właściwych organów nadzorujących jednostki
interesu publicznego o wszystkich popełnionych nadużyciach lub
próbach popełnienia nadużycia w odniesieniu do sprawozdań
finansowych jednostki badanej.
12.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 19, jeżeli nie zapewniają
prowadzenia wewnętrznej kontroli zapewnienia jakości zgodnie z
wymogami określonymi w ust. 2–6 tego artykułu.
C. Naruszenia związane ze
sprawozdawczością z badania
13.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 22, jeżeli nie wydają opinii
z badania sporządzonej zgodnie z wymogami określonymi w ust. 2, 3, 4,
5 i 7 tego artykułu.
14.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 23, jeżeli nie przedstawiają
sprawozdania dodatkowego dla komitetu ds. audytu jednostki badanej,
sporządzonego zgodnie z wymogami określonymi w ust. 2–5 tego
artykułu.
15.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 25, jeżeli nie zgłaszają
niezwłocznie właściwym organom nadzorującym jednostki
interesu publicznego wszystkich faktów lub decyzji dotyczących jednostki
interesu publicznego, o których powzięli wiadomość w trakcie
przeprowadzania tego badania ustawowego, a które mogą być
związane z naruszeniami wymienionymi w art. 25 ust. 1 lit. a)– c).
D. Naruszenia związane z przepisami
dotyczącymi ujawniania informacji
16.         Firma audytorska narusza
przepisy art. 26 ust. 1 akapit pierwszy w związku z przepisami art. 26
ust. 4, jeżeli nie podaje do wiadomości publicznej na swojej stronie
internetowej swojego rocznego sprawozdania finansowego w rozumieniu art. 4 ust.
2 dyrektywy 2004/109/WE najpóźniej cztery miesiące po
zakończeniu każdego roku obrotowego i jeżeli nie udostępnia
go przez okres przynajmniej pięciu lat.
17.         Biegły rewident narusza
przepisy art. 28 ust. 2 akapit drugi w związku z przepisami art. 27 ust. 1,
jeżeli nie podaje do wiadomości publicznej na swojej stronie
internetowej swojego rocznego zestawienia dochodów i jeżeli nie
udostępnia go przez okres przynajmniej pięciu lat.
18.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 26 ust. 2, jeżeli nie
wykazują w swoim rocznym zestawieniu dochodów lub w swoim rocznym
sprawozdaniu finansowym wynagrodzenia uzyskanego z tytułu badania
ustawowego rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostek
interesu publicznego i jednostek należących do grupy spółek, w
której jednostka dominująca jest jednostką interesu publicznego,
odrębnie od wynagrodzenia uzyskanego z tytułu badania ustawowego
rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych innych jednostek oraz
wynagrodzenia pobieranego z tytułu pokrewnych usług rewizji
finansowej określonych w art. 10.
19.         Biegły rewident lub firma
audytorska należący do sieci naruszają przepisy art. 26 ust. 3,
jeżeli nie przedstawiają w postaci załącznika do
zestawienia dochodów lub do rocznego sprawozdania finansowego informacji, o
których mowa w art. 26 ust. 3 lit. a)–d), chyba że zastosowanie ma
odstępstwo określone w akapicie drugim tego ustępu.
20.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 27, jeżeli nie publikują lub
nie publikują terminowo sprawozdania zapewniającego
przejrzystość, zawierającego informacje, o których mowa w ust. 2
tego artykułu, oraz, gdzie jest to stosowne, informacje określone w
art. 28.
21.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 29, jeżeli nie przekazują co
roku właściwym organom, o których mowa w art. 35 ust. 1, wykazu
poddanych badaniu jednostek interesu publicznego w podziale według
uzyskanych od nich przychodów.
22.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 30 ust. 1, jeżeli nie
przechowują dokumentów i informacji, o których mowa w art. 30 ust. 1.
E. Naruszenia związane z
powoływaniem biegłych rewidentów lub firm audytorskich przez
jednostki interesu publicznego
23.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 33 ust. 2, jeżeli przed
upływem czterech lat od wygaśnięcia dwóch kolejnych zleceń,
o których mowa w art. 33 ust. 1, podejmują badanie ustawowe jednostki
interesu publicznego.
24.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 33 ust. 6, jeżeli po
zakończeniu zlecenia na przeprowadzenie badania nie przekazują
pełnego zbioru dokumentacji rewizyjnej nowemu biegłemu rewidentowi
lub firmie audytorskiej.
F. Naruszenia związane z zapewnianiem
jakości
25.         Biegły rewident lub firma
audytorska naruszają przepisy art. 40 ust. 6, jeżeli nie stosują
się do zaleceń wynikających z inspekcji w terminie wskazanym
przez właściwe organy.
II.        Naruszenia ze strony jednostek
interesu publicznego
A. Naruszenia związane z
powoływaniem biegłych rewidentów lub firm audytorskich
1.           Bez uszczerbku dla art. 31
ust. 2, 3 i 4, jednostka interesu publicznego narusza przepisy art. 31 ust. 1,
jeżeli nie ustanawia komitetu ds. audytu lub jeżeli nie powołuje
wymaganej liczby niezależnych członków lub jeżeli nie
powołuje wymaganej liczby członków posiadających określone
kompetencje w zakresie rachunkowości lub rewizji finansowej.
2.           Jednostka interesu
publicznego narusza przepisy art. 32 ust. 1, jeżeli nie powołuje
biegłego(-ych) rewidenta(-ów) lub firm(-y) audytorskiej(-ich) zgodnie z
warunkami określonymi w art. 32 ust. 2–6.
3.           Jednostka interesu
publicznego narusza przepisy art. 33, jeżeli zatrudnia tego samego
biegłego rewidenta lub firmę audytorską przez okres
dłuższy niż okres, o którym mowa w art. 33.
4.           Jednostka interesu
publicznego narusza przepisy art. 34, jeżeli odwołuje biegłego
rewidenta lub firmę audytorską przy braku zasadnych podstaw.
[1]               Duże kwoty pomocy zatwierdzone w ramach programów
można wyjaśnić tym, że niektóre państwa
członkowskie przyjęły programy ogólnych gwarancji
obejmujące całe zadłużenie swoich banków. Państwa
członkowskie opierały się głównie na środkach
gwarancyjnych. Kwota 546,08 mld EUR (4,5 % PKB) została zatwierdzona w
ramach środków służących dokapitalizowaniu, z których
państwa członkowskie wykorzystały w rzeczywistości
około 141,5 mld EUR w 2009 r. W okresie między październikiem 2008
r. a październikiem 2010 r. Komisja zatwierdziła środki z
zakresu pomocy państwa podjęte w związku z kryzysem finansowym w
22 państwach członkowskich, tzn. we wszystkich państwach
członkowskich z wyjątkiem Bułgarii, Republiki Czeskiej, Estonii,
Malty i Rumunii.
[2]               Komisja Europejska, Zielona księga – Polityka
badania sprawozdań finansowych: lekcje wyciągnięte z kryzysu,
COM(2010) 561 z 13.10.2010.
[3]               http://ec.europa.eu/internal_market/accounting/conferenc_20110209_en.htm
[4]               http://www.europarl.europa.eu/oeil/FindByProcnum.do?lang=en&procnum=INI/2011/2037
[5]               Opinia EKES w sprawie zielonej księgi (COM(2010) 561
wersja ostateczna) przedłożonej przez Komisję, Dz.U. C 248 z 25.8.2011,
s. 92.
[6]               Zob. pkt 4.3 uzasadnienia wniosku dotyczącego
zmiany dyrektywy 2006/43/WE zawierający bardziej szczegółowe
informacje dotyczące zakresu każdego wniosku.
[7]               Z zastrzeżeniem, gdzie ma to zastosowanie,
stosownych przepisów przejściowych.
[8]               COM(2010) 716 wersja ostateczna.
[9]               COM(2009) 501 wersja ostateczna, COM(2009) 502 wersja
ostateczna, COM(2009) 503 wersja ostateczna.
[10]             Dz.U. C […] z […], s. […].
[11]             Data opinii EIOD.
[12]             Dz.U. L 372 z 31.12.1986, s. 1.
[13]             Dz.U. L 374 z 31.12.1991, s. 7.
[14]             Dz.U. L 390 z 31.12.2004, s. 38.
[15]             Dz.U. L 319 z 5.12.2007, s. 1.
[16]             Dz.U. L 302 z 17.11.2009, s. 32.
[17]             Dz.U. L 267 z 10.10.2009, s. 7.
[18]             Dz.U. L 174 z 1.7.2011, s. 1.
[19]             Dz.U. L 145 z 30.4.2004, s. 1.
[20]             Dz.U. L 222 z 14.8.1978, s. 11.
[21]             Dz.U. L 193 z 18.7.1983, s. 1.
[22]             Dz.U. L 157 z 9.6.2006, s. 87.
[23]             COM(2010) 561 wersja ostateczna.
[24]             Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31.
[25]             Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1.
[26]             Dz.U. L 52 z 25.2.2005, s. 51.
[27]             Dz.U. L 309 z 25.11.2005, s. 15.
[28]             Dz.U. L 120 z 7.5.2008, s. 20.
[29]             Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 84.
[30]             Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 12.
[31]             Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 48.
[32]             COM(2010) 716 wersja ostateczna.
[33]             Dz.U. L 162 z 30.4.2004, s. 70.
[34]             Dz.U. L 177 z 30.6.2006, s. 1.
[35]             Dz.U. L 335 z 17.12.2009, s. 1.
[36]             Dz.U. L 345 z 31.12.2003 s. 64.
[37]             Dz.U. L 149 z 30.4.2004, s. 1.