                              KOMISJA
                              EUROPEJSKA

                                                      Bruksela, dnia 29.5.2015 r.
                                                      COM(2015) 226 final

                                                      2015/0114 (NLE)

                                            Wniosek

                                       DECYZJA RADY

         w sprawie zawarcia Umowy ramowej o partnerstwie i współpracy między Unią
     Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Mongolią, z drugiej strony

PL                                                                                PL
 ---pagebreak---                                         UZASADNIENIE

     KONTEKST WNIOSKU
     W dniu 27 lipca 2009 r. Rada udzieliła Komisji upoważnienia do wynegocjowania umowy
     ramowej o partnerstwie i współpracy (UPiW) z Mongolią. Negocjacje rozpoczęły się w Ułan
     Bator w styczniu 2010 r. i zakończyły w październiku 2010 r. Obie strony parafowały umowę
     o partnerstwie i współpracy w Ułan Bator w dniu 20 grudnia 2010 r. i podpisały ją w Ułan
     Bator w dniu 30 kwietnia 2013 r. UPiW zastąpi obecne ramy prawne, tj. umowę z 1993 r.
     między Wspólnotą Europejską a Mongolią w sprawie współpracy handlowej i gospodarczej.
     UPiW jest wyrazem rosnącego znaczenia stosunków między UE i Mongolią opartych na
     wspólnych zasadach takich jak równość, wzajemny szacunek, wzajemne korzyści,
     demokracja, praworządność i poszanowanie praw człowieka. Zawiera ona standardowe
     klauzule polityczne UE dotyczące praw człowieka, broni masowego rażenia (BMR),
     Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), broni strzeleckiej i lekkiej (BSiL) oraz
     zwalczania terroryzmu, a także promuje współpracę dwustronną, regionalną i
     międzynarodową. Stanowi podstawę skuteczniejszego zaangażowania UE i jej państw
     członkowskich w stosunki z Mongolią. Wzmacnia współpracę polityczną, gospodarczą i
     sektorową w wielu różnych dziedzinach polityki, do których należą handel i inwestycje,
     rozwój, wymiar sprawiedliwości, wolność i bezpieczeństwo. Obejmuje takie dziedziny, jak
     współpraca w zakresie zasad, norm i standardów, surowców, migracji, przestępczości
     zorganizowanej i korupcji, polityki przemysłowej oraz małych i średnich przedsiębiorstw,
     turystyki, energii, edukacji i kultury, środowiska naturalnego, zmiany klimatu, zasobów
     naturalnych, rolnictwa, zdrowia, społeczeństwa obywatelskiego oraz modernizacji
     administracji państwowej i publicznej.
     UPiW pozwoli UE na przejęcie większej odpowiedzialności i zdobycie większych wpływów
     w regionie, a także na promowanie europejskich wartości i zacieśnianie konkretnej
     współpracy w szeregu dziedzin stanowiących przedmiot zainteresowania obu stron.
     Komisja zauważa, że w wyniku wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia
     11 czerwca 2014 r. w sprawie C-377/12 Komisja przeciwko Radzie dotyczącej decyzji Rady
     w sprawie podpisania umowy o partnerstwie i współpracy z Filipinami, niniejszy wniosek
     powinien opierać się na artykułach 207, 209 i 218 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
     Europejskiej (TFUE).
     Komisja zwraca uwagę Rady na motyw poprzedzający przedostatni motyw UPiW dotyczący
     stanowiska Zjednoczonego Królestwa, Irlandii i Danii zgodnie z protokołami 21 i 22
     dołączonymi do Traktatów. W świetle wspomnianego wyroku protokoły przywołane w tym
     motywie nie mają zastosowania do samego UPiW. UE powinna poinformować Mongolię o
     tym wewnętrznym rozwoju sytuacji w UE w drodze noty werbalnej.

PL                                              2                                                PL
 ---pagebreak---                                                             2015/0114 (NLE)

                                                Wniosek

                                             DECYZJA RADY

         w sprawie zawarcia Umowy ramowej o partnerstwie i współpracy między Unią
     Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Mongolią, z drugiej strony

     RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
     uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 i
     209, w związku z art. 218 ust. 6 lit. a),
     uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
     uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego1,
     a także mając na uwadze, co następuje:
     (1)    Zgodnie z decyzją Rady z dnia 14 maja 2012 r. Umowa ramowa o partnerstwie i
            współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a
            Mongolią, z drugiej strony, została podpisana dnia 30 kwietnia 2013 r., z
            zastrzeżeniem jej zawarcia w późniejszym terminie2.
     (2)    Należy zatwierdzić Umowę w imieniu Unii Europejskiej,
     PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

                                                Artykuł 1
     Niniejszym zatwierdza się w imieniu Unii Umowę ramową o partnerstwie i współpracy
     między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Mongolią, z
     drugiej strony.
     Tekst Umowy jest załączony do niniejszej decyzji.

                                                Artykuł 2
     Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, zgodnie ze
     swoimi obowiązkami wynikającymi z Traktatów, przewodniczy Wspólnemu Komitetowi
     przewidzianemu w art. 56 umowy.
     Unia lub, w stosownych przypadkach, Unia i państwa członkowskie są reprezentowane we
     Wspólnym Komitecie w zależności od przedmiotu sprawy.

                                                Artykuł 3
     Przewodniczący Rady wyznacza osobę uprawnioną do dokonania, w imieniu Unii,
     powiadomienia, o którym mowa w art. 63 ust. 1 Umowy.

     1
            Dz.U. C , , s. .
     2
            Dz.U. L 134 z 24.5.2012, s. 4.

PL                                                 3                                              PL
 ---pagebreak---                                               Artykuł 4
     Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia. Niniejsza decyzja jest publikowana
     w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
     Sporządzono w Brukseli dnia r.

                                               W imieniu Rady
                                               Przewodniczący

PL                                               4                                                 PL
 ---documentbreak---                               KOMISJA
                              EUROPEJSKA

                                                     Bruksela, dnia 29.5.2015 r.
                                                     COM(2015) 226 final

                                                     ANNEX 1

                                         ZAŁĄCZNIK

                                               do

                                Wniosek dotyczący decyzji Rady

         w sprawie zawarcia Umowy ramowej o partnerstwie i współpracy między Unią
     Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Mongolią, z drugiej strony

PL                                                                                PL
 ---pagebreak---                                       ZAŁĄCZNIK

      Umowa ramowa o partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami
               członkowskimi, z jednej strony, a Mongolią, z drugiej strony

     UNIA EUROPEJSKA, zwana dalej „Unią”,

     oraz

     KRÓLESTWO BELGII,

     REPUBLIKA BUŁGARII,

     REPUBLIKA CZESKA,

     KRÓLESTWO DANII,

     REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,

     REPUBLIKA ESTOŃSKA,

     IRLANDIA,

     REPUBLIKA GRECKA,

     KRÓLESTWO HISZPANII,

     REPUBLIKA FRANCUSKA,

     REPUBLIKA WŁOSKA,

     REPUBLIKA CYPRYJSKA,

     REPUBLIKA ŁOTEWSKA,

     REPUBLIKA LITEWSKA,

     WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA,

     REPUBLIKA WĘGIERSKA,

     MALTA,

     KRÓLESTWO NIDERLANDÓW,

     REPUBLIKA AUSTRII,

     RZECZPOSPOLITA POLSKA,

PL                                          2                                           PL
 ---pagebreak---      REPUBLIKA PORTUGALSKA,

     RUMUNIA,

     REPUBLIKA SŁOWENII,

     REPUBLIKA SŁOWACKA,

     REPUBLIKA FINLANDII,

     KRÓLESTWO SZWECJI,

     ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ,

     Umawiające się Strony Traktatu o Unii Europejskiej oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii
     Europejskiej, dalej zwane „państwami członkowskimi”,

            z jednej strony, oraz

     RZĄD MONGOLII, zwany dalej „Mongolią”,

            z drugiej strony,

     zwane dalej wspólnie „Stronami”,

     ZWAŻYWSZY na tradycyjną przyjaźń między Stronami oraz łączące je więzi historyczne,
     polityczne i gospodarcze,

     MAJĄC NA UWADZE, że Strony przywiązują szczególne znaczenie do wszechstronnego
     charakteru ich wzajemnych stosunków,

     MAJĄC NA UWADZE, że Strony uważają, iż niniejsza umowa stanowi część szerszych i
     spójnych stosunków między nimi w ramach porozumień, których obie Strony są stronami,

     POTWIERDZAJĄC zobowiązanie Stron do przestrzegania zasad demokratycznych,
     praworządności, praw człowieka i podstawowych wolności, w tym praw osób należących do
     mniejszości, określonych m.in. w Karcie Narodów Zjednoczonych, Powszechnej Deklaracji
     Praw Człowieka przyjętej przez Organizację Narodów Zjednoczonych oraz innych
     odpowiednich instrumentach międzynarodowych dotyczących praw człowieka, a także
     potwierdzając wolę Stron do zwiększania przestrzegania tych zasad,

     POTWIERDZAJĄC swoje przywiązanie do zasad praworządności, przestrzegania prawa
     międzynarodowego, dobrego zarządzania oraz walki z korupcją, dążenie do wspierania
     postępu gospodarczego i społecznego swoich narodów, przy uwzględnieniu zasady
     zrównoważonego rozwoju i wymogów związanych z ochroną środowiska,

     POTWIERDZAJĄC swoje pragnienie wzmocnienia współpracy między Stronami, w oparciu
     o te wspólne wartości,

PL                                             3                                              PL
 ---pagebreak---      POTWIERDZAJĄC swoje pragnienie wspierania postępu gospodarczego i społecznego
     swoich społeczeństw, uwzględniając zasadę zrównoważonego rozwoju we wszystkich jej
     aspektach,

     POTWIERDZAJĄC swoje zobowiązanie do propagowania pokoju i bezpieczeństwa
     międzynarodowego oraz do zaangażowania się w skuteczne działania wielostronne oraz
     pokojowe rozwiązywanie sporów, zwłaszcza poprzez współpracę w tym celu w ramach
     Narodów Zjednoczonych,

     POTWIERDZAJĄC swoje pragnienie wzmocnienia współpracy w kwestiach politycznych i
     gospodarczych, jak również w zakresie stabilności międzynarodowej, sprawiedliwości i
     bezpieczeństwa jako podstawowego warunku propagowania zrównoważonego rozwoju
     społecznego i gospodarczego, eliminacji ubóstwa oraz osiągnięcia milenijnych celów
     rozwoju,

     MAJĄC NA UWADZE, że Strony uważają terroryzm za zagrożenie dla globalnego
     bezpieczeństwa oraz zamierzają zintensyfikować swój dialog i współpracę w walce z
     terroryzmem, zgodnie z odpowiednimi aktami RB ONZ, a zwłaszcza rezolucją RB ONZ nr
     1373. Europejska strategia bezpieczeństwa, przyjęta przez Radę Europejską w grudniu 2003
     r., uznaje terroryzm za główne zagrożenie dla bezpieczeństwa. W tym względzie Unia
     Europejska wprowadziła najważniejsze środki, w tym plan działania UE dotyczący
     zwalczania terroryzmu, przyjęty w 2001 r. i zaktualizowany w 2004 r., oraz ważną deklarację
     w sprawie zwalczania terroryzmu z dnia 25 marca 2004 r., w następstwie zamachów w
     Madrycie. Unia Europejska przyjęła również strategię UE w dziedzinie walki z terroryzmem
     w grudniu 2005 r.,

     WYRAŻAJĄC swoje pełne zobowiązanie do zapobiegania i zwalczania wszelkich form
     terroryzmu oraz do rozwijania współpracy w walce z terroryzmem, oraz do zwalczania
     przestępczości zorganizowanej,

     MAJĄC NA UWADZE, że Strony potwierdzają, iż skuteczne środki zwalczania terroryzmu i
     ochrony praw człowieka powinny się uzupełniać i wzajemnie wspierać,

     POTWIERDZAJĄC, że najpoważniejsze przestępstwa mające znaczenie dla społeczności
     międzynarodowej nie mogą pozostać bezkarne i że ich efektywne ściganie musi zostać
     zapewnione poprzez podjęcie środków na poziomie krajowym oraz usprawnienie współpracy
     na poziomie globalnym,

     ZWAŻYWSZY, że ustanowienie i skuteczne funkcjonowanie Międzynarodowego Trybunału
     Karnego stanowi istotne osiągnięcie dla pokoju i sprawiedliwości na świecie, a Rada Unii
     Europejskiej przyjęła dnia 16 czerwca 2003 r. wspólne stanowisko w sprawie MTK, którego
     następstwem było przyjęcie dnia 4 lutego 2004 r. planu działania,

     MAJĄC NA UWADZE, że Strony zgadzają się również, iż rozprzestrzenianie broni
     masowego rażenia i systemów jej przenoszenia stanowi poważne zagrożenie dla
     bezpieczeństwa międzynarodowego i pragną pogłębić dialog i współpracę w tej dziedzinie.
     Przyjęcie w drodze konsensusu rezolucji RB ONZ nr 1540 stanowi podstawę zobowiązania
     całej społeczności międzynarodowej do zwalczania rozprzestrzeniania broni masowego
     rażenia. Rada Unii Europejskiej przyjęła dnia 17 listopada 2003 r. politykę UE
     ukierunkowaną na wprowadzenie kwestii nierozprzestrzeniania broni do stosunków UE z

PL                                               4                                                 PL
 ---pagebreak---      państwami trzecimi. Rada Europejska przyjęła również dnia 12 grudnia 2003 r. strategię
     walki z rozprzestrzenianiem,

     MAJĄC NA UWADZE, że Rada Europejska stwierdziła, iż broń strzelecka i lekka stanowi
     rosnące zagrożenie dla pokoju, bezpieczeństwa i rozwoju, oraz przyjęła dnia 13 stycznia 2006
     r. strategię UE w zakresie zwalczania nielegalnego gromadzenia broni strzeleckiej i lekkiej
     oraz amunicji do tych rodzajów broni. W strategii tej Rada Europejska podkreśliła potrzebę
     zapewnienia kompleksowego i spójnego podejścia w ramach polityki bezpieczeństwa i
     polityki rozwojowej,

     WYRAŻAJĄC swoje pełne zobowiązanie do propagowania zrównoważonego rozwoju w
     jego wszystkich aspektach, w tym ochrony środowiska i skutecznej współpracy w celu
     zwalczania zmian klimatu, bezpieczeństwa żywności, a także skutecznego propagowania i
     wdrażania uznanych na forum międzynarodowym norm pracy i norm socjalnych,

     PODKREŚLAJĄC znaczenie pogłębiania stosunków i współpracy w dziedzinach takich jak
     readmisja, polityka azylowa i wizowa, oraz wspólnego rozwiązywania kwestii migracji i
     handlu ludźmi,

     PONOWNIE PODKREŚLAJĄC znaczenie handlu w swoich stosunkach dwustronnych,
     zwłaszcza handlu surowcami, oraz podkreślając swoje zaangażowanie w uzgodnienie
     szczegółowych przepisów dotyczących surowców w Podkomitecie ds. Handlu i Inwestycji,

     BIORĄC POD UWAGĘ, że postanowienia niniejszej Umowy wchodzące w zakres części
     trzeciej tytułu V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wiążą Zjednoczone Królestwo
     i Irlandię jako odrębne Umawiające się Strony, nie zaś jako część Unii Europejskiej, chyba że
     Unia Europejska wraz ze Zjednoczonym Królestwem lub Irlandią wspólnie poinformują
     Mongolię, że Zjednoczone Królestwo lub Irlandia są nimi związane jako część Unii
     Europejskiej zgodnie z protokołem nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i
     Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości,
     załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii
     Europejskiej. Jeżeli Zjednoczone Królestwo lub Irlandia przestaną być związane Umową jako
     część Unii Europejskiej zgodnie z art. 4a protokołu nr 21, Unia Europejska wraz ze
     Zjednoczonym Królestwem lub Irlandią natychmiast poinformują Mongolię o wszelkich
     zmianach w ich stanowisku, w którym to przypadku pozostaną nadal związane
     postanowieniami umowy indywidualnie. To samo dotyczy Danii, zgodnie z protokołem w
     sprawie stanowiska Danii załączonym do wspomnianych Traktatów,

     POTWIERDZAJĄC zobowiązanie do umacniania istniejących stosunków między Stronami,
     mając na względzie zacieśnienie współpracy między nimi oraz ich wspólną chęć do
     konsolidacji, pogłębienia i zróżnicowania wzajemnych stosunków w obszarach będących
     przedmiotem wspólnego zainteresowania, w oparciu o równość, niedyskryminację i
     wzajemne korzyści,

     UZGODNIŁY, CO NASTĘPUJE:

                                              TYTUŁ I

PL                                                5                                                  PL
 ---pagebreak---                                     CHARAKTER I ZAKRES

                                          ARTYKUŁ 1
                                          Zasady ogólne
     1.     Poszanowanie zasad demokracji i praw człowieka, określonych w Powszechnej
            deklaracji praw człowieka i innych międzynarodowych aktach prawnych
            dotyczących praw człowieka, oraz zasady praworządności stanowi fundament
            polityki wewnętrznej i międzynarodowej obu Stron oraz zasadniczy element
            niniejszej Umowy.
     2.     Strony potwierdzają wspólne wartości określone w Karcie Narodów Zjednoczonych.
     3.     Strony potwierdzają zobowiązanie do promowania wszystkich aspektów
            zrównoważonego rozwoju, współpracy w celu sprostania wyzwaniom związanym ze
            zmianą klimatu i globalizacją, oraz do przyczyniania się do osiągnięcia uznanych na
            szczeblu międzynarodowym celów rozwojowych, w szczególności celów zawartych
            w milenijnych celach rozwoju. Strony potwierdzają swoje zaangażowanie w
            osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony środowiska naturalnego oraz struktur
            społecznych sprzyjających włączeniu społecznemu.
     4.     Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do respektowania deklaracji paryskiej z
            2005 r. w sprawie skuteczności pomocy oraz zgadzają się co do zacieśnienia
            współpracy w celu dalszej poprawy wyników osiąganych w zakresie rozwoju.
     5.     Strony potwierdzają swoje przywiązanie do zasad dobrego zarządzania, w tym
            niezależności sądownictwa oraz walki z korupcją.

                                          ARTYKUŁ 2
                                         Cele współpracy
     W celu zacieśnienia stosunków dwustronnych Strony zobowiązują się prowadzić
           wszechstronny dialog i promować dalszą współpracę we wszystkich sektorach
           będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Ich wysiłki będą w
           szczególności miały na celu:
     a)     nawiązanie współpracy politycznej i gospodarczej w ramach wszystkich właściwych
            organizacji i forów regionalnych i międzynarodowych;
     b)     nawiązanie współpracy w zakresie zwalczania najcięższych               przestępstw
            wzbudzających niepokój społeczności międzynarodowej;
     c)     nawiązanie współpracy w zakresie przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni
            masowego rażenia oraz broni strzeleckiej i lekkiej;
     d)     rozwój handlu i inwestycji między Stronami przynoszący wzajemne korzyści;
            nawiązanie współpracy we wszystkich dziedzinach handlu i inwestycji będących
            przedmiotem wspólnego zainteresowania w celu ułatwienia przepływu towarów i
            inwestycji oraz zapobiegania powstawaniu przeszkód w handlu i inwestycjach, a
            także usuwania takich przeszkód;
     e)     nawiązanie współpracy w dziedzinie sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa, w
            tym praworządności i współpracy prawnej, ochrony danych, migracji, przemytu i

PL                                              6                                                 PL
 ---pagebreak---           handlu ludźmi, zwalczania przestępczości zorganizowanej, terroryzmu, prania
          pieniędzy i nielegalnych narkotyków;
     f)   nawiązanie współpracy we wszystkich innych sektorach stanowiących przedmiot
          wzajemnego zainteresowania, zwłaszcza w zakresie polityki makroekonomicznej
          oraz usług finansowych, podatków i ceł, w tym dobrego zarządzania w dziedzinie
          podatków, polityki przemysłowej oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP),
          społeczeństwa informacyjnego, sektora audiowizualnego i mediów, nauki i
          technologii, energii, transportu, oświaty i kultury, środowiska naturalnego i zasobów
          naturalnych, rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, zdrowia, zatrudnienia oraz
          spraw społecznych i statystyk;
     g)   zwiększenie udziału obu Stron w ponadregionalnych i regionalnych programach
          współpracy, w których możliwy jest udział drugiej Strony;
     h)   podniesienie roli i statusu Stron w swoich wzajemnych regionach;
     i)   promowanie porozumienia między obywatelami poprzez współpracę różnych
          podmiotów pozarządowych, takich jak niezależne ośrodki badawcze, środowisko
          uniwersyteckie, społeczeństwo obywatelskie oraz media, w formie seminariów,
          konferencji, kontaktów młodzieżowych i innych działań.
     j)   propagowanie eliminowania ubóstwa w kontekście zrównoważonego rozwoju oraz
          stopniowego włączenia Mongolii do gospodarki światowej.

                                         ARTYKUŁ 3
                 Przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia
                                  i systemów jej przenoszenia
     1.   Strony uznają, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia i systemów jej
          przenoszenia bez względu na to, czy jest to działalność państw, czy innych grup,
          stanowi jedno z największych zagrożeń dla stabilności i bezpieczeństwa w wymiarze
          międzynarodowym.
     2.   Strony postanawiają w związku z tym współpracować i przeciwdziałać
          rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia poprzez pełne
          przestrzeganie i wdrażanie na poziomie krajowym zobowiązań podjętych przez
          Strony w ramach międzynarodowych traktatów i porozumień o rozbrojeniu i
          nierozprzestrzenianiu oraz innych odnośnych zobowiązań międzynarodowych, takich
          jak rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1540. Strony uzgadniają, że niniejsze
          postanowienie stanowi zasadniczy element Umowy.
     3.   Strony zgadzają się również współpracować i wspierać walkę z rozprzestrzenianiem
          broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia poprzez:
     –    podejmowanie kroków mających na celu, stosownie do okoliczności, podpisanie,
          ratyfikację lub przystąpienie do wszystkich innych odpowiednich instrumentów
          międzynarodowych oraz ich pełne wdrożenie;
     –    stworzenie skutecznego systemu kontroli wywozu na poziomie krajowym
          pozwalającego na kontrolę wywozu i tranzytu towarów związanych z bronią
          masowego rażenia, w tym kontrolę ostatecznego użycia technologii podwójnego
          zastosowania pod kątem broni masowego rażenia, oraz obejmującego skuteczne
          sankcje w przypadku naruszenia kontroli wywozu.

PL                                             7                                                  PL
 ---pagebreak---      4.   Strony zgadzają się ustanowić regularny dialog polityczny, który będzie towarzyszył
          tym elementom i je konsolidował. Ten dialog może się odbywać na szczeblu
          regionalnym.

PL                                            8                                                 PL
 ---pagebreak---                                           ARTYKUŁ 4
                                   Broń strzelecka i broń lekka
     1.   Strony uznają, że nielegalna produkcja broni strzeleckiej i lekkiej, jej transfer i obrót
          nią, w tym amunicją do tej broni, a także nadmierne gromadzenie, nieprawidłowe
          zarządzanie, niewłaściwie zabezpieczone zapasy oraz niekontrolowane
          rozprzestrzenianie nadal stwarzają poważne zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa
          międzynarodowego.
     2.   Strony postanawiają przestrzegać zobowiązań każdej ze Stron dotyczących
          rozwiązania wszystkich aspektów nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką, w
          tym amunicją do niej, oraz w pełni wywiązać się z tych zobowiązań w ramach
          istniejących porozumień międzynarodowych i rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ
          oraz zobowiązań w ramach innych instrumentów międzynarodowych mających
          zastosowanie w tej dziedzinie, takich jak Program działania ONZ na rzecz
          zapobiegania nielegalnemu handlowi bronią strzelecką i lekką, zwalczania i
          eliminowania go we wszystkich aspektach.
     3.   Strony postanawiają współpracować oraz dbać o skoordynowanie, wzajemne
          uzupełnianie się oraz synergię swoich wysiłków służących rozwiązaniu problemu
          nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką, w tym amunicją do niej, na poziomie
          światowym, regionalnym, ponadregionalnym oraz krajowym, a także postanawiają
          nawiązać regularny dialog polityczny, który będzie towarzyszył tym wysiłkom i je
          konsolidował.

PL                                               9                                                    PL
 ---pagebreak---                                          ARTYKUŁ 5
          Najcięższe przestępstwa wzbudzające niepokój społeczności międzynarodowej
                               (Międzynarodowy Trybunał Karny)
     1.    Strony potwierdzają, że najcięższe przestępstwa wzbudzające niepokój całej
           społeczności międzynarodowej nie mogą pozostawać bezkarne i że należy zapewnić
           ich skuteczne ściganie poprzez podejmowanie środków, odpowiednio, na szczeblu
           krajowym i międzynarodowym, w tym poprzez Międzynarodowy Trybunał Karny.
           Strony uznają, że ustanowienie skutecznie działającego Międzynarodowego
           Trybunału Karnego stanowi znaczące osiągnięcie na rzecz pokoju i sprawiedliwości
           na świecie.
     2.    Strony postanawiają współpracować oraz podjąć niezbędne środki, stosownie do
           okoliczności, w celu pełnego wspierania uniwersalności stosowania i
           nienaruszalności statutu rzymskiego i powiązanych instrumentów, a także zgadzają
           się zacieśniać swoją współpracę z Międzynarodowym Trybunałem Karnym. Strony
           zobowiązują się wdrażać statut rzymski oraz podjąć niezbędne kroki w celu
           ratyfikacji powiązanych instrumentów (takich jak umowa w sprawie przywilejów i
           immunitetów Międzynarodowego Trybunału Karnego).
     3.    Strony zgadzają się, że korzystne byłoby prowadzenie dialogu w tej kwestii.

PL                                             10                                             PL
 ---pagebreak---                                         ARTYKUŁ 6
                            Współpraca w zwalczaniu terroryzmu
     1.   Strony zgadzają się współpracować przy zapobieganiu aktom terroryzmu i przy
          zwalczaniu takich aktów, potwierdzając znaczenie walki z terroryzmem, zgodnie z
          obowiązującymi konwencjami międzynarodowymi, w tym międzynarodowym
          prawem humanitarnym i prawami człowieka, jak również własnymi odpowiednimi
          przepisami ustawowymi i wykonawczymi, równocześnie biorąc pod uwagę Globalną
          Strategię Zwalczania Terroryzmu ONZ, zawartą w rezolucji Zgromadzenia
          Ogólnego Narodów Zjednoczonych nr 60/288 z dnia 8 września 2006 r.
     2.   Strony współpracują przede wszystkim:
     a)   w ramach pełnego wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1373 i 1267
          oraz kolejnych rezolucji, w tym rezolucji nr 1822, jak również innych odpowiednich
          rezolucji ONZ i swoich odpowiednich zobowiązań na mocy innych istotnych
          konwencji i instrumentów międzynarodowych;
     b)   poprzez wymianę informacji o terrorystach, grupach terrorystycznych oraz ich
          sieciach wsparcia zgodnie z prawem międzynarodowym i krajowym;
     c)   poprzez wymianę opinii o środkach i metodach stosowanych w celu zwalczania
          terroryzmu, w tym w dziedzinie szkoleń oraz technologii, oraz wymianę wiedzy
          fachowej związanej z zapobieganiem terroryzmowi,
     d)   poprzez współpracę mającą na celu pogłębienie konsensusu międzynarodowego w
          odniesieniu do walki z terroryzmem, w tym definicji prawnej aktów
          terrorystycznych, a zwłaszcza poprzez działanie na rzecz osiągnięcia porozumienia w
          odniesieniu do kompleksowej konwencji w sprawie terroryzmu międzynarodowego;
     e)   poprzez dzielenie się odpowiednimi najlepszymi praktykami w zakresie ochrony
          praw człowieka w walce z terroryzmem;
     f)   poprzez skuteczną realizację i zacieśnianie swojej współpracy w zwalczaniu
          terroryzmu w ramach dialogu Azja-Europa.

PL                                           11                                                 PL
 ---pagebreak---                                            TYTUŁ II
           WSPÓŁPRACA DWUSTRONNA, REGIONALNA I MIĘDZYNARODOWA

                                          ARTYKUŁ 7
     Współpraca między Mongolią a UE w zakresie zasad, norm i standardów
     1.      Strony zobowiązują się osiągnąć europejskie wspólne zasady, normy i standardy w
             Mongolii oraz współpracować w propagowaniu wymiany informacji i dzielenia się
             doświadczeniami w celu ich wprowadzenia i wdrożenia.
     2.      Strony starają się wzmocnić dialog i współpracę między swoimi władzami w
             zakresie kwestii standaryzacji, które zgodnie z ustaleniami Stron mogą obejmować
             utworzenie ram współpracy ułatwiających wymiany ekspertów, informacji i wiedzy
             fachowej.

                                          ARTYKUŁ 8
                Współpraca w ramach organizacji regionalnych i międzynarodowych
     1.      Strony postanawiają wymieniać opinie i współpracować w ramach forów i
             organizacji regionalnych i międzynarodowych, takich jak ONZ oraz odpowiednie
             agencje, programy i organy ONZ, Światowa Organizacja Handlu, Traktat o przyjaźni
             i współpracy oraz dialog Azja-Europa (ASEM).
     2.      Strony postanawiają również propagować współpracę między niezależnymi
             ośrodkami      badawczymi,      pracownikami akademickimi,  organizacjami
             pozarządowymi oraz mediami w dziedzinach objętych niniejszą Umową.
             Współpraca ta może w szczególności obejmować organizację programów
             szkoleniowych, warsztatów i seminariów, wymianę ekspertów, badania i inne
             działania uzgodnione przez Strony.

                                          ARTYKUŁ 9
                               Współpraca regionalna i dwustronna
     1.      We wszystkich sektorach objętych dialogiem i współpracą, które ustanawia się na
             mocy niniejszej Umowy, oraz kładąc przy tym odpowiedni nacisk na kwestie objęte
             współpracą dwustronną, obie strony zgadzają się kontynuować powiązane działania
             na szczeblu dwustronnym, regionalnym lub poprzez połączenie obu tych wymiarów.
             Przy wyborze odpowiednich ram działania Strony będą dążyły do maksymalizacji
             uzyskanego wpływu na wszystkie zainteresowane strony oraz do umocnienia ich
             zaangażowania, przy jednoczesnym jak najlepszym wykorzystaniu dostępnych
             zasobów, uwzględnieniu politycznej i instytucjonalnej wykonalności oraz
             zapewnieniu spójności z innymi działaniami, w które zaangażowane są Unia
             Europejska i inni partnerzy ASEM.
     2.      Strony mogą we właściwych przypadkach postanowić o rozszerzeniu wsparcia
             finansowego na działania w ramach współpracy w dziedzinach objętych Umową
             oraz na działania powiązane, zgodnie z ich odpowiednimi procedurami finansowymi
             i zasobami.

PL                                             12                                               PL
 ---pagebreak---                                          TYTUŁ III
            WSPÓŁPRACA W ZAKRESIE ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

                                       ARTYKUŁ 10
                                       Zasady ogólne
     1.   Głównym celem współpracy rozwojowej jest ograniczenie ubóstwa poprzez
          realizację milenijnych celów rozwoju w kontekście zrównoważonego rozwoju i
          integracji z gospodarką światową. Strony zgadzają się prowadzić regularny dialog w
          sprawie współpracy w zakresie rozwoju zgodnie z odpowiednimi priorytetami każdej
          ze Stron i obszarami będącymi przedmiotem wspólnego zainteresowania.
     2.   Strategie współpracy rozwojowej Stron mają na celu między innymi:
     a)   promowanie rozwoju ludzkiego i społecznego;
     b)   osiągnięcie zrównoważonego wzrostu gospodarczego;
     c)   promowanie zrównoważenia środowiskowego i regeneracji środowiska oraz
          najlepszych praktyk w tej dziedzinie, a także zachowania zasobów naturalnych;
     d)   zapobieganie zmianie klimatu i zwalczanie jej skutków;
     e)   wspieranie polityki i instrumentów mających na celu dalszą integrację z gospodarką
          światową i międzynarodowym systemem handlu;
     f)   ustanowienie procesów zgodnych z zasadami zawartymi w deklaracji paryskiej w
          sprawie skuteczności pomocy, w programie działania z Akry i z innymi
          zobowiązaniami międzynarodowymi mającymi na celu poprawę świadczenia i
          skuteczności pomocy.

PL                                           13                                                PL
 ---pagebreak---                                       ARTYKUŁ 11
                                    Rozwój gospodarczy
     1.   Celem Stron jest propagowanie zrównoważonego wzrostu gospodarczego,
          ograniczenie ubóstwa oraz ograniczenie rozbieżności społeczno-gospodarczych.
     2.   Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju,
          powinny również potwierdzić swoje zobowiązania w zakresie deklaracji paryskiej z
          2005 r. w sprawie skuteczności pomocy.
     3.   Umowa powinna również mieć na celu uwzględnienie zobowiązań w zakresie
          społecznych i środowiskowych aspektów handlu, potwierdzając ponownie, że handel
          powinien propagować zrównoważony rozwój we wszystkich jego aspektach, a także
          oceny swoich skutków gospodarczych, społecznych i środowiskowych.

PL                                          14                                               PL
 ---pagebreak---                                         ARTYKUŁ 12
                                      Rozwój społeczny
     1.   Strony mają na celu podkreślenie potrzeby prowadzenia wzajemnie się wspierającej
          polityki gospodarczej i społecznej, podkreślenie istotnej roli tworzenia godnej pracy
          oraz zobowiązania Stron do wspierania dialogu społecznego.
     2.   Strony zamierzają przyczyniać się do skutecznego wdrażania podstawowych
          standardów pracy Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) oraz zacieśniania
          współpracy w zakresie zatrudnienia i kwestii społecznych.
     3.   Strony zamierzają ponadto propagować politykę mającą na celu zagwarantowanie
          dostępności i dostaw żywności dla ludności oraz paszy dla zwierząt gospodarskich,
          w sposób zrównoważony oraz przyjazny dla środowiska.

                                        ARTYKUŁ 13
                                     Środowisko naturalne
     1.   Strony potwierdzają potrzebę wysokiego poziomu ochrony środowiska oraz ochrony
          zasobów naturalnych i bioróżnorodności, w tym lasów, oraz zarządzania nimi,
          zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju.
     2.   Strony zamierzają propagować ratyfikację i wprowadzenie w życie wielostronnych
          porozumień w sprawie środowiska naturalnego oraz przestrzeganie zasad w nich
          zawartych w dziedzinie środowiska naturalnego.
     3.   Strony zamierzają wzmocnić współpracę w zakresie globalnych kwestii ochrony
          środowiska, zwłaszcza zmian klimatu.

PL                                            15                                                  PL
 ---pagebreak---                                           TYTUŁ IV
                  WSPÓŁPRACA W ZAKRESIE HANDLU I INWESTYCJI

                                        ARTYKUŁ 14
                                         Zasady ogólne
     1.   Strony podejmują dialog na temat dwustronnego i wielostronnego handlu oraz
          kwestii związanych z handlem, mając na względzie zacieśnienie dwustronnych
          stosunków handlowych i rozwój wielostronnego systemu handlowego.
     2.   Strony zobowiązują się wspierać rozwój i zróżnicowanie wzajemnej wymiany
          handlowej w jak największym stopniu i w sposób przynoszący wzajemne korzyści.
          Strony zobowiązują się do stworzenia lepszych warunków wzajemnego dostępu do
          swoich rynków poprzez dążenie do eliminacji barier w handlu, w szczególności
          poprzez terminową likwidację barier pozataryfowych oraz podejmowanie działań
          poprawiających przejrzystość, z uwzględnieniem prac prowadzonych w tej
          dziedzinie przez organizacje międzynarodowe.
     3.   Uznając, że handel odgrywa istotną rolę w rozwoju oraz że pomoc w formie systemu
          preferencji taryfowych okazała się bardzo korzystna dla krajów rozwijających się,
          Strony starają się zwiększyć swój udział w konsultacjach dotyczących takiej
          pomocy, w pełnej zgodności z zasadami WTO.
     4.   Strony informują się wzajemnie o rozwoju polityki handlowej i polityki w kwestiach
          związanych z handlem, takich jak polityka rolna, bezpieczeństwo żywności, ochrona
          konsumentów i środowiska.
     5.   Strony wspierają dialog i współpracę w celu rozwijania stosunków handlowych i
          inwestycyjnych, w tym rozwiązywania problemów handlowych, w dziedzinach o
          których mowa w art. 10-27 oraz w innych kwestiach.

                                        ARTYKUŁ 15
                                Kwestie sanitarne i fitosanitarne
     1.   Strony współpracują w zakresie bezpieczeństwa żywności oraz kwestii sanitarnych i
          fitosanitarnych w celu ochrony życia i zdrowia ludzi, zwierząt i roślin na terytoriach
          Stron.
     2.   Strony prowadzą rozmowy i wymieniają informacje na temat swoich odpowiednich
          środków, określonych w porozumieniu Światowej Organizacji Handlu (WTO) w
          sprawie zagadnień sanitarnych i fitosanitarnych, Międzynarodowej Konwencji
          Ochrony Roślin, Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt oraz Komisji Kodeksu
          Żywnościowego (CODEX Alimentarius).
     3.   Strony postanawiają zwiększyć wzajemne zrozumienie i zacieśnić współpracę w
          kwestiach sanitarnych i fitosanitarnych oraz w zakresie dobrostanu zwierząt. Tego
          rodzaju budowanie potencjału odnosi się do konkretnych potrzeb każdej ze Stron i
          jest przeprowadzane w celu wspierania danej Strony w dostosowaniu się do ram
          prawnych drugiej Strony.

PL                                             16                                                  PL
 ---pagebreak---      4.   Strony w odpowiednim czasie nawiązują dialog w kwestiach sanitarnych i
          fitosanitarnych na wniosek jednej ze Stron o rozważenie zagadnień sanitarnych i
          fitosanitarnych oraz innych pilnych związanych z nimi kwestii objętych niniejszym
          artykułem.

PL                                           17                                               PL
 ---pagebreak---                                        ARTYKUŁ 16
                                 Bariery techniczne w handlu
          Strony wspierają stosowanie międzynarodowych norm oraz współpracują i
           wymieniają informacje dotyczące norm, procedur oceny zgodności i przepisów
           technicznych, szczególnie w ramach porozumienia WTO w sprawie barier
           technicznych w handlu.

                                       ARTYKUŁ 17
                                      Współpraca celna
     1.    Strony zwrócą szczególną uwagę na zwiększenie bezpieczeństwa handlu
           międzynarodowego, w tym usług transportowych, na zapewnienie skutecznego i
           efektywnego egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne oraz
           na zapewnienie równowagi między ułatwieniami w handlu a walką z oszustwami i
           nieprawidłowościami.
     2.    Bez uszczerbku dla innych form współpracy ustanowionych niniejszą Umową,
           Strony wyrażają zainteresowanie rozważeniem zawarcia w przyszłości protokołów o
           współpracy celnej i o wzajemnej pomocy, w ramach instytucjonalnych określonych
           w niniejszej Umowie.

                                       ARTYKUŁ 18
                                    Ułatwienia w handlu
           Strony dzielą się doświadczeniami i badają możliwości uproszczenia procedur
           przywozowych, wywozowych i innych procedur celnych, zapewnienia przejrzystości
           przepisów celnych i handlowych, rozwijania współpracy celnej oraz skutecznych
           mechanizmów wzajemnej pomocy administracyjnej, a także dążą do zbieżności
           poglądów i podejmowania wspólnych działań w kontekście odpowiednich inicjatyw
           międzynarodowych, w tym ułatwień w handlu.

                                       ARTYKUŁ 19
                                         Inwestycje
           Strony wspierają większy przepływ inwestycji poprzez rozwój atrakcyjnych i
           stabilnych warunków dla wzajemnych inwestycji dzięki konsekwentnemu dialogowi,
           którego celem jest umacnianie zrozumienia i współpracy w zakresie inwestycji,
           badanie mechanizmów administracyjnych ułatwiających przepływy inwestycji oraz
           promowanie stabilnych, przejrzystych, otwartych i niedyskryminacyjnych warunków
           dla inwestorów.

PL                                           18                                              PL
 ---pagebreak---                                   ARTYKUŁ 20
                                Polityka konkurencji
     Strony promują skuteczne ustanowienie i stosowanie zasad konkurencji oraz
     rozpowszechnianie informacji w celu wspierania przejrzystości oraz pewności
     prawnej dla przedsiębiorstw działających na rynkach drugiej Strony. Strony powinny
     wymieniać opinie w kwestiach dotyczących praktyk antykonkurencyjnych, które
     mogłyby negatywnie wpłynąć na handel dwustronny oraz przepływy inwestycyjne.

                                  ARTYKUŁ 21
                                      Usługi
     Strony rozpoczną regularny dialog mający na celu w szczególności wymianę
     informacji o swoich wewnętrznych regulacjach i przepisach, wspieranie dostępu do
     rynków drugiej Strony, wspieranie dostępu do kapitału i technologii oraz wspieranie
     handlu usługami między oboma regionami i na rynkach krajów trzecich.

                                  ARTYKUŁ 22
                                Przepływy kapitału
     Strony dążą do ułatwienia przepływu kapitału w celu propagowania celów Umowy.

                                  ARTYKUŁ 23
                               Zamówienia publiczne
     Strony mają na celu ustanowienie zasad proceduralnych, w tym odpowiedniej
     przejrzystości oraz przepisów umożliwiających zaskarżenie, które wspierają
     utworzenie skutecznego systemu zamówień propagującego optymalny stosunek ceny
     do jakości w zamówieniach publicznych oraz ułatwiającego handel
     międzynarodowy.
     Strony działają na rzecz osiągnięcia wzajemnego otwarcia swoich rynków zamówień
     rządowych, w celu osiągnięcia wzajemnych korzyści.

                                  ARTYKUŁ 24
                                   Przejrzystość
     Strony uznają znaczenie przejrzystości oraz odpowiednich procedur przy zarządzaniu
     swoimi przepisami ustawowymi i wykonawczymi dotyczącymi handlu; w tym celu
     potwierdzają one swoje zobowiązania określone w art. X GATT z 1994 r. oraz art.
     III GATS.

PL                                      19                                                 PL
 ---pagebreak---                                   ARTYKUŁ 25
                                     Surowce
     1.   Strony postanawiają zacieśnić współpracę oraz propagować wzajemne
     zrozumienie między obiema Stronami w dziedzinie surowców.
     2.    Współpraca ta oraz propagowanie wzajemnego zrozumienia powinno dotyczyć
     takich kwestii jak ramy regulacyjne dla sektorów surowców (w tym zarządzanie
     dochodami z górnictwa na rzecz rozwoju społeczno-gospodarczego oraz ochrona
     środowiska i przepisy bezpieczeństwa dotyczące górnictwa oraz sektorów
     surowców) oraz handel surowcami. W celu propagowania ściślejszej współpracy i
     wzajemnego zrozumienia każda ze Stron może wystąpić z wnioskiem o doraźne
     spotkanie dotyczące surowców.
     3.    Strony uznają, że przejrzyste, niedyskryminacyjne, nie powodujące zakłóceń i
     oparte na poszanowaniu przepisów otoczenie regulacyjne jest najlepszym sposobem
     stworzenia warunków sprzyjających bezpośrednim inwestycjom zagranicznym w
     produkcję i handel surowcami.
     4.    Strony postanawiają propagować współpracę przy usuwaniu barier dla handlu
     surowcami, uwzględniając swoje odpowiednie strategie i cele gospodarcze i z myślą
     o propagowaniu handlu.
     5.   Na wniosek dowolnej ze Stron każda kwestia dotycząca handlu surowcami
     może zostać poruszona i omówiona podczas posiedzeń Wspólnego Komitetu i
     Podkomitetu, które posiadają uprawnienia do przyjęcia decyzji w tych kwestiach na
     mocy art. 56, zgodnie z zasadami określonymi w powyższych ustępach.

PL                                      20                                                PL
 ---pagebreak---                                    ARTYKUŁ 26
                                 Polityka regionalna
     Strony propagują politykę rozwoju regionalnego.

                                   ARTYKUŁ 27
                           Prawa własności intelektualnej
     1.   Strony potwierdzają olbrzymie znaczenie, które przywiązują do ochrony praw
     własności intelektualnej oraz zobowiązują się ustanowić właściwe środki w celu
     zapewnienia odpowiedniej i skutecznej ochrony i egzekwowania tych praw,
     zwłaszcza w zakresie naruszenia praw własności intelektualnej.
     Ponadto Strony postanawiają zawrzeć jak najszybciej porozumienie dwustronne w
     sprawie oznaczeń geograficznych.
     2.    Strony wymieniają informacje i doświadczenia dotyczące takich kwestii jak
     praktyka, wspieranie, rozpowszechnianie, upowszechnianie, zarządzanie,
     harmonizacja, ochrona i skuteczne stosowanie praw własności intelektualnej,
     zapobieganie naruszaniu takich praw, walka z fałszerstwem i piractwem, poprzez
     współpracę celną i inne odpowiednie formy współpracy, oraz ustanowienie i
     umacnianie organizacji odpowiedzialnych za kontrolę i ochronę tych praw. Strony
     pomagają sobie wzajemnie w ulepszaniu ochrony, wykorzystywania i
     komercjalizacji własności intelektualnej w oparciu o doświadczenia europejskie, oraz
     w lepszym rozpowszechnianiu wiedzy w tej dziedzinie.

                                   ARTYKUŁ 28
                         Podkomitet ds. Handlu i Inwestycji
     1.    Niniejszym ustanawia się Podkomitet ds. Handlu i Inwestycji.
     2.   Podkomitet wspiera Wspólny Komitet w wykonywaniu jego zadań we
     wszystkich dziedzinach objętych niniejszym rozdziałem.
     3.    Podkomitet uchwala swój regulamin wewnętrzny.

PL                                       21                                                 PL
 ---pagebreak---                                    TYTUŁ V
      WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE SPRAWIEDLIWOŚCI, WOLNOŚCI I
                       BEZPIECZEŃSTWA

                                 ARTYKUŁ 29
                       Praworządność i współpraca prawna
     1.    Przy współpracy w zakresie sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa
     Strony zwracają szczególną uwagę na konsolidację zasad praworządności oraz
     ogólne wzmocnienie instytucji na wszystkich szczeblach w obszarze egzekwowania
     prawa, a zwłaszcza organizacji wymiaru sprawiedliwości.
     2.    Współpraca między Stronami może również obejmować wzajemną wymianę
     informacji dotyczących systemów prawnych i prawodawstwa. Strony dążą do
     rozwinięcia wzajemnej pomocy prawnej w ramach istniejących ram prawnych.

                                 ARTYKUŁ 30
                           Ochrona danych osobowych
     1.   Strony postanawiają współpracować w celu podniesienia stopnia ochrony
     danych osobowych do poziomu najwyższych norm międzynarodowych, takich jak
     normy zawarte w wytycznych Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie
     skomputeryzowanych archiwów danych osobowych (rezolucja Zgromadzenia
     Ogólnego Narodów Zjednoczonych nr 45/95 z dnia 14 grudnia 1990 r.).
     2.   Współpraca w zakresie ochrony danych osobowych może obejmować m.in.
     wsparcie techniczne w formie wymiany informacji i wiedzy fachowej.

PL                                    22                                              PL
 ---pagebreak---                                   ARTYKUŁ 31
                         Współpraca w dziedzinie migracji
     1.    Strony ustanawiają współpracę mającą służyć zapobieganiu nielegalnej
     imigracji oraz nielegalnemu przebywaniu osób fizycznych posiadających
     obywatelstwo Stron na ich odpowiednich terytoriach.
     2.    W ramach współpracy służącej zapobieganiu nielegalnej imigracji Strony
     zgadzają się dokonać readmisji, bez zbędnej zwłoki, swoich obywateli, którzy nie
     spełniają warunków obowiązujących przy wjeździe na terytorium drugiej Strony,
     przebywaniu na jej terytorium lub zamieszkiwaniu na nim, a także obywateli, którzy
     przestali spełniać te warunki. W tym celu Strony wydadzą swoim obywatelom
     odpowiednie dokumenty tożsamości. Jeżeli osoba, która ma zostać poddana
     readmisji, nie posiada żadnych dokumentów lub innych dowodów potwierdzających
     jej obywatelstwo, właściwe przedstawicielstwo dyplomatyczne i konsularne
     zainteresowanego państwa członkowskiego lub Mongolii dokona – na prośbę
     Mongolii lub zainteresowanego państwa członkowskiego – przygotowań w celu
     przeprowadzenia rozmowy z daną osobą i ustalenia jej obywatelstwa.
     3.   UE wspiera finansowo wprowadzanie w życie tego porozumienia poprzez
     odpowiednie dwustronne instrumenty współpracy.
     4.   Strony zgadzają się wynegocjować, na wniosek dowolnej ze Stron, umowę
     między UE a Mongolią regulującą szczególne zobowiązania w zakresie readmisji
     swoich obywateli, w tym zobowiązania dotyczące obywateli innych państw oraz
     bezpaństwowców.

                                  ARTYKUŁ 32
                  Współpraca dotycząca nielegalnych narkotyków
     1.    Strony współpracują w celu zapewnienia zrównoważonego podejścia poprzez
     skuteczną koordynację między właściwymi organami, w tym organami z sektora
     zdrowia, sprawiedliwości, ceł, spraw wewnętrznych oraz innych odpowiednich
     sektorów, w celu zmniejszenia podaży nielegalnych narkotyków, handlu nimi oraz
     popytu na nie, przy poszanowaniu praw człowieka. Współpraca ta ma również na
     celu ograniczenie szkód wywoływanych przez narkotyki, rozwiązanie problemu
     produkcji narkotyków syntetycznych, handlu nimi oraz ich wykorzystywania,
     osiągnięcie bardziej skutecznego zapobiegania wykorzystywaniu prekursorów
     narkotyków do nielegalnej produkcji narkotyków oraz substancji psychotropowych.
     2.    Strony określają środki współpracy służące osiągnięciu tych celów. Działania
     podejmuje się na podstawie powszechnie uznanych zasad zgodnie z odpowiednimi
     konwencjami międzynarodowymi, deklaracją polityczną oraz deklaracją specjalną w
     sprawie wytycznych dotyczących zmniejszenia popytu na narkotyki, przyjętą przez
     20. specjalną sesję Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w sprawie
     narkotyków w czerwcu 1998 r., a także zgodnie z deklaracją polityczną i planem
     działania przyjętym na 52. sesji Komisji ds. Środków Odurzających ONZ w marcu
     2009 r.
     3.   Współpraca między Stronami obejmuje wsparcie techniczne i administracyjne
     w następujących obszarach: opracowanie krajowych przepisów i polityki; tworzenie

PL                                      23                                                PL
 ---pagebreak---       instytucji krajowych i ośrodków informacji; wsparcie dla działań społeczeństwa
      obywatelskiego w dziedzinie narkotyków oraz starań mających na celu zmniejszenie
      popytu na narkotyki i łagodzenie negatywnych skutków używania narkotyków;
      szkolenie personelu; badania dotyczące narkotyków; oraz zapobieganie
      wykorzystywaniu prekursorów narkotyków używanych do nielegalnej produkcji
      narkotyków oraz substancji psychotropowych. Strony mogą zgodzić się na włączenie
      innych obszarów.

                                   ARTYKUŁ 33
          Współpraca w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej i korupcji
      Strony    postanawiają   współpracować      przy    zwalczaniu    przestępczości
      zorganizowanej, gospodarczej i finansowej, a także korupcji. Współpraca ta ma w
      szczególności na celu wdrażanie i promowanie odpowiednich międzynarodowych
      standardów i aktów, takich jak konwencja ONZ w sprawie międzynarodowej
      przestępczości zorganizowanej i jej protokoły dodatkowe oraz Konwencja ONZ
      przeciwko korupcji.

                                   ARTYKUŁ 34
     Współpraca w zakresie zwalczania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu
      1.    Strony zgadzają się co do potrzeby podjęcia działań i współpracy w celu
      zapobiegania wykorzystywaniu ich systemów finansowych oraz określonych
      niefinansowych przedsiębiorstw i zawodów do prania zysków z działalności
      przestępczej, takiej jak handel narkotykami i korupcja.
      2.    Obie Strony postanawiają współpracować w zakresie wsparcia technicznego i
      administracyjnego służących tworzeniu i wdrażaniu przepisów oraz w zakresie
      skutecznego funkcjonowania mechanizmów zwalczania procederu prania pieniędzy i
      finansowania terroryzmu. Współpraca pozwala w szczególności na wymianę
      istotnych informacji w ramach prawodawstwa każdej ze Stron oraz przyjęcie
      właściwych norm celem zwalczania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu,
      odpowiadających normom przyjętym przez Unię oraz podmioty międzynarodowe
      działające w tym obszarze, takie jak Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu
      Pieniędzy (FATF).

PL                                       24                                              PL
 ---pagebreak---                                    TYTUŁ VI
                   WSPÓŁPRACA W INNYCH SEKTORACH

                                 ARTYKUŁ 35
                      Współpraca w zakresie praw człowieka
     1.   Strony postanawiają współpracować w zakresie promowania i skutecznej
     ochrony praw człowieka, w tym w odniesieniu do ratyfikacji i wdrażania
     międzynarodowych instrumentów dotyczących praw człowieka.
     2.   Współpraca ta może obejmować między innymi:
     a)    wspieranie opracowywania i wdrażania krajowych planów działania w
     zakresie praw człowieka;
     b)   promowanie praw człowieka i edukacji w tej dziedzinie;
     c)   wspieranie krajowych i regionalnych instytucji działających w zakresie praw
     człowieka;
     d)   nawiązanie znaczącego, szeroko zakrojonego dialogu w zakresie praw
     człowieka;
     e)   zacieśnienie współpracy z instytucjami ONZ działającymi w zakresie praw
     człowieka.

                                 ARTYKUŁ 36
                    Współpraca w zakresie usług finansowych
     1.   Strony postanawiają osiągnąć bardziej zbliżone wspólne zasady i standardy
     oraz zacieśnić współpracę w celu usprawnienia systemów rachunkowych,
     audytowych, nadzorczych i regulacyjnych w bankowości, ubezpieczeniach oraz
     innych obszarach sektora finansowego.
     2.     Strony współpracują w celu stworzenia regulacyjnych ram prawnych,
     infrastruktury oraz zasobów ludzkich, jak również wprowadzenia ładu
     korporacyjnego i międzynarodowych standardów rachunkowości na rynku
     kapitałowym Mongolii w ramach współpracy dwustronnej zgodnie ze
     zobowiązaniem GATS i WTO w sprawie dokumentu o wzajemnym porozumieniu w
     kwestii usług finansowych.

                                 ARTYKUŁ 37
                      Dialog w sprawie polityki gospodarczej
     1.    Strony postanawiają współpracować w promowaniu wymiany informacji na
     temat panujących u nich trendów gospodarczych i politycznych oraz wymiany
     doświadczeń dotyczących koordynowania polityki gospodarczej w ramach
     regionalnej współpracy i integracji gospodarczej.
     2.   Strony dążą również do pogłębienia dialogu między swoimi organami w
     kwestiach gospodarczych, które zgodnie z uzgodnieniami Stron mogą obejmować

PL                                     25                                               PL
 ---pagebreak---      takie obszary jak polityka monetarna, polityka budżetowa, w tym opodatkowanie
     działalności gospodarczej, finanse publiczne, stabilizacja makroekonomiczna i
     zadłużenie zewnętrzne.
     3.   Strony współpracują oraz propagują wzajemne zrozumienie w dziedzinie
     dywersyfikacji gospodarczej oraz rozwoju przemysłowego.

                                  ARTYKUŁ 38
                   Właściwe zarządzanie w dziedzinie podatków
     W celu umacniania i rozwijania działalności gospodarczej z jednoczesnym
     uwzględnieniem potrzeby opracowania odpowiednich ram regulacyjnych Strony
     uznają zasady właściwego zarządzania w dziedzinie podatków, uznawane przez
     państwa członkowskie na poziomie Unii, oraz zobowiązują się do ich wdrażania. W
     tym celu Strony, bez uszczerbku dla kompetencji Unii i państw członkowskich, będą
     usprawniały międzynarodową współpracę w dziedzinie opodatkowania, ułatwiały
     pobór uzasadnionych dochodów podatkowych oraz opracowywały środki służące
     skutecznej realizacji wyżej wymienionych zasad.

                                  ARTYKUŁ 39
                Polityka przemysłowa i współpraca w sektorze MŚP
     Strony, biorąc pod uwagę swoją politykę gospodarczą i swoje cele, zgadzają się
     propagować współpracę w zakresie polityki przemysłowej we wszystkich
     dziedzinach uznanych za właściwe, w celu zwiększenia konkurencyjności małych i
     średnich przedsiębiorstw, między innymi poprzez:
     a)    wymianę informacji i doświadczeń w zakresie stwarzania ogólnych warunków
     dla poprawy konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw;
     b)    promowanie rozwoju kontaktów między podmiotami gospodarczymi,
     zachęcanie do wspólnych inwestycji oraz zakładanie wspólnych przedsiębiorstw i
     sieci informacyjnych, w szczególności w ramach istniejących programów
     horyzontalnych UE, pobudzając w ten sposób transfery „miękkiej” i „twardej”
     technologii pomiędzy partnerami;
     c)   zapewnienie informacji i wspieranie innowacji oraz wymiana dobrych praktyk
     w zakresie dostępu do finansowania, zwłaszcza w przypadku małych i
     mikroprzedsiębiorstw;
     d)   ułatwienie i wspieranie odpowiednich działań prowadzonych przez sektor
     prywatny obu stron;
     e)   propagowanie godnej pracy, odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw
     oraz zachęcanie do stosowania odpowiedzialnych praktyk handlowych,
     obejmujących zrównoważoną konsumpcję i produkcję. Współpraca ta obejmuje
     również kwestie widziane z perspektywy konsumenta, takie jak informacje o
     produkcie oraz rola konsumenta na rynku;
     f)   wspólne projekty badawcze w wybranych branżach przemysłu oraz
     współpracę w zakresie norm, procedur oceny zgodności oraz regulacji technicznych,
     zgodnie z wzajemnymi uzgodnieniami;

PL                                      26                                               PL
 ---pagebreak---      g)    wsparcie poprzez informacje w zakresie modernizacji techniki i technologii w
     zakładach oczyszczania ścieków garbarskich;
     h)     wymiana informacji oraz rekomendowanie możliwości współpracy oraz
     partnerów w dziedzinie handlu i inwestycji poprzez wzajemnie dostępne istniejące
     sieci;
     i)   wspieranie współpracy między prywatnymi przedsiębiorstwami obu Stron,
     zwłaszcza między małymi i średnimi przedsiębiorstwami;
     j)    rozważenie wynegocjowania dodatkowej umowy w sprawie wymiany
     informacji, warsztatów dotyczących ściślejszej współpracy oraz innych wydarzeń
     promocyjnych między MŚP obu Stron;
     k)    udzielenie informacji w sprawie wsparcia technicznego dotyczącego eksportu
     żywności oraz produktów rolnych na rynek europejski w zakresie systemu
     preferencyjnego Unii Europejskiej.

                                  ARTYKUŁ 40
                                    Turystyka
     1.    Zgodnie z ogólnym kodeksem etyki w turystyce opracowanym przez Światową
     Organizację Turystyki oraz z zasadami zrównoważonego rozwoju opartymi na
     „Agendzie 21 na poziomie lokalnym” Strony dążą do osiągnięcia lepszej wymiany
     informacji i ustanowienia najlepszych praktyk, tak aby zapewnić zrównoważony
     rozwój turystyki.
     2.    Strony postanawiają rozwijać współpracę w zakresie ochrony i zwiększania
     potencjału dziedzictwa naturalnego i kulturowego, łagodzenia negatywnych skutków
     turystyki oraz większego pozytywnego wkładu branży turystycznej w
     zrównoważony rozwój społeczności lokalnej, m.in. poprzez rozwój ekoturystyki przy
     jednoczesnym przestrzeganiu integralności i interesów społeczności lokalnych i
     tubylczych oraz poprawę szkoleń w branży turystycznej.

                                  ARTYKUŁ 41
                           Społeczeństwo informacyjne
     1.    Uznając, że technologie informacyjno-komunikacyjne są ważnym elementem
     współczesnego życia oraz posiadają ogromne znaczenie dla rozwoju gospodarczego i
     społecznego, Strony podejmują wymianę poglądów na temat swojej polityki w tej
     dziedzinie w celu promowania rozwoju gospodarczego.
     2.   Współpraca w tej dziedzinie powinna koncentrować się m.in. na:
     a)    uczestniczeniu w kompleksowym dialogu regionalnym na temat różnych
     aspektów społeczeństwa informacyjnego, w szczególności na temat kierunków
     polityki i uregulowań łączności elektronicznej, w tym na temat usług powszechnych,
     licencjonowania, ogólnych zezwoleń, ochrony prywatności i danych osobowych,
     oraz na temat niezależności i operacyjności organów regulujących wspomniane
     zagadnienia;
     b)   wzajemnym połączeniu i interoperacyjności sieci funkcjonujących i usług
     świadczonych w Unii, Mongolii i Azji;

PL                                      27                                                PL
 ---pagebreak---      c)  ujednoliceniu i rozpowszechnieniu nowych technologii informacyjno-
     komunikacyjnych;
     d)    wspieraniu współpracy między Stronami w zakresie badań w dziedzinie
     technologii informacyjno-komunikacyjnych;
     e)    współpracy dotyczącej telewizji cyfrowej, w tym wymiany doświadczeń w
     zakresie rozmieszczenia, aspektów regulacyjnych, a w szczególności zarządzania
     widmem i badań w tym zakresie;
     f)    współpracy w zakresie wspólnych projektów badawczych w dziedzinie
     technologii informacyjno-komunikacyjnych;
     g)   aspektach bezpieczeństwa technologii informacyjno-komunikacyjnych, jak
     również zwalczaniu cyberprzestępczości;
     h)   ocenach zgodności sprzętu telekomunikacyjnego, w tym sprzętu radiowego;
     i)   współpracy w zakresie rozwoju sieci szerokopasmowej;
     j)    wymiany informacji dotyczących polityki konkurencji w zakresie technologii
     informacyjno-komunikacyjnych.

                                  ARTYKUŁ 42
                          Sektor audiowizualny i media
     Strony promują, wspierają i ułatwiają wymiany, współpracę i dialog między
     odpowiednimi instytucjami i podmiotami w sektorze audiowizualnym i medialnym.
     Postanawiają one nawiązać regularny dialog w tych dziedzinach.

                                  ARTYKUŁ 43
                      Współpraca naukowa i technologiczna
     1.    Strony zgadzają się współpracować w dziedzinie badań naukowych i rozwoju
     technologicznego     w    dziedzinach   stanowiących    przedmiot   wspólnego
     zainteresowania i przynoszących wzajemne korzyści.
     2.   Celem takiej współpracy jest:
     a)    wspieranie wymiany informacji i know-how z zakresu nauki i technologii, w
     szczególności z wdrażania polityk i programów;
     b)   promowanie partnerstw badawczych między społecznościami naukowymi,
     ośrodkami badawczymi, uczelniami i sektorem przemysłu Stron;
     c)   propagowanie szkoleń i mobilności naukowców;
     d)    zachęcanie uczelni wyższych, centrów badawczych oraz przemysłowych, w
     tym małych i średnich przedsiębiorstw Stron do udziału w ich odpowiednich
     programach w zakresie nauki i rozwoju technologicznego.
     3.    Współpraca może przybrać formę wspólnych projektów badawczych i
     programów wymiany, jak również spotkań i szkoleń naukowców w ramach
     programów       mobilności    międzynarodowej oraz programów    wymiany
     międzynarodowej, zakładających jak największe rozpowszechnianie wyników
     badań, nauki i najlepszych praktyk.

PL                                        28                                            PL
 ---pagebreak---      4.   Współpraca prowadzona jest zgodnie z przepisami i regulacjami obu Stron. Są
     one oparte na zasadach wzajemności, sprawiedliwego traktowania i wzajemnych
     korzyści oraz zapewniają odpowiednią ochronę własności intelektualnej.
     5.    Strony postanawiają dołożyć wszelkich starań w celu zwiększenia wiedzy
     opinii publicznej o możliwościach oferowanych przez programy każdej ze Stron w
     zakresie współpracy naukowej i technologicznej.

PL                                     29                                               PL
 ---pagebreak---                                   ARTYKUŁ 44
                                      Energia
     1.    Strony podejmują starania w celu zacieśnienia współpracy w sektorze energii,
     dążąc do:
     a)    poprawy bezpieczeństwa energetycznego, w tym poprzez dywersyfikację
     dostaw energii oraz rozwinięcie nowych zrównoważonych, innowacyjnych i
     odnawialnych form energii, w tym m.in. biopaliw i biomasy, energii wiatrowej i
     słonecznej oraz wytwarzania energii wodnej i wspierania rozwoju odpowiednich ram
     politycznych w celu stworzenia odpowiednich warunków dla inwestycji i równych
     szans w zakresie energii odnawialnej oraz włączenia tych elementów do
     odpowiednich obszarów polityki;
     b)   osiągnięcia racjonalnego wykorzystania energii dzięki wspólnemu wysiłkowi
     dostawców i odbiorców poprzez promowanie efektywności energetycznej w
     produkcji, transporcie, dystrybucji i zużyciu końcowym energii;
     c)    propagowania stosowania międzynarodowych uznanych standardów
     bezpieczeństwa jądrowego, ochrony instalacji jądrowych, nierozprzestrzeniania
     broni jądrowej oraz gwarancji;
     d)   wspierania transferu technologii służących zrównoważonej produkcji i
     wykorzystaniu energii;
     e)    poprawy budowania zdolności i ułatwiania inwestycji w tym obszarze, w
     oparciu o przejrzyste i niedyskryminujące zasady rynkowe.
      2. W tym celu Strony postanawiają promować kontakty i wspólne badania w celu
     osiągnięcia wzajemnych korzyści, w szczególności za pośrednictwem odpowiednich
     ram regionalnych i międzynarodowych. W odniesieniu do artykułu 43 i wniosków
     Światowego Szczytu Zrównoważonego Rozwoju, który odbył się w Johannesburgu
     w 2002 r., Strony podkreślają potrzebę odniesienia się do powiązań między
     dostępem do usług energetycznych po przystępnych cenach a zrównoważonym
     rozwojem. Działania te można promować we współpracy z inicjatywą energetyczną
     Unii Europejskiej, zapoczątkowaną podczas Światowego Szczytu Zrównoważonego
     Rozwoju.
     3.    Handel materiałami jądrowymi będzie prowadzony zgodnie z postanowieniami
     Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej. W razie
     konieczności handel materiałami jądrowymi podlega postanowieniom specjalnego
     porozumienia, które ma zostać zawarte między Europejską Wspólnotą Energii
     Atomowej a Mongolią.

PL                                      30                                                PL
 ---pagebreak---                                   ARTYKUŁ 45
                                     Transport
     1.    Strony postanawiają współpracować we właściwych obszarach polityki
     transportowej, mając na względzie poprawę możliwości inwestowania, przepływu
     towarów i pasażerów, wspieranie bezpieczeństwa i ochrony w transporcie lotniczym,
     zajęcie się wpływem transportu na środowisko oraz poprawę wydajności swoich
     systemów transportu.
     2.   Współpraca między Stronami w tej dziedzinie ma na celu propagowanie:
     a)    wymiany informacji o polityce transportowej i praktykach każdej ze Stron, w
     szczególności dotyczących transportu miejskiego, transportu na obszarach wiejskich,
     transportu lotniczego oraz ich logistyki, wzajemnych połączeniach i
     interoperacyjności multimodalnych sieci transportowych, jak również zarządzania
     drogami, koleją i lotniskami;
     b)     kwestii dotyczących nawigacji satelitarnej, z naciskiem na sprawy związane z
     rozwojem przepisów, przemysłu i rynku, które przynoszą wzajemne korzyści. W tym
     kontekście uwzględnione zostaną europejskie systemy globalnej nawigacji
     satelitarnej EGNOS i Galileo;
     c)     dialogu w dziedzinie usług transportu lotniczego, w celu przeanalizowania
     rozwoju stosunków w dziedzinach takich jak bezpieczeństwo lotnicze, ochrona
     lotnicza, ochrona środowiska, zarządzanie transportem lotniczym, stosowanie prawa
     konkurencji oraz uregulowań ekonomicznych sektora transportu lotniczego, w celu
     wspierania zbliżenia przepisów oraz usunięcia przeszkód utrudniających działalność
     gospodarczą. Należy dodatkowo promować projekty dotyczące współpracy w
     lotnictwie cywilnym, stanowiące przedmiot wspólnego zainteresowania. Na tej
     podstawie Strony zbadają możliwy zakres wzmocnionej współpracy w dziedzinie
     lotnictwa cywilnego;
     d)   zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w sektorze transportu;
     e)   wprowadzenie norm i przepisów w dziedzinie bezpieczeństwa, ochrony oraz
     środowiska naturalnego, w szczególności w odniesieniu do transportu lotniczego,
     zgodnie z odpowiednimi konwencjami międzynarodowymi;
     f)    współpracy na odpowiednich forach międzynarodowych, służącej zapewnieniu
     lepszego wdrażania międzynarodowych przepisów oraz realizacji celów określonych
     w tym artykule.

PL                                      31                                                 PL
 ---pagebreak---                                   ARTYKUŁ 46
                                Edukacja i kultura
     1.   Strony postanawiają wspierać współpracę w zakresie edukacji i kultury, która
     w pełni respektowałaby ich różnorodność, zwiększając wzajemne zrozumienie i
     wiedzę o swoich kulturach. W tym celu Strony będą wspierać i promować działania
     swoich instytutów kultury i społeczeństwa obywatelskiego.
     2.    Strony dążą również do podejmowania odpowiednich działań celem
     promowania wymiany kulturalnej oraz realizowania wspólnych inicjatyw w różnych
     sferach kultury, w tym współpracy przy zachowaniu dziedzictwa kulturowego w
     poszanowaniu różnorodności kulturowej.
     3.    Strony postanawiają przeprowadzać konsultacje i współpracować na
     odpowiednich forach międzynarodowych, takich jak UNESCO, w celu osiągnięcia
     wspólnych celów i propagowania różnorodności kulturowej, jak również ochrony
     dziedzictwa kulturowego. W związku z różnorodnością kulturową Strony
     postanawiają również promować ratyfikację i wdrażanie Konwencji UNESCO w
     sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego, przyjętej w
     dniu 20 października 2005 r.
     4.    Strony kładą ponadto nacisk na środki służące tworzeniu powiązań między
     odpowiednimi wyspecjalizowanymi agencjami oraz propagowaniu wymiany
     informacji, know-how, studentów, ekspertów, młodzieży i działaczy młodzieżowych
     oraz zasobów technicznych, przy wykorzystaniu udogodnień oferowanych przez
     programy UE w Azji w zakresie edukacji i kształcenia, jak również doświadczeń
     zdobytych w tej dziedzinie przez obie Strony. Obie Strony postanawiają również
     propagować wdrażanie odpowiednich programów w szkolnictwie wyższym, takich
     jak program Erasmus Mundus, w celu propagowania współpracy oraz modernizacji
     szkolnictwa wyższego, oraz promowania mobilności pracowników naukowych.

                                  ARTYKUŁ 47
                 Środowisko, zmiana klimatu oraz zasoby naturalne
     1.    Strony zgadzają się co do potrzeby zachowania zasobów naturalnych i
     bioróżnorodności oraz zarządzania nimi w zrównoważony sposób, co stanowi
     podstawę rozwoju obecnych i przyszłych pokoleń.
     2.    Strony zgadzają się, że współpraca w tej dziedzinie przyczynia się do
     promowania ochrony środowiska i poprawy jego stanu, w dążeniu do osiągnięcia
     zrównoważonego rozwoju. We wszelkich działaniach podejmowanych przez Strony
     na mocy niniejszej Umowy uwzględniane są wyniki Światowego Szczytu
     Zrównoważonego Rozwoju oraz działania wykonawcze w ramach odpowiednich
     wielostronnych porozumień w zakresie środowiska naturalnego.
     3.    Strony postanawiają współpracować w dziedzinie zmiany klimatu w celu
     dostosowania się do negatywnych skutków zmiany klimatu, redukcji emisji gazów
     cieplarnianych oraz wprowadzenia swoich gospodarek na ścieżkę zrównoważonego
     niskoemisyjnego wzrostu gospodarczego. W tym kontekście Strony zbadają
     możliwość korzystania z mechanizmów rynków uprawnień do emisji dwutlenku
     węgla.

PL                                      32                                               PL
 ---pagebreak---      4.    Strony postanawiają współpracować w celu zwiększenia wzajemnej
     skuteczności polityki handlowej i polityki ochrony środowiska oraz włączenia
     zagadnień środowiskowych do wszystkich sektorów współpracy.
     5.    Strony starają się kontynuować i wzmacniać współpracę w ramach
     regionalnych programów ochrony środowiska w odniesieniu do:
     a)   propagowania świadomości ekologicznej oraz zwiększania lokalnego
     zaangażowania, w tym udziału rdzennych i lokalnych społeczności w ochronie
     środowiska oraz wysiłkach na rzecz zrównoważonego rozwoju;
     b)   zwalczania zmiany klimatu, zwłaszcza w zakresie wpływu na środowisko i
     zasoby naturalne;
     c)    budowania potencjału w zakresie uczestnictwa w wielostronnych
     porozumieniach w sprawie środowiska i ich wdrażania, obejmujących kwestie takie
     jak bioróżnorodność, bezpieczeństwo biologiczne i zagrożenia chemiczne;
     d)     promowania i rozpowszechniania technologii, produktów i usług przyjaznych
     dla środowiska, w tym poprzez stosowanie instrumentów regulacyjnych racjonalnych
     z ekologicznego punktu widzenia;
     e)   ulepszonego zarządzania gospodarką leśną, w tym zwalczania nielegalnego
     wyrębu i związanego z nim handlu oraz promowania zrównoważonego zarządzania
     gospodarką leśną;
     f)    zapobiegania nielegalnemu przewozowi przez granicę odpadów stałych i
     niebezpiecznych oraz produktów pochodzących od żywych zmodyfikowanych
     organizmów;
     g)    poprawy jakości otaczającego powietrza, ekologicznego zarządzania
     odpadami, zrównoważonego zintegrowanego gospodarowania zasobami wodnymi
     oraz zarządzania chemikaliami, a także propagowania zrównoważonej konsumpcji i
     produkcji;
     h)    ochrony gruntów oraz zrównoważonego zarządzania gruntami;
     i)    skutecznego zarządzania parkami narodowymi oraz wyznaczania i ochrony
     obszarów cechujących się różnorodnością biologiczną oraz zagrożonych
     ekosystemów, z należytym poszanowaniem społeczności lokalnych i tubylczych
     zamieszkujących te obszary lub ich okolice.
     6.    Strony ułatwiają sobie nawzajem dostęp do prowadzonych przez siebie
     programów w tej dziedzinie, zgodnie z określonymi warunkami takich programów.
     a)    ustanowienie sieci monitorującej rezerwy wodne oraz jej modernizacja;
     b)    wprowadzenie technologii odsalania oraz ponownego wykorzystania wody;
     c)    rozwój ekoturystyki.

                                  ARTYKUŁ 48
     Rolnictwo, zwierzęta gospodarskie, rybołówstwo i rozwój obszarów wiejskich
     Strony zgadzają się rozwijać dialog w zakresie rolnictwa, zwierząt gospodarskich,
     rybołówstwa oraz rozwoju obszarów wiejskich. Strony mogą prowadzić wymianę
     informacji i rozwijać wzajemne stosunki w zakresie:

PL                                      33                                               PL
 ---pagebreak---      a)   polityki rolnej i ogólnych perspektyw żywnościowych i rolniczych w skali
     międzynarodowej;
     b)    możliwości ułatwienia handlu roślinami, zwierzętami, zwierzętami
     gospodarskimi oraz ich produktami, w celu dalszego rozwoju przemysłu lekkiego w
     sektorze obszarów wiejskich;
     c)    dobrostanu zwierząt i zwierząt gospodarskich;
     d)    polityki rozwoju obszarów wiejskich;
     e)    wymiany doświadczeń oraz sieci współpracy między miejscowymi
     działaczami lub podmiotami gospodarczymi, zwłaszcza w takich obszarach jak
     badania i transfer technologii;
     f)   polityki zdrowia i jakości w zakresie roślin, zwierząt i zwierząt gospodarskich,
     w szczególności chronionych oznaczeń geograficznych;
     g)    propozycji współpracy oraz inicjatyw przedstawianych międzynarodowym
     organizacjom rolniczym;
     h)   rozwoju zrównoważonego i przyjaznego środowisku rolnictwa, w tym
     produkcji roślinnej, biopaliw oraz transferu biotechnologii;
     i)    ochrony odmian roślin, technologii produkcji nasion, biotechnologii rolniczej;
     j)   stworzenia baz danych i sieci informacji w zakresie rolnictwa i zwierząt
     gospodarskich;
     k)    szkoleń dotyczących rolnictwa oraz sektora weterynaryjnego.

                                   ARTYKUŁ 49
                                      Zdrowie
     1.    Strony postanawiają współpracować w sektorze zdrowia obejmującym takie
     dziedziny jak reforma systemu opieki zdrowotnej, poważne choroby zakaźne i inne
     zagrożenia dla zdrowia, choroby niezakaźne oraz międzynarodowe porozumienia w
     sprawie ochrony zdrowia mające na celu osiągnięcie poprawy warunków
     zdrowotnych oraz podniesienie poziomu zdrowia publicznego.
     2.    Współpraca odbywa się w szczególności poprzez:
     a)   kompleksowe programy mające na celu systematyczną reformę sektora
     zdrowia, w tym poprawę systemu opieki zdrowotnej, świadczeń zdrowotnych,
     warunków zdrowotnych oraz informacji w zakresie zdrowia;
     b)    wspólne działania w zakresie epidemiologii, w tym współpracę w zakresie
     wczesnego zapobiegania zagrożeniom takim jak ptasia grypa i pandemia grypy, a
     także inne poważne choroby zakaźne;
     c)    zapobieganie chorobom niezakaźnym i ich kontrolę poprzez wymianę
     informacji i dobrych praktyk, promowanie zdrowego trybu życia, uwzględnienie
     najważniejszych uwarunkowań zdrowotnych, takich jak odżywianie, uzależnienie od
     narkotyków, alkoholu czy tytoniu;
     d)    promowanie wdrażania przez Strony porozumień międzynarodowych w
     zakresie zdrowia, takich jak Ramowa konwencja o ograniczeniu użycia tytoniu i
     Międzynarodowe przepisy zdrowotne.

PL                                       34                                                  PL
 ---pagebreak---                                   ARTYKUŁ 50
                          Zatrudnienie i kwestie społeczne
     1.    Strony postanawiają zacieśnić współpracę w dziedzinie zatrudnienia i spraw
     społecznych, w tym współpracę w zakresie spójności regionalnej i społecznej,
     bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy, równouprawnienia płci oraz godnej
     pracy, w celu wzmocnienia społecznego wymiaru globalizacji.
     2.    Strony potwierdzają konieczność wspierania procesu globalizacji, który byłby
     korzystny dla wszystkich, a także promowania pełnego i wydajnego zatrudnienia
     oraz godnej pracy jako kluczowych elementów zrównoważonego rozwoju i
     ograniczania ubóstwa, zgodnie z rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 60/1 z
     dnia 24 października 2005 r. (rezultaty światowego szczytu ONZ) oraz z deklaracją
     ministerialną przyjętą na obradach wysokiego szczebla Rady Gospodarczo-
     Społecznej ONZ z lipca 2006 r. (Rada Gospodarczo-Społeczna ONZ E/2006/L.8 z
     dnia 5 lipca 2006 r.). Strony uwzględniają cechy i odmienny charakter sytuacji
     gospodarczej i społecznej każdej ze Stron.
     3.    Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do pełnego przestrzegania i
     skutecznego wdrażania podstawowych norm pracy i norm socjalnych uznanych na
     arenie międzynarodowej, określonych przede wszystkim w Deklaracji
     Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) dotyczącej podstawowych zasad i praw
     w pracy z 1998 r. oraz w deklaracji MOP dotyczącej sprawiedliwości społecznej na
     rzecz uczciwej globalizacji z 2008 r. Wykonanie odnośnych wielostronnych umów
     dotyczących kwestii społecznych i pracy jest uwzględniane we wszystkich
     działaniach podejmowanych przez Strony zgodnie z niniejszą Umową. Strony
     postanawiają współpracować oraz w stosownych przypadkach zapewniać wsparcie
     techniczne w celu ratyfikacji oraz skutecznego wykonania konwencji MOP objętych
     deklaracją MOP z 1998 r. oraz innych odpowiednich konwencji.
     4.    Formy współpracy mogą obejmować m.in. konkretne programy i projekty,
     zgodnie z wzajemnymi uzgodnieniami, jak również dialog, współpracę i inicjatywy
     podejmowane w zakresie kwestii stanowiących przedmiot wspólnego
     zainteresowania na szczeblu dwustronnym lub wielostronnym, takim jak MOP.

                                  ARTYKUŁ 51
                                    Statystyka
     1.    Strony zgadzają się wspierać harmonizację metod i praktyk statystycznych, w
     tym gromadzenia i rozpowszechniania danych statystycznych, a tym samym
     możliwość wykorzystania, na wspólnie zaakceptowanych warunkach, danych o
     handlu towarami i usługami oraz, w bardziej ogólnym kontekście, danych o
     jakimkolwiek obszarze objętym niniejszą Umową, który wiąże się z gromadzeniem,
     przetwarzaniem, analizą i rozpowszechnianiem danych statystycznych.
     2.    Strony postanawiają propagować ustanowienie bezpośrednich kontaktów
     między odpowiednimi organami, w celu: wzmocnienia przyjaznej współpracy w
     dziedzinie statystyki; lepszej budowy zdolności organów statystycznych poprzez
     modernizację i podniesienie jakości systemów statystycznych; wzmocnienia
     zasobów ludzkich; organizacji szkoleń we wszystkich odpowiednich obszarach; oraz
     wspierania krajowych systemów statystycznych zorganizowanych zgodnie z

PL                                      35                                                PL
 ---pagebreak---      praktykami ustanowionymi na szczeblu międzynarodowym, a także niezbędnej
     infrastruktury.
     3.    Współpraca obejmuje dziedziny stanowiące                przedmiot   wzajemnego
     zainteresowania, z naciskiem na następujące obszary:
     I.     Statystyka gospodarcza:
     a)     rachunki narodowe
     b)     statystki przedsiębiorstw oraz rejestracja
     c)    statystki dotyczące rolnictwa/upraw, hodowli zwierząt, rozwoju obszarów
     wiejskich
     d)     środowisko naturalne i złoża minerałów
     e)     przemysł
     f)     zagraniczny handel towarami i usługami
     g)     statystyki dotyczące handlu hurtowego i detalicznego
     h)     polityka korygowania danych
     i)     bezpieczeństwo żywnościowe
     j)     salda płatności
     II.    Statystyka społeczna:
     a)     statystyki dotyczące płci
     b)     statystyki dotyczące migracji
     c)     badania gospodarstw domowych
     III.   Informatyka
     a)    wymiana doświadczeń w zakresie technologii elektronicznej oraz metodologii
     w zakresie zapewniania bezpieczeństwa, ochrony, przechowywania i prywatności
     informacji oraz wdrażania tych doświadczeń
     b)    wymiana doświadczeń w zakresie stworzenia internetowej bazy danych dla
     konsumentów opartej na przyjaznej dla użytkowników stronie internetowej oraz w
     zakresie szkoleń w tej dziedzinie
     c)   wsparcie dla specjalistów IT z krajowego urzędu statystycznego Mongolii przy
     tworzeniu baz danych
     d)    współpraca przy zaangażowaniu się w przeszkolenie użytkowników w zakresie
     baz danych

                                        ARTYKUŁ 52
                              Społeczeństwo obywatelskie
     1.    Strony uznają rolę i potencjalny wkład zorganizowanego społeczeństwa
     obywatelskiego, w szczególności środowiska akademickiego, w dialog oraz
     współpracę w ramach niniejszej Umowy, jak również zobowiązują się do wspierania
     skutecznego dialogu ze społeczeństwem obywatelskim oraz skutecznego udziału
     społeczeństwa obywatelskiego w tym procesie.

PL                                          36                                              PL
 ---pagebreak---        2.   Z zastrzeżeniem uregulowań prawnych i administracyjnych każdej ze Stron,
       zorganizowane społeczeństwo obywatelskie może:
       a)    brać udział w procesie tworzenia polityki na szczeblu krajowym, zgodnie z
       zasadami demokratycznymi;
       b)    być informowane o wynikach konsultacji dotyczących strategii rozwoju i
       współpracy oraz polityk sektorowych, a także brać udział w takich konsultacjach,
       szczególnie w obszarach, które go dotyczą, włączając w to wszystkie etapy procesu
       rozwoju;
       c)    otrzymywać środki finansowe, w zakresie, na jaki pozwalają na to przepisy
       wewnętrzne każdej ze Stron, oraz wsparcie na rzecz budowania zdolności w
       obszarach o szczególnym znaczeniu;
       d)    brać udział we wdrażaniu programów współpracy w dziedzinach, które go
       dotyczą.

                                       ARTYKUŁ 53
            Współpraca w zakresie modernizacji państwa i administracji państwowej
       Strony postanawiają współpracować w celu modernizacji administracji państwowej.
       Współpraca w tym obszarze skupia się na:
       a)       poprawie wydajności organizacyjnej;
       b)       poprawie efektywności instytucji w zakresie świadczonych usług;
       c)   zapewnieniu przejrzystego         zarządzania    środkami   publicznymi   oraz
       odpowiedzialności za nie;
       d)       poprawie ram prawnych i instytucjonalnych;
       e)    rozwijaniu zdolności administracyjnych w celu opracowywania i wdrażania
       polityki (świadczenie usług publicznych, struktura i wykonanie budżetu,
       przeciwdziałanie korupcji);
       f)       wzmocnieniu systemów sądowniczych; oraz
       g)       reformie systemu bezpieczeństwa.

                                       ARTYKUŁ 54
     Współpraca w zakresie zarządzania ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi
       1.    Strony postanawiają nasilić współpracę w zakresie zarządzania ryzykiem
       związanym z klęskami żywiołowymi w ramach ciągłego opracowywania i wdrażania
       środków mających na celu ograniczenie ryzyka dla różnych społeczności i
       opanowanie skutków klęsk żywiołowych na wszystkich poziomach społeczeństwa.
       Należy położyć nacisk na działania zapobiegawcze i proaktywne podejście do
       postępowania w sytuacji zagrożenia i ryzyka oraz na zmniejszanie ryzyka i narażenia
       na klęski żywiołowe.
       2.    Współpraca w tej dziedzinie koncentruje się na następujących elementach
       programowych:

PL                                           37                                              PL
 ---pagebreak---      a)   zmniejszeniu ryzyka klęsk      żywiołowych    lub   zapobieganiu   klęskom
     żywiołowym i ich łagodzeniu;
     b)    zarządzaniu wiedzą, innowacjach, badaniach i kształceniu w celu stworzenia
     kultury bezpieczeństwa i odporności na wszystkich szczeblach;
     c)   przygotowaniu na klęski żywiołowe;
     d)    polityce, zdolnościach instytucjonalnych i osiąganiu porozumienia w
     zarządzaniu klęskami żywiołowymi;
     e)   reagowaniu na klęski żywiołowe;
     f)   ocenie i monitorowaniu ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi.

PL                                     38                                               PL
 ---pagebreak---                                    TYTUŁ VII
                            ŚRODKI WSPÓŁPRACY

                                  ARTYKUŁ 55
              Zasoby na współpracę i ochronę interesów finansowych
     1.     Strony postanawiają udostępnić właściwe zasoby, w tym środki finansowe, na
     realizację celów określonych w niniejszej Umowie w zakresie, w jakim pozwalają na
     to zasoby i przepisy każdej ze Stron.
     2.    Strony zgadzają się propagować rozwój i wdrażanie wzajemnego wsparcia
     technicznego i administracyjnego służącego skutecznej ochronie ich interesów
     finansowych w dziedzinie pomocy rozwojowej oraz innych działań finansowanych w
     ramach współpracy. Strony niezwłocznie odpowiadają na wnioski dotyczące
     wzajemnej pomocy administracyjnej przekazane przez władze sądowe lub śledcze
     drugiej Strony, w celu wzmocnienia walki z oszustwami i nieprawidłowościami
     finansowymi.
     3.    Strony zachęcają Europejski Bank Inwestycyjny do kontynuowania swoich
     działań w Mongolii, zgodnie ze jego procedurami oraz kryteriami finansowania.
     4.    Strony zapewniają pomoc finansową zgodnie z zasadami należytego
     zarządzania finansami i współpracują w ramach ochrony interesów finansowych Unii
     Europejskiej i Mongolii. Strony podejmują skuteczne środki w celu zapobiegania
     nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom oraz ich
     zwalczania, między innymi za pośrednictwem wzajemnej pomocy administracyjnej i
     wzajemnej pomocy prawnej w dziedzinach objętych niniejszą umową. Wszelkie
     dalsze umowy lub instrumenty finansowe, które zostaną zawarte przez Strony,
     zawierają szczegółowe klauzule dotyczące współpracy finansowej obejmujące
     kontrole i inspekcje na miejscu oraz środki zwalczania nadużyć finansowych, w tym
     między innymi czynności prowadzone przez Europejski Urząd ds. Zwalczania
     Nadużyć Finansowych (OLAF).

PL                                      39                                               PL
 ---pagebreak---                                    TYTUŁ VIII
                          RAMY INSTYTUCJONALNE

                                  ARTYKUŁ 56
                                Wspólny Komitet
     1.    Strony zgadzają się ustanowić w ramach niniejszej Umowy Wspólny Komitet
     składający się z przedstawicieli obu Stron na odpowiednio wysokim szczeblu, który
     będzie miał następujące zadania:
     a)   zapewnienie sprawnego funkcjonowania i wykonywania niniejszej Umowy;
     b)   ustalenie priorytetów w związku z celami Umowy;
     c)   wydawanie zaleceń dotyczących propagowania celów Umowy.
     2.     Wspólny Komitet oraz Podkomitet ustanowiony w art. 28, na potrzeby
     realizacji celów niniejszej Umowy, posiadają uprawnienia do podejmowania decyzji
     w sprawach w niej określonych. Decyzje podejmowane są za porozumieniem Stron,
     po zakończeniu odpowiednich procedur wewnętrznych wymaganych do określenia
     stanowiska obu Stron w tej kwestii. Podjęte decyzje wiążą Strony, które stosują
     środki niezbędne do wprowadzenia ich w życie.
     3.    Wspólny Komitet spotyka się zasadniczo co roku na przemian w Ułan Bator i
     w Brukseli, w terminie ustalonym w drodze wzajemnego porozumienia. W drodze
     porozumienia pomiędzy Stronami można również zwoływać nadzwyczajne
     posiedzenia Wspólnego Komitetu. Wspólnemu Komitetowi przewodniczy
     naprzemiennie każda ze Stron. Porządek posiedzeń Wspólnego Komitetu ustala się w
     drodze porozumienia między Stronami.
     4.    Wspólny Komitet może ustanowić specjalistyczne grupy robocze celem
     udzielenia mu wsparcia w wykonywaniu jego zadań. Te grupy robocze zdają
     szczegółowe sprawozdania ze swej działalności Wspólnemu Komitetowi na każdym
     z jego posiedzeń.
     5.    Strony postanawiają, że zadaniem Wspólnego Komitetu będzie również
     zapewnienie właściwego funkcjonowania wszelkich umów bądź protokołów o
     charakterze sektorowym, które zostały lub zostaną zawarte przez Strony.
     6.   Wspólny Komitet przyjmuje swój własny regulamin.

PL                                      40                                               PL
 ---pagebreak---                                    TYTUŁ IX
                             PRZEPISY KOŃCOWE

                                  ARTYKUŁ 57
                      Klauzula dotycząca przyszłego rozwoju
     1.    Strony mogą za wzajemną zgodą rozszerzyć niniejszą Umowę w celu
     zacieśnienia współpracy, w tym poprzez uzupełnienie jej za pomocą umów lub
     protokołów dotyczących poszczególnych sektorów lub działań.
     2.    W odniesieniu do wdrażania niniejszej Umowy każda z umawiających się
     Stron może przedstawić propozycje dotyczące rozszerzenia zakresu współpracy,
     biorąc pod uwagę doświadczenie uzyskane podczas jej stosowania.

                                  ARTYKUŁ 58
                                   Inne umowy
     Bez uszczerbku dla odpowiednich postanowień Traktatu o Unii Europejskiej i
     Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ani niniejsza Umowa, ani działania
     podejmowane na jej podstawie, nie mają wpływu na uprawnienia państw
     członkowskich do podejmowania działań w ramach współpracy dwustronnej z
     Mongolią, bądź też do zawierania, w odpowiednich przypadkach, nowych umów o
     partnerstwie i współpracy z Mongolią.
     Umowa nie wpływa na stosowanie lub wykonywanie zobowiązań podjętych przez
     każdą ze Stron w stosunkach ze stronami trzecimi.

                                  ARTYKUŁ 59
                             Wypełnianie zobowiązań
     1.  W przypadku rozbieżności dotyczących stosowania lub interpretacji niniejszej
     Umowy każda ze Stron może odwołać się do Wspólnego Komitetu.
     2.    W przypadku gdy jedna ze Stron uzna, że druga Strona nie wypełniła
     któregokolwiek ze swoich zobowiązań wynikających z niniejszej Umowy, może
     podjąć właściwe środki.
     3.    Przedtem jednak, z wyjątkiem szczególnie nagłych przypadków, powinna
     dostarczyć Wspólnemu Komitetowi pełne informacje w tym zakresie konieczne do
     dokładnego zbadania sytuacji w celu znalezienia rozwiązania zadowalającego obie
     Strony.
     4.   Przy wyborze środków pierwszeństwo należy przyznać tym, które w
     najmniejszym stopniu zakłócają funkcjonowanie niniejszej Umowy. O środkach tych
     powiadamia się niezwłocznie drugą Stronę i jeżeli druga Strona przedstawi taki
     wniosek, stają się one przedmiotem konsultacji w ramach Wspólnego Komitetu.
     5.   Strony uznają, że do celów prawidłowej interpretacji i właściwego stosowania
     w praktyce niniejszej Umowy wyrażenie „szczególnie nagłe przypadki” zawarte w

PL                                      41                                               PL
 ---pagebreak---      ustępie 3 oznacza przypadki istotnego naruszenia niniejszej Umowy przez jedną ze
     Stron. Istotne naruszenie Umowy polega na:
     (i)   wypowiedzeniu niniejszej Umowy, nieznajdującemu             potwierdzenia   w
     zasadach ogólnych prawa międzynarodowego; lub
     (ii)   naruszeniu zasadniczych elementów umowy, a mianowicie art. 1 ust.1 i art. 3.

                                    ARTYKUŁ 60
                                      Ułatwienia
     Aby ułatwić współpracę w ramach niniejszej Umowy, obie Strony zgadzają się
     przyznać konieczne ułatwienia ekspertom i urzędnikom zaangażowanym w realizację
     współpracy w celu wykonywania ich zadań, zgodnie z wewnętrznymi przepisami i
     regulacjami obu Stron.

                                    ARTYKUŁ 61
                            Terytorialny zakres stosowania
     Niniejsza Umowa ma zastosowanie, z jednej strony, do terytorium, na którym stosuje
     się Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej na
     warunkach określonych w tych Traktatach oraz, z drugiej strony, do terytorium
     Mongolii.

                                    ARTYKUŁ 62
                              Definicja pojęcia „Strony”
     Do celów niniejszej Umowy określenie „Strony” oznacza z jednej strony Unię lub jej
     państwa członkowskie lub Unię i jej państwa członkowskie, zgodnie z ich
     stosownymi uprawnieniami, a z drugiej strony Mongolię.

                                    ARTYKUŁ 63
                        Wejście w życie i czas obowiązywania
     1.   Umowa wchodzi w życie w pierwszym dniu miesiąca następującego po dniu,
     w którym ostatnia Strona powiadomiła drugą Stronę o zakończeniu procedur
     prawnych koniecznych do tego celu.
     2.    Niniejsza Umowa jest ważna przez okres pięciu lat. Umowa jest automatycznie
     przedłużana na kolejne okresy jednego roku, chyba że jedna ze Stron powiadomi
     pisemnie drugą Stronę o swoim zamiarze nieprzedłużania niniejszej Umowy na sześć
     miesięcy przed końcem kolejnego rocznego okresu.
     3.    Wszelkie zmiany do niniejszej Umowy wprowadzane są za porozumieniem
     Stron. Wszelkie zmiany nabierają mocy prawnej, dopiero kiedy ostatnia Strona
     poinformuje drugą Stronę, że dopełnione zostały wszystkie konieczne formalności.
     4.    Jeżeli jedna ze Stron wprowadzi bardziej restrykcyjny system handlu
     dotyczący eksportu surowców, taki jak np. wprowadzenie nowych zakazów,
     ograniczeń, dowolnego rodzaju ceł lub opłat, które nie spełniają wymogów

PL                                        42                                               PL
 ---pagebreak---      określonych w odpowiednich przepisach art. VIII, XI, XX, XXI GATT 1994, nie są
     dopuszczalne w ramach odstępstw WTO, lub nie zostały zaakceptowane przez
     Wspólny Komitet lub Podkomitet ds. Handlu i Inwestycji w ramach art. 56, innych
     niż te obowiązujące w momencie parafowania umowy, druga Strona może podjąć
     odpowiednie środki zgodnie z art. 59 ust. 3 i 4.
     5.    Niniejsza Umowa może zostać rozwiązana przez jedną ze Stron poprzez
     pisemne powiadomienie o wypowiedzeniu przekazane drugiej Stronie. Umowa
     zostaje skutecznie rozwiązana sześć miesięcy po otrzymaniu powiadomienia przez
     drugą Stronę.

                                 ARTYKUŁ 64
                                 Powiadomienia
     Powiadomienia dokonywane zgodnie z art. 63 należy kierować odpowiednio do
     Sekretarza Generalnego Rady Unii Europejskiej oraz Ministerstwa Spraw
     Zagranicznych Mongolii.

                                 ARTYKUŁ 65
                               Tekst autentyczny
     Niniejszą Umowę sporządzono w językach: angielskim, bułgarskim, czeskim,
     duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim,
     łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim,
     rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim i włoskim oraz
     mongolskim, teksty w każdym z tych języków są na równi autentyczne.

PL                                     43                                              PL