				|

		52011PC0809

			Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) /* COM/2011/0809 konč. - 2011/0401 (COD) */

			   	UZASADNIENIE
1.           KONTEKST WNIOSKU
Pakiet wniosków dotyczących programu
„Horyzont 2020” sporządzony zgodnie z komunikatem Komisji „Budżet z
perspektywy „Europy 2020””[1]
w pełni wspiera strategię „Europa 2020”, w której badania naukowe i
innowacje uznano za główne czynniki osiągnięcia celów
związanych z inteligentnym i zrównoważonym wzrostem sprzyjającym
włączeniu społecznemu. Pakiet obejmuje wnioski dotyczące:
(1)
programu ramowego „Horyzont 2020” (Traktat o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej – TFUE);
(2)
jednolitych zasad uczestnictwa i upowszechniania
(TFUE);
(3)
jednolitego programu służącego
realizacji programu „Horyzont 2020” (TFUE); oraz
(4)
jednolity wniosek dotyczący części
programu „Horyzont 2020” odpowiadających traktatowi Euratom.
Ogólny kontekst polityczny tych wniosków
przedstawiono w komunikacie Komisji przyjętym wraz z nimi, w którym
poruszono szereg ważnych elementów przekrojowych, takich jak uproszczenie
oraz sposób na poprawę podejścia do innowacji.
Program „Horyzont 2020” wnosi bezpośredni
wkład w stawianie czoła najważniejszym wyzwaniom społecznym
określonym w strategii „Europa 2020” i jej inicjatywach przewodnich. W
równym stopniu przyczyni się do zajęcia wiodącej pozycji w
przemyśle europejskim. Podniesie też poziom doskonałości
bazy naukowej, który jest czynnikiem o zasadniczym znaczeniu dla
zrównoważonego rozwoju oraz długotrwałego dobrobytu i dobrostanu
w Europie. Dla osiągnięcia tych celów we wnioskach zawarto pełen
wachlarz form pomocy zintegrowanych w obszarze badań naukowych i
innowacji. Program „Horyzont 2020” skupia i wzmacnia działania finansowane
obecnie na podstawie siódmego programu ramowego w zakresie badań,
poświęconych innowacjom części programu ramowego na rzecz
konkurencyjności i innowacji, oraz w ramach Europejskiego Instytutu Innowacji
i Technologii. Wnioski zaprojektowano w taki sposób, aby w znacznym stopniu
ułatwiały pracę uczestnikom.
2.           WYNIKI KONSULTACJI Z
ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW
Podczas opracowywania powyższych czterech
wniosków w pełni uwzględniono odpowiedzi udzielone w wyniku szeroko
zakrojonych konsultacji społecznych przeprowadzonych w oparciu o
zieloną księgę zatytułowaną „Jak zmienić wyzwania
w możliwości: wspólne ramy strategiczne dla finansowania unijnego na
rzecz badań naukowych i innowacji”, COM (2011)48. Swoje poglądy
wyraziła Rada Europejska, państwa członkowskie i szeroki
wachlarz zainteresowanych stron reprezentujących przemysł,
środowiska akademickie i społeczeństwo obywatelskie.
Wnioski powstały w oparciu o dwie
dogłębne oceny skutków i wykorzystano w nich wyniki konsultacji z
zainteresowanymi stronami, oceny wewnętrzne i zewnętrzne oraz dane
przekazane przez ekspertów międzynarodowych. W wyniku oceny stwierdzono,
że program „Horyzont 2020” zapewniłby większą
przejrzystość i ukierunkowanie, najskuteczniej umożliwiłby
osiągnięcie masy krytycznej wysiłków na poziomie programu i
projektu, a także miałby największe oddziaływanie pod
względem osiągnięcia celów strategicznych i korzyści
gospodarczych, konkurencyjnych i społecznych na dalszych poziomach,
jednocześnie przyczyniając się do uproszczenia poprzez,
przykładowo, zmniejszenie obciążenia administracyjnego dla
uczestników, udoskonalenie stosownych przepisów i procedur, zapewnienie
zgodności między instrumentami oraz wskazanie nowej równowagi między
ryzykiem a zaufaniem.
3.           ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU
3.1         Podstawa
prawna
We wniosku w bezproblemowy sposób zintegrowano
działania w zakresie badań i innowacji przyczyniające się
do osiągnięcia celów politycznych.
Program „Horyzont 2020” będzie oparty na
tytułach „Przemysł” i „Badania i rozwój technologiczny oraz
przestrzeń kosmiczna” TFUE (art. 173 i 182). Na tych samych tytułach
TFUE (art. 173, 183 i 188) będą bazować zasady uczestnictwa i
upowszechniania. „Przemysł” w obu przypadkach będzie się
odnosić głównie do Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii
(EIT), finansowanego wkładem z programu „Horyzont 2020”. EIT nie
będzie występować na poziomie programu szczegółowego.
Przypomina się, że działania w
zakresie innowacji w sposób wyraźny włączono do różnych
programów ramowych opartych na tytule TFUE dotyczącym badań naukowych
oraz że bieżące programy ramowe również obejmują wiele
takich działań. W rezultacie program szczegółowy
służący realizacji programu „Horyzont 2020” będzie się
opierać na tytule TFUE „Badania i rozwój technologiczny oraz
przestrzeń kosmiczna” (art. 182), a działania w nim przewidziane
będą należeć głównie do kategorii działań
objętych wspomnianym tytułem.
Wniosek dotyczący programu
badawczo-szkoleniowego Euratomu przyczyniającego się do
osiągnięcia celów programu „Horyzont 2020” opiera się na art. 7
traktatu Euratom.
3.2         Zasady
pomocniczości i proporcjonalności
Wnioski opracowano w celu maksymalnego
zwiększenia wartości dodanej i oddziaływania w skali Unii,
skupiając uwagę na celach i działaniach, których skuteczna
realizacja przez działające samodzielnie państwa
członkowskie nie jest możliwa. Interwencja na poziomie Unii może
wzmocnić ogólne ramy badań i innowacji oraz umożliwić
koordynację wysiłków badawczych państw członkowskich, co
pozwoli zapobiec powielaniu, utrzymać masę krytyczną w
kluczowych obszarach oraz zapewnić optymalne wykorzystanie finansowania
publicznego. Interwencja na szczeblu Unii umożliwia wybranie najlepszych
wniosków dzięki konkurencji obejmującej cały kontynent, tym
samym podnosząc poziom doskonałości i zapewniając
widoczność wiodących działań w zakresie badań
naukowych i innowacji. Ponadto działania na poziomie Unii są
najbardziej odpowiednie dla wspierania mobilności międzynarodowej,
podnosząc poziom szkolenia i zwiększając możliwości
rozwoju kariery zawodowej naukowców. Program na poziomie Unii jest w
większym stopniu predestynowany do podjęcia obarczonych znacznym
ryzykiem i długoterminowych działań w zakresie badań
naukowych i rozwoju, prowadząc do podziału ryzyka i zwiększenia
zakresu oddziaływania i korzyści skali, których nie udałoby
się inaczej osiągnąć. Interwencja na poziomie Unii
może prowadzić do dodatkowych inwestycji publicznych i prywatnych w
zakresie badań i innowacji; wnieść wkład w europejską
przestrzeń badawczą, w której istnieje swobodny obieg wiedzy,
naukowców i technologii; oraz przyspieszyć komercjalizację i
upowszechnianie innowacji na jednolitym rynku. Programy na poziomie Unii
są również potrzebne do wsparcia procesu kształtowania polityki,
a także osiągnięcia celów określonych w odniesieniu do
wielu kierunków polityki. Pełny zestaw dowodów przedstawiono w
załączonych ocenach skutków.
4.           WPŁYW NA BUDŻET
Budżet dla wszystkich wniosków podano w
cenach bieżących. Dołączona do niniejszego wniosku ocena
skutków finansowych obejmuje skutki budżetowe, ludzkie i administracyjne. Dla
celów realizacji programu „Horyzont 2020” Komisja może, na podstawie
analizy kosztów i korzyści, korzystać z usług agencji
wykonawczych, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 58/2003
ustanawiającym statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone
niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi.
2011/0401 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU
EUROPEJSKIEGO I RADY
z XXX
ustanawiające „Horyzont 2020” – program
ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII
EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 173
ust. 3 oraz art. 182 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji
Europejskiej,
po przekazaniu projektu ustawodawczego
parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[2],
uwzględniając opinię Komitetu
Regionów[3],
stanowiąc zgodnie ze zwykłą
procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co
następuje:
(1)
Celem Unii jest wzmocnienie bazy naukowej i
technologicznej poprzez utworzenie europejskiej przestrzeni badawczej (EPB)
umożliwiającej swobodny przepływ naukowców, wiedzy naukowej i
technologii, a także poprzez zachęcanie do zwiększania
konkurencyjności Unii i jej przemysłu. Dążąc do
osiągnięcia tych celów Unia powinna prowadzić działania w
zakresie badań, rozwoju technologicznego i innowacji, promować
współpracę międzynarodową, upowszechniać i
optymalizować wyniki oraz promować szkolenia i mobilność.
(2)
Celem Unii jest również zapewnienie warunków
niezbędnych dla konkurencyjności przemysłu Unii. W związku
z tym podejmowane działanie powinno zmierzać do wspierania lepszego
wykorzystania potencjału przemysłowego polityki w zakresie innowacji,
badań naukowych i rozwoju technologicznego.
(3)
Unia dąży do realizacji strategii „Europa
2020”, w której określono cele inteligentnego, trwałego wzrostu
gospodarczego[4]
sprzyjającego włączeniu społecznemu, podkreślając
rolę badań naukowych i innowacji jako zasadniczych czynników
sprzyjających dobrej sytuacji społeczno-gospodarczej oraz
zrównoważeniu środowiskowemu, a także stawia przed sobą
zadanie zwiększenia do 2020 r. wydatków na badania naukowe i rozwój do
poziomu 3% produktu krajowego brutto (PKB), przy jednoczesnym opracowaniu
wskaźnika intensywności innowacji. W tym kontekście inicjatywa
przewodnia „Unia innowacji” określa strategiczne i zintegrowane
podejście do badań naukowych i innowacji, ustanawiając ramy i
cele, do których realizacji powinno się w przyszłości
przyczyniać finansowanie Unii przeznaczone na badania naukowe i innowacje.
Badania naukowe i innowacje są także zasadniczymi czynnikami dla
pozostałych inicjatyw przewodnich strategii „Europa 2020”, zwłaszcza
„Europy efektywnie korzystającej z zasobów”, „Polityki przemysłowej w
erze globalizacji” i „Europejskiej agendy cyfrowej”. Ponadto polityka
spójności ma do odegrania ważną rolę dla
osiągnięcia celów strategii „Europa 2020” związanych z badaniami
i innowacją, poprzez budowanie potencjału i umożliwienie
osiągnięcia doskonałości.
(4)
Podczas posiedzenia dnia 4 lutego 2011 r. Rada
Europejska poparła koncepcję wspólnych ram strategicznych unijnego
finansowania badań naukowych i innowacji w celu zwiększenia
efektywności finansowania takich działań na poziomie krajowym i
unijnym oraz wezwała Unię do szybkiego usunięcia
pozostałych przeszkód dla przyciągania talentów i inwestycji w celu
finalizacji do 2014 r. europejskiej przestrzeni badawczej oraz utworzenia
naprawdę jednolitego rynku wiedzy, badań naukowych i innowacji.
(5)
W rezolucji z dnia 11 listopada 2010 r.[5] Parlament Europejski
wezwał do radykalnego uproszczenia finansowania badań naukowych i
innowacji w Unii, w rezolucji z dnia 12 maja 2011 r.[6] podkreślił znaczenie
„Unii innowacji” dla przeobrażenia Europy na potrzeby funkcjonowania w
świecie po kryzysie, w rezolucji z dnia 8 czerwca 2011 r.[7] zwrócił uwagę na
ważne wnioski płynące z oceny śródokresowej siódmego
programu ramowego, a w rezolucji z dnia 27 września 2011 r.[8] poparł koncepcję
wspólnych ram strategicznych finansowania badań naukowych i innowacji.
(6)
Dnia 26 listopada 2010 r. Rada Unii Europejskiej
wezwała do zorientowania przyszłych programów finansowania Unii w
większym stopniu na priorytety strategii „Europa 2020”, uwzględnienia
wyzwań społecznych i kluczowych technologii, ułatwiania
współpracy badawczej i badań stymulowanych przez przemysł,
udoskonalenia instrumentów, radykalnego uproszczenia dostępu, skrócenia
czasu wprowadzenia na rynek i dalszego wzmacniania doskonałości.
(7)
Znaczenie spójnego podejścia strategicznego
podkreślono również w opiniach przedstawionych dnia 3 czerwca 2011 r.
przez Komitet Europejskiej Przestrzeni Badawczej[9],
dnia 30 czerwca 2011 r. przez Komitet Regionów[10]
oraz dnia 13 lipca 2011 r.[11]
przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny.
(8)
W przeglądzie budżetu Unii przyjętym
przez Komisję dnia 19 października 2010 r. przedstawiono kluczowe
zasady, które powinny przyświecać przyszłemu budżetowi
Unii, mianowicie nacisk na instrumenty o dowiedzionej unijnej wartości
dodanej, większe ukierunkowanie na wyniki i pozyskiwanie innych
publicznych oraz prywatnych źródeł finansowania, a także
zaproponowano objęcie pełnego zestawu instrumentów Unii w zakresie
badań naukowych i innowacji wspólnymi ramami strategicznymi.
(9)
W zielonej księdze Komisji „Jak zmienić
wyzwania w możliwości: wspólne ramy strategiczne dla finansowania
unijnego na rzecz badań naukowych i innowacji”[12] wskazano kluczowe kwestie
dotyczące sposobu osiągnięcia tych ambitnych celów i
zapoczątkowano szerokie konsultacje, w trakcie których wiele
zainteresowanych stron i instytucji Unii w dużej mierze zgodziło
się z koncepcjami przedstawionymi we wspomnianym dokumencie.
(10)
W komunikacie „Budżet z perspektywy „Europy
2020””[13]
Komisja zaproponowała, aby do jednych wspólnych ram strategicznych
finansowania unijnego na rzecz badań naukowych i innowacji
włączono obszary objęte w okresie 2007–2013 r. siódmym programem
ramowym w zakresie badań oraz poświęconą innowacjom
część programu ramowego na rzecz konkurencyjności i
innowacji, a także Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT), co
ma służyć osiągnięciu określonego w strategii
„Europa 2020” celu zwiększenia do 2020 r. wydatków na badania i rozwój do
poziomu 3 % PKB. W komunikacie tym Komisja zobowiązała się
również do włączenia zmiany klimatu do programów wydatków Unii
oraz do przeznaczenia co najmniej 20 % budżetu Unii na cele związane
z klimatem. Działania w dziedzinie klimatu i
zasobooszczędność to dwa nawzajem wzmacniające się
cele mające umożliwić zrównoważony rozwój. Cele
szczegółowe odnoszące się do obu tych pojęć powinny
być uzupełnione przez inne szczegółowe cele realizowane w ramach
programu „Horyzont 2020”. W rezultacie oczekuje się, że co najmniej
60 % łącznego budżetu programu „Horyzont 2020” powinno być
przeznaczone na działania związane ze zrównoważonym rozwojem. Oczekuje
się również, że wydatki związane z klimatem powinny
przekroczyć 35 % budżetu, włączają w to wzajemne
zgodne środki poprawiające zasobooszczędność. Komisja
powinna przedstawić informacje dotyczące zakresu wsparcia celów w
dziedzinie klimatu i odnośnych wyników. Wydatki związane z klimatem w
ramach programu „Horyzont 2020” powinny być kontrolowane zgodnie z
metodyką opisaną w tym komunikacie.
(11)
„Horyzont 2020” - program ramowy w zakresie
badań naukowych i innowacji w Unii Europejskiej (dalej zwany programem
„Horyzont 2020”), skupia się na trzech celach: utworzeniu doskonałej
bazy naukowej, aby wzmocnić zdolność Unii do osiągania
światowej klasy wybitnych osiągnięć naukowych, promowaniu
wiodącej pozycji w przemyśle w celu wspierania przedsiębiorstw,
w tym MŚP, i innowacyjności, oraz na stawianiu czoła wyzwaniom
społecznym, aby zareagować bezpośrednio na wyzwania
określone w strategii „Europa 2020” poprzez wsparcie działań
obejmujących pełny cykl od badań po rynek. Program „Horyzont
2020” powinien wspierać wszystkie etapy łańcucha innowacji,
zwłaszcza działania bliższe rynkowi, w tym innowacyjne
instrumenty finansowe, jak również innowacje nietechnologiczne i
społeczne, oraz zmierza do zaspokojenia potrzeb badawczych szerokiego
wachlarza kierunków polityki Unii poprzez położenie nacisku na
możliwie najszersze wykorzystanie i upowszechnianie wiedzy uzyskanej
poprzez wspierane działania, aż po ich wykorzystanie handlowe. Priorytety
programu „Horyzont 2020” powinny również być wspierane poprzez
program badawczo-szkoleniowy w dziedzinie jądrowej na podstawie traktatu
Euratom.
(12)
Wspólne Centrum Badawcze (JRC) powinno
zapewnić zorientowane na klienta wsparcie naukowe i techniczne priorytetów
polityki Unii, jednocześnie w sposób elastyczny reagując na nowe
wymogi polityki.
(13)
W kontekście trójkąta wiedzy,
łączącego badania naukowe, edukację i innowacje, wspólnoty
wiedzy i innowacji wspierane przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii
powinny wnieść duży wkład w osiągnięcie celów
programu „Horyzont 2020”, w tym w stawianie czoła wyzwaniom
społecznym, poprzez integrację badań naukowych, edukacji i
innowacji. W celu zapewnienia zgodności w ramach programu „Horyzont 2020”
oraz odpowiedniej absorpcji środków finansowych, wkład finansowy na
rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii powinien być
przekazany w dwóch przydziałach, z których drugi powinien zostać
poddany przeglądowi.
(14)
Program „Horyzont 2020” powinien przyczynić
się do realizacji celów europejskich partnerstw innowacyjnych zgodnie z
inicjatywą przewodnią Unia innowacji, skupiając wszystkie
podmioty zaangażowane w łańcuch badań i innowacji w celu
uproszczenia instrumentów i inicjatyw, ułatwienia dostępu do nich i
poprawy ich koordynacji.
(15)
Uproszczenie jest podstawowym celem programu
„Horyzont 2020” i powinno znaleźć pełne odbicie w jego
konstrukcji, zasadach, zarządzaniu finansowym i realizacji. Program
„Horyzont 2020” powinien zmierzać do silnego zaangażowania
uniwersytetów, ośrodków badawczych, przemysłu, a w szczególności
MŚP, oraz być otwarty na nowych uczestników, zapewniając
pełny zakres wsparcia dla badań naukowych i innowacji w jednych
wspólnych ramach strategicznych, w tym udoskonalony zbiór form wsparcia, a
także bazując na zasadach uczestnictwa takich samych w przypadku
wszystkich działań objętych programem. Prostsze zasady
finansowania powinny ograniczyć koszty administracyjne uczestnictwa oraz
przyczynić się do ograniczenia liczby błędów finansowych.
(16)
            Zgodnie z art. 182 ust. 1 TFUE w
programie ramowym ustala się maksymalną ogólną kwotę
finansowania działań oraz szczegółowe zasady finansowego
udziału Unii w programie ramowym, a także udział w każdym
przewidzianym działaniu.
(17)
Niniejsze rozporządzenie powinno
ustanowić na cały okres trwania programu „Horyzont 2020” kopertę
finansową, która będzie podstawowym punktem odniesienia w rozumieniu
pkt [] Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia XX/201Z r. między
Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją o współpracy w sprawach
budżetowych i o należytym zarządzaniu finansowym, dla
władzy budżetowej w trakcie corocznej procedury budżetowej.
(18)
Właściwe jest zapewnienie poprawnego
zamknięcia programu „Horyzont 2020” i wcześniejszych programów w
szczególności w odniesieniu do kontynuacji wieloletnich uzgodnień
dotyczących zarządzania nimi, takich jak finansowanie pomocy
technicznej i administracyjnej.
(19)
Realizacja programu „Horyzont 2020” może
doprowadzić do opracowania programów uzupełniających z
udziałem tylko niektórych państw członkowskich, do uczestnictwa
Unii w programach podejmowanych przez kilka państw członkowskich,
utworzenia wspólnych przedsiębiorstw lub innych struktur w znaczeniu
przyjętym w art. 184, 185 i 187 TFUE.
(20)
Dążąc do pogłębienia
związków między nauką a społeczeństwem i wzmocnienia
społecznego zaufania do nauki, program „Horyzont 2020” powinien
sprzyjać świadomemu zaangażowaniu obywateli i
społeczeństwa obywatelskiego w sprawy badań naukowych i
innowacji poprzez promowanie edukacji naukowej, zapewnienie szerszego
dostępu do wiedzy naukowej, rozwój odpowiedzialnych agend w dziedzinie
badań naukowych i innowacji, wychodzących naprzeciw obawom i
oczekiwaniom obywateli i społeczeństwa obywatelskiego, a także
poprzez ułatwienie ich uczestnictwa w działaniach realizowanych w
ramach programu „Horyzont 2020”.
(21)
Realizacja programu „Horyzont 2020” powinna
uwzględniać nowe możliwości i potrzeby związane z
nauką i technologią, przemysłem, polityką i
społeczeństwem. Agendy powinny być opracowywane w
ścisłej współpracy z zainteresowanymi stronami ze wszystkich
sektorów; należy również zachować elastyczność
pozwalającą reagować na zmiany sytuacji. W trakcie realizacji
programu „Horyzont 2020” należy również w sposób ciągły
zasięgać porad zewnętrznych, wykorzystując stosowne
struktury, takie jak Europejskie Platformy Technologiczne, inicjatywy w
zakresie wspólnego planowania i europejskie partnerstwa innowacyjne.
(22)
„Horyzont 2020” powinien przyczynić się
do zwiększenia atrakcyjności zawodu naukowca w Unii. Należy uwzględnić Europejską
kartę naukowca i Kodeks postępowania przy rekrutacji pracowników
naukowych[14],
jak również inne stosowne dokumenty ramowe określone w
kontekście europejskiej przestrzeni badawczej, szanując
jednocześnie ich dobrowolny charakter.
(23)
Działania prowadzone w ramach programu
„Horyzont 2020” powinny mieć na celu promowanie, w dziedzinie badań i
innowacji, równości między mężczyznami a kobietami, w
szczególności poprzez eliminację podstawowych przyczyn braku
równowagi płci, poprzez wykorzystanie pełnego potencjału
naukowców obu płci oraz poprzez uwzględnienie w projektach wymiaru
płci z myślą o poprawie jakości badań i stymulowaniu
innowacji. Działania powinny również zmierzać do wdrożenia
zasad dotyczących równości mężczyzn i kobiet,
określonych w art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz w art. 8 TFUE.
(24)
W trakcie działań badawczych i
innowacyjnych wspieranych przez „Horyzont 2020” powinny być przestrzegane
podstawowe zasady etyczne. Należy uwzględnić opinie Europejskiej
Grupy do spraw Etyki w Nauce i Nowych Technologiach. Prowadząc
działania badawcze należy uwzględniać art. 13 TFUE, a
także ograniczać wykorzystywanie zwierząt w badaniach i testach,
a w dalszej perspektywie ostatecznie zaprzestać wykorzystywania
zwierząt w tym celu. Wszystkie działania należy prowadzić
przy zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi zgodnie z art. 168
TFUE.
(25)
Komisja Europejska nie zachęca
jednoznacznie do wykorzystania ludzkich zarodkowych komórek macierzystych. Wykorzystanie
ludzkich komórek macierzystych – pobranych od osób dorosłych lub z
zarodków - uzależnione jest od oceny naukowców w zależności od
celów, które zamierzają oni osiągnąć oraz podlega
rygorystycznej ocenie etycznej. Nie należy finansować projektów
wykorzystujących ludzkie zarodkowe komórki macierzyste, które nie
uzyskały niezbędnego zatwierdzenia w państwach
członkowskich. Nie należy finansować działań
zakazanych we wszystkich państwach członkowskich. Nie należy
finansować działania w państwie członkowskim, w którym
takie działanie jest zakazane.
(26)
W celu osiągnięcia największego
możliwego wpływu, „Horyzont 2020” powinien rozwijać
synergię innymi programami Unii w takich dziedzinach jak edukacja,
przestrzeń kosmiczna, środowisko, konkurencyjność i
MŚP, bezpieczeństwo wewnętrzne, kultura i media, a także z
funduszami polityki spójności i polityką rozwoju obszarów wiejskich,
co może w szczególności pomóc we wzmocnieniu krajowych i regionalnych
zdolności w zakresie badań naukowych i innowacji w kontekście
strategii inteligentnej specjalizacji.
(27)
Ważnym źródłem innowacji i wzrostu
gospodarczego w Europie są MŚP. W związku z tym program
„Horyzont 2020” wymaga silnego zaangażowania MŚP, zdefiniowanych w
zaleceniu Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r.[15]. Powinno to przyczynić
się do osiągnięcia celów programu Small Business Act[16].
(28)
Mając na celu osiągnięcie
największego możliwego wpływu finansowania unijnego program
„Horyzont 2020” zapewni większą synergię, mogącą
przybrać postać partnerstw publiczno-publicznych, z krajowymi i
regionalnymi programami wspierającymi badania naukowe i innowacje.
(29)
Należy osiągnąć większy
wpływ poprzez połączenie programu „Horyzont 2020” z
finansowaniem sektora prywatnego w ramach partnerstw publiczno-prywatnych w
kluczowych obszarach, w których badania naukowe i innowacja mogą
przyczynić się do osiągnięcia ogólnych celów Europy w
zakresie konkurencyjności oraz pomóc w stawieniu czoła wyzwaniom
społecznym. Partnerstwa publiczno-prywatne w formie wspólnych inicjatyw
technologicznych ustanowionych decyzją nr 1982/2006/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. dotyczącą siódmego
programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju
technologicznego i demonstracji (2007-2013)[17]
mogą być kontynuowane z wykorzystaniem struktur odpowiednich dla
celu.
(30)
Program „Horyzont 2020” powinien promować
współpracę z państwami trzecimi opartą na wspólnocie
interesów i wzajemnych korzyściach. Współpraca międzynarodowa w
dziedzinie nauki, technologii i innowacji powinna przyczyniać się do
osiągnięcia celów strategii „Europa 2020” mając na uwadze
wzmocnienie konkurencyjności, stawianie czoła wyzwaniom
społecznym i wspieranie polityki zewnętrznej Unii oraz polityki
rozwojowej, w tym poprzez stworzenie synergii z programami zewnętrznymi
oraz wsparcie zaangażowania Unii w zobowiązania międzynarodowe,
takie jak osiągnięcie milenijnych celów rozwoju.
(31)
Aby zapewnić równe szanse dla wszystkich
przedsiębiorstw działających na rynku wewnętrznym,
środki finansowe w ramach programu Horyzont 2020 należy
opracować w taki sposób, aby były zgodne z zasadami pomocy
państwa, tak aby zagwarantować efektywność wydatków
publicznych i zapobiec zakłóceniom na rynku takim jak wypieranie
finansowania prywatnego, tworzenie nieskutecznych struktur rynkowych lub utrzymywanie
niewydajnych przedsiębiorstw.
(32)
Potrzebę nowego podejścia do kontroli i
zarządzania ryzykiem w finansowaniu badań naukowych przez Unię
uznała Rada Europejska, wzywając dnia 4 lutego 2011 r. do ustalenia
nowej równowagi między zaufaniem a kontrolą oraz między
ponoszeniem ryzyka a unikaniem go. W swojej rezolucji z dnia 11 listopada 2010
r. w sprawie uproszczenia w realizacji programów ramowych w zakresie badań
naukowych Parlament Europejski wezwał do pragmatycznego przejścia do
administracyjnego i finansowego uproszczenia oraz stwierdził, że
zarządzanie europejskim finansowaniem badań naukowych powinno w
większym stopniu opierać się na zaufaniu do uczestników i
odznaczać się większą tolerancją ryzyka. W
sprawozdaniu z oceny śródokresowej siódmego programu ramowego UE w
zakresie badań (2007–2013) stwierdza się, że potrzebne jest
bardziej radykalne podejście, które umożliwi przełom w
dążeniu do uproszczenia oraz że należy zmienić
stosunek równowagi między ryzykiem a zaufaniem.
(33)
Należy chronić interesy finansowe Unii z
zastosowaniem proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w
tym prewencji, wykrywania i analizy nieprawidłowości, odzyskiwania
środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio
wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania kar. Zmieniona
strategia kontroli, przenosząca nacisk z minimalizacji poziomu
błędu na kontrolę opartą na analizie ryzyka i na wykrywanie
nadużyć finansowych, powinna ograniczyć obciążenia
ponoszone przez uczestników w związku z kontrolą.
(34)
Ważne jest zapewnienie należytego zarządzania
finansami w programie „Horyzont 2020” oraz jego realizacja w możliwie
najbardziej skuteczny i przyjazny dla użytkownika sposób, przy
jednoczesnym zagwarantowaniu pewności prawnej i dostępności
programu dla wszystkich uczestników. Należy zapewnić
zgodność z rozporządzeniem (UE) nr XXXX/2012 [nowe
rozporządzenie finansowe] oraz z wymogami uproszczenia i lepszego
stanowienia prawa.
(35)
Skuteczne zarządzanie efektywnością,
w tym ocena i monitorowanie, wymaga opracowania specjalnych wskaźników
efektywności, umożliwiających pomiar w czasie, zarazem
realistycznych i odzwierciedlających logikę interwencji oraz
odpowiednich dla właściwej hierarchii celów i działań. Należy
wprowadzić odpowiednie mechanizmy koordynacji między realizacją
i monitorowaniem programu „Horyzont 2020” a monitorowaniem postępu,
osiągnięć i realizacji europejskiej przestrzeni badawczej.
(36)
Jako że państwa członkowskie nie
są w stanie osiągnąć celów programu „Horyzont 2020” w
zakresie wzmocnienia ogólnych ram badań i innowacji oraz skoordynowania
wysiłków badawczych w całej Unii, które to cele, ze względu na
zapobieganie powielaniu, utrzymanie masy krytycznej w kluczowych dziedzinach i
zapewnienie optymalnego wykorzystania finansowania publicznego, mogą
zostać osiągnięte na szczeblu Unii, Unia może
przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości
określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z
zasadą proporcjonalności, określoną we wspomnianym
artykule, program „Horyzont 2020” nie wykracza poza działania konieczne do
osiągnięcia wspomnianych celów.
(37)
Ze względu na kwestie pewności prawnej i
jasności decyzja nr 1982/2006/WE powinna utracić moc,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE
ROZPORZĄDZENIE:
TYTUŁ I
USTANOWIENIE
Artykuł 1
Przedmiot
W niniejszym rozporządzeniu ustanawia
się „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i
innowacji (2014-2020) („Horyzont 2020”) oraz określa się ramy
zarządzania wsparciem Unii na działania w zakresie badań
naukowych i innowacji oraz promowania lepszego wykorzystania przemysłowego
potencjału polityki w zakresie innowacji, badań i rozwoju
technologicznego.
Artykuł 2
Definicje
Na użytek niniejszego rozporządzenia
stosuje się następujące definicje:
(a)
„działania badawcze i innowacyjne”
oznaczają całe spektrum działań związanych z
badaniami, rozwojem technologicznym, demonstracją i innowacją, w tym
promowanie współpracy z państwami trzecimi i organizacjami
międzynarodowymi, upowszechnianie i optymalizację wyników oraz
promowanie szkoleń i mobilności naukowców w Unii;
(b)
„działania bezpośrednie” oznaczają działania w zakresie badań i innowacji
podejmowane przez Komisję za pośrednictwem Wspólnego Centrum
Badawczego;
(c)
„działania pośrednie” oznaczają działania w zakresie badań i innowacji w
odniesieniu do których Unia zapewnia wsparcie finansowe i które są
podejmowane przez uczestników;
(d)
„partnerstwo publiczno-prywatne” oznacza partnerstwo, w którym partnerzy z sektora prywatnego, Unii
oraz, w stosownych przypadkach, inne strony, zobowiązują się do
wspólnego wspierania opracowania i realizacji programu w zakresie badań i
innowacji lub działań w tej dziedzinie;
(e)
„partnerstwo publiczno-publiczne” oznacza partnerstwo, w którym organy sektora publicznego lub
mające obowiązek świadczenia usługi publicznej na szczeblu
regionalnym, krajowym lub międzynarodowym oraz Unia zobowiązują
się do wspólnego wspierania opracowania i realizacji programu w zakresie
badań i innowacji lub działań w tej dziedzinie.
Artykuł 3
Ustanowienie programu „Horyzont 2020”
Niniejszym ustanawia się program
„Horyzont 2020” na okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2020 r.
Artykuł 4
Wartość dodana Unii
„Horyzont 2020” odgrywa główną
rolę w osiągnięciu celów strategii „Europa 2020” w zakresie
inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego
włączeniu społecznemu poprzez stworzenie wspólnych ram strategicznych
unijnego finansowania badań naukowych i innowacji, umożliwiając
tym samym uzyskanie prywatnych inwestycji, stworzenie nowych miejsc pracy i
zapewnienie długoterminowego zrównoważonego wzrostu i
konkurencyjności w Europie.
Artykuł 5
Cel ogólny, priorytety i cele szczegółowe
1.           „Horyzont
2020” wnosi wkład w budowanie gospodarki opartej na wiedzy i
innowacyjności w całej Unii poprzez pozyskanie wystarczających
dodatkowych nakładów na badania i rozwój oraz innowacyjność. W
ten sposób wspiera on realizację strategii „Europa 2020” oraz innych
kierunków polityki Unii, a także utworzenie i funkcjonowanie europejskiej
przestrzeni badawczej. Stosowne wskaźniki efektywności określono
we wstępie do załącznika I.
2.           Ogólny
cel zostaje osiągnięty w ramach trzech wspierających się
wzajemnie priorytetów dotyczących:
(a)
doskonałej bazy naukowej;
(b)
wiodącej pozycji w przemyśle;
(c)
wyzwań społecznych.
Cele szczegółowe odpowiadające
każdemu z tych trzech priorytetów przedstawiono w częściach
I-III załącznika I, wraz z ogólnym zarysem działań.
3            Wspólne
Centrum Badawcze wnosi wkład w osiągnięcie ogólnego celu i
priorytetów określonych w ust. 1 i 2 poprzez wsparcie naukowe i techniczne
polityki Unii. Ogólny zarys działań przedstawiono w części
IV załącznika I.
4.           Europejski
Instytut Innowacji i Technologii (EIT) ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr
294/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady[18]
wnosi wkład w osiągnięcie ogólnego celu i priorytetów
określonych w ust. 1 i 2 oraz celu szczegółowego polegającego na
integracji trójkąta wiedzy łączącego badania naukowe,
edukację i innowacje. Stosowne wskaźniki efektywności
Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii przedstawiono we wstępie
do załącznika I, a ogólny zarys celu szczegółowego i
działań - w części V załącznika I.
5.           W ramach
priorytetów i ogólnych zarysów działań, o których mowa w ust. 2,
można zwrócić uwagę na nowe i nieprzewidziane potrzeby
występujące w okresie realizacji programu „Horyzont 2020”. Może
to dotyczyć reagowania na pojawiające się możliwości,
kryzysy i zagrożenia, potrzeby związane z rozwojem nowych kierunków
polityki Unii oraz z działaniami pilotażowymi, których wsparcie
przewiduje się w przyszłych programach.
Artykuł 6
Budżet
1.           Koperta
finansowa realizacji programu „Horyzont 2020” wynosi 87740 mln EUR, z czego
maksymalnie 86198 mln EUR przeznacza się na działania na podstawie
tytułu XIX Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).
2.           Kwota
przeznaczona na działania na podstawie tytułu XIX TFUE zostaje
rozdzielona między priorytety określone w art. 5 ust. 2 w
następujący sposób:
(a)
doskonała baza naukowa, 27818 mln EUR;
(b)
wiodąca pozycja w przemyśle, 20280 mln EUR;
(c)
wyzwania społeczne, 35888 mln EUR.
Maksymalna łączna kwota finansowego
wkładu Unii z programu „Horyzont 2020” w niejądrowe działania
bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego wynosi 2212 mln EUR.
Orientacyjny podział na cele szczegółowe
w ramach tych priorytetów oraz maksymalną łączną kwotę
wkładu w niejądrowe działania bezpośrednie Wspólnego
Centrum Badawczego podano w załączniku II.
3.           Europejski
Instytut Innowacji i Technologii finansuje się maksymalnym wkładem z
programu „Horyzont 2020” w wysokości 3194 mln EUR jak określono w
załączniku II. Pierwszy przydział w wysokości 1542 mln EUR
przyznaje się Europejskiemu Instytutowi Innowacji i Technologii na
działania objęte tytułem XVII Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej. Drugi przydział w wysokości do 1652 mln EUR przyznaje
się w zależności od przeglądu określonego w art. 26
ust. 1. Ta dodatkowa kwota zostanie przyznana proporcjonalnie, jak
określono w załączniku II, z kwoty przeznaczonej na cel
szczegółowy „Wiodąca pozycja w zakresie technologii
wspomagających i przemysłowych” w ramach priorytetu „Wiodąca
pozycja w przemyśle” określonego w ust. 2 lit. b) oraz z kwoty
przeznaczonej na priorytet „Wyzwania społeczne” określony w ust. 2
lit. c).
Te środki finansowe w dwóch wieloletnich
przydziałach pokryją:
(a)
w ramach pierwszego przydziału trwający
rozwój obecnych wspólnot wiedzy i innowacji (dalej zwane WWiI) oraz
kapitał zalążkowy na założenie drugiej generacji
trzech nowych WWiI
(b)
w ramach drugiego przydziału trwający
rozwój już powstałych WWiI oraz kapitał zalążkowy na
założenie trzeciej generacji trzech nowych WWiI
Drugi przydział zostanie udostępniony po
przeglądzie określonym w art. 26 ust. 1, z uwzględnieniem w
szczególności:
(a)
uzgodnionego harmonogramu tworzenia trzeciej
generacji WWiI;
(b)
programowych potrzeb finansowych istniejących
wspólnot, w zależności od ich indywidualnego rozwoju;
(c)
Wkładu Europejskiego Instytutu Innowacji i
Technologii i jego WWiI w realizację celów programu „Horyzont 2020”.
4.           Koperta
finansowa programu „Horyzont 2020” może obejmować wydatki
związane z działaniami przygotowawczymi, monitorowaniem,
kontrolą, audytami i oceną, niezbędne do zarządzania
programem „Horyzont 2020” i realizacji jego celów, zwłaszcza zaś
wydatki poniesione z tytułu badań, spotkań ekspertów, o ile
są one związane z ogólnymi celami programu „Horyzont 2020”, wydatki
na sieci informatyczne służące przetwarzaniu i wymianie
informacji oraz wszelkie inne wydatki poniesione w związku z korzystaniem
ze wsparcia technicznego i administracyjnego, poniesione przez Komisję w
celu zarządzania programem „Horyzont 2020”.
W razie potrzeby w budżecie po 2020 r.
można przewidzieć środki na pokrycie wydatków w zakresie pomocy
technicznej i administracyjnej, aby umożliwić zarządzanie
działaniami, które nie zostaną zakończone do dnia 31 grudnia
2020 r.
5.           W odpowiedzi na
nieprzewidziane sytuacje lub nowe potrzeby oraz aby uwzględnić
przepisy ust. 3 niniejszego artykułu, Komisja może, w rezultacie
oceny śródokresowej programu „Horyzont 2020”, o której nowa w art. 26 ust.
1 lit. a) niniejszego rozporządzenia, w ramach rocznej procedury
budżetowej dokonać przeglądu kwot przeznaczonych na priorytety,
określonych w ust. 2 oraz orientacyjnego podziału według celów
szczegółowych w ramach tych priorytetów, określonego w
załączniku II, i dokonać przesunięcia środków
między priorytetami i celami szczegółowymi do kwoty wynoszącej
10 % łącznego początkowego przydziału dla każdego priorytetu
i do 10% łącznego początkowego przydziału dla każdego
celu szczegółowego. Nie dotyczy to kwot określonych dla
działań bezpośrednich Wspólnego Centrum Badawczego w ust. 2 lub
wkładu na Europejski Instytut Innowacji i Technologii określonego w
ust. 3.
Artykuł 7
Stowarzyszenie z państwami trzecimi
1            Program
„Horyzont 2020” jest otwarty na stowarzyszenie z:
(a)
krajami przystępującymi, krajami
kandydującymi i potencjalnymi krajami kandydującymi, zgodnie z
zasadami ogólnymi i warunkami ogólnymi uczestnictwa tych krajów w programach
Unii, ustalonymi w odpowiednich umowach ramowych oraz decyzjach rady
stowarzyszenia lub podobnych umowach;
(b)
wybranymi państwami trzecimi
spełniającymi wszystkie poniższe kryteria:
(i)      dobry potencjał naukowy,
technologiczny i innowacyjny;
(ii)      historia udanego uczestnictwa w
programach UE w zakresie badań naukowych i innowacji;
(iii)     ścisłe powiązania
gospodarcze i geograficzne z Unią;
(iv)     są członkami Europejskiego
Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) lub państwami lub terytoriami
wymienionymi w załączniku do rozporządzenia (UE) XX/2012
Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego europejski instrument
sąsiedztwa[19].

2.           Szczególne
warunki uczestnictwa państw stowarzyszonych w programie „Horyzont 2020”, w
tym dotyczące wkładu finansowego opartego na przychodzie krajowym
brutto państwa stowarzyszonego, określa się w drodze
międzynarodowych umów między Unią a państwami
stowarzyszonymi.
TYTUŁ II
REALIZACJA
ROZDZIAŁ I
 REALIZACJA, ZARZĄDZANIE I FORMY WSPARCIA
Artykuł 8
            Realizacja w drodze programu szczegółowego i wkładu w
Europejski Instytut Innowacji i Technologii
„Horyzont 2020” realizuje się poprzez
skonsolidowany program szczegółowy oraz wkład finansowy w Europejski
Instytut Innowacji i Technologii.
Program szczegółowy obejmuje jedną
część dla każdego z trzech priorytetów określonych w
art. 5 ust. 2 i jedną część dla niejądrowych
działań bezpośrednich Wspólnego Centrum Badawczego.
Artykuł 9
Zarządzanie
1.           Program
„Horyzont 2020” realizuje Komisja zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr XXXX/2012 [nowe rozporządzenie finansowe].
2.           Komisja
może powierzyć część realizacji programu „Horyzont
2020” organom finansującym, o których mowa w art. [55 ust. 1 lit. b)]
rozporządzenia (UE) nr XXXX/2012 [nowe rozporządzenie finansowe].
Artykuł 10
Formy wsparcia Unii
1.           W ramach
programu „Horyzont 2020” udziela się wsparcia na rzecz działań
bezpośrednich polegającego na jednej lub większej liczbie form
finansowania przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr XX/2012 [nowe
rozporządzenie finansowe], w szczególności dotacjach, nagrodach,
zamówieniach publicznych i instrumentach finansowych.
2.           W ramach
programu „Horyzont 2020” udziela się wsparcia również na rzecz
działań bezpośrednich podejmowanych przez Wspólne Centrum
Badawcze.
3.           W
przypadku, gdy działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego
przyczyniają się do realizacji inicjatyw ustanowionych na podstawie
art. 185 lub 187 TFUE, wkład ten nie jest uznawany za część
wkładu finansowego przyznanego tym inicjatywom.
Artykuł 11
Zasady uczestnictwa i upowszechniania wyników
Do działań pośrednich
zastosowanie mają zasady uczestnictwa i upowszechniania określone w
rozporządzeniu (UE) nr XX/2012 [zasady uczestnictwa i upowszechniania].
ROZDZIAŁ II
PROGRAMOWANIE
SEKCJA I
ZASADY OGÓLNE
Artykuł 12
Porady zewnętrzne i zaangażowanie społeczne
1.           Dla
celów realizacji programu „Horyzont 2020” należy uwzględnić
porady i wkład, w stosownych przypadkach: grup doradczych
niezależnych, wysokiej klasy ekspertów powołanych przez Komisję;
struktur dialogu utworzonych na mocy międzynarodowych umów w zakresie
nauki i technologii; działań wybiegających w
przyszłość; ukierunkowanych konsultacji społecznych; oraz
przejrzystych i interaktywnych procesów zapewniających wsparcie
odpowiedzialnych badań i innowacji.
2.           Należy
również w pełni uwzględnić stosowne aspekty agend
badań naukowych i innowacji ustanowionych przez Europejskie Platformy
Technologiczne, inicjatywy w zakresie wspólnego planowania i europejskie
partnerstwa innowacyjne.
Artykuł 13
Działania przekrojowe
1.           Między
priorytetami w ramach programu „Horyzont 2020” i w ich obrębie ustanawia
się powiązania i połączenia. Szczególną uwagę
należy zwrócić w tym zakresie na rozwój i zastosowanie kluczowych
technologii wspomagających i przemysłowych, na wsparcie od wynalazku
po wprowadzenie na rynek, na interdyscyplinarne badania naukowe i innowacje, na
nauki społeczne, gospodarcze i humanistyczne, na wspieranie tworzenia
europejskiej przestrzeni badawczej, na współpracę z państwami
trzecimi, na odpowiedzialne badania i innowacje uwzględniające
równouprawnienie płci oraz na zwiększenie atrakcyjności zawodu
naukowca i ułatwienie międzynarodowej i międzysektorowej
mobilności naukowców.
2.           Jeśli
wspierane działanie pośrednie ma duże znaczenie w odniesieniu do
wielu priorytetów określonych w art. 5 ust. 2 lub do wielu celów
szczegółowych w ramach tych priorytetów, wkład finansowy na to
działanie może stanowić połączenie kwot przeznaczonych
na każdy przedmiotowy priorytet lub cel szczegółowy.
Artykuł 14
Ewoluujący charakter nauki, technologii, innowacji, rynków i
społeczeństwa
Program „Horyzont 2020” realizuje się w
sposób zapewniający, aby wspierane priorytety i działania
odpowiadały zmieniającym się potrzebom i uwzględniały
ewoluujący charakter nauki, technologii, innowacji, rynków i
społeczeństwa, mając na uwadze, że innowacje obejmują
aspekty przedsiębiorczości, organizacyjne i społeczne.
Artykuł 15
Równouprawnienie płci
Program „Horyzont 2020” zapewnia skuteczne
promowanie równouprawnienia płci oraz uwzględnianie wymiaru płci
w działaniach w zakresie badań naukowych i innowacji.
Artykuł 16
Zasady etyczne
1.           Wszystkie
działania w zakresie badań naukowych i innowacji prowadzone w ramach
programu „Horyzont 2020” realizuje się zgodnie z zasadami etycznymi i
stosownym prawodawstwem krajowym, unijnym i międzynarodowym, w tym zgodnie
z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej oraz europejską
konwencją praw człowieka i jej protokołami
uzupełniającymi.
Szczególną uwagę należy
zwrócić na zasadę proporcjonalności, prawo do prywatności,
prawo do ochrony danych osobowych, prawo do zdrowia fizycznego i psychicznego
osób, prawo do niedyskryminacji oraz konieczność zapewnienia
wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi.
2.           Działania
w zakresie badań naukowych i innowacji prowadzone w ramach programu
„Horyzont 2020” skupiają się wyłącznie na zastosowaniach
cywilnych.
3.           Nie
finansuje się badań prowadzonych w następujących
dziedzinach:
(a)
badania zmierzające do klonowania ludzi w
celach reprodukcyjnych,
(b)
badania mające na celu zmiany dziedzictwa
genetycznego człowieka, które mogłyby spowodować dziedziczenie
takich zmian,
(c)
badania mające na celu tworzenie ludzkich
embrionów wyłącznie do celów badawczych lub w celu pozyskiwania
komórek macierzystych, w tym za pomocą przeniesienia jądra komórki
somatycznej.
4.           Badania przy wykorzystaniu
ludzkich komórek macierzystych, zarówno dorosłych, jak i zarodkowych,
mogą być finansowane w zależności od treści wniosku
naukowego oraz od ram prawnych zainteresowanych państw członkowskich.
Nie przyznaje się środków na finansowanie działań w
zakresie badań, które są zakazane we wszystkich państwach
członkowskich. Nie należy finansować działania w
państwie członkowskim, w którym takie działanie jest zakazane.
5.           Dziedziny
badań naukowych określone w ust. 3 mogą zostać poddane przeglądowi
w ramach oceny śródokresowej, określonej w art. 26 ust. 1, w
świetle postępu naukowego.
Artykuł 17
Zgodność z innymi programami Unii
„Horyzont 2020” jest realizowany w sposób
zgodny z innymi programami finansowymi Unii, w tym z funduszami strukturalnymi.
SEKCJA II
SZCZEGÓŁOWE OBSZARY DZIAŁANIA
Artykuł 18
Małe i średnie przedsiębiorstwa
1.           Szczególną
uwagę zwraca się na odpowiednie uczestnictwo małych i
średnich przedsiębiorstw (MŚP) w programie „Horyzont 2020” oraz
na oddziaływanie tego programu na takie przedsiębiorstwa w zakresie
innowacji. W ramach określonych uzgodnieniami dotyczącymi oceny i
monitorowania przeprowadza się jakościowe i ilościowe oceny
uczestnictwa MŚP.
2.           Działania
szczegółowe podejmuje się w ramach celu szczegółowego „Wiodąca
pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych”,
określonego w części II pkt 1 załącznika I oraz
wszystkich celów szczegółowych w ramach priorytetu „Wyzwania
społeczne” określonego w części III pkt 1-6
załącznika I. Te działania szczegółowe mają
postać specjalnego instrumentu MŚP, przeznaczonego dla wszystkich
rodzajów MŚP mających potencjał innowacyjny oraz są
realizowane w sposób spójny i dostosowany do potrzeb MŚP zgodnie z celem
szczegółowym „Innowacje w MŚP” określonym w części II
pkt 3.3 lit. a) załącznika I.
3.           Zintegrowane
podejście określone w ust. 1 i 2 powinno doprowadzić do
przeznaczenia ok. 15% połączonych budżetów na cel
szczegółowy „Wiodąca pozycja w zakresie technologii
wspomagających i przemysłowych” i priorytet „Wyzwania społeczne”
na MŚP.
Artykuł 19
Partnerstwa publiczno-prywatne
1.           Program
„Horyzont 2020” może być realizowany w drodze partnerstw
publiczno-prywatnych, w ramach których wszyscy partnerzy zobowiązują
się do rozwijania i wdrażania działań w dziedzinie
badań naukowych i innowacji, mających strategiczne znaczenie dla
konkurencyjności Unii i jej wiodącej pozycji w przemyśle lub
odnoszących się do określonych wyzwań społecznych.
2.           Zaangażowanie
Unii w te partnerstwa może przyjąć jedną z
następujących form:
(a)
wkład finansowy Unii we wspólne
przedsiębiorstwa ustanowione na podstawie art. 187 TFUE w ramach 7.
programu ramowego, pod warunkiem dokonania zmiany ich aktów podstawowych; w
nowe partnerstwa publiczno-prywatne ustanowione na podstawie art. 187 TFUE; oraz
w inne organy finansujące, o których mowa w art. [55 ust. 1 lit. b) ppkt
(v) lub (vii)] rozporządzenia (UE) nr XX/2012 [nowe rozporządzenie
finansowe]. Taka forma partnerstwa jest realizowana tylko w przypadku, gdy
zakres celów i skala wymaganych zasobów ją uzasadniają;
(b)
zawarcie uzgodnienia umownego między
partnerami, o których mowa w ust. 1, określającego cele partnerstwa,
zobowiązania partnerów, kluczowe wskaźniki efektywności oraz
wyniki, jakie mają zostać osiągnięte, w tym określenie
działań w zakresie badań naukowych i rozwoju wymagających
wsparcia z programu „Horyzont 2020”.
3.           Partnerstwa
publiczno-prywatne określa się w sposób otwarty i przejrzysty, na
podstawie wszystkich następujących kryteriów:
(a)
wartość dodana działania na poziomie
Unii;
(b)
skala wpływu na konkurencyjność
przemysłu, zrównoważony rozwój i sprawy społeczno-gospodarcze;
(c)
długoterminowe zobowiązanie wszystkich
partnerów na podstawie wspólnej wizji i jasno zdefiniowanych celów;
(d)
skala zaangażowanych zasobów oraz
zdolność do pozyskania dodatkowych inwestycji w badania naukowe i
innowacje;
(e)
jasno określone role każdego z partnerów
i uzgodnione kluczowe wskaźniki efektywności w wybranym okresie.
Artykuł 20
Partnerstwa publiczno-publiczne
1.           Program
„Horyzont 2020” wnosi wkład we wzmocnienie partnerstw
publiczno-publicznych w przypadkach, gdy w Unii wspólnie realizowane są
działania na poziomie regionalnym, krajowym lub międzynarodowym.
Szczególną uwagę zwraca się na
inicjatywy w zakresie wspólnego planowania między państwami
członkowskimi.
2.           Partnerstwa
publiczno-publiczne mogą być wspierane w obrębie priorytetów
określonych w art. 5 ust. 2 lub na zasadzie połączenia tych
części, w szczególności poprzez:
(a)
instrument ERA-NET, z zastosowaniem dotacji w celu
wsparcia partnerstw publiczno-publicznych na etapie przygotowania, tworzenia
struktur sieciowych, projektowania, realizacji i koordynacji wspólnych
działań, a także zapewnienie dodatkowych środków na
potrzeby poszczególnych wspólnych zaproszeń do składania wniosków i
działań o charakterze międzynarodowym;
(b)
uczestnictwo Unii w programach podejmowanych przez
wiele państw członkowskich zgodnie z art. 185 TFUE.
Dla celów lit. a) dodatkowe finansowanie jest
uzależnione od wysokiego poziomu uprzedniego zaangażowania
finansowego uczestniczących podmiotów we wspólne zaproszenia i
działania. Instrument ERA-NET może przewidywać cel harmonizacji
zasad i sposobów realizacji wspólnych zaproszeń i działań. Można
go również wykorzystać do przygotowania inicjatywy na podstawie art.
185 TFUE.
Dla celów lit. b) takie inicjatywy proponuje
się jedynie w przypadkach, kiedy potrzebna jest specjalna struktura na
potrzeby realizacji oraz kiedy uczestniczące państwa wykazują
wysoki poziom zaangażowania w integrację na poziomie naukowym, zarządzania
i finansowym. Ponadto wnioski dotyczące inicjatyw, o których mowa w lit.
b) określa się na podstawie wszystkich następujących
kryteriów:
(a)
jasna definicja celu, który ma być
osiągnięty oraz jego znaczenie dla celów programu „Horyzont 2020” i
szerszych celów strategicznych Unii;
(b)
wyraźne zaangażowanie finansowe
państw uczestniczących, w tym uprzednie zobowiązanie do
połączenia krajowych i/lub regionalnych inwestycji do celów
transnarodowych badań naukowych i innowacji;
(c)
wartość dodana działania na poziomie
Unii;
(d)
masa krytyczna pod względem wielkości i
liczby objętych nimi programów, podobieństwo działań i
zakres prowadzonych w ich ramach odnośnych badań;
(e)
efektywność art. 185 TFUE jako
najbardziej właściwego środka osiągnięcia celów.
Artykuł 21
Współpraca z krajami trzecimi i organizacjami
międzynarodowymi
1.           Podmioty
mające siedzibę w państwach trzecich oraz organizacje
międzynarodowe kwalifikują się do uczestnictwa w
działaniach pośrednich programu „Horyzont 2020” na warunkach
określonych w rozporządzeniu (UE) nr XX/XX [zasady uczestnictwa]. Współpracę
międzynarodową z państwami trzecimi i organizacjami
międzynarodowymi promuje się w ramach programu „Horyzont 2020” w
szczególności w celu:
(a)
podniesienia poziomu doskonałości i
zwiększenia atrakcyjności Unii w dziedzinie badań naukowych i innowacji,
a także poprawy jej konkurencyjności gospodarczej i
przemysłowej;
(b)
skutecznego stawienia czoła globalnym
wyzwaniom społecznym;
(c)
wsparcia celów polityki zewnętrznej i
rozwojowej Unii i uzupełnienia programów zewnętrznych i rozwojowych.
2.           Ukierunkowane
działania mające na celu wspieranie współpracy z
określonymi państwami trzecimi lub grupami państw trzecich
realizuje się z myślą o wspólnocie interesów i wzajemnych
korzyściach, z uwzględnieniem zdolności takich państw w
zakresie nauki i technologii oraz ich możliwości rynkowych, a
także oczekiwanego wpływu.
Należy wspierać wzajemny dostęp do
programów państw trzecich. W celu zmaksymalizowania wpływu promuje
się koordynację i synergię z inicjatywami państw
członkowskich i państw stowarzyszonych.
Priorytety w zakresie współpracy
uwzględniają zmiany w polityce Unii oraz możliwości
współpracy z różnymi państwami trzecimi, jak również
możliwe niedoskonałości w systemie ochrony własności
intelektualnej w państwie trzecim.
3.           Ponadto
w ramach programu „Horyzont 2020”, jako element celu szczegółowego
„Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa”
określonego w części III pkt 6.3.2 lit. d) załącznika
I realizuje się działania przekrojowe i horyzontalne, promujące
strategiczny rozwój współpracy międzynarodowej.
Artykuł 22
Informacja, komunikacja i upowszechnianie
Komisja Europejska wdraża działania
w zakresie informacji i komunikacji dotyczące programu „Horyzont 2020”, w
tym działania w zakresie komunikacji dotyczące wspieranych projektów
i ich wyników. Budżet przyznany na potrzeby działań z zakresu
komunikacji w ramach programu „Horyzont 2020”, służą także
komunikacji instytucjonalnej w zakresie priorytetów politycznych Unii
Europejskiej pod warunkiem, że są one związane z ogólnymi celami
niniejszego rozporządzenia.
Działalność, która ma na celu
upowszechnianie informacji oraz prowadzenie działań w zakresie
komunikacji, uznaje się za integralną część zadań
w ramach wszystkich działań wspieranych przez program „Horyzont
2020”.
Ponadto wspierane są następujące
działania szczegółowe:
(a)
inicjatywy na rzecz zwiększania
świadomości i ułatwiania dostępu do finansowania w ramach
programu „Horyzont 2020”, kierowane w szczególności do regionów lub grup
uczestników, którzy nie są w wystarczającym stopniu reprezentowani;
(b)
udzielanie ukierunkowanego wsparcia projektom i
konsorcjom w celu zapewnienia im dostępu do niezbędnych
umiejętności, tak aby zoptymalizować wyniki komunikacji i
upowszechniania;
(c)
działania obejmujące gromadzenie wyników
pochodzących z wielu projektów, również finansowanych z innych
źródeł, w celu zapewnienia przyjaznych dla użytkownika baz
danych, oraz sprawozdania podsumowujące najważniejsze wyniki;
(d)
upowszechnienie wśród decydentów politycznych,
łącznie z organami normalizacyjnymi, w celu promowania wykorzystywania
wyników istotnych dla polityki przez właściwe organy na poziomie
międzynarodowym, unijnym, krajowym i regionalnym;
(e)
inicjatywy na rzecz wspierania dialogu i dyskusji z
opinią publiczną na temat zagadnień naukowych, technologicznych
i dotyczących innowacji oraz korzystanie z mediów społecznych i
innych innowacyjnych technologii i metodologii;
ROZDZIAŁ III
KONTROLA
Artykuł 23
Kontrola i audyt
1.           System
kontroli ustanowiony do celów realizacji niniejszego rozporządzenia
konstruuje się w sposób zapewniający wystarczającą
pewność osiągnięcia odpowiedniego poziomu zarządzania
ryzykiem związanym ze skutecznością i efektywnością
operacji oraz z legalnością i regularnością bazowych
transakcji, przy uwzględnieniu wieloletniego charakteru programów, a także
charakteru odnośnych płatności.
2.           System
kontroli zapewnia odpowiednią równowagę między zaufaniem a
kontrolą, przy uwzględnieniu administracyjnych i innych kosztów
kontroli na wszystkich poziomach, co umożliwia osiągnięcie celów
programu „Horyzont 2020” oraz przyciągnięcie do niego najlepszych
naukowców i najbardziej innowacyjnych przedsiębiorstw.
3.           Stanowiąca
część systemu kontroli strategia audytu w zakresie wydatków na
działania pośrednie w ramach programu „Horyzont 2020” opiera się
na finansowym audycie reprezentatywnej próby wydatków z całego programu
ramowego. Taką reprezentatywną próbę uzupełnia wybór oparty
na ocenie ryzyka związanego z wydatkami.
Audyty wydatków na działania pośrednie w
ramach programu „Horyzont 2020” prowadzi się w spójny sposób, zgodnie z
zasadami oszczędności, wydajności i skuteczności w celu
minimalizacji obciążenia uczestników audytami.
Artykuł 24
Ochrona interesów finansowych Unii
1.           Komisja
przyjmuje odpowiednie środki zapewniające, w trakcie realizacji
działań finansowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia,
ochronę interesów finansowych Unii przez stosowanie środków
zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym bezprawnym
działaniom, przez skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia
nieprawidłowości, przez odzyskiwanie kwot nienależnie
wypłaconych oraz, w stosownych przypadkach, przez skuteczne,
proporcjonalne i odstraszające kary.
2.           Komisja
lub jej przedstawiciele oraz Trybunał Obrachunkowy mają uprawnienia
do audytu, na podstawie dokumentacji oraz inspekcji i kontroli na miejscu,
wobec wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców i podwykonawców i osób
trzecich, którzy otrzymują środki od Unii w ramach programu „Horyzont
2020”.
Bez uszczerbku dla ust. 3, Komisja może
prowadzić audyty do czterech lat po płatności końcowej.
3.           Europejski
Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może
przeprowadzać kontrole i inspekcje na miejscu u podmiotów gospodarczych
korzystających bezpośrednio lub pośrednio z takiego
finansowania, zgodnie z procedurami określonymi w rozporządzeniu
(Euratom, WE) nr 2185/96[20],
w celu określenia, czy miały miejsce nadużycia finansowe,
korupcja lub jakiekolwiek inne bezprawne działania, które wywierają
wpływ na interesy finansowe Unii Europejskiej w związku z umową
o udzielenie dotacji, decyzją o udzieleniu dotacji lub zamówieniem
dotyczącym finansowania przez Unię.
4.           Nie
naruszając przepisów ust. 1, 2 i 3, w umowach o współpracy z
państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi oraz umowach o
udzielenie dotacji, decyzjach o udzieleniu dotacji i zamówieniach
wynikających z wdrożenia niniejszego rozporządzenia
wyraźnie upoważnia się Komisję, Trybunał Obrachunkowy
i OLAF do prowadzenia takich audytów, kontroli i inspekcji na miejscu.
ROZDZIAŁ IV
MONITOROWANIE I OCENA
Artykuł 25
Monitorowanie
1.           Komisja corocznie monitoruje realizację programu „Horyzont 2020”,
jego programu szczegółowego i działań Europejskiego Instytutu
Innowacji i Technologii. Obejmuje to informacje dotyczące tematów
przekrojowych, takich jak zrównoważony rozwój i zmiana klimatu, w tym
informacje na temat wydatków związanych z klimatem.
2.           Komisja
składa sprawozdania na temat wyników monitorowania i upowszechnia te
wyniki.
Artykuł 26
Ocena
1.           Ocena jest prowadzona w czasie pozwalającym na ujęcie jej
wyników w procesie decyzyjnym.
(a)
Nie później niż do końca 2017 r.
Komisja przeprowadza z pomocą niezależnych ekspertów przegląd
Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii. Drugi przydział
środków finansowych na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i
Technologii jak określono w art. 6 ust. 3 zostanie udostępniony po
tym przeglądzie. W ramach przeglądu dokonuje się oceny
postępów Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii w kontekście
wszystkich z następujących czynników:
(i)      poziom wykorzystania środków z
pierwszego przydziału określonego w art. 6 ust. 3, z
rozróżnieniem pomiędzy kwotą wykorzystaną na rozwój WWiI
pierwszej generacji a skutkami kapitału zalążkowego dla drugiej
generacji, oraz umiejętnością Europejskiego Instytutu Innowacji
i Technologii przyciągania funduszy od partnerów z wspólnot wiedzy i
innowacji i z sektora prywatnego, jak określono w rozporządzeniu
XX/2012 [zmienione rozporządzenie EIT];
(ii)      uzgodniony harmonogram tworzenia
wspólnot wiedzy i innowacji trzeciej generacji oraz programowych potrzeb finansowych
istniejących wspólnot, w zależności od ich indywidualnego
rozwoju; oraz
(iii)     wkład Europejskiego Instytutu
Innowacji i Technologii oraz wspólnot wiedzy i innowacji na rzecz priorytetu
„Wyzwania społeczne” oraz celu szczegółowego „Wiodąca pozycja w
zakresie technologii wspomagających i przemysłowych” w ramach
programu „Horyzont 2020”.
(b)
Nie później niż w 2017 r. oraz z
uwzględnieniem oceny ex-post siódmego programu ramowego, która ma
zostać zakończona do końca 2015 r. oraz przeglądu
Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii, Komisja dokonuje z pomocą
niezależnych ekspertów śródokresowej oceny programu „Horyzont 2020”,
jego programu szczegółowego, w tym Europejskiej Rady ds. Badań
Naukowych i działań Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii,
dotyczącej osiągnięcia celów programu „Horyzont 2020” (pod
względem wyników i postępów w zakresie oddziaływania) oraz
dalszej stosowności wszystkich środków, skuteczności i
wykorzystania zasobów, potencjału dalszego uproszczenia i unijnej
wartości dodanej. Ocena ta uwzględnia również aspekty
dotyczące dostępu do finansowania dla uczestników we wszystkich
regionach i MŚP oraz promowania równouprawnienia płci. Ocena ta
uwzględnia ponadto wkład środków w osiągnięcie
unijnych priorytetów w zakresie inteligentnego, trwałego wzrostu
gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz
osiągnięcie wyników dotyczących długoterminowych skutków
wcześniejszych środków.
(c)
Nie później niż do końca 2023 r.
Komisja dokonuje z pomocą niezależnych ekspertów oceny ex-post
programu „Horyzont 2020”, jego programu szczegółowego i działań
Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii. Ocena obejmuje
zasadność, realizację i osiągnięcia oraz skutki
długoterminowe i trwałość środków i przyczyni się
do podjęcia decyzji na temat ewentualnego przedłużenia, zmiany
lub zawieszenia kolejnych środków.
2.           Wskaźniki
efektywności dla celów szczegółowych i dla Europejskiego Instytutu
Innowacji i Technologii, określone we wstępie do załącznika
I do niniejszego rozporządzenia, oraz dla celów szczegółowych
ustanowione w programie szczegółowym, w tym odnośne poziomy bazowe,
zapewniają minimalną podstawę oceny stopnia
osiągnięcia celów programu „Horyzont 2020”.
3.           Państwa
członkowskie dostarczają Komisji wszelkich danych i informacji koniecznych
do oceny i monitorowania przedmiotowych środków.
4.           Komisja
przekazuje wnioski z powyższych ocen programu „Horyzont 2020”, wraz ze
swoimi spostrzeżeniami, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu
Komitetowo Ekonomiczno-Społecznemu oraz Komitetowi Regionów.
TYTUŁ III
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 27
Uchylenie i przepisy przejściowe
1.           Decyzja
nr 1982/2006/WE traci moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2014 r.
2.           Jednakże
działania rozpoczęte na mocy decyzji nr 1982/2006/WE oraz
zobowiązania finansowe dotyczące tych działań
podlegają w dalszym ciągu przepisom tej decyzji do czasu ich
zakończenia.
3.           Wkład
finansowy, o którym mowa w art. 6 może również pokrywać wydatki
na wsparcie techniczne i administracyjne służące zapewnieniu
przejścia między niniejszym programem a środkami przyjętymi
na mocy decyzji nr 1982/2006/WE.
Artykuł 28
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w
życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie
wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we
wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego           W
imieniu Rady
Przewodniczący                                             Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK I
Ogólny zarys celów szczegółowych i działań
Ogólnym celem programu „Horyzont 2020” jest
utworzenie gospodarki opartej na wiedzy i innowacji w całej Unii oraz
przyczynienie się do zrównoważonego rozwoju. Wspiera on
realizację strategii „Europa 2020” oraz innych kierunków polityki Unii, a
także utworzenie i funkcjonowanie europejskiej przestrzeni badawczej.
Do oceny postępów osiągniętych
w zakresie celu ogólnego stosuje się następujące wskaźniki
efektywności:
–
cel dotyczący działań
badawczo-rozwojowych w ramach strategii „Europa 2020” (3 % PKB);
–
podstawowy wskaźnik innowacyjności w ramach
strategii „Europa 2020”.
Cel ogólny składa się z trzech
oddzielnych, lecz uzupełniających się wzajemnie priorytetów, z
których każdy obejmuje zbiór celów szczegółowych. Będą one
realizowane w spójny sposób, z myślą o promowaniu interakcji
między różnymi celami szczegółowymi, unikaniu powielania
wysiłków oraz wzmocnieniu zbiorczego oddziaływania.
Wspólne Centrum Badawcze wnosi wkład w
osiągnięcie ogólnego celu i priorytetów programu „Horyzont 2020”
poprzez cel szczegółowy polegający na świadczeniu ukierunkowanego
na potrzeby klienta wsparcia naukowego i technicznego dla polityki Unii w
różnych dziedzinach.
Europejski Instytut Innowacji i Technologii
(EIT) przyczynia się do osiągnięcia ogólnego celu i priorytetów
programu „Horyzont 2020” poprzez cel szczegółowy polegający na
integracji trójkąta wiedzy łączącego badania naukowe,
edukację i innowacje. Do oceny efektywności EIT stosuje się
następujące wskaźniki:
–
organizacje z obszaru uniwersytetów, biznesu i
badań naukowych zintegrowane w ramach wspólnot wiedzy i innowacji;
–
współpraca w ramach trójkąta wiedzy
prowadząca do opracowania innowacyjnych produktów i procesów.
W niniejszym załączniku
przedstawiono ogólny zarys celów szczegółowych i działań, o
których mowa w art. 5 ust. 2, 3 i 4.
Część I. Priorytet „Doskonała
baza naukowa”
Ta
część zmierza do wzmocnienia jakości bazy naukowej Unii i
jej rozszerzenia oraz do konsolidacji europejskiej przestrzeni badawczej w celu
zwiększenia konkurencyjności systemu badań naukowych i innowacji
Unii w skali globalnej. Składa się z czterech celów
szczegółowych:
(a)
Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN) w drodze ogólnounijnej konkurencji zapewni atrakcyjne i elastyczne
finansowanie, aby umożliwić utalentowanym i kreatywnym indywidualnym
naukowcom oraz ich zespołom koncentrację na najbardziej
obiecujących kierunkach badań na granicy nauk;
(b)
Przyszłe i powstające technologie wspierają wspólne badania w celu zwiększenia potencjału
Europy w zakresie zaawansowanych innowacji powodujących przesunięcie
paradygmatu. Wspierana będzie współpraca między dyscyplinami
naukowymi w odniesieniu do radykalnie nowych pomysłów obarczonych wysokim
stopniem ryzyka w celu przyspieszenia opracowania najbardziej obiecujących
nowych obszarów nauki i technologii oraz ustrukturyzowania
społeczności naukowych na szczeblu Unii;
(c)
Działania Marie Curie zapewnią najwyższej jakości innowacyjne szkolenia w
zakresie badań naukowych, a także atrakcyjne możliwości
rozwoju kariery i wymiany wiedzy, poprzez międzynarodową i
międzysektorową mobilność naukowców, w celu jak najlepszego
przygotowania ich do podjęcia obecnych i przyszłych wyzwań
społecznych;
(d)
Infrastruktura badawcza ma za zadanie rozwój europejskiej infrastruktury badawczej na rok 2020
i kolejne lata, wspieranie jej potencjału w zakresie innowacji i rozwoju
kapitału ludzkiego oraz uzupełnienie tych działań
powiązanymi działaniami w zakresie polityki Unii i współpracy
międzynarodowej.
W odniesieniu do każdego z tych celów wykazano wysoką
unijną wartość dodaną. Wspólnie tworzą one efektywny i
zrównoważony zbiór działań, które, wraz z działaniami na
poziomie krajowym i regionalnym, zorientowane są na cały zakres
potrzeb Europy w zakresie zaawansowanych badań naukowych i technologii. Połączenie
ich w jednym programie umożliwi realizowanie ich w sposób bardziej spójny,
zracjonalizowany, uproszczony i ukierunkowany, przy jednoczesnym zachowaniu
ciągłości, która ma zasadnicze znaczenie dla utrzymania ich
skuteczności.
Są to działania ze swojej istoty wybiegające w
przyszłość, budujące kompetencje w długim horyzoncie czasowym,
skupiające się na kolejnej generacji nauki, technologii, naukowców i
innowacji oraz zapewniające wsparcie dla nowych talentów z całej
Unii, państw stowarzyszonych i całego świata. W związku z
ich zorientowanym na naukę charakterem i w dużej mierze oddolnym,
nastawionym na inicjatywę badaczy sposobem finansowania, europejska
społeczność naukowa będzie mieć do odegrania
istotną rolę w określaniu kierunków badań realizowanych w
ramach programu.
Część II. Priorytet „Wiodąca
pozycja w przemyśle”
Ta część ma na celu
przyspieszenie rozwoju technologii i innowacji, które zapewnią podstawy
działania przedsiębiorstwom przyszłości i pomogą
innowacyjnym europejskim MŚP przeobrazić się w firmy wiodące
na rynku światowym. Składa się z trzech celów szczegółowych:
(a)
Wiodąca pozycja w zakresie technologii
wspomagających i przemysłowych zapewni
specjalne wsparcie na rzecz ICT, nanotechnologii, materiałów
zaawansowanych, biotechnologii, zaawansowanych systemów produkcji i
przetwarzania oraz technologii kosmicznej. Nacisk zostanie położony
na interakcje i konwergencję między różnymi technologiami i w
ich obrębie;
(b)
Dostęp do finansowania ryzyka służy przezwyciężeniu deficytów w
dostępności finansowania dłużnego i kapitałowego dla
działań badawczo-rozwojowych i innowacyjnych przedsiębiorstw i
projektów na wszystkich etapach rozwoju. Wraz z instrumentem kapitałowym
programu konkurencyjności w biznesie i MŚP wspiera on rozwój
kapitału venture na poziomie Unii;
(c)
Innowacje w MŚP
obejmą działania stymulujące wszystkie formy innowacji w
MŚP, ukierunkowane na MŚP odznaczające się potencjałem
wzrostu i ekspansji międzynarodowej na całym jednolitym rynku i poza
nim.
Powyższe działania będą
realizowane zgodnie z agendą o orientacji biznesowej. Budżetom celów
szczegółowych „Dostęp do finansowania ryzyka” oraz „Innowacje w
MŚP” przyświecać będzie logika nastawiona na
zapotrzebowanie, oddolna, bez uprzednio określonych celów. Uzupełnieniem
tych działań będzie wykorzystanie instrumentów finansowych i
specjalnego instrumentu MŚP, przy zastosowaniu podejścia opartego na
polityce, w ramach części „Wyzwania społeczne” i celu
szczegółowego „Wiodąca pozycja w zakresie technologii
wspomagających i przemysłowych”.
„Horyzont 2020” przyjmuje zintegrowane
podejście do udziału MŚP, dzięki czemu ok. 15 %
połączonych budżetów wszystkich celów szczegółowych
dotyczących wyzwań społecznych oraz celu szczegółowego
„Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i
przemysłowych” mogłoby zostać przeznaczone na MŚP.
Cel szczegółowy „Wiodąca pozycja w
zakresie technologii wspomagających i przemysłowych” stosuje
podejście zorientowane na technologię, w celu rozwijania technologii
wspomagających, które można wykorzystać w różnych
dziedzinach zastosowań oraz w różnych sektorach przemysłu i
usług. Wraz ze wsparciem części poświęconej wyzwaniom
społecznym wspierane są zastosowania tych technologii
umożliwiające stawianie czoła wyzwaniom społecznych.
Część III. priorytet Wyzwania
społeczne
Ta część stanowi
bezpośrednią reakcję na priorytety polityki i wyzwania społeczne
określone w strategii „Europa 2020” i mające doprowadzić do
uzyskania masy krytycznej wysiłków w zakresie badań naukowych i
innowacji z myślą o osiągnięciu celów strategicznych Unii. Finansowanie
będzie skupione na następujących celach szczegółowych:
(a)
zdrowie, zmiany demograficzne i dobrostan;
(b)
bezpieczeństwo żywnościowe,
zrównoważone rolnictwo, badania morskie oraz gospodarka ekologiczna;
(c)
bezpieczna, ekologiczna i efektywna energia;
(d)
inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport;
(e)
działania w dziedzinie klimatu, efektywna
gospodarka zasobami i surowcami;
(f)
integracyjne, innowacyjne i bezpieczne
społeczeństwa.
Wszystkie działania będą
realizowane z zastosowaniem podejścia zorientowanego na wyzwanie,
skupiającego się na priorytetach polityki, bez dokonywania uprzednio
dokładnego wyboru technologii czy rozwiązań, które należy
opracować. Nacisk zostanie położony na zgromadzenie masy
krytycznej zasobów i wiedzy w odniesieniu do różnych dziedzin, technologii
i dyscyplin nauki w celu sprostania wyzwaniom. Działania będą
obejmować pełny cykl, od badań naukowych po wprowadzenie na
rynek, z nowym ukierunkowaniem na działania związane z
innowacyjnością, takie jak pilotaż, demonstracja, poligony
doświadczalne, wsparcie dla zamówień publicznych, projekty, innowacje
zorientowane na użytkownika końcowego, innowacje społeczne oraz
absorpcja innowacji przez rynek.
Aby możliwe było sprostanie
wszystkim wyzwaniom, integralną część działań
stanowić będą nauki społeczne i humanistyczne. Ponadto
rozwój tych dyscyplin zostanie uwzględniony w celu szczegółowym
„Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa”. Wsparcie
będzie również ukierunkowane na zapewnienie solidnej podstawy
faktograficznej dla kształtowania polityki na poziomie
międzynarodowym, Unii, krajowym i regionalnym. Ze względu na globalny
charakter wielu z tych wyzwań, integralną część
działań podejmowanych w związku z każdym z nich
stanowić będzie współpraca międzynarodowa. Ponadto w ramach
celu szczegółowego „Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne
społeczeństwa” zapewnione zostanie przekrojowe wsparcie dla
współpracy międzynarodowej.
Cel szczegółowy „Integracyjne,
innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa” obejmuje również
działanie w zakresie eliminacji różnic w dostępie do badań
naukowych i innowacji, ze szczególnymi środkami służącymi
uwolnieniu potencjału doskonałości działań w mniej
rozwiniętych regionach Unii.
Integralną część programu
„Horyzont 2020” będzie stanowić działalność Wspólnego
Centrum Badawczego, zapewniając solidne faktograficzne wsparcie dla polityki
Unii. Będzie ona zorientowana na potrzeby klientów i uzupełniona
działaniami wybiegającymi w przyszłość.
EIT odegra ważną rolę poprzez
połączenie doskonałej jakości badań, edukacji i
innowacji, prowadząc do integracji trójkąta wiedzy. EIT dokona tego
głównie poprzez wspólnoty wiedzy i innowacji (WWiI). Ponadto zapewni
wymianę doświadczeń poza WWiI poprzez ukierunkowane środki
w zakresie upowszechniania i wymiany wiedzy, promując tym samym szybsze
przyjmowanie modeli innowacyjnych w Unii.
CZĘŚĆ I
DOSKONAŁA BAZA NAUKOWA
1.           Europejska Rada ds. Badań
Naukowych (ERBN)
1.1         Cel
szczegółowy
Cel szczegółowy polega na
zwiększeniu doskonałości, dynamiki i kreatywności
europejskich badań naukowych.
Europa wskazała jako swoją
ambicję przejście do nowego modelu gospodarki opartego na
inteligentnym, trwałym wzroście gospodarczym sprzyjającym
włączeniu społecznemu. Tego typu przeobrażenie
będzie wymagać więcej niż stopniowego usprawniania obecnych
technologii. Będzie wymagać znacznie zwiększonej zdolności
do innowacji opartych na nauce i stymulowanych radykalnie nową
wiedzą, co umożliwi Europie zajęcie wiodącej pozycji pod
względem przesunięć paradygmatu technologicznego, które to
przesunięcia będą kluczowymi czynnikami wzrostu wydajności,
konkurencyjności, zamożności i postępu społecznego w
przyszłości. W przeszłości takie przesunięcia
paradygmatu zwykle miały początek w bazie naukowej sektora
publicznego, po czym tworzyły podstawę dla powstania całych
nowych gałęzi przemysłu i sektorów.
Wiodące w skali światowej innowacje
są ściśle powiązane z najwyższą
jakością w nauce. Europa, będąca dawniej niekwestionowanym
liderem, spadła na dalszą pozycję w wyścigu do najlepszych
i przełomowych osiągnięć naukowych, a w
większości powojennych procesów ewolucji technologicznej odgrywała
wtórną rolę w stosunku do USA. Chociaż z Unii nadal pochodzi
najwięcej publikacji na świecie, z USA pochodzi dwukrotnie
więcej spośród najbardziej wpływowych opracowań (najlepszy
1 % według liczby cytowań). Także z międzynarodowych
rankingów uniwersytetów wynika, że w czołówce dominują uczelnie
amerykańskie. Ponadto 70 % wszystkich laureatów
Nagrody Nobla działa w USA.
Jednym z elementów
wyzwania jest fakt, że chociaż Europa i USA inwestują podobne
kwoty w bazę naukową sektora publicznego, w sektorze publicznym Unii
pracuje niemal trzykrotnie więcej naukowców, przez co wartość
inwestycji przypadającej na jednego naukowca jest zdecydowanie
niższa. Ponadto w USA finansowanie
jest bardziej selektywne pod względem przydzielania zasobów wiodącym
naukowcom. To pomaga wyjaśnić, dlaczego naukowcy sektora
publicznego w Unii są średnio mniej wydajni i ostatecznie mają
znacznie mniejsze łączne oddziaływanie naukowe niż ich
znacznie mniej liczni koledzy w USA.
Inny istotny
element wyzwania polega na tym, że w wielu państwach europejskich
sektor publiczny nadal nie oferuje najlepszym naukowcom wystarczająco
atrakcyjnych warunków. Może minąć wiele lat, zanim utalentowani
młodzi naukowcy zostaną uznanymi niezależnymi badaczami. Skutkiem
jest dramatyczne marnotrawstwo potencjału badawczego Europy poprzez
opóźnienie awansu nowej generacji naukowców, przynoszących ze
sobą nowe pomysły i energię, a także motywowanie wybitnych
naukowców rozpoczynających karierę do szukania możliwości
gdzie indziej.
Poza tym
wspomniane czynniki dodatkowo przyczyniają się do braku
atrakcyjności Europy w globalnej konkurencji o talenty naukowe. Zdolność
systemu amerykańskiego do zapewnienia większych zasobów na jednego
naukowca i lepszych perspektyw kariery wyjaśnia, dlaczego USA nadal
przyciąga najlepszych badaczy z całego świata, w tym
dziesiątki tysięcy z Unii.
1.2         Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
ERBN utworzono, aby zapewnić najlepszym
naukowcom Europy – zarówno mężczyznom, jak i kobietom – środki
niezbędne dla umożliwienia im skuteczniejszego konkurowania na
poziomie globalnym poprzez finansowanie indywidualnych zespołów na
podstawie ogólnoeuropejskiej konkurencyjności. Jest to jednostka
działająca autonomicznie: niezależna Rada Naukowa,
złożona z naukowców, inżynierów i uczonych cieszących
się uznaniem i dysponujących rozległą wiedzą
specjalistyczną, określa ogólną strategię naukową i
posiada pełne uprawnienia do podejmowania decyzji w sprawie badań
naukowych, które mają być finansowane. Są to podstawowe funkcje
ERBN, zapewniające skuteczność jej programu naukowego,
jakość jej działań oraz procesu wzajemnej oceny, a
także wiarygodność w społeczności naukowej.
Jako
ogólnoeuropejski konkurencyjny organ finansowania ERBN jest w stanie
korzystać z szerszej puli talentów i pomysłów niż byłoby to
możliwe w przypadku jakiegokolwiek systemu krajowego. Konkurują ze
sobą najlepsi naukowcy i najlepsze pomysły. Wnioskodawcy wiedzą,
że muszą osiągać wyniki na najwyższym poziomie, za co
nagrodą jest elastyczne finansowanie przy równych szansach, niezależne
od lokalnych wąskich gardeł czy dostępności środków w
kraju.
Oczekuje się
zatem, że badania pionierskie finansowane przez ERBN będą
mieć znaczne oddziaływanie przejawiające się postępami
dokonywanymi na rubieżach wiedzy, torowaniem drogi do osiągania nowych
i często nieoczekiwanych wyników naukowych i technologicznych oraz
tworzeniem nowych obszarów badań, co ostatecznie może zaowocować
radykalnie nowymi pomysłami stymulującymi innowacje i nowatorstwo w
biznesie, a także przyczynić się do rozwiązania wyzwań
społecznych. Połączenie wybitnych indywidualnych naukowców z
innowacyjnymi pomysłami stanowi istotny element wszystkich etapów
łańcucha innowacji.
Ponadto ERBN
wywiera istotny wpływ strukturalny, zapewniając silny bodziec poprawy
jakości europejskiego systemu badań naukowych w ogóle, a więc
jego zasięg jego oddziaływania wykracza poza naukowców i projekty
bezpośrednio finansowane przez ERBN. Projekty i naukowcy otrzymujący
finansowanie z ERBN stanowią wyrazisty i inspirujący przykład z
dziedziny pionierskich badań naukowych w Europie oraz zwiększają
jej widoczność i atrakcyjność dla najlepszych naukowców na
poziomie globalnym. Prestiż związany z zatrudnianiem beneficjentów
dotacji ERBN i związany z tym „znak jakości” prowadzi do nasilenia
konkurencji między europejskimi uniwersytetami i innymi organizacjami
badawczymi pod względem oferowania najbardziej atrakcyjnych warunków
najlepszym naukowcom. Ponadto zdolność krajowych systemów i
poszczególnych instytucji badawczych do przyciągnięcia
odnoszących sukcesy beneficjentów dotacji ERBN stanowi wskaźnik
umożliwiający im ocenę swoich relatywnych mocnych i słabych
stron oraz odpowiednią reformę polityki i stosowanych praktyk. Finansowanie
ERBN jest zatem dodatkowe w stosunku do wysiłków podejmowanych na poziomie
Unii, krajowym i regionalnym w celu reformowania, budowania zdolności i
uwalniania pełnego potencjału oraz atrakcyjności europejskiego
systemu badawczego.
1.3         Ogólny
zarys działań
Podstawowa działalność ERBN
polega na zapewnianiu długoterminowego finansowania w celu wsparcia
wybitnych naukowców i ich zespołów badawczych w przełomowych
badaniach oferujących duże korzyści, ale też obarczonych
wysokim ryzykiem.
Finansowanie ERBN
jest udzielane według następujących dobrze ugruntowanych zasad. Wyłącznym
kryterium przyznawania dotacji ERBN jest doskonałość naukowa. ERBN
działa w trybie „oddolnym”, bez wstępnie ustalonych priorytetów. Dotacje
ERBN są otwarte dla indywidualnych zespołów złożonych z
naukowców w dowolnym wieku i pochodzących z dowolnego kraju świata,
pracujących w Europie. ERBN promuje zdrową konkurencyjność
w całej Europie.
W sposób
szczególnie priorytetowy ERBN traktuje pomoc dla wybitnych
początkujących naukowców w zakresie osiągnięcia
niezależnego statusu poprzez zapewnienie odpowiedniego wsparcia na bardzo
ważnym etapie, kiedy konsolidują oni lub tworzą własny
zespół badawczy lub program.
W razie
konieczności ERBN udzieli również wsparcia na rzecz
pojawiających się nowych sposobów pracy w świecie nauki,
mających potencjał zapewnienia przełomowych wyników, a
także ułatwi weryfikację potencjału finansowanych przez
siebie badań pod względem innowacji komercyjnych i społecznych.
W związku z
tym do 2020 r. ERBN ma zamiar wykazać, że: w konkursach ERBN
uczestniczą najlepsi naukowcy, finansowane ERBN doprowadziło
bezpośrednio do powstania publikacji naukowych najwyższej
jakości, wprowadzenia na rynek i wykorzystania innowacyjnych technologii i
pomysłów, a także że ERBN w istotnym stopniu przyczyniła
się do stworzenia w Europie bardziej atrakcyjnego środowiska dla
najlepszych naukowców świata. W szczególności ERBN będzie
dążyć do wymiernego wzrostu udziału Unii w 1 %
najczęściej cytowanych publikacji na świecie. Ponadto
będzie ona dążyć do znacznego zwiększenia liczby
finansowanych przez siebie wybitnych naukowców spoza Europy, a także
określonej poprawy w zakresie praktyk instytucjonalnych i polityki
krajowej pod względem wspierania najlepszych naukowców.
Rada Naukowa ERBN będzie stale
monitorować działalność ERBN i analizować
możliwości optymalnego osiągnięcia swoich celów za
pomocą systemów dotacji kładących nacisk na
przejrzystość, stabilność i prostotę dla wnioskodawców
oraz pod względem realizacji i zarządzania, a także, w razie
potrzeby, najlepsze sposoby reagowania na zarysowujące się potrzeby. Będzie
dążyć do utrzymania i dalszego doskonalenia światowej klasy
systemu wzajemnej oceny ERBN, opartego na przejrzystości, uczciwości
i bezstronności w rozpatrywaniu wniosków, dzięki czemu będzie w
stanie wyróżnić najwyższą naukową jakość i
talent o przełomowym potencjale, bez względu na płeć,
narodowość czy wiek naukowca. Ponadto ERBN będzie nadal
prowadzić badania strategiczne w celu przygotowania i wsparcia swoich
działań, utrzymywać bliskie kontakty ze
społecznością naukową i innymi zainteresowanymi stronami
oraz starać się uzupełniać swoimi działaniami
inicjatywy badawcze na innych poziomach.
2.           Przyszłe i powstające
technologie (FET)
2.1.        Cel
szczegółowy
Cel szczegółowy polega na wspieraniu
radykalnych nowych technologii poprzez badanie nowych koncepcji obarczonych
wysokim ryzykiem, w oparciu o fundamenty naukowe. Zapewniając elastyczne
wsparcie dla zorientowanej na osiąganie celów i interdyscyplinarnej
współpracy badawczej w różnych skalach oraz przyjmując
innowacyjne praktyki w zakresie badań naukowych, dąży się
do określenia i wykorzystania możliwości oferujących
długofalowe korzyści obywatelom, gospodarce i
społeczeństwu.
Działania w tym zakresie będą
wspomagać badania naukowe wykraczające poza granice tego, co jest
znane, akceptowane lub szeroko przyjmowane oraz wspierać nowatorskie i
wizjonerskie myślenie w celu otwarcia obiecujących dróg ku efektywnym
nowym technologiom, z których część może
zapoczątkować wiodące paradygmaty technologiczne i intelektualne
na kolejne dziesięciolecia. Promowane będzie wykorzystanie
małoskalowych możliwości badawczych we wszystkich dziedzinach
badań, w tym podejmowanie zarysowujących się zagadnień oraz
wielkich naukowych i technologicznych wyzwań wymagających
połączenia sił i współpracy między programami z
całej Europy i spoza niej. To podejście jest zorientowane na
doskonałość i obejmuje weryfikację przedkonkurencyjnych
pomysłów dotyczących kształtowania przyszłości
technologii, umożliwiając społeczeństwu czerpanie
korzyści z multidyscyplinarnej współpracy badawczej, która musi
zostać podjęta na poziomie europejskim poprzez połączenie
badań opartych na nauce oraz badań opartych na wyzwaniach
społecznych lub konkurencyjności przemysłowej.
2.2.        Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Radykalne przełomy prowadzące do
przeobrażeń w coraz większym stopniu są uzależnione od
intensywnej współpracy między dyscyplinami nauki i technologii (np.
informacji i komunikacji, biologii, chemii, nauki o Ziemi,
materiałoznawstwa, neurobiologii i kognitywistyki, nauk społecznych,
ekonomii), a także sztuką i humanistyką. Wymaga to nie tylko
najwyższej jakości w zakresie nauki i technologii, lecz także
nowych postaw i nowatorskich interakcji między szerokim wachlarzem
podmiotów zainteresowanych badaniami naukowymi.
Nad niektórymi pomysłami można
pracować w małej skali, podczas gdy inne bywają tak
skomplikowane, że wymagają szeroko zakrojonego skoordynowanego
wysiłku podejmowanego przez dłuższy czas. Duże gospodarki
na świecie zdają sobie z tego sprawę, w związku z czym
narasta globalna konkurencja pod względem wyszukiwania i wykorzystania
pojawiających się możliwości technologicznych na granicy
nauki, mogących mieć istotne oddziaływanie pod względem
innowacji i korzyści dla społeczeństwa. Skuteczność
tego typu interwencji wymaga ich szybkiego rozwinięcia do dużej skali
poprzez połączenie programów na poziomie europejskim, krajowym i
regionalnym, wokół wspólnych celów, z myślą o
osiągnięciu masy krytycznej, promowaniu synergii oraz uzyskaniu
optymalnego efektu dźwigni.
Program FET uwzględnia całe spektrum
stymulowanych nauką innowacji: od oddolnych i prowadzonych na
niewielką skalę badań opartych na pomysłach
będących w zarodku lub wymagających weryfikacji, po budowę
nowych społeczności badawczych i innowacyjnych wokół nowych
dziedzin badań sprzyjających przeobrażeniom, a także
wielkoskalowe i obejmujące wiele podmiotów inicjatywy badawcze oparte na
agendach przewidujących osiągnięcie ambitnych i wizjonerskich
celów. Każdy spośród tych trzech poziomów zaangażowania ma
szczególną wartość, uzupełniając pozostałe i
umożliwiając synergię z nimi. Np. prowadzone na małą
skalę badania mogą ujawnić potrzebę opracowania nowych
zagadnień, co może skutkować poważną, opartą na
planie działania interwencją. Angażują one szeroką
gamę podmiotów zainteresowanych badaniami, w tym młodych naukowców i
MŚP intensywnie korzystające z badań naukowych, a także
społeczności zainteresowanych stron (podmiotów społecznych,
decydentów i przemysłu, a także naukowców z publicznego sektora
badawczego), formujące się w miarę kształtowania się,
dojrzewania i różnicowania się agend badawczych.
2.3.        Ogólny
zarys działań
Program FET ma charakter wizjonerski,
sprzyjający przeobrażeniom i niekonwencjonalny, natomiast w
prowadzonych w ich ramach działaniach stosuje się różne typy
logiki, od całkowitego otwarcia po różne stopnie strukturyzacji
zagadnień, społeczności i finansowania.
Różne rodzaje logiki znajdą
odzwierciedlenie w działaniach, we właściwej skali,
pozwalając na identyfikację i wykorzystanie możliwości
zapewnienia długoterminowych korzyści obywatelom, gospodarce i
społeczeństwu:
(a)
Sprzyjając nowatorskim pomysłom („FET
Open”) FET będą wspierać
znajdujące się w zarodku koncepcje badawcze w zakresie nauki i
technologii, zmierzające do stworzenia podstaw dla radykalnie nowych
przyszłych technologii poprzez zakwestionowanie obecnych paradygmatów i
eksplorację nieznanych obszarów. Oddolny proces wyboru, szeroko otwarty na
wszelkie pomysły badawcze, dostarczy zróżnicowanego portfela
ukierunkowanych projektów. Kluczowe jest wczesne wykrycie obiecujących
nowych obszarów, wynalazków i tendencji, a także przyciąganie nowych
i cechujących się dużym potencjałem podmiotów
zainteresowanych badaniami naukowymi i innowacjami.
(b)
Zwracając uwagę na zarysowujące
się zagadnienia i powstające społeczności („FET Proactive”), FET obejmą swoim zakresem wiele
obiecujących kierunków badań poszukiwawczych, odznaczających
się potencjałem wytworzenia masy krytycznej wzajemnie
powiązanych projektów, które będą obejmować szeroki wachlarz
wieloaspektowych działań badawczych i przyczynią się do
utworzenia europejskiej puli wiedzy.
(c)
Podejmując wielkie interdyscyplinarne
wyzwania naukowe i technologiczne („FET flagships”)
FET będą wspierać ambitne, realizowane na dużą
skalę, stymulowane nauką badania zmierzające do
osiągnięcia przełomu. Takie działania skorzystają na
dostosowaniu agend europejskich i krajowych. Postęp naukowy powinien
zapewniać solidną i szeroką podstawę dla przyszłych
innowacji technologicznych i ich gospodarczego wykorzystania w
różnorodnych dziedzinach, a także nowatorskie korzyści dla
społeczeństwa.
W celu optymalnego osiągnięcia
wyznaczonych celów, dla każdego działania zostanie określone
właściwe połączenie otwartości i różnych stopni
strukturyzacji zagadnień, społeczności i finansowania.
3.           Działania Marie Curie
3.1.        Cel
szczegółowy
Celem szczegółowym jest optymalny
rozwój i dynamiczne wykorzystanie kapitału intelektualnego Europy z
myślą zdobywaniu nowych umiejętności i innowacjach, a co za
tym idzie, o uwolnieniu całego potencjału wszystkich sektorów i
regionów.
Dobrze wyszkoleni, dynamiczni i kreatywni
naukowcy to podstawowy surowiec niezbędny do osiągania
najwybitniejszych osiągnięć naukowych i najbardziej
produktywnych, opartych na badaniach innowacji.
Europa dysponuje obszerną i
zróżnicowaną pulą wykwalifikowanych zasobów ludzkich w
dziedzinie badań naukowych i innowacji, wymagającą jednak
stałego uzupełniania, doskonalenia i dostosowania do szybko
zmieniających się potrzeb rynku pracy. Obecnie tylko 46 % tej puli
pracuje w sektorze przedsiębiorczości prywatnej, co jest
wskaźnikiem znacznie niższym niż u głównych konkurentów
gospodarczych Europy; np. w Chinach jest to 69 %, w Japonii 73 %, a w USA 80 %.
Ponadto w związku z aktualną sytuacją demograficzną, w
nadchodzących latach nieproporcjonalnie duża liczba naukowców
osiągnie wiek emerytalny. To, w połączeniu z zapotrzebowaniem na
wiele wysokiej jakości stanowisk badawczych wynikającym z
rosnącego wykorzystania badań w gospodarce UE, będzie
stanowić jedno z głównych wyzwań dla europejskich systemów
edukacji, badań naukowych i innowacji w przyszłości.
Konieczna reforma musi rozpocząć
się na wczesnych etapach kariery naukowców, podczas ich studiów
doktoranckich lub porównywalnych studiów podyplomowych. Europa musi
opracować nowoczesne, innowacyjne systemy szkolenia, odpowiadające
wysoce konkurencyjnym i coraz bardziej interdyscyplinarnym wymogom w zakresie
badań naukowych i innowacji. Zapewnienie naukowcom innowacyjnych
umiejętności potrzebnych do wykonywania przyszłych zadań
wymaga silnego zaangażowania przedsiębiorstw, w tym MŚP, i
innych podmiotów społeczno-gospodarczych. Ważne będzie
również zwiększenie mobilności tych naukowców, która obecnie
jest niewielka. W 2008 r. tylko 7% europejskich doktorantów studiowało w
innym państwie członkowskim, podczas gdy celem jest
osiągnięcie do 2030 r. wielkości 20%.
Ta reforma musi być kontynuowana na
wszystkich etapach kariery naukowców. Zasadnicze znaczenie ma zwiększenie
mobilności naukowców na wszystkich poziomach, w tym mobilności w
trakcie kariery, nie tylko między państwami, ale też między
sektorem publicznym a prywatnym. Stanowi to silną zachętę do
rozwoju nowych umiejętności. Jest również kluczowym czynnikiem
współpracy między środowiskiem akademickim, ośrodkami
badawczymi i przemysłem w różnych państwach. Czynnik ludzki to
podstawa trwałej współpracy, która jest kluczowym czynnikiem
umożliwiającym innowacyjnej i kreatywnej Europie sprostanie wyzwaniom
społecznym, a zarazem przezwyciężenie rozdrobnienia polityki
prowadzonej przez poszczególne państwa. Współpraca i wymiana wiedzy
poprzez indywidualną mobilność na wszystkich etapach kariery
oraz poprzez wymianę wysoko wykwalifikowanego personelu naukowego i
badawczego ma podstawowe znaczenie dla powrotu Europy na ścieżkę
zrównoważonego wzrostu oraz w celu sprostania wyzwaniom społecznym.
Jeśli Europa ma dorównać swoim
konkurentom w dziedzinie badań naukowych i innowacji, musi
zachęcić większą liczbę młodych kobiet i
mężczyzn do podjęcia karier naukowych oraz zapewnić wysoce
atrakcyjne możliwości i środowiska badań i innowacji. Najbardziej
utalentowane osoby, z Europy i spoza niej, powinny postrzegać Europę
jako szczególnie korzystne miejsce pracy. Równouprawnienie płci,
atrakcyjne stałe zatrudnienie i warunki pracy, a także uznanie to
podstawowe aspekty, w odniesieniu do których w całej Europie należy
zapewnić spójne podejście.
3.2.        Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Ani samo finansowanie Unii, ani
działające indywidualnie państwa członkowskie nie
będą w stanie sprostać temu wyzwaniu. Państwa
członkowskie wprowadziły wprawdzie reformy zmierzające do
udoskonalenia swoich instytucji szkolnictwa wyższego oraz do modernizacji
systemu szkolenia, jednak w skali Europy postępy są nierówne i
między poszczególnymi krajami występują duże różnice. Ogólnie
rzecz biorąc, współpraca naukowa i technologiczna między
sektorem publicznym a prywatnym w Europie pozostaje słaba. To samo dotyczy
równouprawnienia płci oraz wysiłków zmierzających do
przyciągania studentów i naukowców spoza EPB. Obecnie ok. 20 % doktorantów
w Unii to obywatele państw trzecich, podczas gdy w USA ich liczba wynosi
ok. 35 %. Aby zmiana nastąpiła szybciej, na szczeblu Unii wymagane
jest podejście strategiczne wykraczające poza granice państw. Finansowanie
Unii jest niezbędne dla zachęcenia do przeprowadzenia
niezbędnych reform strukturalnych.
Działania Marie Curie doprowadziły
do znacznych postępów w zakresie promowania mobilności, zarówno
transnarodowej, jak i międzysektorowej, a także zapewniania
możliwości rozwijania karier naukowych w skali europejskiej i
międzynarodowej, na doskonałych warunkach zatrudnienia i pracy
wynikających z Europejskiej karty naukowca i Kodeksu postępowania
przy rekrutacji pracowników naukowych. Pod względem skali i zakresu,
finansowania, międzynarodowego charakteru, pozyskiwania i transferu wiedzy
nie mają one odpowiednika w państwach członkowskich. Wzmocniły
one zasoby instytucji zdolnych do przyciągania naukowców z zagranicy, tym
samym sprzyjając upowszechnianiu się centrów doskonałości w
całej Unii. Dzięki wyraźnemu efektowi strukturyzacji, stanowią
wzór do naśladowania, upowszechniając najlepsze praktyki na poziomie
krajowym. Poprzez oddolne podejście, działania Marie Curie
umożliwiły znacznej większości takich instytucji szkolenie
i doskonalenie umiejętności nowej generacji naukowców, zdolnych
sprostać wyzwaniom społecznym.
Dalszy rozwój działań Marie Curie
będzie stanowić istotny wkład w rozwój europejskiej przestrzeni
badawczej. Dzięki swojej ogólnoeuropejskiej, konkurencyjnej strukturze
finansowania działania Marie Curie będą promować nowe,
kreatywne i innowacyjne typy szkolenia, takie jak programy doktoranckie
realizowane we współpracy z przedsiębiorstwami, obejmujące
podmioty z dziedziny edukacji, badań naukowych i innowacji, które
będą musiały konkurować w skali globalnej o reputację
ośrodków najwyższej jakości. Zapewniając finansowanie Unii
dla najlepszych programów badawczych i naukowych zgodnie z zasadami
innowacyjnego szkolenia doktorantów w Europie, będą również
promować szersze upowszechnianie i absorpcję bardziej ustrukturyzowanych
programów szkolenia doktorantów.
Stypendia Marie Curie będą
również udzielane na potrzeby tymczasowej mobilności
doświadczonych naukowców i inżynierów przenoszących się z
instytucji publicznych do sektora prywatnego i odwrotnie, co zapewni uniwersytetom,
ośrodkom badawczym i przedsiębiorstwom wsparcie oraz
zachętę do wzajemnej współpracy w skali europejskiej i
międzynarodowej. Dzięki dobrze ugruntowanemu, przejrzystemu i
uczciwemu systemowi oceny, działania Marie Curie umożliwią
identyfikację wybitnych talentów w dziedzinie badań naukowych i
innowacji w drodze międzynarodowej konkurencji, co zapewnia naukowcom
prestiż, a zatem również motywację do rozwijania kariery w
Europie.
Wyzwania społeczne, którym będą
musieli sprostać wysoko wykwalifikowani naukowcy i specjaliści ds.
innowacji, nie są problemem tylko Europy. Są to wyzwania
międzynarodowe o ogromnej złożoności i skali. Najlepsi
naukowcy w Europie i na świecie muszą współpracować ponad
granicami dzielącymi kraje, sektory i dyscypliny. Działania Marie Curie
będą odgrywać pod tym względem kluczową rolę,
wspierając wymianę personelu, która będzie sprzyjać
nastawieniu na współpracę poprzez międzynarodową i
międzysektorową wymianę wiedzy, która jest tak istotna dla
otwartych innowacji.
Rozszerzenie mechanizmów
współfinansowania działań Marie Curie będzie mieć
podstawowe znaczenie dla powiększenia europejskiej puli talentów. Ilościowy
i strukturalny wpływ działania Unii zostanie zwiększony poprzez
wykorzystanie regionalnego, krajowego, międzynarodowego i prywatnego
finansowania w celu tworzenia nowych programów oraz otwarcia już
istniejących programów na międzynarodowe i międzysektorowe
szkolenia, mobilność i rozwój kariery. Taki mechanizm wzmocni
powiązania między staraniami podejmowanymi w dziedzinie badań naukowych
i edukacji na poziomie krajowym a wysiłkami na poziomie Unii.
Wszystkie działania związane z tym
wyzwaniem przyczynią się do wprowadzenia w Europie zupełnie
nowego sposobu myślenia, mającego podstawowe znaczenie dla
kreatywności i innowacji. Środki finansowania działań Marie
Curie ułatwią łączenie zasobów w Europie, w rezultacie
prowadząc do udoskonalenia koordynacji i zarządzania w odniesieniu do
szkolenia naukowców, ich mobilności i rozwoju kariery. Przyczynią się do osiągnięcia
celów strategicznych określonych w inicjatywach „Unia innowacji”, „Mobilna
młodzież” i „Program na rzecz nowych umiejętności i
zatrudnienia” oraz będą mieć zasadnicze znaczenie dla
urzeczywistnienia europejskiej przestrzeni badawczej.
3.3.        Ogólny
zarys działań
(a)
Wspieranie nowych umiejętności poprzez
najwyższej jakości wstępne szkolenie naukowców
Celem jest wyszkolenie nowego pokolenia
kreatywnych i innowacyjnych naukowców, zdolnych do przekształcenia wiedzy
i pomysłów w produkty i usługi przynoszące Unii korzyści
gospodarcze i społeczne.
Kluczowe działania będą
polegały na zapewnieniu naukowcom na poziomie podyplomowym najwyższej
jakości innowacyjnego szkolenia na wczesnym etapie poprzez
interdyscyplinarne projekty lub programy studiów doktoranckich obejmujące
uniwersytety, instytucje badawcze, przedsiębiorstwa, MŚP i inne
podmioty społeczno-gospodarcze z różnych państw. Skutkiem
będą lepsze perspektywy kariery dla młodych naukowców na
poziomie podyplomowym, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym.
(b)
Sprzyjanie najwyższej jakości poprzez
transgraniczną i międzysektorową mobilność
Celem jest zwiększenie kreatywnego i
innowacyjnego potencjału doświadczonych naukowców na wszystkich
etapach kariery poprzez zapewnienie możliwości transgranicznej i
międzysektorowej mobilności.
Kluczowe działania będą
polegały na zachęceniu doświadczonych naukowców do poszerzania
lub pogłębiania kompetencji poprzez mobilność
związaną z udostępnieniem atrakcyjnych możliwości
rozwoju kariery na uniwersytetach, w ośrodkach badawczych,
przedsiębiorstwach, MŚP i innych podmiotach
społeczno-gospodarczych w całej Europie i poza nią. Wspierane
będą również możliwości wznowienia kariery po
przerwie.
(c)
Stymulowanie innowacji poprzez proces wzajemnej
inspiracji w dziedzinie wiedzy
Celem jest wzmocnienie międzynarodowej
współpracy transgranicznej i międzysektorowej poprzez wymianę
personelu z dziedziny badań naukowych i innowacji z myślą o
skuteczniejszym stawieniu czoła globalnym wyzwaniom.
Kluczowe działania będą
polegały na wsparciu krótkoterminowych wymian personelu z dziedziny
badań naukowych i innowacji w ramach partnerstw uniwersytetów, instytucji
badawczych, przedsiębiorstw, MŚP i innych podmiotów
społeczno-gospodarczych w Europie i na całym świecie. Będzie
to obejmować promowanie współpracy z państwami trzecimi.
(d)
Zwiększenie wpływu organizacyjnego przez
współfinansowanie działań
Celem jest zwiększenie, przy
wykorzystaniu dodatkowo pozyskanych funduszy, ilościowego i strukturalnego
wpływu działań Marie Curie oraz sprzyjanie najwyższej
jakości na poziomie krajowym w zakresie szkolenia naukowców, ich
mobilności i rozwoju kariery.
Kluczowe działania będą
polegały na zachęceniu, poprzez mechanizm współfinansowania,
organizacji regionalnych, krajowych i międzynarodowych do tworzenia nowych
programów oraz otwarcia już istniejących programów na
międzynarodowe i międzysektorowe szkolenia, mobilność i
rozwój kariery. Pozwoli to na podniesienie jakości szkolenia naukowców w
Europie na wszystkich etapach kariery, w tym na poziomie doktoranckim,
ułatwienie swobodnego przepływu naukowców i wiedzy naukowej w
Europie, promowanie atrakcyjnych karier naukowych poprzez otwartą
rekrutację i zachęcające warunki pracy, wspieranie
współpracy w zakresie badań naukowych i innowacji między uniwersytetami,
instytucjami badawczymi i przedsiębiorstwami, wspomaganie współpracy
między państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi.
(e)
Konkretne działania wspierające i
polityczne
Celem jest monitorowanie postępów,
określenie luk w działaniach Marie Curie i zwiększenie ich
oddziaływania. W tym kontekście opracowane zostaną
wskaźniki oraz przeanalizowane zostaną dane odnoszące się
do mobilności naukowców, ich umiejętności i karier; będzie
to miało na celu zapewnienie synergii i bliskiej koordynacji z
działaniami strategicznymi dotyczącymi naukowców, ich pracodawców i
sponsorów prowadzonymi w ramach celu szczegółowego „Integracyjne,
innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa”. Działania
będą miały na celu podniesienie świadomości na temat
znaczenia i atrakcyjności kariery badawczej oraz upowszechnianie wyników
działalności badawczej i innowacyjnej pozyskanych dzięki pracom
wspieranym w ramach działań Marie Curie.
4.           Infrastruktury badawcze
4.1         Cel
szczegółowy
Celem
szczegółowym jest zapewnienie Europie światowej klasy infrastruktury
naukowo-badawczej, dostępnej dla wszystkich naukowców w Europie i poza jej
granicami, oraz pełne wykorzystanie jej potencjału w zakresie rozwoju
nauki i innowacji.
Infrastruktura
naukowo-badawcza to kluczowy czynnik warunkujący konkurencyjność
Europy w pełnym przekroju dziedzin nauki, istotny również dla
innowacji opartych na nauce. Badania w wielu obszarach nie są możliwe
bez dostępu do superkomputerów, źródeł promieniowania dla nowych
materiałów, pomieszczeń czystych do badań nanotechnologicznych,
banków danych do badań genomicznych i badań z zakresu nauk
społecznych, obserwatoriów do badań z zakresu nauk o Ziemi,
szerokopasmowych sieci do przesyłu danych itd. Infrastruktura
naukowo-badawcza pomaga w prowadzeniu badań niezbędnych do rozwiązania
wielkich wyzwań społecznych, dotyczących energii, zmiany
klimatu, gospodarki ekologicznej oraz zdrowia i dobrostanu wszystkich obywateli
przez cały okres ich życia. Stymuluje ona współpracę ponad
granicami i między dyscyplinami oraz tworzy spójną i otwartą
przestrzeń europejską dla badań internetowych. Promuje
mobilność ludzi i pomysłów, łączy najlepszych
naukowców z Europy i świata oraz podnosi poziom edukacji naukowej. Stymuluje
najwyższą jakość w europejskich społecznościach
badawczych i innowacyjnych oraz może służyć do prezentacji
wybitnych osiągnięć naukowych szerszemu społeczeństwu.
Jeśli ma
być utrzymany światowy poziom prowadzonych w Europie badań, musi
ona zapewnić odpowiednią i stabilną podstawę dla budowy,
utrzymania i eksploatacji infrastruktury naukowo-badawczej. Wymaga to
zasadniczej, skutecznej współpracy między instytucjami
finansującymi na szczeblu Unii, krajowym i regionalnym; w tym celu
ustanowione zostaną silne powiązania z polityką spójności
pozwalające na zapewnienie synergii i spójnego podejścia.
Ten cel
szczegółowy jest związany z podstawowym założeniem
inicjatywy przewodniej „Unia innowacji”, kładącej nacisk na
zasadniczą rolę, jaką światowej klasy infrastruktura
naukowo-badawcza odgrywa pod względem umożliwiania przełomowych
nadań naukowych i innowacji. Inicjatywa podkreśla, że budowa i
funkcjonowanie infrastruktury naukowo-badawczej wymaga łączenia
zasobów w skali całej Europy, a w niektórych przypadkach w skali
globalnej. Także inicjatywa przewodnia „Europejska agenda cyfrowa”
uwypukla potrzebę wzmocnienia europejskiej infrastruktury elektronicznej
oraz znaczenie rozwijania klastrów innowacyjnych dla zapewnienia Europie
przewagi w dziedzinie innowacji.
4.2.        Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Nowoczesna
infrastruktura naukowo-badawcza jest coraz bardziej złożona i
kosztowna, często wymagając integracji różnego wyposażenia,
usług i źródeł danych oraz rozległej współpracy
transnarodowej. Żaden pojedynczy kraj nie dysponuje zasobami
wystarczającymi do wsparcia całej potrzebnej mu infrastruktury
naukowo-badawczej. W ostatnich latach poczyniono znaczne postępy pod
względem europejskiego podejścia do infrastruktury naukowo-badawczej,
co przejawia się realizacją planu działania ESFRI w odniesieniu
do infrastruktury[21],
integracją i otwarciem krajowych obiektów badawczych oraz rozwojem
infrastruktury elektronicznej mającej podstawowe znaczenie dla cyfrowej
europejskiej przestrzeni badawczej. Sieci infrastruktury naukowo-badawczej w
Europie wzmacniają nasz kapitał ludzki, zapewniając
światowej klasy szkolenie dla nowego pokolenia naukowców i inżynierów
oraz promując interdyscyplinarną współpracę.
Dalsza rozbudowa i
poszerzone wykorzystanie infrastruktury naukowo-badawczej na poziomie Unii w
istotnym stopniu przyczynią się do rozwoju europejskiej przestrzeni
badawczej. Państwa członkowskie wprawdzie nadal odgrywają
podstawową rolę pod względem rozwijania i finansowania
infrastruktury naukowo-badawczej, jednak Unia odgrywa istotną rolę,
polegającą na wspieraniu infrastruktury na poziomie unijnym,
promowaniu tworzenia nowych obiektów, umożliwiania szerokiego dostępu
do infrastruktury krajowej i europejskiej oraz zapewnienia spójności i
skuteczności polityki regionalnej, krajowej, europejskiej i
międzynarodowej. Jest to konieczne nie tylko dla zapobiegania powielaniu
wysiłków oraz dla koordynowania i racjonalizacji wykorzystania obiektów,
lecz także dla połączenia zasobów umożliwiającego Unii
pozyskiwanie i eksploatowanie infrastruktury naukowo-badawczej na poziomie
światowym.
Korzyści
skali i zakresu osiągane dzięki europejskiemu podejściu w
zakresie budowy infrastruktury naukowo-badawczej, w tym infrastruktury
elektronicznej, jej wykorzystania i zarządzania nią, przyczynią
się w znacznym stopniu do wzmocnienia europejskiego potencjału w
zakresie badań naukowych i innowacji.
4.3.        Ogólny
zarys działań
Działania
mają na celu budowę europejskiej infrastruktury badawczej na 2020 r.
i lata kolejne, wspieranie jej potencjału innowacyjnego i kapitału
ludzkiego oraz wzmocnienie europejskiej polityki w tym zakresie.
(a)
Rozwijanie europejskiej infrastruktury badawczej na
miarę 2020 r. i dalszej przyszłości
Celem jest zapewnienie wdrożenia i
wykorzystania ESFRI oraz innych rodzajów światowej klasy infrastruktury
naukowo-badawczej; integracja i zapewnienie dostępu do krajowej
infrastruktury naukowo-badawczej; a także rozwijanie, wdrażanie i
eksploatacja e-infrastruktury.
(b)
Wspieranie innowacyjnego potencjału
infrastruktury badawczej i jej kapitału ludzkiego
Celem jest wspomaganie infrastruktury
naukowo-badawczej w zakresie wczesnego przyjmowania technologii, promowanie
partnerstw badawczo-rozwojowych z przemysłem, ułatwianie ich
przemysłowego wykorzystania oraz stymulowanie tworzenia klastrów
innowacyjnych. W ramach tego działania będzie również wspierane
szkolenie i/lub wymiana personelu zarządzającego infrastrukturą
naukowo-badawczą oraz obsługującego ją.
(c)
Wzmocnienie europejskiej polityki w zakresie
infrastruktury badawczej i współpracy międzynarodowej
Celem jest wspieranie partnerstw między
odnośnymi decydentami a organami finansującymi, tworzenia narzędzi
mapowania i monitorowania na potrzeby procesu decyzyjnego, a także
współpracy międzynarodowej.
Cele drugiego i
trzeciego działania będą realizowane w drodze specjalnych
środków, a także, w stosownych przypadkach, w drodze środków
objętych pierwszym działaniem.
CZĘŚĆ II
WIODĄCA POZYCJA W PRZEMYŚLE
1.           Wiodąca pozycja w zakresie
technologii wspomagających i przemysłowych
Celem szczegółowym jest budowa i
utrzymanie wiodącej globalnej pozycji w zakresie technologii
wspomagających oraz badań naukowych i innowacji dotyczących
przestrzeni kosmicznej, stanowiących podstawę konkurencyjności w
wielu istniejących i powstających gałęziach przemysłu
i sektorach.
Globalne otoczenie biznesu zmienia się w
szybkim tempie, a cele strategii „Europa 2020” dotyczące inteligentnego,
trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu
społecznemu stawiają przed europejskim przemysłem zarówno
wyzwania, jak i możliwości. Europa potrzebuje przyspieszenia w
dziedzinie innowacji, przeobrażenia uzyskanej wiedzy w sposób pozwalający
na udoskonalenie i zwiększenie atrakcyjności istniejących
produktów, usług i rynków, a także na tworzenie nowych Innowacje
należy wykorzystywać w najszerszym rozumieniu, nie tylko w
technologii, lecz także w biznesie oraz w kwestiach organizacyjnych i społecznych.

Utrzymanie się w czołówce globalnej
konkurencji dzięki silnej bazie technologicznej i zdolnościom
przemysłowym wymaga zwiększenia strategicznych inwestycji w badania
naukowe, rozwój, walidację i programy pilotażowe w dziedzinach
technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), nanotechnologie, materiały
zaawansowane, Biotechnologia, zaawansowane systemy produkcji i przetwarzania oraz
przestrzeń kosmiczna.
Udane opanowanie i wdrożenie technologii
wspomagających przez przemysł europejski to kluczowy czynnik dla
wzmocnienia wydajności Europy oraz jej zdolności do innowacji i dla
zagwarantowania, że Europa posiada zaawansowaną,
zrównoważoną i konkurencyjną gospodarkę, pozycję
globalnego lidera w sektorach zastosowania najnowocześniejszych technologii
oraz zdolność do opracowania skutecznych rozwiązań dla
wyzwań społecznych. Ze względu na swój wszechogarniający
charakter, takie działania mogą stymulować dalsze postępy
poprzez wzajemnie uzupełniające się inwestycje i zastosowania,
zapewniając wyższy zwrot z inwestycji w takie technologie niż w
jakiejkolwiek innej dziedzinie.
Działania te przyczynią się to
osiągnięcia celów inicjatyw przewodnich strategii „Europa 2020” –
„Unii innowacji”, „Europy efektywnie korzystającej z zasobów”, „Polityki
przemysłowej w erze globalizacji”, „Europejskiej agendy cyfrowej” oraz
celów Unii związanych z polityką w zakresie przestrzeni kosmicznej.
Komplementarność
z innymi działaniami w ramach programu „Horyzont 2020”
Działania
związane z celem „Wiodąca pozycja w zakresie technologii
wspomagających i przemysłowych” będą opierać się
przede wszystkim na agendach badań naukowych i innowacji zdefiniowanych
przez przemysł i biznes wraz ze społecznością naukową
oraz będą silnie ukierunkowane na wykorzystanie inwestycji sektora prywatnego.

Wraz z
odnośnymi wyzwaniami wspierane będzie włączenie technologii
wspomagających do rozwiązań w zakresie wyzwań
społecznych. W ramach celu „Wiodąca pozycja w zakresie technologii
wspomagających i przemysłowych” wspierane będzie zastosowanie
technologii wspomagających niewchodzących w zakres żadnego z
wyzwań społecznych, lecz ważnych dla wzmocnienia
konkurencyjności europejskiego przemysłu.
Wspólne podejście
Podejście
będzie obejmować działania prowadzone zgodnie z agendą oraz
bardziej otwarte obszary w celu promowania innowacyjnych projektów i
przełomowych rozwiązań. Nacisk zostanie położony na
badania i rozwój, wielkoskalowe projekty pilotażowe i działania w
zakresie demonstracji, poligony doświadczalne i żywe laboratoria,
prace nad prototypami i walidację produktów w liniach pilotażowych. Działania
będą projektowane w sposób zwiększający
konkurencyjność przemysłową poprzez stymulowanie
przemysłu, a w szczególności MŚP, do większych inwestycji w
badania naukowe i w innowacje.
Zintegrowane podejście do kluczowych technologii
wspomagających
Istotnym aspektem celu „Wiodąca pozycja w zakresie technologii
wspomagających i przemysłowych” są kluczowe technologie
wspomagające (KET), definiowane jako mikro- i nanoelektronika, fotonika,
nanotechnologia, biotechnologia, materiały zaawansowane i zaawansowane
systemy produkcyjne[22].
Takie multidyscyplinarne, wymagające rozległej wiedzy i dużego
kapitału technologie obejmują wiele zróżnicowanych sektorów,
tworząc podstawę dla osiągnięcia istotnej przewagi konkurencyjnej
przez przemysł europejski. Zintegrowane podejście, wspierające
oddziaływanie kluczowych technologii wspomagających,
przejawiające się łączeniem, konwergencją i wzajemnym
inspirowaniem się różnych cykli innowacji i łańcuchów
wartości, może zapewnić obiecujące wyniki badań
naukowych i otworzyć drogę dla nowych technologii przemysłowych,
produktów, usług i nowatorskich zastosowań (np. w przestrzeni
kosmicznej, transporcie, środowisku, zdrowiu itd.). Liczne interakcje
technologii wspomagających i kluczowych technologii wspomagających
będą zatem wykorzystywane w elastyczny sposób jako ważne
źródło innowacji. Podejście to uzupełni wsparcie dla
badań i innowacji w zakresie KET świadczone przez organy krajowe lub
regionalne z funduszy polityki spójności w ramach strategii inteligentnej
specjalizacji.
W przypadku
technologii wspomagających i przemysłowych, w tym kluczowych
technologii wspomagających, ważnym celem będzie wspieranie
interakcji między technologiami oraz z zastosowaniami związanymi z
wyzwaniami społecznymi. Zostanie to w pełni uwzględnione w
pracach nad przygotowaniem i wdrożeniem agend i priorytetów. Wymaga to
pełnego zaangażowania zainteresowanych stron reprezentujących
różne punkty widzenia w ustalanie i wdrażanie priorytetów. W
niektórych przypadkach konieczne będą również działania
wspólnie finansowane ze środków przeznaczonych na technologie
wspomagające i przemysłowe oraz na odnośne wyzwania
społeczne. Dotyczy to m.in. wspólnego finansowania partnerstw
publiczno-prywatnych mających na celu rozwój technologii i zastosowanie
ich w odniesieniu do wyzwań społecznych.
Technologie
informacyjno-komunikacyjne odgrywają ważną rolę, jako
że obejmują one niektóre kluczowe technologie wspomagające i
oferują kluczową podstawową infrastrukturę,
technologię i systemy niezbędne dla ważnych procesów
gospodarczych i społecznych oraz nowych produktów i usług prywatnych
i publicznych. Europejski przemysł musi utrzymać się w
czołówce rozwoju technologicznego w dziedzinie ICT, w której wiele
technologii wchodzi w nową, przełomową fazę,
otwierając nowe możliwości.
Przestrzeń
kosmiczna to szybko rozwijający się sektor badań,
dostarczający informacji ważnych dla wielu sektorów
współczesnego społeczeństwa, odnoszący się do
uniwersalnych kwestii naukowych i pozwalający na zabezpieczenie pozycji
Unii jako istotnego gracza na arenie międzynarodowej. Badania w zakresie
przestrzeni kosmicznej obejmują wszystkie działania podejmowane w
przestrzeni kosmicznej, ale w chwili obecnej pozostają rozdrobnione w
ramach różnych programów krajowych prowadzonych przez niektóre
państwa członkowskie Unii. Dla zachowania konkurencyjności,
ochrony unijnej infrastruktury kosmicznej takiej jak Galileo oraz zapewnienia
Unii przyszłej roli w zakresie przestrzeni kosmicznej niezbędne jest
wprowadzenie koordynacji i inwestycji w badania kosmiczne na szczeblu Unii
(zob. art. 189 TFUE). Ponadto innowacyjne usługi niższego szczebla i
zastosowania wykorzystujące informacje pozyskane w trakcie badań
przestrzeni kosmicznej stanowią ważne źródło wzrostu gospodarczego
i nowych miejsc pracy.
Partnerstwo i wartość dodana
Europa może
osiągnąć masę krytyczną poprzez partnerstwa, klastry,
sieci i normalizację, promując współpracę między
różnymi dyscyplinami nauki i technologii oraz sektorami o podobnych
potrzebach w zakresie badań i rozwoju, doprowadzając do
przełomów, powstania nowych technologii oraz innowacyjnych
rozwiązań.
Opracowanie i
wdrożenie agend w zakresie badań naukowych i innowacji poprzez
partnerstwa publiczno-prywatne, tworzenie efektywnych powiązań
między przemysłem a środowiskiem akademickim, pozyskiwanie
dodatkowych inwestycji, dostęp do finansowania ryzyka, normalizacja oraz
wsparcie dla przedkomercyjnych zamówień publicznych i zamówień na
innowacyjne produkty i usługi – wszystko to są aspekty o zasadniczym
znaczeniu dla konkurencyjności.
Pod tym
względem potrzebne są też silne związki z EIT,
umożliwiające wspomaganie największych talentów w sektorze
przedsiębiorstw oraz przyspieszenie innowacji poprzez zgromadzenie osób z
różnych krajów, dyscyplin i organizacji.
Współpraca na poziomie Unii może
również wspierać możliwości handlowe poprzez rozwijanie
europejskich lub międzynarodowych norm w zakresie nowo powstających
produktów i usług oraz technologii. Promowane będą
działania wspierające normalizację oraz
interoperacyjność, bezpieczeństwo i ułatwiające
przygotowanie regulacji prawnych.
1.1.        Technologie
informacyjno-komunikacyjne (ICT)
1.1.1.     Cel
szczegółowy dla ICT
Zgodnie z „Europejską agendą
cyfrową”[23], celem szczegółowym badań naukowych i innowacji w dziedzinie
ICT jest umożliwienie Europie rozwinięcia i wykorzystania
możliwości związanych z postępem w tej dziedzinie z
korzyścią dla obywateli, przedsiębiorstw i
społeczności naukowych.
Jako największa gospodarka świata,
posiadająca zarazem największy udział w światowym rynku
ICT, którego wartość wynosi dziś ponad 2600 mld EUR, Europa
może w uzasadniony sposób oczekiwać, że jej
przedsiębiorstwa, rządy, ośrodki badawczo-rozwojowe i
uniwersytety będą liderami rozwoju w dziedzinie ICT,
rozszerzającymi działalność biznesową w tej dziedzinie
i więcej inwestującymi w związane z nią innowacje.
Do 2020 r. europejski sektor ICT powinien
zaopatrywać co najmniej ekwiwalent swojego udziału w globalnym rynku
ICT (dziś wskaźnik ten jest równy jednej trzeciej). Europa
powinna również rozwijać innowacyjne przedsiębiorstwa w
dziedzinie ICT, dzięki czemu jedna trzecia wszystkich wydatków
przedsiębiorstw na badania naukowe i rozwój w tej dziedzinie,
wynoszących obecnie ponad 35 mld EUR rocznie, będzie inwestowana przez
firmy utworzone w ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci. To
wymagałoby znacznego zwiększenia publicznych inwestycji w badania
naukowe i rozwój w dziedzinie ICT, z wykorzystaniem prywatnych wydatków, w celu
podwojenia inwestycji w następnym dziesięcioleciu i znacznego
zwiększenia liczby światowej klasy europejskich ośrodków
doskonałości w tej dziedzinie.
Opanowanie coraz bardziej skomplikowanych i
multidyscyplinarnych łańcuchów technologicznych i biznesowych ICT
wymaga podziału ryzyka i wytworzenia masy krytycznej w całej Unii. Działanie
na poziomie Unii ułatwia przemysłowi funkcjonowanie w perspektywie
jednolitego rynku oraz osiągnięcie korzyści skali i zakresu. Współpraca
skupiona na wspólnych, otwartych platformach technologicznych,
zapewniająca efekty zewnętrzne i efekt dźwigni, umożliwia
szerokiemu wachlarzowi zainteresowanych stron czerpanie korzyści z nowych
osiągnięć i stosowanie dalszych innowacji. Koordynacja i
partnerstwo na poziomie Unii umożliwiają także budowanie
konsensusu, stwarzają widoczny punkt centralny dla międzynarodowych
partnerów oraz prowadzą do powstawania ogólnounijnych i
ogólnoświatowych norm i rozwiązań interoperacyjnych.
1.1.2.     Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
ICT stanowią podstawę dla innowacji
i konkurencyjności w szerokim wachlarzu prywatnych i publicznych rynków i
sektorów oraz umożliwiają postęp naukowy we wszystkich
dziedzinach. W ciągu następnego dziesięciolecia prowadzące
do przeobrażeń oddziaływanie technologii cyfrowych, technologii
wchodzących w zakres ICT, infrastruktury i usług będzie coraz
bardziej widoczne we wszystkich dziedzinach życia. Każdy obywatel na
świecie będzie mieć dostęp do nieograniczonych zasobów
obliczeniowych i łącznościowych oraz możliwości
przechowywania danych. Duże ilości informacji i danych będą
pochodzić z czujników, maszyn i produktów wykorzystujących
technologie informatyczne, dzięki czemu powszechnie dostępna
będzie możliwość działania na
odległość, co umożliwi globalne wdrożenie procesów
biznesowych i zrównoważonej produkcji, a także zapewni szeroką
gamę usług i aplikacji. Wiele usług komercyjnych i publicznych o
podstawowym znaczeniu oraz wszystkie kluczowe procesy pozyskiwania wiedzy w
sektorach nauki, nauczania, prywatnej przedsiębiorczości i publicznym
będą obsługiwane przez ICT. Technologie te zapewnią
podstawową infrastrukturę dla procesów produkcyjnych i biznesowych,
łączności i transakcji. Będą również
niezbędne w działaniach zmierzających do sprostania głównym
wyzwaniom społecznym, a także w przypadku procesów społecznych,
takich jak tworzenie się społeczności, zachowanie konsumentów i
publiczne zarządzanie (np. media społecznościowe).
Wsparcie Unii dla badań naukowych i
innowacji w dziedzinie ICT to istotny aspekt przygotowania nowej generacji
technologii i aplikacji, gdyż stanowi ono znaczną
część łącznych wydatków na europejską
współpracę w zakresie obciążonych średnim i wysokim
ryzykiem działań badawczych i innowacyjnych. Publiczne inwestycje w
badania naukowe i innowacje w dziedzinie ICT na szczeblu Unii miały i
nadal mają zasadnicze znaczenie dla wytworzenia masy krytycznej
prowadzącej do przełomowych osiągnięć oraz do szerszej
absorpcji i lepszego wykorzystania innowacyjnych rozwiązań, produktów
i usług. Nadal odgrywają one podstawową rolę pod
względem rozwijania otwartych platform i technologii znajdujących
zastosowanie w całej Unii, badań i projektów pilotażowych
dotyczących innowacji w naprawdę ogólnoeuropejskim kontekście, a
także optymalizacji zasobów w odniesieniu do konkurencyjności Unii i
wspólnych wyzwań społecznych. Wsparcie Unii dla badań i
innowacji w tej dziedzinie umożliwia także MŚP
działającym w dziedzinie technologii zaawansowanych rozwijanie
się i czerpanie korzyści z wielkości ogólnounijnych rynków. Wzmacnia
ono współpracę i jakość wśród naukowców i
inżynierów w Unii, zwiększając synergię z budżetami
państw i między nimi oraz pełniąc funkcję centralnego
punktu współpracy z partnerami spoza Europy.
Kolejne oceny działań w zakresie ICT
prowadzonych w związku z programem ramowym Unii na rzecz badań
naukowych i innowacji wykazały, że ukierunkowane inwestycje na
badania naukowe i innowacje w tej dziedzinie poczynione na poziomie Unii
przyczyniły się do osiągnięcia przez nią pozycji
lidera przemysłu w takich obszarach, jak łączność
ruchoma czy systemy ICT o istotnym znaczeniu dla bezpieczeństwa oraz do
sprostania takim wyzwaniom, jak efektywność energetyczna czy zmiany
demograficzne. Inwestycje Unii w infrastrukturę naukowo-badawczą w
dziedzinie ICT zapewniły europejskim naukowcom najlepsze na świecie
systemy sieci badawczych i obliczeniowe.
1.1.3.     Ogólny
zarys działań
Wiele typów działań będzie
ukierunkowanych na wyzwania związane z wiodącą pozycją
przemysłową i technologiczną w dziedzinie ICT oraz będzie
obejmować ogólne agendy działań w zakresie badań naukowych
i innowacji, w tym dotyczące zwłaszcza:
(a)
Nowej generacji części i systemów:
inżynieria w zakresie zaawansowanych i
inteligentnych wbudowanych składników i systemów;
(b)
Technologii obliczeniowych nowej generacji: zaawansowane systemy i technologie obliczeniowe;
(c)
Internetu przyszłości: infrastruktura, technologie i usługi;
(d)
Technologii cyfrowych i zarządzania
informacjami: ICT dla treści cyfrowych i
kreatywności;
(e)
Zaawansowanych interfejsów i robotów: robotyka i przestrzenie inteligentne;
(f)
Technologii mikro- i nanoelektronicznych oraz
fotonicznych: kluczowe
technologie wspomagające w zakresie technologii mikro- i
nanoelektronicznych oraz fotonicznych.
Oczekuje się, że działania
podejmowane w tych sześciu podstawowych kierunkach zaspokoją
pełny zakres potrzeb. Należałaby do nich wiodąca pozycja w
przemyśle w zakresie generycznych rozwiązań, produktów i
usług opartych na ICT, potrzebnych do sprostania głównym wyzwaniom
społecznym oraz agendy zorientowanych na zastosowanie badań i innowacji
w dziedzinie ICT, wspierane w związku z odpowiednim wyzwaniem
społecznym.
Każdy z sześciu podstawowych
kierunków działania obejmuje również infrastrukturę
naukowo-badawczą ICT, taką jak żywe laboratoria do prowadzonych
na dużą skalę eksperymentów oraz infrastrukturę dla
bazowych kluczowych technologii wspomagających oraz ich wykorzystania w
zaawansowanych produktach i innowacyjnych inteligentnych systemach, w tym w
urządzeniach, narzędziach, usługach wsparcia, pomieszczeniach
czystych i dostępie do odlewni do celów przygotowania prototypów.
1.2.        Nanotechnologie
1.2.1.     Cel
szczegółowy w zakresie nanotechnologii
Celem szczegółowym badań naukowych
i innowacji w dziedzinie nanotechnologii jest zabezpieczenie wiodącej
pozycji Unii na tym szybko rozwijającym się globalnym rynku poprzez
stymulowanie inwestycji w nanotechnologie i ich absorpcję w
konkurencyjnych produktach i usługach o wysokiej wartości dodanej w
wielu różnych zastosowaniach i sektorach.
Do 2020 r. nanotechnologie
znajdą się w głównym nurcie działalności, zostaną
bowiem spójnie zintegrowane z większością technologii i
zastosowań, którą to integrację będą stymulować
względy związane z korzyściami dla konsumentów,
jakością życia, zrównoważonym rozwojem i dużym
potencjałem przemysłowym opracowania poprzednio niedostępnych
rozwiązań w zakresie wydajności i oszczędnego
gospodarowania zasobami.
Europa musi także
ustanowić globalny punkt odniesienia w zakresie bezpiecznego i
odpowiedzialnego zastosowania nanotechnologii oraz zarządzania
zapewniającego duże korzyści zarówno społeczne, jak i przemysłowe.
Produkty wykorzystujące
nanotechnologie tworzą światowy rynek, na którego zignorowanie Europa
nie może sobie pozwolić. Szacuje się, że rynkowa
wartość produktów obejmujących nanotechnologię jako
główny element osiągnie 700 mld EUR do 2015 r. i 2 bln EUR do 2020
r., czemu będzie odpowiadać powstanie, odpowiednio, 2 i 6 mln miejsc
pracy. Europejskie przedsiębiorstwa zajmujące się
nanotechnologią powinny wykorzystać ten dwucyfrowy wzrost rynku i
być w stanie do 2020 r. przejąć udział w rynku równy co
najmniej udziałowi Europy w globalnym finansowaniu badań naukowych
(tj. jedną czwartą).
1.2.2.     Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Nanotechnologie to grupa rozwijających
się technologii o dowiedzionym potencjale, które, po przełożeniu
efektów badań na przełomowe produkty i procesy produkcyjne,
będą mieć rewolucyjne oddziaływanie w dziedzinie np.
materiałów, ICT, nauk biologicznych, opieki zdrowotnej i towarów
konsumpcyjnych.
Nanotechnologie mają do odegrania
zasadniczą rolę w zakresie sprostania wyzwaniom określonym w
strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu
gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Udane
wdrożenie tych kluczowych technologii wspomagających wzmocni
konkurencyjność przemysłu Unii, umożliwiając
wprowadzenie nowatorskich i udoskonalonych produktów lub bardziej efektywnych
procesów, a także reagowanie na przyszłe wyzwania.
Wartość globalnego
finansowania badań naukowych w dziedzinie nanotechnologii niemal
podwoiła się między 2004 a 2008 r. z 6,5 mld EUR do 12,5 mld
EUR, przy czym ok. jednej czwartej tego finansowania pochodziło z Unii. Unia
docenia wagę wiodącej pozycji w badaniach naukowych w zakresie
nanonauki i nanotechnologii, przewidując, że do 2015 r. w tej
dziedzinie w Unii będzie działać ok. 4 tys. przedsiębiorstw.

Europa musi teraz
zabezpieczyć i umocnić swoją pozycję na rynku
światowym poprzez promowanie prowadzonej na szeroką skalę
współpracy w obrębie różnych łańcuchów wartości i
pomiędzy nimi, a także między różnymi sektorami
przemysłu, aby procesy bazujące na tych technologiach mogły
dostarczyć produktów nadających się do wykorzystania handlowego.
Kwestie oceny ryzyka i zarządzania nim, a także
odpowiedzialność w zarządzaniu okazują się być
czynnikami decydującymi o przyszłym wpływie nanotechnologii na
społeczeństwo i gospodarkę.
Działania będą zatem
ukierunkowane na powszechne i odpowiedzialne zastosowanie nanotechnologii w
gospodarce, w celu osiągnięcia korzyści o dużym znaczeniu
społecznym i przemysłowym. W celu zapewnienia potencjalnych
możliwości, w tym zakładania nowych przedsiębiorstw i
tworzenia nowych miejsc pracy, badania powinny dostarczyć niezbędnych
narzędzi umożliwiających wprowadzenie odpowiedniej normalizacji
i regulacji.
1.2.3.     Ogólny
zarys działań
(a)
Rozwój nowej generacji nanomateriałów,
nanourządzeń i nanosystemów
Dążenie do opracowania
fundamentalnie nowych produktów, umożliwiających wprowadzenie
zrównoważonych rozwiązań w szerokim wachlarzu sektorów.
(b)
Zapewnienie bezpiecznego rozwoju i zastosowania
nanotechnologii
Rozwój wiedzy naukowej dotyczącej
potencjalnego wpływu nanotechnologii i nanosystemów na zdrowie lub
środowisko oraz opracowanie narzędzi oceny ryzyka i zarządzania
w całym cyklu życia.
(c)
Rozwój wymiaru społecznego nanotechnologii
Nacisk na zarządzanie w zakresie
nanotechnologii z korzyścią dla społeczeństwa.
(d)
Efektywna synteza i produkcja nanomateriałów,
części i systemów
Ukierunkowanie na nowe działania,
inteligentną integrację nowych i istniejących procesów, a
także zwiększenie skali z myślą o masowym wytwarzaniu
produktów i wielofunkcyjnych zakładach, zapewniające skuteczne
przekształcenie wiedzy w innowacje przemysłowe.
(e)
Rozwijanie technik zwiększania wydajności
oraz metod i urządzeń pomiarowych
Ukierunkowanie na bazowe technologie
wspierające rozwój i wprowadzanie na rynek złożonych
nanomateriałów i nanosystemów.
1.3.        Materiały
zaawansowane
1.3.1.     Cel
szczegółowy w zakresie materiałów zaawansowanych
Celem szczegółowym badań
naukowych i innowacji w dziedzinie materiałów zaawansowanych jest rozwój
materiałów o nowych funkcjach i udoskonalonej wydajności
użytkowej do wykorzystania w bardziej konkurencyjnych produktach,
minimalizujących wpływ na środowisko i zużycie zasobów.
Materiały to podstawa innowacji w
przemyśle i kluczowy czynnik je umożliwiający. Materiały
zaawansowane w większym stopniu oparte na wiedzy naukowej,
odznaczające się nowymi funkcjami i większą
wydajnością są niezbędne dla konkurencyjności
przemysłowej i zrównoważonego rozwoju w wielu zastosowaniach i
sektorach.
1.3.2.     Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Nowe materiały zaawansowane są
potrzebne do rozwoju produktów i procesów o większej wydajności i
lepszej charakterystyce ekologicznej. Takie materiały stanowią
część rozwiązania dla stojących przed nami wyzwań
przemysłowych i społecznych, oferując lepszą wydajność
użytkową, niższe zużycie zasobów i energii oraz
stabilność po zakończeniu cyklu życia produktu.
Rozwój ukierunkowany na zastosowanie
często wiąże się z projektowaniem zupełnie nowych
materiałów, umożliwiających osiągnięcie planowanej
wydajności użytkowej. Takie materiały są ważnym
elementem łańcucha dostaw w procesach produkcyjnych wysokiej
wartości. Stanowią również podstawę postępu w
przekrojowych dziedzinach technologii (np. nauk biologicznych, elektroniki i
fotoniki), a także w praktycznie wszystkich sektorach rynku. Same
materiały stanowią kluczowy etap w podnoszeniu wartości
produktów i ich wydajności. Szacowana wartość i
oddziaływanie materiałów zaawansowanych są duże, a roczna
stopa wzrostu ich rynku wynosi 6 % i oczekuje się, że do 2015 r. jego
wartość będzie zbliżona do 100 mld EUR.
Projektując materiały
uwzględnia się pełny cykl życia, od dostawy dostępnych
materiałów po koniec cyklu („od kołyski do kołyski”),
stosując innowacyjne podejścia w celu minimalizacji ilości
zasobów potrzebnych do wytworzenia materiałów. Uwzględnione
zostaną również kwestie ciągłego wykorzystania, recyklingu
lub wtórnego wykorzystania materiałów po zakończeniu cyklu życia
produktu, a także powiązane innowacje społeczne.
W celu
przyspieszenia postępów wspierane będzie multidyscyplinarne
podejście nastawione na konwergencję, obejmujące chemię,
fizykę, nauki techniczne, modelowanie teoretyczne i obliczeniowe, nauki
biologiczne i coraz bardziej kreatywne wzornictwo przemysłowe.
Promowane będą nowatorskie sojusze
na rzecz ekologicznych innowacji oraz symbioza przemysłowa,
umożliwiające przemysłowi różnicowanie
działalności, rozszerzanie modeli działalności, wtórne
wykorzystanie odpadów jako podstawy dla nowej produkcji, np. CO2 jako podstawy
węglowej dla chemikaliów wysokowartościowych i paliw alternatywnych.
1.3.3.     Ogólny
zarys działań
(a)
Przekrojowe i wspomagające technologie
materiałowe
Badania naukowe w zakresie materiałów
funkcjonalnych, materiałów wielofunkcyjnych i materiałów
strukturalnych na potrzeby innowacji we wszystkich sektorach przemysłu.
(b)
Rozwój i przekształcanie materiałów
Działania badawczo-rozwojowe mające
na celu efektywne i zrównoważone zwiększanie skali,
umożliwiające przemysłowe wytwarzanie przyszłych produktów.

(c)
Zarządzanie składnikami materiałów
Działania badawczo-rozwojowe w zakresie
nowych i innowacyjnych technik i systemów.
(d)
Materiały dla zrównoważonego
przemysłu niskoemisyjnego
Rozwijanie nowych produktów i zastosowań
oraz badania w zakresie zachowań konsumentów ograniczające
zapotrzebowanie na energię i ułatwiające produkcję
niskoemisyjną.
(e)
Materiały dla przemysłu kreatywnego
Opracowanie wzornictwa i rozwój technologii
konwergencyjnych w celu tworzenia nowych możliwości biznesowych, w
tym ochrona materiałów mających wartość historyczną
lub kulturalną.
(f)
Metrologia, charakterystyka, normalizacja i
kontrola jakości
Promowanie technologii
służących takim celom jak charakterystyka, nieniszcząca
ocena i modelowanie predyktywne wydajności na potrzeby postępów w
materiałoznawstwie i inżynierii.
(g)
Optymalizacja wykorzystania materiałów
Działania badawczo-rozwojowe
służące eksploracji wykorzystania alternatywnych
materiałów, a także innowacyjnych podejść do modeli
biznesowych.
1.4.        Biotechnologia
1.4.1.     Cel
szczegółowy w zakresie biotechnologii
Celem
szczegółowym badań naukowych i innowacji w zakresie biotechnologii
jest rozwój konkurencyjnych, zrównoważonych oraz innowacyjnych produktów i
procesów przemysłowych, a także stymulowanie innowacji w wielu innych
europejskich sektorach, takich jak rolnictwo, żywność, chemia i
zdrowie.
Silna baza
naukowa, technologiczna i innowacyjna w dziedzinie biotechnologii ułatwi
przemysłowi europejskiemu zabezpieczenie wiodącej pozycji w zakresie
tej kluczowej technologii wspomagającej. Ta pozycja zostanie dodatkowo
wzmocniona poprzez integrację oceny bezpieczeństwa i aspektów
zarządzania całościowym ryzykiem związanym z zastosowaniem
biotechnologii.
1.4.2.     Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Stymulowana rozwojem wiedzy o systemach
biologicznych biotechnologia będzie źródłem wielu nowych
zastosowań oraz wzmocni bazę przemysłową Unii i jej
zdolność do innowacji. Przykładami rosnącego znaczenia
biotechnologii są zastosowania przemysłowe, w tym biochemikalia,
których udział w rynku do 2015 r. wzrośnie, według
oszacowań, do 12 %-20 % produkcji chemicznej. Dzięki
selektywności i efektywności systemów biologicznych, biotechnologia
odpowiada również niektórym z tzw. dwunastu zasad zielonej chemii. Możliwe
obciążenia gospodarcze dla przedsiębiorstw w Unii można
ograniczyć poprzez wykorzystanie potencjału procesów
biotechnologicznych i bioproduktów w zakresie ograniczania emisji CO2, który,
według oszacowań, do 2030 r. będzie wynosić od 1 do 2,5 mld
ton ekwiwalentu CO2 rocznie. W europejskim sektorze biofarmaceutycznym już
ok. 20 % dostępnych obecnie lekarstw powstaje przy wykorzystaniu
osiągnięć biotechnologii, natomiast w przypadku nowych lekarstw
jest to 50 %. Biotechnologia otwiera również nowe możliwości
wykorzystania ogromnego potencjału zasobów morskich w innowacyjnych
zastosowaniach w przemyśle, opiece zdrowotnej i ochronie środowiska. Przewiduje
się, że powstający sektor biotechnologii morskiej (niebieskiej)
będzie rósł w tempie 10 % rocznie.
Pozostałe kluczowe źródła
innowacji to interakcja między biotechnologią a innymi technologiami
wspomagającymi i konwergencyjnymi, w szczególności nanotechnologiami
i ICT, oraz z zastosowaniami takimi jak detekcja czy diagnozowanie.
1.4.3.     Ogólny
zarys działań
(a)
Wspieranie najnowocześniejszych biotechnologii
jako przyszłych czynników stymulujących innowację
Obejmuje rozwój powstających dziedzin
technologii, takich jak biologia syntetyczna, bioinformatyka i biologia
systemowa, niosących ze sobą wielką obietnicę opracowania
zupełnie nowatorskich zastosowań.
(b)
Procesy przemysłowe oparte na biotechnologii
Rozwój biotechnologii przemysłowej w celu
tworzenia konkurencyjnych produktów i procesów przemysłowych (np. w
branży chemicznej, opieki zdrowotnej, górnictwa, energetycznej,
papierniczej, tekstylnej, skrobi, przetwarzaniu żywności) oraz jego
wymiar środowiskowy.
(c)
Innowacyjne i konkurencyjne technologie platformowe
Rozwój technologii platformowych (np.
genomiki, metagenomiki, proteomiki, narzędzi molekularnych) w celu
wzmacniania wiodącej pozycji i zwiększania przewagi konkurencyjnej w
wielu sektorach gospodarki.
1.5.        Zaawansowane
systemy produkcji i przetwarzania
1.5.1.     Cel
szczegółowy
Celem szczegółowym badań
naukowych i innowacji w zakresie zaawansowanych systemów produkcji i
przetwarzania jest przeobrażenie dzisiejszych przemysłowych form
produkcji w technologie produkcyjne i przetwórcze bardziej intensywnie
wykorzystujące wiedzę, zrównoważone i ponadsektorowe, co
zaowocuje większą liczbą innowacyjnych produktów, procesów i
usług.
1.5.2.     Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Sektor produkcji ma duże znaczenie dla
europejskiej gospodarki: w 2007 r. zapewnił ok. 17 % PKB i 22 mln miejsc
pracy w Unii. Ze względu na zmniejszenie barier gospodarczych dla handlu i
wspomagający wpływ technologii komunikacyjnej, produkcja podlega
silnej presji konkurencyjnej i przesuwa się do krajów o najniższym
całkowitym koszcie. Ze względu na wysokie płace europejskie
podejście do produkcji musi zatem uleć radykalnej zmianie, aby
zachować globalną konkurencyjność. „Horyzont 2020”
może pomóc w połączeniu wszystkich zainteresowanych stron, aby
umożliwić osiągnięcie tego założenia.
Europa musi nadal inwestować na szczeblu
Unii, aby utrzymać wiodącą pozycję i kompetencje w
dziedzinie technologii produkcyjnych oraz aby przestawić się na
wysokowartościowe, wykorzystujące wiedzę specjalistyczną
produkty, stwarzając warunki i zasoby na potrzeby zrównoważonej
produkcji i zapewnienia wsparcia produktu w całym jego cyklu życia. Pochłaniający
dużą ilość zasobów przemysł wytwórczy i przetwórczy
musi nadal mobilizować zasoby i wiedzę na szczeblu Unii i
inwestować w badania naukowe, rozwój i innowacje, aby osiągać
dalsze postępy na drodze do konkurencyjnej gospodarki niskoemisyjnej oraz
aby osiągać ogólnounijne cele w zakresie redukcji emisji gazów
cieplarnianych określone dla sektorów przemysłu na 2050 r.[24].
Dzięki efektywnej polityce unijnej Europa
mogłaby rozwijać istniejące gałęzie przemysłu i
wspierać powstające branże przyszłości. Szacowana
wartość i oddziaływanie sektora zaawansowanych systemów
produkcyjnych są duże, ich składana roczna stopa wzrostu wynosi
5 % i oczekuje się, że do 2015 r. wartość ich rynku
będzie zbliżona do 150 mld EUR.
Dla utrzymania zdolności produkcyjnych i
przetwórczych Europy zasadnicze znaczenie ma zachowanie wiedzy. W
działaniach w zakresie badań naukowych i innowacji nacisk zostanie
położony na zrównoważone procesy produkcji i przetwarzania,
wprowadzenie niezbędnych innowacji technicznych oraz orientację na
klienta w celu udostępnienia produktów i usług wymagających
wysokiego poziomu wiedzy przy niskim zużyciu materiałów i energii. Europa
wymaga również transferu tych technologii wspomagających i wiedzy do
innych sektorów produkcyjnych, takich jak budownictwo, które jest poważnym
źródłem gazów cieplarnianych, co wiąże się z faktem,
że działalność budowlana odpowiada za ok. 40 % całego
zużycia energii w Europie, powodując 36 % emisji CO2. Sektor
budowlany, generujący w Europie 10 % PKB i zapewniający ok. 16 mln
miejsc pracy w 3 mln przedsiębiorstw, z których 95 % to MŚP, musi
przyjąć innowacyjne podejście w zakresie materiałów i
produkcji, aby zminimalizować swój wpływ na środowisko.
1.5.3.     Ogólny
zarys działań
(a)
Technologie dla fabryk przyszłości
Promowanie zrównoważonego rozwoju
przemysłowego poprzez ułatwienie strategicznego przejścia w
Europie od produkcji opartej na kosztach do podejścia nastawionego na
tworzenie wysokiej wartości dodanej.
(b)
Technologie wspomagające energooszczędne
budynki
Ograniczenie zużycia energii i emisji CO2
poprzez opracowanie i wdrożenie zrównoważonych technologii
budowlanych.
(c)
Zrównoważone i niskoemisyjne technologie w
energochłonnych procesach przemysłowych
Zwiększanie konkurencyjności
gałęzi przemysłu przetwórczego poprzez radykalną
poprawę oszczędności zasobów i energii oraz ograniczenie
oddziaływania środowiskowego takiej działalności przemysłowej
w całym łańcuchu wartości, a także wspieranie
wprowadzania technologii niskoemisyjnych.
(d)
Nowe zrównoważone modele biznesowe
Opracowanie koncepcji i metodyki dla
adaptacyjnych, „opartych na wiedzy” modeli biznesowych w dostosowanych do
określonych warunków podejściach.
1.6.        Przestrzeń
kosmiczna
1.6.1.     Cel
szczegółowy w zakresie przestrzeni kosmicznej
Celem szczegółowym badań
naukowych i innowacji dotyczących przestrzeni kosmicznej jest wspieranie
konkurencyjności i innowacyjności przemysłu kosmicznego i
społeczności badawczej w celu rozwijania i eksploatacji
infrastruktury na potrzeby takiej działalności, z myślą o
zaspokojeniu przyszłych potrzeb politycznych i społecznych Unii.
Wzmocnienie europejskiego sektora kosmicznego
poprzez wspieranie badań naukowych i innowacji dotyczących
przestrzeni kosmicznej ma podstawowe znaczenie dla utrzymania i zabezpieczenia
zdolności Europy w zakresie dostępu do przestrzeni kosmicznej i
prowadzenia w niej działań z myślą o polityce Unii,
międzynarodowych interesach strategicznych i konkurencyjności
wśród państw prowadzących politykę kosmiczną, zarówno
mających już ugruntowaną pozycję, jak i stawiających
pierwsze kroki.
1.6.2.     Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Przestrzeń kosmiczna to ważny, ale
często niewidoczny czynnik wspomagający rozwój różnych
usług i produktów istotnych dla dzisiejszego społeczeństwa,
takich jak nawigacja, komunikacja, prognozy pogody i informacja geograficzna. Formułowanie
i wdrażanie polityki na szczeblu europejskim, krajowym i regionalnym w coraz
większym stopniu zależy od informacji pozyskiwanych w przestrzeni
kosmicznej. Globalny sektor kosmiczny rozwija się w szybkim tempie i
obejmuje nowe regiony (np. Chiny, Amerykę Południową). Przemysł europejski jest obecnie
znaczącym eksporterem najwyższej jakości satelitów
wykorzystywanych w celach komercyjnych i naukowych. Coraz
większa konkurencja globalna zagraża stanowisku Europy. W związku z tym Europa powinna zapewnić
dalsze powodzenie swojego przemysłu na tym bardzo konkurencyjnym rynku.
Ponadto dane zgromadzone przez europejskie satelity naukowe doprowadziły
do niektórych spośród najważniejszych przełomów ostatnich
dziesięcioleci w naukach o Ziemi i w astronomii.
Dzięki temu wyjątkowemu potencjałowi europejski sektor
kosmiczny ma do odegrania bardzo ważną rolę w stawianiu
czoła wyzwaniom określonym w strategii „Europa 2020”.
Badania, rozwój technologii i innowacje
stanowią podstawę potencjału w zakresie przemysłu
kosmicznego niezbędnego społeczeństwu europejskiemu. Podczas gdy USA wydają ok. 25 % budżetu w
dziedzinie przestrzeni kosmicznej na działalność
badawczo-rozwojową, w Unii odsetek ten wynosi mniej niż 10 %. Ponadto badania w zakresie przestrzeni kosmicznej w
Unii są rozdrobnione w programach krajowych kilku państw
członkowskich. Aby utrzymać
przewagę konkurencyjną i technologiczną niezbędne są
działania na szczeblu unijnym koordynujące badania w dziedzinie
przestrzeni kosmicznej, promujące udział naukowców ze wszystkich
państw członkowskich oraz usuwające bariery dla wspólnych
projektów badawczych w dziedzinie przestrzeni kosmicznej ponad granicami
państw. Należy tego dokonać w
koordynacji z Europejską Agencją Kosmiczną, która od 1975 r. z
powodzeniem zarządza przemysłowym rozwojem satelitów i misjami w
głębokiej przestrzeni kosmicznej w drodze współpracy
międzyrządowej z grupą państw członkowskich. Ponadto informacje przekazywane przez europejskie
satelity będą zapewniać coraz większy potencjał
dalszego rozwoju satelitarnych, innowacyjnych usług niższego
szczebla. Jest to typowy sektor działalności MŚP, który powinien
być wspierany środkami w zakresie badań naukowych i innowacji w
celu osiągnięcia pełnych korzyści związanych z
możliwościami dostępnymi w tej dziedzinie, w szczególności
w związku ze znacznymi inwestycjami poczynionymi w ramach dwóch inicjatyw
przewodnich Unii – Galileo i GMES.
Przestrzeń kosmiczna w sposób naturalny
jest ponad ziemskimi granicami, zapewniając niepowtarzalną
perspektywę i unaoczniając wymiar globalny, zarazem stając
się miejscem realizacji wielkoskalowych projektów (np. Międzynarodowa
Stacja Kosmiczna, orientacja sytuacyjna w przestrzeni kosmicznej) prowadzonych
w międzynarodowej współpracy. Wspólna europejska polityka w zakresie
przestrzeni kosmicznej i badania na szczeblu europejskim są niezbędne
dla odegrania ważnej roli w międzynarodowych działaniach
dotyczących przestrzeni kosmicznej w nadchodzących
dziesięcioleciach.
Badania naukowe i innowacje dotyczące
przestrzeni kosmicznej prowadzone w ramach programu „Horyzont 2020”
odpowiadają priorytetom polityki kosmicznej Unii definiowanym przez
Radę ds. Przestrzeni Kosmicznej UE i Komisję Europejską[25].
1.6.3.     Ogólny
zarys działań
(a)
Wspomaganie konkurencyjności Europy,
niezależności oraz innowacji w europejskim sektorze kosmicznym
Wiąże się to z zabezpieczeniem
i rozwinięciem odznaczającego się konkurencyjnością i
przedsiębiorczością przemysłu kosmicznego w
połączeniu ze światowej klasy społecznością
specjalistów ds. badań w dziedzinie przestrzeni kosmicznej, w celu
utrzymania wiodącej pozycji Europy i niezależności w zakresie
technologii kosmicznej, wspierania innowacji w sektorze kosmicznym, a
także wspomagania stymulowanych badaniami w przestrzeni kosmicznej
innowacji na powierzchni Ziemi, np. w dziedzinie teledetekcji i danych
nawigacyjnych.
(b)
Wspomaganie postępów w zakresie technologii
kosmicznych
Ma to na celu opracowanie zaawansowanych
technologii kosmicznych i koncepcji operacyjnych od poziomu pomysłu po
demonstrację w przestrzeni kosmicznej, z uwzględnieniem nawigacji i
teledetekcji, jak również ochronę systemów kosmicznych przed
zagrożeniami takimi jak kosmiczne śmieci i rozbłyski
słoneczne. Opracowanie i zastosowanie zaawansowanych technologii
kosmicznych wymaga ciągłego kształcenia i szkolenia wysoce
wykwalifikowanych inżynierów i naukowców.
(c)
Umożliwienie wykorzystania danych pozyskanych
w przestrzeni kosmicznej
Znaczną intensyfikację wykorzystania
danych z satelitów europejskich można osiągnąć, jeśli
podjęty zostanie uzgodniony wysiłek mający na celu
koordynację i organizację przetwarzania, walidacji i normalizacji
danych pozyskanych w przestrzeni kosmicznej. Innowacje w zakresie przetwarzania
i upowszechniania danych mogą również zapewnić większy
zwrot z inwestycji w infrastrukturę kosmiczną i przyczynić
się do sprostania wyzwaniom społecznym, w szczególności w przypadku
ich skoordynowania w ramach globalnego wysiłku, np. poprzez Globalną
Sieć Systemów Obserwacji Ziemi, europejski program nawigacji satelitarnej
Galileo lub IPCC w odniesieniu do kwestii dotyczących zmiany klimatu.
(d)
Umożliwienie europejskich badań wspierających
międzynarodowe partnerstwa w dziedzinie przestrzeni kosmicznej
Przedsięwzięcia kosmiczne mają
zasadniczo globalny charakter. Jest to szczególnie wyraźne w przypadku
takich operacji, jak orientacja sytuacyjna w przestrzeni kosmicznej oraz wiele kosmicznych
misji naukowych i eksploracyjnych. Przełomowe technologie kosmiczne w
coraz większym stopniu opracowywane są w ramach partnerstw
międzynarodowych. Zapewnienie dostępu do nich stanowi ważny
czynnik decydujący o powodzeniu europejskich naukowców i przemysłu.
2.           Dostęp do finansowania ryzyka
2.1.        Cel
szczegółowy
Celem
szczegółowym jest zapobieżenie niedoskonałościom rynku
związanym z dostępem do finansowania ryzyka w zakresie badań
naukowych i innowacji.
Sytuacja inwestycyjna w dziedzinie badań
naukowych i innowacji jest niekorzystna, zwłaszcza dla innowacyjnych
MŚP i przedsiębiorstw o średniej kapitalizacji cechujących
się wysokim potencjałem wzrostu. Istnieje kilka poważnych luk
rynkowych pod względem finansowania, gdyż innowacje niezbędne
dla osiągnięcia celów strategicznych wiążą się
zwykle z ryzykiem zbyt wysokim, aby rynek był skłonny je
zaakceptować.
Instrument finansowania dłużnego i
instrument finansowania kapitałowego pomogą w
przezwyciężeniu takich problemów, poprawiając profile finansowania
i ryzyka odnośnych działań w zakresie badań naukowych i
innowacji. To z kolei ułatwi przedsiębiorstwom i innym beneficjentom
dostęp do pożyczek, gwarancji i innych form finansowania ryzyka, zachęci
do inwestycji na wczesnym etapie oraz tworzenia nowych funduszy kapitału
venture, usprawni transfer wiedzy i rynek własności intelektualnej,
przyciągnie fundusze na rynek kapitału venture, a ponadto przyczyni
się do przejścia od koncepcji, rozwoju i demonstracji nowych produktów
i usług do ich handlowego wykorzystania.
Ogólnym skutkiem będzie zwiększenie
gotowości sektora prywatnego do inwestowania w działania w zakresie
badań naukowych i innowacji, a co za tym idzie, wniesienie wkładu w
osiągnięcie kluczowego celu strategii „Europa 2020”: inwestowania 3 %
PKB Unii w badania naukowe i rozwój przed końcem dziesięciolecia. Zastosowanie
instrumentów finansowych pomoże także osiągnąć cele
badawcze i innowacyjne wszystkich sektorów i obszarów polityki istotnych dla
sprostania wyzwaniom społecznym (takim jak zmiana klimatu, oszczędne
gospodarowanie energią i zasobami, globalne bezpieczeństwo
żywnościowe, opieka zdrowotna i starzenie się populacji), dla
podnoszenia konkurencyjności i wspierania trwałego wzrostu
gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, a
także dla zapewnienia dóbr środowiskowych i innych dóbr publicznych.
2.2.        Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Potrzebny jest instrument dłużny na
poziomie Unii, służący celom badań naukowych i innowacji,
aby zwiększyć prawdopodobieństwo udzielenia pożyczek i gwarancji
oraz osiągnięcia celów strategicznych w tej dziedzinie. Istniejąca
obecnie luka rynkowa między zapotrzebowaniem na pożyczki i gwarancje
dla ryzykownych inwestycji w badania i innowacje a podażą takich
pożyczek i gwarancji, do której zamknięcia dąży aktualny
mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka, prawdopodobnie się
utrzyma, a banki komercyjne w dużej mierze będą się
wstrzymywać od udzielania pożyczek o wysokim ryzyku. Zapotrzebowanie
na finansowanie pożyczkami w ramach wspomnianego mechanizmu jest wysokie
od jego uruchomienia w połowie 2007 r.: na pierwszym etapie (2007-2010)
zainteresowanie przekroczyło początkowe oczekiwania o ponad 50 % pod
względem liczby zatwierdzonych pożyczek (7,6 mld EUR w porównaniu z
przewidywanymi 5 mld EUR).
Ponadto banki zwykle nie są w stanie
wycenić aktywów wiedzy, takich jak własność intelektualna,
w związku z czym często nie są skłonne do inwestowania w
przedsiębiorstwa prowadzące działalność opartą na
wiedzy. W rezultacie wiele innowacyjnych przedsiębiorstw o ugruntowanej
pozycji, tak dużych, jak i małych, nie może uzyskać
pożyczek na obarczone wyższym ryzykiem działania w zakresie
badań naukowych i innowacji.
Podstawową przyczyną
występowania tej luki rynkowej jest brak pewności, asymetria
informacyjna oraz wysokie koszty związane z próbami rozwiązania
następujących problemów: niedawno powstałe przedsiębiorstwa
mają zbyt krótką historię, aby zadowolić potencjalnych
pożyczkodawców, nawet przedsiębiorstwa o ugruntowanej pozycji
często nie są w stanie przedstawić wystarczających
informacji, a na początku inwestycji w badania naukowe i innowacje wcale
nie jest pewne, czy podejmowane wysiłki rzeczywiście doprowadzą
do udanej innowacji.
Ponadto przedsiębiorstwa na etapie prac
koncepcyjnych lub działające w nowo powstających dziedzinach
zwykle nie mają wystarczającego zabezpieczenia. Kolejny czynnik
zniechęcający wiąże się z faktem, że nawet
jeśli podjęte działania w zakresie badań naukowych i
innowacji zaowocują odpowiednim do wykorzystania handlowego produktem lub
procesem, wcale nie jest pewne, czy przedsiębiorstwo, które
podjęło takie działania będzie w stanie czerpać z nich
wyłączne korzyści.
Pod względem wartości dodanej Unii
dłużny instrument finansowy pomoże rozwiązać
występujące na rynku problemy, ze względu na które sektor
prywatny nie dokonuje optymalnych inwestycji w badania naukowe i innowacje. Jego
wdrożenie umożliwi wytworzenie masy krytycznej zasobów z budżetu
Unii oraz, na zasadzie podziału ryzyka, z instytucji finansowej(-ych),
której(-ym) jego wdrożenie zostanie powierzone. Będzie
stymulować przedsiębiorstwa do inwestowania w badania naukowe i
innowacje większych własnych kwot, niż zainwestowałyby w
innej sytuacji. Ponadto dłużny instrument finansowy pomoże
organizacjom, zarówno publicznym, jak i prywatnym, ograniczyć ryzyko
związane z zamówieniami przedkomercyjnymi bądź zamówieniami na
innowacyjne produkty i usługi.
Instrument kapitałowy służący celom badań naukowych i innowacji jest
potrzebny na poziomie Unii, aby przyczynić się do zwiększenia
dostępności finansowania kapitałowego dla inwestycji we wczesnej
fazie i w fazie wzrostu oraz do wsparcia rozwoju rynku kapitału venture w
Unii. Podczas transferu technologii i w fazie rozruchu nowe
przedsiębiorstwa znajdują się w „dolinie śmierci”, kiedy
przestają napływać publiczne dotacje na badania, a nie
można przyciągnąć finansowania prywatnego. Wsparcie
publiczne mające na celu pozyskanie prywatnych funduszy kapitału
zalążkowego lub rozruchowych z myślą o wypełnieniu tej
luki jest obecnie rozdrobnione i sporadyczne lub zarządzane w sposób
świadczący o braku niezbędnej wiedzy specjalistycznej. Ponadto
większość funduszy kapitału venture w Europie jest zbyt
mała, aby długofalowo wspierać rozwój innowacyjnych
przedsiębiorstw, a także nie ma masy krytycznej potrzebnej do
specjalizacji i działania transnarodowego.
Konsekwencje są poważne. Przed
kryzysem finansowym europejskie fundusze kapitału venture inwestowały
w MŚP ok. 7 mld EUR rocznie, natomiast wartości za 2009 i 2010 r.
mieściły się w zakresie 3–4 mld EUR. Ograniczone finansowanie
kapitałem venture wpłynęło na liczbę nowych
przedsiębiorstw wspieranych przez fundusze tej kategorii: w 2007 r.
finansowanie kapitałem venture otrzymało ok. 3 tys. MŚP, a w
2010 r. tylko ok. 2,5 tys.
Pod względem wartości dodanej Unii,
instrument kapitałowy służący celom badań naukowych i
innowacji będzie uzupełniać programy krajowe, które nie są
w stanie wspierać transgranicznych inwestycji w badania naukowe i
innowacje. Pomoc udzielana we wczesnej fazie będzie mieć również
efekt demonstracji, który może korzystnie wpłynąć na
inwestorów publicznych i prywatnych w całej Europie. W fazie wzrostu
niezbędną skalę i silne zaangażowanie inwestorów
prywatnych, mające zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania samodzielnego
rynku kapitału venture, można uzyskać tylko na poziomie
europejskim.
Instrumenty dłużny i
kapitałowy, wsparte zbiorem środków
towarzyszących, przyczynią się do realizacji celów politycznych
programu „Horyzont 2020”. W tym celu będą one przeznaczone na
konsolidację i podniesienie poziomu jakości europejskiej bazy
naukowej promowanie badań i innowacji o agendzie biznesowej, oraz
stawianie czoła wyzwaniom społecznym, koncentrując się na
działaniach takich jak pilotaż, demonstracja, poligony
doświadczalne oraz wykorzystanie na rynku.
Ponadto przyczynią się do
osiągnięcia celów badawczo-innowacyjnych innych programów i obszarów
polityki, takich jak wspólna polityka rolna (WPR), działania w dziedzinie
klimatu (przejście na gospodarkę niskoemisyjną i dostosowanie do
zmiany klimatu) i wspólna polityka rybołówstwa (WPRyb). W kontekście
wspólnych ram strategicznych polityki spójności rozwijana będzie
komplementarność z krajowymi i regionalnymi instrumentami
finansowymi. W tym zakresie przewiduje się większe znaczenie
instrumentów finansowych.
Ich konstrukcja uwzględnia potrzebę
rozwiązania różnych szczególnych problemów rynkowych,
charakterystykę (np. dynamikę i tempo tworzenia przedsiębiorstw)
oraz wymogi tych i innych obszarów w zakresie finansowania. Przydziały
budżetowe między instrumentami mogą zostać dostosowane w
trakcie realizacji programu „Horyzont 2020” w odpowiedzi na zmieniające
się warunki ekonomiczne.
Instrument kapitałowy i okno dla MŚP
instrumentu dłużnego zostaną wdrożone jako
część dwóch finansowych instrumentów UE, które zapewniają finansowanie
kapitałowe i dłużne na rzecz wspierania badań i innowacji
oraz wzrostu MŚP w połączeniu z instrumentem kapitałowym i
dłużnym programu konkurencyjności w biznesie i MŚP.
2.3.        Ogólny
zarys działań
(a)
Instrument finansowy zapewniający finansowanie
dłużne badań naukowych i innowacji: „Instrument
pożyczkowo-gwarancyjny Unii na rzecz badań naukowych i innowacji”
Celem jest poprawa dostępu do
finansowania dłużnego (pożyczki, gwarancje, kontrgwarancje i
inne formy dłużnego finansowania ryzyka) dla podmiotów publicznych i
prywatnych oraz dla partnerstw publiczno-prywatnych zaangażowanych w
działania w zakresie badań naukowych i innowacji, które wymagają
ryzykownych inwestycji, aby przynieść owoce. Działania
skoncentrują się na wspieraniu badań i innowacji o wysokim
potencjale doskonałości.
Docelowi beneficjenci końcowi to
potencjalnie podmioty prawne dowolnej wielkości, które mogą
pożyczać i zwracać środki pieniężne oraz, w
szczególności, MŚP odznaczające się potencjałem
wprowadzania innowacji i szybkiego wzrostu, średnie i duże
przedsiębiorstwa, uniwersytety i instytuty badawcze; infrastruktura
badawcza i innowacyjna, partnerstwo publiczno-prywatne; lub projekty
specjalnego przeznaczenia.
Finansowanie instrumentem dłużnym
będzie obejmować dwa główne składniki:
(1)     Stymulowany
zapotrzebowaniem, obejmujący pożyczki i
gwarancje udzielane na zasadzie „kto pierwszy, ten lepszy”, przy szczególnym
wsparciu dla beneficjentów takich jak MŚP i przedsiębiorstwa o
średniej kapitalizacji. Ten składnik odpowiada stabilnemu i
nieprzerwanemu wzrostowi obserwowanemu pod względem liczby pożyczek w
ramach mechanizmu finansowania opartego na podziale ryzyka, który jest
stymulowany zapotrzebowaniem. W ramach okna dla MŚP wspierane
będą działania mające na celu poprawę dostępu do
finansowania dla MŚP i innych podmiotów ukierunkowanych głównie na
działalność
(2)     Ukierunkowany, skupiający się na kierunkach polityki i kluczowych
sektorach mających podstawowe znaczenie dla sprostania wyzwaniom
społecznym, zwiększenia konkurencyjności, wspierania
zrównoważonego, niskoemisyjnego wzrostu gospodarczego sprzyjającego
włączeniu społecznemu, a także zapewnienia
środowiskowych i innych dóbr publicznych. Ten składnik pomoże
Unii w działaniach związanych z aspektami sektorowych celów strategicznych,
dotyczącymi badań naukowych i innowacji.
(b)
Instrument finansowy zapewniający finansowanie
dłużne badań naukowych i innowacji: „Instrumenty kapitałowe
Unii w zakresie badań naukowych i innowacji”
Celem jest wniesienie wkładu w
przezwyciężenie problemów rynku europejskiego kapitału venture
oraz zapewnienie kapitałowych i quasi-kapitałowych instrumentów
inwestycyjnych na pokrycie potrzeb rozwojowych i finansowych innowacyjnych
przedsiębiorstw od fazy zalążka przez wzrost po ekspansję. Działania
skoncentrują się na wspieraniu celów programu „Horyzont 2020” i
powiązanych obszarów polityki.
Docelowymi beneficjentami końcowymi
są potencjalnie przedsiębiorstwa dowolnej wielkości
podejmujące innowacyjną działalność lub
przygotowujące się do niej, ze szczególnym naciskiem na MŚP i
przedsiębiorstwa o średniej kapitalizacji.
Instrument kapitałowy będzie
koncentrował się na funduszach kapitału venture ukierunkowanych
na przedsięwzięcia we wczesnej fazie, zapewniając
kapitałowe i quasi-kapitałowe instrumenty inwestycyjne (w tym
finansowanie mezaninowe) na potrzeby przedsiębiorstw z portfeli
indywidualnych. Instrument będzie również mógł być
wykorzystany dla celów inwestycji rozwojowych i inwestycji w fazie wzrostu, w
połączeniu z instrumentem kapitałowym dla inwestycji
znajdujących się na etapie wzrostu w ramach programu
konkurencyjności w biznesie i MŚP, tak aby zapewnić stałe
wsparcie podczas fazy rozruchu i rozwoju przedsiębiorstw.
Instrument kapitałowy, stymulowany
zapotrzebowaniem, będzie bazować na podejściu portfelowym,
przewidującym, że fundusze kapitału venture i inni porównywalni
pośrednicy wybierają przedsiębiorstwa, w które będą
inwestować
Na potrzeby osiągnięcia
określonych celów strategicznych może zostać zastosowane
powiązanie z celami, w oparciu o pozytywne doświadczenia programu
ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji pod względem
powiązania z celami ekoinnowacji.
Okno rozruchowe,
służące wsparciu w fazie zalążkowej i wczesnego
rozwoju, umożliwi inwestycje kapitałowe w m.in. organizacje
zajmujące się transferem wiedzy, fundusze kapitału
zalążkowego, transgraniczne fundusze kapitału
zalążkowego, instrumenty współfinansowania aniołów biznesu,
aktywa w postaci własności intelektualnej, platformy wymiany praw
własności intelektualnej i obrotu nimi oraz fundusze kapitału
venture ukierunkowane na przedsięwzięcia we wczesnej fazie.
Okno wzrostowe będzie ukierunkowane na
inwestycje rozwojowe i inwestycje na etapie wzrostu, w połączeniu z
instrumentem kapitałowym dla inwestycji znajdujących się na
etapie wzrostu w ramach programu konkurencyjności w biznesie i MŚP, w
tym inwestycje w fundusze funduszy działające ponad granicami i
inwestujące w fundusze kapitału venture, z których większość
jest ukierunkowana tematycznie, w sposób wspierający osiąganie celów
strategii „Europa 2020”
3.           Innowacje w małych i
średnich przedsiębiorstwach
3.1         Cel
szczegółowy
Celem
szczegółowym jest stymulowanie wzrostu gospodarczego poprzez podnoszenie
poziomu innowacji w małych i średnich przedsiębiorstwach
(MŚP), z uwzględnieniem ich różnych potrzeb w całym cyklu
innowacji, w odniesieniu do wszystkich rodzajów innowacji, a co za tym idzie
tworzenie szybciej się rozwijających, aktywnych w skali
międzynarodowej MŚP.
Biorąc pod
uwagę podstawową rolę MŚP w gospodarce Europy, badania
naukowe i innowacje w MŚP będą mieć zasadnicze znaczenie
dla zwiększenia konkurencyjności, wzmocnienia wzrostu gospodarczego i
tworzenia miejsc pracy, a przez to dla osiągnięcia celów strategii
„Europa 2020”, a zwłaszcza jej inicjatywy przewodniej „Unia innowacji”.
Mimo swojego
dużego udziału w gospodarce i zatrudnieniu oraz poważnego
potencjału innowacyjnego, dążąc do zwiększenia swojej
innowacyjności i konkurencyjności MŚP borykają się
jednak z problemami związanymi z ich wielkością. Chociaż
w Europie powstaje podobna liczba przedsiębiorstw, co w USA, europejskim
MŚP znacznie trudniej jest rozwinąć się w duże
przedsiębiorstwa, niż ich amerykańskim odpowiednikom. Dodatkową
presję wywiera na nie umiędzynarodowione otoczenie biznesowe,
charakteryzujące się coraz bardziej powiązanymi wzajemnie
łańcuchami wartości. MŚP muszą zwiększać
swoją zdolność do innowacji. Muszą generować,
wdrażać i wykorzystywać handlowo nową wiedzę i
pomysły biznesowe szybciej i w większym zakresie, aby z powodzeniem
konkurować na szybko zmieniających się rynkach globalnych. Wyzwanie
polega na stymulowaniu większej innowacyjności w MŚP, a przez to
podniesieniu ich konkurencyjności i przyspieszeniu wzrostu.
Celem proponowanych
działań jest uzupełnienie krajowej i regionalnej polityki i
programów w zakresie innowacji w biznesie, wspieranie współpracy
między MŚP a innymi podmiotami zainteresowanymi innowacjami,
eliminacja luki między badaniami naukowymi/działalnością
rozwojową a udanym wprowadzeniem na rynek, stworzenie bardziej
sprzyjającego innowacjom otoczenia biznesu, w tym środki w zakresie
popytu, oraz wsparcie uwzględniające zmieniający się
charakter procesu innowacji, nowe technologie, rynki i modele biznesowe.
W celu zapewnienia
synergii i spójnego podejścia zostaną ustanowione silne
powiązania z kierunkami polityki Unii dotyczącymi poszczególnych
gałęzi przemysłu, w szczególności z programem
konkurencyjności w biznesie i MŚP oraz z funduszami polityki
spójności.
3.2.        Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
MŚP są kluczowym czynnikiem
innowacji dzięki swojej zdolności do szybkiego i efektywnego
przekuwania nowych pomysłów w udane przedsięwzięcia. Stanowią
ważny kanał przepływu wiedzy, przez który wyniki badań
naukowych dostają się na rynek. W ciągu ostatnich dwudziestu lat
można było zaobserwować ożywienie całych sektorów i
powstawanie nowych branży przemysłu stymulowane przez innowacyjne
MŚP. Szybko rosnące przedsiębiorstwa mają podstawowe
znaczenie dla rozwoju powstających gałęzi przemysłu i
przyspieszenia zmian strukturalnych, których potrzebuje Europa, aby stać
się niskoemisyjną gospodarką opartą na wiedzy,
odznaczającą się trwałością wzrostu i wysoką
jakością miejsc pracy.
MŚP działają we wszystkich
sektorach gospodarki. W Europie stanowią część gospodarki
ważniejszą niż gdzie indziej, np. w USA. Do innowacji są
zdolne wszystkie typy MŚP. Należy je zachęcać i
wspierać w zakresie inwestycji w badania naukowe i innowacje. Powinny one
być w stanie korzystać z pełnego potencjału innowacyjnego
rynku wewnętrznego i europejskiej przestrzeni badawczej, tworząc nowe
możliwości biznesowe w Europie i poza jej granicami oraz wnosząc
wkład w sprostanie kluczowym wyzwaniom społecznym.
Uczestnictwo w
działaniach Unii w zakresie badań naukowych i innowacji wzmacnia
zdolności MŚP pod względem badań i rozwoju oraz
technologii, zwiększa ich możliwości generowania, absorbowania i
użycia nowej wiedzy, usprawnia gospodarcze wykorzystanie nowych
rozwiązań, sprzyja innowacjom w zakresie produktów, usług i
modeli biznesowych, promuje działalność gospodarczą na
większych rynkach oraz umiędzynaradawia sieci wiedzy MŚP. Małe
i średnie przedsiębiorstwa odznaczające się sprawnym
zarządzaniem innowacjami, a zatem często wykorzystujące
wiedzę specjalistyczną i umiejętności z zewnątrz,
osiągają lepsze wyniki.
Współpraca
transgraniczna to ważny element strategii MŚP w zakresie innowacji,
służącej przezwyciężeniu trapiących je problemów
związanych z wielkością, takich jak dostęp do kompetencji
technologicznych i naukowych oraz do nowych rynków. Przyczynia się ona do
przekształcania pomysłów w zyski i wzrost przedsiębiorstwa, a co
za tym idzie do zwiększenia prywatnych inwestycji w badania naukowe i
innowacje.
W promowaniu
MŚP zasadniczą rolę odgrywają regionalne i krajowe programy
w zakresie badań naukowych i innowacji, często wspierane przez
europejską politykę spójności. W szczególności fundusze
polityki spójności mają do odegrania ważną rolę
poprzez tworzenie potencjału MŚP i umożliwienie im
osiągnięcia doskonałości, w celu opracowania
doskonałych projektów mogących konkurować o finansowanie w
ramach programu „Horyzont 2020”. Jednakże bardzo niewiele krajowych i
regionalnych programów zapewnia finansowanie dla transnarodowych
działań w zakresie badań i innowacji prowadzonych przez
MŚP, ogólnounijnego upowszechniania i absorpcji innowacyjnych
rozwiązań czy też transgranicznych innowacyjnych usług
wsparcia. Wyzwanie polega na zapewnieniu MŚP tematycznie otwartego
wsparcia w realizacji międzynarodowych projektów zgodnych ze strategiami
przedsiębiorstw w zakresie innowacji. Działania na poziomie Unii
są niezbędne w celu uzupełnienia działalności
prowadzonej na poziomie krajowym i regionalnym, zwiększenia jej
oddziaływania i otworzenia systemów wsparcia badań naukowych i
innowacji.

3.3.        Ogólny
zarys działań
(a)
Zintegrowane działania w zakresie wsparcia dla
MŚP
MŚP będą wspomagane w
związku ze wszystkimi działaniami w ramach programu „Horyzont 2020”. W
tym celu specjalny instrument MŚP zapewni ustrukturyzowane i spójne
wsparcie obejmujące cały cykl innowacji. Instrument MŚP jest
przeznaczony dla wszystkich typów innowacyjnych MŚP wykazujących
poważne ambicje rozwoju, wzrostu i umiędzynarodowienia. Obejmuje
wszystkie typy innowacji, w tym innowacji w zakresie usług,
nietechnologicznych i społecznych. Celem jest rozwój i kapitalizacja
potencjału innowacyjnego MŚP poprzez pomoc w eliminacji luki w
finansowaniu wczesnej fazy badań naukowych i innowacji
obciążonych wysokim ryzykiem, stymulowanie innowacji oraz
zwiększanie handlowego wykorzystania wyników przez sektor prywatny.
Wszystkie cele szczegółowe w zakresie
wyzwań społecznych i wiodącej pozycji w zakresie technologii
wspomagających i przemysłowych będą stosować
instrument MŚP i przeznaczą na ten cel określoną kwotę.

(b)
Wsparcie dla MŚP intensywnie
korzystających z badań naukowych
Celem jest promowanie rynkowo zorientowanych
innowacji w MŚP prowadzące działalność
badawczo-rozwojową. Specjalne działanie jest ukierunkowane na
MŚP intensywnie korzystające z badań naukowych,
działające w sektorach najnowocześniejszych technologii,
wykazujące zdolność do handlowego wykorzystania wyników
prowadzonych projektów.
(c)
Zwiększenie zdolności MŚP pod
względem innowacji
Wspierane
będą działania wspomagające wdrażanie i
uzupełnianie środków przeznaczonych dla MŚP w całym
zakresie programu „Horyzont 2020”, zwłaszcza w celu zwiększania
zdolności MŚP pod względem innowacji.
(d)
Wsparcie innowacji rynkowych
Wsparcie innowacji
rynkowych w celu poprawy warunków innowacji i eliminacji konkretnych barier
powstrzymujących w szczególności wzrost innowacyjnych MŚP.
CZĘŚĆ III
WYZWANIA SPOŁECZNE
1.           Zdrowie, zmiany demograficzne i
dobrostan
1.1.        Cel
szczegółowy
Cel szczegółowy polega na poprawie
zdrowia i dobrostanu wszystkich obywateli przez cały czas ich życia.
Wspierając badania naukowe i innowacje w
reakcji na to wyzwanie oraz wnosząc poważny wkład w
realizację strategii „Europa 2020” można zapewnić zdrowie i
dobrostan wszystkim obywatelom przez cały czas ich życia, gospodarczo
zrównoważone systemy opieki zdrowotnej wysokiej jakości oraz
możliwości tworzenia nowych miejsc pracy i wzrostu gospodarczego.
Koszty systemów opieki zdrowotnej i
społecznej w Unii rosną wraz ze wzrostem kosztów środków w
zakresie opieki i zapobiegania dla wszystkich kategorii wiekowych, przy czym
oczekuje się, że liczba Europejczyków w wieku ponad 65 lat niemal
podwoi się z 85 mln w 2008 r. do 151 mln do 2060 r., a mających ponad
80 lat wzrośnie w tym samym okresie z 22 do 61 mln. Obniżenie tych
kosztów lub utrzymanie ich na poziomie możliwym do opanowania zależy
częściowo od zapewnienia wszystkim obywatelom zdrowia i dobrostanu
przez całe życie, a co za tym idzie od skutecznego zapobiegania
chorobom i niepełnosprawności, ich leczenia i zarządzania nimi.
Przewlekłe choroby, takie jak choroby
układu krążenia, rak, cukrzyca, zaburzenia neurologiczne i
psychiczne, nadwaga i otyłość oraz różne ograniczenia
funkcjonalne to główne przyczyny niepełnosprawności, złego
stanu zdrowia i przedwczesnej śmierci, wiążące się z
dużymi kosztami społecznymi i gospodarczymi.
W Unii choroby układu krążenia
są co roku przyczyną ponad 2 mln zgonów i kosztują
gospodarkę ponad 192 mld EUR, natomiast rak odpowiada za jedną
czwartą zgonów i jest główną przyczyną śmierci osób w
wieku od 45 do 64 lat. Ponad 27 mln osób w Unii cierpi na cukrzycę, a
całkowity koszt schorzeń mózgu (w tym m.in. wpływających na
zdrowie psychiczne) szacuje się na 800 mld EUR. W przypadku wielu
spośród wymienionych dolegliwości istotną rolę
odgrywają czynniki środowiskowe, związane ze stylem życia i
społeczno-gospodarcze; szacuje się, że ma z nimi związek do
jednej trzeciej globalnego obciążenia chorobami.
Choroby zakaźne (np. HIV/AIDS,
gruźlica i malaria) stanowią globalne zagrożenie i
odpowiadają za 41 % spośród 1,5 mld lat życia skorygowanych
niepełnosprawnością w skali świata, w tym za 8 % w Europie.
Należy się również przygotować na pojawiające się
epidemie i groźbę wzrostu oporności na środki
przeciwdrobnoustrojowe.
Tymczasem procesy rozwoju leków i szczepionek
stają się coraz droższe i coraz mniej skuteczne. Należy
podjąć odpowiednie kroki w związku z utrzymującymi się
nierównościami pod względem stanu zdrowia oraz zapewnić
wszystkim Europejczykom dostęp do systemów skutecznej i kompetentnej
opieki zdrowotnej.
1.2.        Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Choroby i niepełnosprawność nie
zatrzymują się na granicach państw. Odpowiednia reakcja na
poziomie europejskim na kwestie badań naukowych i innowacji może
wnieść zasadniczy wkład w sprostanie tym wyzwaniom,
zapewnić lepsze zdrowie i dobrostan wszystkim obywatelom oraz dać
Europie pozycję lidera na szybko zmieniających się
światowych rynkach innowacji w zakresie zdrowia i dobrostanu.
Ta reakcja zależy od najwyższej
jakości badań naukowych służących poprawie naszego
fundamentalnego zrozumienia zdrowia, choroby, niepełnosprawności,
rozwoju i starzenia się (w tym średniego trwania życia), a
także od spójnego i powszechnego wykorzystania posiadanej i zdobywanej
wiedzy w innowacyjnych, skalowalnych i skutecznych produktach, strategiach,
interwencjach i usługach. Ponadto znaczenie tych wyzwań w całej
Europie, a w wielu przypadkach także w skali globalnej, wymaga reakcji
zapewniającej długoterminowe i skoordynowane wsparcie współpracy
między wybitnymi, multidyscyplinarnymi i wielosektorowymi zespołami.
Także złożoność
wyzwania i wzajemne powiązania między jego składnikami
wymagają reakcji na poziomie europejskim. Wiele podejść,
narzędzi i technologii znajduje zastosowanie w różnych obszarach
badań naukowych i innowacji związanych z tym wyzwaniem, a
najskuteczniej ich wprowadzenie można wesprzeć na poziomie Unii. Dotyczy
to opracowania długoterminowych kohort i prowadzenia badań
klinicznych, klinicznego wykorzystania technologii „-omicznych” lub rozwoju
technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) oraz ich praktycznego
zastosowania w opiece zdrowotnej, zwłaszcza w zakresie e-zdrowia. Wymogi
poszczególnych populacji najskuteczniej zaspokaja się również w
sposób zintegrowany, np. w przypadku stratyfikowanych i/lub spersonalizowanych
usług medycznych, leczenia rzadkich chorób oraz dostarczania
rozwiązań umożliwiających wspomagane i samodzielne
życie.
Maksymalizacja wpływu oddziaływania
na poziomie Unii wymaga wsparcia pełnego zakresu działań w
zakresie badań naukowych i innowacji: od podstawowych badań naukowych
po przełożenie wiedzy na wielkoskalowe próby i demonstracje,
pozyskanie prywatnych inwestycji, publiczne i przedkomercyjne zamówienia na
nowe produkty, usługi, skalowalne rozwiązania, które są, w razie
potrzeby, interoperacyjne, wspierane zdefiniowanymi normami i/lub wspólnymi
wytycznymi. Taki skoordynowany europejski wysiłek przyczyni się do
trwającego rozwoju europejskiej przestrzeni badawczej. W stosownych
przypadkach będzie się on zazębiał z działaniami
prowadzonymi w kontekście programu „Zdrowie na rzecz wzrostu” i
Europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji sprzyjającej aktywnemu
starzeniu się w dobrym zdrowiu.
1.3.        Ogólny
zarys działań
Skuteczna promocja zdrowia, oparta na
solidnych podstawach faktograficznych, zapobiega chorobom, poprawia dobrostan i
jest racjonalna pod względem kosztów. Promocja zdrowia i zapobieganie
chorobom zależą również od zrozumienia czynników
warunkujących stan zdrowia, od skutecznych narzędzi zapobiegania,
takich jak szczepionki, od efektywnego nadzoru nad zdrowiem i chorobami i
gotowości oraz od skutecznych programów badań przesiewowych.
Udane działania w zakresie zapobiegania
chorobom, niepełnosprawności i ograniczonej funkcjonalności,
zarządzania nimi, leczenia i terapii, bazują na fundamentalnym
zrozumieniu ich przyczyn, procesów i skutków, a także czynników
sprzyjających zdrowiu i dobrostanowi. Skuteczna wymiana danych i
powiązanie takich danych z prowadzonymi na dużą skalę
badaniami kohortowymi również ma podstawowe znaczenie, tak samo jak
przełożenie wyników badań naukowych na praktykę
kliniczną, w szczególności poprzez badania kliniczne.
Dodatkowe wymagania przed sektorami opieki
zdrowotnej stawia narastające obciążenie chorobami i
niepełnosprawnością w kontekście starzejącej się
populacji. Jeśli ma być utrzymana efektywna opieka zdrowotna dla
wszystkich kategorii wiekowych, niezbędne jest podjęcie kroków
zmierzających do usprawnienia procesu decyzyjnego w zakresie zapobiegania
i leczenia, do określenia najlepszych praktyk w sektorze opieki zdrowotnej
i wsparcia ich upowszechniania, a także do wspomagania zintegrowanej
opieki i powszechnego wprowadzania innowacji technologicznych, organizacyjnych
i społecznych, umożliwiających w szczególności osobom
starszym, a także niepełnosprawnym, kontynuację aktywnego trybu
życia i zachowanie niezależności. Przyczyni się to do
poprawy ich dobrostanu fizycznego, społecznego i psychicznego oraz do
wydłużenia czasu jego trwania.
Wszystkie te działania będą
prowadzone w sposób zapewniający wsparcie w całym cyklu badań naukowych
i innowacji, wzmacniając konkurencyjność przemysłu Unii i
ułatwiając rozwój nowych możliwości rynkowych.
Konkretne działania dotyczą przede
wszystkim następujących kwestii: zrozumienie czynników
warunkujących stan zdrowia (w tym czynników środowiskowych i
związanych z klimatem), usprawnienie promocji zdrowia i zapobieganie
chorobom, zrozumienie chorób i udoskonalenie diagnostyki, rozwój skutecznych
programów badań przesiewowych oraz usprawnienie oceny podatności na
choroby, poprawa sytuacji w zakresie nadzoru i gotowości, opracowanie
skuteczniejszych szczepionek, życie leków in silico w celu usprawnienia
zarządzania chorobami i ich przewidywania, leczenie chorób, wykorzystanie
wiedzy w praktyce klinicznej, lepsze wykorzystanie danych medycznych, lepsze
wykorzystanie danych medycznych, aktywne starzenie się, aktywne życie
niezależne i wspomagane, upodmiotowienie jednostki w zakresie
samodzielnego zarządzania stanem zdrowia, promowanie zintegrowanej opieki,
udoskonalenie narzędzi naukowych i metod służących wsparciu
polityki i potrzebom w zakresie regulacji, optymalizacja wydajności i
skuteczności systemów opieki zdrowotnej oraz zmniejszanie nierówności
poprzez podejmowanie decyzji w oparciu o dowody i upowszechnianie najlepszych
praktyk, a także innowacyjne technologie i podejścia.
2.           bezpieczeństwo
żywnościowe, zrównoważone rolnictwo, badania morskie oraz
gospodarka ekologiczna
2.1         Cel
szczegółowy
Cel szczegółowy polega na
zabezpieczeniu wystarczających dostaw bezpiecznej i wysokiej jakości
żywności oraz innych bioproduktów, poprzez opracowanie wydajnych,
zasobooszczędnych systemów produkcji podstawowej, ochronie
powiązanych usług ekosystemowych oraz konkurencyjnych i
niskoemisyjnych łańcuchów dostaw. Przyczyni się do szybszego
przejścia na zrównoważoną europejską gospodarkę
ekologiczną.
W nadchodzących dziesięcioleciach
Europa stanie przed wyzwaniami związanymi z większą
konkurencją o ograniczone zasoby naturalne, z wpływem zmiany klimatu,
w szczególności na systemy produkcji podstawowej (rolnictwo, leśnictwo,
rybołówstwo i akwakultura) oraz z potrzebą zapewnienia
zrównoważonego i bezpiecznego zaopatrzenia w żywność dla
populacji Europy i coraz większej populacji światowej. Szacuje
się, że wyżywienie ludności świata, której liczba do
2050 r. wyniesie 9 miliardów, wymaga zwiększenia światowej produkcji
żywności o 70 %. Z rolnictwa pochodzi ok. 10 % gazów cieplarnianych
emitowanych w Unii przy czym pomimo spadku emisji z rolnictwa w Europie
przewiduje się, że do 2030 r. emisje globalne wzrosną o nawet 20
%. Ponadto Europa będzie musiała zagwarantować
wystarczające zaopatrzenie w surowce, energię i produkty
przemysłowe w warunkach malejącej ilości kopalnych surowców
węglowych (oczekuje się, że do 2050 r. produkcja ropy naftowej i
gazu ziemnego zmniejszy się o ok. 60 %), jednocześnie utrzymując
konkurencyjność. Jednocześnie duży problem i koszt
stanowią bioodpady (szacuje się, że w Unii co roku powstaje ich
138 mln ton, z czego nawet 40 % jest składowane), mimo ich potencjalnej
wysokiej wartości dodanej. Przykładowo, według oszacowań,
30 % całej żywności produkowanej w krajach rozwiniętych
jest wyrzucane. Potrzebne są daleko idące zmiany, które pozwolą
do 2030 r. zmniejszyć tę ilość w Unii o 50 %[26]. Ponadto granice państw
nie mają znaczenia jeśli chodzi o rozprzestrzenianie organizmów
szkodliwych i chorób roślin i zwierząt, w tym chorób
odzwierzęcych oraz patogenów odpokarmowych. Niezbędne są
skuteczne krajowe środki prewencyjne, ale działania na szczeblu Unii
są kluczowe dla zapewnienia ostatecznej kontroli oraz właściwego
funkcjonowania jednolitego rynku. Wyzwanie jest złożone, dotyczy
szerokiego wachlarza wzajemnie połączonych sektorów i wymaga
wielości podejść.
Coraz więcej zasobów biologicznych jest
potrzebnych do zaspokojenia zapotrzebowania rynku na bezpieczne i zdrowe
zaopatrzenie w żywność, biomateriały, biopaliwa i
bioprodukty, od produktów konsumpcyjnych po chemikalia luzem. Zdolności
ekosystemów lądowych i wodnych wymagane do ich produkcji są jednak
ograniczone i często nie zarządzane optymalnie, przy czym
konkurują ze sobą różne sposoby ich wykorzystania;
przykładem tego jest znaczne zmniejszenie zawartości węgla w
glebach i żyzności. Istnieje niewykorzystany potencjał
wspierania usług ekosystemowych z gruntów uprawnych, lasów, wód morskich i
słodkich poprzez włączenie celów z zakresu agronomii i
środowiska do zrównoważonej produkcji.
Potencjał zasobów biologicznych i
ekosystemów można zagospodarować w znacznie bardziej
zrównoważony, efektywny i zintegrowany sposób. Przykładowo można
lepiej wykorzystać potencjał biomasy z lasów i strumieni odpadów
pochodzenia rolniczego, wodnego, przemysłowego, a także komunalnego.
Zasadniczo potrzebne jest przejście do
optymalnego wykorzystania biologicznych zasobów odnawialnych oraz
zrównoważonych systemów produkcji podstawowej i przetwórczych,
mogących dostarczać więcej żywności i innych
bioproduktów przy zminimalizowanych nakładach, wpływie na
środowisko i emisjach gazów cieplarnianych, udoskonalonych usługach
ekosystemowych, zerowej ilości odpadów i odpowiedniej wartości
społecznej. Kluczem do osiągnięcia tych celów jest podjęcie
w Europie i poza nią fundamentalnego wysiłku obejmującego
wzajemnie powiązane działania w zakresie badań naukowych i
innowacji.
2.2         Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo
oraz przemysł bioproduktów są najważniejszymi sektorami
gospodarki ekologicznej. Stanowi ona duży i rosnący rynek, o
wartości szacowanej na ponad 2 bln EUR, zapewniający 20 mln miejsc
pracy i 9 % całkowitego zatrudnienia w Unii w 2009 r. Inwestycje w badania
naukowe i innowacje związane z tym wyzwaniem społecznym
umożliwią Europie zajęcie wiodącej pozycji na
przedmiotowych rynkach i odegrają rolę w osiągnięciu celów
strategii „Europa 2020” oraz jej inicjatyw przewodnich „Unia innowacji” i „Europa
efektywnie korzystająca z zasobów”.
W pełni funkcjonalna gospodarka
ekologiczna, obejmująca zrównoważoną produkcję zasobów
odnawialnych ze środowiska lądowego i morskiego oraz ich
przekształcenie w żywność, bioprodukty i bioenergię, a
także powiązane dobra publiczne, zapewni wysoką europejską
wartość dodaną. Zarządzana w zrównoważony sposób,
może ograniczyć wpływ na środowisko wywierany przez
produkcję podstawową i cały łańcuch dostaw. Może
zwiększyć ich konkurencyjność i przyczynić się do
powstawania miejsc pracy oraz zapewnić możliwości rozwoju
obszarów wiejskich i nadbrzeżnych. Wyzwanie dotyczące
bezpieczeństwa żywnościowego, zrównoważonego rolnictwa i
gospodarki ekologicznej ma znaczenie europejskie i globalne. Działania na
poziomie Unii mają zasadnicze znaczenie dla połączenia klastrów
w celu osiągnięcia skali i masy krytycznej niezbędnych dla
uzupełnienia wysiłków podejmowanych przez pojedyncze państwa
członkowskie lub ich grupy. Podejście opierające się na
zaangażowaniu wielu podmiotów zapewni niezbędne interakcje
między naukowcami, przedsiębiorstwami, rolnikami/producentami,
doradcami i użytkownikami końcowymi. Poziom Unii jest również
niezbędny dla zapewnienia spójności podejścia do tego wyzwania
między sektorami oraz silnych powiązań z odpowiednimi kierunkami
polityki Unii. Koordynacja badań naukowych i innowacji na poziomie Unii
ułatwi i przyspieszy potrzebne zmiany w całej Unii.
Badania naukowe i innowacje będą
wchodzić w interakcję z szerokim wachlarzem kierunków polityki
unijnej i powiązanych celów, w tym ze wspólną polityką
rolną (w szczególności polityką rozwoju obszarów wiejskich) i
europejskim partnerstwem innowacyjnym na rzecz wydajnego i zrównoważonego
rolnictwa, wspólną polityką rybołówstwa, zintegrowaną
polityką morską, europejskim programem zapobiegania zmianie klimatu,
ramową dyrektywą wodną, dyrektywą ramową w sprawie
strategii morskiej, planem działania na rzecz ochrony lasów,
strategią tematyczną w zakresie gleb, wspólnotową strategią
ochrony różnorodności biologicznej do 2020 r., europejskim
strategicznym planem w dziedzinie technologii energetycznych, polityką w
zakresie innowacji i przemysłu, polityką zewnętrzną i
polityką w zakresie pomocy rozwojowej, strategią w zakresie zdrowia
roślin, strategią w zakresie zdrowia i dobrostanu zwierząt oraz
regulacyjnymi ramami ochrony środowiska, zdrowia i bezpieczeństwa,
promowania efektywnego gospodarowania zasobami i działań w dziedzinie
klimatu oraz ograniczania ilości odpadów. Lepsza integracja badań
naukowych i innowacji z powiązaną polityką Unii wydatnie
zwiększy ich europejską wartość dodaną, zapewni efekt
dźwigni, zwiększy znaczenie społeczne i ułatwi dalszy
rozwój zrównoważonego gospodarowania gruntami, morzami i oceanami oraz rynku
gospodarki ekologicznej.
W celu wsparcia
polityki Unii związanej z gospodarką ekologiczną oraz
ułatwienia zarządzania badaniami i innowacją i monitorowania
ich, prowadzone będą badania społeczno-gospodarcze i
działania wybiegające w przyszłość dotyczące
strategii gospodarki ekologicznej, w tym opracowanie wskaźników, baz
danych, modelu, prognozowania oraz ocen skutków inicjatyw dla gospodarki,
społeczeństwa i środowiska.
Stymulowane wyzwaniami działania
skupiające się na korzyściach społecznych i gospodarczych
oraz modernizacji sektorów i rynków związanych z gospodarką
ekologiczną będą wspierane poprzez multidyscyplinarne badania
naukowe, wspomagające innowacje i prowadzące do opracowania nowych
praktyk, produktów i procesów. Przyjęte również zostanie szeroko
zakrojone podejście do innowacji, obejmujące innowacje
technologiczne, nietechnologiczne, organizacyjne, gospodarcze i społeczne
- dotyczy to np. nowych modeli biznesowych, marek i usług.
2.3         Ogólny
zarys działań
(a)
Zrównoważone rolnictwo i leśnictwo
Celem jest zapewnienie wystarczającego
zaopatrzenia w żywność, paszę, biomasę i inne surowce,
przy jednoczesnym zabezpieczeniu zasobów naturalnych i udoskonaleniu usług
ekosystemowych, w tym walka ze skutkami zmiany klimatu. Działania
skupią się na bardziej produktywnych, zrównoważonych,
zasobooszczędnych (w tym niskoemisyjnych) i odpornych systemach rolnictwa
i leśnictwa, a zarazem na rozwoju usług, koncepcji i polityki w
zakresie dobrobytu obszarów wiejskich.
(b)
Zrównoważony i konkurencyjny sektor
rolno-spożywczy na rzecz bezpiecznego i zdrowego żywienia.
Celem jest zaspokojenie wymogów obywateli
dotyczących bezpiecznej, zdrowej i niedrogiej żywności oraz
bardziej zrównoważone przetwarzanie i dystrybucja żywności i
paszy, a także większa konkurencyjność sektora spożywczego.
Działania skupią się na zapewnieniu zdrowej i bezpiecznej
żywności dla wszystkich, umożliwieniu konsumentom podejmowania
świadomych wyborów oraz na konkurencyjnych metodach przetwarzania
żywności wykorzystujących mniej zasobów i generujących
mniej produktów ubocznych, odpadów i gazów cieplarnianych.
(c)
Uwolnienie potencjału wodnych zasobów
biologicznych
Celem jest zrównoważone wykorzystanie
wodnych zasobów biologicznych w celu maksymalizacji społecznych i
gospodarczych korzyści i zysków z oceanów i mórz Europy. Działania
skupią się na optymalizacji wkładu w bezpieczne zaopatrzenie w
żywność poprzez rozwój zrównoważonego i przyjaznego dla
środowiska rybołówstwa oraz konkurencyjnej europejskiej akwakultury w
kontekście gospodarki globalnej, a także wspomaganiu innowacji
morskich za pomocą biotechnologii w celu stymulowania inteligentnego
„niebieskiego” wzrostu.
(d)
Zrównoważony i konkurencyjny bioprzemysł
Celem jest
promowanie niskoemisyjnego, zasobooszczędnego, zrównoważonego i
konkurencyjnego europejskiego bioprzemysłu. Działania skupią
się na wspieraniu gospodarki ekologicznej poprzez przekształcenie
konwencjonalnych produktów i procesów przemysłowych w zasobooszczędne
i energooszczędne bioprodukty i bioprocesy, rozwój zintegrowanych
biorafinerii, wykorzystanie biomasy z produkcji podstawowej, bioodpadów i
produktów ubocznych bioprzemysłu, a także otwarcie nowych rynków
poprzez wspieranie normalizacji, działań w zakresie regulacji i
demonstracji/prób terenowych i innych, uwzględniając wpływ
gospodarki ekologicznej na użytkowanie gruntów i zmiany sposobu ich
użytkowania.
3.           Bezpieczna, ekologiczna i efektywna
energia
3.1.        Cel
szczegółowy
Celem szczegółowym jest zapewnienie
przejścia do niezawodnego, trwałego i konkurencyjnego systemu
energetycznego w obliczu malejącej ilości zasobów, rosnącego
zapotrzebowania na energię i zmiany klimatu.
Do 2020 r. Unia zamierza ograniczyć
emisje gazów cieplarnianych o 20 % w stosunku do poziomu z 1990 r., a do 2050
r. o kolejne 80-95 %. Ponadto w 2020 r. 20 % końcowego zużycia
energii powinno pochodzić z zasobów odnawialnych, przy jednoczesnej
realizacji celu efektywności energetycznej 20 %. Osiągnięcie
tych celów będzie wymagać przebudowy systemu energetycznego,
prowadzącej do połączenia niskoemisyjnego profilu,
bezpieczeństwa energetycznego i umiarkowanych cen, a zarazem wzmocnienia
konkurencyjności gospodarczej Europy. Obecnie Europa jest daleka od
osiągnięcia tego ogólnego celu. Europejski system energetyczny nadal
polega w 80 % na paliwach kopalnych, a sektor energetyczny jest
źródłem 80 % wszystkich emisji gazów cieplarnianych w UE. Co roku 2,5
% PKB Unii przeznacza się na import energii i przewiduje się, że
wielkość ta wzrośnie. Do 2050 r. ta tendencja
doprowadziłaby do całkowitego uzależnienia od importu ropy
naftowej i gazu. W obliczu zmienności cen energii na światowych
rynkach oraz obaw dotyczących bezpieczeństwa dostaw, europejski
przemysł i konsumenci wydają coraz większą
część swoich dochodów na energię.
Plan działania prowadzący do
przejścia na konkurencyjną gospodarkę niskoemisyjną do 2050
r.[27] pokazuje, że na
terytorium Unii konieczne będzie dokonanie dużych ukierunkowanych
redukcji emisji gazów cieplarnianych. Oznacza to ograniczenie emisji CO2 do
2050 r. o ponad 90 % w sektorze energetycznym, ponad 80 % w przemyśle, co
najmniej 60 % w transporcie i ok. 90 % w sektorze budynków mieszkalnych i w
usługach.
Takie redukcje wymagają znacznych
inwestycji w badania naukowe, rozwój, demonstracje oraz wprowadzenia na rynek
oszczędnych, bezpiecznych, niezawodnych i niskoemisyjnych technologii
energetycznych i usług. Muszą one łączyć się z
nietechnologicznymi rozwiązaniami zarówno od strony podaży, jak i od
strony popytu. Wszystko to musi stanowić część
zintegrowanej polityki niskoemisyjnej, obejmującej opanowanie kluczowych
technologii wspomagających, w szczególności rozwiązań ICT,
a także zaawansowane procesy produkcji i przetwarzania oraz
materiały. Celem jest stworzenie energooszczędnych technologii i
usług, które mogą znaleźć szerokie zastosowanie na rynkach
UE i międzynarodowych, a także wprowadzenie inteligentnego
zarządzania popytem poprzez otwarty i przejrzysty rynek handlu
energią oraz inteligentne systemy zarządzania
energooszczędnością.
3.2.        Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Nowe technologie i rozwiązania muszą
konkurować kosztami i niezawodnością z wysoce zoptymalizowanymi
systemami energetycznymi operatorów zasiedziałych i z technologiami o
ugruntowanej pozycji. Badania naukowe i innowacje mają zasadnicze
znaczenie dla zapewnienia komercyjnej atrakcyjności tych nowych, bardziej
ekologicznych, niskoemisyjnych i oszczędnych źródeł energii w
potrzebnej skali. Ani sam przemysł, ani działające indywidualnie
państwa członkowskie nie są w stanie ponieść kosztów i
ryzyka, którego główne czynniki (przejście do gospodarki
niskoemisyjnej, zapewnienie przystępnej cenowo i bezpiecznej energii)
znajdują się poza rynkiem.
Przyspieszenie tego rozwoju wymaga
strategicznego podejścia na poziomie Unii, obejmującego dostawy
energii, zapotrzebowanie na nią i jej wykorzystanie w budynkach,
usługi, transport i przemysłowe łańcuchy wartości. Będzie
się to wiązać z dostosowaniem zasobów w całej UE,
włącznie z funduszami polityki spójności, w szczególności
poprzez krajowe i regionalne strategie inteligentnej specjalizacji, systemy
handlu uprawnieniami do emisji, zamówienia publiczne i inne mechanizmy
finansowania. Wymaga to również polityki w zakresie regulacji i
wdrożenia, dotyczącej odnawialnych źródeł energii i
efektywności energetycznej, dostosowanej do okoliczności pomocy
technicznej oraz budowania zdolności w celu usunięcia barier
nietechnologicznych.
Takie strategiczne podejście oferuje
europejski strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznych (plan
EPSTE). Obejmuje on długoterminową agendę dotyczącą
kluczowych utrudnień w zakresie innowacji, z którymi borykają
się technologie energetyczne na etapach badań pionierskich oraz
badawczo-rozwojowym/weryfikacji poprawności projektu, a także na
etapie demonstracji, kiedy przedsiębiorstwa poszukują środków na
sfinansowanie dużych, pierwszych w swoim rodzaju projektów i
rozpoczęcie procesu wprowadzania na rynek.
Wielkość zasobów potrzebnych do
pełnego wdrożenia planu EPSTE szacuje się na 8 mld EUR rocznie
przez kolejnych 10 lat[28].
Wykracza to znacznie poza zdolności poszczególnych państw
członkowskich lub zainteresowanych podmiotów badawczych i
przemysłowych. Potrzebne są inwestycje w badania naukowe i innowacje
na poziomie Unii, połączone z mobilizacją wysiłków w
całej Europie poprzez wspólne wdrażanie oraz podział ryzyka i
zdolności. Finansowanie przez Unię badań naukowych i innowacji w
zakresie energetyki uzupełni zatem działania państw
członkowskich, skupiając się na działaniach
oferujących wyraźną wartość dodaną Unii, a w
szczególności cechujących się dużym potencjałem
wykorzystania zasobów krajowych. Działania na poziomie UE będą
również służyć wsparciu długoterminowych programów
odznaczających się wysokim ryzykiem i dużymi kosztami, które
są poza zasięgiem pojedynczych państw członkowskich,
łączeniu wysiłków w celu ograniczenia ryzyka inwestycji w
prowadzone na dużą skalę projekty, takie jak demonstracja
przemysłowa, oraz rozwijaniu ogólnoeuropejskich, interoperacyjnych
rozwiązań w dziedzinie energetyki.
Wdrożenie planu EPSTE jako
badawczo-innowacyjnego filaru polityki energetycznej UE wzmocni
bezpieczeństwo dostaw w Unii, ułatwi przejście do gospodarki
niskoemisyjnej oraz powiązanie programów w zakresie badań naukowych i
innowacji z transeuropejskimi i regionalnymi inwestycjami w infrastrukturę
energetyczną, a także zwiększy gotowość inwestorów do
udostępniania kapitału na projekty o długim czasie realizacji i
dużym ryzyku technologicznym i rynkowym. Dostarczy on możliwości
innowacji dla małych i dużych przedsiębiorstw oraz pomoże
im w zachowaniu konkurencyjności na poziomie światowym, na którym
możliwości w zakresie technologii energetycznych są duże i
stają się jeszcze większe.
W skali międzynarodowej, działanie
na poziomie Unii zapewnia masę krytyczną przyciągającą
uwagę innych liderów w dziedzinie technologii oraz sprzyja
międzynarodowym partnerstwom, zmierzającym do osiągnięcia
celów UE. Ułatwi ono partnerom międzynarodowym interakcje z Unią
w celu przygotowania wspólnych działań związanych z obopólnymi
korzyściami i wspólnymi interesami.
Działania
prowadzone w związku z tym wyzwaniem będą zatem stanowić
technologiczny kręgosłup europejskiej polityki energetycznej i
polityki w zakresie zmiany klimatu. Przyczynią się również do
wdrożenia inicjatywy „Unia innowacji” w dziedzinie energetyki oraz celów
strategicznych określonych w inicjatywach „Europa efektywnie
korzystająca z zasobów”, „Polityka przemysłowa w erze globalizacji”
oraz „Europejska agenda cyfrowa”.
Działania w
zakresie badań naukowych i innowacji dotyczące rozszczepienia
jądrowego i energii termojądrowej prowadzone są w ramach
odnoszącej się do traktatu Euratom części programu
„Horyzont 2020”.
3.3.        Ogólny
zarys działań
(a)
Ograniczenie zużycia energii i śladu
węglowego poprzez inteligentne i zrównoważone użytkowanie
Działania skupią się na
prowadzonych w pełnej skali badaniach i testach nowych koncepcji,
rozwiązaniach nietechnologicznych, bardziej oszczędnych,
akceptowanych przez społeczeństwo i przystępnych cenowo
komponentach technologicznych oraz systemach z wbudowaną
inteligencją, umożliwiającą zarządzanie energią w
czasie rzeczywistym w budynkach niskoemisyjnych, ogrzewaniu i chłodzeniu z
wykorzystaniem energii odnawialnej, wysoce oszczędnym przemyśle oraz
masowym wprowadzeniu energooszczędnych rozwiązań przez
przedsiębiorstwa, osoby fizyczne, społeczności i miasta.
(b)
Niedrogie i niskoemisyjne dostawy energii elektrycznej
Działania skupią się na
prowadzonych w pełnej skali badaniach, rozwoju i demonstracji
innowacyjnych źródeł energii odnawialnej oraz technologii
wychwytywania i składowania dwutlenku węgla przy większej skali
i niższym koszcie, bezpiecznych dla środowiska oraz cechujących
się większą sprawnością przemiany i
dostępnością w różnych środowiskach rynkowych i
operacyjnych.
(c)
Alternatywne paliwa i mobilne źródła
energii
Działania skupią się na
prowadzonych w pełnej skali badaniach, rozwoju i demonstracji technologii
oraz łańcuchów wartości mających na celu zapewnienie, aby
bioenergia była bardziej konkurencyjna i zrównoważona, skrócenie
czasu wprowadzenia na rynek ogniw wodorowych i paliwowych oraz poszukiwanie
nowych możliwości charakteryzujących się długim czasem
realizacji potencjału.
(d)
Jednolita inteligentna europejska sieć
elektroenergetyczna
Działania skupią się na
prowadzonych w pełnej skali badaniach, rozwoju i demonstracji nowych
technologii sieciowych, systemów i mechanizmów rynkowych
służących planowaniu, monitorowaniu, kontrolowaniu i bezpiecznej
eksploatacji interoperacyjnych sieci na otwartym, niskoemisyjnym, odpornym na
zmianę klimatu i konkurencyjnym rynku, w normalnych i nadzwyczajnych
warunkach.
(e)
Nowa wiedza i technologie
Działania skupią się na multidyscyplinarnych
badaniach naukowych w zakresie technologii energetycznych (w tym na
działaniach wizjonerskich) i wspólnej realizacji ogólnoeuropejskich
programów badawczych oraz tworzeniu światowej klasy obiektów.
(f)
Solidne procesy decyzyjne i zaangażowanie
społeczne.
Działania będą ukierunkowane na
opracowanie instrumentów, metod i modeli solidnego i przejrzystego wsparcia
politycznego, w tym działania dotyczące akceptacji publicznej i
zaangażowania opinii publicznej i użytkowników oraz
zrównoważonego rozwoju.
(g)
Wprowadzanie na rynek innowacji w zakresie energii
Działania będą ukierunkowane na
stosowanie innowacji dla ułatwienia wprowadzania na rynek nowych
technologii i usług w zakresie energii aby wyeliminować bariery inne
niż technologiczne oraz aby przyspieszyć racjonalną pod
względem kosztów realizację unijnej polityki energetycznej.
4.           Inteligentny, ekologiczny i
zintegrowany transport
4.1         Cel
szczegółowy
Celem szczegółowym jest stworzenie
europejskiego systemu transportowego, który będzie zasobooszczędny,
przyjazny dla środowiska, bezpieczny i spójny, z korzyścią dla
obywateli, gospodarki i społeczeństwa.
Europa musi pogodzić rosnące
potrzeby jej obywateli w zakresie mobilności z imperatywami
dotyczącymi wyników gospodarczych oraz wymogami niskoemisyjnego
społeczeństwa i gospodarki odpornej na zmianę klimatu. Pomimo
swojego rozwoju, sektor transportowy musi osiągnąć znaczne
ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i innych niekorzystnych
oddziaływań na środowisko, a także uniezależnić
się od ropy naftowej, jednocześnie zachowując wysoki poziom
wydajności i mobilności.
Mobilność zgodną z zasadami
zrównoważonego rozwoju można osiągnąć tylko poprzez
radykalną zmianę systemu transportowego, inspirowaną
przełomami w badaniach naukowych prowadzonych w tej dziedzinie, daleko
idące innowacje oraz spójne, ogólnoeuropejskie wdrożenie bardziej
ekologicznych, bezpieczniejszych i bardziej inteligentnych rozwiązań
transportowych.
Badania naukowe i innowacje muszą
zaowocować ukierunkowanymi i szybkimi postępami, które pomogą w
osiągnięciu kluczowych celów strategicznych Unii, jednocześnie
zwiększając konkurencyjność gospodarczą,
wspierając przejście na gospodarkę odporną na wyzwania
klimatu i niskoemisyjną, oraz umożliwiając utrzymanie
wiodącej pozycji na rynku globalnym.
Niezbędne inwestycje w badania naukowe,
innowacje i wdrożenie będą wprawdzie znaczne, jednak brak
usprawnień w zakresie zrównoważonego charakteru transportu przyniesie
w długim horyzoncie czasowym niemożliwe do przyjęcia wysokie
koszty społeczne, ekologiczne i gospodarcze.
4.2         Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Transport to ważny stymulator
gospodarczej konkurencyjności i wzrostu Europy. Zapewnia on
mobilność osób i towarów niezbędną dla zintegrowanego
jednolitego rynku europejskiego oraz otwartego i integracyjnego
społeczeństwa. Należy do największych aktywów Europy pod
względem potencjału przemysłowego i jakości usług,
odgrywając wiodącą rolę na wielu światowych rynkach. Przemysł
transportowy i produkcja sprzętu transportowego wspólnie odpowiadają
za 6,3 % PKB Unii. Jednocześnie europejski przemysł transportowy stoi
w obliczu coraz bardziej zaciekłej konkurencji z innych stron świata.
Zapewnienie Europie konkurencyjnej przewagi w przyszłości i
minimalizacja niedociągnięć naszego obecnego systemu transportowego
będą wymagać przełomowych technologii.
Sektor transportowy wnosi duży wkład
w emisje gazów cieplarnianych, pochodzi z niego do jednej czwartej wszystkich
emisji. W 96 % transport jest zależny od paliw kopalnych. Coraz
poważniejszym problemem staje się tymczasem zagęszczenie ruchu; systemy
nie są jeszcze wystarczająco inteligentne; możliwości
zmiany rodzaju transportu nie zawsze są atrakcyjne; liczba ofiar wypadków
drogowych w Unii utrzymuje się na drastycznie wysokim poziomie 34 tys.
rocznie; obywatelom i przedsiębiorstwom zależy na bezpiecznym
systemie transportowym. Szczególne wyzwania dla zrównoważonego charakteru
transportu występują w kontekście miejskim.
Przy oczekiwanym tempie wzrostu w transporcie
w ciągu kilku dziesięcioleci ruch na drogach europejskich ulegnie
zablokowaniu, a jego koszty gospodarcze i wpływ społeczny staną
się nie do przyjęcia. Przewiduje się, że w ciągu
następnych 40 lat liczba pasażerokilometrów podwoi się, a w
przypadku podróży lotniczych będzie rosnąć dwukrotnie szybciej.
Do 2050 r. wielkość emisji CO2 wzrośnie o 35 %. Koszty
związane z zagęszczeniem ruchu wzrosną o ok. 50 %,
osiągając pułap niemal 200 mld EUR rocznie. W porównaniu z 2005
r. koszty zewnętrzne wypadków wzrosną o ok. 60 mld EUR.
Nie można zatem przyjąć wariantu
utrzymania stanu obecnego. Badania naukowe i innowacje, zorientowane na cele
strategiczne i skupione na kluczowych wyzwaniach, wniosą znaczący
wkład w osiągnięcie określonych przez Unię docelowych
poziomów ograniczenia globalnego wzrostu temperatur do 2ºC, obniżenia o 60
% emisji CO2 z transportu, radykalne obniżenie kosztów związanych z
natężeniem ruchu i wypadkami oraz praktyczną eliminację
śmiertelnych wypadków na drogach do 2050 r.
Problemy związane z zanieczyszczeniem,
zagęszczeniem ruchu, bezpieczeństwem i ochroną są wspólne
dla całej Unii i wymagają ogólnoeuropejskiego rozwiązania. Przyspieszenie
rozwoju i stosowania nowych technologii i innowacyjnych rozwiązań w
zakresie pojazdów, infrastruktury i zarządzania transportem będzie
kluczowe dla uzyskania bardziej ekologicznego i wydajnego systemu
transportowego w Unii; dla uzyskania rezultatów niezbędnych dla
łagodzenia skutków zmiany klimatu i poprawy zasobooszczędności; oraz
dla zachowania wiodącej pozycji Europy na rynkach światowych
produktów i usług związanych z transportem. Celów tych nie można
osiągnąć poprzez rozdrobnione działania krajowe.
Finansowanie na poziomie Unii badań
naukowych i innowacji w zakresie transportu będzie stanowić
uzupełnienie działań podejmowanych przez państwa
członkowskie, skupiając się na działaniach o wyraźnej
europejskiej wartości dodanej. To oznacza, że nacisk zostanie
położony na obszary priorytetowe, odpowiadające europejskim
celom strategicznym, w których przypadku niezbędna jest masa krytyczna
wysiłków, na poszukiwanie ogólnoeuropejskich interoperacyjnych
rozwiązań transportowych lub w których przypadku połączenie
wysiłków w skali transnarodowej może ograniczyć ryzyko
związane z inwestowaniem w badania i dać początek zastosowaniu
wspólnych norm i skrócić czas wprowadzenia wyników badań na rynek.
Działania w zakresie badań naukowych
i innowacji będą wspierać szeroki zakres inicjatyw
obejmujących cały łańcuch innowacji. Niektóre
działania mają na celu w szczególności wprowadzenie wyników
badań na rynek: temu celowi służą podejście programowe
do projektów w zakresie badań naukowych, innowacji i demonstracji,
działania wspomagające absorpcję wyników przez rynek oraz
normalizacja, regulacja i innowacyjne strategie zamówień. Ponadto
zaangażowanie zainteresowanych stron i ich wiedza specjalistyczna
pomogą wyeliminować lukę między wynikami badań a ich
zastosowaniem w sektorze transportowym.
Inwestycje w badania naukowe i innowacje
dokonywane z myślą o bardziej ekologicznym, inteligentniejszym i
bardziej zintegrowanym systemie transportowym przyczynią się wybitnie
do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020” dotyczących
inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego
włączeniu społecznemu oraz celów inicjatywy przewodniej „Unia
innowacji”. Takie działania ułatwią wdrożenie
założeń białej księgi w sprawie transportu,
mającej na celu utworzenie jednolitego europejskiego obszaru transportu. Przyczynią
się także do osiągnięcia celów strategicznych
określonych w inicjatywach przewodnich „Europa efektywnie korzystająca
z zasobów”, „Polityka przemysłowa w erze globalizacji” i „Europejska
agenda cyfrowa”.
4.3.        Ogólny
zarys działań
(a)
Zasobooszczędny transport, który szanuje
środowisko
Celem jest minimalizacja oddziaływania
transportu na klimat i środowisko poprzez poprawienie jego wydajności
pod względem wykorzystania zasobów naturalnych oraz poprzez zmniejszenie
jego zależności od paliw kopalnych.
Cele działań to ograniczenie
zużycia zasobów i emisji gazów cieplarnianych oraz poprawa sprawności
pojazdów, przyspieszenie rozwoju i wdrożenia nowej generacji elektrycznych
i innych niskoemisyjnych lub bezemisyjnych pojazdów, w tym poprzez
przełomowe osiągnięcia w zakresie silników, akumulatorów i
infrastruktury, eksploracja i wykorzystanie potencjału paliw
alternatywnych oraz innowacyjnych i sprawniejszych systemów napędu, w tym
infrastruktury paliwowej, optymalizacja wykorzystania infrastruktury przy
użyciu inteligentnych systemów transportowych i inteligentnego
wyposażenia, a także intensywniejsze zastosowanie zarządzania
popytem i transportu publicznego, w szczególności w obszarach miejskich.
(b)
Większa mobilność, mniejsze
zagęszczenie ruchu, więcej bezpieczeństwa i ochrony
Celem jest pogodzenie rosnących potrzeb w
zakresie mobilności z poprawą płynności transportu poprzez
innowacyjne rozwiązania w zakresie spójnych, sprzyjających
integracji, bezpiecznych i efektywnych systemów transportowych.
Działania skupią się na
ograniczeniu zagęszczenia ruchu, poprawie dostępności i
wyjściu naprzeciw potrzebom użytkowników poprzez promowanie
transportu i logistyki „od drzwi do drzwi”, zwiększeniu
intermodalności i zastosowaniu rozwiązań w zakresie
inteligentnego planowania i zarządzania oraz znacznym ograniczeniu
wypadków oraz wpływu zagrożeń dla bezpieczeństwa.
(c)
Wiodąca pozycja globalna europejskiego
przemysłu transportowego
Celem jest wzmocnienie konkurencyjności i
efektywności europejskiego przemysłu produkcji sprzętu
transportowego i powiązanych usług.
Działania skupią się na rozwoju
nowej generacji innowacyjnych środków transportu i przygotowaniu gruntu
dla kolejnej generacji poprzez prace nad nowatorskimi koncepcjami i projektami,
inteligentnych systemach kontroli i interoperacyjnych normach, wydajnych
procesach produkcji, krótszym czasie rozwoju i ograniczonych kosztach w cyklu
życia.
(d)
Społeczno-gospodarcze badania naukowe i
wybiegające w przyszłość działania związane z
kształtowaniem polityki
Celem jest wsparcie usprawnionego
kształtowania polityki, koniecznego dla promowania innowacji i sprostania
wyzwaniom związanym z transportem oraz powiązanym potrzebom
społecznym.
Działania skupią się na
poprawie zrozumienia związanych z transportem tendencji i perspektyw
społeczno-gospodarczych oraz zapewnieniu decydentom bazy faktograficznej i
analiz.
5.           Działania w dziedzinie
klimatu, efektywna gospodarka zasobami i surowcami
5.1.        Cel
szczegółowy
Celem szczegółowym jest stworzenie zasobooszczędnej
gospodarki odpornej na zmianę klimatu i zrównoważonych dostaw
surowców, w celu zaspokojenia potrzeby rosnącej globalnej populacji w
zrównoważonych granicach posiadającej ograniczone zasoby planety. Działania przyczynią się do zwiększenia
europejskiej konkurencyjności i poprawy dobrostan, jednocześnie
zapewniając integralność środowiskową i
zrównoważenie, utrzymując globalne ocieplenie poniżej 2 °C
oraz umożliwiając ekosystemom i społeczeństwu dostosowanie
się do zmiany klimatu.
W XX w. światowe wykorzystanie paliw kopalnych, a także
eksploatacja zasobów materialnych, uległy dziesięciokrotnemu
zwiększeniu. Ta era pozornie łatwo dostępnych i tanich zasobów dobiega
końca. Surowce, woda, powietrze, różnorodność biologiczna
oraz ekosystemy lądowe, wodne i morskie znajdują się pod
presją. Wiele spośród najważniejszych ekosystemów świata
ulega degradacji, a do 60 % zapewnianych przez nie usług wykorzystuje
się w sposób niezrównoważony. W Unii każdego roku na jedną
osobę zużywanych jest 16 ton materiałów, z czego 6 ton zmienia
się w odpady, z których połowa trafia na składowiska. Globalne
zapotrzebowanie na surowce nadal rośnie wraz ze wzrostem liczby
ludności i zwiększaniem się aspiracji, w szczególności w
przypadku osób o średnich dochodach w gospodarkach wschodzących. Niezbędne
jest absolutne oddzielenie wzrostu gospodarczego od zużywania zasobów.
Średnia temperatura powierzchni Ziemi wzrosła w ciągu
ostatnich 100 lat o ok. 0,8°C i przewiduje się, że do końca XXI
wieku wzrośnie o 1,8 do 4°C (w stosunku do średniej z lat 1980–1999)[29]. Prawdopodobne
oddziaływanie tych zmian na systemy naturalne i ludzkie będzie
wyzwaniem dla planety i jej zdolności adaptacyjnych, a także stanowi
zagrożenie dla przyszłego rozwoju gospodarczego i dobrostanu
ludzkości.
Coraz większy wpływ zmiany klimatu i problemy
środowiskowe, takie jak zakwaszanie oceanów, topnienie lodowców w Arktyce,
degradacja gleby i jej wykorzystania, niedobór wody, zanieczyszczenia chemiczne
i utrata różnorodności biologicznej świadczą o tym, że
planeta zbliża się do granic stabilności. Przewiduje się
przykładowo, że bez zwiększenia efektywności, w ciągu
20 lat zapotrzebowanie na wodę o 40 % przekroczy jej podaż. Lasy
znikają w alarmującym tempie 5 mln hektarów rocznie. Interakcje
między zasobami mogą prowadzić do zagrożeń systemowych
– wyczerpanie jednego zasobu może spowodować nieodwracalne szkody dla
innych zasobów i ekosystemów. Jeśli utrzymają się obecne tendencje,
do 2050 r. utrzymanie rosnącej globalnej populacji będzie
wymagać równoważnika więcej niż dwóch Ziemi.
Zrównoważona dostawa surowców oraz wydajne gospodarowanie nimi, w
tym ich eksploracja, wydobycie, przetworzenie, ponowne wykorzystanie, recykling
i zastępowanie, są niezbędne dla funkcjonowania nowoczesnych
społeczeństw i ich gospodarek. Sektory europejskie, takie jak sektor
budowlany, chemiczny, motoryzacyjny, lotniczy i maszynowy i sprzętowy,
które zapewniają całkowitą wartość dodaną w
wysokości ok. 1,3 bln EUR oraz zatrudnienie około 30 mln osób, w
ogromnym stopniu zależne są od dostępu do surowców. Jednakże
podaż surowców w Unii znajduje się pod coraz większą
presją. Ponadto Unia w wysokim stopniu zależy od importu
strategicznych surowców, na które w alarmującym stopniu wpływają
zakłócenia rynkowe. Unia posiada nadal cenne złoża
minerałów, których poszukiwanie i pozyskiwanie jest ograniczone brakiem
adekwatnych technologii oraz globalną konkurencją. Biorąc pod
uwagę znaczenie surowców dla europejskiej konkurencyjności,
gospodarki oraz ich zastosowania w innowacyjnych produktach, zrównoważona
podaż surowców oraz wydajne gospodarowanie nimi jest priorytetem w Unii.
Zdolność
gospodarki do dostosowania się i zyskania większej odporności na
zmianę klimatu i zasobooszczędności, a zarazem utrzymania
konkurencyjności, zależy od wysokiego poziomu ekoinnowacji o
charakterze zarówno społecznym, jak i technologicznym. Wartość
globalnego rynku ekoinnowacji wynosi ok. 1 bln EUR rocznie i oczekuje się,
że do 2030 r. ulegnie potrojeniu, w związku z czym ekoinnowacje
zapewniają istotną możliwość zwiększenia
konkurencyjności i liczby miejsc pracy w europejskich gospodarkach.
5.2.        Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Osiągnięcie unijnych i międzynarodowych celów w zakresie
ograniczenia emisji i stężenia gazów cieplarnianych oraz walka ze
skutkami zmiany klimatu wymagają rozwoju i wdrożenia technologii
racjonalnych pod względem kosztów, a także środków
ograniczających skutki zmiany klimatu i umożliwiających
dostosowanie się do nich. Ramy polityki unijnej i globalnej muszą
zagwarantować, że ekosystemy i różnorodność
biologiczna będą chronione, cenione i odpowiednio przywracane w celu
zachowania ich zdolności do dostarczania zasobów i usług w
przyszłości. Badania naukowe i innowacje mogą pomóc w
zabezpieczeniu niezawodnego i zrównoważonego dostępu do surowców oraz
zapewnić znaczne ograniczenie zużycia zasobów i marnotrawstwa.
Działania Unii będą się
zatem skupiać na wspieraniu osiągania kluczowych celów i kierunków
polityki Unii, w tym: strategii „Europa 2020”, „Unii innowacji” inicjatywy
„Europa efektywnie korzystająca z zasobów” oraz odnośnego planu
działania, Planu działania prowadzącego do przejścia na
konkurencyjną gospodarkę niskoemisyjną do 2050 r.[30]. białej księgi Adaptacja
do zmian klimatu: europejskie ramy działania[31] inicjatywy na rzecz surowców[32] strategii UE na rzecz
zrównoważonego rozwoju[33]
zintegrowanej polityki morskiej Unii[34]
dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej[35].
planu działania na rzecz ekoinnowacji i Europejskiej Agendy Cyfrowej[36] Te działania
przyczynią się do wzmocnienia zdolności społeczeństwa
do osiągnięcia większej odporności na zmiany
środowiskowe i klimatyczne oraz zapewnią dostęp surowców.
Ze względu na
transnarodowy i globalny charakter klimatu i środowiska, ich skalę i
złożoność, oraz międzynarodowy wymiar
łańcucha dostaw surowców, działania muszą być
prowadzone na poziomie Unii i poza nim. Wielodyscyplinarny charakter
niezbędnych badań wymaga połączenia
uzupełniającej się wzajemnie wiedzy i zasobów w celu skutecznego
sprostania temu wyzwaniu. Ograniczenie zużycia zasobów i wpływu na
środowisko przy jednoczesnym zwiększeniu konkurencyjności
będzie wymagać definitywnego przejścia na płaszczyźnie
społecznej i technologicznej do ekonomii opartej na zrównoważonym
stosunku między przyrodą a ludzkim dobrostanem. Skoordynowane
działania w zakresie badań i innowacji poprawią zrozumienie i
przewidywanie zmian klimatycznych i środowiskowych w perspektywie
systemowej i międzysektorowej, ograniczą niepewność, umożliwią
identyfikację i ocenę przypadków szczególnego zagrożenia,
ryzyka, kosztów i możliwości, a także poszerzenie zakresu i
zwiększenie skuteczności reakcji i rozwiązań
społecznych i politycznych. Działania będą zmierzać do
umożliwienia podmiotom na wszystkich poziomach społeczeństwa
aktywnego udziału w tym procesie.
Kwestia
dostępności surowców wymaga koordynacji działań w zakresie
badań i innowacji między dyscyplinami i sektorami, aby zapewnić
opracowanie bezpiecznych, opłacalnych pod względem gospodarczym,
przyjaznych środowisku i akceptowalnych przez społeczeństwo
rozwiązań w całym łańcuchu wartości (eksploracja,
wydobycie, przetwarzanie, ponowne wykorzystanie, recykling i zastępowanie. Innowacje w tych dziedzinach zapewnią
możliwości wzrostu i miejsc pracy, a także innowacyjne
rozwiązania w zakresie nauki, technologii, gospodarki, polityki i
zarządzania. W tym celu prowadzone są prace nad utworzeniem
europejskiego partnerstwa innowacji w dziedzinie surowców.
Ekoinnowacje
dostarczą cennych nowych możliwości pod względem wzrostu
gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. Rozwiązania opracowane w drodze
działań na poziomie Unii umożliwią przeciwdziałanie
kluczowym zagrożeniom dla konkurencyjności przemysłowej oraz
szybką absorpcję i odtworzenie innowacji na całym jednolitym
rynku i poza nim. To ułatwi proces przejścia do ekologicznej
gospodarki, wykorzystującej zasoby w zrównoważony sposób. Do
partnerów na potrzeby tego podejścia będą należeć: międzynarodowi,
europejscy i krajowi decydenci, programy w zakresie badań naukowych i
innowacji prowadzone na płaszczyźnie międzynarodowej i w
państwach członkowskich, europejski biznes i przemysł, Europejska
Agencja Środowiska i krajowe agencje ochrony środowiska, a także
inne zainteresowane strony. Oprócz współpracy dwustronnej i regionalnej,
działania na poziomie Unii zapewnią również wsparcie na rzecz
odnośnych międzynarodowych wysiłków i inicjatyw, w tym
Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC), międzyrządowej
platformy ds. różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych
(IPBES) oraz Grupy ds. Obserwacji Ziemi (GEO).
5.3.        Ogólny
zarys działań
(a)
Walka ze zmianą klimatu i adaptacja do niej
Celem jest rozwój i ocena innowacyjnych, racjonalnych pod względem
kosztów i zrównoważonych środków ograniczających skutki zmiany
klimatu i umożliwiających dostosowanie się do nich,
obejmujących emisje gazów cieplarnianych zawierające CO2 i
niezawierające go, uwzględniających ekologiczne rozwiązania
technologiczne i nietechnologiczne, poprzez gromadzenie danych na potrzeby celowych,
wczesnych i skutecznych działań oraz tworzenia sieci podmiotów
dysponujących odpowiednimi kompetencjami. Działania będą
się koncentrowały na: poprawie zrozumienia zmiany klimatu i
przygotowaniu wiarygodnych prognoz w tym zakresie ocenie skutków, zagrożeń
i rozwoju innowacyjnych, racjonalnych pod względem kosztów środków
umożliwiających dostosowanie się do skutków zmiany klimatu i
środków zapobiegania ryzyku, a także wsparciu polityki ograniczania
takich skutków.
(b)
Zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi
i ekosystemami
Celem jest dostarczenie wiedzy na potrzeby zarządzania zasobami
naturalnymi zapewniającego równowagę między ograniczonymi
zasobami a potrzebami społeczeństwa i gospodarki. Działania
będą się koncentrowały na: pogłębieniu naszego
zrozumienia funkcjonowania ekosystemów, ich interakcji z systemami
społecznymi oraz roli w podtrzymywaniu gospodarki i ludzkiego dobrostanu, a
także zapewnieniu wiedzy i narzędzi na potrzeby skutecznego procesu
decyzyjnego i udziału społeczeństwa.
(c)
Zapewnienie zrównoważonych dostaw surowców
nieenergetycznych i nierolniczych
Celem jest
poprawa bazy wiedzy na temat surowców oraz rozwój innowacyjnych
rozwiązań w zakresie racjonalnych pod względem kosztów i
przyjaznych dla środowiska poszukiwań, pozyskiwania, przetwarzania,
recyklingu i odzysku surowców oraz ich zastępowania gospodarczo
atrakcyjnymi alternatywami o mniejszym wpływie na środowisko. Działania
będą się koncentrowały na: poprawie zrozumienia
dostępności surowców, promowaniu zrównoważonych dostaw i wykorzystania
surowców, znalezieniu alternatyw dla surowców krytycznych raz poprawie
świadomości społecznej i umiejętności związanych
z surowcami.
(d)
Umożliwienie przejścia na gospodarkę
ekologiczną poprzez ekoinnowacje
Celem jest
promowanie ekoinnowacji w każdej postaci umożliwiających
przejście na gospodarkę ekologiczną. Działania
będą się koncentrowały na: wzmocnieniu ekoinnowacyjnych
technologii, procesów, usług i produktów oraz zwiększeniu ich
absorpcji przez rynek i powielania, ze szczególnym uwzględnieniem MŚP,
wsparciu innowacyjnych kierunków polityki i zmian społecznych, pomiarze i
ocenie postępów na drodze do gospodarki ekologicznej, także
wspomaganiu zasobooszczędności poprzez systemy cyfrowe.
(e)
Rozwój kompleksowych i trwałych globalnych
systemów obserwacji i informacji środowiskowej
Celem jest
zapewnienie przygotowania długoterminowych danych i informacji potrzebnych
do sprostania temu wyzwaniu. Działania będą skupiać
się na zdolnościach, technologiach i infrastrukturze danych do celów
obserwacji i monitorowania Ziemi, które mogą dostarczać w odpowiednim
terminie dokładne informacje, prognozy i przewidywania. Promowany
będzie bezpłatny, otwarty i nieograniczony dostęp do
interoperacyjnych danych i informacji.
6.           INTEGRACYJNE, INNOWACYJNE I
BEZPIECZNE SPOŁECZEŃSTWA
6.1.        Cel
szczegółowy
Celem
szczegółowym jest wspieranie integracyjnych, innowacyjnych i bezpiecznych
społeczeństw europejskich w kontekście bezprecedensowych
przeobrażeń i nasilających się globalnych
współzależności.
Europa stoi w
obliczu poważnych zmian społeczno-gospodarczych, mających
istotny wpływ na jej przyszłość, takich jak nasilające
się gospodarcze i kulturalne współzależności, starzenie
się populacji, wykluczenie społeczne i ubóstwo, nierówności i
przepływy migracyjne, zapobieganie różnicom w dostępie do
technologii cyfrowych, propagowanie kultury innowacji i kreatywności w
społeczeństwie i przedsiębiorstwach, a także zapewnienie
bezpieczeństwa i wolności, zaufania do instytucji demokratycznych
oraz między obywatelami w granicach państw i ponad granicami. Wyzwania
są ogromne i wymagają wspólnego europejskiego podejścia.
Po pierwsze, w Unii utrzymują się
znaczne nierówności, zarówno między krajami, jak i w ich
obrębie. W 2010 r. wskaźnik rozwoju społecznego, stanowiący
zagregowaną miarę postępów w zakresie zdrowia, edukacji i
dochodów, wynosił w państwach Unii od 0,743 do 0,895,
odzwierciedlając w ten sposób znaczne rozbieżności, przy czym
sytuację dodatkowo pogarszają nierówności społeczne między
państwami. Utrzymują się również znaczne nierówności
związane z płcią: przykładowo wskaźnik
zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć w Unii
wynosi 17,8 % na korzyść mężczyzn[37]. Na każdych sześciu
obywateli Unii jeden (ok. 80 mln ludzi) jest dziś narażony na
ubóstwo. W ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci powszechniejsze
stało się ubóstwo wśród młodych osób dorosłych i
rodzin z dziećmi. Bezrobocie wśród młodych ludzi utrzymuje
się na poziomie powyżej 20 %. 150 mln Europejczyków (ok. 25 %) nigdy
nie korzystało z Internetu i może nigdy nie nabyć wystarczających
umiejętności informatycznych. Zwiększyła się
również polityczna apatia i polaryzacja podczas wyborów, co stanowi
odzwierciedlenie słabnącego zaufania obywateli do dzisiejszych
systemów politycznych. Z tych informacji wynika, że niektóre grupy społeczne
i społeczności cały czas pozostają poza nawiasem rozwoju
społecznego i gospodarczego lub demokratycznej polityki.
Po drugie,
wydajność i wskaźniki wzrostu gospodarczego w Europie stosunkowo
maleją od czterech dziesięcioleci. Co więcej, jej globalny
udział w tworzeniu wiedzy oraz wyniki w zakresie innowacji szybko się
obniżają w porównaniu z głównymi wschodzącymi gospodarkami,
takimi jak Brazylia i Chiny. Mimo że Europa dysponuje solidną
bazą naukową, musi ona uczynić tę bazę ważnym
atutem w zakresie innowacyjnych towarów i usług. Wprawdzie dobrze wiadomo,
że Europa musi inwestować więcej w naukę i innowacje, musi
ona jednak również koordynować te inwestycje w sposób znacznie
bardziej inteligentny niż w przeszłości: ponad 95 % krajowych
budżetów na badania naukowe i rozwój jest wydawanych bez żadnej
koordynacji w skali całej Unii, co potencjalnie stanowi ogromne
marnotrawstwo zasobów w czasie kurczących się możliwości
finansowania. Ponadto zdolności państw członkowskich do
innowacji, pomimo pewnej obserwowanej w ostatnim okresie konwergencji,
pozostają bardzo zróżnicowane, z dużymi lukami między
„liderami innowacji” a „słabymi innowatorami”[38].
Po trzecie, obywatele coraz częściej
mają do czynienia z różnymi zagrożeniami, związanymi z
przestępczością, przemocą, terroryzmem, atakami
cybernetycznymi, naruszeniami prywatności oraz innymi formami
zaburzeń społecznych i gospodarczych. Według oszacowań,
każdego roku w Europie ofiarą przestępstw pada bezpośrednio
nawet 75 mln osób[39].
W 2010 r. bezpośredni koszt przestępczości, terroryzmu, czynów
bezprawnych, przemocy i katastrof w Europie oszacowano na co najmniej 650 mld
EUR (ok. 5 % PKB Unii). Jaskrawym przykładem gospodarczych skutków
terroryzmu jest atak na World Trade Center dnia 9 września 2001 r. Szacuje
się, że to wydarzenie doprowadziło w następnym kwartale do
spadku wydajności w USA o 35 mld USD, całkowitej produkcji o 47 mld
USD oraz wzrostu bezrobocia o prawie 1%. Obywatele, przedsiębiorstwa i
instytucje są w coraz większym stopniu zaangażowane w cyfrowe
interakcje i transakcje w społecznych, finansowych i handlowych obszarach
życia, lecz rozwój Internetu doprowadził także do pojawienia
się cyberprzestępczości, przynoszącej co roku miliardy euro
strat, a także do naruszeń prywatności, dotykających osoby fizyczne
i stowarzyszenia na całym kontynencie. Narastająca
niepewność w życiu codziennym i w nieoczekiwanych sytuacjach
prawdopodobnie wpłynie na zaufanie obywateli nie tylko do instytucji, lecz
także do siebie nawzajem.
Tym wyzwaniom
należy stawić czoła wspólnie i w innowacyjny sposób,
ponieważ występują między nimi kompleksowe i często
nieoczekiwane interakcje. Innowacje mogą prowadzić do osłabienia
integracyjności, czego dowodzą np. zjawiska przepaści cyfrowej
czy segmentacji rynków pracy. Innowacje społeczne, zaufanie społeczne
i bezpieczeństwo są niekiedy trudne do pogodzenia w polityce, np. w
cechujących się trudną sytuacją społeczną
obszarach w dużych miastach Europy. Ponadto połączenie innowacji
i zmieniających się potrzeb obywateli także skłania decydentów
oraz podmioty gospodarcze i społeczne do poszukiwania nowych odpowiedzi,
ignorujących ustalone granice między sektorami, działaniami,
towarami i usługami. Zjawiska takie jak rozwój Internetu, systemów
finansowych, gałęzi gospodarki nastawionych na zaspokajanie potrzeb
związanych ze starzeniem się oraz społeczeństwa ekologiczne
dobitnie pokazuje, że konieczne jest myślenie o tych kwestiach i
reagowanie na nie w sposób łączący wymiary integracyjności,
innowacji i bezpieczeństwa.
Właściwa
tym wyzwaniom złożoność oraz ewolucja potrzeb
sprawiają zatem, że konieczne jest rozwijanie innowacyjnych
badań naukowych i nowych inteligentnych technologii, procesów i metod,
mechanizmów innowacji społecznych, skoordynowanych działań i
polityki przewidującej poważne zmiany w Europie lub
wpływającej na nie. Wymagają zrozumienia bazowych tendencji i
oddziaływań związanych z tymi wyzwaniami, a także odkrycia
i wynalezienia na nowo skutecznych form solidarności, koordynacji i
kreatywności, dzięki którym Europa, w porównaniu z innymi regionami
świata, stanowi wyrazisty wzorzec integracyjnego, innowacyjnego i
bezpiecznego społeczeństwa. Konieczne jest też bardziej
strategiczne podejście do współpracy z państwami trzecimi. Ponadto,
ponieważ polityka bezpieczeństwa powinna współgrać z
różnymi obszarami polityki społecznej, ważnym aspektem
działań podejmowanych w związku z tym wyzwaniem będzie
wzmocnienie społecznego wymiaru badań naukowych w zakresie
bezpieczeństwa.
6.2.        Uzasadnienie
i wartość dodana Unii
Te wyzwania
przekraczają granice państw i dlatego wymagają bardziej
kompleksowej analizy porównawczej mobilności (osób, towarów, usług i
kapitału, ale także kompetencji i wiedzy) oraz form współpracy
instytucjonalnej, interakcji międzykulturowych i międzynarodowego
współdziałania. Przy braku lepszego ich zrozumienia i
umiejętności przewidywania, także siły globalizacji
zmuszają państwa europejskie do wzajemnej konkurencji zamiast
współpracy, uwidaczniając w ten sposób różnice występujące
w Europie zamiast elementów wspólnych i właściwej równowagi
między konkurencją a współpracą. Podjęcie takich
zasadniczych wyzwań społeczno-gospodarczym tylko na poziomie krajowym
niesie ze sobą niebezpieczeństwo nieefektywnego wykorzystania
zasobów, rozprzestrzenienia się problemów na inne kraje europejskie i
nieeuropejskie oraz nasilenia napięć społecznych, gospodarczych
i politycznych, mogących bezpośrednio wpływać na
osiąganie celów traktatów europejskich, a w szczególności tytułu
I Traktatu o Unii Europejskiej, w odniesieniu do określonych w nich
wartości.
Aby zbudować
integracyjne, innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa, Europa musi
reagować rozwijaniem nowej wiedzy, technologii i zdolności, a
także określeniem wariantów strategicznych. Takie podejście
pomoże Europie sprostać nie tylko wyzwaniom wewnętrznym, ale
też zewnętrznym, przed którymi stoi jako podmiot aktywny na
płaszczyźnie międzynarodowej. To z kolei pozwoli państwom
członkowskim na korzystanie z doświadczeń z innych regionów oraz
na lepsze zdefiniowanie własnych szczególnych działań,
odpowiadających ich odnośnym kontekstom.
Promowanie nowych sposobów współpracy
między państwami w Unii i w skali światowej, a także w
odnośnych społecznościach badawczo-innowacyjnych, będzie
zatem podstawowym zadaniem związanym z tym wyzwaniem. Angażowanie
obywateli i przemysłu, wspieranie procesów innowacji społecznych i
technologicznych, promowanie inteligentnej i partycypacyjnej administracji
publicznej, a także kształtowania polityki opartego na podstawie
faktograficznej, to kierunki działań, które będą
systematycznie realizowane w celu zwiększenia znaczenia ich wszystkich dla
decydentów, podmiotów społecznych i gospodarczych oraz obywateli. W tym
względzie badania naukowe i innowacje będą wstępnym
warunkiem konkurencyjności europejskiego przemysłu i usług, w
szczególności w obszarach bezpieczeństwa, rozwoju cyfrowego i ochrony
prywatności.
Finansowanie unijne zapewniane w związku
z tym wyzwaniem będzie zatem wspierać rozwój, realizację i
dostosowanie kluczowych kierunków polityki Unii, zwłaszcza priorytetów
strategii „Europa 2020” dotyczących inteligentnego i zrównoważonego
rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu, wspólnej
polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz strategii bezpieczeństwa
wewnętrznego Unii, w tym polityki w zakresie zapobiegania klęskom
żywiołowym i reagowania na nie. Będzie się to odbywać
w koordynacji z działaniami bezpośrednimi Wspólnego Centrum
Badawczego.
6.3.        Ogólny
zarys działań
6.3.1.     Integracyjne
społeczeństwa
Celem jest wzmocnienie solidarności, a
także włączenia społecznego, integracji gospodarczej i
politycznej oraz pozytywnej dynamiki międzykulturowej w Europie i w
stosunkach z partnerami międzynarodowymi, poprzez najwyższej klasy
działania naukowe i interdyscyplinarność, postępy technologiczne
i innowacje organizacyjne. Ważną rolę w tym zakresie mogą
odegrać badania w dziedzinie nauk humanistycznych. Badania naukowe
zapewnią decydentom wsparcie w kształtowaniu polityki
zwalczającej ubóstwo i zapobiegającej rozwojowi różnych form
podziałów, dyskryminacji i nierówności w społeczeństwach
europejskich, takich jak brak uprawnienia płci lub nierówny dostęp do
technologii cyfrowych lub innowacyjnych, a także w stosunku do innych
regionów świata. W szczególności przyczynią się do
wdrożenia i dostosowania strategii „Europa 2020” oraz szerokich
działań zewnętrznych Unii. Szczególne środki
zostaną podjęte w celu uwolnienia potencjału najwyższej
jakości w mniej rozwiniętych regionach, co poszerzy uczestnictwo w
programie „Horyzont 2020”.
Działania skoncentrują się na:
(a)
promowaniu inteligentnego i zrównoważonego
rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu;
(b)
budowie w Europie odpornych i integracyjnych
społeczeństw;
(c)
wzmocnieniu roli Europy jako podmiotu globalnego;
(d)
eliminacji różnic w dostępie do
badań naukowych i innowacji w Europie.
6.3.2.     Innowacyjne
społeczeństwa
Celem jest wspieranie rozwoju innowacyjnych
społeczeństw i polityki w Europie poprzez zaangażowanie
obywateli, przedsiębiorstw i użytkowników w badania naukowe i
innowacje oraz promowanie skoordynowanej polityki w zakresie badań
naukowych i innowacji w kontekście globalizacji. Szczególne wsparcie
zostanie zapewnione na potrzeby rozwoju europejskiej przestrzeni badawczej i
ramowych warunków innowacji.
Działania
skoncentrują się na:
(a)
wzmocnieniu podstaw faktograficznych i wsparcia dla
„Unii innowacji” i europejskiej przestrzeni badawczej;
(b)
poszukiwaniu nowych form innowacji, w tym innowacji
społecznych i kreatywności;
(c)
zapewnieniu zaangażowania społecznego w
badania naukowe i innowacje;
(d)
promowaniu spójnej i skutecznej współpracy
z państwami trzecimi.
6.3.3.     Bezpieczne
społeczeństwa
Celem jest wsparcie polityki Unii w zakresie
bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego oraz zapewnienie
bezpieczeństwa cybernetycznego, zaufania i prywatności na jednolitym
rynku cyfrowym, przy jednoczesnej poprawie konkurencyjności sektorów
bezpieczeństwa, ICT i usług w Unii. Zostanie on osiągnięty
poprzez rozwój innowacyjnych technologii i rozwiązań
służących eliminacji luk w zabezpieczeniach i zapobieganiu
zagrożeniom dla bezpieczeństwa. Te zorientowane na realizację
misji działania będą uwzględniać potrzeby różnych
użytkowników końcowych (obywateli, przedsiębiorstw, organów
administracji, w tym krajowych i międzynarodowych, organów ds. ochrony
ludności, organów egzekwowania prawa, straży granicznej itd.),
odzwierciedlając ewolucję zagrożeń dla bezpieczeństwa
i ochrony prywatności oraz niezbędne aspekty społeczne.
Działania skoncentrują się na:
(a)
zwalczaniu przestępczości i terroryzmu;
(b)
zwiększeniu ochrony poprzez zarządzanie
granicami;
(c)
zapewnieniu bezpieczeństwa cybernetycznego;
(d)
zwiększaniu odporności Europy na kryzysy
i klęski;
(e)
zapewnieniu prywatności i wolności w
Internecie oraz wzmocnieniu społecznego wymiaru bezpieczeństwa.
CZĘŚĆ IV
Niejądrowe działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego (JRC)
1.           Cel szczegółowy
Cel szczegółowy polega na zapewnieniu
zorientowanego na klienta wsparcia naukowego i technicznego priorytetów
polityki Unii, jednocześnie w sposób elastyczny reagując na nowe
wymogi polityki.
2.           Uzasadnienie i wartość
dodana Unii
Na okres do 2020 r. Unia ustaliła
ambitną agendę polityczną, obejmującą zbiór
złożonych i wzajemnie powiązanych wyzwań, takich jak
zrównoważone zarządzanie zasobami i konkurencyjność. Aby
podołać tym wyzwaniom, Europa potrzebuje wiarygodnych danych
naukowych obejmujących wiele różnych dyscyplin i
umożliwiających rzetelną ocenę wariantów strategicznych. JRC,
zwiększając swoją rolę służby naukowej
wspierającej proces decyzyjny w Unii, będzie świadczyć
wymagane wsparcie naukowe i techniczne na wszystkich etapach procesu
decyzyjnego, od zamysłu po realizację i ocenę. W tym celu JRC
skupi się na priorytetach politycznych Unii, jednocześnie
podnosząc swoje kompetencje przekrojowe. Niezależność JRC
od szczególnych interesów, czy to prywatnych, czy to państwowych, w połączeniu
z jego rolą naukowo-technicznego punktu odniesienia, umożliwia mu
wspomaganie budowy niezbędnego konsensusu między zainteresowanymi
stronami a decydentami. Badania naukowe JRC przynoszą korzyści
państwom członkowskim i obywatelom Unii, najbardziej widoczne w
takich obszarach, jak zdrowie i ochrona konsumentów, środowisko,
bezpieczeństwo i ochrona oraz zarządzanie kryzysami i klęskami
żywiołowymi.
JRC stanowi integralną
część europejskiej przestrzeni badawczej i nadal będzie
aktywnie wspierać jej funkcjonowanie poprzez ścisłą
współpracę z partnerami i zainteresowanymi stronami, zapewniając
otwarcie dostępu do swoich obiektów i szkolenie naukowców. To przyczyni
się również do integracji nowych państw członkowskich i
państw stowarzyszonych; na ich potrzeby JRC będzie nadal
zapewniać specjalne kursy szkoleniowe w oparciu o podstawy
naukowo-techniczne określone prawem Unii. JRC zapewni związki
koordynacyjne ze stosownymi pozostałymi celami szczegółowymi programu
„Horyzont 2020”. W celu uzupełnienia swoich działań
bezpośrednich oraz dalszej integracji i tworzenia sieci kontaktów w
europejskiej przestrzeni badawczej, JRC może uczestniczyć w
działaniach pośrednich programu „Horyzont 2020” oraz w instrumentach
koordynacji w obszarach, w których dysponuje wiedzą specjalistyczną
umożliwiającą osiągnięcie wartości dodanej.
3.           Ogólny zarys działań
Działania JRC w ramach programu „Horyzont
2020” skupiają się na priorytetach polityki Unii oraz na wyzwaniach
społecznych, których one dotyczą; działania te są dostosowane
do strategii „Europa 2020” i jej głównych celów dotyczących
inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego
włączeniu społecznemu, „bezpieczeństwa i obywatelstwa” oraz
„globalnej Europy”.
Głównymi obszarami kompetencji JRC
będą energia, transport, środowisko i zmiana klimatu, rolnictwo
i bezpieczeństwo żywnościowe, zdrowie i ochrona konsumenta,
technologie informacyjno-komunikacyjne, materiały odniesienia oraz
bezpieczeństwo (w tym jądrowe w ramach programu Euratom).
Te obszary
kompetencji zostaną w istotny sposób wzmocnione pod względem
zdolności w zakresie całego procesu politycznego i oceny wariantów
strategicznych. Dotyczy to zdolności w zakresie:
(a)
przewidywania i prognoz – aktywnego pozyskiwania
informacji strategicznych o tendencjach i wydarzeniach w dziedzinie nauki,
technologii i społeczeństwa oraz ich możliwych konsekwencji dla
polityki publicznej;
(b)
ekonomii – zintegrowanej obsługi
obejmującej zarówno aspekty naukowo-techniczne, jak i makroekonomiczne;
(c)
modelowania – z naciskiem na zrównoważony
charakter i ekonomię oraz zmniejszenie zależności Komisji od
zewnętrznych dostawców ważnych analiz i scenariuszy;
(d)
analizy politycznej – co umożliwi
międzysektorową analizę wariantów strategicznych;
(e)
oceny skutków – dostarczania danych naukowych na
poparcie wariantów strategicznych.
JRC będzie nadal dążyć do
najwyższej jakości w badaniach naukowych, stanowiących
podstawę wiarygodnego i efektywnego naukowo-technicznego wsparcia
polityki. W tym celu zintensyfikuje współpracę z partnerami europejskimi
i międzynarodowymi, m.in. poprzez uczestnictwo w działaniach
pośrednich. Będzie także prowadzić badania poszukiwawcze i,
stosując podejście selektywne, budować kompetencje w
powstających dziedzinach mających znaczenie dla polityki.
JRC skoncentruje się na
następujących kwestiach:
3.1         Doskonała
baza naukowa
Prowadzenie
badań naukowych w celu wzmocnienia naukowej bazy faktograficznej na
potrzeby kształtowania polityki oraz eksploracja powstających
dziedzin nauki i technologii, w tym w drodze programu badań
poszukiwawczych.
3.2         Wiodąca
pozycja w przemyśle
Wnoszenie wkładu
w europejską konkurencyjność poprzez wsparcie procesu
normalizacji i norm badaniami przednormatywnymi, przygotowaniem materiałów
i pomiarów odniesienia oraz harmonizacją metodyki w pięciu kluczowych
obszarach (energia, transport; agenda cyfrowa, bezpieczeństwo, ochrona
konsumenta). Oceny bezpieczeństwa nowych technologii w takich dziedzinach
jak energia i transport oraz zdrowie i ochrona konsumenta. Wkład w
ułatwianie wykorzystania, normalizacji i walidacji technologii kosmicznych
i danych pozyskiwanych w przestrzeni kosmicznej, w szczególności z
myślą o wyzwaniach społecznych.
3.3         Wyzwania
społeczne
(a)
Zdrowie, zmiany demograficzne i dobrostan
          wkład w zdrowie i ochronę
konsumentów poprzez wsparcie naukowe i techniczne w takich obszarach jak
żywność, pasza i produkty konsumpcyjne, środowisko i
zdrowie, diagnostyka medyczna i badania przesiewowe, a także żywienie
i diety.
(b)
bezpieczeństwo żywnościowe,
zrównoważone rolnictwo, badania morskie oraz gospodarka ekologiczna
wsparcie rozwoju, wdrożenia i monitorowania
europejskiej polityki w zakresie rolnictwa i rybołówstwa, w tym
dotyczącej bezpieczeństwa żywności i bezpieczeństwa
żywnościowego, oraz rozwój gospodarki ekologicznej poprzez
np. prognozy dotyczące produkcji roślinnej, analizy techniczne i
społeczno-gospodarcze oraz modelowanie.
(c)
Bezpieczna, ekologiczna i efektywna energia
wsparcie celów w zakresie energii klimatu
20/20/20 poprzez badania naukowe dotyczące technologicznych i
gospodarczych aspektów dostaw energii, sprawności, technologii
niskoemisyjnych, elektroenergetycznych sieci przesyłowych;
(d)
Inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport
wsparcie unijnej polityki zrównoważonej i
bezpiecznej mobilności osób i towarów poprzez badania laboratoryjne,
oparte na modelowaniu i monitorowaniu podejścia, w tym do technologii
niskoemisyjnych w zakresie transportu, elektryfikacji, ekologicznych i
oszczędnych pojazdów, alternatywnych paliw oraz inteligentnych systemów
transportowych;
(e)
Działania w dziedzinie klimatu, efektywna
gospodarka zasobami i surowcami
analiza międzysektorowych wyzwań
związanych ze zrównoważonym zarządzaniem zasobami naturalnymi
poprzez monitorowanie kluczowych zmiennych środowiskowych i rozwój
zintegrowanych ram modelowania na potrzeby oceny wpływu na
zrównoważony rozwój;
wsparcie zasobooszczędności,
ograniczenia emisji i zrównoważonych dostaw surowców poprzez
zintegrowane społeczne, środowiskowe i gospodarcze oceny
ekologicznych procesów produkcyjnych, technologii oraz produktów i usług;
wsparcie osiągania celów polityki rozwoju
Unii poprzez badania naukowe mające ułatwić zapewnienie
odpowiednich dostaw podstawowych zasobów, przy położeniu nacisku na
monitorowanie parametrów środowiska i zasobów, analizy dotyczące
bezpieczeństwa żywności i bezpieczeństwa
żywnościowego i transfer wiedzy;
(f)
Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne
społeczeństwa
wkład w realizację inicjatywy
przewodniej „Unia innowacji” i jej monitorowanie poprzez
makroekonomiczne analizy czynników stymulujących i barier dla badań
naukowych i innowacji, a także opracowanie metodyki, tablic wyników oraz
wskaźników;
wsparcie europejskiej przestrzeni badawczej (EPB)
poprzez monitorowanie funkcjonowania EPB i analizę czynników
stymulujących oraz barier w odniesieniu do niektórych jego kluczowych
elementów, a także poprzez tworzenie sieci badawczych, szkolenia, otwarcie
obiektów i baz danych JRC dla użytkowników w państwach
członkowskich, kandydujących i stowarzyszonych.
wkład w osiągnięcie kluczowych
celów agendy cyfrowej poprzez ilościowe i jakościowe analizy
aspektów gospodarczych i społecznych (gospodarka cyfrowa,
społeczeństwo cyfrowe, życie cyfrowe);
wsparcie bezpieczeństwa wewnętrznego
poprzez identyfikację i ocenę zagrożeń dla podstawowej
infrastruktury jako zasadniczego elementu funkcji społecznych; oraz
poprzez ocenę eksploatacyjną technologii związanych z
tożsamością cyfrową; podjęcie wyzwań
bezpieczeństwa globalnego, w tym powstających lub
hybrydowych zagrożeń poprzez rozwój zaawansowanych narzędzi
eksploracji i analizy danych, a także zarządzania kryzysowego;
zwiększenie zdolności Unii w zakresie
zarządzania klęskami żywiołowymi i katastrofami
spowodowanymi przez człowieka poprzez wzmocnienie monitorowania
infrastruktury i rozwój globalnych systemów informacyjnych
służących wczesnemu ostrzeganiu przed różnymi
zagrożeniami i zarządzaniu ryzykiem, z wykorzystaniem satelitarnych
platform obserwacji Ziemi.
CZĘŚĆ V
Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT)
1.           Cel szczegółowy
Celem szczegółowym jest integracja
trójkąta wiedzy łączącego badania naukowe, innowacje i
edukację oraz wzmocnienie potencjału innowacyjnego Unii i stawienie
czoła wyzwaniom społecznym.
Pod kątem potencjału w zakresie
innowacyjności i możliwości dostarczania nowych usług,
produktów i procesów Europa cechuje się szeregiem słabości
strukturalnych. Należą do nich stosunkowo słabe wyniki Europy w
zakresie przyciągania i zatrzymania talentów; niewystarczający
stopień wykorzystania mocnych stron badań naukowych przy tworzeniu
wartości gospodarczych lub społecznych; niski poziom
przedsiębiorczości; niewystarczający dla konkurowania w skali
globalnej zakres zasobów w ośrodkach doskonałości; oraz zbyt
wiele barier utrudniających współpracę w ramach trójkąta
wiedzy badań naukowych, szkolnictwa wyższego i biznesu na szczeblu
europejskim.
2.           Uzasadnienie i wartość
dodana Unii
Jeżeli Europa ma konkurować w skali
międzynarodowej, te strukturalne słabości muszą zostać
przezwyciężone. Powyższe czynniki są wspólne dla wszystkich
państw członkowskich i wpływają na potencjał Unii w
zakresie innowacji.
EIT zajmie się tymi kwestiami poprzez
promowanie zmian strukturalnych w europejskim krajobrazie innowacji. Będzie
on promował integrację szkolnictwa wyższego, badań
naukowych i innowacji najwyższej jakości, tworząc tym samym nowe
otoczenie sprzyjające innowacjom, a także promując i
wspierając nowe pokolenie przedsiębiorczych osób. Tym samym EIT
przyczyni się w pełni do osiągnięcia celów strategii
„Europa 2020”, a w szczególności celów inicjatyw przewodnich „Unia
innowacji” i „Mobilna młodzież”.
Integracja edukacji i
przedsiębiorczości z badaniami naukowymi i innowacjami
Szczególną cechą EIT jest integracja
edukacji i przedsiębiorczości z badaniami naukowymi i innowacją,
jako elementów jednego łańcucha innowacyjnego w Unii i poza nią.
Logika biznesowa i podejście
zorientowane na wyniki
EIT, za pośrednictwem wspólnot wiedzy i
innowacji, działa zgodnie z logiką biznesową. Warunkiem
wstępnym jest silne przywództwo: każdą wspólnotą kieruje
dyrektor wykonawczy. Partnerów wspólnot reprezentują pojedyncze podmioty
prawne, co usprawnia proces decyzyjny. Wspólnoty muszą tworzyć
coroczne plany operacyjne, obejmujące ambitny portfel działań,
od edukacji po zakładanie przedsiębiorstw, z jasnymi celami i
założeniami, zmierzające do wywarcia wpływu zarówno
rynkowego, jak i społecznego. Obecne zasady dotyczące uczestnictwa,
oceny i monitorowania wspólnot umożliwiają podejmowanie decyzji w
przyspieszonym, biznesowym trybie.
Przezwyciężanie
rozdrobnienia z pomocą długoterminowych partnerstw zintegrowanych
Wspólnoty wiedzy i innowacji EIT są
wysoce zintegrowane i łączą partnerów z sektorów przemysłu,
szkolnictwa wyższego, instytutów badawczych i technologicznych, znanych z
najwyższej jakości swojej działalności. Wspólnoty
umożliwiają światowej klasy partnerom łączenie
się w nowe transgraniczne konfiguracje, optymalizację
istniejących zasobów, dostęp do nowych możliwości
biznesowych poprzez nowe łańcuchy wartości, podejmowanie
większego ryzyka i wyzwań o większej skali.
Wspieranie głównego atutu
innowacyjnego Europy: wysoce utalentowanych osób
Talent to podstawowy składnik innowacji. EIT
wspiera ludzi i interakcje między ludźmi, jako główne elementy
swojego modelu innowacji traktując studentów, naukowców i
przedsiębiorców. EIT zapewni kulturę przedsiębiorczości i
kreatywności oraz interdyscyplinarną edukację utalentowanym
osobom, poprzez kursy magisterskie i doktorskie ze znakiem EIT, który w
zamierzeniu ma stać się uznawanym na świecie symbolem
najwyższej jakości. W ten sposób EIT promuje mobilność w
ramach trójkąta wiedzy.
3.           Ogólny zarys działań
EIT będzie działać
głównie, choć nie tylko, poprzez wspólnoty wiedzy i innowacji (WWiI)
w obszarach wyzwań społecznych mających największe
znaczenie dla wspólnej przyszłości Europy. Chociaż wspólnoty
cechują się znacznym zakresem autonomii w określaniu strategii i
działalności, szereg innowacyjnych cech jest wspólny dla wszystkich
WwiI. Ponadto EIT zwiększy swój wpływ poprzez udostępnianie
doświadczeń WwiI w całej Unii oraz aktywne promowanie nowej
kultury wymiany wiedzy.
(a)
Transfer i wykorzystanie działań z
zakresu szkolnictwa wyższego, badań naukowych i innowacji w tworzeniu
nowych przedsiębiorstw
EIT będzie dążyć do uwolnienia
innowacyjnego potencjału ludzi oraz wykorzystania ich pomysłów bez
względu na zajmowane przez nich miejsce w łańcuchu innowacji. W
ten sposób EIT przyczyni się również do rozwiązania
„europejskiego paradoksu”, polegającego na tym, że istniejąca
doskonała baza naukowa jest wykorzystywana w sposób daleki od
pełnego. EIT będzie pomagać we wprowadzaniu pomysłów na
rynek. Głównie poprzez WWiI oraz poprzez nacisk na promowanie
przedsiębiorczego nastawienia będzie tworzyć nowe
możliwości biznesowe, zarówno dla przedsiębiorstw
rozpoczynających działalność i firm typu spin-off, jak
też w istniejącym przemyśle.
(b)
Zaawansowane i ukierunkowane na innowacje badania
naukowe w podstawowych obszarach zainteresowania gospodarczego i
społecznego
W swojej strategii i działalności EIT
będzie skupiać się na wyzwaniach społecznych o zasadniczym znaczeniu
dla naszej przyszłości, takich jak zmiana klimatu czy
zrównoważona energia. W kompleksowy sposób podejmując
najważniejsze wyzwania społeczne, EIT będzie promować
inter- i multidyscyplinarne podejścia oraz ułatwiać
koncentrację wysiłków badawczych partnerów zaangażowanych w
WWiI.
(c)
Rozwój utalentowanych, wykwalifikowanych i
przedsiębiorczych osób poprzez edukację i szkolenia
EIT będzie w sposób kompletny integrować
edukację i szkolenia na wszystkich etapach kariery oraz rozwijać nowe
i innowacyjne programy nauczania, odzwierciedlające zapotrzebowanie na
nowe profile, wynikające ze złożonych wyzwań
społecznych i gospodarczych. W związku z tym EIT będzie
odgrywać kluczową rolę w zachęcaniu do uznawania nowych
tytułów i dyplomów w państwach członkowskich.
EIT odegra również istotną rolę w
dopracowaniu koncepcji „przedsiębiorczości” poprzez programy
edukacyjne, promujące przedsiębiorczość w kontekście
intensywnego wykorzystania wiedzy, bazując na innowacyjnych badaniach
naukowych i wnosząc wkład w rozwiązania bardzo ważne pod
względem społecznym.
(d)
Upowszechnianie najlepszych praktyk i systematyczna
wymiana wiedzy
EIT będzie dążyć do promowania
nowych podejść do innowacji i opracowania wspólnej kultury innowacji
i transferu wiedzy, między innymi poprzez upowszechnianie
różnorodnych doświadczeń WWiI poprzez różne mechanizmy,
takie jak platformy zainteresowanych stron czy system stypendiów.
(e)
Wymiar międzynarodowy
EIT jest świadomy globalnego kontekstu swojej
działalności i będzie zmierzać do utworzenia
połączeń z najważniejszymi partnerami
międzynarodowymi. Poprzez zwiększenie skali ośrodków
doskonałości dzięki WwiI oraz sprzyjanie nowym
możliwościom edukacyjnym EIT pragnie doprowadzić do
większej atrakcyjności Europy dla utalentowanych osób spoza niej.
(f)
Zwiększenie wpływu europejskiego poprzez
innowacyjny model finansowania
EIT wniesie duży wkład w osiąganie
celów określonych w programie „Horyzont 2020”, w szczególności
podejmując wyzwania społeczne, w sposób uzupełniający w
stosunku do innych inicjatyw w tych obszarach. Zbada nowe, uproszczone
podejścia do finansowania i zarządzania, odgrywając
pionierską rolę w europejskim krajobrazie innowacyjnym. Podejście
do finansowania będzie ściśle powiązane z mocnym efektem
dźwigni, co pomoże w uzyskaniu funduszy publicznych, jak i
prywatnych. Ponadto w ramach Fundacji EIT wykorzysta on nowe instrumenty
ukierunkowanego wsparcia indywidualnych działań.
(g)
Połączenie rozwoju regionalnego z
europejskimi możliwościami
EIT będzie również podejmował
działania w ramach polityki regionalnej poprzez WWiI oraz ośrodki
kolokacji – węzły doskonałości łączące
partnerów z dziedziny szkolnictwa wyższego, badań naukowych i biznesu
z danego regionu. W szczególności EIT zapewni lepsze powiązanie
między instytucjami szkolnictwa wyższego a regionalną
innowacyjnością i wzrostem, w kontekście regionalnych i
krajowych strategii inteligentnej specjalizacji. W ten sposób przyczyni
się do osiągnięcia celów unijnej polityki spójności.
załącznik II:
Podział budżetu
Poniżej
orientacyjny podział budżetu programu „Horyzont 2020” (w mln EUR):
 I           Doskonała baza naukowa, z czego: || 27818
                 1.             Europejska Rada ds. Badań Naukowych || 15008
                 2.             Przyszłe i powstające technologie || 3505
                 3.             Działania Marie Curie w zakresie umiejętności, szkoleń i rozwoju kariery || 6503
                 4.             Europejska infrastruktura badawcza (w tym e-infrastruktura) || 2802
 II         Wiodąca pozycja w przemyśle, z czego: || 20280
                 1.             Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych* || 15580 z czego 500 dla EIT
                 2.             Dostęp do finansowania ryzyka** || 4000
                 3.             Innowacje w MŚP || 700
 III        Wyzwania społeczne, z czego: || 35888
                 1.             Zdrowie, zmiany demograficzne i dobrostan || 9077 z czego 292 dla EIT
 2.             bezpieczeństwo żywnościowe, zrównoważone rolnictwo, badania morskie oraz gospodarka ekologiczna; || 4694 z czego 150 dla EIT
                 3.             Bezpieczna, ekologiczna i efektywna energia || 6537 z czego 210 dla EIT
                 4.             Inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport || 7690 z czego 247 dla EIT
                 5.             Działania w dziedzinie klimatu, efektywna gospodarka zasobami i surowcami || 3573 z czego 115 dla EIT
                 6.             Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa || 4317 z czego 138 dla EIT
 Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) || 1542 + 1652***
 Niejądrowe działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego || 2212
 OGÓŁEM || 87740
*włączając
8975 mln EUR na technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) z czego 1795 mln
EUR na technologie fotoniczne oraz mikro- i nanoelektroniczne, 4293 mln EUR na
nanotechnologię, materiały zaawansowane, zaawansowane systemy
produkcji i przetwarzania, 575 mln EUR na biotechnologię i 1737 mln EUR na
przestrzeń kosmiczną. W rezultacie 6663 mln EUR zostaną
przeznaczone na wsparcie kluczowych technologii wspomagających.
** Około 1131
mln EUR z tej kwoty może zostać wykorzystane na wdrożenie
projektów w ramach strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych
(planu EPSTE). Z tego około jednej trzeciej może być
przeznaczone dla małych i średnich przedsiębiorstw.
*** Łączna
kwota będzie udostępniona za pośrednictwem przydziałów jak
przewidziano w art. 6 ust. 3. Drugi przydział w wysokości 1652 mln
EUR zostanie udostępniony proporcjonalnie z budżetów priorytetów
„Wyzwania społeczne” oraz „Wiodąca pozycja w zakresie technologii
wspomagających i przemysłowych”, w przybliżeniu oraz w
zależności od przeglądu określonego w art. 26 ust. 1.
OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
1.           STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
              1.1.    Tytuł wniosku/inicjatywy
              1.2.    Dziedzina(-y) polityki w strukturze ABM/ABB,
których dotyczy wniosek/inicjatywa
              1.3.    Charakter wniosku/inicjatywy
              1.4.    Cel/cele
              1.5.    Uzasadnienie wniosku/inicjatywy
              1.6.    Czas trwania działania i jego
wpływu finansowego
              1.7.    Przewidywany(-e) tryb(-y) zarządzania
2.           ŚRODKI ZARZĄDZANIA
              2.1.    Zasady nadzoru i sprawozdawczości
              2.2.    System zarządzania i kontroli
              2.3.    Środki zapobiegania nadużyciom
finansowym i nieprawidłowościom
3.           SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY
WNIOSKU/INICJATYWY
              3.1.    Dział(y) wieloletnich ram finansowych i
pozycja(pozycje) wydatków w budżecie, na które wniosek/inicjatywa ma
wpływ
              3.2.    Szacunkowy wpływ na wydatki
              3.2.1. Synteza szacunkowego wpływu na wydatki
              3.2.2. Szacunkowy wpływ na środki operacyjne
              3.2.3. Szacunkowy wpływ na środki administracyjne
              3.2.4. Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami
finansowymi
              3.2.5. Udział osób trzecich w finansowaniu
              3.3. Szacunkowy wpływ na dochód.
OCENA
SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
1.1.        Tytuł
wniosku/inicjatywy
Program
„Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji
(2014-2020)
1.2.        Dziedzina(-y)
polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa[40]
-
08 - badania naukowe i innowacje
-
09 - społeczeństwo informacyjne i media
-
02 - przedsiębiorstwa i przemysł
-
05 - rolnictwo
-
32 - energia
-
06 - mobilność i transport
-
15 - edukacja i kultura
-
07 środowisko i działania w dziedznie klimatu
-
10 - Wspólne Centrum Badawcze
1.3.        Charakter
wniosku/inicjatywy
ý Wniosek/inicjatywa
dotyczy nowego działania
¨ Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego
działania będącego następstwem projektu pilotażowego/działania
przygotowawczego[41]
¨ Wniosek/inicjatywa
wiąże się z przedłużeniem bieżącego
działania
¨ Wniosek/inicjatywa
dotyczy działania, które zostało przekształcone pod
kątem nowego działania
1.4.        Cele
1.4.1.     Wieloletni(e)
cel(e) strategiczny(-e) Komisji wskazany(-e) we wniosku/inicjatywie
Program
„Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji
(2014-2020) (zwany dalej program „Horyzont 2020”) przyczyni się do
realizacji strategii „Europa 2020” oraz w stworzenie europejskiej przestrzeni
badawczej poprzez stymulowanie inteligentnego, trwałego wzrostu
gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu:
–
Inteligentny wzrost gospodarczy – rozwój gospodarki opartej na wiedzy i
innowacjach (wdrożenie inicjatywy przewodniej „Unia innowacji”).
–
Trwały wzrost gospodarczy – promowanie bardziej zasobooszczędnej,
bardziej ekologicznej i bardziej konkurencyjnej gospodarki.
–
Wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu –
wspieranie gospodarki charakteryzującej się wysokim poziomem
zatrudnienia oraz zapewniającej spójność społeczną i
terytorialną.
1.4.2.     Cel(e)
szczegółowy(-e) i działanie(-a) ABM/ABB, których dotyczy
wniosek/inicjatywa
-
Część I: Priorytet „Doskonała baza naukowa”
-
Część II: Priorytet „Wiodąca pozycja w przemyśle”
-
Część III: Priorytet „Wyzwania społeczne”
-
Część IV: Niejądrowe działania bezpośrednie
Wspólnego Centrum Badawczego
-
Część V: „Integracja trójkąta wiedzy” (Europejski Instytut
Innowacji i Technologii)
Działanie(-a) ABM/ABB, którego(-ych) dotyczy wniosek/inicjatywa
-
08 - badania naukowe i innowacje
-
09 - społeczeństwo informacyjne i media
-
02 - przedsiębiorstwa i przemysł
-
05 - rolnictwo
-
32 - energia
-
06 - mobilność i transport
-
15 - edukacja i kultura
-
07 środowisko i działania w dziedznie klimatu
-
10 - Wspólne Centrum Badawcze
1.4.3.     Oczekiwany(-e)
wynik(i) i wpływ
Należy
wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie
docelowej.
Szacuje
się, że do 2030 r. program „Horyzont 2020” zapewni wzrost PKB o
0,92%, eksportu o 1,37%, zmniejszenie importu o 0,15% i zwiększenie
zatrudnienia o 0,40%.
Więcej
informacji można znaleźć w dokumencie roboczym służb
Komisji dotyczącym oceny skutków programu „Horyzont 2020”,
towarzyszącym niniejszemu wnioskowi ustawodawczemu.
1.4.4.     Wskaźniki
wyników i wpływu
Należy
określić wskaźniki, które umożliwią monitorowanie
realizacji wniosku/inicjatywy.
W
poniższej tabeli określono, dla ogólnych i szczegółowych celów
programu „Horyzont 2020” ograniczoną liczbę kluczowych
wskaźników oceny rezultatów i skutków.
Dodatkowe
– w tym nowe – wskaźniki zostaną zastosowane do określenia
różnych typów rezultatów i skutków dla różnych działań
szczegółowych.
Cel
ogólny:
Wkład
w cele strategii „Europa 2020” oraz w stworzenie europejskiej przestrzeni badawczej
-
cel dotyczący działań badawczo-rozwojowych w ramach strategii
„Europa 2020” (3 % PKB);
obecnie:         2,01
% PKB (UE-27, 2009 r.)
Cel:    3
% PKB (2020 r.)
-
podstawowy wskaźnik innowacyjności w ramach strategii „Europa 2020”
obecnie:         Nowe
podejście
Cel:    Zasadnicze
znaczenie szybko rozwijających się innowacyjnych przedsiębiorstw
dla gospodarki
Część I: Priorytet „Doskonała baza naukowa”
Cele szczegółowe
* Europejska
Rada ds. Badan Naukowych
-
udział publikacji z projektów finansowanych przez ERBN znajdujących
się w 1% najczęściej cytowanych publikacji
obecnie:         0,8%
(publikacje z UE od 2004 do 2006 r. cytowane do 2008 r.)
Cel:    1,6%
(publikacje ERBN w latach 2014-2020)
-
liczba środków polityki instytucjonalnej i polityki krajowej/regionalnej
wynikających z finansowania ERBN
obecnie:         20
(liczba szacunkowa dla lat 2007-2013)
Cel:    100
(2014 – 2020)
* Przyszłe
i powstające technologie
-
publikacje we wpływowych czasopismach poddane recenzji naukowej
obecnie:         Nowe
podejście
Cel:    25
publikacji na 10 mln EUR finansowania (2014-2020)
-
wnioski patentowe w zakresie przyszłych i powstających technologii
obecnie:         Nowe
podejście
Cel:    1
wniosek patentowy na 10 mln EUR finansowania (2014-2020)
* Działania
Marie Curie w zakresie umiejętności, szkoleń i rozwoju kariery
-
międzysektorowa i międzypaństwowa mobilność naukowców,
w tym doktorantów
obecnie:         50 000,
ok. 20 % doktorantów (2007 – 2013)
Cel:    65 000,
ok. 40 % doktorantów (2014 – 2020)
*
Europejska infrastruktura badawcza (w tym e-infrastruktura)
-
infrastruktura badawcza dostępna dla wszystkich naukowców w Europie oraz
poza nią poprzez wsparcie Unii
obecnie:         650
(2012)
Cel:    1000(2020)
Część II: Priorytet „Wiodąca pozycja w
przemyśle”
Cele szczegółowe
* Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i
przemysłowych (ICT, nanotechnologie,
materiały zaawansowane, biotechnologie, zaawansowane systemy produkcji i
przestrzeń kosmiczna)
-
wnioski patentowe w zakresie technologii wspomagających i
przemysłowych
obecnie:         Nowe
podejście
Cel:    3
wnioski patentowe na 10 mln EUR finansowania (2014-2020)
-Dostęp do finansowania ryzyka
-
całkowita liczba inwestycji uzyskanych dzięki finansowaniu
dłużnemu i inwestycjom kapitału venture
obecnie:         Nowe
podejście
Cel:    100
mln EUR inwestycji całkowitej na 10 mln EUR wkładu Unii (2014 - 2020)
* Innowacje
w MŚP
-
udział uczestniczących MŚP wprowadzających innowacje nowe
dla przedsiębiorstwa lub rynku (obejmujące okres projektu plus trzy
lata)
obecnie:         Nowe
podejście
Cel:    50
%
Część III: Priorytet „Wyzwania społeczne”
Cele szczegółowe
Dla
każdego wyzwania postęp ocenia się na podstawie wkładu w
osiągnięcie celów szczegółowych określonych w
załączniku I do programu „Horyzont 2020”, opisu znacznego
postępu niezbędnego do rozwiązania wyzwań oraz
wskaźników mających znaczenie dla polityki:
-
Poprawa zdrowia przez całe życie i dobrostanu wszystkich obywateli.
-
Wystarczające dostawy bezpiecznej i wysokiej jakości
żywności oraz innych bioproduktów, poprzez opracowanie wydajnych,
zasobooszczędnych systemów produkcji podstawowej, wspieranie usług ekosystemowych,
obok konkurencyjnych i niskoemisyjnych łańcuchów dostaw.
-
Zapewnienie przejścia do niezawodnego, trwałego i konkurencyjnego
systemu energetycznego w obliczu malejącej ilości zasobów,
rosnącego zapotrzebowania na energię i zmiany klimatu.
-
Stworzenie europejskiego systemu transportowego, który będzie
zasobooszczędny, przyjazny dla środowiska, bezpieczny i spójny z
korzyścią dla obywateli, gospodarki i społeczeństwa.
-
Stworzenie zasobooszczędnej gospodarki odpornej na zmianę klimatu i
zrównoważonego systemu dostaw surowców w celu zaspokojenia potrzeb
rosnącej globalnej populacji w naturalnych granicach posiadającej
ograniczone zasoby planety.
-
Wspieranie integracyjnych, innowacyjnych i bezpiecznych społeczeństw
europejskich w kontekście bezprecedensowych przeobrażeń i
nasilających się globalnych współzależności.
Dodatkowe
wskaźniki efektywności:
- publikacje we wpływowych czasopismach poddane
recenzji naukowe w dziedzinie różnych wyzwań społecznych.
obecnie:         Nowe
podejście (w 7PR (2007-2010) 8149 publikacji - dane szacunkowe)
Cel:    Średnio
20 publikacji na 10 mln EUR finansowania (2014-2020)
-
liczba wniosków patentowych w dziedzinie różnych wyzwań
społecznych
obecnie:         153 (program współpracy 7PR 2007-2010,
dane wstępne)
Cel:    Średnio
2 wnioski patentowe na 10 mln EUR finansowania (2014-2020)
-
liczba aktów prawnych Unii odnoszących się do działań
wspieranych w dziedzinie różnych wyzwań społecznych
obecnie:         Nowe
podejście
Cel:    Średnio
1 na 10 mln EUR finansowania (2014-2020)
Część IV: Niejądrowe działania
bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego
Zapewnienie
zorientowanego na klienta wsparcia naukowego i technicznego dla polityki Unii
-
Liczba przypadków konkretnych, wymiernych skutków dla polityki europejskiej w
ramach wsparcia technicznego i naukowego świadczonego przez Wspólne
Centrum Badawcze.
obecnie:         175
(2010)
Cel:    230
(2020)
-
Liczba publikacji poddanych recenzji naukowej
obecnie:         430
(2010)
Cel:    500
(2020)
Część V: „Integracja trójkąta wiedzy”
(Europejski Instytut Innowacji i Technologii)
-
organizacje ze środowisk uniwersyteckich, biznesowych i naukowych
zintegrowane we wspólnoty wiedzy i innowacji (WWiI)
obecnie:         Nowe
podejście
Cel:    540
(2020)
-
współpraca w ramach trójkąta wiedzy skutkująca rozwojem
innowacyjnych produktów i procesów
obecnie:         Nowe
podejście
Cel:    600
przedsiębiorstw rozpoczynających działalność i
przedsiębiorstw odpryskowych stworzonych przez
studentów/naukowców/wykładowców WWiI
6000 innowacji w istniejących przedsiębiorstwach utworzonych przez
studentów/naukowców/wykładowców WWiI
1.5.        Uzasadnienie
wniosku/inicjatywy
1.5.1.     Potrzeba(-y),
która(-e) ma(-ją) zostać zaspokojona(-e) w perspektywie krótko- lub
długoterminowej
-
Zwiększenie wkładu badań naukowych i innowacji w
rozwiązywanie głównych wyzwań społecznych.
-
Zwiększenie konkurencyjności przemysłowej Europy poprzez
promowanie wiodącej pozycji technologicznej i wprowadzanie dobrych
pomysłów na rynek.
-
Wzmocnienie bazy naukowej Europy.
-
Zakończenie tworzenia europejskiej przestrzeni badawczej i
zwiększenie jej skuteczności (cele przekrojowe).
Więcej
informacji można znaleźć w dokumencie roboczym służb
Komisji dotyczącym oceny skutków programu „Horyzont 2020”,
towarzyszącym niniejszemu wnioskowi ustawodawczemu.
1.5.2.     Wartość
dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej
Istnieje
wyraźne zapotrzebowanie na publiczną interwencję
mającą na celu rozwiązanie problemów zarysowanych w pkt 1.5.1
powyżej. Same rynki nie zapewnią Europie wiodącej pozycji przy
nowym paradygmacie techniczno-gospodarczym. Przezwyciężenie niewydolności
rynku związanych z systemowymi przesunięciami w dziedzinie
podstawowych technologii będzie wymagać interwencji publicznej w
dużej skali, z wykorzystaniem środków zarówno w zakresie podaży,
jak i popytu.
Jednakże
państwa członkowskie działające indywidualnie nie
będą w stanie dokonać wymaganej interwencji publicznej. Ich
inwestycje w badania i innowacje są stosunkowo niewielkie, rozdrobnione i
niewydajne - stanowi to dużą przeszkodę w odniesieniu do
technologicznej zmiany paradygmatu. Państwom członkowskim nie jest
łatwo samodzielnie przyspieszyć rozwój wystarczająco szerokiego
portfela technologii lub rozwiązać problemy braku transnarodowej
koordynacji.
Jak
stwierdzono we wniosku dotyczącym kolejnych wieloletnich ram finansowych,
Unia jest w stanie dostarczyć wartość dodaną poprzez rozwój
inwestycji na dużą skalę w badania pionierskie, ukierunkowane
stosowane działania badawczo-rozwojowe, oraz powiązaną
edukację, szkolenia i infrastrukturę, która przyczyni się do
efektywnego stosowania tematycznych technologii badawczo-rozwojowych i
wspomagających; poprzez wspieranie wysiłków przedsiębiorstw w
zakresie wykorzystania wyników badań i przekształcenia ich w
produkty, procesy i usługi rynkowe; oraz poprzez stymulowanie rynkowego
wykorzystania tych innowacji. Serię działań przekrojowych –
dotyczących koordynacji krajowego finansowania w zakresie badań,
unijnego konkurowania o finansowanie badań, mobilności i szkoleń
naukowców, koordynacji infrastruktur badawczych, międzynarodowej
współpracy w zakresie badań i innowacji oraz wsparcia innowacji –
można zorganizować w sposób najbardziej skuteczny na poziomie
europejskim. Z ocen ex-post wyraźnie wynika, że unijne programy w
zakresie badań i innowacji wspierają badania i inne działania o
ogromnym znaczeniu strategicznym dla uczestników, które nie miałyby
miejsca przy braku wsparcia Unii. Innymi słowy, wsparcie Unii jest nie do
zastąpienia.
Wykazano
również europejską wartość dodana strategicznych
działań wsparcia, wynikającą z połączenia wiedzy
i doświadczeń uzyskanych w różnych kontekstach,
promującą międzynarodowe porównanie narzędzi politycznych i
doświadczeń w zakresie innowacji oraz umożliwiającą
identyfikację, promowanie i testowanie najlepszych praktyk z możliwie
najszerszego obszaru.
Działania
bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) zapewniają
europejską wartość dodaną dzięki swojemu
wyjątkowemu wymiarowi europejskiemu. Zakres płynących z nich
korzyści sięga od zaspokojenia zapotrzebowania Komisji na
wewnętrzny dostęp do danych naukowych niezależnych od interesów
krajowych i prywatnych po bezpośrednie korzyści dla obywateli Unii
wynikające z wkładu w politykę, skutkującego poprawą
warunków gospodarczych, środowiskowych i społecznych.
Więcej
informacji można znaleźć w dokumencie roboczym służb
Komisji dotyczącym oceny skutków programu „Horyzont 2020”,
towarzyszącym niniejszemu wnioskowi ustawodawczemu.
1.5.3.     Główne
wnioski wyciągnięte z podobnych działań
Program
bazuje na doświadczeniach zgromadzonych podczas realizacji dotychczasowych
programów ramowych w zakresie badań, rozwoju technologicznego i
demonstracji (PR), programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji
oraz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT).
W
okresie obejmującym kilka dziesięcioleci programy Unii:
–
doprowadziły do zaangażowania najlepszych naukowców i instytutów
Europy,
przyniosły
wielkoskalowe efekty strukturyzujące, rezultaty w zakresie nauki,
technologii i innowacji, korzyści mikroekonomiczne, a także, na
dalszych poziomach, skutki makroekonomiczne, społeczne i środowiskowe
dla wszystkich państw członkowskich.
Mimo
osiągniętego sukcesu, z dotychczasowych doświadczeń
należy wyciągnąć ważne wnioski:
–
do badań naukowych, innowacji i edukacji należy podchodzić w
bardziej skoordynowany sposób;
–
należy usprawnić upowszechnianie wyników badań naukowych i ich
wykorzystanie w nowych produktach, procesach i usługach;
–
logika interwencji powinna być bardziej ukierunkowana, konkretna,
szczegółowa i przejrzysta;
należy
ułatwić dostęp do programów i zapewnić większe
uczestnictwo nowych przedsiębiorstw, MŚP, przemysłu, państw
członkowskich osiągających słabsze wyniki i państw
spoza Unii;
–
należy udoskonalić monitorowanie i ocenę programów.
W
najnowszych sprawozdaniach z oceny znajdują się zalecenia
dotyczące działań bezpośrednich, w których wynika m.in.,
że JRC może:
-
promować silniejszą integrację tworzenia wiedzy w Unii;
-
wprowadzić oceny skutków oraz analizy kosztów i korzyści
określonych prac;
–
wzmocnić współpracę z przemysłem w celu zwiększenia
korzyści pod względem konkurencyjności gospodarki europejskiej.
Więcej
informacji można znaleźć w dokumencie roboczym służb
Komisji dotyczącym oceny skutków programu „Horyzont 2020”,
towarzyszącym niniejszemu wnioskowi ustawodawczemu.
1.5.4.     Spójność
z ewentualnymi innymi instrumentami finansowymi oraz możliwa synergia
W
kontekście osiągania celów strategii „Europa 2020” zostanie
osiągnięta i rozwinięta synergia z innymi programami Unii,
takimi jak wspólne ramy strategiczne spójności gospodarczej,
społecznej i terytorialnej oraz z programami na rzecz
konkurencyjności i MŚP. Czas trwania działania i jego
wpływu finansowego
1.6.        Czas
trwania działania i jego wpływu finansowego
ý Wniosek/inicjatywa o określonym
czasie trwania
–
ý  czas trwania wniosku/inicjatywy: od 1.1.2014 do
31.12.2020 r.
–
ý  wpływ finansowy od 2014 do 2026 r.
¨ Wniosek/inicjatywa o nieokreślonym
czasie trwania
–
Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od
RRRR r. do RRRR r.,
–
po którym następuje faza operacyjna.
1.7.        Przewidywany(-e)
tryb(y) zarządzania[42]

ý Bezpośrednie zarządzanie
scentralizowane przez Komisję
ý Pośrednie zarządzanie
scentralizowane poprzez przekazanie zadań
wykonawczych:
–
ý  agencjom wykonawczym
–
ý  organom utworzonym przez Wspólnoty[43]
–
ý  krajowym organom publicznym/organom mającym
obowiązek świadczenia usługi publicznej
–
¨  osobom odpowiedzialnym za wykonanie
określonych działań na mocy tytułu V Traktatu o Unii
Europejskiej, określonym we właściwym prawnym akcie podstawowym
w rozumieniu art. 49 rozporządzenia finansowego
¨ Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi
¨ Zarządzanie zdecentralizowane z państwami trzecimi
ý Zarządzanie wspólne z organizacjami międzynarodowymi, w tym Europejską
Agencją Kosmiczną
W przypadku wskazania
więcej niż jednego trybu, należy podać dodatkowe informacje
w części „Uwagi”.
Uwagi:

W
celu realizacji tego działania Komisja zamierza zastosować wiele
trybów zarządzania opartych na trybach zarządzania stosowanych w
ramach aktualnych perspektyw finansowych. Te tryby zarządzania
obejmują zarządzanie scentralizowane i zarządzanie wspólne.
Zarządzanie
będzie prowadzone za pośrednictwem służb Komisji, wielu
istniejących agencji wykonawczych Komisji, których mandaty zostaną
odnowione lub przedłużone w zrównoważony sposób, oraz za
pośrednictwem innych podmiotów zewnętrznych, takich jak jednostki
utworzone na mocy art. 187 (np. wspólne przedsiębiorstwa utworzone w
kontekście realizacji np. części „wyzwania społeczne”) i
art. 185 (programy podejmowane wspólnie przez wiele państw członkowskich,
gdzie ważną rolę odegrają krajowe organy sektora
publicznego lub organy mające obowiązek świadczenia usługi
publicznej) traktatu lizbońskiego, a także za pośrednictwem
Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii oraz z wykorzystaniem instrumentów
finansowych.
Działania,
których zarządzanie przeniesiono już na zewnątrz w ramach
aktualnej perspektywy finansowej (np. pionierskie badania naukowe,
działania Marie Curie, działania dotyczące MŚP, wspólnoty
wiedzy i innowacji) i które będą kontynuowane w ramach programu
„Horyzont 2020” i będą realizowane przy zachowaniu obecnej formy
zarządzania zewnętrznego. To może wiązać się z
pogłębieniem specjalizacji i uproszczeniem zarządzania
odnośnymi zewnętrznymi organami oraz zapewnienia porównywalnej
wielkości operacyjnej.
Przeniesienie
na zewnątrz dalszych działań w ramach programu „Horyzont 2020” w
szczególności poprzez odwołanie się do istniejących agencji
wykonawczych Komisji, przewiduje się o tyle, o ile umożliwia
zachowanie podstawowych kompetencji politycznych przez służby
Komisji. Środki zastosowane w celu przeniesienia zarządzania tymi
działaniami na zewnątrz zostaną wybrane na podstawie ich
wykazanej skuteczności i efektywności. Jednocześnie personel
agencji wykonawczych Komisji będzie zwiększany proporcjonalnie do
części budżetu odpowiadającej działaniom przeniesionym
na zewnątrz oraz uwzględniając zobowiązania dotyczące
personelu podjęte przez Komisję (komunikat „Budżet z perspektywy
„Europy 2020” COM(2011) 500).
Jeżeli
pozwoli to na uzyskanie lepszych wyników, w realizację działań programu
„Horyzont 2020” dotyczących przestrzeni kosmicznej można
zaangażować Europejską Agencję Kosmiczną.
2.           ŚRODKI ZARZĄDZANIA
Uproszczenie
Program
„Horyzont 2020” musi przyciągać najwybitniejszych naukowców i
najbardziej innowacyjne europejskie przedsiębiorstwa. Ten cel może
osiągnąć jedynie program cechujący się najmniejszym
możliwym obciążeniem administracyjnym dla uczestników i
właściwymi warunkami finansowania. Uproszczenie w ramach programu
„Horyzont 2020” będzie mieć zatem trzy nadrzędne cele: ograniczenie
kosztów administracyjnych ponoszonych przez uczestników; przyspieszenie
wszystkich procesów zarządzania wnioskami i dotacjami oraz zmniejszenie
liczby błędów finansowych. Ponadto uproszczenie finansowania
badań i innowacji będzie związane ze zmianą
rozporządzenia finansowego (np. zniesienie oprocentowanych kont dla
płatności zaliczkowych, kwalifikowalny VAT, ograniczenie
ekstrapolacji błędów systematycznych).
Uproszczenie
w programie „Horyzont 2020” zostanie osiągnięte w kilku wymiarach.
Uproszczenie
strukturalne zostanie zapewnione poprzez:
-
integrację wszystkich instrumentów finansowania związanych z
badaniami naukowymi i innowacjami (EIT, program ramowy na rzecz
konkurencyjności i innowacji, PR) w programie ramowym „Horyzont 2020” i
jego programie szczegółowym;
-
jeden program szczegółowy realizujący „Horyzont 2020”;
-
jedne zasady uczestnictwa obejmujące wszystkie elementy programu „Horyzont
2020”.
Poważne
uproszczenie zasad finansowania ułatwi przygotowanie wniosków i
zarządzanie projektami. Jednocześnie ograniczy liczbę
błędów finansowych. Proponuje się następujące
podejście:
Główny
model finansowania dla dotacji:
-
uproszczony zwrot rzeczywistych kosztów bezpośrednich, z szerszą
akceptacją praktyk rachunkowych zwyczajowo stosowanych przez beneficjentów,
w tym kwalifikowalność niektórych podatków i opłat;
-
możliwość zastosowania kosztów jednostkowych personelu
(średnie koszty personelu) przez beneficjentów, dla których jest to
zwyczajowo stosowana metoda rachunkowa, a także przez
właścicieli MŚP niepobierających wynagrodzenia;
-
uproszczenie rejestracji czasu poprzez jasny i prosty zestaw minimalnych
warunków, w szczególności zniesienie obowiązku rejestracji czasu dla
personelu pracującego wyłącznie nad projektem Unii;
-
jednolita stawka zwrotu dla wszystkich uczestników zamiast 3 różnych
stawek zależnych od typu uczestnika;
-
jedna stawka zryczałtowana obejmująca koszty pośrednie, zamiast
4 metod obliczania kosztów pośrednich, zgodnie z ogólną zasadą;
-
kontynuacja systemu kosztów jednostkowych i stawek zryczałtowanych w
odniesieniu do działań w zakresie mobilności i szkoleń
(Marie Curie);
-
finansowanie ukierunkowane na rezultaty z kwotami ryczałtowymi na
całość projektu w określonych dziedzinach.
Zmieniona strategia kontroli, opisana w sekcji 2.2.2, zapewniająca
nową równowagę między zaufaniem a
kontrolą, dodatkowo ograniczy obciążenie administracyjne dla
uczestników.
Oprócz
uproszczenia zasad i środków kontroli, zracjonalizowane zostaną
wszystkie procedury i procesy dotyczące realizacji projektu. Odnosi
się to do szczegółowych przepisów dotyczących treści i
formy wniosków, procesów realizacji projektów na podstawie wniosków, wymogów w
zakresie sprawozdawczości i nadzoru, a także powiązanych
wytycznych i usług wsparcia. Duży wkład w ograniczenie
administracyjnych kosztów uczestnictwa wniesie jednolita, przyjazna dla
użytkownika platforma informatyczna, oparta na portalu dla uczestników
siódmego programu ramowego w zakresie badań i rozwoju (2007-2013) (7PR).
2.1.        Zasady
nadzoru i sprawozdawczości
Na
potrzeby oceny i monitorowania działań pośrednich programu
„Horyzont 2020” opracowany zostanie nowy system. Będzie on bazować na
kompleksowej, zgranej czasowo i zharmonizowanej strategii, kładącej
silny nacisk na wydajność, efekty, wyniki i skutki. Będą go
wspierać odpowiednie archiwum danych, eksperci, specjalne działanie
badawcze i wzmocniona współpraca z państwami członkowskimi i
państwami stowarzyszonymi, a osiągnięte za jego pomocą
efekty będą wykorzystane poprzez odpowiednie upowszechnianie i sprawozdawczość.
W przypadku działań bezpośrednich JRC będzie nadal
dążyć do poprawy monitorowania poprzez dostosowanie
wskaźników wyników i skutków.
System
będzie obejmował informacje dotyczące tematów przekrojowych,
takich jak zrównoważony rozwój i zmiana klimatu. Wydatki związane z
klimatem zostaną obliczone zgodnie z systemem śledzenia opartym na
wskaźnikach z Rio.
2.2.        System
zarządzania i kontroli
Jako
główny wskaźnik w dziedzinie legalności i regularności
dotacji na badania przyjęto limit błędu wynoszący 2 %. Jednakże
doprowadziło to do szeregu niespodziewanych i niepożądanych
efektów ubocznych. Beneficjenci i władza prawodawcza uznali, że
obciążenie związane z kontrolą stało się zbyt
duże. Wiąże się to z ryzykiem zmniejszenia
atrakcyjności unijnego programu badawczego, a co za tym idzie, z
negatywnymi skutkami dla badań i innowacji w Unii.
Rada
Europejska z dnia 4 lutego 2011 r. uznała, że „Instrumenty UE
służące wspieraniu badań, rozwoju i innowacji koniecznie
powinny zostać uproszczone, tak aby ułatwić korzystanie z nich
najlepszym naukowcom i najbardziej innowacyjnym przedsiębiorstwom, w
szczególności przez ustalenie w gronie odpowiednich instytucji na nowo
właściwych proporcji między relacjami opartymi na zaufaniu a potrzebą
kontroli oraz między gotowością ponoszenia ryzyka a
dążeniem do unikania go”. (zob. EUCO 2/1/11 REV1, Bruksela dnia 8
marca 2011 r.)
W
rezolucji z dnia 11 listopada 2010 r. (P7_TA(2010)0401) Parlament Europejski,
odnosząc się do uproszczenia realizacji programów ramowych w zakresie
badań naukowych, wyraźnie popiera większe ryzyko
błędów w finansowaniu badań oraz „wyraża obawy, że
obecny system i praktyki w zakresie zarządzania siódmym programem ramowym
nadmiernie skupiają się na kontroli, co prowadzi do marnowania
zasobów, do niższego poziomu uczestnictwa oraz do oferowania mniej
atrakcyjnych obszarów badawczych”; z zaniepokojeniem zauważa, że jak
się zdaje, obecny system zarządzania hołdujący zasadzie
„zerowej tolerancji dla ryzyka” prowadzi raczej do unikania ryzyka niż
zarządzania nim”;
Znaczący wzrost liczby audytów oraz wynikająca z
niego ekstrapolacja wyników doprowadziły też do szeregu skarg ze
strony środowiska naukowego (np. inicjatywa „Zaufaj naukowcom” („Trust
Researchers”)[44], pod którą podpisało się dotychczas
ponad 13 800 osób).
W
związku z tym zainteresowane strony i instytucje zgadzają się,
że należy zmienić dotychczasowe podejście. Należy
również uwzględnić inne cele i interesy, w szczególności
powodzenie polityki w zakresie badań, międzynarodową
konkurencyjność i doskonałość naukową. Jednocześnie
istnieje wyraźna potrzeba zarządzania budżetem w sposób
skuteczny i wydajny oraz zapobiegania oszustwom i marnotrawieniu zasobów. Są
to wyzwania dla programu „Horyzont 2020”.
Ostatecznym
celem Komisji pozostaje osiągnięcie poziomu błędu
rezydualnego wynoszącego poniżej 2 % łącznych wydatków w
całym okresie realizacji programu i w tym celu wprowadziła ona szereg
środków upraszczających. Jednakże należy rozważyć
inne cele, takie jak atrakcyjność i sukces unijnej polityki badawczej,
konkurencyjność międzynarodowa, doskonałość
naukowa i w szczególności koszty kontroli (zob. pkt 2.2.2).
Uwzględniając
te elementy proponuje się, aby dyrekcje generalne odpowiedzialne za
realizację budżetu w dziedzinie badań i innowacji
ustanowiły wewnętrzny, racjonalny pod względem kosztów system
kontroli, zapewniający wystarczającą pewność, że
błędy, w trakcie wieloletniego okresu wydatków, utrzymają
się w zakresie 2-5%, a optymalnie osiągną poziom błędu
rezydualnego wynoszący około 2 % na ile to możliwe w momencie
zamknięcia programów wieloletnich, po tym jak uwzględniono wpływ
finansowy wszelkich audytów, korekt i środków odzyskanych.
2.2.1.     Ramy
kontroli wewnętrznej
Ramy
kontroli wewnętrznej dla dotacji opierają się na:
-
realizacji norm kontroli wewnętrznej Komisji;
-
procedurach wyboru najlepszych projektów i przełożeniu ich na
instrumenty prawne;
-
zarządzaniu projektami i umowami przez cały okres trwania
każdego projektu;
-
kontrolach ex-ante dotyczących 100 % wniosków o płatności,
włącznie z odbiorem świadectw audytu oraz na certyfikacji
ex-ante metodyki określania kosztów;
-
audytach ex-post dotyczących próby wniosków o płatności;
-
naukowej ocenie wyników projektów.
W
przypadku działań bezpośrednich zastosowanie mają obiegi
finansowe obejmujące kontrole ex-ante dotyczące zamówień i
kontrole ex-post. Ryzyko podlega ocenie corocznej, zaś postępy w
realizacji prac i zużyciu zasobów są regularnie monitorowane, na
podstawie zdefiniowanych celów i wskaźników.
2.2.2.     Koszty
kontroli i płynące z nich korzyści
Koszt
systemu kontroli wewnętrznej dyrekcji generalnych zajmujących
się realizacją budżetu na badania i innowacje wynosi szacunkowo
267 mln EUR rocznie (w oparciu o analizę dopuszczalnego ryzyka
błędu z 2009 r.). Nakłada on również znaczne obciążenie
na beneficjentów i służby Komisji.
43
% całkowitych kosztów kontroli dla służb Komisji (bez kosztów
dla beneficjentów) jest ponoszone na etapie zarządzania projektem, 18 % na
etapie wyboru wniosków, a 16 % na etapie negocjacji umów. Audyty ex-post i ich
realizacja wynoszą 23 % całości (61 mln EUR).
Jednakże
tak znaczne nakłady w zakresie kontroli nie pozwoliły na pełne
osiągnięcie celu. Szacunkowy błąd rezydualny dla 6PR, po
uwzględnieniu wszystkich odzyskanych kosztów i korekt, które zostały
lub zostaną wdrożone, utrzymuje się na poziomie
przekraczającym 2 %. Obecny poziom błędu wynikający z
audytów Dyrekcji Generalnej ds. Badań i Innowacji przeprowadzonych dla 7.
programu ramowego wynosi ok. 5 %, i pomimo faktu, że ulegnie on
zmniejszeniu ze względu na wyniki audytu i jest on do pewnego stopnia
nieobiektywny, ponieważ koncentruje się na beneficjentach, którzy nie
byli poprzednio poddani audytowi, nie jest prawdopodobne, że zostanie
osiągnięty poziom 2 % błędu rezydualnego. Poziom
błędu określony przez Trybunał Obrachunkowy jest podobny.
2.2.3.     Spodziewany
poziom ryzyka niezgodności
Punktem
wyjścia jest status quo, w oparciu o audyty przeprowadzone do tej pory w
ramach 7PR. Wstępny reprezentatywny poziom błędu jest bliski 5 %
(dla Dyrekcji Generalnej ds. Badań i Innowacji). Do większości
wykrywanych błędów dochodzi, ponieważ obecny system finansowania
badań naukowych opiera się na zwrocie rzeczywistych kosztów projektu
badawczego zgłoszonych przez uczestnika. To skutkuje dużą
złożonością w ocenie kwalifikowalnych kosztów.
Z
analizy błędów przeprowadzonej dla audytów 7PR dokonanych dotychczas
w Dyrekcji Generalnej ds. Badań i Innowacji wynika, że:
-
Około 27% liczbowo, a 35 % wg kwoty, dotyczy błędów w naliczaniu
kosztów personelu. Określone regularne problemy dotyczą naliczania
średnich lub budżetowych kosztów (zamiast kosztów rzeczywistych),
braku adekwatnych ewidencji czasu spędzonego na realizacji programu,
naliczania pozycji nieczytelnych.
-
Około 40% liczbowo, a 37% wg kwoty, dotyczy innych kosztów
bezpośrednich (oprócz personelu). Określone regularne błędy
dotyczą włączenia VAT, braku wyraźnego związku z
projektem, braku faktur lub dowodu płatności, nieprawidłowego
obliczenia amortyzacji i naliczania pełnego kosztu sprzętu zamiast
kosztu zamortyzowanego, odejmowania bez wcześniejszego upoważnienia
lub bez poszanowania przepisów dotyczących stosunku wartości do ceny
itd.
-
Około 33% liczbowo, a 28% wg kwoty, dotyczy błędów w naliczaniu
kosztów pośrednich. Wiąże się z tym to samo ryzyko, co
dotyczące kosztów personelu, a także dodatkowe ryzyko związane z
nieprawidłowym lub niesprawiedliwym przydziałem kosztów
pośrednich projektom Unii.
W
szeregu przypadków koszty pośrednie są ryczałtową
wartością procentową kosztów bezpośrednich, a więc
błąd w kosztach pośrednich jest proporcjonalny do
błędu w kosztach bezpośrednich.
Program
„Horyzont 2020” wprowadza znaczną liczbę ważnych środków
upraszczających (zob. pkt 2 powyżej), które obniżą poziom
błędu we wszystkich kategoriach błędu. Z konsultacji z
zainteresowanymi stronami i z instytucjami, dotyczących dalszego
uproszczenia oraz z oceny skutków programu „Horyzont 2020” wynika jednak jasno,
że preferowaną opcją jest dalsze stosowanie modelu finansowania
opartego na zwrocie kosztów rzeczywistych. Systematyczne stosowanie
finansowania ukierunkowanego na rezultaty, stawek zryczałtowanych lub kwot
ryczałtowych wydaje się przedwczesne na tym etapie ponieważ taki
system nie został wypróbowany w poprzednich programach. Utrzymanie systemu
opartego na zwrocie kosztów oznacza jednak, że nadal będą
występować błędy.
Z
analizy błędów wykrytych podczas audytów 7PR wynika, że ok.
25-35 % można by uniknąć dzięki proponowanym środkom
upraszczającym. Można by wówczas oczekiwać obniżenia
się poziomu błędu o 1,5 %, z prawie 5 % do ok. 3,5 %, a
więc wartości określonej w komunikacie Komisji jako
wartości zachowującej właściwą równowagę
między kosztami administracyjnymi kontroli a ryzykiem wystąpienia
błędu.
Komisja
uznaje zatem, w odniesieniu do wydatków na badania w ramach programu „Horyzont
2020”, ryzyko błędu, w perspektywie rocznej, o wielkości 2-5 %
za realistyczny cel, uwzględniając koszty kontroli, środki
zaproponowane w celu uproszczenia zasad oraz powiązane
nieodłączne ryzyko związane ze zwrotem kosztów projektu
badawczego. Ostatecznym celem byłoby osiągnięcie poziomu
błędu rezydualnego wynoszącego około 2 % , na ile to
możliwe, w momencie zamknięcia programów wieloletnich, po tym jak
uwzględniono wpływ finansowy wszelkich audytów, korekt i środków
odzyskanych.
Strategia
audytu ex-post w odniesieniu do wydatków w ramach programu „Horyzont 2020”
uwzględnia ten cel. Będzie się ona opierać na audycie
finansowym pojedynczej reprezentatywnej próby wydatków w całym programie,
uzupełnionej próbą opracowaną po wzięciu pod uwagę
względów ryzyka.
Łączna
liczba audytów ex-post zostanie ograniczona do liczy niezbędnej dla
osiągnięcia celu i realizacji strategii. Zarządzanie
działaniami związanymi z audytem ex-post zapewni minimalizację
obciążenia związanego z audytem dla uczestników. Komisja
uważa, że maksymalnie 7 % uczestników programu „Horyzont 2020”
powinno zostać poddanych audytowi w całym okresie programowania. Z
poprzednich doświadczeń wynika, że wydatki poddane audytowi
będą znacznie wyższe.
Strategia
audytu ex-post w odniesieniu do legalności i prawidłowości
zostanie uzupełniona wzmocnioną oceną naukową i
strategią zwalczania nadużyć finansowych (zob. pkt 2.3
poniżej).
Ten
scenariusz opiera się na założeniu, że środki
upraszczające nie ulegną znacznym modyfikacjom w procesie decyzyjnym.
Uwaga:
sekcja ta dotyczy tylko procesu zarządzania dotacją; w przypadku
wydatków administracyjnych i operacyjnych ponoszonych w związku z
procesami zamówień publicznych, za dopuszczalne ryzyko błędu
będzie uważany pułap 2%.
2.3.        Środki
zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
Dyrekcje
generalne, którym powierzono realizację budżetu w zakresie badań
naukowych i innowacji, są zdecydowane zwalczać nadużycia
finansowe na wszystkich etapach procesu zarządzania dotacjami. Opracowały
one i realizują strategie zwalczania nadużyć finansowych,
obejmujące intensywniejsze wykorzystanie informacji operacyjnych,
zwłaszcza z wykorzystaniem zaawansowanych narzędzi informatycznych, a
także szkolenia i informowanie personelu. Określono sankcje
mające zniechęcać do nadużyć finansowych, a także
właściwe kary na wypadek stwierdzenia takich nadużyć. Działania
w tym zakresie będą kontynuowane. Wnioski dotyczące programu
„Horyzont 2020” poddano kontroli odporności na nadużycia finansowe i
ocenie skutków. Ogólnie rzecz biorąc, proponowane środki powinny
mieć pozytywny wpływ na walkę z nadużyciami finansowymi,
dotyczy to zwłaszcza większego nacisku na audyt oparty na ryzyku i
wzmocnionej oceny i kontroli naukowej.
Należy
podkreślić, że wykryte nadużycia finansowe były bardzo
niewielkie w stosunku do całości wydatków, niemniej jednak dyrekcje
generalne, którym powierzono realizację budżetu badań naukowych,
nadal stawiają sobie za cel zwalczanie takich nadużyć.
Komisja
przyjmuje odpowiednie środki zapewniające, w trakcie realizacji
działań finansowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia,
ochronę interesów finansowych Unii przez stosowanie środków
zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym bezprawnym
działaniom, przez skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia
nieprawidłowości, przez odzyskiwanie kwot nienależnie
wypłaconych oraz, w stosownych przypadkach, przez skuteczne,
proporcjonalne i odstraszające kary.
Komisji
lub jej przedstawicielom oraz Trybunałowi Obrachunkowemu nadaje się
upoważnienie do przeprowadzania audytu, na podstawie dokumentów i w ramach
kontroli na miejscu, wobec wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców i
podwykonawców, którzy otrzymali środki unijne w ramach programu.
Europejski
Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może
przeprowadzać kontrole i inspekcje na miejscu u podmiotów gospodarczych
korzystających bezpośrednio lub pośrednio z takiego
finansowania, zgodnie z procedurami określonymi w rozporządzeniu
(Euratom, WE) nr 2185/96, w celu określenia, czy miały miejsce nadużycia
finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne bezprawne działania, które
wywierają wpływ na interesy finansowe Unii w związku z
umową o udzielenie dotacji, decyzją o udzieleniu dotacji lub
zamówieniem dotyczącym finansowania przez Unię.
Nie
naruszając przepisów powyższych akapitów, w umowach o współpracy
z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi oraz umowach o
udzielenie dotacji, decyzjach o udzieleniu dotacji i zamówieniach
wynikających z wdrożenia niniejszego rozporządzenia
wyraźnie uprawnia się Komisję, Trybunał Obrachunkowy i OLAF
do prowadzenia takich audytów, kontroli i inspekcji na miejscu.
3.           SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY
WNIOSKU/INICJATYWY
3.1.        Dział(y)
wieloletnich ram finansowych i pozycja(pozycje) wydatków w budżecie, na
które wniosek/inicjatywa ma wpływ
·      Istniejące pozycje w budżecie (nie ma zastosowania)
Według
działów wieloletnich ram finansowych i pozycji w budżecie.
 Dział wieloletnich ram finansowych || Pozycja w budżecie || Rodzaj środków || Wkład
 Numer [Treść………………………...……….] || zróżnicowane/niezróżnicowane ([45])   || państw EFTA[46]   || krajów kandydujących[47]   || państw trzecich || w rozumieniu art. 18 ust. 1 lit. aa) rozporządzenia finansowego
   || [XX.YY.YY.YY]   || zróżnicowane/niezróżnicowane || TAK/NIE || TAK/NIE || TAK/NIE || TAK/NIE
·      Nowe pozycje w budżecie, o których utworzenie się wnioskuje
Według działów wieloletnich ram finansowych i
pozycji w budżecie.
 Dział wieloletnich ram finansowych || Pozycja w budżecie || Rodzaj środków || Wkład
 Numer [Dział 1 – Inteligentny i sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost] || zróżnicowane/niezróżnicowane || państw EFTA || krajów kandydujących || państw trzecich || w rozumieniu art. 18 ust. 1 lit. aa) rozporządzenia finansowego
   || Wydatki administracyjne koszty pośrednie: XX 01 05 01 Wydatki związane z personelem badawczym XX 01 05 02 Zewnętrzny personel badawczy XX 01 05 03 Inne wydatki na zarządzanie w dziedzinie badań Badania bezpośrednie: 10 01 05 01 Wydatki związane z personelem badawczym 10 01 05 02 Zewnętrzny personel badawczy 10 01 05 03 Inne wydatki na zarządzanie w dziedzinie badań 10 01 05 04 Inne wydatki na główne infrastruktury naukowe[48]   || niezróżnicowane || TAK || TAK || TAK || TAK
   || Wydatki operacyjne XX 02 01 01 Działania horyzontalne   Doskonała baza naukowa 08 02 02 01 Europejska Rada ds. Badań Naukowych 15 02 02 00 Działania Marie Curie w zakresie umiejętności, szkoleń i rozwoju kariery 08 02 02 02 Europejska infrastruktura badawcza (w tym e-infrastruktura) 09 02 02 01 Europejska infrastruktura badawcza (w tym e-infrastruktura) 08 02 02 03 Przyszłe i powstające technologie 09 02 02 02 Przyszłe i powstające technologie   Wiodąca pozycja w przemyśle 08 02 03 01 Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych 09 02 03 00 Wiodącą pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych 02 02 02 01 Wiodącą pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych 08 02 03 02 Dostęp do finansowania ryzyka 02 02 02 02 Dostęp do finansowania ryzyka 08 02 03 03 Innowacje w MŚP 02 02 02 03 Innowacje w MŚP   Wyzwania społeczne 08 02 04 01 Zdrowie, zmiany demograficzne i dobrostan 08 02 04 02 Bezpieczeństwo żywnościowe, zrównoważone rolnictwo i gospodarka morska, badania morskie i gospodarka ekologiczna 05 02 01 00 Bezpieczeństwo żywnościowe, zrównoważone rolnictwo i gospodarka morska, badania morskie i gospodarka ekologiczna 08 02 04 03 Bezpieczna, ekologiczna i efektywna energia 32 02 02 00 Bezpieczna, ekologiczna i efektywna energia 08 02 04 04 Inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport 06 02 02 00 Inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport 08 02 04 05 Działania w dziedzinie klimatu, efektywna gospodarka zasobami i surowcami 07 02 02 00 Działania w dziedzinie klimatu, efektywna gospodarka zasobami i surowcami 02 02 03 01 Działania w dziedzinie klimatu, efektywna gospodarka zasobami i surowcami 08 02 04 06 Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa 02 02 03 02 Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa 09 02 04 00 Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa 15 02 03 00 Europejski Instytut Innowacji i Technologii 10 02 01 00 Niejądrowe działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego || zróżnicowane || TAK || TAK || TAK || TAK
3.2.        Szacunkowy
wpływ na wydatki
3.2.1.     Synteza
szacunkowego wpływu na wydatki
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
 Dział wieloletnich ram finansowych: || Liczba || [Dział 1 – Inteligentny i sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost]
 DG ds.: Badań Naukowych i Innowacji/Społeczeństwa informacyjnego i mediów/Edukacji i kultury/Przedsiębiorstw i przemysłu/Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich/Rozwoju Energii/Mobilności i Transportu/Badań Bezpośrednich JRC/Ochrony Środowiska || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || ≥2021 || OGÓŁEM
  Środki operacyjne ||
 Działania horyzontalne
 XX 02 01 01 || Środki na zobowiązania || (1a) || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm ||
 Środki na płatności || (2a) || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm ||
 08 02 02 01 Europejska Rada ds. Badań Naukowych || Środki na zobowiązania || (1b) || 1640,417 || 1753,575 || 1879,819 || 2009,349 || 2144,525 || 2284,826 || 2427,130 ||   || 14139,641
 Środki na płatności || (2b) || 204,154 || 1055,485 || 1335,717 || 1661,563 || 1868,955 || 2063,161 || 2199,449 || 3751,158 || 14139,641
 08 02 02 02 Europejska infrastruktura badawcza (w tym e-infrastruktura) || Środki na zobowiązania || (1c) || 199,794 || 211,723 || 225,177 || 238,964 || 253,364 || 268,311 || 283,451 ||   || 1680,784
 Środki na płatności || (2c) || 24,865 || 128,015 || 161,107 || 199,448 || 223,066 || 244,699 || 259,212 || 440,372 || 1680,784
 08 02 02 03 Przyszłe i powstające technologie**   09 02 02 02 Przyszłe i powstające technologie** || Środki na zobowiązania || (1d) || 283,318 || 300,310 || 320,217 || 469,448 || 606,917 || 642,722 || 678,989 ||   || 3301,921
 Środki na płatności || (2d) || 48,847 || 251,487 || 316,496 || 391,819 || 438,217 || 480,715 || 509,225 || 865,115 || 3301,921
 08 02 03 01 Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych || Środki na zobowiązania || (1e) || 545,193 || 577,744 || 614,457 || 652,078 || 691,372 || 732,159 || 773,472 ||   || 4586,474
 Środki na płatności || (2e) || 67,851 || 349,323 || 439,624 || 544,249 || 608,697 || 667,728 || 707,329 || 1201,673 || 4586,474
 08 02 03 02 Dostęp do finansowania ryzyka** 02 02 02 02 Dostęp do finansowania ryzyka** || Środki na zobowiązania || (1f) || 447,955 || 474,700 || 504,865 || 535,776 || 568,062 || 601,574 || 635,520 ||   || 3768,450
 Środki na płatności || (2f) || 447,955 || 474,700 || 504,865 || 535,776 || 568,062 || 601,574 || 635,520 || 0 || 3768,450
 08 02 03 03 Innowacje w MŚP** 02 02 02 03 Innowacje w MŚP** || Środki na zobowiązania || (1g) || 78,373 || 83,053 || 88,330 || 93,738 || 99,387 || 105,250 || 111,189 ||   || 659,320
 Środki na płatności || (2g) || 9,754 || 50,216 || 63,197 || 78,238 || 87,502 || 95,988 || 101,681 || 172,744 || 659,320
 08 02 04 01 Zdrowie, zmiany demograficzne i dobrostan || Środki na zobowiązania || (1h) || 1030,952 || 1051,848 || 1073,128 || 950,146 || 1398,959 || 1481,491 || 1565,088 ||   || 8551,612
 Środki na płatności || (2h) || 126,578 || 651,675 || 820,134 || 1015,317 || 1135,546 || 1245,671 || 1319,549 || 2237,142 || 8551,612
 08 02 04 02 Bezpieczeństwo żywnościowe, zrównoważone rolnictwo i gospodarka morska, badania morskie i gospodarka ekologiczna** 05 02 01 00 Bezpieczeństwo żywnościowe, zrównoważone rolnictwo i gospodarka morska, badania morskie i gospodarka ekologiczna** || Środki na zobowiązania || (1i) || 525,695 || 557,082 || 592,481 || 628,757 || 666,645 || 705,974 || 745,810 ||   || 4422,444
 Środki na płatności || (2i) || 65,424 || 336,830 || 423,901 || 524,785 || 586,927 || 643,848 || 682,032 || 1158,697 || 4422,444
 08 02 04 03 Bezpieczna, ekologiczna i efektywna energia** 32 02 02 00 Bezpieczna, ekologiczna i efektywna energia** || Środki na zobowiązania || (1j) || 732,073 || 775,781 || 825,079 || 875,596 || 928,359 || 983,126 || 1038,601 ||   || 6158,614
 Środki na płatności || (2j) || 91,108 || 469,063 || 590,317 || 730,805 || 817,344 || 896,610 || 949,786 || 1613,580 || 6158,614
 08 02 04 04 Inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport** 06 02 02 00 Inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport** || Środki na zobowiązania || (1k) || 861,218 || 912,637 || 970,631 || 1030,059 || 1092,129 || 1156,559 || 1221,820 ||   || 7245,052
 Środki na płatności || (2k) || 107,180 || 551,811 || 694,454 || 859,727 || 961,532 || 1054,781 || 1117,337 || 1898,231 || 7245,052
 08 02 04 05 Działania w dziedzinie klimatu, efektywna gospodarka zasobami i surowcami** 02 02 03 01 Działania w dziedzinie klimatu, efektywna gospodarka zasobami i surowcami** 07 02 02 00 Działania w dziedzinie klimatu, efektywna gospodarka zasobami i surowcami** || Środki na zobowiązania || (1l) || 400,096 || 423,983 || 450,925 || 478,534 || 507,370 || 537,302 || 567,620 ||   || 3365,830
 Środki na płatności || (2l) || 49,793 || 256,354 || 322,622 || 399,403 || 446,698 || 490,019 || 519,081 || 881,860 || 3365,830
 08 02 04 06 Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa** 09 02 04 00 Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa** 02 02 03 02 Integracyjne, innowacyjne i bezpieczne społeczeństwa** || Środki na zobowiązania || (1m) || 483,533 || 512,402 || 544,963 || 578,329 || 613,179 || 649,353 || 685,994 ||   || 4067,754
 Środki na płatności || (2m) || 60,177 || 309,815 || 389,903 || 482,696 || 539,855 || 592,210 || 627,332 || 1065,767 || 4067,754
 09 02 02 01 Europejska infrastruktura badawcza (w tym e-infrastruktura) || Środki na zobowiązania || (1n) || 113,951 || 120,755 || 128,428 || 136,291 || 144,504 || 153,029 || 161,664 ||   || 958,622
 Środki na płatności || (2n) || 14,181 || 73,012 || 91,886 || 113,754 || 127,224 || 139,562 || 147,839 || 251,163 || 958,622
 09 02 03 00 Wiodącą pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych || Środki na zobowiązania || (1o) || 1005,176 || 1065,189 || 1132,878 || 1202,241 || 1274,686 || 1349,886 || 1426,056 ||   || 8456,112
 Środki na płatności || (2o) || 125,096 || 644,049 || 810,537 || 1003,436 || 1122,258 || 1231,095 || 1304,108 || 2215,533 || 8456,112
 02 02 02 01 Wiodącą pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych || Środki na zobowiązania || (1p) || 194,477 || 206,088 || 219,184 || 232,604 || 246,620 || 261,169 || 275,907 ||   || 1636,048
 Środki na płatności || (2p) || 24,203 || 124,608 || 156,819 || 194,140 || 217,129 || 238,186 || 252,313 || 428,651 || 1636,048
 15 02 02 00 Działania Marie Curie w zakresie umiejętności, szkoleń i rozwoju kariery || Środki na zobowiązania || (1q) || 728,274 || 771,756 || 820,798 || 871,052 || 923,542 || 978,025 || 1033,212 ||   || 6126,659
 Środki na płatności || (2q) || 90,635 || 466,629 || 587,254 || 727,013 || 813,103 || 891,958 || 944,858 || 1605,208 || 6126,659
 15 02 03 00 Europejski Instytut Innowacji i Technologii* || Środki na zobowiązania || (1r) || 267,498 || 324,047 || 389,375 || 472,279 || [497,465]* || [554,83]* || [599,78]* ||   || 1453,199
 Środki na płatności || (2r) || 232,723 || 281,921 || 338,756 || 410,883 || 188,916 + [243,863]* || [482,704]* || [521,806]* || [403,684]* || 1453,199
 10 02 01 00 Niejądrowe działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego || Środki na zobowiązania || (1s) || 32,459 || 33,108 || 33,771 || 34,445 || 35,134 || 35,838 || 36,554 ||   || 241,311
 Środki na płatności || (2s) || 12,325 || 27,672 || 31,582 || 33,891 || 34,568 || 35,261 || 35,965 || 30,048 || 241,311
*Dodatkowa kwota w wysokości 1652,057 mln
EUR będzie dostępna na lata 2018-2020 pro rata z budżetów
„wyzwań społecznych” i „wiodącej pozycji w zakresie technologii
wspomagających i przemysłowych” w przybliżeniu oraz
będąc przedmiotem przeglądu, o którym mowa w art. 26 ust. 1.
**Rozdział pomiędzy poszczególne DG
nie został jeszcze określony w obecnej chwili.
   || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || ≥2021 || OGÓŁEM
  OGÓŁEM środki operacyjne || Środki na zobowiązania || (4) || 9570,455 || 10155,782 || 10814,513 || 11489,691 || 12194,753 || 12926,590 || 13668,077 ||   || 80819,860
 Środki na płatności || (5) || 1802,849 || 6502,665 || 8079,171 || 9906,943 || 10785,6 || 11613,07 || 12312,62 || 19816,94 || 80819,860
  OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne || (6) ||
 XX 01 05 01 Wydatki związane z personelem badawczym || (6a) || 226,187 || 230,711 || 235,325 || 240,031 || 244,832 || 249,729 || 254,723 ||   || 1681,538
 XX 01 05 02 Zewnętrzny personel badawczy* || (6b) || 169,252 || 232,572 || 258,456 || 289,571 || 316,454 || 341,909 || 376,531 ||   || 1984,745
 XX 01 05 03 Inne wydatki na zarządzanie w dziedzinie badań* || (6c) || 138,404 || 162,149 || 172,823 || 185,361 || 196,450 || 207,073 || 220,939 ||   || 1283,199
 10 01 05 01 Wydatki związane z personelem badawczym || (6d) || 151,686 || 156,996 || 162,490 || 168,178 || 174,064 || 180,156 || 186,461 ||   || 1180,031
 10 01 05 02 Zewnętrzny personel badawczy || (6e) || 34,280 || 35,052 || 35,840 || 36,647 || 37,471 || 38,314 || 39,176 ||   || 256,781
 10 01 05 03 Inne wydatki na zarządzanie w dziedzinie badań || (6f) || 65,312 || 66,618 || 67,950 || 69,309 || 70,695 || 72,109 || 73,551 ||   || 485,545
 10 01 05 04 Inne wydatki na główne infrastruktury naukowe || (6g) || 6,551 || 6,682 || 6,816 || 6,952 || 7,091 || 7,233 || 7,378 ||   || 48,703
  OGÓŁEM środki administracyjne || 6 || 791,672 || 890,780 || 939,700 || 996,049 || 1047,057 || 1096,523 || 1158,759 ||   || 6920,542
 OGÓŁEM środki na DZIAŁ 1 wieloletnich ram finansowych || Środki na zobowiązania || =4+ 6 || 10362,127 || 11046,561 || 11754,214 || 12485,739 || 13241,811 || 14023,113 || 14826,837 ||   || 87740,402
 Środki na płatności || =5+ 6 || 2383,229 || 7221,855 || 8818,966 || 10664,002 || 11835,992 || 12920,485 || 13694,775 || 20201,100 || 87740,402
* Te wartości liczbowe opierają się na
pełnym wykorzystaniu dozwolonych maksymalnych wydatków administracyjnych
przewidzianych w podstawie prawnej. Są one przedstawione do celów
zobrazowania liczby personelu, który może zostać zatrudniony w ramach
tych kwot.
Jeżeli wpływ wniosku/inicjatywy nie
ogranicza się do jednego działu:
  OGÓŁEM środki operacyjne || Środki na zobowiązania || (4) || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
 Środki na płatności || (5) || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
  OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne || (6) || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
 OGÓŁEM środki na DZIAŁY 1 do 4 wieloletnich ram finansowych (kwota referencyjna) || Środki na zobowiązania || =4+ 6 || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
 Środki na płatności || =5+ 6 || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
 Dział wieloletnich ram finansowych: || 5 || „Wydatki administracyjne”
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   ||   ||   || Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (zob. pkt 1.6) || OGÓŁEM
 DG: <…….> ||
  Zasoby ludzkie || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
  Pozostałe wydatki administracyjne || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
 OGÓŁEM DG <.......> || Środki || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
 OGÓŁEM środki na DZIAŁ 5 finansowych || (Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem) || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   ||   ||   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 || Rok ≥ 2021 || OGÓŁEM
 OGÓŁEM środki na DZIAŁY 1 do 5 wieloletnich ram finansowych || Środki na zobowiązania || 10362,127 || 11046,561 || 11754,214 || 12485,739 || 13241,811 || 14023,113 || 14826,837 ||   || 87740,402
 Środki na płatności || 2383,229 || 7221,855 || 8818,966 || 10664,002 || 11835,992 || 12920,485 || 13694,775 || 20201,100 || 87740,402
3.2.2.     Szacunkowy
wpływ na środki operacyjne
–
¨  Wniosek/inicjatywa nie wiąże się
z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych
–
þ  Wniosek/inicjatywa wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak
określono poniżej:
Środki na zobowiązania w mln EUR (do 3
miejsc po przecinku)/ według obecnych cen
 Określić cele i realizacje   ò ||   ||   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 || OGÓŁEM
 REALIZACJA
 Rodzaj realizacji[49]   || Średni koszt realizacji || Numer realizacji || Koszt || Numer realizacji || Koszt || Numer realizacji || Koszt || Numer realizacji || Koszt || Numer realizacji || Koszt || Numer realizacji || Koszt || Numer realizacji || Koszt || Liczba całkowita || Koszt całkowity
 CEL SZCZEGÓŁOWY nr 1 Doskonała baza naukowa[50]   ||
 - Realizacja ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Realizacja ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Realizacja ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Cel szczegółowy nr 1 Doskonała baza naukowa – suma cząstkowa ||   || 2965,755 ||   || 3158,119 ||   || 3374,440 ||   || 3725,105 ||   || 4072,852 ||   || 4326,913 ||   || 4584,446 ||   || 26207,628
 CEL SZCZEGÓŁOWY Nr 2 Wiodąca pozycja ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Realizacja ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Cel szczegółowy nr 2 Wiodąca pozycja- suma cząstkowa ||   || 2271,175 ||   || 2406,774 ||   || 2559,714 ||   || 2716,437 ||   || 2880,127 ||   || 3050,036 ||   || 3222,143 ||   || 19106,407
 CEL SZCZEGÓŁOWY Nr 3 Wyzwania społeczne ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Realizacja ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 CEL SZCZEGÓŁOWY nr 3 Wyzwania społeczne – suma cząstkowa ||   || 4033,565 ||   || 4233,731 ||   || 4457,207 ||   || 4541,423 ||   || 5206,640 ||   || 5513,803 ||   || 5824,934 ||   || 33811,304
 CEL SZCZEGÓŁOWY nr 4 Niejądrowe działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Realizacja ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 CEL SZCZEGÓŁOWY nr 4 Niejądrowe działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego– suma cząstkowa ||   || 32,459 ||   || 33,108 ||   || 33,771 ||   || 34,445 ||   || 35,134 ||   || 35,838 ||   || 36,554 ||   || 241,311
 CEL SZCZEGÓŁOWY nr 5 „Integracja trójkąta wiedzy” (Europejski Instytut Innowacji i Technologii) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 - Realizacja ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 CEL SZCZEGÓŁOWY nr 5 „Integracja trójkąta wiedzy” (Europejski Instytut Innowacji i Technologii) – suma cząstkowa ||   || 267,5 ||   || 324,050 ||   || 389,380 ||   || 472,280 ||   || [497,46] ||   || [554,832] ||   || [599,777] ||   || 1453,199
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 KOSZT OGÓŁEM ||   || 9570,455 ||   || 10155,782 ||   || 10814,513 ||   || 11489,691 ||   || 12194,753 ||   || 12926,590 ||   || 13668,077 ||   || 80819,860
3.2.3.     Szacunkowy
wpływ na środki administracyjne
3.2.3.1.  Streszczenie

–
¨  Wniosek/inicjatywa nie wiąże się
z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych
–
þ  Wniosek/inicjatywa wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak
określono poniżej:
w mln EUR (do 3
miejsc po przecinku)
   || Rok 2014 [51]   || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 || OGÓŁEM
 DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
 Zasoby ludzkie || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
 Pozostałe wydatki administracyjne || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
 DZIAŁ 5 wieloletnich wieloletnich ram finansowych suma cząstkowa || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d. || n.d.
 Poza DZIAŁEM 5[52] wieloletnich ram finansowych   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Zasoby ludzkie* || 581,406 || 655,330 || 692,112 || 734,426 || 772,821 || 810,108 || 856,892 || 5103,095
 Pozostałe wydatki Administracyjne* || 210,266 || 235,449 || 247,589 || 261,622 || 274,237 || 286,415 || 301,868 || 1817,447
 Poza DZIAŁEM 5 wieloletnich ram finansowych suma cząstkowa || 791,672 || 890,779 || 939,701 || 996,048 || 1047,058 || 1096,523 || 1158,760 || 6920,545
 OGÓŁEM** || 791,672 || 890,779 || 939,701 || 996,048 || 1047,058 || 1096,523 || 1158,760 || 6920,545
* Te wartości liczbowe opierają się na
pełnym wykorzystaniu dozwolonych maksymalnych wydatków administracyjnych
przewidzianych w podstawie prawnej. Są one przedstawione do celów zobrazowania
liczby personelu, który może zostać zatrudniony w ramach tych kwot.
** Te wartości liczbowe mogą ulec
dostosowaniu w wyniku planowanej procedury eksternalizacji.
3.2.3.2.  Szacowane
zapotrzebowanie na zasoby ludzkie
–
¨  Wniosek/inicjatywa nie wiąże się
z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich
–
þ  Wniosek/inicjatywa wiąże się z
koniecznością wykorzystania przez Komisję zasobów ludzkich, jak
określono poniżej:
Wartości szacunkowe należy
wyrazić w pełnych kwotach (lub najwyżej z
dokładnością do jednego miejsca po przecinku)
 ||   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020
  Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony) ||
 || XX 01 01 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji) || 100 || 100 || 100 || 100 || 100 || 100 || 100
 || XX 01 01 02 (w delegaturach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || XX 01 05 01 (pośrednie badania naukowe)** || 1681 || 1681 || 1681 || 1681 || 1681 || 1681 || 1681
 || 10 01 05 01 (bezpośrednie badania naukowe) || 1390 || 1390 || 1390 || 1390 || 1390 || 1390 || 1390
 ||  Personel zewnętrzny (w ekwiwalentach pełnego czasu pracy) FTE)[53]   ||
 || XX 01 02 01 (AC, END, INT z globalnej koperty finansowej) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || XX 01 02 02 (AC, AL, END, INT i JED w delegaturach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || XX 01 04 yy[54]   || - w centrali[55]   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || - w delegaturach ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || XX 01 05 02 (AC, END, INT - pośrednie badania naukowe)* || 867 || 867 || 867 || 867 || 867 || 867 || 867
 || 10 01 05 02 (AC, END, INT - bezpośrednie badania naukowe) || 593 || 593 || 593 || 593 || 593 || 593 || 593
 || Inna pozycja w budżecie (określić) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || OGÓŁEM || 4631 || 4631 || 4631 || 4631 || 4631 || 4631 || 4631
*Te wartości
liczbowe ulegną dostosowaniu zgodnie z wynikami planowanej procedury
eksternalizacji.
**Obciążenie
pracą odpowiadające wdrożeniu EIT i innowacji ocenia się na
ok. 100 stanowisk przewidziane w planie zatrudnienia Komisji.
XX oznacza odpowiednią dziedzinę
polityki lub odpowiedni tytuł w budżecie.
Potrzeby w zakresie
zasobów ludzkich zostaną pokryte z zasobów DG już przydzielonych na
zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji
generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami,
które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji
generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w
świetle istniejących ograniczeń budżetowych.
Opis zadań do wykonania:
 Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony || Całkowita liczba urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony) będzie wykorzystana do realizacji celów programu „Horyzont 2020” podczas całego okresu trwania procesu: od opracowania programu pracy po końcowe upowszechnienie wyników w latach 2014-2020. Tak określone zasoby ludzkie obejmują wszystkie potrzeby różnych sposobów zarządzania zgodnie z pkt 1.7 niniejszej oceny skutków finansowych.
 Personel zewnętrzny || Całkowita liczba personelu zewnętrznego wspomagającego urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony na potrzeby realizacji celów programu „Horyzont 2020” podczas całego okresu trwania procesu: od opracowania programu pracy po końcowe upowszechnienie wyników w latach 2014-2020. Tak określone zasoby ludzkie obejmują wszystkie potrzeby różnych sposobów zarządzania zgodnie z pkt 1.7 niniejszej oceny skutków finansowych.
3.2.4.     Zgodność
z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi
–
þ  Wniosek/inicjatywa jest zgodny(-a) z
obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi.
–
¨  Wniosek/inicjatywa wymaga przeprogramowania
odpowiedniego działu w wieloletnich ramach finansowych.
Nie dotyczy
.
–
¨  Wniosek/inicjatywa wymaga zastosowania
instrumentu elastyczności lub zmiany wieloletnich ram finansowych[56].
Nie dotyczy
.
3.2.5.     Udział
osób trzecich w finansowaniu
–
Wniosek/inicjatywa przewiduje
współfinansowanie szacowane zgodnie z poniższym:
Środki w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   || Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020 || Koszt
 Określić organ współfinansujący || Państwa trzecie stowarzyszone z programem ||
 OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem* || pm
*Dwustronne porozumienia o stowarzyszeniu nie
zostały jeszcze określone, dlatego też zostaną dodane na
późniejszym etapie.

3.3.      Szacunkowy wpływ na dochody
–
¨  Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu
finansowego na dochody.
–
þ  Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy
określony poniżej:
–
¨         wpływ na zasoby własne
–
þ         wpływ na dochody różne
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
 Pozycja w budżecie dotycząca dochodów: || Środki zapisane w budżecie na bieżący rok budżetowy || Wpływ wniosku/inicjatywy[57]
 Rok 2014 || Rok 2015 || Rok 2016 || Rok 2017 || Rok 2018 || Rok 2019 || Rok 2020
 Pozycja 6011 Pozycja 6012 Pozycja 6013 Pozycja 6031 ||   || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm
*Dwustronne porozumienia o stowarzyszeniu nie
zostały jeszcze określone, dlatego też zostaną dodane na
późniejszym etapie.
W przypadku wpływu
na dochody różne, należy wskazać pozycję(-e) wydatków w
budżecie, którą(-e) ten wpływ obejmie.
02 03 01 Środki
pochodzące z wkładu stron trzecich
02 03 01 Środki
pochodzące z wkładu stron trzecich
06 03 01 Środki
pochodzące z wkładu stron trzecich
07 03 01 Środki
pochodzące z wkładu stron trzecich
08 04 01 Środki
pochodzące z wkładu stron trzecich
09 03 01 Środki
pochodzące z wkładu stron trzecich
10 02 02 Środki
pochodzące z wkładu stron trzecich
15 03 01 Środki
pochodzące z wkładu stron trzecich
32 03 01 Środki
pochodzące z wkładu stron trzecich
Należy
określić metodę obliczania wpływu na dochody.
Niektóre
stowarzyszone państwa mogą uczestniczyć w dodatkowym
finansowaniu programu ramowego w drodze porozumień o stowarzyszeniu.
Metoda obliczania zostanie uzgodniona w porozumieniach o stowarzyszeniu i
niekoniecznie będzie taka sama we wszystkich porozumieniach.
Większość obliczeń opiera się na PKB państwa
stowarzyszonego w porównaniu z PKB państw członkowskich przy
zastosowaniu tego odsetka do całości przegłosowanego
budżetu.
[1]               COM(2011) 500 wersja ostateczna
[2]               Dz.U. C […] z […], s. […].
[3]               Dz.U. C […] z […], s. […].
[4]               COM(2010) 2020.
[5]               P7 TA(2011)0401
[6]               P7 TA(2011)0236
[7]               P7 TA(2011)0256
[8]               P7 TA(2011)0401
[9]               ERAC 1210/11
[10]             CdR 67/2011
[11]             CESE 1163/2011
[12]             COM(2011) 48.
[13]             COM(2011) 500.
[14]             COM(2005) 576 wersja ostateczna z 11.3.2005.
[15]             Dz.U. L 124 z 30.5.2003, s. 36.
[16]             COM(2008) 394.
[17]             Dz.U. L 412
z 30.12.2006, s. 1.
[18]             Dz.U. L 97
z 9.4.2008, s. 1.
[19]             Dz.U.
L z , s. .
[20]             Dz.U. L 292
z 15.11.1996, s. 2.
[21]             Sprawozdanie
strategiczne ESFRI w sprawie infrastruktury naukowo-badawczej – plan
działania 2010.
[22]             COM(2009) 512.
[23]             COM(2010) 245.
[24]             COM(2011) 112 wersja ostateczna
[25]             COM(2011) 152.
[26]             COM(2011) 0112
[27]             COM(2011) 112.
[28]             COM(2009) 519.
[29]             Czwarte sprawozdanie oceniające Międzyrządowego
Zespołu ds. Zmian Klimatu, 2007, (www.ipcc.ch)
[30]             COM(2011) 112.
[31]             COM(2009) 147.
[32]             COM(2011) 25.
[33]             COM(2009) 400.
[34]             COM(2007) 575 wersja ostateczna
[35]             Dyrektywa 2008/56/WE
[36]             COM(2010) 245.
[37]             COM(2010) 491 wersja ostateczna
[38]             Tablica
wyników „Unii innowacji” z 2010 r.
[39]             COM(2011)
274 wersja ostateczna
[40]             ABM: Activity-Based Management: zarządzanie kosztami
działań – ABB: Activity Based Budgeting: budżet zadaniowy
[41]             O
którym mowa w art. 49 ust. 6 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.
[42]             Wyjaśnienia dotyczące trybów zarządzania oraz
odniesienia do rozporządzenia finansowego znajdują się na
następującej stronie: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
[43]             O
których mowa w art. 185 rozporządzenia finansowego.
[44]             http://www.trust-researchers.eu/
[45]             Środki
zróżnicowane/ środki niezróżnicowane.
[46]             EFTA:
Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu
[47]             Kraje
kandydujące oraz w stosownych przypadkach potencjalne kraje
kandydujące Bałkanów Zachodnich..
[48]             JRC
wymaga nowej linii budżetowej na inwestycje w infrastrukturę.
Większość obiektów JRC pochodzi z lat 60 lub 70 i nie odpowiada
zupełnie stanowi wiedzy. Zatem konieczne są nowe obiekty i
unowocześnienie obiektów istniejących, aby móc realizować
wieloletni program prac JRC zgodnie z normami bezpieczeństwa i ochrony UE,
jak również celami ekologicznymi UE/20/20/20. JRC opracowało Plan
rozwoju infrastruktury na lata 2014-2010. identyfikujący potrzeby
inwestycyjne do 2010 r. dla wszystkich obiektów JRC, co zostało
odzwierciedlone w nowo zaproponowanej linii budżetowej.
[49]             Realizacje
odnoszą się do produktów i usług, które zostaną zapewnione
(np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów zbudowanych dróg
itp.)
[50]             Zgodnie
z opisem w sekcji 1.4.2. „Cel(e) szczegółowy(-e)...”
[51]             Rok
N jest rokiem, w którym rozpoczyna się wprowadzanie w życie
wniosku/inicjatywy.
[52]             Wsparcie
techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie w zakresie wprowadzania
w życie programów lub działań UE (dawne pozycje „BA”),
pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.
[53]             AC
= pracownik kontraktowy; INT= pracownik tymczasowy; JED= młodszy
oddelegowany ekspert; AL = członek personelu miejscowego; END=
oddelegowany ekspert krajowy;
[54]             Poniżej
pułapu na personel zewnętrzny ze środków operacyjnych (dawne
pozycje „BA”)
[55]             Przede
wszystkim fundusze strukturalne, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju
Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz Europejski Fundusz Rybacki
[56]             Zob.
pkt 19 i 24 porozumienia międzyinstytucjonalnego.
[57]             W
przypadku tradycyjnych zasobów własnych (cła, opłaty wyrównawcze
od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu
25% na poczet kosztów poboru.