               KOMISJA EUROPEJSKA
            Bruksela, dnia 1.7.2019
            COM(2019) 294 final
            2019/0140(NLE)
            Wniosek
            DECYZJA RADY
            w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii Europejskiej na forum Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD i Rady OECD w sprawie projektu zalecenia w sprawie zwalczania nielegalnego handlu i zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu

               UZASADNIENIE

               1.Przedmiot wniosku

               Niniejszy wniosek dotyczy decyzji w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii w ramach Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD i Rady OECD w związku z planowanym przyjęciem projektu zalecenia w sprawie zwalczania nielegalnego handlu i zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu.

               2.Kontekst wniosku

               2.1.Projekt zalecenia w sprawie zwalczania nielegalnego handlu

               Projekt zalecenia w sprawie zwalczania nielegalnego handlu i zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu („projekt zalecenia”) został opracowany przez grupę zadaniową OECD ds. zwalczania nielegalnego handlu, będącą organem pomocniczym forum wysokiego szczebla ds. ryzyka w ramach Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD, w oparciu o sześć lat analiz i konsultacji z ekspertami, w których to analizach i konsultacjach określono kluczowe wyzwania sprawiające, że strefy wolnego handlu (SWH) są narażone na nielegalny handel.

               Głównym celem projektu zalecenia jest zwiększenie przejrzystości stref wolnego handlu, aby uniemożliwić wykorzystywanie ich przez organizacje przestępcze. W tym celu w projekcie zalecenia członków OECD oraz państwa niebędące członkami wezwano do: (i) zapewnienia odpowiedniego poziomu nadzoru i kontroli nad strefami wolnego handlu oraz (ii) zachęcania podmiotów prowadzących działalność w strefach wolnego handlu do przestrzegania kodeksu postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu, który został określony w dodatku do projektu zalecenia i stanowi jego integralną część.

               W pierwszym filarze projekt zalecenia określa obszary, w których kraje przystępujące wzywa się do podjęcia dalszych działań, w tym w ramach współpracy międzynarodowej, w celu zwiększenia monitorowania i kontroli stref wolnego handlu podlegających ich jurysdykcji. Takie działania obejmują ramy prawne stref wolnego handlu umożliwiające właściwym organom prowadzenie skutecznych dochodzeń na miejscu, badań lub inspekcji oraz egzekwowanie zakazów i ograniczeń obowiązujących w ramach tych stref. Celem projektu zalecenia jest również zwiększenie dostępności zbiorczych danych statystycznych dotyczących towarów wprowadzanych do stref wolnego handlu i z nich wyprowadzanych zgodnie z ich klasyfikacją taryfową.

               W drugim filarze projekt zalecenia zaleca stosowanie przez państwa środków mających na celu zachęcenie podmiotów prowadzących działalność w strefach wolnego handlu do dobrowolnego stosowania kodeksu postępowania. Środki takie mogą obejmować ściślejszą kontrolę przesyłek pochodzących ze stref wolnego handlu, które to strefy nie stosują kodeksu. Zapewnienie zgodności z kodeksem będzie oceniane i monitorowane za pomocą mechanizmu, który zostanie opracowany po przyjęciu projektu zalecenia. W praktyce kodeks postępowania wiąże się z koniecznością prowadzenia przez strefy wolnego handlu nadzoru nad podmiotami gospodarczymi mającymi siedzibę w tych strefach, prowadzenia współpracy z organami celnymi oraz zapewnienia dostępności informacji na potrzeby dochodzeń. Ma to na celu zwiększenie rozliczalności, stworzenie równych warunków działania i jednocześnie przeciwdziałanie nielegalnemu handlowi.

               2.2.Rada OECD i Komitet ds. Zarządzania Publicznego OECD

               Rada OECD jest organem decyzyjnym OECD. W jej skład wchodzi po jednym przedstawicielu każdego państwa należącego do OECD oraz przedstawiciel Komisji Europejskiej. Rada gromadzi się regularnie na szczeblu stałych przedstawicieli przy OECD, a decyzje podejmowane są w drodze konsensusu. Posiedzeniom Rady przewodniczy Sekretarz Generalny OECD. Dwadzieścia trzy państwa członkowskie Unii są członkami OECD i w związku z tym mają prawo głosu w Radzie OECD. Unia nie jest członkiem OECD i w związku z tym nie ma prawa do głosowania nad przyjęciem aktów prawnych przez Radę OECD. Komitet ds. Zarządzania Publicznego OECD działa na podstawie mandatu udzielonego przez Radę OECD. Komisja Europejska wyraża stanowisko Unii na forum Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD i Rady OECD w oparciu o przedmiotową decyzję Rady, ale to do państw członkowskich Unii należących do OECD należy skorzystanie z ich prawa głosu w celu wspólnego zajęcia stanowiska w imieniu Unii.

               2.3.Planowany akt Rady OECD

               Tekst projektu zalecenia, które jest prawnie niewiążącym instrumentem prawnym OECD, został sfinalizowany w dniu 29 marca 2019 r. przez komitet sterujący grupy zadaniowej OECD ds. zwalczania nielegalnego handlu i przedstawiony do dyskusji Komitetowi ds. Zarządzania Publicznego OECD na posiedzeniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. Po wejściu w życie niniejszej decyzji Rady projekt zalecenia zostanie przekazany do zatwierdzenia przez Komitet ds. Zarządzania Publicznego OECD w drodze procedury pisemnej. Po zatwierdzeniu przez Komitet projekt zalecenia zostanie przedłożony do przyjęcia przez Radę OECD.

               3.Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii

               Unia odgrywa aktywną rolę w zwalczaniu nielegalnego handlu, między innymi dzięki przepisom zawartym w unijnym kodeksie celnym oraz przepisom dotyczącym egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne.

               W ostatnich dziesięcioleciach wiele krajów na całym świecie ustanowiło strefy wolnego handlu w celu pobudzenia rozwoju gospodarczego. W niektórych krajach tworzenie stref wolnego handlu postępowało szybciej niż przyjmowanie norm i przepisów regulujących skuteczny nadzór nad działalnością w tych strefach. W rezultacie sieci przestępcze znalazły sposoby na wykorzystanie luk w nadzorze w niektórych strefach wolnego handlu, aby prowadzić przemyt nielegalnych produktów lub przekierowywać je na rynki krajowe, tworzyć zakłady produkcji podrabianych i przemycanych towarów, prowadzić tranzyt nielegalnych produktów, a także ułatwić świadczenie nielegalnych usług. W niektórych państwach strefy wolnego handlu traktowane są do wszystkich celów tak, jak gdyby znajdowały się poza obszarem celnym kraju; w związku z tym towary są wprowadzane do tych stref lub z nich wyprowadzane przy minimalnych kontrolach celnych.

               Aby rozwiązać ten problem, Komisja Europejska ściśle współpracowała z grupą zadaniową OECD ds. zwalczania nielegalnego handlu, aby opracować wytyczne, które pomogą rządom i decydentom politycznym ograniczyć i powstrzymać nielegalny handel prowadzony za pośrednictwem stref wolnego handlu i w ich obrębie. Opracowany w ten sposób projekt zalecenia ustanawia środki mające na celu zwiększenie przejrzystości, wspieranie przejrzystego i sprawiedliwego handlu w strefach wolnego handlu oraz obniżenie ich atrakcyjności dla organizacji przestępczych, które obecnie je wykorzystują.

               W świetle faktu, że nielegalny handel ma poważne negatywne skutki gospodarcze, społeczne, środowiskowe, a nawet polityczne, poparcie Unii dla przyjęcia projektu zalecenia przez Radę OECD stanowiłoby wyraźny pozytywny sygnał dla innych członków OECD oraz państw trzecich.

               4.Podstawa prawna

               4.1.Proceduralna podstawa prawna

               4.1.1.Zasady

               W art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewidziano przyjmowanie decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”. Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”.

               4.1.2.Zastosowanie w niniejszym przypadku

               Rada OECD jest organem utworzonym przez umowę, a mianowicie Konwencję w sprawie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Mimo że Unia nie jest członkiem OECD, przedstawiciel Komisji Europejskiej uczestniczy w posiedzeniach Rady OECD i wyraża stanowisko Unii. W odniesieniu do kwestii wchodzących w zakres kompetencji Unii stanowisko Unii jest przedstawiane na podstawie decyzji Rady, ale to do państw członkowskich Unii należących do OECD należy skorzystanie z ich prawa głosu w celu wspólnego zajęcia stanowiska w imieniu Unii.

               Projekt zalecenia, który Rada OECD może przyjąć po zatwierdzeniu przez Komitet ds. Zarządzania Publicznego OECD, może mieć wpływ na analizę ryzyka przeprowadzaną przez organy celne państw członkowskich zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 952/2013 ustanawiającym unijny kodeks celny w związku z ramami zarządzania ryzykiem celnym. Wynika to z faktu, że nieprzestrzeganie kodeksu postępowania stanowi wskaźnik ryzyka, który to wskaźnik organy celne państw członkowskich mogą wykorzystać w ramach przysługującej im swobody uznania w wyborze towarów lub podmiotów gospodarczych do kontroli celnej w związku z przemieszczaniem towarów przybywających ze strefy wolnego handlu lub po tranzycie przez strefę wolnego handlu. W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

               4.2.Materialna podstawa prawna

               4.2.1.Zasady

               Merytoryczna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii należy zająć stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

               4.2.2.Zastosowanie w niniejszym przypadku

               Główny cel i treść planowanych aktów odnoszą się do wspólnej polityki handlowej. Jak określono w ust. 1, projekt zalecenia ma pomóc rządom i decydentom politycznym ograniczyć i powstrzymać nielegalny handel prowadzony za pośrednictwem stref wolnego handlu i w ich obrębie. W związku z tym projekt zalecenia ma na celu wspieranie i ochronę legalnego handlu w rozumieniu art. 207 TFUE.

               4.3.Podsumowanie

               Z tego względu konieczne jest przyjęcie decyzji Rady na podstawie art. 207 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE, aby określić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na forum Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD i Rady OECD. Komisja Europejska wyraża stanowisko Unii na forum Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD i Rady OECD w oparciu o przedmiotową decyzję Rady, ale to do państw członkowskich Unii należących do OECD należy skorzystanie z ich prawa głosu w celu wspólnego zajęcia stanowiska w imieniu Unii.

               2019/0140 (NLE)

               Wniosek

               DECYZJA RADY

               w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii Europejskiej na forum Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD i Rady OECD w sprawie projektu zalecenia w sprawie zwalczania nielegalnego handlu i zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu

               RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

               uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z art. 218 ust. 9,

               uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

               a także mając na uwadze, co następuje:

               (1)Międzynarodowe standardy w zakresie zwalczania nielegalnego handlu mają zasadnicze znaczenie dla równych warunków działania na całym świecie i dla wspierania legalnego handlu. Takie standardy powinny obejmować wytyczne, które pomogą rządom i decydentom politycznym ograniczyć i powstrzymać nielegalny handel prowadzony za pośrednictwem stref wolnego handlu i w ich obrębie, takie jak np. wytyczne zawarte w projekcie zalecenia OECD w sprawie zwalczania nielegalnego handlu i zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu („projekt zalecenia”)

               (2)Szeroko zakrojone dyskusje na temat projektu zalecenia odbyły się w ramach grupy zadaniowej OECD ds. zwalczania nielegalnego handlu, będącej organem pomocniczym forum wysokiego szczebla ds. ryzyka w ramach Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD, w oparciu o sześć lat analiz i konsultacji z ekspertami, w tym ze Światowej Organizacji Celnej i Światowej Organizacji Handlu.

               (3)Oczekuje się, że projekt zalecenia zostanie najpierw przedstawiony do zatwierdzenia przez Komitet ds. Zarządzania Publicznego OECD, a następnie do przyjęcia przez Radę OECD.

               (4)Należy określić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na forum Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD i Rady OECD, zgodnie z art. 218 ust. 9 TFUE, gdyż projekt zalecenia może mieć wpływ na analizę ryzyka prowadzaną przez organy celne państw członkowskich zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 952/2013 ustanawiającym unijny kodeks celny w związku z ramami zarządzania ryzykiem celnym. Wynika to z faktu, że nieprzestrzeganie kodeksu postępowania stanowi wskaźnik ryzyka, który to wskaźnik organy celne państw członkowskich mogą wykorzystać w ramach przysługującej im swobody uznania w wyborze towarów lub podmiotów gospodarczych do kontroli celnej w związku z przemieszczaniem towarów przybywających ze strefy wolnego handlu lub po tranzycie przez strefę wolnego handlu. Nielegalny handel ma szeroko zakrojone negatywne skutki gospodarcze, społeczne, środowiskowe, a nawet polityczne i Unia powinna wspierać przyjęcie projektu zalecenia w Radzie OECD.

               (5)Rada OECD jest organem utworzonym przez umowę, a mianowicie Konwencję w sprawie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Dwadzieścia trzy państwa członkowskie Unii są członkami OECD i mają prawo głosu w Radzie OECD. Unia nie jest członkiem OECD i w związku z tym nie ma prawa do głosowania nad przyjęciem aktów prawnych przez Radę OECD. Komisja Europejska wyraża stanowisko Unii na forum Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD i Rady OECD, ale to do państw członkowskich należących do OECD należy skorzystanie z ich prawa głosu w celu wspólnego zajęcia stanowiska w imieniu Unii zgodnie ze jej stanowiskiem,

               PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

               Artykuł 1

               Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii w ramach Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD i Rady OECD w sprawie zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu, opiera się na projekcie zalecenia w sprawie zwalczania nielegalnego handlu i zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu załączonego do niniejszej decyzji.

               Przedstawiciele Unii w Komitecie ds. Zarządzania Publicznego OECD i Radzie OECD mogą, bez konieczności przyjmowania przez Radę kolejnej decyzji, uzgodnić niewielkie zmiany w projekcie zalecenia.

               Artykuł 2

               Stanowisko, o którym mowa w art. 1, ma zostać zajęte przez państwa członkowskie Unii będące członkami OECD, działające wspólnie.

               Artykuł 3

               Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.

               Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                     W imieniu Rady

                     Przewodniczący

    ---documentbreak---

               KOMISJA EUROPEJSKA
            Bruksela, dnia 1.7.2019
            COM(2019) 294 final
            ZAŁĄCZNIK
            do
            wniosku dotyczącego decyzji Rady
            w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii Europejskiej na forum Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD i Rady OECD w sprawie projektu zalecenia w sprawie zwalczania nielegalnego handlu i zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu

               ZAŁĄCZNIK

               Zalecenie w sprawie zwalczania nielegalnego handlu i zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu

               1.W niniejszym dokumencie przedstawiono projekt zalecenia w sprawie zwalczania nielegalnego handlu i zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu (dalej zwanego „projektem zalecenia”); projekt ten, zamieszczony w załączniku, został opracowany w ramach grupy zadaniowej ds. zwalczania nielegalnego handlu
                  1
                (zwanej dalej „TF-CIT”), będącej jednostką zależną Forum Wysokiego Szczebla ds. Ryzyka (zwanego dalej „HLRF”) Komitetu ds. Zarządzania Publicznego OECD (zwanego dalej „PGC”). Projekt ten ma pomóc rządom i decydentom politycznym ograniczyć i powstrzymać nielegalny handel prowadzony za pośrednictwem stref wolnego handlu (SWH) i w ich obrębie.

               2.OECD opracowała szeroko zakrojone badania dotyczące nielegalnego handlu w postaci badań tematycznych i porównań danych na temat różnych krajów mające na celu lepsze poznanie i identyfikację nielegalnych rynków. Wyniki tych badań stanowią podstawę dowodową strategii zarządzania ryzykiem dotyczących różnych sektorów.

               3.Jak przewidziano w programie prac oraz budżecie PGC na lata 2017–2018 [GOV/PGC(2016)9/FINAL], OECD, we współpracy z Urzędem Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), przeprowadziła badania analizujące szlaki handlowe nielegalnego transgranicznego obrotu towarami podrobionymi oraz poświęcone różnym rodzajom nielegalnych towarów. W badaniu zidentyfikowano szereg luk w polityce (a strefy wolnego handlu są jedną z nich), w przypadku których istnieje możliwość wzmocnienia nadzoru i ulepszenia praktyk egzekwowania prawa opartych na informacjach o ryzyku. W oświadczeniu Rady Ministerialnej z 2017 r. z zadowoleniem przyjęto dalsze prace grupy zadaniowej OECD ds. zwalczania nielegalnego handlu i uznano potrzebę współpracy międzynarodowej, a także partnerstw w zwalczaniu międzynarodowej korupcji i nielegalnego handlu
                  2
               .

               Uzasadnienie opracowania projektu zalecenia

               4.W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat strefy wolnego handlu ustanawiano w rekordowym tempie, aby przyciągnąć nowe przedsiębiorstwa i inwestycje zagraniczne. Celem jest stymulowanie handlu i wzrostu gospodarczego poprzez zniesienie taryf celnych, kontyngentów i innych podatków oraz ograniczenie wymogów biurokratycznych, w tym niektórych procedur celnych i wymogów dotyczących ujawniania informacji. Zakres i charakter SWH różnią się w poszczególnych krajach, w zależności od systemu i rodzaju działań dopuszczonych w danym kraju; noszą one też różne nazwy, takie jak wolne obszary celne, strefy przedsiębiorczości, strefy przetwórstwa wywozowego, specjalne strefy ekonomiczne, strefy handlu zagranicznego itp. W wyniku popularyzacji SWH w dynamicznym kontekście globalizacji zaczęły one odgrywać kluczową rolę w działalności gospodarczej dla wielu państw i wiodących producentów.

               5.W niektórych krajach tworzenie SWH postępowało szybciej niż przyjmowanie norm i przepisów regulujących skuteczny nadzór nad działalnością prowadzoną w tych strefach. W rezultacie sieci przestępcze znalazły sposoby na wykorzystanie luk w nadzorze w niektórych SWH, aby prowadzić przemyt nielegalnych produktów lub przekierowywać je na rynki krajowe, tworzyć zakłady produkcji podrabianych i przemycanych towarów, prowadzić tranzyt nielegalnych produktów, a także ułatwić świadczenie nielegalnych usług. W niektórych państwach strefy wolnego handlu traktuje się do wszystkich celów jako strefy znajdujące się poza obszarem celnym danego państwa, w związku z czym towary są wprowadzane do tych obszarów lub wyprowadzane z nich przy minimalnych kontrolach celnych. Mimo że warunki ustanowienia SWH są regulowane, zakres kontroli lub interwencji celnych jest często niewystarczający lub w ogóle ich brak. Nawet w przypadku, gdy prawodawstwo wyraźnie zapewnia organom celnym uprawnienia do przeprowadzania kontroli w SWH, poziom egzekwowania przepisów bywa niski.

               6.Wiele SWH przynosi korzyści gospodarcze dla lokalnej gospodarki, ale istnieją mocne dowody na to, że przepływa przez nie nielegalny handel (m.in. handel podrobionymi towarami, dziką fauną i florą, bronią itp.). W badaniu OECD ustalono, że występuje dodatnia korelacja między wielkością SWH (poziom zatrudnienia i liczba ustanowionych przedsiębiorstw) a wartością nielegalnego handlu podrobionymi towarami. Stwierdzono, że niektóre SWH są kluczowymi punktami przeładunkowymi dla nielegalnych towarów, które zostały ponownie opakowane lub przeetykietowane w celu ukrycia ich miejsca pochodzenia i przeniknięcia do legalnego łańcucha dostaw.

               7.Na posiedzeniu Rady na szczeblu ministerialnym w 2017 r. ministrowie uznali potrzebę współpracy i partnerstw międzynarodowych na rzecz zwalczania międzynarodowej korupcji i nielegalnego handlu, w tym poprzez wzmocnienie wdrażania istniejących norm, a także z zadowoleniem przyjęli dalsze prace OECD w dziedzinie nielegalnego handlu, w tym za pośrednictwem grupy zadaniowej ds. zwalczania nielegalnego handlu.

               8.Aby sprostać tym wyzwaniom i odpowiedzieć na wezwanie ministrów, TF-CIT podjęła prace nad projektem zalecenia Rady OECD, w którym zaproponowano środki mające na celu zwiększenie przejrzystości SWH w celu ograniczenia ich nadużywania i obniżenia ich atrakcyjności dla organizacji przestępczych, które obecnie je wykorzystują.

               9.Projekt zalecenia opiera się na analizach przeprowadzanych w ciągu sześciu lat oraz na konsultacjach z ekspertami w ramach OECD, w szczególności poprzez:

               10.posiedzenia TF-CIT dotyczące wyzwań związanych z egzekwowaniem prawa w SWH na różnych nielegalnych rynkach oraz dwa wspólne warsztaty z organizacjami międzyrządowymi. Pierwsze warsztaty zostały zorganizowane wspólnie ze Światową Organizacją Celną (WCO) w Brukseli w listopadzie 2016 r., a drugie wspólnie z EUIPO w Alicante we wrześniu 2017 r.;

               11.sprawozdanie OECD „Ramy zarządzania w dziedzinie zwalczania nielegalnego handlu”, które m.in. odzwierciedla ogólne kierunki tych dyskusji
                  3
               , a także wspólne sprawozdanie OECD i EUIPO „Trade in Counterfeit Goods and Free Trade Zones” (Handel towarami podrobionymi, a strefami wolnego handlu), opublikowane w marcu 2018 r.
                  4
               , w którym ustanowiono korelacje statystyczne między wielkością SWH (pod względem przedsiębiorstw, które mają tam siedzibę, pracowników oraz udziału w ogólnej wartości wywozu) a wartością podrobionych towarów przybywających z określonej jurysdykcji.

               12.W analizie określono główne wyzwania, które sprawiają, że SWH są narażone na nielegalny handel:

               ·Ramy, w których działają SWH mogą nie zapewniać odpowiedniego nadzoru ze strony organów ścigania ze względu na rozpowszechnione błędne przekonanie, że przedsiębiorstwa mające siedzibę w obrębie SWH w rzeczywistości prowadzą działalność poza jurysdykcją danego kraju. Prowadzi to do mylnego poglądu, zgodnie z którym krajowe organy ścigania i organy celne nie mają dostępu do pomieszczeń i informacji o podmiotach gospodarczych prowadzących działalność gospodarczą w SWH.

               ·Nawet w gospodarkach, w których prawidłowo rozumiane są kompetencje lokalnych organów celnych i innych organów egzekwowania prawa do przeprowadzania kontroli w SWH, istnieją niewielkie zachęty do monitorowania prowadzonej tam działalności i przeładunków, chyba że ma miejsce znaczne przekierowywanie towarów na rynek krajowy.

               13.Znaczne kwoty w gotówce można łatwo wprowadzić do SWH, oświadczając, że przeznaczone są na transakcje detaliczne wewnątrz strefy, jednak nie istnieje urzędowy proces weryfikacji, którego celem byłoby potwierdzenie ich końcowego przeznaczenia dla legalnej działalności gospodarczej. Ponadto brak integracji elektronicznych systemów śledzenia ładunku z systemami właściwych organów utrudnia przeprowadzenie terminowej analizy ryzyka.

               14.Nawet jeżeli niepotwierdzone dowody na niewłaściwe wykorzystywanie SWH do prowadzenia nielegalnego handlu sprawiły, że niektóre z nich znalazły się w centrum uwagi międzynarodowej, świadomość na decydentów wysokiego szczebla na temat ryzyka związanego z SWH pozostaje stosunkowo niska.

               15.Spotkania ekspertów i przeprowadzone przez nich analizy, wraz z niedawnymi publikacjami OECD na temat stref wolnego handlu oraz poprzednimi sprawozdaniami OECD
                  5
               , potwierdzają wniosek, że brak monitorowania, nadzoru i przejrzystości w odniesieniu do działań prowadzonych w wielu SWH umożliwia produkcję, przemieszczanie, przechowywanie i przemyt nielegalnych towarów. Waga tych ustaleń stanowiła poparcie dla apelu ministrów na szczycie OECD w 2017 r. o podjęcie przez OECD skoordynowanych działań na szczeblu międzynarodowym w celu zwiększenia przejrzystości w SWH, a tym samym ograniczenia ich użyteczności jako kanałów nielegalnego handlu.

               Proces opracowania projektu zalecenia

               16.Na posiedzeniu w grudniu 2017 r. HLRF uzgodniła, że grupa zadaniowa powinna opracować projekt wytycznych w sprawie zwalczania nielegalnego handlu, w ramach misji OECD w zakresie ustanawiania światowych standardów i równych warunków działania w zglobalizowanej gospodarce. Celem proponowanych środków jest zwiększenie zdolności egzekwowania prawa w celu podjęcia skutecznych działań oraz zmniejszenia atrakcyjności SWH dla przestępczej działalności gospodarczej.

               17.Pierwszy projekt wytycznych w sprawie zwalczania nielegalnego handlu i zwiększenia przejrzystości w strefach wolnego handlu był omawiany i komentowany podczas posiedzenia TF-CIT w marcu 2018 r.[GOV/PGC/HLRF/TFCIT (2018)1]; w wyniku konsultacji z sekretariatami Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy, Światowej Organizacji Celnej i Światowej Organizacji Handlu zgłoszono również uwagi na piśmie.

               18.PGC został poinformowany o tym procesie na swoim 57. posiedzeniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. i został poproszony o przedstawienie uwag na temat wariantów strategicznych mających na celu wzmocnienie ram zarządzania w celu zwalczania nielegalnego handlu, w tym procesu konsultacji z udziałem wszystkich zainteresowanych stron. PGC zgodził się również na objęcie projektu wytycznych konsultacjami społecznymi [GOV/PGC/A (2018) 1].

               19.Po włączeniu dalszych uwag HLRF i TF-CIT do projektu wytycznych w dniu 8 lipca 2018 r. rozpoczęto publiczne konsultacje online, które trwały do dnia 3 września 2018 r. Konsultacje były otwarte dla wszystkich zainteresowanych stron, a uwagi wpłynęły m.in. od członków OECD, państw niebędących członkami OECD, podmiotów gospodarczych prowadzących działalność w SWH, ich stowarzyszeń, pośredników (w tym nadawców ładunków, spedytorów i kurierów) oraz przedstawicieli branż, które mają siedzibę w SWH lub wykorzystują je w swoich łańcuchach dostaw. W konsultacjach publicznych wzięło udział ponad 200 zainteresowanych stron, które nadesłały prawie 100 stron uwag na piśmie.

               20.Ponadto w dniu 18 czerwca 2018 r. projekt wytycznych przedstawiono do zaopiniowania grupie roboczej Komitetu ds. Handlu, a konsultacje wewnętrzne odbyły się z sekretariatem Komitetu ds. Polityki Gospodarczej, z Komitetem ds. Handlu, z grupą roboczą ds. przekupstwa w międzynarodowych transakcjach handlowych oraz ze Światowym Forum Przejrzystości i Wymiany Informacji (GFTEI). Skonsultowano się również z sekretariatem Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF). Otrzymano cenny wkład, który przyczynił się do zwiększenia jednolitości projektu wytycznych oraz jego spójności z już istniejącymi instrumentami.

               21.Po uwzględnieniu wszelkich istotnych uwag uzyskanych w wyniku konsultacji społecznych i konsultacji z innymi organami OECD i sekretariatem zmieniony projekt został ponownie przekazany TF-CIT (oraz HLRF) w formie projektu zalecenia. Na tym etapie niektóre delegacje poruszyły szereg kwestii, m.in. jaki jest najlepszy sposób monitorowania, czy dana SWH spełnia wymogi kodeksu postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu. Kwestie te zostały rozpatrzone i zaowocowały opracowaniem projektu tekstu zamieszczonego w załączniku, który nie obejmuje szczegółowych przepisów dotyczących monitorowania zgodności, ale zawiera oświadczenie o zamiarze opracowania jasnych środków monitorowania zgodności w ciągu roku od przyjęcia zalecenia.

               22.Zmieniony projekt zalecenia zostaje niniejszym przedstawiony TF-CIT w celu zatwierdzenia i przekazania do HLRF; następnie zostanie on przekazany PGC do zatwierdzenia, a ostatecznie, za pośrednictwem komitetu wykonawczego, zostanie przekazany Radzie do przyjęcia.

               Cel i zakres projektu zalecenia

               23.Projekt zalecenia ma na celu zapewnienie przejrzystości w strefach wolnego handlu i jest on częścią szerzej zakrojonych działań na rzecz zwalczania nielegalnego handlu. Nielegalny handel ma znaczne negatywne skutki gospodarcze, społeczne, środowiskowe, a nawet polityczne – całościowo rzecz biorąc ma destrukcyjny wpływ na zrównoważony rozwój. Osłabia dobre zarządzanie, podważa zaufanie do władz publicznych i praworządności oraz potencjalnie stwarza zagrożenia dla stabilności politycznej, ze względu na fakt, że zaangażowane w ten proceder podmioty gospodarcze odwracają niechcianą uwagę w celu ochrony swoich nielegalnych udziałów w rynku.

               24.Szerszym celem projektu zalecenia jest ustanowienie z biegiem czasu jednoznacznych oczekiwań w odniesieniu do skutecznej polityki przeciwdziałania nielegalnemu handlowi. Celem wspólnych norm w zakresie globalizacji jest zapewnienie pełnego podziału płynących z niej korzyści, przy jednoczesnym zminimalizowaniu jej negatywnych skutków. Wymaga to od państw dalszej współpracy oraz inwestowania w rozwój odpowiednich zdolności instytucjonalnych
                  6
               .

               25.W projekcie zalecenia wzywa się państwa należące do OECD i nienależące do tej organizacji, które poparły projekt („uczestnicy”), do zachęcania SWH do przyjęcia dobrowolnego kodeksu postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu (zawartego w dodatku do projektu zalecenia), przy czym zgodność z jego postanowieniami będzie oceniana i monitorowana za pomocą mechanizmu (narzędzia diagnostycznego), który zostanie ustanowiony w ciągu roku od przyjęcia projektu zalecenia. Celem jest zapewnienie skuteczności projektu zalecenia i promowanie przejrzystości w skuteczny sposób, tak aby SWH prowadziły nadzór nad podmiotami gospodarczymi mającymi siedzibę w danej strefie i współpracowały z właściwymi organami publicznymi. SWH powinny sprzyjać dostępności informacji pomocnych w prowadzeniu dochodzeń oraz zapewnić rozliczalność i równe warunki działania, czego pozytywnym skutkiem będzie ograniczenie nielegalnego handlu.

               26.W projekcie zalecenia zaproponowano podwójne podejście, które obejmuje aspekty istotne dla wszystkich stron zainteresowanych dobrym zarządzaniem w SWH, w tym dla organów celnych, oraz w miarę potrzeby dla szerzej pojętej wspólnoty organów ścigania (w tym organów ds. ochrony środowiska, organów podatkowych i innych), SWH, podmiotów gospodarczych prowadzących działalność w danej strefie oraz społeczeństwa obywatelskiego.

               27.Celem projektu zalecenia jest wsparcie uczestników i dostarczenie użytecznych wskazówek umożliwiających sprostanie wyzwaniom, a także określenie dobrych praktyk związanych z ograniczaniem nielegalnego handlu. Kompleksowe podejście do ograniczenia nielegalnego handlu w SWH wymaga zaangażowania ze strony uczestników w podejmowane działania, a także we współpracę mającą na celu zwiększenie monitorowania i kontroli SWH w przypadkach, gdy są one nadużywane w celu prowadzenia nielegalnego handlu. Z tych powodów w projekcie zalecenia odniesiono się do kluczowych potrzeb bezpośrednio zidentyfikowanych w badaniach OECD. Potrzeby te to:

               ·skoordynowane działania międzynarodowe krajowych organów ustawodawczych i organów ścigania mające na celu zagwarantowanie, by organy ścigania i organy celne były wyraźnie uprawnione do prowadzenia, zgodnie z prawem krajowym, dochodzeń lub kontroli na miejscu bez uprzedniego powiadomienia lub uzyskania zezwolenia sądowego, w dowolnym czasie i w każdym miejscu dowolnej SWH, aby ułatwić zarządzanie obowiązującymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi oraz instrukcjami dotyczącymi prowadzonej polityki;

               ·współpraca międzynarodowa mająca na celu ustanowienie zachęt dla władz lokalnych do zwiększenia czujności oraz poziomu kontroli w stosunku do SWH, jako że negatywne efekty zewnętrzne na krajowych rynkach nie są wystarczające, aby zachęcać do podejmowania działań ograniczających ryzyko nielegalnego handlu;

               ·kształtowanie woli politycznej do rozwiązywania problemów.

               Monitorowanie wdrażania, upowszechnianie i uczestnictwo państw niebędących członkami OECD

               28.Projekt zalecenia zobowiązuje Komitet ds. Zarządzania Publicznego do podjęcia następujących działań:

               ·Wykorzystanie grupy zadaniowej ds. zwalczania nielegalnego handlu jako forum wymiany informacji i przeprowadzania dobrowolnych wzajemnych ocen w odniesieniu do wdrażania niniejszego zalecenia. Może to przybrać formę np. zaangażowania zainteresowanych stron w podnoszenie świadomości na temat ryzyka nielegalnego handlu w określonych SWH, omawiania zgodności z kodeksem postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu oraz porównywania doświadczeń i badania praktyk w zakresie ograniczania i prewencji ryzyka nielegalnego handlu.

               ·Ustanowienie mechanizmu (narzędzia diagnostycznego) do oceny skuteczności SWH we wdrażaniu kodeksu postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu oraz ich zgodności z tym kodeksem. Mechanizm ten zostałby ustanowiony w ramach wielostronnego procesu kierowanego przez TF-CIT pod egidą LRF i PGC w ciągu roku od przyjęcia zalecenia.

               ·Opracowanie zestawu narzędzi służących wspieraniu uczestników we wdrażaniu zalecenia, w tym promowaniu i zachęcaniu do przestrzegania zgodności SWH z kodeksem postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu w ciągu roku od przyjęcia zalecenia: w ramach wielostronnego procesu kierowanego przez TF-CIT pod egidą HLRF i PGC opracowany zostałby zestaw narzędzi w celu wsparcia uczestników i SWH w praktycznym wdrażaniu zalecenia, w tym w odniesieniu do zgodności z kodeksem postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu. Taki zestaw narzędzi obejmowałby opracowanie modelu oceny ryzyka dla przedsiębiorstw w SWH w celu oceny integralności i adekwatności dobrego zarządzania w poszczególnych SWH pod kątem szeregu wskaźników. Zestaw ten obejmowałby również repozytorium dobrych praktyk ilustrowane konkretnymi przykładami, a wielostronne platformy współpracy mogłyby być rozwijane w sposób przyrostowy w celu zlikwidowania luk w polityce, zarządzaniu i egzekwowaniu przepisów.

               ·Monitorowanie wdrażania niniejszego zalecenia i przedstawienie Radzie sprawozdania na ten temat nie później niż w ciągu pięciu lat od jego przyjęcia, a następnie co najmniej raz na dziesięć lat: w sprawozdaniu zostanie oceniona adekwatność projektu zalecenia i jego oddziaływanie, aby zapewnić jego aktualność oraz zidentyfikować wszelkie niezbędne zmiany. Sprawozdanie będzie się opierać na informacjach dotyczących dobrych praktyk zebranych podczas opracowywania zestawu narzędzi, dyskusjach prowadzonych w PGC i jego odpowiednich organach pomocniczych na temat wdrażania projektu zalecenia, a także na wymianach za pośrednictwem wielostronnych platform współpracy ustanowionych w celu wniesienia wkładu w prace PGC i jego organów pomocniczych w tym zakresie.

               29.W projekcie zalecenia wezwano Sekretarza Generalnego oraz uczestników do rozpowszechniania zalecenia. Po przyjęciu projekt zalecenia będzie dostępny w

                  internetowym kompendium instrumentów prawnych OECD

               . Broszura zawierająca tekst projektu zalecenia, wraz z odpowiednimi informacjami źródłowymi, będzie dostępna w formacie PDF w celu ułatwienia jej rozpowszechniania. Sekretariat przekaże projekt zalecenia na posiedzeniach odpowiednich ministerstw, grup parlamentarnych, stowarzyszeń branżowych, organizacji zawodowych i odpowiednich sieci naukowców i ekspertów.

               30.Do projektu zalecenia będą mogły przystąpić państwa niebędące członkami OECD. Takie przystąpienie stanowiłoby polityczne zobowiązanie uczestników na rzecz zasad określonych w projekcie zalecenia. Przystąpienie do projektu zalecenia państw niebędących członkami OECD stanowiłoby sygnał, że mogą one odgrywać aktywną rolę w wysiłkach zmierzających do ograniczenia nielegalnego handlu oraz przyczynienia się do dalszego wyrównania reguł gry na całym świecie. Wszyscy uczestnicy niebędący członkami OECD zostaliby włączeni w działania podejmowane w celu wspierania i monitorowania wdrażania projektu zalecenia.

               DODATEK

               Projekt zalecenia Rady w sprawie
                  i zwiększenia przejrzystości stref wolnego handlu

               RADA,

               uwzględniając art. 5 lit. b) Konwencji o Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju z dnia 14 grudnia 1960 r.,

               uwzględniając

                  zalecenie Rady w sprawie ułatwienia współpracy między organami podatkowymi a innymi organami ścigania w celu zwalczania poważnych przestępstw

                [OECD/LEGAL/0384],

               uwzględniając zalecenie Rady w sprawie zwalczania nielegalnego handlu pestycydami [

                  OECD/LEGAL/0446

               ],

               uwzględniając zalecenie FATF z 2012 r., Porozumienie WTO w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej z 1994 r. oraz umowę WTO o ułatwieniach w handlu z 2017 r.,

               BIORĄC POD UWAGĘ podstawowe zasady procedur i kontroli celnych ustanowione w zmienionej konwencji z Kioto Światowej Organizacji Celnej, szczegółowy załącznik D rozdział 2 (wolne obszary celne),

               UZNAJĄC, że nielegalny handel odbywa się w cieniu globalnej gospodarki, a coraz bardziej wyrafinowani przemytnicy obracają szeregiem zakazanych towarów i usług, w tym towarami podrobionymi,

               UZNAJĄC, że nielegalny handel i siatki przestępcze stanowią coraz większe zagrożenie dla bezpieczeństwa na świecie oraz stanowią zagrożenie dla społeczności i społeczeństw jako całości, umożliwiając prowadzenie intratnej działalności przestępczej, finansowanie terroryzmu oraz przyczyniając się do zwiększenia niestabilności i przemocy na całym świecie,

               UZNAJĄC istnienie szeregu norm międzynarodowych mających na celu zakazanie lub uregulowanie różnych sektorów nielegalnego handlu, w tym handlu ludźmi, narkotykami, towarami podrobionymi, zagrożonymi i nielegalnie pozyskanymi gatunkami fauny i flory, antykami i bronią konwencjonalną, a także wspieranie wdrażania środków prawnych, regulacyjnych i operacyjnych mających na celu utrudnienie uzyskiwania dochodów pochodzących z nielegalnego handlu,

               BIORĄC POD UWAGĘ konieczność wprowadzenia dodatkowych zharmonizowanych wytycznych, które zapewnią rządom skuteczne narzędzia do wykrywania, powstrzymywania i ograniczania nielegalnego handlu, niezależnie od rodzaju przemycanych towarów, a także prowadzenia przekrojowej polityki wobec różnych nielegalnych rynków,

               UZNAJĄC potrzebę wprowadzenia proaktywnych środków w celu zredukowania podaży i popytu na nielegalne towary i usługi na poszczególnych nielegalnych rynkach,

               UZNAJĄC, że strefy wolnego handlu (SWH) mogą stymulować legalny wzrost gospodarczy i odgrywać centralną rolę dla działalności gospodarczej dla wielu gospodarek oraz wiodących producentów,

               UZNAJĄC, że pomimo rozpowszechnienia norm, nadzoru i innych kontroli dotyczących SWH nie we wszystkich przypadkach nadążały one za wzrostem liczby podmiotów gospodarczych i wielkości nielegalnego handlu towarami i usługami,

               UZNAJĄC, że w przypadku niektórych SWH właściwe organy publiczne nie mają w odpowiednim czasie fizycznego dostępu do pomieszczeń i często napotykają trudności w uzyskaniu informacji na temat działalności podmiotów gospodarczych mających siedzibę w SWH, jak również informacji dotyczących właścicieli towarów, które są produkowane, montowane lub przemieszczane w SWH, nawet jeśli inne odpowiednie normy międzynarodowe wymagają, by organy te miały odpowiedni dostęp,

               UZNAJĄC, że niektóre podmioty gospodarcze mogą korzystać z nieodpowiedniego nadzoru, kontroli i braku przejrzystości w SWH, aby popełniać oszustwa handlowe, naruszać prawa własności intelektualnej, przemycać nielegalne towary, ułatwiać rozprzestrzenianie broni oraz prać dochody pochodzące z przestępstwa,

               ZWRACAJĄC UWAGĘ na możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności właściwych organów, które współdziałają lub dopuszczają się zaniedbań w nadzorze nad podmiotami gospodarczymi prowadzącymi lub umożliwiającymi nielegalny handel, który jest szkodliwy dla osób, przedsiębiorstw i środowiska,

               na wniosek Komitetu ds. Zarządzania Publicznego:

               I. STANOWI, że do celów niniejszego zalecenia stosuje się następujące definicje:

               –„strefa wolnego handlu” oznacza wyznaczony przez państwo lub jurysdykcję obszar, w którym wprowadzane towary nie podlegają należnościom celnym przywozowym lub wywozowym, lub podlegają należnościom niższym niż te, które miałyby zastosowanie, gdyby towary te zostały zgłoszone do dopuszczenia do obrotu w chwili ich wprowadzenia do tego obszaru. Obiekty używane do czasowego składowania lub procedury składu celnego nie są uważane za strefy wolnego handlu;

               –„właściwe organy” obejmują między innymi następujące organy publiczne: funkcjonariuszy policji, służb celnych, urzędów podatkowych, organów nadzoru rynku posiadających jurysdykcję nad odpowiednimi osobami, miejscami, procesami/procedurami lub towarami.

               II. ZALECA, aby członkowie OECD i państwa niebędące członkami OECD, które przystąpiły do zalecenia (zwane dalej „uczestnikami”), promowały przejrzystość w celu powstrzymania nadużywania SWH jako kanałów nielegalnego handlu.

               W tym celu uczestnicy powinni, w sposób niedyskryminacyjny i nie tworząc nieuzasadnionych barier w handlu:

               1.Zapewnić, by ramy prawne dla SWH ustanowione na ich terytorium lub w inny sposób pozostających pod ich kontrolą administracyjną:

               ·przyznawały właściwym organom prawo wymagania odpowiednich danych, dokumentów, próbek i innych informacji związanych z produkcją i przepływem towarów oraz prawo przeprowadzania, zgodnie z prawem krajowym, kontroli z urzędu w dowolnym momencie w odniesieniu do towarów przechowywanych, produkowanych lub pakowanych w SWH, a także w odniesieniu do świadczonych tam usług i prowadzonej działalności;

               ·umożliwiały właściwym organom podejmowanie odpowiednich działań i środków zgodnie z ich prawem krajowym;

               ·upoważniały właściwe organy do kontroli towarów przed ich przyjęciem lub w momencie ich przyjęcia do SWH, lub w dowolnym późniejszym terminie, jeżeli uznaje się, że kontrola taka jest niezbędna do ułatwienia właściwego wdrażania wszelkich przepisów ustawowych, wykonawczych lub instrukcji, do których egzekwowania organ ten jest uprawniony;

               ·upoważniały właściwe organy do egzekwowania obowiązujących zakazów i ograniczeń dotyczących działalności prowadzonej w ramach SWH, biorąc pod uwagę charakter danych towarów, wymogi dotyczące dozoru celnego oraz wymogi w zakresie bezpieczeństwa i ochrony;

               ·upoważniały właściwe organy do zakazania prowadzenia działalności w SWH osobom, które nie zapewniają niezbędnych gwarancji przestrzegania przepisów celnych;

               ·zabraniały prowadzenia działalności w ramach SWH przez osoby prawne lub fizyczne skazane za nielegalną działalność gospodarczą lub finansową;

               ·gwarantowały, by granice oraz punkty wejścia i wyjścia do/z SWH podlegały nadzorowi właściwych organów;

               ·gwarantowały, by towary, osoby i środki transportu wjeżdżające na teren SWH lub ją opuszczające podlegały skutecznym kontrolom;

               ·gwarantowały, by podmioty gospodarcze, które są upoważnione do prowadzenia działalności w strefie wolnego handlu, znajdowały się fizycznie w tej strefie oraz by informowały właściwe organy o tożsamości klientów prowadzonej przez nich działalności. W przypadku gdy klient działa jako agent lub przedstawiciel, wówczas podmiot gospodarczy powinien również przekazać właściwym organom tożsamość głównego zobowiązanego, tj. osoby lub osób, w imieniu których agent działa.

               2.Zapewnić właściwym organom dostęp do zbiorczych danych statystycznych dotyczących towarów wprowadzanych do SWH i z nich wyprowadzanych zgodnie z ich klasyfikacją taryfową, a także dostęp do informacji umożliwiających identyfikację właściciela lub właścicieli towarów.

               3.Współpracować na arenie międzynarodowej w zakresie wymiany informacji dotyczących egzekwowania prawa oraz konsultować się z właściwymi organami i zainteresowanymi sektorami przemysłu w ramach dochodzeń i innych postępowań prawnych lub administracyjnych dotyczących przypadków nadużyć SWH, mających związek z nielegalnym handlem. Obejmuje to takie środki, jak:

               ·wymiana informacji finansowych i administracyjnych z własnej inicjatywy i na żądanie, w celu wspierania dostarczania dowodów w postępowaniach sądowych lub w celu zapewnienia lub wzmocnienia skutecznego nadzoru i kontroli nad SWH, a także zapobiegania związanym z nimi nadużyciom, zgodnie z prawem krajowym;

               ·lepsze wykorzystanie i przestrzeganie obecnych ustaleń dotyczących współpracy między służbami celnymi, zgodnie z wymogami umów o wzajemnej pomocy celnej, a także lepsze wykorzystanie innych kanałów i protokołów informacji związanych z egzekwowaniem prawa;

               ·współpraca i pomoc w opracowywaniu i wdrażaniu polityk i praktyk mających na celu zwalczanie nielegalnego handlu w SWH, w tym pomoc techniczna w zakresie udostępniania i rozwijania ulepszonych systemów dokumentacji prowadzonych przez właściwe organy, SWH i podmioty gospodarcze.

               4.Zacieśniać współpracę między agencjami krajowymi, w tym poprzez zobowiązanie do informowania właściwych organów publicznych o podejrzeniu zachowań niezgodnych z prawem, wymianę informacji między agencjami oraz inne mechanizmy współpracy, takie jak wspólne dochodzenia i wspólne centra wywiadowcze.

               5.Podnosić świadomość wśród właściwych organów i zainteresowanych stron z sektora prywatnego (np. głównych pośredników, w tym agentów morskich, spedytorów, pośredników celnych i przedsiębiorstw logistycznych) w celu odpowiedniego zrozumienia ról i obowiązków, a także zagrożeń związanych z prowadzeniem działalności w SWH.

               6.Wspierać partnerstwa w celu zwalczania nielegalnego handlu powiązanego z SWH wysokiego ryzyka między zainteresowanymi stronami, takimi jak podmioty, które nie wdrożyły kodeksu postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu (kodeks ten jest zawarty w załączniku do niniejszego zalecenia i stanowi jego integralną część). Obejmuje to wysiłki na rzecz zachęcania środowiska biznesowego, które korzysta z SWH lub finansuje podmioty gospodarcze w SWH, do prowadzenia działalności gospodarczej lub nawiązywania współpracy w SWH, które zapewniają zgodność z kodeksem postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu.

               7.Monitorować działalność SWH oraz publikować roczne wskaźniki, które umożliwiają ocenę ryzyka związanego z ułatwianiem nielegalnego handlu.

               8.Opracować odpowiednie statystyki dotyczące wcześniejszego braku zgodności lub egzekwowania przepisów, w tym zatrzymań i konfiskaty nielegalnych towarów pochodzących z danej strefy wolnego handlu lub z niej przywożonych oraz działań w zakresie egzekwowania prawa już podjętych w odniesieniu do tej strefy.

               9.Przeprowadzać ukierunkowane działania w odniesieniu do przesyłek pochodzących z SWH wysokiego ryzyka, m.in. z tych, które nie wdrożyły kodeksu postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu.

               10.Szerzej wykorzystywać istniejące lub nowe umowy międzynarodowe zawierające postanowienia dotyczące wzajemnej pomocy prawnej lub innych form współpracy w zakresie egzekwowania prawa w celu zwalczania nielegalnego handlu prowadzonego poprzez SWH. W ramach zarządzania takimi umowami uczestnicy powinni wyznaczyć właściwe organy i ich punkty kontaktowe, aby ułatwić komunikację między właściwymi organami stron takich umów.

               III. ZALECA, by uczestnicy podjęli działania zachęcające SWH do wdrożenia kodeksu postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu. Działania te obejmują między innymi prowadzenie ścisłej kontroli przesyłek przywożonych ze SWH (lub, w odniesieniu do których istnieją dowody, że były przez nie przewożone), które nie wdrażają kodeksu postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu.

               IV. ZALECA, by w stosownych przypadkach uczestnicy wykorzystywali umowy handlowe, aby zachęcać do przestrzegania zasad zwalczania nielegalnego handlu w SWH zawartych w niniejszym zaleceniu.

               V. WZYWA Sekretarza Generalnego i uczestników do rozpowszechniania niniejszego zalecenia.

               VI. ZACHĘCA państwa niebędące uczestnikami do uwzględniania niniejszego zalecenia oraz przystąpienia do niego.

               VII. ZOBOWIĄZUJE Komitet ds. Zarządzania Publicznego, za pośrednictwem grupy zadaniowej ds. zwalczania nielegalnego handlu, do:

               ·pełnienia roli forum do celów wymiany informacji i przeprowadzania dobrowolnych wzajemnych ocen w odniesieniu do wdrażania niniejszego zalecenia;

               ·ustanowienia mechanizmu oceny skuteczności SWH we wdrażaniu kodeksu postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu oraz ich zgodności z tym kodeksem w ciągu roku od przyjęcia zalecenia oraz złożenia Radzie sprawozdania w tej sprawie;

               ·opracowania zestawu narzędzi służących wspieraniu uczestników we wdrażaniu zalecenia, w tym promowaniu i zachęcaniu do przestrzegania zgodności SWH z kodeksem postępowania na rzecz przejrzystych stref wolnego handlu, w ciągu roku od przyjęcia zalecenia; oraz

               ·monitorowania wdrażania niniejszego zalecenia i przedstawienia Radzie sprawozdania na ten temat nie później niż w ciągu pięciu lat od jego przyjęcia, a następnie co najmniej raz na dziesięć lat.

               ZAŁĄCZNIK

               Kodeks postępowania dotyczący przejrzystych stref wolnego handlu

               Przejrzyste strefy wolnego handlu to strefy, które:

               1.Zapewniają bezwarunkowy dostęp właściwym organom, zgodnie z prawem krajowym, do prowadzenia z urzędu i bez przeszkód kontroli egzekwowania prawa przez podmioty gospodarcze, w celu wspierania dochodzeń dotyczących naruszeń obowiązujących przepisów ustawowych i wykonawczych.

               2.Powiadamiają z wyprzedzeniem właściwe organy o wszelkich rodzajach działalności przemysłowej, handlowej lub usługowej, które mają miejsce w danej SWH.

               3.Zakazują prowadzenia działalności w SWH podmiotom i osobom prowadzącym działalność gospodarczą, które nie zapewniają niezbędnych gwarancji przestrzegania przepisów celnych.

               4.Zapewniają, by podmioty gospodarcze prowadzące działalność w SWH prowadziły szczegółową cyfrową ewidencję wszystkich wysyłek towarów wwożonych do tej strefy i z niej wywożonych, jak również wszystkich towarów i usług wytworzonych w tej strefie, która to ewidencja powinna być wystarczająco szczegółowa, by umożliwić określenie, co znajduje się w strefie w dowolnym danym momencie. Ewidencja cyfrowa powinna:

               ·zawierać dokumentację dotyczącą sprzedaży i zakupu wszystkich towarów i usług wprowadzanych do SWH i z niej wyprowadzanych, która to dokumentacja na żądanie powinna być przekazywana właściwym organom;

               ·zawierać kompletny i dokładny rejestr, zgodnie z prawem krajowym, wszystkich transakcji handlowych, tak aby umożliwić pełną odpowiedzialność za materiały wykorzystywane w procesach produkcji i montażu (poprzez ich porównanie z odpowiadającymi transakcjami handlowymi). Ewidencja ta powinna:

               –być przechowywana przez okres przynajmniej pięciu lat;

               –być udostępniana w odpowiednim czasie właściwym organom na ich wniosek;

               –być prowadzona w formacie wymaganym przez właściwe organy, tak aby mogła być przez nie wykorzystywana do profilowania ryzyka.

               5.Przekazują w odpowiednim czasie właściwym organom dokumentację i informacje wymagane zgodnie z prawem krajowym oraz te, których prowadzenie przewidują wymogi dotyczące przechowywania dokumentacji.

               6.Gwarantują, by podmioty gospodarcze prowadzące działalność w danej SWH były zobowiązane do udzielenia dostępu do swojej szczegółowej dokumentacji cyfrowej na wniosek właściwych organów, których jurysdykcji strefa ta podlega.

               7.Ustanawiają specjalny punkt kontaktu, posiadający wykwalifikowanych pracowników i zasoby niezbędne do skutecznego odpowiadania na takie wnioski o udzielenie informacji wystosowane przez właściwe organy.

               8.Zachęcają do dokonywania płatności elektronicznych z tytułu wszelkich transakcji handlowych lub finansowych, które są zawierane przez podmioty gospodarcze prowadzące działalność w obrębie SWH lub które mają początek w SWH, a także zapewniają możliwość śledzenia transakcji gotówkowych.

               9.Biorą udział w procesie wzajemnego uczenia się i dialogu z uczestnikami w celu rozwiązywania wyzwań związanych z zapewnianiem zgodności.

                     (1)

                        Grupa zadaniowa ds. zwalczania nielegalnego handlu identyfikuje i mierzy skutki gospodarcze nielegalnego transgranicznego handlu w takich sektorach jak handel towarami podrobionymi, handel dziką fauną i florą oraz handel ludźmi.

                     (2)

                        Oświadczenie Rady Ministerialnej z 2017 r.

                     (3)

                        Governance Frameworks to Counter Illicit Trade (Ramy zarządzania w dziedzinie zwalczania nielegalnego handlu) (OECD, 2018).

                     (4)

                        Trade in Counterfeit Goods and Free Trade Zones: Evidence from recent trends (Handel towarami podrobionymi a strefy wolnego handlu: dowody z badań ostatnich tendencji) (OECD-EUIPO, 2018).

                     (5)

                        Why Do Countries Export Fakes? The Role of Governance Frameworks, Enforcement and Socio-economic Factors (Dlaczego państwa eksportują podrobione towary? Rola czynników związanych z zarządzaniem i egzekwowaniem oraz czynników społeczno-ekonomicznych) (OECD-EUIPO, 2018); Illicit Trade: Converging Criminal Networks (Nielegalny handel: konwergencja kryminalnych sieci) (OECD, 2016).

                     (6)

                        Governance Frameworks to Counter Illicit Trade (Ramy zarządzania w dziedzinie zwalczania nielegalnego handlu) (OECD, 2018).


               KOMISJA EUROPEJSKA
            Bruksela, dnia 16.9.2019
            COM(2019) 414 final
            2019/0194(NLE)
            Wniosek
            DECYZJA RADY
            w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci w odniesieniu do przyjęcia decyzji dotyczącej stopniowego zaprzestania stosowania amalgamatu stomatologicznego i zmiany załącznika A do konwencji

               UZASADNIENIE

               1.Przedmiot wniosku

               Niniejszy wniosek dotyczy decyzji w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci w związku z planowanym przyjęciem decyzji dotyczącej stopniowego zaprzestania stosowania amalgamatu stomatologicznego i zmiany załącznika A do konwencji.

               2.Kontekst wniosku

               2.1.Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci

               Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci („umowa”) stanowi główne międzynarodowe ramy prawne mające na celu ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska przed antropogenicznymi emisjami i uwolnieniami rtęci i związków rtęci do powietrza, wody i gleby.

               Odnosi się ona do całego cyklu życia rtęci – od wydobycia podstawowego do unieszkodliwiania odpadów rtęci, w tym przejściowego składowania rtęci, mieszanin rtęci z innymi substancjami, w tym stopów rtęci, o stężeniu masowym rtęci co najmniej 95 % („mieszaniny rtęci”), oraz sześciu związków rtęci, w tym: chlorku rtęci (I), tlenku rtęci (II), siarczanu rtęci (II), azotanu rtęci (II), cynobru i siarczku rtęci, innych niż rtęć odpadowa. Umowa weszła w życie w dniu 16 sierpnia 2017 r. Unia Europejska jest stroną umowy
                  1
               , podobnie jak większość jej państw członkowskich
                  2
               .

               2.2.Konferencja Stron

               Konferencja Stron umowy pełni funkcje powierzone jej na mocy umowy i w tym celu rozpatruje i podejmuje między innymi dodatkowe działania, które mogą być niezbędne do osiągnięcia celów umowy, takie jak przyjmowanie odpowiednich wytycznych.

               Zgodnie z art. 28 umowy i decyzją MC-1/1 dotyczącą regulaminu, przyjętą przez Konferencję Stron na jej pierwszym posiedzeniu (w dniach 24–29 września 2017 r.), każda ze stron dysponuje jednym głosem. Unia, jako regionalna organizacja integracji gospodarczej, korzysta jednak z prawa głosu w sprawach wchodzących w zakres jej kompetencji z liczbą głosów równą liczbie jej państw członkowskich będących stronami umowy. Unia nie korzysta ze swojego prawa głosu, jeśli którekolwiek z jej państw członkowskich korzysta ze swojego prawa głosu i odwrotnie.

               2.3.Planowany akt Konferencji Stron

               Na podstawie informacji udostępnionych stronom umowy, oczekuje się, że podczas trzeciego posiedzenia Konferencji Stron w dniu 25 listopada 2019 r. przyjęta zostanie decyzja dotycząca stopniowego zaprzestania stosowania amalgamatu stomatologicznego i zmiany załącznika A do konwencji w następstwie wspólnego wniosku złożonego przez sześć krajów afrykańskich będących stronami umowy (Gabon, Czad, Gwinea Bissau, Botswana, Senegal, Niger), zgodnie z art. 26 i 27 umowy („planowany akt”).

               Część I załącznika A do umowy zawiera wykaz produktów z dodatkiem rtęci (np. niektóre kompaktowe lampy fluorescencyjne do celów oświetlenia ogólnego), których produkcja, przywóz i wywóz są zakazane od 2021 r., zgodnie z art. 4 ust. 1 umowy.

               Część II załącznika A do umowy zawiera wykaz dziewięciu środków dotyczących stopniowego zaprzestania stosowania amalgamatu stomatologicznego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 oraz częścią II załącznika A do umowy strony muszą zastosować co najmniej dwa środki (np. ograniczenie stosowania amalgamatu stomatologicznego do formy kapsułkowanej).

               Celem planowanego aktu jest stopniowe zaprzestanie stosowania amalgamatu stomatologicznego. W tym celu w planowanym akcie proponuje się uregulowanie produkcji i międzynarodowego handlu amalgamatem stomatologicznym w dwóch etapach. Po pierwsze przewiduje on zaprzestanie – od 2022 r. – produkcji, przywozu i wywozu amalgamatu stomatologicznego przeznaczonego do leczenia zębów mlecznych oraz zębów dzieci w wieku poniżej 15 lat oraz kobiet ciężarnych i karmiących. Po drugie przewiduje on stosowanie tego zakazu od 2025 r. do produkcji, przywozu i wywozu amalgamatu stomatologicznego do wszystkich innych zastosowań, z wyjątkiem przypadków, w których nie są dostępne alternatywne rozwiązania bezrtęciowe. W tym zakresie w planowanym akcie proponuje się uchylenie części II załącznika A do umowy oraz włączenie amalgamatu stomatologicznego do wykazu produktów z dodatkiem rtęci, o których mowa w części I załącznika A do umowy.

               3.Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii

               Proponowanym stanowiskiem, jakie należy zająć w imieniu Unii na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron, jest poparcie przyjęcia decyzji zgodnej z dorobkiem prawnym UE.

               Art. 10 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/852 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie rtęci
                  3
                („rozporządzenie (UE) 2017/852”) zakazuje, począwszy od dnia 1 lipca 2018 r., stosowania amalgamatu stomatologicznego w UE w celu leczenia zębów mlecznych oraz zębów dzieci w wieku poniżej 15 lat oraz kobiet ciężarnych lub karmiących.

               Art. 19 rozporządzenia (UE) 2017/852 przewiduje między innymi, że do dnia 30 czerwca 2020 r. Komisja złoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie wykonalności stopniowego zaprzestania stosowania w UE amalgamatu stomatologicznego w perspektywie długoterminowej, a najlepiej do 2030 r., z uwzględnieniem krajowych planów państw członkowskich dotyczących stopniowego zaprzestania stosowania amalgamatu stomatologicznego, o których mowa w art. 10 ust. 3, i przy pełnym poszanowaniu ich krajowych kompetencji w zakresie organizacji i świadczenia usług zdrowotnych i opieki medycznej. W związku z powyższym Komisja Europejska rozpoczęła we wrześniu 2018 r. ocenę wykonalności tego celu w UE do 2030 r. Wyniki oceny będą zawierać ocenę techniczną, w tym analizę wyżej wymienionych planów krajowych, które wszystkie państwa członkowskie musiały przedłożyć do dnia 1 lipca 2019 r. Ocena zakończy się w lutym 2020 r., a do końca czerwca 2020 r. Komisja przedłoży oparte na niej sprawozdanie.

               Dorobek prawny UE reguluje stosowanie amalgamatu stomatologicznego, ale obecnie nie zakazuje jego produkcji, przywozu i wywozu. W przyszłości można rozważyć możliwość rozszerzenia ograniczeń dotyczących stosowania o zakaz produkcji, przywozu i wywozu amalgamatu stomatologicznego, w zależności między innymi od wyników przeglądu rozporządzenia (UE) 2017/852 zgodnie z art. 19.

               W związku z tym na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron umowy Unia może poprzeć przyjęcie jedynie decyzji zgodnej z dorobkiem prawnym UE. Stanowisko Unii jest niezbędne, ponieważ po przyjęciu planowanego aktu strony umowy będą musiały go wdrożyć.

               4.Podstawa prawna

               4.1.Proceduralna podstawa prawna

               4.1.1.Zasady

               Art. 218 ust. 9 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje decyzje ustalające „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”. Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”
                  4
               .

               4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

               Konferencja Stron jest organem utworzonym na mocy umowy, czyli Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci.

               Planowany akt, który ma przyjąć Konferencja Stron, stanowi akt mający skutki prawne. Planowany akt wywołuje skutki prawne, ponieważ strony umowy podejmują środki w celu zapewnienia jego wdrożenia i przestrzegania.

               Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy. W związku tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

               4.2.Materialna podstawa prawna

               4.2.1.Zasady

               Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii ma zostać zajęte stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

               4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

               Główny cel i treść planowanego aktu prawnego odnoszą się do środowiska. Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 192 ust. 1 TFUE.

               4.3.Wniosek

               Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 192 ust. 1 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

               2019/0194 (NLE)

               Wniosek

               DECYZJA RADY

               w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci w odniesieniu do przyjęcia decyzji dotyczącej stopniowego zaprzestania stosowania amalgamatu stomatologicznego i zmiany załącznika A do konwencji

               RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

               uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1 w związku z art. 218 ust. 9,

               uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

               a także mając na uwadze, co następuje:

               (1)Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci
                  5
                („umowa”) została zawarta przez Unię decyzją Rady (UE) 2017/939
                  6
                i weszła w życie w dniu 16 sierpnia 2017 r.

               (2)Zgodnie z decyzją MC-1/1 dotyczącą regulaminu, przyjętą przez Konferencję Stron na jej pierwszym posiedzeniu, strony dokładają wszelkich starań, aby osiągnąć porozumienie we wszystkich kwestiach merytorycznych w drodze konsensusu.

               (3)Oczekuje się, że podczas trzeciego posiedzenia w dniach 25–29 listopada 2019 r. Konferencja Stron umowy przyjmie decyzję dotyczącą stopniowego zaprzestania stosowania amalgamatu stomatologicznego i zmiany załącznika A do konwencji („proponowana decyzja”).

               (4)Należy ustalić stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na Konferencji Stron umowy, ponieważ proponowana decyzja, jeśli zostanie zatwierdzona, będzie miała skutki prawne, jako że strony umowy będą musiały zastosować środki w celu jej wdrożenia na poziomie krajowym lub regionalnym.

               (5)Proponowana decyzja przewiduje zakaz produkcji, przywozu i wywozu amalgamatu stomatologicznego przeznaczonego do leczenia zębów mlecznych oraz zębów dzieci w wieku poniżej 15 lat oraz kobiet ciężarnych i karmiących począwszy od 2022 r. Przewiduje ona również rozszerzenie tego zakazu od 2025 r. na produkcję, przywóz i wywóz amalgamatu stomatologicznego do wszystkich innych zastosowań, z wyjątkiem przypadków, w których nie są dostępne alternatywne rozwiązania bezrtęciowe. Proponowana decyzja przewiduje zmianę załącznika A do umowy w celu wprowadzenia tych zakazów do umowy.

               (6)Art. 10 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/852
                  7
                zakazuje, począwszy od dnia 1 lipca 2018 r., stosowania amalgamatu stomatologicznego w Unii w celu leczenia zębów mlecznych oraz zębów dzieci w wieku poniżej 15 lat oraz kobiet ciężarnych i karmiących. Art. 19 tego rozporządzenia stanowi, że do dnia 30 czerwca 2020 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wyników swojej oceny dotyczącej wykonalności stopniowego zaprzestania stosowania amalgamatu stomatologicznego w Unii w perspektywie długoterminowej, najlepiej do 2030 r.

               (7)Proponowaną decyzję należy zatem poprzeć jedynie w zakresie elementów dotyczących stopniowego zaprzestania stosowania amalgamatu stomatologicznego do leczenia zębów mlecznych oraz zębów dzieci w wieku poniżej 15 lat oraz kobiet ciężarnych i karmiących; Unia powinna poprzeć przyjęcie przez Konferencję Stron umowy jedynie takiej decyzji, która jest zgodna z dorobkiem prawnym Unii,

               PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

               Artykuł 1

               Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron umowy, polega na poparciu przyjęcia decyzji w sprawie stopniowego zaprzestania stosowania amalgamatu stomatologicznego zgodnej z dorobkiem prawnym Unii.

               Artykuł 2

               Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.

               Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                     W imieniu Rady

                     Przewodniczący

                     (1)

                        Decyzja Rady (UE) 2017/939 z dnia 11 maja 2017 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci (Dz.U. L 142 z 2.6.2017, s. 4).

                     (2)

                        Do dnia 20 czerwca 2019 r. Konwencję z Minamaty w sprawie rtęci ratyfikowały dwadzieścia trzy państwa członkowskie, tj. Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Republika Czeska, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niderlandy, Niemcy, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry i Zjednoczone Królestwo.

                     (3)

                        Dz.U. L 137 z 24.5.2017, s. 1.

                     (4)

                        Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r., Niemcy przeciwko Radzie, C-399/12, ECLI: EU:C:2014:2258, pkt 61–64.

                     (5)

                        Poświadczona kopia Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci jest dostępna pod adresem:
                  https://treaties.un.org/doc/Treaties/2013/10/20131010%2011-16%20AM/CTC-XXVII-17.pdf

                     (6)

                        Decyzja Rady (UE) 2017/939 z dnia 11 maja 2017 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci (Dz.U. L 142 z 2.6.2017, s. 4).

                     (7)

                        Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/852 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie rtęci oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1102/2008 (Dz.U. L 137 z 24.5.2017, s. 1).


               KOMISJA EUROPEJSKA
            Bruksela, dnia 16.9.2019
            COM(2019) 413 final
            2019/0193(NLE)
            Wniosek
            DECYZJA RADY
            w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci w odniesieniu do przyjęcia decyzji ustanawiającej progi dla odpadów rtęciowych, o których mowa w art. 11 ust. 2 tej konwencji

               UZASADNIENIE

               1.Przedmiot wniosku

               Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci w związku z planowanym przyjęciem decyzji ustanawiającej progi dla odpadów rtęciowych, o których mowa w art. 11 ust. 2 tej konwencji.

               2.Kontekst wniosku

               2.1.Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci

               Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci („umowa”) stanowi główne międzynarodowe ramy prawne mające na celu ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska przed antropogenicznymi emisjami i uwolnieniami rtęci i związków rtęci do powietrza, wody i gleby. Dotyczy ona całego cyklu życia rtęci od wydobycia podstawowego do unieszkodliwiania odpadów rtęci.

               Art. 11 ust. 2 umowy stanowi, że na potrzeby umowy „odpady rtęciowe” oznaczają substancje lub obiekty a) składające się z rtęci lub związków rtęci, b) zawierające je lub c) zanieczyszczone nimi w ilości przekraczającej progi określone przez Konferencję Stron i które są unieszkodliwiane lub których unieszkodliwianie zamierza się przeprowadzić albo jest wymagane na mocy przepisów prawa krajowego lub umowy. W postanowieniu tym doprecyzowano, że definicja „odpadów rtęciowych” wyklucza odpady wydobywcze (nadkłady, odpady skalne i zwałowiska z kopalnictwa) zawierające rtęć lub związki rtęci w ilościach poniżej progów określonych przez Konferencję Stron, z wyjątkiem wydobycia podstawowego rtęci.

               Art. 11 ust. 3 umowy stanowi, że odpady kwalifikujące się jako odpady rtęciowe zgodnie z art. 11 ust. 2 podlegają zarządzaniu w sposób bezpieczny dla środowiska.

               Umowa weszła w życie w dniu 16 sierpnia 2017 r.

               Unia Europejska jest stroną umowy
                  1
               , podobnie jak większość jej państw członkowskich
                  2
               .

               2.2.Konferencja Stron

               Konferencja Stron umowy pełni funkcje powierzone jej na mocy umowy i w tym celu rozpatruje i podejmuje między innymi dodatkowe działania, które mogą być niezbędne do osiągnięcia celów umowy, takie jak przyjmowanie odpowiednich wytycznych.

               Zgodnie z art. 28 umowy i decyzją MC-1/1 dotyczącą regulaminu, przyjętą przez Konferencję Stron na jej pierwszym posiedzeniu (w dniach 24–29 września 2017 r.), każda ze stron dysponuje jednym głosem. Unia, jako regionalna organizacja integracji gospodarczej, korzysta jednak z prawa głosu w sprawach wchodzących w zakres jej kompetencji z liczbą głosów równą liczbie jej państw członkowskich będących stronami umowy. Unia nie korzysta ze swojego prawa głosu, jeśli którekolwiek z jej państw członkowskich korzysta ze swojego prawa głosu i odwrotnie.

               2.3.Planowany akt Konferencji Stron

               Podczas swojego drugiego posiedzenia (w dniach 19–23 listopada 2018 r.) Konferencja Stron przyjęła decyzję MC-2/2
                  3
                ustanawiającą grupę ekspertów technicznych w celu kontynuowania dyskusji na temat progów dotyczących odpadów rtęciowych w okresie przed trzecim posiedzeniem („COP3”). W mandacie wyżej wymienionej grupy wezwano w szczególności do opracowania podejść i metod ustalania progów dla odpadów rtęciowych, w tym dla odpowiednich odpadów wydobywczych.

               Oczekuje się, że w świetle wyników prac ekspertów COP3 przyjmie decyzję w tej sprawie (planowany akt).

               Planowany akt ustanowi progi umożliwiające identyfikację odpadów a) składających się z rtęci lub związków rtęci, b) zawierających rtęć lub związki rtęci lub c) zanieczyszczonych nimi, które to odpady będą objęte art. 11 umowy. W związku z tym planowany akt określi zakres stosowania postanowień umowy dotyczących odpadów, a w szczególności jej art. 11 ust. 3 dotyczącego obowiązku zarządzania odpowiednimi odpadami rtęciowymi w sposób bezpieczny dla środowiska.

               3.Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii

               Proponowanym stanowiskiem, jakie należy zająć w imieniu Unii na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron, jest poparcie przyjęcia decyzji zgodnej z dorobkiem prawnym UE.

               Odpady rtęciowe regulowane są na szczeblu UE, w szczególności rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/852 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie rtęci oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1102/2008
                  4
               , dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów
                  5
               , dyrektywą 2006/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego oraz zmieniającą dyrektywę 2004/35/WE
                  6
                oraz decyzją Komisji 2000/532/WE z dnia 3 maja 2000 r. zastępującą decyzję 94/3/WE ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy Rady 75/442/EWG w sprawie odpadów oraz decyzję Rady 94/904/WE ustanawiającą wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy Rady 91/689/EWG w sprawie odpadów niebezpiecznych
                  7
               .

               Unijne przepisy dotyczące odpadów opierają się na kluczowym wymogu określonym w art. 13 i 17 wspomnianej dyrektywy 2008/98/WE, zgodnie z którym państwa członkowskie stosują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby gospodarowanie odpadami było prowadzone bez narażania zdrowia ludzkiego oraz bez szkody dla środowiska. Przepisy te wprowadzają w życie obowiązek postępowania w sposób bezpieczny dla środowiska, o którym mowa w art. 11 ust. 3 umowy.

               Chociaż UE odegrała zasadniczą rolę w opracowaniu umowy, w tym jej przepisów dotyczących odpadów rtęciowych, a eksperci UE wnieśli istotny wkład w planowany akt, dorobek prawny UE w dziedzinie odpadów wykracza poza zakres art. 11 umowy, ponieważ wszystkie odpady rtęciowe, o których mowa w tym przepisie, są regulowane na szczeblu UE i podlegają obowiązkowi postępowania w sposób bezpieczny dla środowiska niezależnie od zawartości rtęci lub związków rtęci.

               W świetle powyższego UE może zatem poprzeć przyjęcie planowanego aktu, który jest zgodny z dorobkiem prawnym UE.

               W związku z tym na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron umowy Unia może poprzeć przyjęcie jedynie decyzji zgodnej z dorobkiem prawnym UE.

               Stanowisko Unii jest niezbędne, ponieważ po przyjęciu planowanego aktu strony umowy będą musiały go wdrożyć.

               4.Podstawa prawna

               4.1.Proceduralna podstawa prawna

               4.1.1.Zasady

               Art. 218 ust. 9 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje decyzje ustalające „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

               Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”
                  8
               .

               4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

               Konferencja Stron jest organem utworzonym na mocy umowy, czyli Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci.

               Planowany akt, który ma przyjąć Konferencja Stron, stanowi akt mający skutki prawne. Planowany akt wywołuje skutki prawne, ponieważ strony umowy podejmują środki w celu zapewnienia jego wdrożenia i przestrzegania.

               Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy.

               W związku tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

               4.2.Materialna podstawa prawna

               4.2.1.Zasady

               Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii ma zostać zajęte stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

               4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

               Główny cel i treść planowanego aktu prawnego odnoszą się do środowiska.

               Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 192 ust. 1 TFUE.

               4.3.Wniosek

               Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 192 ust. 1 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

               2019/0193 (NLE)

               Wniosek

               DECYZJA RADY

               w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci w odniesieniu do przyjęcia decyzji ustanawiającej progi dla odpadów rtęciowych, o których mowa w art. 11 ust. 2 tej konwencji

               RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

               uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1 w związku z art. 218 ust. 9,

               uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

               a także mając na uwadze, co następuje:

               (1)Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci
                  9
                („umowa”) została zawarta przez Unię decyzją Rady (UE) 2017/939
                  10
                i weszła w życie w dniu 16 sierpnia 2017 r.

               (2)Zgodnie z decyzją MC-1/1 dotyczącą regulaminu, przyjętą przez Konferencję Stron na jej pierwszym posiedzeniu, strony dokładają wszelkich starań, aby osiągnąć porozumienie we wszystkich kwestiach merytorycznych w drodze konsensusu.

               (3)Oczekuje się, że podczas trzeciego posiedzenia w dniach 25–29 listopada 2019 r. Konferencja Stron umowy przyjmie decyzję ustanawiającą progi dla odpadów rtęciowych, o których mowa w art. 11 ust. 2 tej konwencji („proponowana decyzja”), która w rezultacie zdefiniuje zakres stosowania art. 11 umowy w odniesieniu do odpadów; a mianowicie odpady rtęciowe objęte zakresem art. 11 ust. 2 umowy powinny podlegać zarządzaniu w sposób bezpieczny dla środowiska na mocy art. 11 ust. 3 umowy.

               (4)Należy ustalić stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na Konferencji Stron umowy, ponieważ proponowana decyzja, jeśli zostanie zatwierdzona, będzie miała skutki prawne, jako że strony umowy będą musiały zastosować środki w celu jej wdrożenia na poziomie krajowym lub regionalnym.

               (5)Unia w znacznym stopniu przyczyniła się do opracowania postanowień umowy dotyczących odpadów oraz wniosła wkład w prace ekspertów w okresie między sesjami, rozpoczęte decyzją MC-2/2
                  11
                przyjętą przez Konferencję Stron umowy na jej drugim posiedzeniu, które doprowadziły do proponowanej decyzji; zaś dorobek prawny Unii wymaga już, aby gospodarowanie wszystkimi odpadami rtęciowymi, o których mowa w art. 11 ust. 2 umowy, było prowadzone bez narażania zdrowia ludzkiego oraz bez szkody dla środowiska, niezależnie od zawartości rtęci w tych odpadach.

               (6)Unia powinna poprzeć przyjęcie przez Konferencję Stron umowy jedynie takiej decyzji, która jest zgodna z dorobkiem prawnym Unii,

               PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

               Artykuł 1

               Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na trzecim posiedzeniu Konferencji Stron umowy, polega na poparciu przyjęcia decyzji w sprawie progów dla odpadów rtęciowych zgodnej z dorobkiem prawnym Unii.

               Artykuł 2

               Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.

               Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                        W imieniu Rady

                     Przewodniczący

                     (1)

                        Decyzja Rady (UE) 2017/939 z dnia 11 maja 2017 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci (Dz.U. L 142 z 2.6.2017, s. 4).

                     (2)

                        Do dnia 20 czerwca 2019 r. Konwencję z Minamaty w sprawie rtęci ratyfikowały dwadzieścia trzy państwa członkowskie, tj. Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Republika Czeska, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niderlandy, Niemcy, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry i Zjednoczone Królestwo.

                     (3)

                        Decyzja MC-2/2 w sprawie progów dotyczących odpadów rtęciowych, sprawozdanie Konferencji Stron Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci z prac jej drugiego posiedzenia, UNEP/MC/COP2/19 z 6.12.2018, dostępna pod adresem:
                  http://www.mercuryconvention.org/Meetings/COP2/tabid/6355/language/en-US/Default.aspx

                     (4)

                        Dz.U. L 137 z 24.5.2017, s. 1.

                     (5)

                        Dz.U. L 312 z 22.11.2008, s. 3.

                     (6)

                        Dz.U. L 102 z 11.4.2006, s. 15.

                     (7)

                        Dz.U. L 226 z 6.9.2000, s. 3.

                     (8)

                        Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r. w sprawie C-399/12 Niemcy przeciwko Radzie, ECLI:EU:C:2014: 2258, pkt 61–64.

                     (9)

                        Poświadczona kopia Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci jest dostępna pod adresem:
                  https://treaties.un.org/doc/Treaties/2013/10/20131010%2011-16%20AM/CTC-XXVII-17.pdf

                     (10)

                        Decyzja Rady (UE) 2017/939 z dnia 11 maja 2017 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci (Dz.U. L 142 z 2.6.2017, s. 4).

                     (11)

                        Decyzja MC-2/2 w sprawie progów dotyczących odpadów rtęciowych, sprawozdanie Konferencji Stron Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci z prac jej drugiego posiedzenia, UNEP/MC/COP2/19 z 6.12.2018.