     PL

PL        PL
 ---pagebreak---                   KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH

                                                 Bruksela, dnia 18.7.2007
                                                 KOM(2007) 426 wersja ostateczna

                                                 2007/0149 (CNS)

                                       Wniosek

                                  DECYZJA RADY

     w sprawie podpisania umowy o ułatwieniach w wydawaniu wiz krótkoterminowych
                 między Wspólnotą Europejską a Republiką Czarnogóry

                                       Wniosek

                                  DECYZJA RADY

     w sprawie zawarcia umowy o ułatwieniach w wydawaniu wiz krótkoterminowych
                 między Wspólnotą Europejską a Republiką Czarnogóry

                             (przedstawione przez Komisję)

PL                                                                                PL
 ---pagebreak---                                         UZASADNIENIE

     1.      TŁO POLITYCZNO-PRAWNE

     W konkluzjach ze szczytu UE-Bałkany Zachodnie, który odbył się w Salonikach w dniu 21
     czerwca 2003 r., ponownie podkreślono znaczenie dialogu na temat wiz zarówno dla
     Republiki Czarnogóry, jak i innych krajów Bałkanów Zachodnich, a także potwierdzono
     perspektywę członkostwa tych krajów w UE. Jeżeli chodzi o kwestie wizowe, w „agendzie z
     Salonik” potwierdzono, że zniesienie wiz dla krajów Bałkanów Zachodnich jest
     długoterminowym celem, uzależnionym od postępu tych krajów w zakresie realizacji
     najważniejszych reform w dziedzinach takich, jak: wzmocnienie praworządności, zwalczanie
     przestępczości zorganizowanej, korupcji i nielegalnej migracji oraz wzmocnienie potencjału
     administracyjnego w zakresie kontroli granicznych i bezpieczeństwa dokumentów.

     Biorąc pod uwagę perspektywę członkostwa w UE, władze Republiki Czarnogóry skupiły się
     na możliwości uzyskania ułatwień w wydawaniu wiz krótkoterminowych dla swoich
     obywateli, jako na działaniu natychmiastowym i o charakterze przejściowym, stanowiącym
     pierwszy krok na drodze do zniesienia obowiązku wizowego, które pozostaje celem w
     perspektywie średnioterminowej.

     Dla Wspólnoty Europejskiej umowy o ułatwieniach wizowych stanowią nowy instrument
     polityki europejskiej w dziedzinie wiz krótkoterminowych; z myślą o opracowaniu wspólnego
     podejścia w programie haskim wezwano Radę i Komisję do zbadania, „czy w kontekście
     polityki dotyczącej readmisji WE właściwe będzie ułatwienie, indywidualnie dla każdego
     przypadku, w razie możliwości i na zasadzie wzajemności wydawania wiz
     krótkoterminowych dla obywateli państw trzecich, jako część rzeczywistego partnerstwa w
     stosunkach zewnętrznych, w tym w kwestiach związanych z migracją”. UE opracowała i
     wykorzystała ten instrument po raz pierwszy w swoich stosunkach z Federacją Rosyjską i
     Ukrainą.

     W grudniu 2005 r. na szczeblu Komitetu Stałych Przedstawicieli państwa członkowskie
     uzgodniły wspólne podejście w sprawie wypracowania polityki UE w dziedzinie ułatwień
     wizowych i określiły kluczowe elementy, jakie należy uwzględnić przy podejmowaniu
     negocjacji w sprawie ułatwień wizowych z państwami trzecimi.

     Po uzyskaniu zezwolenia Rady w dniu 13 listopada 2006 r. Komisja rozpoczęła w dniu 15
     grudnia 2006 r. w Brukseli negocjacje z Republiką Czarnogóry w sprawie ułatwień w
     wydawaniu wiz krótkoterminowych, kontynuując równoległe negocjacje w sprawie umowy o
     readmisji. Dwie kolejne rundy negocjacji miały miejsce w dniach 6 lutego 2007 r. w
     Belgradzie i 11 kwietnia 2007 r. w Brukseli (równolegle z negocjacjami w sprawie umowy o
     readmisji między WE a Republiką Czarnogóry). Ponadto w ramach przygotowań do
     oficjalnych negocjacji organizowano także nieformalne spotkania ekspertów.

     Podczas ostatniej formalnej rundy negocjacji w dniu 11 kwietnia 2007 r. parafowano na
     szczeblu technicznym ostateczną wersję umów o ułatwieniach wizowych i readmisji. Na
     szczeblu politycznym ceremonia parafowania umowy miała miejsce w Zagrzebiu dnia 13
     kwietnia 2007 r.

     W przeszłości Komisja Europejska wynegocjowała już umowy o ułatwieniach wizowych z
     dwoma państwami trzecimi (z Federacją Rosyjską i Ukrainą). Doświadczenia zdobyte

PL                                               2                                                PL
 ---pagebreak---      podczas ówczesnych negocjacji okazały się pomocne do prowadzenia negocjacji z Republiką
     Czarnogóry.

     Na wszystkich etapach negocjacji systematycznie informowano państwa członkowskie o ich
     przebiegu, zasięgano także regularnie ich opinii w tej sprawie na forum stosownych grup
     roboczych i komitetów Rady.

     Dla Wspólnoty podstawą prawną umowy jest art. 62 ust. 2 lit. b) w powiązaniu z art. 300
     TWE.

     Dołączone wnioski stanowią narzędzia prawne umożliwiające podpisanie i zawarcie
     przedmiotowej umowy. Rada podejmie decyzję w tej sprawie większością kwalifikowaną
     głosów. Parlament Europejski będzie musiał wyrazić formalną opinię w sprawie zawarcia
     umowy zgodnie z art. 300 ust. 3 Traktatu WE.

     Wniosek dotyczący decyzji w sprawie zawarcia umowy zawiera konieczne ustalenia
     wewnętrzne dotyczące jej praktycznego stosowania. Określa się w nim w szczególności, że
     Komisja Europejska, wspierana przez ekspertów z państw członkowskich, reprezentuje
     Wspólnotę we wspólnym komitecie ustanowionym na mocy art. 12 umowy.

     Zgodnie z art. 12 ust. 4 wspólny komitet może przyjąć własny regulamin wewnętrzny.
     Stanowisko Wspólnoty w tej kwestii przyjmuje Komisja, działając w porozumieniu ze
     specjalnym komitetem wyznaczonym przez Radę.

     Obywatele europejscy1 są zwolnieni z obowiązku wizowego przez Republikę Czarnogóry. W
     związku z tym w art. 1 ust. 2 projektu umowy o ułatwieniach wizowych przewiduje się, że w
     przypadku ponownego wprowadzenia przez Republikę Czarnogóry obowiązku wizowego dla
     obywateli UE ułatwienia przewidziane w umowie dla obywateli Czarnogóry automatycznie
     zaczęłyby na zasadzie wzajemności obowiązywać obywateli UE.

     2.      WYNIKI NEGOCJACJI

     Komisja uważa, że osiągnięto cele wyznaczone przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych
     i że projekt umowy o ułatwieniach wizowych jest dla Wspólnoty do przyjęcia.

     Ostateczną treść umowy można podsumować w następujący sposób:

     – decyzję w sprawie wydania wizy trzeba będzie zasadniczo podjąć w ciągu 10 dni
       kalendarzowych, niezależnie od kategorii wnioskodawców. W razie konieczności
       przeprowadzenia dokładniejszej analizy okres ten można przedłużyć do 30 dni
       kalendarzowych. W nagłych przypadkach termin podjęcia decyzji można skrócić do trzech
       lub mniej dni roboczych;

     – opłata za rozpatrzenie wniosku wizowego złożonego przez obywatela Czarnogóry wynosi
       35 EUR. Opłata ta obowiązuje wszystkich obywateli Czarnogóry ubiegających się o wizę i

     1
            Republika Czarnogóry zapowiedziała w jednostronnej decyzji swój zamiar zwolnienia z obowiązku
            wizowego obywateli rumuńskich. Do umowy załączono deklarację Wspólnoty, w której uzależniono
            ratyfikację umowy o ułatwieniach wizowych od przyjęcia przez Republikę Czarnogóry decyzji
            zwalniającej obywateli rumuńskich z obowiązku wizowego.

PL                                                   3                                                      PL
 ---pagebreak---           dotyczy zarówno wiz jednokrotnego, jak i wielokrotnego wjazdu. Ponadto niektóre
          kategorie osób są całkowicie zwolnione z opłaty wizowej: bliscy krewni, urzędnicy
          realizujący zadania rządowe, studenci, osoby niepełnosprawne, sędziowie, dziennikarze,
          przedstawiciele wspólnot wyznaniowych, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego,
          przedstawiciele wolnych zawodów, członkowie załóg pociągów, emeryci, dzieci w wieku
          poniżej 6 lat, osoby podróżujące w celach humanitarnych oraz uczestniczące w
          programach wymiany kulturalnej i edukacyjnej lub imprezach sportowych bądź
          kulturalnych;

     – uproszczono formalności w zakresie obowiązku udokumentowania celu podróży dla takich
       kategorii osób, jak: bliscy krewni, przedsiębiorcy, członkowie oficjalnych delegacji,
       studenci, uczestnicy imprez naukowych, kulturalnych oraz sportowych, dziennikarze,
       osoby biorące udział w pogrzebach wojskowych i cywilnych, przedstawiciele wspólnot
       wyznaniowych, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, przedstawiciele wolnych
       zawodów, kierowcy przewożący towary w ruchu międzynarodowym oraz świadczący
       usługi transportu pasażerskiego, sędziowie, osoby wyjeżdżające z powodów zdrowotnych i
       turyści biorący udział w wycieczkach zorganizowanych. Od osób należących do wyżej
       wymienionych kategorii jako uzasadnienia celu podróży można wymagać jedynie
       dokumentów wymienionych w umowie. Nie wymaga się żadnego innego uzasadnienia,
       zaproszenia ani zatwierdzenia przewidzianego w przepisach prawnych państw
       członkowskich;

     – dla następujących kategorii osób uproszczono również zasady wydawania wiz
       wielokrotnego wjazdu:

     a)        w przypadku członków rządów i parlamentów krajowych, trybunałów
               konstytucyjnych i sądów najwyższych, przewodniczących sądów apelacyjnych,
               przewodniczących sądów administracyjnych, stałych członków oficjalnych delegacji,
               jak również małżonków i dzieci odwiedzających obywateli Republiki Czarnogóry
               legalnie zamieszkujących w państwach członkowskich: wiza ważna do pięciu lat (lub
               krócej w zależności od długości okresu pełnienia urzędu lub ważności zezwolenia na
               legalny pobyt takich osób);

     b)        w przypadku uczestników imprez naukowych, kulturalnych, oficjalnych programów
               wymiany i imprez sportowych, dziennikarzy, przedsiębiorców, przedstawicieli
               wspólnot wyznaniowych, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego,
               przedstawicieli wolnych zawodów, sędziów, zawodowych kierowców i załóg
               pociągów, studentów i osób wyjeżdżających z powodów zdrowotnych, pod
               warunkiem że w ciągu dwóch poprzednich lat w sposób właściwy wykorzystali
               jednoroczną wizę wielokrotnego wjazdu i wciąż aktualne są powody ubiegania się o
               taką wizę: wydaje się wizy ważne co najmniej dwa lata i co najwyżej pięć lat;

     – obywatele Republiki Czarnogóry legitymujący się ważnym paszportem dyplomatycznym
       są zwolnieni z obowiązku wizowego w przypadku krótkich pobytów;

     – do obywateli Republiki Czarnogóry legitymujących się ważnym paszportem służbowym
       przez okres pięciu lat mają zastosowanie postanowienia umów dwustronnych podpisanych
       przed dniem 1 stycznia 2007 r. W załączonej do umowy deklaracji przewidziano
       dokonanie oceny uzgodnień dotyczących paszportów służbowych najpóźniej w cztery lata
       po wejściu umowy w życie;

PL                                                 4                                                PL
 ---pagebreak---      – uzgodniono protokół określający, że państwa członkowskie niestosujące jeszcze w pełni
       dorobku Schengen mogą jednostronnie uznawać wizy i zezwolenia na pobyt krajów
       obszaru Schengen wydane obywatelom Czarnogóry na przejazd tranzytem przez ich
       terytorium zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 895/2006/WE z dnia 14
       czerwca 2006 r.2 Dodano wzmiankę o wprowadzeniu w przyszłości zmiany do decyzji
       (WE) nr 895/2006/WE w celu uwzględnienia Bułgarii i Rumunii;

     – do umowy załączono deklarację Wspólnoty Europejskiej w sprawie dostępu osób
       ubiegających się o wizę do informacji oraz ujednolicenia procedur informowania w
       odniesieniu do wydawania wiz krótkoterminowych;

     – deklaracje Wspólnoty Europejskiej zawierające odpowiedzi na szczególne prośby
       Republiki Czarnogóry załączono do umowy o ułatwieniach dla członków rodzin
       (nieobjętych prawnie wiążącymi przepisami umowy), osób ubiegających się o wizę w
       dobrej wierze i marynarzy.

     We wszystkich kwestiach nieobjętych umową, takich jak odmowa wydania wizy, uznawanie
     dokumentów podróży, dowód posiadania wystarczających środków utrzymania, możliwość
     wezwania wnioskodawców na rozmowę w razie wątpliwości, ale również już obowiązujące
     elastyczne zasady dla osób podróżujących w dobrej wierze, zastosowanie mają zwykłe
     przepisy Schengen lub prawo krajowe.

     Szczególną sytuację Danii, Zjednoczonego Królestwa i Irlandii uwzględniono w preambule
     oraz w dwóch wspólnych deklaracjach dołączonych do umowy. Podobnie we wspólnej
     deklaracji do umowy uwzględniono fakt włączenia Norwegii i Islandii we wprowadzanie w
     życie, stosowanie i rozwijanie dorobku prawnego Schengen.

     Ponieważ umowa w sprawie ułatwień wizowych oraz umowa o readmisji są powiązane, obie
     powinny zostać podpisane i zawarte równocześnie, a także równocześnie wejść w życie.

     3.      WNIOSKI

     W świetle powyższych ustaleń Komisja proponuje, by Rada:

     – przyjęła decyzję o podpisaniu umowy w imieniu Wspólnoty i upoważniła
       przewodniczącego Rady do wyznaczenia w tym celu należycie umocowanej osoby (lub
       osób);

     – zatwierdziła, po konsultacji z Parlamentem Europejskim, załączony tekst umowy o
       ułatwieniach w wydawaniu wiz krótkoterminowych między Wspólnotą Europejską a
       Republiką Czarnogóry.

     2
           Dz.U. L 167 z 20.6.2006, str. 1.

PL                                             5                                               PL
 ---pagebreak---                                                  Wniosek

                                           DECYZJA RADY

         w sprawie podpisania umowy o ułatwieniach w wydawaniu wiz krótkoterminowych
                     między Wspólnotą Europejską a Republiką Czarnogóry

     RADA UNII EUROPEJSKIEJ

     uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 62
     ust. 2 lit. b) ppkt (i) oraz (ii), w powiązaniu z art. 300 ust. 2 akapit pierwszy zdanie pierwsze,

     uwzględniając wniosek Komisji3,

     a także mając na uwadze, co następuje:

     (1)    Decyzją z dnia 13 listopada 2006 r. Rada upoważniła Komisję do podjęcia negocjacji
            w sprawie umowy o ułatwieniach w wydawaniu wiz krótkoterminowych między
            Wspólnotą Europejską i Republiką Czarnogóry.

     (2)    Negocjacje w sprawie umowy rozpoczęto w dniu 15 grudnia 2006 r. i zakończono w
            dniu 11 kwietnia 2007 r.

     (3)    Umowa parafowana na szczeblu technicznym w Brukseli dnia 11 kwietnia 2007 r., a
            na szczeblu politycznym – w Zagrzebiu dnia 13 kwietnia, powinna zostać podpisana, z
            zastrzeżeniem możliwości jej zawarcia w późniejszym terminie, dnia […] r.

     (4)    Zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii oraz
            Protokołem włączającym dorobek Schengen w ramy Unii Europejskiej, Zjednoczone
            Królestwo i Irlandia nie uczestniczą w przyjęciu niniejszej decyzji i w związku z tym
            nie są nią związane ani nie podlegają jej stosowaniu.

     (5)    Zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Danii, załączonym do Traktatu o Unii
            Europejskiej oraz Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Dania nie
            uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i w związku z tym nie jest nią związana ani
            nie podlega jej stosowaniu,

     3
            Dz.U. C […] z […], str. […].

PL                                                   6                                                    PL
 ---pagebreak---      PRZYJMUJE NASTĘPUJĄCĄ DECYZJĘ:

                                            Artykuł

     Niniejszym upoważnia się przewodniczącego Rady do wyznaczenia osoby lub osób
     umocowanych do podpisania w imieniu Wspólnoty Europejskiej umowy o ułatwieniach w
     wydawaniu wiz krótkoterminowych między Wspólnotą Europejską a Republiką Czarnogóry
     oraz dokumentów z nią związanych, obejmujących tekst umowy, protokół oraz deklaracje, z
     zastrzeżeniem możliwości zawarcia umowy w późniejszym terminie.

     Sporządzono w Brukseli dnia ………..………… 2007 r.

                                             W imieniu Rady
                                             Przewodniczący

PL                                             7                                               PL
 ---pagebreak---                                                             2007/0149 (CNS)

                                                  Wniosek

                                               DECYZJA RADY

           w sprawie zawarcia umowy o ułatwieniach w wydawaniu wiz krótkoterminowych
                       między Wspólnotą Europejską a Republiką Czarnogóry

     RADA UNII EUROPEJSKIEJ

     uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 62 ust.
     2 lit. b) ppkt (i) oraz (ii), w powiązaniu z art. 300 ust. 2 akapit pierwszy zdanie pierwsze oraz
     z art. 300 ust. 3 akapit pierwszy,

     uwzględniając wniosek Komisji4,

     uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego5,

     a także mając na uwadze, co następuje:

     (1)      Komisja wynegocjowała w imieniu Wspólnoty Europejskiej umowę o ułatwieniach w
              wydawaniu wiz krótkoterminowych z Republiką Czarnogóry.

     (2)      Umowa została podpisana w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dniu [……] 2007 r., z
              zastrzeżeniem możliwości jej zawarcia w późniejszym terminie, zgodnie z decyzją
              Rady ……../……/WE z dnia [……] r.

     (3)      Umowa ta powinna zostać zatwierdzona.

     (4)      Na mocy umowy ustanawia się Wspólny Komitet ds. Zarządzania Umową, który
              może przyjąć swój regulamin wewnętrzny. Celowe jest wprowadzenie uproszczonej
              procedury ustalania stanowiska Wspólnoty w tym przypadku.

     (5)      Zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii oraz
              Protokołem włączającym dorobek Schengen w ramy Unii Europejskiej, Zjednoczone
              Królestwo i Irlandia nie uczestniczą w przyjęciu niniejszej decyzji i w związku z tym
              nie są nią związane ani nie podlegają jej stosowaniu.

     (6)      Zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Danii, załączonym do Traktatu o Unii
              Europejskiej oraz Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Dania nie
              uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i w związku z tym nie jest nią związana ani
              nie podlega jej stosowaniu,

     4
              Dz.U. C […] z […], str. [...].
     5
              Dz.U. C […] z […], str. [...].

PL                                                   8                                                   PL
 ---pagebreak---      PRZYJMUJE NASTĘPUJĄCĄ DECYZJĘ:

                                                Artykuł 1

     Niniejszym zatwierdza się w imieniu Wspólnoty Europejskiej umowę o ułatwieniach w
     wydawaniu wiz krótkoterminowych między Wspólnotą Europejską a Republiką Czarnogóry.

     Tekst umowy załączono do niniejszej decyzji.

                                                Artykuł 2

     Przewodniczący Rady dokonuje notyfikacji przewidzianej w art. 14 ust. 1 umowy6.

                                                Artykuł 3

     Komisja, przy wsparciu ekspertów z państw członkowskich, reprezentuje Wspólnotę we
     wspólnym komitecie ekspertów ustanowionym na mocy art. 12 umowy.

                                                Artykuł 4

     Stanowisko Wspólnoty we wspólnym komitecie ekspertów dotyczące przyjęcia jego
     regulaminu zgodnie z wymogami art. 12 ust. 4 umowy przyjmuje Komisja po konsultacji ze
     specjalnym komitetem wyznaczonym przez Radę.

                                                Artykuł 5

     Niniejsza decyzja zostaje opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

     Sporządzono w Brukseli dnia ………..………… 2007 r.

                                                  W imieniu Rady
                                                  Przewodniczący

     6
            Termin wejścia w życie umowy zostanie podany do wiadomości publicznej w Dzienniku Urzędowym
            Unii Europejskiej [przez Sekretariat Generalny Rady].

PL                                                  9                                                     PL
 ---pagebreak---                                            Załącznik

                                           UMOWA

            o ułatwieniach w wydawaniu wiz między Wspólnotą Europejską a Republiką
                                          Czarnogóry

     WSPÓLNOTA EUROPEJSKA zwana dalej „Wspólnotą”

     oraz

     REPUBLIKA CZARNOGÓRY,

     zwane dalej Stronami,

     mając na uwadze perspektywę członkostwa w UE Republiki Czarnogóry oraz negocjacje w
     sprawie układu o stabilizacji i stowarzyszeniu (USS) pomiędzy Wspólnotą Europejską a
     Republiką Czarnogóry,

     potwierdzając zamiar prowadzenia bliskiej współpracy w ramach przyszłego USS na rzecz
     liberalizacji systemu wizowego pomiędzy Republiką Czarnogóry a Unią Europejską zgodnie
     z konkluzjami ze szczytu UE-Bałkany Zachodnie, który odbył się w Salonikach dnia 21
     czerwca 2003 r.,

     pragnąc, jako pierwszy krok na drodze do wprowadzenia systemu bezwizowego, ułatwić
     bezpośrednie kontakty międzyludzkie, będące ważnym warunkiem stałego rozwoju więzi
     gospodarczych, humanitarnych, kulturowych, naukowych i innych, poprzez wprowadzenie
     ułatwień w wydawaniu wiz dla obywateli Republiki Czarnogóry,

     biorąc pod uwagę fakt, że wszyscy obywatele UE są zwolnieni z obowiązku wizowego w
     przypadku podróży do Republiki Czarnogóry trwającej nie dłużej niż 90 dni bądź tranzytu
     przez terytorium Republiki Czarnogóry,

     uznając, że w przypadku ponownego wprowadzenia przez Republikę Czarnogóry obowiązku
     wizowego dla obywateli UE ułatwienia przewidziane w niniejszej umowie dla obywateli
     Czarnogóry automatycznie zaczynają na zasadzie wzajemności obowiązywać obywateli UE,

     uznając, że ułatwienia wizowe nie powinny prowadzić do nielegalnej migracji oraz
     przykładając szczególną wagę do kwestii bezpieczeństwa i readmisji,

     biorąc pod uwagę Protokół w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii oraz
     Protokół włączający dorobek Schengen w ramy Unii Europejskiej, załączone do Traktatu o
     Unii Europejskiej oraz Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, a także
     potwierdzając, że postanowienia niniejszej umowy nie mają zastosowania do Zjednoczonego
     Królestwa i Irlandii,

     biorąc pod uwagę Protokół w sprawie stanowiska Danii, załączony do Traktatu o Unii
     Europejskiej oraz Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i potwierdzając, że
     postanowienia niniejszej umowy nie mają zastosowania do Królestwa Danii,

PL                                             10                                              PL
 ---pagebreak---      UZGODNIŁY, CO NASTĘPUJE:

                                 Artykuł 1 – Cel i zakres umowy

     1.      Celem niniejszej umowy jest wprowadzenie ułatwień w wydawaniu wiz obywatelom
             Republiki Czarnogóry planującym pobyt na terytorium UE nie dłuższy niż 90 dni w
             ciągu każdego 180-dniowego okresu.

     2.      W przypadku ponownego wprowadzenia przez Republikę Czarnogóry obowiązku
             wizowego dla obywateli UE ułatwienia przewidziane w niniejszej umowie dla
             obywateli Czarnogóry automatycznie zaczynają na zasadzie wzajemności
             obowiązywać obywateli UE.

                                Artykuł 2 – Postanowienia ogólne

     1.      Ułatwienia wizowe, których dotyczy niniejsza umowa, mają zastosowanie do
             obywateli Republiki Czarnogóry, o ile nie są oni zwolnieni z obowiązku wizowego
             na mocy przepisów ustawowych i wykonawczych Wspólnoty lub państw
             członkowskich,    postanowień    niniejszej     umowy      lub   innych   umów
             międzynarodowych.

     2.      W odniesieniu do zagadnień nieobjętych postanowieniami niniejszej umowy, takich
             jak: odmowa wydania wizy, uznawanie dokumentów podróży, dowód posiadania
             wystarczających środków finansowych, odmowa wjazdu oraz procedury wydalania
             osób, stosuje się prawo krajowe Republiki Czarnogóry lub prawo państw
             członkowskich bądź Wspólnoty.

                                      Artykuł 3 - Definicje

     Na potrzeby niniejszej umowy:

     a)      „państwo członkowskie” oznacza każde państwo członkowskie Unii Europejskiej, z
             wyjątkiem Królestwa Danii, Republiki Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa;

     b)      „obywatel Unii Europejskiej” oznacza każdego obywatela państwa członkowskiego
             zgodnie z definicją zawartą w lit. a);

     c)      „obywatel Republiki Czarnogóry” oznacza każdą osobę mającą obywatelstwo
             Republiki Czarnogóry;

     d)      „wiza” oznacza zezwolenie wydane przez jedno z państw członkowskich lub
             decyzję podjętą przez takie państwo, które są wymagane w związku z:

             – wjazdem na terytorium tego państwa członkowskiego lub kilku państw
               członkowskich z zamiarem pobytu nie dłuższego niż łącznie 90 dni,

             – wjazdem w celu przejazdu tranzytem przez terytorium tego państwa lub kilku
               państw członkowskich;

PL                                             11                                              PL
 ---pagebreak---      e)   „osoba zamieszkująca legalnie” oznacza każdego obywatela Republiki Czarnogóry,
          który został upoważniony lub uprawniony na podstawie prawodawstwa
          wspólnotowego lub ustawodawstwa krajowego do pobytu na terytorium jednego z
          państw członkowskich przez okres nie dłuższy niż 90 dni.

                     Artykuł 4 – Dokumenty potwierdzające cel podróży

     1.   W odniesieniu do niżej wymienionych kategorii obywateli Republiki Czarnogóry
          następujące dokumenty uznaje się za wystarczające do uzasadnienia celu podróży na
          terytorium drugiej Strony:

     a)   w przypadku członków oficjalnych delegacji, którzy na oficjalne zaproszenia
          skierowane do Republiki Czarnogóry uczestniczą w spotkaniach, konsultacjach,
          negocjacjach lub programach wymiany, a także w imprezach organizowanych na
          terytorium państw członkowskich przez organizacje międzyrządowe:

          – pismo sporządzone przez organ Republiki Czarnogóry, potwierdzające, że
            wnioskodawca jest członkiem delegacji udającej się na terytorium państw
            członkowskich w celu wzięcia udziału w jednej z wyżej wymienionych imprez,
            wraz z kopią oficjalnego zaproszenia;

     b)   w przypadku przedsiębiorców i przedstawicieli organizacji branżowych:

          – pisemny wniosek sporządzony przez przyjmującą osobę prawną, spółkę,
            organizację lub przyjmujące biuro bądź oddział takiej osoby prawnej lub spółki,
            władze państwowe lub lokalne państw członkowskich lub komitety organizacyjne
            targów, wystaw, konferencji i sympozjów handlowych i branżowych mających
            miejsce na terytorium państw członkowskich, zatwierdzony przez Izbę Handlową
            Republiki Czarnogóry, Związek Pracodawców Republiki Czarnogóry lub
            Związek Przedsiębiorców Czarnogóry;

     c)   w przypadku kierowców przewożących towary w ruchu międzynarodowym i
          świadczących usługi transportu pasażerskiego, przemieszczających się na obszar
          państw członkowskich pojazdami zarejestrowanymi w Republice Czarnogóry;

          – pisemny wniosek sporządzony przez spółkę krajową lub krajowe stowarzyszenie
            przewoźników w Republice Czarnogóry zajmujących się międzynarodowym
            transportem drogowym, określający cel, czas trwania i częstotliwość przejazdów;

     d)   w przypadku członków załóg pociągów, wagonów chłodniczych i lokomotyw w
          pociągach przemieszczających się na obszar państw członkowskich:

          – pisemny wniosek sporządzony przez właściwe przedsiębiorstwo kolejowe w
            Republice Czarnogóry, określający cel, czas trwania i częstotliwość przejazdów;

     e)   w przypadku dziennikarzy:

          – zaświadczenie lub inny dokument wydany przez organizację zawodową,
            stanowiący dowód na to, że dana osoba jest zawodowym dziennikarzem, oraz

PL                                           12                                               PL
 ---pagebreak---             dokument wydany przez pracodawcę, zaświadczający, że cel podróży wiąże się z
            zadaniem dziennikarskim;

     f)   w przypadku osób biorących udział w działaniach naukowych, kulturalnych i
          artystycznych, w tym programach uniwersyteckich i innych programach wymiany:

          – pisemny wniosek sporządzony przez organizację przyjmującą uczestnika tych
            działań;

     g)   w przypadku uczniów, studentów, studentów podyplomowych oraz towarzyszących
          im nauczycieli, którzy odbywają podróż w celu podjęcia nauki lub odbycia szkoleń,
          w tym w ramach programów wymiany oraz innych działań szkolnych:

          – pisemny wniosek lub zaświadczenie o wpisaniu na listę uczniów/studentów,
            sporządzone przez przyjmujące placówki: uniwersytet, uczelnię, kolegium bądź
            szkołę, lub legitymacja uczniowska/studencka bądź zaświadczenie z kursów, na
            które uczęszczać będzie dana osoba;

     h)   w przypadku uczestników międzynarodowych imprez sportowych i osób im
          towarzyszących w celach zawodowych:

          – pisemny wniosek sporządzony przez organizację przyjmującą: właściwe organy,
            krajowe związki sportowe lub krajowe komitety olimpijskie państw
            członkowskich;

     i)   w przypadku uczestników oficjalnych programów wymiany organizowanych przez
          miasta bliźniacze:

          – pisemny wniosek sporządzony przez naczelników/prezydentów/burmistrzów tych
            miast;

     j)   w przypadku bliskich krewnych – małżonków, dzieci (w tym przysposobionych),
          rodziców (w tym opiekunów), dziadków i wnuków – odwiedzających obywateli
          Republiki Czarnogóry legalnie zamieszkujących na terytorium państw
          członkowskich:

          – pisemny wniosek sporządzony przez osobę przyjmującą;

     k)   w przypadku osób pragnących odwiedzić cmentarz wojskowy lub cywilny:

          – oficjalny dokument potwierdzający istnienie i fakt utrzymywania grobu, a także
            pokrewieństwo lub inny związek łączący wnioskodawcę z pochowanym;

     l)   w przypadku osób podróżujących z powodów zdrowotnych i w razie konieczności
          osób im towarzyszących:

          – dokument urzędowy wystawiony przez daną instytucję medyczną,
            poświadczający konieczność objęcia danej osoby opieką medyczną w tej
            instytucji, konieczność obecności osoby towarzyszącej oraz dowód posiadania
            wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów leczenia;

PL                                           13                                               PL
 ---pagebreak---      m)   w przypadku osób pragnących wziąć udział w ceremonii pogrzebowej:

          – oficjalny dokument potwierdzający fakt zgonu, jak również poświadczenie
            pokrewieństwa lub innego związku łączącego wnioskodawcę ze zmarłym;

     n)   w przypadku przedstawicieli organizacji społeczeństwa obywatelskiego, którzy
          odbywają podróż w celu odbycia szkoleń, wzięcia udziału w seminariach i
          konferencjach, w tym w ramach programów wymiany:

          – pisemny wniosek wydany przez organizację przyjmującą, zaświadczenie
            potwierdzające, że dana osoba reprezentuje organizację społeczeństwa
            obywatelskiego i zaświadczenie o założeniu takiej organizacji z odpowiedniego
            rejestru, sporządzone przez organ państwowy zgodnie z ustawodawstwem
            krajowym;

     o)   w przypadku przedstawicieli wolnych zawodów biorących udział w
          międzynarodowych wystawach, konferencjach, sympozjach, seminariach lub innych
          podobnych imprezach odbywających się na terytorium państw członkowskich:

          – pisemny wniosek sporządzony przez organizację przyjmującą, potwierdzający
            udział danej osoby w imprezie;

     p)   w przypadku sędziów biorących udział w międzynarodowych programach wymiany,
          sympozjach, seminariach lub podobnych imprezach szkoleniowych odbywających
          się na terytorium państw członkowskich:

          – pisemny wniosek sporządzony przez organizację przyjmującą uczestnika tych
            działań;

     q)   w przypadku przedstawicieli wspólnot wyznaniowych w Republice Czarnogóry:

          – pisemny wniosek sporządzony przez wspólnotę wyznaniową zarejestrowaną w
            Republice Czarnogóry, określający cel, czas trwania i częstotliwość przejazdów;

     r)   w przypadku osób podróżujących w celach turystycznych:

          – zaświadczenie lub bon turystyczny od biura podróży lub organizatora wycieczki,
            akredytowanych w państwach członkowskich w ramach lokalnej współpracy
            konsularnej, potwierdzający rezerwację wycieczki zorganizowanej.

     2.   Pisemny wniosek, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, zawiera
          następujące informacje:

     a)   w przypadku osoby zaproszonej – imię i nazwisko, data urodzenia, płeć,
          obywatelstwo, numer dokumentu tożsamości, data i cel podróży, liczba poprzednich
          wjazdów oraz w stosownych przypadkach imiona i nazwiska małżonka i dzieci
          towarzyszących osobie zaproszonej;

     b)   w przypadku osoby zapraszającej – imię, nazwisko i adres lub

PL                                           14                                               PL
 ---pagebreak---      c)   w przypadku, gdy strona zapraszająca jest osobą prawną, spółką lub organizacją –
          pełna nazwa i adres oraz

          – jeśli zaproszenie wydaje organizacja – imię i nazwisko oraz stanowisko osoby
            podpisującej zaproszenie;

          – jeśli strona zapraszająca jest osobą prawną, spółką lub biurem albo oddziałem
            takiej osoby prawnej lub spółki z siedzibą na terytorium państwa członkowskiego
            – numer rejestracyjny w formie wymaganej przez prawo krajowe danego państwa
            członkowskiego.

     3.   W przypadku kategorii osób, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu,
          wszystkie kategorie wiz wydaje się zgodnie z procedurą uproszczoną, nie
          wymagając żadnego innego uzasadnienia, zaproszenia ani zatwierdzenia
          dotyczącego celu podróży, przewidzianego w ustawodawstwie państw
          członkowskich.

                     Artykuł 5 – Wydawanie wiz wielokrotnego wjazdu

     1.   Misje dyplomatyczne oraz urzędy konsularne państw członkowskich wydają wizy
          wielokrotnego wjazdu o okresie ważności do pięciu lat następującym kategoriom
          osób:

     a)   członkowie rządów i parlamentów krajowych, trybunału konstytucyjnego i sądu
          najwyższego, przewodniczący sądów apelacyjnych i przewodniczący sądów
          administracyjnych, o ile nie są zwolnieni z obowiązku wizowego na mocy niniejszej
          umowy, w zakresie pełnionych przez nich obowiązków – z okresem ważności nie
          dłuższym niż czas sprawowania urzędu, jeśli jest on krótszy niż pięć lat;

     b)   członkowie oficjalnych delegacji, którzy na oficjalne zaproszenia skierowane do
          Republiki Czarnogóry uczestniczą w spotkaniach, konsultacjach, negocjacjach lub
          programach wymiany, a także w imprezach organizowanych na terytorium państw
          członkowskich przez organizacje międzyrządowe;

     c)   małżonkowie i dzieci (w tym przysposobione) poniżej 21. roku życia lub
          pozostające na utrzymaniu rodziców, odwiedzający obywateli Republiki Czarnogóry
          zamieszkujących legalnie na terytorium państw członkowskich – na czas
          ograniczony okresem ważności ich zezwolenia na legalny pobyt.

     2.   Misje dyplomatyczne oraz urzędy konsularne państw członkowskich wydają niżej
          wymienionym kategoriom osób wizy wielokrotnego wjazdu o okresie ważności do
          jednego roku, pod warunkiem że w poprzednim roku takie osoby otrzymały
          przynajmniej jedną wizę, z której skorzystały zgodnie z przepisami dotyczącymi
          wjazdu do danego kraju i pobytu w nim oraz że wniosek o wizę wielokrotnego
          wjazdu jest uzasadniony:

     a)   członkowie oficjalnych delegacji, którzy na oficjalne zaproszenia skierowane do
          Republiki Czarnogóry uczestniczą w spotkaniach, konsultacjach, negocjacjach lub
          programach wymiany, a także w imprezach organizowanych na terytorium państw
          członkowskich przez organizacje międzyrządowe;

PL                                           15                                               PL
 ---pagebreak---      b)   przedsiębiorcy i przedstawiciele organizacji branżowych, którzy odbywają regularne
          podróże do państw członkowskich;

     c)   kierowcy przewożący towary w ruchu międzynarodowym i świadczący usługi
          transportu pasażerskiego, przemieszczający się na obszar państw członkowskich
          pojazdami zarejestrowanymi w Republice Czarnogóry;

     d)   członkowie załóg pociągów, wagonów chłodniczych i lokomotyw w pociągach
          międzynarodowych przemieszczających się na obszar państw członkowskich;

     e)   przedstawiciele wolnych zawodów biorący udział w międzynarodowych wystawach,
          konferencjach, sympozjach, seminariach lub innych podobnych imprezach, którzy
          odbywają regularne podróże do państw członkowskich;

     f)   osoby biorące udział w działaniach naukowych, kulturalnych i artystycznych, w tym
          programach uniwersyteckich i innych programach wymiany, które odbywają
          regularne podróże do państw członkowskich;

     g)   uczestnicy międzynarodowych imprez sportowych i osoby im towarzyszące w
          celach zawodowych;

     h)   dziennikarze;

     i)   uczestnicy oficjalnych programów wymiany organizowanych przez miasta
          bliźniacze;

     j)   studenci i studenci podyplomowi, którzy odbywają regularne podróże w celu
          podjęcia nauki lub odbycia szkoleń, w tym w ramach programów wymiany;

     k)   osoby zmuszone do odbywania regularnych podróży w z powodów zdrowotnych i w
          razie konieczności osoby im towarzyszące;

     l)   przedstawiciele wspólnot wyznaniowych zarejestrowanych w Republice
          Czarnogóry, którzy odbywają regularne podróże do państw członkowskich;

     m)   przedstawiciele organizacji społeczeństwa obywatelskiego, którzy odbywają
          regularne podróże do państw członkowskich w celu odbycia szkoleń, wzięcia
          udziału w seminariach i konferencjach, w tym w ramach programów wymiany;

     n)   sędziowie biorący udział w międzynarodowych programach wymiany, sympozjach,
          seminariach lub podobnych imprezach szkoleniowych, którzy regularnie podróżują
          na terytorium państw członkowskich.

     3.   Misje dyplomatyczne oraz urzędy konsularne państw członkowskich wydają wizy
          wielokrotnego wjazdu o okresie ważności co najmniej dwóch lat i co najwyżej
          pięciu lat osobom należącym do kategorii wymienionych w ust. 2 niniejszego
          artykułu, pod warunkiem że w poprzednich dwóch latach takie osoby korzystały z
          jednorocznych wiz wielokrotnego wjazdu zgodnie z przepisami prawnymi
          odwiedzanego kraju dotyczącymi wjazdu i pobytu oraz że nadal aktualne są powody
          ubiegania się o wizę wielokrotnego wjazdu.

PL                                           16                                                PL
 ---pagebreak---      4.   Całkowity czas pobytu osób, o których mowa w ust. 1-3 niniejszego artykułu, na
          terytorium państw członkowskich nie przekracza 90 dni w ciągu każdego 180-
          dniowego okresu.

                    Artykuł 6 – Opłaty za rozpatrzenie wniosku wizowego

     1.   Opłata za rozpatrzenie wniosku wizowego złożonego przez obywatela Republiki
          Czarnogóry wynosi 35 EUR.

          Wyżej wymieniona kwota może ulec zmianie zgodnie z procedurą ustanowioną w
          art. 14 ust. 4.

          W przypadku ponownego wprowadzenia przez Republikę Czarnogóry obowiązku
          wizowego dla obywateli UE opłata wizowa pobierana przez Republikę Czarnogóry
          nie może przekraczać kwoty 35 EUR bądź kwoty uzgodnionej w przypadku zmiany
          opłaty zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 14 ust. 4.

     2.   W odniesieniu do niżej wymienionych kategorii osób odstępuje się od pobierania
          opłaty za rozpatrzenie wniosku wizowego:

     a)   członkowie rządów i parlamentów krajowych, trybunałów konstytucyjnych i sądów
          najwyższych, przewodniczący sądów apelacyjnych, przewodniczący sądów
          administracyjnych i osoby wymienione w art. 5 ust. 1 lit. a), o ile nie są oni
          zwolnieni z obowiązku wizowego na mocy niniejszej umowy;

     b)   bliscy krewni – małżonkowie, dzieci (w tym przysposobione), rodzice (w tym
          opiekunowie), dziadkowie i wnukowie – odwiedzający obywateli Republiki
          Czarnogóry legalnie zamieszkujących na terytorium państw członkowskich;

     c)   członkowie oficjalnych delegacji, którzy na oficjalne zaproszenia skierowane do
          Republiki Czarnogóry uczestniczą w spotkaniach, konsultacjach, negocjacjach lub
          programach wymiany, a także w imprezach organizowanych na terytorium państw
          członkowskich przez organizacje międzyrządowe;

     d)   uczniowie, studenci, studenci podyplomowi oraz towarzyszący im nauczyciele,
          którzy odbywają podróż w celu podjęcia nauki lub odbycia szkoleń;

     e)   osoby niepełnosprawne i w razie konieczności ich opiekunowie;

     f)   osoby, które przedstawiły dowody potwierdzające konieczność wyjazdu z przyczyn
          humanitarnych, w tym w celu podjęcia pilnego leczenia, oraz osoby im
          towarzyszące, lub w celu wzięcia udziału w pogrzebie bliskiego krewnego albo
          odwiedzenia ciężko chorego bliskiego krewnego;

     g)   uczestnicy międzynarodowych imprez sportowych i osoby im towarzyszące w
          celach zawodowych;

     h)   osoby biorące udział w działaniach naukowych, kulturalnych i artystycznych, w tym
          programach uniwersyteckich i innych programach wymiany;

PL                                           17                                               PL
 ---pagebreak---      i)      uczestnicy oficjalnych programów wymiany organizowanych przez miasta
             bliźniacze;

     j)      dziennikarze;

     k)      emeryci;

     l)      sędziowie biorący udział w międzynarodowych programach wymiany, sympozjach,
             seminariach lub podobnych imprezach szkoleniowych;

     m)      przedstawiciele   wspólnot      wyznaniowych   zarejestrowanych   w   Republice
             Czarnogóry;

     n)      przedstawiciele organizacji społeczeństwa obywatelskiego podróżujący w celu
             wzięcia udziału w spotkaniach, seminariach, programach wymiany lub w celu
             odbycia szkoleń;

     o)      przedstawiciele wolnych zawodów biorący udział w międzynarodowych wystawach,
             konferencjach, sympozjach, seminariach lub innych podobnych imprezach
             odbywających się na terytorium państw członkowskich;

     p)      kierowcy przewożący towary w ruchu międzynarodowym i świadczący usługi
             transportu pasażerskiego, przemieszczający się na obszar państw członkowskich
             pojazdami zarejestrowanymi w Republice Czarnogóry;

     q)      członkowie załóg pociągów, wagonów chłodniczych i lokomotyw w pociągach
             międzynarodowych przemieszczających się na obszar państw członkowskich;

     r)      dzieci w wieku poniżej 6 lat.

               Artykuł 7 – Czas trwania procedury rozpatrywania wniosku wizowego

     1.      Misje dyplomatyczne oraz urzędy konsularne państw członkowskich podejmują
             decyzję w sprawie wniosku o wydanie wizy w ciągu 10 dni kalendarzowych od dnia
             wpłynięcia wniosku i dokumentów wymaganych do wydania wizy.

     2.      W indywidualnych przypadkach, szczególnie w razie konieczności przeprowadzenia
             dokładniejszej analizy wniosku, okres na podjęcie decyzji w sprawie wniosku
             wizowego można przedłużyć do 30 dni kalendarzowych.

     3.      W nagłych przypadkach okres na podjęcie decyzji w sprawie wniosku wizowego
             można skrócić do trzech lub mniej dni roboczych.

               Artykuł 8 – Wyjazd w przypadku zgubienia lub kradzieży dokumentów

     Obywatele Unii Europejskiej i Republiki Czarnogóry, którzy zgubili swoje dowody
     tożsamości lub którym takie dokumenty skradziono podczas pobytu na terytorium Republiki
     Czarnogóry lub państw członkowskich, mogą opuścić to terytorium na podstawie ważnego
     dowodu tożsamości upoważniającego do przekroczenia granicy, wydanego przez misję

PL                                               18                                            PL
 ---pagebreak---      dyplomatyczną lub urząd konsularny danego państwa członkowskiego lub Republiki
     Czarnogóry, bez konieczności posiadania wizy lub innego rodzaju upoważnienia.

           Artykuł 9 – Przedłużenie okresu ważności wizy w wyjątkowych okolicznościach

     Obywatelowi Republiki Czarnogóry, który nie może opuścić terytorium państwa
     członkowskiego w terminie określonym w wizie z powodów związanych z działaniem siły
     wyższej, bezpłatnie przedłuża się wizę zgodnie z przepisami państwa przyjmującego na okres
     konieczny do powrotu do państwa zamieszkania.

                               Artykuł 10 – Paszporty dyplomatyczne

     1.      Obywatele Republiki Czarnogóry będący w posiadaniu ważnego paszportu
             dyplomatycznego mogą wjechać na terytorium państw członkowskich, opuścić to
             terytorium lub przejechać przez nie tranzytem bez wizy.

     2.      Obywatele, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, mogą pozostać na
             terytorium państw członkowskich nie dłużej niż przez 90 dni w każdym 180-
             dniowym okresie.

                               Artykuł 11 – Ważność terytorialna wiz

     Z zastrzeżeniem krajowych zasad i uregulowań państw członkowskich dotyczących
     bezpieczeństwa narodowego oraz z zastrzeżeniem unijnych przepisów dotyczących wiz z
     ograniczoną ważnością terytorialną, obywatele Republiki Czarnogóry uprawnieni są do
     podróżowania w granicach terytorium państw członkowskich na takich samych zasadach, jak
     obywatele Unii Europejskiej.

                       Artykuł 12 – Wspólny Komitet ds. Zarządzania Umową

     1.      Strony powołują wspólny komitet ekspertów (dalej zwany „komitetem”), w skład
             którego wchodzą przedstawiciele Wspólnoty Europejskiej oraz Republiki
             Czarnogóry. Wspólnotę reprezentuje Komisja Wspólnot Europejskich, wspierana
             przez ekspertów z państw członkowskich.

     2.      Komitet wykonuje przede wszystkim zadania polegające na:

     a)      kontroli wykonania niniejszej umowy;

     b)      proponowaniu zmian lub uzupełnień do niniejszej umowy;

     c)      rozstrzyganiu sporów dotyczących interpretacji bądź zastosowania postanowień
             niniejszej umowy.

     3.      Posiedzenia komitetu odbywają się w miarę potrzeby na wniosek jednej ze Stron,
             przynajmniej raz w roku.

     4.     Komitet uchwala swój regulamin wewnętrzny.

PL                                               19                                               PL
 ---pagebreak---           Artykuł 13 – Niniejsza umowa w kontekście dwustronnych umów między państwami
                                członkowskimi a Republiką Czarnogóry

     1.       Od momentu wejścia w życie niniejsza umowa staje się nadrzędna wobec
              postanowień umów lub ustaleń dwustronnych lub wielostronnych zawartych między
              poszczególnymi państwami członkowskimi a Republiką Czarnogóry w zakresie, w
              jakim postanowienia tych umów i ustaleń dotyczą zagadnień objętych niniejszą
              umową.

     2.       Postanowienia dwustronnych umów lub ustaleń zawartych pomiędzy
              poszczególnymi państwami członkowskimi a Republiką Czarnogóry, podpisanych
              przed dniem 1 stycznia 2007 r., dotyczące zwolnienia z obowiązku wizowego
              posiadaczy paszportów służbowych, nadal mają zastosowanie przez okres pięciu lat
              od daty wejścia w życie niniejszej umowy, bez uszczerbku dla możliwości
              wypowiedzenia lub zawieszenia takich dwustronnych umów przez dane państwo
              członkowskie lub Republikę Czarnogóry w ciągu pięciu lat.

                               Artykuł 14 – Postanowienia końcowe

     1.       Niniejsza umowa zostaje ratyfikowana lub zatwierdzona przez Strony zgodnie z ich
              wewnętrznymi procedurami i wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca
              następującego po dniu, w którym Strony dokonają wzajemnej notyfikacji o
              zakończeniu wyżej wymienionych procedur.

     2.       Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 niniejszego artykułu niniejsza umowa wchodzi w
              życie dopiero w dniu wejścia w życie umowy o readmisji między Wspólnotą
              Europejską a Republiką Czarnogóry, jeśli dzień ten przypada po dniu, o którym
              mowa w ust. 1 niniejszego artykułu.

     3.       Niniejszą umowę zawiera się na czas nieokreślony z zastrzeżeniem możliwości jej
              wypowiedzenia zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu.

     4.       Niniejszą umowę można zmienić za pisemnym porozumieniem Stron. Zmiany
              wchodzą w życie po dokonaniu przez Strony wzajemnej notyfikacji o zakończeniu
              koniecznych w tym celu procedur wewnętrznych.

     5.       Każda ze Stron może zawiesić wykonywanie części lub wszystkich postanowień
              niniejszej umowy ze względu na porządek publiczny, ochronę bezpieczeństwa
              narodowego lub ochronę zdrowia publicznego. O decyzji w sprawie zawieszenia
              niniejszej umowy należy zawiadomić drugą Stronę nie później niż 48 godzin przed
              jej wejściem w życie. Z chwilą ustania powodów zawieszenia umowy Strona, która
              zawiesiła stosowanie niniejszej umowy, bezzwłocznie zawiadamia o tym drugą
              Stronę.

     6.       Każda ze Stron może wypowiedzieć niniejszą umowę w drodze pisemnego
              powiadomienia drugiej Strony. Niniejsza umowa przestaje obowiązywać po upływie
              90 dni od daty takiego powiadomienia.

PL                                              20                                               PL
 ---pagebreak---      Sporządzono w xxx dnia xxx r. w dwóch egzemplarzach w każdym z języków urzędowych
     Stron, przy czym każdy z tych tekstów jest jednakowo autentyczny.

     W imieniu Wspólnoty Europejskiej      W imieniu Republiki Czarnogóry

PL                                          21                                           PL
 ---pagebreak---                                           ZAŁĄCZNIK

     PROTOKÓŁ DO UMOWY DOTYCZĄCY PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, KTÓRE
     NIE W PEŁNI STOSUJĄ DOROBEK SCHENGEN

     Państwa członkowskie, które są związane dorobkiem Schengen, ale które nie wydają jeszcze
     wiz Schengen, w oczekiwaniu na stosowne decyzje Rady w tej kwestii, wydają wizy krajowe,
     których ważność terytorialna ogranicza się do ich własnego terytorium.

     Takie państwa członkowskie mogą jednostronnie uznawać wizy i zezwolenia na pobyt
     krajów obszaru Schengen wydane w związku z przejazdem tranzytem przez ich terytorium
     zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 895/2006/WE z dnia 14 czerwca 2006
     r.

     Ponieważ decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 895/2006/WE z dnia 14 czerwca 2006
     r. nie ma zastosowania do Rumunii i Bułgarii, Komisja Europejska zaproponuje podobne
     przepisy w celu umożliwienia tym krajom jednostronnego uznawania wiz Schengen i
     zezwoleń na pobyt oraz innych podobnych dokumentów wydawanych przez inne państwa
     członkowskie, które nie są jeszcze w pełni włączone do obszaru Schengen, w celu
     umożliwienia przejazdu tranzytem przez ich terytorium.

     WSPÓLNA DEKLARACJA DOTYCZĄCA DANII

     Strony przyjmują do wiadomości, że niniejsza umowa nie stosuje się do procedur wydawania
     wiz przez misje dyplomatyczne i urzędy konsularne Królestwa Danii.

     W związku z tym wskazane jest, aby władze Danii i Republiki Czarnogóry zawarły
     niezwłocznie dwustronną umowę o ułatwieniach w wydawaniu wiz krótkoterminowych na
     podobnych warunkach, jak umowa między Wspólnotą Europejską a Republiką Czarnogóry.

     WSPÓLNA DEKLARACJA DOTYCZĄCA ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA
     ORAZ IRLANDII

     Strony przyjmują do wiadomości, że niniejsza umowa nie ma zastosowania do terytorium
     Zjednoczonego Królestwa ani Irlandii.

     W związku z tym wskazane jest, aby władze Zjednoczonego Królestwa, Irlandii oraz
     Republiki Czarnogóry zawarły dwustronne umowy o ułatwieniach w wydawaniu wiz.

     WSPÓLNA DEKLARACJA DOTYCZĄCA ISLANDII I NORWEGII

     Strony przyjmują do wiadomości ścisłe związki między Wspólnotą Europejską a Norwegią i
     Islandią, w szczególności na mocy umowy z dnia 18 maja 1999 r., dotyczącej włączenia tych
     krajów we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen.

     W związku z tym wskazane jest, aby władze Norwegii, Islandii i Republiki Czarnogóry
     zawarły niezwłocznie dwustronne umowy o ułatwieniach w wydawaniu wiz
     krótkoterminowych na podobnych warunkach, jak umowa między Wspólnotą Europejską a
     Republiką Czarnogóry.

PL                                              22                                               PL
 ---pagebreak---      WSPÓLNA DEKLARACJA DOTYCZĄCA KONFEDERACJI SZWAJCARSKIEJ I
     LIECHTENSTEINU (w razie konieczności)

     Jeżeli umowa pomiędzy UE, WE i Konfederacją Szwajcarską dotycząca włączenia
     Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku
     Schengen oraz protokoły do tej umowy dotyczące Liechtensteinu wejdą w życie do czasu
     zakończenia negocjacji z Republiką Czarnogóry, podobna deklaracja zostanie wydana w
     odniesieniu do Szwajcarii i Liechtensteinu.

     DEKLARACJA WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE PONOWNEGO
     ROZWAŻENIA OBOWIĄZKU WIZOWEGO DLA POSIADACZY PASZPORTÓW
     SŁUŻBOWYCH

     Ponieważ zwolnienie posiadaczy paszportów służbowych z obowiązku wizowego,
     wprowadzone w umowach dwustronnych lub uzgodnieniach pomiędzy poszczególnymi
     państwami członkowskimi a Republiką Czarnogóry, podpisanych przed dniem 1 stycznia
     2007 r., ma zastosowanie jedynie przez okres pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszej
     umowy, bez uszczerbku dla możliwości wypowiedzenia lub zawieszenia takich umów
     dwustronnych przez dane państwo członkowskie lub Republikę Czarnogóry w ciągu pięciu
     lat, Wspólnota Europejska ponownie dokona oceny sytuacji posiadaczy paszportów
     służbowych najpóźniej w cztery lata po wejściu w życie niniejszej umowy w celu
     wprowadzenia do niej ewentualnych zmian w tym względzie zgodnie z procedurą określoną
     w art. 14 ust. 4.

     DEKLARACJA WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ DOTYCZĄCA DOSTĘPU OSÓB
     UBIEGAJĄCYCH SIĘ O WIZĘ DO MISJI DYPLOMATYCZNYCH I URZĘDÓW
     KONSULARNYCH ORAZ UJEDNOLICENIA INFORMACJI O PROCEDURACH
     WYDAWANIA WIZ KRÓTKOTERMINOWYCH I DOKUMENTÓW, JAKIE
     NALEŻY ZŁOŻYĆ WRAZ Z WNIOSKIEM O WIZĘ KRÓTKOTERMINOWĄ

     Uznając znaczenie przejrzystości dla osób ubiegających się o wizę, Wspólnota Europejska
     przypomina, że przyjęty przez Komisję Europejską w dniu 19 lipca 2006 r. wniosek
     legislacyjny w sprawie przekształcenia prawnego wspólnych instrukcji konsularnych dla
     misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych dotyczących wiz reguluje warunki dostępu
     osób ubiegających się o wizę do misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw
     członkowskich.

     W odniesieniu do informacji dla osób ubiegających się o wizę, Wspólnota Europejska uważa,
     iż należy podjąć następujące działania:

     – ogólnie należy przygotować podstawowe informacje dla wnioskodawców na temat
       procedur i warunków ubiegania się o wizę oraz na temat ich ważności;

     – Wspólnota Europejska sporządzi wykaz minimalnych wymogów, zapewniając
       wnioskodawcom z Czarnogóry spójne i jednolite informacje podstawowe oraz stosując
       wobec nich wymóg składania zasadniczo tych samych dokumentów uzupełniających.

     Wspomniane informacje, do których należy wykaz biur podróży i operatorów wycieczek
     akredytowanych w ramach lokalnej współpracy konsularnej, mają być szeroko

PL                                              23                                                PL
 ---pagebreak---      rozpowszechniane (na tablicach ogłoszeń w konsulatach, w ulotkach, na stronach
     internetowych itp.).

     Misje dyplomatyczne i urzędy konsularne państw członkowskich udzielają informacji na
     temat możliwości zastosowania w poszczególnych przypadkach ułatwień w wydawaniu wiz
     krótkoterminowych na mocy przepisów prawnych dorobku Schengen.

     DEKLARACJA WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE UŁATWIEŃ DLA
     CZŁONKÓW RODZINY I OSÓB UBIEGAJĄCYCH SIĘ O WIZĘ W DOBREJ
     WIERZE

     Wspólnota Europejska przyjmuje do wiadomości sugestię Republiki Czarnogóry dotyczącą
     rozszerzenia definicji członków rodziny, którzy powinni mieć możliwość korzystania z
     ułatwień wizowych oraz wagę, jaką Republika Czarnogóry przywiązuje do kwestii
     uproszczenia zasad przemieszczania się tych osób.

     Aby ułatwić przemieszczanie się większej liczbie krewnych (w szczególności siostrom,
     braciom i ich dzieciom) obywateli Czarnogóry legalnie zamieszkujących w państwach
     członkowskich, Wspólnota Europejska zwraca się do urzędów konsularnych państw
     członkowskich o pełne korzystanie z przewidzianych w dorobku wspólnotowym możliwości
     zapewnienia ułatwień w wydawaniu wiz tym osobom, w szczególności poprzez ograniczenie
     liczby dokumentów wymaganych od wnioskodawców, zwolnienie z opłat manipulacyjnych i
     w stosownych przypadkach wydawanie wiz wielokrotnego wjazdu.

     Ponadto Wspólnota Europejska zwraca się również do urzędów konsularnych państw
     członkowskich o pełne korzystanie z takich możliwości zapewnienia ułatwień w wydawaniu
     wiz osobom ubiegającym się o wizę w dobrej wierze.

     DEKLARACJA WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE MARYNARZY

     Zgodnie z międzynarodowymi umowami regulującymi zasady przemieszczania się członków
     załóg statków cywilnych Wspólnota Europejska zwraca się do urzędów konsularnych państw
     członkowskich o pełne korzystanie z przewidzianych w dorobku wspólnotowym możliwości
     zapewnienia ułatwień w wydawaniu wiz marynarzom z Republiki Czarnogóry. Możliwości te
     obejmują w szczególności ograniczenie liczby dokumentów wymaganych od
     wnioskodawców i wydawanie wiz wielokrotnego wjazdu.

                                              ***

PL                                             24                                             PL