				|

		52011PC0840

			Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju /* KOM/2011/0840 wersja ostateczna - 2011/0406 (COD) */

			   	UZASADNIENIE
1.           KONTEKST WNIOSKU
Liczba ludności żyjącej w ubóstwie jest w dalszym
ciągu poważnym problemem w krajach rozwijających się.
Chociaż osiągnięto znaczny postęp, większość
krajów rozwijających się nie realizuje milenijnych celów rozwoju
(MCR) w zadowalającym stopniu i nie może skutecznie wkroczyć na
drogę zrównoważonego rozwoju w każdym jego wymiarze:
gospodarczym, społecznym i środowiskowym, a jeśli chodzi o
ostatni z wymienionych – również w sferze łagodzenia zmian
klimatycznych i dostosowywania się do nich.
Sytuacja jest tym gorsza, że cały świat w dalszym
ciągu boryka się z wyzwaniami, a kraje rozwijające się
zostały poważnie dotknięte skutkami niedawnych kryzysów, które
doprowadziły między innymi do niestabilności społecznej i
gospodarczej, wzrostu migracji, braku bezpieczeństwa
żywnościowego i zwiększonej podatności na zewnętrzne
wstrząsy. Coraz powszechniej uznaje się, że środowisko i
zasoby naturalne, niezbędne dla zrównoważonego rozwoju
społeczno-gospodarczego, są coraz bardziej zagrożone z powodu
zmiany klimatu i szybkiego wzrostu liczby ludności. Może to
doprowadzić do pogorszenia i tak już niestabilnej sytuacji w wielu
krajach rozwijających się oraz do wzrostu ryzyka zniweczenia pewnych,
już osiągniętych rezultatów w dziedzinie rozwoju.
Unia Europejska w dalszym ciągu angażuje się w
działania mające pomóc krajom rozwijającym się
zmniejszyć, a docelowo – wyeliminować ubóstwo. Aby
osiągnąć ten cel, ustanowiono rozporządzenie w sprawie
Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (zwanego dalej
„rozporządzeniem w sprawie DCI”) na lata 2007–2013, którego podstawowym i
nadrzędnym celem jest zwalczanie ubóstwa w krajach i regionach
partnerskich. Obejmuje on trzy kategorie programów: (i) dwustronne i regionalne
programy geograficzne dotyczące współpracy z krajami Azji, Ameryki
Łacińskiej, Azji Środkowej, Bliskiego Wschodu i Afryki
Południowej; (ii) programy tematyczne uwzględniające takie
zagadnienia, jak inwestowanie w ludzi, środowisko i zrównoważone
gospodarowanie zasobami naturalnymi, między innymi energią, podmioty
niepaństwowe i władze lokalne, bezpieczeństwo
żywnościowe oraz migrację i azyl; oraz (iii) środki
towarzyszące przeznaczone dla krajów będących producentami cukru.
Obecnie obowiązujące rozporządzenie w sprawie DCI traci moc
w dniu 31 grudnia 2013 r. W wyniku różnych przeglądów
Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju stwierdzono, że
wniósł on ogólną wartość dodaną i miał swój
wkład w realizację milenijnych celów rozwoju, jednak zidentyfikowano
również pewne niedociągnięcia. Nowe wyzwania, a także
priorytety określone w strategii „Europa 2020” i najnowszej polityce UE na
rzecz rozwoju skłoniły Komisję do przedstawienia propozycji
dokonania przeglądu i dostosowania rozporządzenia w sprawie DCI
zgodnie z komunikatem „Budżet z perspektywy strategii »Europa 2020«” z
dnia 29 czerwca 2011 r. oraz „Zwiększanie wpływu unijnej polityki
rozwoju – Program działań na rzecz zmian” z dnia 13 października
2011 r.
2.           WYNIKI KONSULTACJI Z
ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW
Konsultacje społeczne
Komisja przeprowadziła konsultacje
społeczne na temat przyszłego finansowania działań
zewnętrznych UE w okresie od 26 listopada 2010 r. do 31 stycznia
2011 r. Zostały one przeprowadzone w oparciu o kwestionariusz
internetowy, któremu towarzyszył dokument ramowy zatytułowany „Za
pomocą jakich instrumentów UE powinna finansować działania
zewnętrzne po 2013 r.?”. Na ogół respondenci w swoich odpowiedziach
nie wyrażali potrzeby wprowadzenia istotnych zmian do obecnej struktury
istniejących instrumentów. Niemniej jednak zwrócili uwagę na kilka
kwestii, które zostały odpowiednio uwzględnione podczas opracowywania
nowego rozporządzenia w sprawie DCI:
·
Większość respondentów (70 %)
stwierdziła, że interwencje finansowe podejmowane przez UE przyniosły
znaczącą wartość dodaną. Respondenci stwierdzili,
że UE powinna dobrze wykorzystać przewagę komparatywną,
którą zawdzięcza swojej obecności na arenie
międzynarodowej, rozległemu doświadczeniu, ponadnarodowemu
charakterowi i roli jako organizacji ułatwiającej koordynację.
·
Niemal wszyscy respondenci (92 %) poparli
koncepcję bardziej zróżnicowanego podejścia, dostosowanego do
sytuacji kraju beneficjenta, w celu zwiększenia wpływu instrumentów
finansowych UE. W ten sposób rozróżnienie pomiędzy krajami
beneficjentami zostanie silniej zaznaczone.
·
Szerokie poparcie wśród respondentów
zyskała koncepcja uzależnienia warunków pomocy od sytuacji w kraju
beneficjenta w dziedzinie poszanowania praw człowieka, mniejszości,
dobrych rządów i różnorodności form wyrazu kulturowego
(78 %) oraz od jakości jego polityki, a także od zdolności
i gotowości do wdrażania stabilnej polityki (63 %). W
proponowanym rozporządzeniu uznaje się znaczenie narodowych planów
rozwoju i wspólnie wypracowanych strategii UE jako podstawy do współpracy.
Kładzie się w nim także nacisk na podstawowe wartości i
zasady UE, a tym samym wzmacnia warunkowość i wzajemną
odpowiedzialność.
·
Zdecydowana większość respondentów
popiera większą elastyczność w realizacji
działań, w szczególności mających na celu
rozwiązywanie problemów transregionalnych, którą ich zdaniem
utrudniają „ograniczenia geograficzne” poszczególnych instrumentów (EFR
ogranicza się do krajów AKP, Instrument Finansowania Współpracy na
rzecz Rozwoju – do Ameryki Łacińskiej, Azji, Azji Środkowej,
Bliskiego Wschodu i Afryki Południowej, a ENPI – do krajów
sąsiedzkich). W proponowanym rozporządzeniu przewiduje się
realizację przedsięwzięć o znaczeniu transregionalnym i
grupuje się różne osie tematyczne w celu zwiększenia
elastyczności i uproszczenia realizacji działań.
·
Większość respondentów uznała,
że wspólne planowanie i współfinansowanie z państwami
członkowskimi (i ewentualnie z krajami beneficjentami) mogłoby
przyczynić się do zwiększenia skuteczności i spójności
działań zewnętrznych UE, uproszczenia procesu udzielania pomocy
i zmniejszenia ogólnych kosztów transakcji. Ta kwestia została
należycie uwzględniona w proponowanym rozporządzeniu.
Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy
specjalistycznej
Komisja przeprowadziła wewnętrzny
przegląd różnych sprawozdań (z ocen, audytów, badań,
śródokresowych przeglądów). Podczas przeglądu zwracała
uwagę na te elementy, które działały skutecznie oraz na te,
które się nie sprawdziły i wyciągnęła wnioski do
wykorzystania w czasie opracowania instrumentów finansowych.
W wyniku przeglądu okazało się,
że obecny Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju
przyczynił się do realizacji milenijnych celów rozwoju w krajach
rozwijających się. Dzięki możliwym do zastosowania form
wdrożenia tego instrumentu, takich jak wsparcie budżetowe i
„podejście sektorowe”, stworzono warunki dla ściślejszej
współpracy z krajami partnerskimi i bardziej efektywnego podziału
pracy poprzez współfinansowanie z innymi darczyńcami.
Niemniej jednak podczas przeglądu
zidentyfikowano kilka niedociągnięć.
·
Różne obszary polityki wewnętrznej UE w
coraz większym stopniu stają się częścią
działań zewnętrznych UE. Zgodnie ze strategią „Europa 2020”
i traktatem lizbońskim istniała potrzeba zapewnienia wzajemnego
wzmocnienia działań wewnętrznych i zewnętrznych.
Istniejąca struktura była nieodpowiednia, by Komisja mogła
podejmować skuteczne interwencje na zadowalającą skalę.
Zgrupowanie różnych osi tematycznych w jednej kategorii w znacznej mierze
przyczyni się do poprawy sytuacji.
·
Niektóre programy tematyczne były zbyt
fragmentaryczne, by za ich pomocą można było reagować na
sytuacje kryzysowe na świecie (np. kryzys związany z cenami
żywności, ptasią grypą) lub wypełniać międzynarodowe
zobowiązania podjęte na najwyższym szczeblu politycznym (np. w
dziedzinie różnorodności biologicznej i zmiany klimatu). Do
korzystania z koperty tematycznej potrzebna była zatem większa
elastyczność poprzez grupowanie różnych programów tematycznych
oraz umożliwienie spójniejszego i bardziej kompleksowego długoterminowego
zaangażowania w proces dostarczania globalnych dóbr publicznych i
reagowania na wyzwania o skali światowej, a także na różne
wstrząsy, których negatywne skutki dotykają najbiedniejszych.
·
Obecne rozporządzenie w sprawie DCI obejmuje
wiele krajów rozwijających się, od krajów najsłabiej
rozwiniętych po kraje o średniowysokich dochodach. W związku z
zaznaczającym się od niedawna wzrostem różnic między
krajami partnerskimi pod względem gospodarczym i społecznym oraz
pojawieniem się nowych celów zaistniała konieczność
lepszego różnicowania przydziału środków. W proponowanym nowym
rozporządzeniu przewiduje się dalsze wytyczne dotyczące takiego
różnicowania poprzez umożliwienie UE przyznawania dotacji tam, gdzie
są one najbardziej potrzebne i gdzie będą miały
największy wpływ. W celu dopełnienia kombinacji polityki
budżetowej i monetarnej Komisja proponuje utworzenie nowego instrumentu
(Instrumentu Partnerstwa), za pomocą którego można będzie
realizować cele wykraczające poza sferę pomocy rozwojowej w czystej
postaci.
·
Wspieranie transregionalnych inicjatyw okazało
się trudne z uwagi na obecną strukturę instrumentów pomocy
zewnętrznej. Taka sytuacja wystąpiła szczególnie w związku
z realizacją wspólnej strategii Afryka-UE. Nowe rozporządzenie w
sprawie DCI stanowi lepszą podstawę prawną realizacji
wspomnianej strategii.
·
Przepisy obecnie obowiązującego
rozporządzenia w sprawie DCI, dotyczące krajów niestabilnych i krajów
znajdujących się w sytuacjach pokryzysowych, są
niewystarczające: w niedostatecznym stopniu uznaje się w nich
potrzebę wspierania procesów politycznych przyczyniających się
do wzmocnienia praworządności i sprawowania rządów. Do
reagowania na wyzwania związane z transformacją potrzebny jest zestaw
rozwiązań stosowanych na poziomie krajowym, na podstawie konkretnych
potrzeb i w powiązaniu ze wspólną strategią (podejście
holistyczne). W nowym rozporządzeniu lepiej uwzględnia się te
wyzwania i eliminuje się problem sztywnego podejścia do procesu podejmowania
decyzji w sprawie przyznawania funduszy, programowania i realizacji
działań.
·
W obecnym rozporządzeniu w sprawie DCI
uwzględnia się indykatywny przydział środków dla
każdego regionu i nie przewiduje się pozostawienia nieprzydzielonych
środków. W związku z tym mniejsza jest możliwość
uruchamiania środków w celu reagowania na nieprzewidziane potrzeby (nowe
priorytety polityczne, klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane
przez człowieka itd.). W nowym rozporządzeniu proponuje się
pozostawienie pewnej puli nieprzydzielonych środków do wykorzystania w
razie konieczności podjęcia reakcji na nieprzewidziane zdarzenia.
·
I wreszcie, obecny proces programowania i
wdrażania Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju
został oceniony jako zbyt skomplikowany. Nie zapewnia możliwości
dostosowywania cyklu programowania UE do cyklu jej partnerów ani
ułatwiania programowania wspólnie z państwami członkowskimi
bądź wprowadzania w razie potrzeby szybkich zmian. Wszystkie te
niedociągnięcia zostały bezpośrednio skorygowane w nowym
rozporządzeniu w sprawie DCI.
Ocena skutków
Komisja przeprowadziła ocenę
skutków, w której przeanalizowała 3 podstawowe warianty polityki:
utrzymanie dotychczasowego rozporządzenia w sprawie DCI bez żadnych
zmian (wariant 1) oraz dwie możliwości zmiany tego rozporządzenia,
uwzględniające każdy problem zidentyfikowany w obecnym
Instrumencie Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (wariant 2A i 2B).
Wariant 1 nie
został przyjęty, ponieważ nie umożliwiłby
rozwiązania zidentyfikowanych problemów. Wersje A i B wariantu 2
pozwolą rozwiązać te problemy w różnym stopniu, a
każda z nich będzie miała szczególne polityczne i inne
konsekwencje. W ocenie skutków stwierdzono, że wersja B jest lepsza,
ponieważ:
·
pozwala dostosować cele Instrumentu
Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju do najnowszych trendów w polityce
UE na rzecz rozwoju;
·
pozwala dokonywać wyraźnego
rozróżnienia między krajami partnerskimi;
·
pozwala uwzględnić kwestie dobrych
rządów, demokracji, praw człowieka i praworządności w
procesie udzielania unijnej pomocy;
·
ułatwia realizację wspólnej strategii
Afryka-UE;
·
umożliwia usprawnienie programów tematycznych
w celu zapewnienia niezbędnej elastyczności;
·
zapewnia elastyczne mechanizmy w celu
ułatwiania skuteczniejszego reagowania przez UE na szybko zmieniające
się okoliczności w państwach znajdujących się w
sytuacji kryzysowej, pokryzysowej i niestabilności;
·
pozwala zwiększyć elastyczność
w przyznawaniu funduszy; oraz
·
umożliwia poprawę skuteczności
unijnej pomocy poprzez uproszczenie i uelastycznienie procedur programowania i
realizacji działań, ułatwienie wspólnego programowania i
dostosowanie unijnej pomocy do cykli programowania krajów partnerskich.
3.           ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU
W części piątej tytuł III
rozdział 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ustanawia się
ramy prawne współpracy z krajami i regionami partnerskimi. Proponowane
rozporządzenie w sprawie DCI, którego podstawą jest w
szczególności art. 209 ust. 1 Traktatu, jest przedstawione przez
Komisję zgodnie z procedurą określoną w art. 294.
Ogólne ramy polityki, kierunki i najważniejsze wskazówki dotyczące
wprowadzania w życie niniejszego rozporządzenia zostały
określone we wspólnym oświadczeniu Rady i przedstawicieli rządów
państw członkowskich, zebranych w ramach Rady, Parlamentu
Europejskiego i Komisji, w sprawie polityki rozwojowej Unii Europejskiej:
„Konsensus Europejski” z dnia 20 grudnia 2005 r. oraz w komunikacie z dnia 13
października 2011 r. „Zwiększanie wpływu unijnej polityki
rozwoju – Program działań na rzecz zmian”; stanowią je
również wszelkie przyszłe komunikaty określające podstawowe
kierunki i zasady unijnej polityki na rzecz rozwoju, wynikające z nich
konkluzje, a także dokumenty wprowadzające zmiany.
Unia Europejska,
dzięki swojej wyjątkowej bezstronności, ma warunki do udzielania
części unijnej pomocy zewnętrznej w imieniu państw
członkowskich i wspólnie z nimi; ma też zapewnioną
większą wiarygodność w krajach, w których podejmuje
działania. Wiele państw członkowskich nie ma możliwości
lub woli tworzenia globalnych instrumentów zewnętrznych. Interwencja na
szczeblu UE jest zatem najlepszym sposobem na promowanie ogólnych interesów i
wartości UE na całym świecie i zapewnienie jej obecności na
arenie międzynarodowej. Unia Europejska, której 27 państw
członkowskich działa w ramach wspólnej polityki i wspólnych
strategii, dysponuje masą krytyczną umożliwiającą
reagowanie na wyzwania o globalnym wymiarze, w szczególności w odniesieniu
do realizacji milenijnych celów rozwoju. Jako że cele proponowanego
rozporządzenia nie mogą być osiągnięte w sposób
wystarczający przez same państwa członkowskie i ze względu
na skalę i zasięg działań mogą być lepiej
realizowane na poziomie UE, Unia może przyjąć środki,
zgodnie z zasadą pomocniczości ustanowioną w art. 5
Traktatu.
Proponowane nowe rozporządzenie pozwala
również wzmocnić zdolność koordynacji i ułatwia
programowanie wspólnie z państwami członkowskimi, a także
zapewnia efektywny podział pracy i skuteczne udzielanie pomocy. Polityka
UE na rzecz rozwoju oraz polityka państw członkowskich w tej
dziedzinie muszą się wzajemnie uzupełniać i wzmacniać.
W tym celu unijna pomoc powinna koncentrować się tam, gdzie może
mieć największy wpływ, przy uwzględnieniu
możliwości działania w skali globalnej i reagowania na wyzwania
światowe. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, ustanowioną w
art. 5 Traktatu, proponowane nowe rozporządzenie nie wykracza poza
to, co jest konieczne do osiągnięcia jego celów.
Proponowane nowe rozporządzenie
będzie obowiązywać z uwzględnieniem zewnętrznego
wymiaru priorytetów polityki sektorowej UE, zapewniając koordynację i
wzmacniając synergie, zgodnie z celami ustalonymi w rozporządzeniu
oraz wyżej wspomnianymi ramami polityki i ramami prawnymi.
4.           WPŁYW NA BUDŻET
Komisja proponuje przeznaczyć 96 mld euro
na instrumenty działań zewnętrznych na lata 2014–2020[1]. Proponowany przydział
środków na DCI wynosi 23 294,7 mln euro. Orientacyjne roczne
zobowiązania budżetowe w związku z DCI podano w tabeli
poniżej. Indykatywne przydziały finansowe według poszczególnych programów
DCI podano w załączniku VII do niniejszego rozporządzenia.
Planuje się, że nie mniej niż 50 % środków przyznanych
na program zapewniania globalnych dóbr publicznych i reagowania na wyzwania o
skali światowej przeznaczy się na działania związane ze
zmianą klimatu i ochroną środowiska[2], a co najmniej 20 % na
przedsięwzięcia na rzecz włączenia i rozwoju
społecznego. Zgodnie z komunikatem „Zwiększanie wpływu unijnej
polityki rozwoju – Program działań na rzecz zmian”, przewiduje
się utrzymanie wsparcia na rzecz włączenia i rozwoju
społecznego na poziomie co najmniej 20 % unijnej pomocy rozwojowej. I
wreszcie, niniejsze rozporządzenie ma się przyczynić do
osiągnięcia celu, którym jest – zgodnie z komunikatem Komisji
„Budżet z perspektywy strategii »Europa 2020«” – przeznaczenie w
budżecie UE co najmniej 20 % na działania w dziedzinie klimatu i
związane z przekształcaniem społeczeństwa Europy w
społeczeństwo niskoemisyjne i odporne na zmianę klimatu.
Aby zapewnić przewidywalność,
udostępnione zostanie finansowanie działalności w zakresie
kształcenia wyższego w państwach trzecich w kontekście
programu „Erasmus dla wszystkich”, zgodnie z celami działań
zewnętrznych UE poprzez 2 wieloletnie alokacje pokrywające jedynie
odpowiednio pierwsze 4 lata i pozostałe 3 lata. Finansowanie to
odzwierciedlone będzie w wieloletnim programowaniu indykatywnym DCI
zgodnie z określonymi potrzebami i priorytetami państw, których to
dotyczy. Alokacje mogą podlegać zmianie w przypadku poważnych
nieprzewidzianych okoliczności lub ważnych zmian politycznych,
zgodnie z priorytetami UE dotyczącymi działań zewnętrznych.
Do wykorzystania tych funduszy zastosowanie mieć będą przepisy
rozporządzenia UE nr [--]„Erasmus dla wszystkich” Parlamentu Europejskiego
i Rady ustanawiającego program „Erasmus dla wszystkich”[3].
 Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju* || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || 2014-2020
 2 716,7 || 2 903.1 || 3 100.3 || 3 308.7 || 3 525.3 || 3 751.7 || 3 989 || 23 294.7
*Według obecnych
cen w mln EUR
5.           GŁÓWNE ELEMENTY
Uproszczenie
Priorytetem dla
Komisji w związku z niniejszym nowym rozporządzeniem, tak jak w
innych programach w kontekście wieloletnich ram finansowych, jest
uproszczenie środowiska regulacyjnego i ułatwienie dostępu do
unijnej pomocy krajom i regionom partnerskim, organizacjom społeczeństwa
obywatelskiego, MŚP itd., w zakresie, w jakim przyczyniają się
one do realizacji celów tego rozporządzenia.
Instrumenty
działań zewnętrznych zostaną uproszczone poprzez
precyzyjniejsze zdefiniowanie i ograniczenie wzajemnego nakładania
się, tak aby każdy z nich można było powiązać z
wyraźnie określonymi celami polityki.
Uproszczenie i
zmniejszenie kosztów transakcji dla krajów i regionów partnerskich zostanie
osiągnięte także poprzez elastyczne procedury programowania
pozwalające na stosowanie zasad skuteczności pomocy. Na przykład
Unia może dostosować się do narodowych planów rozwoju krajów
partnerskich, eliminując w ten sposób konieczność negocjowania
przez kraje partnerskie unijnych dokumentów strategicznych przyjmowanych przez
Komisję i umożliwiając przeprowadzenie bardziej ukierunkowanej
analizy, która może być włączona do wieloletniego dokumentu
programowego. Istnieje również możliwość wzmocnienia
koordynacji działań darczyńców i podziału pracy poprzez
programowanie wspólnie z państwami członkowskimi.
Przepisy
wykonawcze zawarte są w rozporządzeniu (UE) nr [--] Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia [--] ustanawiającym wspólne zasady i procedury
wdrażania unijnych instrumentów działań zewnętrznych.
Różnicowanie
Zróżnicowane podejście przedstawione
w komunikacie zatytułowanym „Zwiększanie wpływu unijnej polityki
rozwoju - Program działań na rzecz zmian” ma na celu zwiększenie
wpływu unijnej współpracy na rzecz rozwoju poprzez skoncentrowanie
jej zasobów tam, gdzie są one najbardziej potrzebne dla ograniczania
ubóstwa i gdzie mogłyby mieć największy wpływ. Program
należy realizować po pierwsze w kategoriach
kwalifikowalności do programów dwustronnej współpracy na rzecz
rozwoju, a po drugie w kategoriach przyznania pomocy.
Zasadniczo kraje o dochodach wysokich,
średnio-wysokich i inne duże kraje o średnich dochodach, które
podążają drogą zrównoważonego rozwoju lub mają
dostęp do znacznych zasobów krajowych i zewnętrznych przeznaczonych
na finansowanie ich własnych strategii rozwoju, nie kwalifikowałyby
się już do programów pomocy dwustronnej. Świat się rozwija:
sporządzona przez OECD/DAC lista odbiorców oficjalnej pomocy rozwojowej
(zmieniona w 2011 r.) pokazuje, że ponad 20 krajów awansowało z
kategorii niskich dochodów do średnich dochodów lub z kategorii średnio-niskich
dochodów do średnio-wysokich w oparciu o DNB na osobę. Jest to
oczywiście tylko jeden ze wskaźników i w stosowaniu zasady
różnicowania przydziałów pomocy należy również brać
pod uwagę rozwój społeczny, zależność od pomocy i inne
aspekty, w tym dynamikę procesu rozwoju.
Zwłaszcza wiele krajów o średnich
dochodach odgrywa nową, coraz większą rolę na poziomie
regionalnym lub globalnym. Unia Europejska powinna zatem dostosować
charakter naszych stosunków z tymi krajami, łącznie z priorytetami i
instrumentami współpracy. Nie powinno to doprowadzić do
osłabienia naszych stosunków, lecz raczej do unowocześnienia zestawu
instrumentów. Unia Europejska powinna angażować się w nowe
partnerstwa z krajami, które przestają się kwalifikować do
programów pomocy dwustronnej, przede wszystkim w oparciu o programy regionalne
i tematyczne w ramach nowego DCI, tematyczne instrumenty finansowania
działań zewnętrznych UE i nowy Instrument Partnerstwa.
Akty delegowane
Proponuje
się zwiększenie elastyczności w drodze stosowania aktów
delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu, aby umożliwić
wprowadzanie zmian niektórych – innych niż istotne – elementów
rozporządzenia, które mają wpływ na przyszłe programowanie
(np. załączników dotyczących kwalifikujących się
krajów, obszarów współpracy i indykatywnego przydziału środków
finansowych na dany program na lata 2014–2020).
Szczegółowe wyjaśnienie
Ta
część zawiera szczegółowe wyjaśnienie głównych
koncepcji nowego rozporządzenia w sprawie DCI, leżących u
podstaw każdego z proponowanych artykułów.
(0)          Przedmiot i zakres (art. 1
tytuł I)
Jedyna proponowana zmiana w art. 1 polega na
włączeniu programu panafrykańskiego w zakres
rozporządzenia.
W ten sposób rozporządzenie obejmuje
wszystkie rozwijające się kraje, terytoria i regiony, z
wyjątkiem krajów kwalifikujących się do korzystania z
instrumentu przedakcesyjnego.
(1)          Cele i zasady ogólne
(tytuł II) – art. 2 i 3
Artykuł 2 (Cele i kryteria
kwalifikowalności) określa podstawowe i
nadrzędne cele rozporządzenia oraz cechy unijnych programów
geograficznych i tematycznych w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju.
Cele te są zgodne z art. 208 Traktatu oraz wyżej wymienionym
komunikatem Komisji „Budżet z perspektywy strategii »Europa 2020«” i
komunikatem „Zwiększanie wpływu unijnej polityki rozwoju – Program
działań na rzecz zmian”.
W tym artykule przewiduje się wspieranie
wszelkich form współpracy z krajami rozwijającymi się. Ustanawia
się w nim wymóg spełnienia kryteriów oficjalnej pomocy rozwojowej
(ODA), określonych przez OECD/DAC, z zastrzeżeniem ewentualnych wyjątków
w przypadku programów tematycznych i panafrykańskich. W programach tych
przewiduje się 10% margines elastyczności w przypadku
działań niewchodzących w skład oficjalnej pomocy rozwojowej
na pokrycie wydatków, które, jakkolwiek ściśle rzecz biorąc nie
stanowią części oficjalnej pomocy rozwojowej, mogą być
jednak wymagane do właściwego wykonania działań w ramach
tych programów.
Artykuł 3 (Zasady ogólne) zawiera główne zasady wprowadzania w życie
rozporządzenia, zgodnie z którymi szczególną uwagę zwraca
się na demokrację, poszanowanie praw człowieka i podstawowych
wolności oraz praworządność; stosuje się
zróżnicowane podejście do krajów partnerskich, przy
uwzględnieniu ich potrzeb, możliwości i zdolności,
zobowiązań i osiąganych wyników, a także potencjalnego
wpływu unijnej pomocy; zwraca się uwagę na kluczowe zagadnienia
przekrojowe (np. równość płci i wzmocnienie pozycji kobiet); na
zapewnianie większej spójności z innymi obszarami działań
zewnętrznych Unii; na poprawę koordynacji działań z
państwami członkowskimi i innymi darczyńcami dwustronnymi lub
wielostronnymi oraz na proces rozwoju prowadzony przez kraj i region partnerski
zgodnie z zasadą wzajemnej odpowiedzialności, w drodze stosowania
otwartego i partycypacyjnego podejścia do kwestii rozwoju oraz za
pomocą skutecznych i innowacyjnych form i instrumentów współpracy,
zgodnie z najlepszymi praktykami OECD/DAC – i tym samym wnosi się
wkład na rzecz poprawy skuteczności pomocy oraz ograniczania
nakładania się i dublowania działań.
(2)          Programy geograficzne i
tematyczne (tytuł III) – art. 4 do 9
Artykuł 4 (Wprowadzanie w życie
unijnej pomocy) zawiera opis rodzajów programów, w
ramach których będzie udzielana unijna pomoc.
Artykuł 5 (Programy geograficzne) obejmuje możliwe obszary współpracy i dokonuje się w
nim rozróżnienia między współpracą regionalną a
dwustronną. Zastosowanie będzie miała zasada różnicowania
przydziałów pomocy, określona w art. 3. W związku z tym
dwustronna pomoc na rzecz rozwoju byłaby udzielana tym krajom partnerskim,
które jej najbardziej potrzebują i nie mają niezbędnej
zdolności finansowej umożliwiającej im działanie na rzecz
własnego rozwoju. Ponadto przy stosowaniu zasady różnicowania
przydziałów pomocy bierze się pod uwagę potencjalny wpływ
unijnej pomocy w krajach partnerskich. Kraje partnerskie, które korzystają
z dwustronnej pomocy na rzecz rozwoju, są wymienione w
załączniku III. Załącznik ten nie obejmuje krajów, które
„przestały się kwalifikować” na podstawie następujących
kryteriów: kraje partnerskie, których PKB stanowi ponad 1 %
światowego PKB lub kraje o średnio-wysokich dochodach, zgodnie z
opracowaną przez OECD/DAC listą odbiorców oficjalnej pomocy
rozwojowej (ODA) są zasadniczo wykluczone; niemniej jednak w związku
z ich potrzebami i możliwościami stosuje się dodatkowe kryteria,
takie jak wskaźnik rozwoju społecznego, wskaźnik
wrażliwości ekonomicznej czy zależność od pomocy, jak
również wzrost gospodarczy i bezpośrednie inwestycje zagraniczne. Pod
uwagę bierze się również wiarygodność dostępnych
danych.
Jednakże wszystkie kraje partnerskie,
wymienione w załączniku I, mogą nadal korzystać z programów
regionalnych i tematycznych.
W rozporządzeniu nie ogranicza się
obszarów współpracy UE ani jej interwencji. Każdy wykaz takich
obszarów ma jedynie charakter przykładowy. Obszary działania
można wybierać, ponieważ mają one istotne znaczenie dla
realizacji celów określonych w Traktacie, wypełniania
międzynarodowych obowiązków i zobowiązań UE lub realizacji
konkretnych celów przewidzianych w umowach z krajami i regionami partnerskimi.
Niemniej jednak należy je proponować w odniesieniu do celu UE, jakim
jest koncentracja pomocy, w celu zagwarantowania, że polityka UE i
polityka państw członkowskich będą się wzajemnie
uzupełniać zgodnie z wymogiem ustanowionym w art. 208 Traktatu[4] oraz w świetle komunikatów
Komisji (w szczególności komunikatu Komisji „Program działań na
rzecz zmian”) i odpowiednich rezolucji Rady i Parlamentu.
Artykuł 6 (Programy tematyczne) obejmuje programy tematyczne, których ogólne cele i zakres
będą spójne z ogólnym celem i zakresem niniejszego
rozporządzenia, a także warunki, na jakich te programy tematyczne
będą realizowane.
Artykuł 7 (Globalne dobra publiczne i
wyzwania o skali światowej) zawiera opis programu
tematycznego „Globalne dobra publiczne i wyzwania o skali światowej”,
który w sposób elastyczny i przekrojowy będzie się koncentrował
na głównych globalnych dobrach i wyzwaniach o skali światowej.
Najważniejsze obszary działań, które będą realizowane
w ramach tego programu, zostały określone w załączniku V i
są to między innymi działania w dziedzinie ochrony
środowiska i zwalczania zmiany klimatu, zrównoważonej energii[5], rozwoju społecznego (z
uwzględnieniem zdrowia, edukacji, równouprawnienia płci, miejsc
pracy, umiejętności, ochrony socjalnej i włączenia
społecznego, jak również aspektów związanych z rozwojem
gospodarczym, takich jak wzrost, zatrudnienie, handel i angażowanie
sektora prywatnego) bezpieczeństwa żywnościowego oraz migracji i
azylu. Ten program tematyczny umożliwi podejmowanie szybkiej reakcji na
nieprzewidziane zdarzenia i sytuacje kryzysowe o skali światowej (np.
kryzys cen żywności, ptasia grypa). Przyczyni się on do
ograniczenia fragmentacji w dziedzinie unijnej współpracy na rzecz rozwoju
i pozwoli na odpowiednie wzmocnienie i zapewnienie spójności
działań wewnętrznych i zewnętrznych.
Artykuł 8 (Organizacje
społeczeństwa obywatelskiego i władze lokalne) zawiera opis programu tematycznego dotyczącego organizacji
społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych, który opiera
się na dotychczasowym programie dla podmiotów niepaństwowych i
władz lokalnych. Cel tego programu został bardziej precyzyjnie
określony, przy czym zwrócono większą uwagę na rozwój
potencjału organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz
lokalnych. W ramach programu będzie się wspierać inicjatywy na
rzecz społeczeństwa obywatelskiego sprzyjającego
włączeniu społecznemu i jego upodmiotowieniu, a także
władze lokalne oraz działania związane ze zwiększaniem
świadomości i mobilizacją w kwestiach związanych z
rozwojem, a także służące wzmacnianiu zdolności do
dialogu politycznego w sprawach dotyczących rozwoju.
Artykuł 9 (Program panafrykański) zawiera opis programu panafrykańskiego, który jest opracowywany w
celu realizacji wspólnej strategii Afryka-UE (JAES). Program ten będzie
komplementarny i spójny z innymi instrumentami finansowymi, w
szczególności z Europejskim Instrumentem Sąsiedztwa (ENI),
Europejskim Funduszem Rozwoju (EFR) i programami tematycznymi w ramach DCI. ENI
i EFR koncentrują się na interwencjach na poziomie regionalnym lub
krajowym w Afryce, program panafrykański natomiast jest wykorzystywany do
udzielania szczególnego wsparcia na rzecz celów JAES, a zwłaszcza wsparcia
dla działań o charakterze transregionalnym, kontynentalnym i transkontynentalnym,
jak również stosownych inicjatyw JAES na arenie światowej. Program
panafrykański będzie przebiegał w ścisłej
współpracy/współdziałaniu z innymi instrumentami i będzie
się koncentrował na konkretnych inicjatywach uzgodnionych w ramach
JAES i jej planów działania, na które nie można pozyskać
środków z innych źródeł finansowania, co będzie
gwarantowało konieczną spójność i synergię oraz
pozwoli zapobiec dublowaniu i nakładaniu się działań.
(3)          Programowanie i
przydział środków finansowych (tytuł IV) – art. 10 do 14
Artykuł 10 (Ramy ogólne programowania
i przydziału środków finansowych) ustanawia
ogólne ramy tworzenia programów geograficznych i tematycznych, jak również
przyznawania środków na podstawie niniejszego rozporządzenia. Do tych
celów stosowane będą kryteria przydziału określone w art. 3
ust. 2. Państwa członkowskie będą w pełni
angażowane w proces programowania, w związku z potrzebą
zapewnienia synergii i komplementarności ich działań oraz
działań Unii. W procesie konsultacji będą również
uczestniczyć inni darczyńcy i partnerzy w dziedzinie rozwoju, jak i
przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego oraz władz
lokalnych i regionalnych.
W ust. 4 przewiduje się pozostawienie
pewnej puli środków nieprzydzielonych w celu zwiększenia
elastyczności instrumentu i zapewnienia możliwości reagowania na
nieprzewidziane zdarzenia (nowe priorytety polityczne, klęski
żywiołowe lub katastrofy spowodowane przez człowieka itd.).
Artykuł 11 (Dokumenty programowe
programów geograficznych) zawiera wymóg i zasady
sporządzania dokumentów strategicznych dla krajów i regionów
otrzymujących indykatywny przydział środków na mocy niniejszego
rozporządzenia oraz opracowywanych na ich podstawie wieloletnich programów
indykatywnych. W artykule tym określa się również wyjątki,
w przypadku których dokument strategiczny nie musi być opracowany, w celu
uproszczenia procesu programowania i sprzyjania programowaniu wspólnie z
państwami członkowskimi oraz dostosowania do narodowych programów
krajów rozwijających się.
W celu zapewnienia odpowiedzialności
krajów za proces oraz przestrzegania zasad skuteczności pomocy dokumenty
strategiczne będą sporządzane w oparciu o dialog z krajami i
regionami partnerskimi, z odpowiednim udziałem przedstawicieli
społeczeństwa obywatelskiego oraz władz regionalnych i
lokalnych. Państwa członkowskie i inni darczyńcy będą
uczestniczyć zgodnie z art. 10 ust. 3.
W artykule tym przewiduje się
również możliwość posiadania wspólnego dokumentu ramowego,
w którym zostałaby określona kompleksowa strategia Unii,
obejmująca politykę na rzecz rozwoju.
Opracowane wieloletnie programy indykatywne
mogą opierać się na dowolnych dokumentach programowych
określonych w tym artykule, poza przypadkami, gdy łączna kwota
przyznanych środków nie przekracza 30 mln EUR. Wieloletnie programy
indykatywne można dostosować na podstawie przeglądów
śródokresowych lub przeglądów ad hoc, dotychczas zrealizowanych
celów, a także w świetle nowo zidentyfikowanych potrzeb, na
przykład związanych z sytuacją kryzysową, pokryzysową
i niestabilności.
Artykuł 12 (Programowanie dla krajów
znajdujących się w sytuacji kryzysowej, pokryzysowej i
niestabilności) podkreśla szczególne
potrzeby i okoliczności w krajach znajdujących się w sytuacji
kryzysowej, pokryzysowej i niestabilności, które należy brać pod
uwagę przy sporządzaniu wszystkich dokumentów programowych. W art. 12
ust. 2 zwraca się uwagę na ewentualną potrzebę
podjęcia szybkiej reakcji w takich krajach i przewiduje się
specjalną procedurę (komitetową ex post, art. 14 ust. 3)
w przypadku przeglądu ad hoc dokumentu strategicznego i wieloletniego
programu indykatywnego.
Artykuł 13 (Dokumenty programowe
programów tematycznych) zawiera opis wymogów i
procedury sporządzania tematycznych dokumentów programowych. W tym
artykule przewiduje się możliwość przeprowadzenia w razie
potrzeby przeglądu śródokresowego lub ad hoc.
Artykuł 14 (Zatwierdzanie dokumentów
strategicznych i przyjmowanie wieloletnich programów indykatywnych) przewiduje, że wieloletnie dokumenty programowe (tj. dokumenty
strategiczne i wieloletnie programy indykatywne dla krajów i regionów
partnerskich oraz tematyczne dokumenty strategiczne) będą przyjmowane
przez Komisję po uzyskaniu opinii komitetu składającego się
z przedstawicieli państw członkowskich i kierowanego przez
przedstawiciela Komisji (komitetu powoływanego na mocy art. 24 niniejszego
rozporządzenia).
W artykule tym przewiduje się
również uproszczenie i uelastycznienie zasad w sprawach, w przypadku
których można zastosować odstępstwa od standardowych procedur
komitologii (np. procedura komitologii nie będzie stosowana przy
wprowadzaniu dostosowań technicznych ani przy niewielkich zmianach ogólnej
kwoty przyznanych środków) oraz w przypadkach, w których procedury
komitologii mogą być stosowane po przyjęciu i wdrożeniu
zmian wprowadzonych przez Komisję (np. w sytuacjach kryzysowych,
pokryzysowych i niestabilności lub zagrożenia dla demokracji i praw
człowieka).
(4)          Przepisy końcowe
(tytuł V) – art. 15 do 22
W celu zapewnienia większej
spójności i efektywności unijnej pomocy Unii, w szczególności w
celu zapobiegania dzieleniu programów między kilka instrumentów, w artykule
15 (Udział państwa trzeciego niekwalifikującego się na mocy
niniejszego rozporządzenia) przewiduje się
możliwość rozszerzenia zakresu kwalifikowalności
ustanowionego w niniejszym rozporządzeniu i uwzględnienia wszystkich
państw trzecich, terytoriów i regionów, jeżeli w ten sposób zapewni
się wkład w realizację ogólnych celów rozporządzenia.
Artykuł 16 (Zawieszenie pomocy) ustanawia procedurę stosowaną w razie nieprzestrzegania
zasad określonych w tytule II i przewiduje ewentualność
zawieszenia pomocy zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Artykuły 17 i 18 (Przekazanie
uprawnień Komisji) przewidują
możliwość powierzenia Komisji uprawnień do przyjmowania
aktów delegowanych w celu zmiany lub uzupełnienia załączników I
do VI(I) do niniejszego rozporządzenia. Artykuł 28 zawiera opis cech
i procedur takiego przekazania uprawnień. Parlament Europejski i Rada
zostaną powiadomione równocześnie i niezwłocznie o
przyjęciu przez Komisję takiego aktu delegowanego, a akt wchodzi w
życie tylko wtedy, gdy obie te instytucje nie wyrażą sprzeciwu w
terminie 2 miesięcy (istnieje możliwość
przedłużenia tego terminu o kolejne 2 miesiące) od dnia
powiadomienia.
Artykuł 19 (Komitet) ustanawia odpowiedni komitet wspierający Komisję we
wprowadzaniu w życie niniejszego rozporządzenia[6].
Artykuł 20 (Przepisy finansowe) określa finansową kwotę referencyjną na
wprowadzenie w życie niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 21 (Europejska
Służba Działań Zewnętrznych)
zawiera przepis stanowiący, że niniejsze rozporządzenie ma
być stosowane zgodnie z decyzją Rady określającą
organizację i zasady funkcjonowania Europejskiej Służby
Działań Zewnętrznych[7],
w szczególności z jej art. 9.
Artykuł 22 (Wejście w życie) przewiduje wejście w życie niniejszego rozporządzenia i
jego zastosowanie od dnia 1 stycznia 2014 r.; nie ustanawia się w nim daty
utraty mocy rozporządzenia.
2011/0406 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU
EUROPEJSKIEGO I RADY
ustanawiające Instrument Finansowania
Współpracy na rzecz Rozwoju
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII
EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 209
ust. 1,
uwzględniając
wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu
projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc
zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także
mając na uwadze, co następuje:
(1)
Niniejsze rozporządzenie ustanawia jeden z
instrumentów służących bezpośredniemu wspieraniu polityki
zewnętrznej Unii Europejskiej. Zastąpi ono rozporządzenie
Parlamentu i Rady nr 1605/2006 z dnia 18 grudnia 2006 r. ustanawiające
Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju[8], które traci moc w dniu 31
grudnia 2013 r.
(2)
Walka z ubóstwem nadal pozostaje podstawowym celem
polityki Unii Europejskiej na rzecz rozwoju, zgodnie z tytułem V
rozdział 1 Traktatu o Unii Europejskiej i tytułem III rozdział 1
część piąta Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, i
zgodnie z milenijnymi celami rozwoju (MCR)[9]
lub innymi celami przyjętymi przez Unię i jej państwa
członkowskie.
(3)
Ogólne ramy polityki, kierunki i najważniejsze
wskazówki dotyczące wprowadzania w życie niniejszego
rozporządzenia zostały określone w dokumencie dotyczącym
polityki rozwojowej Unii Europejskiej, zatytułowanym „Konsensus
Europejski”[10],
w komunikatach Komisji „Zwiększanie wpływu unijnej polityki rozwoju –
Program działań na rzecz zmian”[11]
oraz „Przyszłe podejście do wsparcia budżetowego UE na rzecz
państw trzecich”[12];
stanowią je również wszelkie przyszłe komunikaty określające
podstawowe kierunki i zasady unijnej polityki na rzecz rozwoju oraz
wynikające z nich konkluzje.
(4)
Unia opiera się na wartościach takich jak
demokracja, praworządność, powszechność,
niepodzielność oraz poszanowanie praw człowieka, poszanowanie
podstawowych wolności i godności ludzkiej, a także na zasadach
równości i solidarności oraz poszanowaniu Karty Narodów Zjednoczonych
i prawa międzynarodowego. Dąży –poprzez dialog i
współpracę – do rozwijania i umacniania zaangażowania w
przestrzeganie tych wartości w krajach i regionach partnerskich.
(5)
Unia dąży również do zachowania
spójności z innymi obszarami swoich działań zewnętrznych.
Zapewniać ją należy na etapie tworzenia unijnej polityki
współpracy na rzecz rozwoju, planowania strategii i programowania, a
także realizacji działań.
(6)
Skuteczniejsza pomoc, większa
komplementarność oraz lepsza harmonizacja, dostosowanie i koordynacja
procedur zarówno między Unią a jej państwami członkowskimi,
jak i w relacjach z innymi darczyńcami oraz partnerami w dziedzinie
rozwoju mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia spójności i
adekwatności pomocy i jednocześnie dla zmniejszenia kosztów
ponoszonych przez kraje partnerskie. Unia, poprzez swoją politykę na
rzecz rozwoju, zobowiązała się do realizacji tych wniosków sformułowanych
w deklaracji w sprawie skuteczności pomocy, przyjętej podczas forum
wysokiego szczebla w sprawie skuteczności pomocy w dniu 2 marca 2005 r. w
Paryżu, planu działania z Akry, przyjętego w dniu 4
września 2008 r. i deklaracji przyjętej następnie w Pusanie w
dniu 1 grudnia 2011 r. Należy wzmocnić cel polegający na
wspólnym programowaniu przez Unię i jej państwa członkowskie.
Zobowiązania te doprowadziły do przyjęcia przez Radę i
przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie
kilku konkluzji, między innymi dotyczących kodeksu postępowania
UE w sprawie komplementarności i podziału pracy w polityce na rzecz
rozwoju[13]
oraz ram operacyjnych w sprawie skuteczności pomocy[14].
(7)
Unijna pomoc powinna służyć
wspieraniu wspólnej strategii Afryka-UE[15]
i wynikających z niej planów działań, które stanowią ramy
dla szerokiej i korzystnej dla obu stron współpracy w ramach
strategicznego partnerstwa charakteryzującego się dążeniem
do realizacji wspólnych celów na zasadach równorzędności.
(8)
Unia i państwa członkowskie powinny
poprawić spójność i komplementarność swojej polityki
współpracy na rzecz rozwoju, w szczególności poprzez reagowanie na
priorytetowe potrzeby krajów i regionów partnerskich na poziomie krajowym i
regionalnym. W celu zapewnienia wzajemnej komplementarności i wzmacniania
unijnej polityki współpracy na rzecz rozwoju i polityki państw
członkowskich w tej dziedzinie należy przewidzieć wspólne
procedury programowania, które powinny być stosowane zawsze, gdy jest to
możliwe i właściwe.
(9)
Kierunek unijnej polityki współpracy na rzecz
rozwoju oraz działań międzynarodowych wytyczają milenijne
cele rozwoju (MCR) – takie jak wyeliminowanie skrajnego ubóstwa i głodu –
w tym wszelkie zmiany do nich, oraz cele i zasady w zakresie rozwoju, uznane
przez Unię i jej państwa członkowskie w ramach Organizacji
Narodów Zjednoczonych (ONZ) i innych organizacji międzynarodowych
odpowiedzialnych za współpracę na rzecz rozwoju.
(10)
Unia powinna propagować kompleksowe
podejście do reagowania w sytuacjach kryzysowych, w przypadku katastrof,
konfliktów i niestabilności, a także w okresach przejściowych.
Jego podstawę powinny stanowić w szczególności konkluzje Rady w
sprawie bezpieczeństwa i rozwoju[16]
w sprawie reakcji UE na niestabilne sytuacje[17]
i w sprawie zapobiegania konfliktom[18],
a także wszelkie odpowiednie konkluzje przyjmowane w
przyszłości. W ten sposób powinien zostać zapewniony odpowiedni
zestaw różnorodnych metod, rozwiązań i instrumentów, w
szczególności poprzez zachowanie właściwej równowagi między
podejściami zorientowanymi na kwestie bezpieczeństwa, rozwoju i
humanitarne, a także poprzez powiązanie krótkoterminowych reakcji z
długoterminowym wsparciem.
(11)
Unijną pomoc należy ukierunkowywać
na dziedziny, w których ma ona większy wpływ, biorąc pod
uwagę zdolność UE do działania na skalę globalną
i reagowania na globalne wyzwania, takie jak likwidacja ubóstwa, wspieranie
zrównoważonego rozwoju i włączenia społecznego oraz
propagowanie demokracji, dobrego rządzenia, praw człowieka i praworządności
na całym świecie, a także jej długoterminowe i
przewidywalne zaangażowanie w udzielanie pomocy na rzecz rozwoju i jej
rolę w koordynowaniu działań z jej państwami
członkowskimi. Żeby osiągnąć taki wpływ,
należy stosować – nie tylko na poziomie alokacji funduszy, ale
także na poziomie programowania – zasadę zróżnicowania
przydziału pomocy w celu zapewnienia dwustronnej współpracy w
dziedzinie rozwoju z najbardziej potrzebującymi krajami partnerskimi,
między innymi z państwami niestabilnymi i znajdującymi się
w bardzo trudnej sytuacji, a także mającymi ograniczone
możliwości dostępu do innych źródeł środków
finansowych na wspieranie własnego rozwoju, uwzględniając
potencjalny wpływ unijnej pomocy w krajach partnerskich. W związku z
tym dwustronne programowanie dotyczyłoby takich krajów przy zastosowaniu
obiektywnych kryteriów uwzględniających potrzeby i
możliwości tych państw, a także skutki pomocy ze strony UE.
(12)
Niniejsze rozporządzenie powinno
zapewniać skuteczne ramy programowania pozwalające na
zwiększenie spójności między poszczególnymi obszarami polityki
Unii za pomocą wspólnego dokumentu ramowego stanowiącego
podstawę programowania. Powinno ono umożliwić
osiągnięcie pełnej zgodności z krajami i regionami
partnerskimi poprzez działanie, w stosownych przypadkach, w oparciu o
narodowe plany rozwoju lub podobne kompleksowe dokumenty dotyczące rozwoju
oraz dążenie do lepszej koordynacji działań
darczyńców, w szczególności Unii i jej państw
członkowskich, dzięki wspólnemu programowaniu.
(13)
Jako że cele niniejszego rozporządzenia
nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte
przez państwa członkowskie, a ze względu na skalę
działania mogą być lepiej zrealizowane na poziomie unijnym, Unia
może podjąć działania zgodnie z zasadami pomocniczości
i proporcjonalności, określonymi w art. 5 Traktatu o Unii
Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, ustanowioną w
tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest
konieczne do osiągnięcia powyższych celów.
(14)
W zglobalizowanym świecie unijna polityka
wewnętrzna w różnych dziedzinach, takich jak środowisko, zmiana
klimatu, zatrudnienie (w tym godna praca dla wszystkich), równość
płci, energetyka, gospodarka wodna, transport, zdrowie, edukacja, wymiar
sprawiedliwości i bezpieczeństwo, badania i innowacje,
społeczeństwo informacyjne, migracja, rolnictwo i rybołówstwo, w
coraz większym stopniu staje się częścią
działań zewnętrznych UE. W komunikacie Komisji „Europa 2020:
Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego
włączeniu społecznemu”[19]
zwraca się uwagę na zobowiązanie Unii do propagowania w jej
polityce wewnętrznej i zewnętrznej inteligentnego i
zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu
społecznemu, opartego na trzech filarach: gospodarczym, społecznym i środowiskowym.
(15)
Zwalczanie zmiany klimatu i ochrona środowiska
należą do wielkich wyzwań, wobec których stoi Unia, i w tych
dziedzinach istnieje pilna potrzeba działania na szczeblu
międzynarodowym. Zgodnie z zamierzeniem sformułowanym w komunikacie
Komisji Europejskiej „Budżet z perspektywy strategii »Europa 2020«” z dnia
29 czerwca 2011 r.[20],
niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się do
osiągnięcia celu, którym jest przeznaczenie w budżecie UE co
najmniej 20 % na działania w dziedzinie klimatu i związane z
przekształcaniem społeczeństwa Europy w społeczeństwo
niskoemisyjne i odporne na zmianę klimatu, a w programie zapewniania
globalnych dóbr publicznych i reagowania na wyzwania o skali światowej
należy przeznaczyć co najmniej 25 % jego funduszy na
działania związane ze zwalczaniem zmiany klimatu i ochroną
środowiska. Aby wzmocnić swój wpływ działania w tych dwóch
obszarach powinny, gdy tylko to możliwe, wzajemnie się
uzupełniać.
(16)
Zgodnie z komunikatem „Zwiększanie wpływu
unijnej polityki rozwoju – Program działań na rzecz zmian”[21], przewiduje się utrzymanie
wsparcia na rzecz włączenia i rozwoju społecznego na poziomie co
najmniej 20 % unijnej pomocy rozwojowej. W ramach programu zapewniania
globalnych dóbr publicznych i reagowania na wyzwania o skali światowej na
ten obszar rozwoju należy przeznaczyć co najmniej 20 % wsparcia,
żeby mógł on przyczynić się do realizacji tego celu.
(17)
Wykazy krajów partnerskich objętych niniejszym
rozporządzeniem należy dostosowywać w oparciu o ewentualne
zmiany ich statusu, zgodnie z wymogiem Komitetu Pomocy Rozwojowej Organizacji
Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD/DAC), a także istotne zmiany
związane z takimi zagadnieniami jak rozwój społeczny,
zależność od pomocy, sytuacje kryzysowe, podatność na
zagrożenia i innymi, w tym dynamika procesu rozwoju. Takie aktualizacje,
przeglądy krajów partnerskich kwalifikujących się do dwustronnej
współpracy na rzecz rozwoju oraz zmiany w definicjach szczegółowych
obszarów współpracy i działań, a także dostosowania zasad
indykatywnego przydziału środków finansowych na poszczególne programy,
stanowią mniej istotne elementy niniejszego rozporządzenia. W
związku z tym, w celu dostosowania jego zakresu do szybko
zmieniającej się rzeczywistości w państwach trzecich
należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie
z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
w odniesieniu do aktualizacji tych załączników do niniejszego
rozporządzenia, które zawierają wykaz krajów i regionów partnerskich
kwalifikujących się do finansowania ze środków Unii,
definiowania szczegółowych obszarów współpracy w ramach programów
geograficznych i tematycznych oraz indykatywnego przydziału środków
na poszczególne programy. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac
przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na
poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane,
Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie
przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(18)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania
niniejszego rozporządzenia, uprawnienia wykonawcze należy
przyznać Komisji.
(19)
Uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do dokumentów
strategicznych i wieloletnich programów indykatywnych, określonych w art.
11 do 14 niniejszego rozporządzenia, należy wykonywać zgodnie z
rozporządzeniem (UE) nr 182/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16
lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące
trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień
wykonawczych przez Komisję[22].
Biorąc pod uwagę charakter tych aktów wykonawczych, w
szczególności ich charakter związany z kształtowaniem polityki i
konsekwencje dla budżetu, do ich przyjmowania należy w zasadzie
stosować procedurę sprawdzającą, z wyjątkiem środków
o małej skali finansowej. Komisja powinna przyjmować akty wykonawcze
mające zastosowanie w trybie natychmiastowym, gdy – w należycie
uzasadnionych przypadkach związanych z koniecznością szybkiej
reakcji ze strony Unii – wymaga tego szczególnie pilny charakter sprawy.
(20)
Wspólne zasady i procedury wdrażania instrumentów
Unii w zakresie działań zewnętrznych są określone w
rozporządzeniu (UE) nr ... / ... Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia...[23], zwanym dalej „wspólnym
rozporządzeniem wykonawczym”.
(21)
Organizacja i zasady funkcjonowania Europejskiej
Służby Działań Zewnętrznych zostały opisane w
decyzji Rady 2010/427/UE[24],
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE
ROZPORZĄDZENIE:
TYTUŁ
I
WPROWADZENIE
Artykuł 1
Przedmiot
i zakres
1.
Na mocy niniejszego rozporządzenia Unia
może finansować:
a)      programy geograficzne mające na celu
wspieranie współpracy z rozwijającymi się krajami, terytoriami i
regionami określonymi w załączniku I (zwanymi dalej „krajami i
regionami partnerskimi”), które są uwzględnione w wykazie odbiorców
oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) OECD/DAC, zawartym w załączniku
II. Kraje partnerskie, które korzystają z dwustronnej pomocy na rzecz
współpracy, zostały wymienione w załączniku III.
b)      programy tematyczne, które dotyczą
zapewniania globalnych dóbr publicznych i reagowania na wyzwania o skali
światowej oraz wspierania organizacji społeczeństwa
obywatelskiego i władz lokalnych w krajach, na terytoriach i w regionach
kwalifikujących się do finansowania ze środków Unii w ramach
programów geograficznych, zgodnie z załącznikiem I niniejszego
rozporządzenia, rozporządzenia (UE) nr [.../...] Parlamentu
Europejskiego i Rady ustanawiającego Europejski Instrument Sąsiedztwa[25] oraz z decyzją Rady
[2001/822/WE z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie stowarzyszenia krajów i
terytoriów zamorskich[26]],
a także w krajach Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) będących
sygnatariuszami umowy o partnerstwie AKP-UE podpisanej w Kotonu w dniu 23
czerwca 2000 r.;
c)      program panafrykański na rzecz
wspierania wspólnej strategii Afryka-UE w krajach, na terytoriach i w regionach
objętych tą strategią.
2.
Do celów niniejszego rozporządzenia region
definiowany jest jako jednostka geograficzna obejmująca więcej
niż jeden kraj rozwijający się.
TYTUŁ
II
CELE
I ZASADY OGÓLNE
Artykuł 2
Cele
i kryteria kwalifikowalności
1.
W ramach zasad i celów działań
zewnętrznych Unii:
a)      najważniejszym celem współpracy
na podstawie niniejszego rozporządzenia jest ograniczenie, a w
perspektywie długoterminowej, likwidacja ubóstwa;
b)      współpraca na podstawie niniejszego
rozporządzenia przyczyni się również do realizacji innych celów
w zakresie działań zewnętrznych UE, w szczególności:
(i)         stwarzania korzystnych warunków dla
rozwoju gospodarczego, społecznego i w dziedzinie środowiska oraz
(ii)         propagowania demokracji,
praworządności, dobrych rządów i poszanowania praw
człowieka.
Postęp w realizacji tych celów mierzy
się za pomocą odpowiednich wskaźników, w szczególności
milenijnego celu rozwoju MCR 1, w przypadku celu określonego w
lit. a), oraz milenijnych celów rozwoju MCR 1 do 8 w przypadku celów, o
których mowa w lit. b), a także innych wskaźników uzgodnionych przez
Unię i jej państwa członkowskie.
2.
Działania w ramach programów geograficznych i
tematycznych opracowuje się w taki sposób, by spełnić kryteria
oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA), określone przez OECD/DAC.
Działania w ramach programu
panafrykańskiego i programów tematycznych opracowuje się w taki
sposób, by spełnić kryteria oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA),
określone przez OECD/DAC, chyba że:
a)      cechy beneficjenta tego nie wymagają
lub
b)      działanie polega na wprowadzaniu w
życie inicjatywy o charakterze ogólnoświatowym, priorytetu polityki
Unii lub na wypełnianiu międzynarodowego obowiązku lub
zobowiązania Unii, o których mowa w art. 6, i nie ma cech
umożliwiających spełnienie kryteriów oficjalnej pomocy
rozwojowej (ODA).
Bez uszczerbku dla lit. a) co najmniej 90 %
wydatków przewidzianych w ramach programu panafrykańskiego i programów
tematycznych spełnia kryteria oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA),
określone przez OECD/DAC.
3.
Działania objęte rozporządzeniem
Rady (WE) nr 1257/96 z dnia 20 czerwca 1996 r. dotyczące pomocy
humanitarnej[27]
i kwalifikujące się do finansowania na jego podstawie zasadniczo nie
są finansowane na mocy niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem
przypadków, w których istnieje konieczność zapewnienia
ciągłości współpracy w czasie przechodzenia od warunków
kryzysowych do sytuacji ustabilizowanej, umożliwiającej rozwój.
Artykuł 3
Zasady
ogólne
1.
Unia dąży, poprzez dialog i
współpracę z krajami i regionami partnerskimi, do propagowania,
rozwijania i umacniania zasad demokracji, praworządności,
poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, na których
się opiera.
2.
Podczas wprowadzania w życie niniejszego
rozporządzenia i w celu zapewnienia znacznego wpływu unijnej pomocy
stosuje się zróżnicowane podejście do krajów partnerskich,
zapewniające współpracę dostosowaną do ich specyfiki, przy
uwzględnieniu ich:
a)      potrzeb;
b)      zdolności do generowania zasobów
finansowych, możliwości dostępu do źródeł finansowania
i możliwości absorpcji oraz
c)      zobowiązań i osiąganych
wyników.
W zróżnicowanym podejściu bierze
się także pod uwagę potencjalny wpływ pomocy Unii w krajach
partnerskich.
W procesie przyznawania środków w sposób
priorytetowy traktuje się kraje najbardziej potrzebujące, w
szczególności kraje najsłabiej rozwinięte, kraje o niskich
dochodach, kraje znajdujące się w sytuacji kryzysowej, pokryzysowej,
niestabilnej i podatne na zagrożenia.
3.
We wszystkich programach uwzględnia się
następujące zagadnienia przekrojowe: propagowanie praw
człowieka, równość płci, wzmocnienie pozycji kobiet,
niedyskryminacja, demokracja, dobre rządy, prawa dziecka i prawa
ludności autochtonicznej, włączenie społeczne oraz prawa
osób niepełnosprawnych, zrównoważenie środowiskowe z
uwzględnieniem zmiany klimatu oraz zwalczanie HIV/AIDS.
4.
Szczególną uwagę zwraca się na
umacnianie praworządności, poprawę dostępu do wymiaru
sprawiedliwości oraz wspieranie społeczeństwa obywatelskiego,
handel i zrównoważony rozwój, dostęp do ICT, zdrowie i bezpieczeństwo
żywnościowe, jak również na propagowanie dialogu, uczestnictwa i
pojednania oraz rozwój instytucjonalny.
5.
Podczas wprowadzana w życie niniejszego
rozporządzenia zapewnia się spójność z innymi obszarami
działań zewnętrznych Unii i jej polityką w innych
odnośnych dziedzinach. W tym celu działania finansowane na mocy
niniejszego rozporządzenia, również te zarządzane przez EBI,
opierają się na zasadach polityki współpracy, określonych w
takich dokumentach jak umowy, deklaracje i plany działania,
wiążących Unię oraz zainteresowane państwa trzecie i
regiony, a także na decyzjach Unii, szczególnych interesach, priorytetach
polityki i strategiach.
6.
Komisja oraz państwa członkowskie
dążą do regularnej i częstej wymiany informacji, także
z innymi darczyńcami, oraz propagują lepszą koordynację i
komplementarność działań darczyńców poprzez starania
na rzecz wspólnego wieloletniego programowania w oparciu o strategie
zmniejszania ubóstwa tych krajów partnerskich lub strategie równoważne,
poprzez wspólne mechanizmy wykonawcze, między innymi wspólne analizy, wspólne
misje z szerokim udziałem darczyńców oraz poprzez stosowanie
mechanizmów współfinansowania i uzgodnień dotyczących
delegowanej współpracy.
7.
Unia i państwa członkowskie w ramach
swoich kompetencji propagują wielostronne podejście do
ogólnoświatowych wyzwań oraz, w stosownych przypadkach,
wspierają współpracę z międzynarodowymi organizacjami oraz
organami i innymi darczyńcami, działającymi na zasadzie
dwustronnej.
8.
Unia działa na rzecz skutecznej
współpracy z krajami i regionami partnerskimi, zgodnie z najlepszą
praktyką międzynarodową. Unia w coraz większym stopniu
dostosowuje swoje wsparcie do krajowych lub regionalnych strategii rozwoju
swoich partnerów, a także do ich polityki w zakresie reform i procedur.
Unia przyczynia się do wzmocnienia procesu wzajemnej odpowiedzialności
rządów i instytucji partnerów oraz darczyńców i propaguje wiedzę
fachową oraz zatrudnienie w skali lokalnej. W tym celu wspiera:
a)      proces rozwoju, który jest prowadzony
przez kraj lub region partnerski i za który ten kraj lub region odpowiada;
b)      otwarte i partycypacyjne podejścia
do kwestii rozwoju oraz szerokie zaangażowanie wszystkich segmentów
społeczeństwa w proces rozwoju i dialog krajowy i regionalny, a
także w dialog polityczny;
c)      skuteczne i innowacyjne formy i
instrumenty współpracy, określone w art. 4 wspólnego
rozporządzenia wykonawczego, takie jak mechanizmy łączące
dotacje i pożyczki oraz inne mechanizmy podziału ryzyka w wybranych
sektorach i krajach oraz zaangażowanie sektora prywatnego, zgodnie z
najlepszymi praktykami OECD/DAC. Te formy i instrumenty współpracy
dostosowuje się do konkretnej sytuacji poszczególnych krajów lub regionów
partnerskich, koncentrując się na podejściach opartych na
programach, na zapewnianiu przewidywalnego finansowania pomocy, na mobilizacji
środków prywatnych, rozwijaniu i wykorzystywaniu systemów krajowych oraz
na podejściach do kwestii rozwoju, opartych na wynikach, a także, w
stosownych przypadkach, na uzgodnionych na poziomie międzynarodowym
założeniach i wskaźnikach, takich jak określone w
milenijnych celach rozwoju; oraz
d)      lepszy wpływ polityki w różnych
dziedzinach i programowanie poprzez koordynację i harmonizację
działań darczyńców w celu ograniczenia nakładania się
i dublowania działań, zapewnienia większej komplementarności
oraz wspierania inicjatyw z szerokim udziałem darczyńców.
e)      Koordynacja działań ma miejsce
w krajach i regionach partnerskich z zastosowaniem uzgodnionych wytycznych i
najlepszych praktyk w zakresie koordynacji i skuteczności pomocy.
9.
Unia wspiera między innymi działania
służące dwustronnej, regionalnej i wielostronnej
współpracy, a także dialog, umowy o partnerstwie oraz
trójstronną współpracę.
10.
Komisja dąży do zapewnienia regularnej
wymiany informacji w ramach społeczeństwa obywatelskiego.
TYTUŁ
III
PROGRAMY
GEOGRAFICZNE I TEMATYCZNE
Artykuł 4
Wprowadzanie
w życie unijnej pomocy
Zgodnie z ogólnym celem i zakresem, celami i
ogólnymi zasadami niniejszego rozporządzenia, unijną pomoc wprowadza
się w życie poprzez programy geograficzne i tematyczne oraz programy
panafrykańskie i zgodnie ze wspólnym rozporządzeniem wykonawczym.
Artykuł 5
Programy
geograficzne
1.
Działania Unii na rzecz współpracy na
podstawie niniejszego artykułu dotyczą przedsięwzięć o
charakterze krajowym, regionalnym, transregionalnym i kontynentalnym.
2.
Bez uszczerbku dla art. 1 ust. 1 lit. a) program
geograficzny obejmuje współpracę w odpowiednich obszarach
działalności,
a)      na poziomie regionalnym z krajami
partnerskimi, wymienionymi w załączniku I, oraz
b)      dwustronną współpracę z
krajami partnerskimi wymienionymi w załączniku III.
3.
Programy geograficzne mogą dotyczyć
obszarów współpracy określonych w „Konsensusie europejskim” i
służyć między innymi realizacji celów przewidzianych w art.
2 ust. 1.
Wspólne obszary współpracy i szczegółowe
obszary współpracy dla każdego regionu są określone w
załączniku IV.
4.
W ramach każdego programu dla danego kraju
Unia zasadniczo koncentruje swoją pomoc na trzech sektorach.
Artykuł 6
Programy
tematyczne
Zgodnie z ogólnym celem i zakresem, celami i
ogólnymi zasadami niniejszego rozporządzenia działania podejmowane w
ramach programów tematycznych wnoszą wartość dodaną oraz
stanowią uzupełnienie działań finansowanych w ramach
programów geograficznych.
W odniesieniu do tych działań
zastosowanie mają następujące zasady:
a)           cele unijnej polityki na mocy
niniejszego rozporządzenia nie mogą zostać w stosowny i
skuteczny sposób osiągnięte za pomocą programów geograficznych;
b)           działania dotyczą
inicjatyw ogólnoświatowych wspierających cele uzgodnione na szczeblu
międzynarodowym lub polegają na zapewnianiu globalnych dóbr
publicznych lub reagowaniu na wyzwania o skali światowej, w którym to
przypadku, w drodze odstępstwa od art. 9 wspólnego rozporządzenia
wykonawczego, mogą one obejmować przedsięwzięcia w państwach
członkowskich, w krajach kandydujących, potencjalnych krajach
kandydujących i innych państwach trzecich, zgodnie z tym, co
przewiduje stosowny program tematyczny;
lub
c)           działania mają charakter:
–
multiregionalny lub przekrojowy;
–
dotyczą innowacyjnej polityki lub inicjatyw
służących gromadzeniu informacji na potrzeby przyszłych
działań;
–
są podejmowane w przypadku braku porozumienia
w sprawie przedsięwzięcia z rządem lub rządami
partnerskimi;
–
dotyczą priorytetu unijnej polityki,
międzynarodowego obowiązku lub zobowiązania Unii; oraz
–
są, w stosownych przypadkach, podejmowane
wtedy, gdy program geograficzny nie istnieje lub został zawieszony.
Artykuł 7
Globalne
dobra publiczne i wyzwania o skali światowej
1.
Celem unijnej pomocy w ramach programu „Globalne
dobra publiczne i wyzwania o skali światowej” jest wspieranie
działań w takich dziedzinach jak ochrona środowiska i zwalczanie
zmiany klimatu, zrównoważona energia, rozwój społeczny,
bezpieczeństwo żywnościowe oraz migracja i azyl.
2.
Opis szczegółowych obszarów działań,
wspieranych w ramach unijnej pomocy na podstawie niniejszego artykułu,
znajduje się w załączniku V.
Artykuł 8
Organizacje
społeczeństwa obywatelskiego i władze lokalne
1.
Celem programu dotyczącego organizacji
społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych w zakresie
rozwoju jest finansowanie inicjatyw w dziedzinie rozwoju, podejmowanych przez
organizacje społeczeństwa obywatelskiego i władze lokalne z
krajów partnerskich, Unii, krajów kandydujących i potencjalnych krajów
kandydujących lub na rzecz tych organizacji i władz.
2.
Opis szczegółowych obszarów działań,
wspieranych w ramach unijnej pomocy na podstawie niniejszego artykułu,
oraz orientacyjny wykaz rodzajów organizacji społeczeństwa
obywatelskiego i władz lokalnych znajduje się w załączniku
V.
Artykuł 9
Program
panafrykański
1.
W ramach unijnej pomocy wspiera się
realizację wspólnej strategii Afryka-UE, w szczególności
wynikających z niej planów działania, i obejmuje się nią
przedsięwzięcia o charakterze transregionalnym, kontynentalnym i
ogólnoświatowym.
Program panafrykański służy
dalszemu wspieraniu komplementarności i spójności z innymi
instrumentami finansowania działań zewnętrznych Unii, w
szczególności z Europejskim Funduszem Rozwoju i z Europejskim Instrumentem
Sąsiedztwa.
2.
Opis szczegółowych obszarów działań,
wspieranych w ramach unijnej pomocy na mocy niniejszego artykułu, znajduje
się w załączniku VI.
3.
Wieloletni program indykatywny dla programu
panafrykańskiego sporządza się na podstawie wspólnej strategii
Afryka-UE i planów działania.
TYTUŁ
IV
PROGRAMOWANIE
I PRZYDZIAŁ ŚRODKÓW FINANSOWYCH
Artykuł 10
Ramy
ogólne programowania i przydziału środków finansowych
1.
W przypadku programów geograficznych opracowuje
się wieloletnie programy indykatywne dla każdego z krajów lub
regionów partnerskich na podstawie dokumentu strategicznego zgodnie z art. 11.
W przypadku programów tematycznych opracowuje
się wieloletnie programy indykatywne zgodnie z art. 13.
Komisja przyjmuje środki wykonawcze
określone w art. 2 wspólnego rozporządzenia wykonawczego na
podstawie dokumentów programowych, o których mowa w art. 11 i 13. W
szczególnych okolicznościach jednak unijne wsparcie może również
przyjąć formę środków nieujętych w tych dokumentach,
zgodnie z przepisami wspólnego rozporządzenia wykonawczego.
2.
W celu zwiększenia komplementarności i
spójności swoich działań w zakresie współpracy Unia i jej
państwa członkowskie we wczesnej fazie procesu programowania
prowadzą konsultacje między sobą oraz z pozostałymi
darczyńcami i partnerami w dziedzinie rozwoju, między innymi z
przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego oraz władz
lokalnych i regionalnych. Takie konsultacje mogą prowadzić do
wspólnego programowania Unii z jej państwami członkowskimi.
3.
Komisja określa wieloletnie indykatywne
przydziały w ramach poszczególnych programów geograficznych, zgodnie z
ogólnymi zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, na
podstawie kryteriów ustanowionych w art. 3 ust. 2 i przy uwzględnieniu
specyfiki poszczególnych programów, a oprócz niej także szczególnych
trudności krajów lub regionów znajdujących się w sytuacji
kryzysu, podatnych na zagrożenia, niestabilnych i podatnych na konflikty,
klęski lub katastrofy.
4.
Można zachować rezerwę
nieprzydzielonych funduszy. Z zastrzeżeniem ich późniejszego
rozdysponowania lub powtórnego rozdziału, przewidzianych w art. 11 ust. 5
i art. 13, sposób wykorzystania tych funduszy określa się w terminie
późniejszym, zgodnie z przepisami wspólnego rozporządzenia
wykonawczego.
Artykuł 11
Dokumenty
programowe programów geograficznych
1.
Dokumenty strategiczne są dokumentami
sporządzonymi przez Unię w celu zapewnienia spójnych ram
współpracy na rzecz rozwoju między Unią a krajem lub regionem
partnerskim, zgodnie z ogólnym celem i zakresem, celami, zasadami i
polityką Unii.
Podczas przygotowywania oraz wprowadzania w
życie dokumentów strategicznych stosowane są zasady skuteczności
pomocy: odpowiedzialność krajowa, partnerstwo, koordynacja,
harmonizacja, dostosowanie do systemów państwa otrzymującego pomoc
lub systemów regionalnych oraz ukierunkowanie na rezultaty, zgodnie z
art. 3 ust. 5 do 8.
W tym celu dokumenty strategiczne sporządza
się zasadniczo w oparciu o dialog Unii z krajami lub regionami
partnerskimi, obejmujący w stosownych przypadkach odpowiednie państwa
członkowskie oraz kraj lub region partnerski, społeczeństwo
obywatelskie oraz władze regionalne i lokalne, co służy
zapewnieniu przyjęcia wystarczającej odpowiedzialności za proces
przez dany kraj lub region oraz zachęcaniu do wspierania krajowych
strategii rozwoju, w szczególności tych mających na celu zmniejszanie
ubóstwa.
2.
Dokumenty strategiczne mogą być poddawane
przeglądowi śródokresowemu lub w razie konieczności
przeglądowi ad hoc, które w stosownych przypadkach przeprowadza się
zgodnie z zasadami i procedurami określonymi w umowach o partnerstwie i
współpracy, zawartych z krajami i regionami partnerskimi.
3.
Dokumenty strategiczne sporządza się dla
odpowiednich krajów lub regionów partnerskich, chyba że dla danego kraju
lub regionu partnerskiego został sporządzony wspólny dokument ramowy
ustanawiający kompleksową unijną strategię,
obejmującą politykę na rzecz rozwoju.
Dokumenty strategiczne nie będą wymagane
od:
a)      krajów posiadających krajową
strategię rozwoju w formie narodowego planu rozwoju lub podobnego
dokumentu dotyczącego rozwoju, zatwierdzoną przez Komisję jako
podstawa odpowiednich wieloletnich programów indykatywnych, w czasie
przyjmowania ostatniego z wymienionych dokumentów;
b)      krajów lub regionów, dla których
między Unią a państwami członkowskimi został
uzgodniony wspólny wieloletni dokument programowy;
c)      regionów, które mają strategię
wspólnie uzgodnioną z UE.
4.
Dokumenty strategiczne nie są wymagane od
krajów lub regionów otrzymujących w ramach niniejszego rozporządzenia
przydział funduszy unijnych w wysokości nieprzekraczającej 50
mln EUR na okres 2014–2020.
5.
Wieloletnie programy indykatywne opracowuje
się dla poszczególnych krajów lub regionów partnerskich otrzymujących
indykatywne przydziały funduszy unijnych na podstawie niniejszego
rozporządzenia. Z wyjątkiem krajów i regionów, o których mowa w
ust. 4, dokumenty te sporządza się na podstawie dokumentów
strategicznych lub podobnych dokumentów wymienionych w niniejszym artykule.
Do celów niniejszego rozporządzenia kiedy
jest to zgodne z zasadami i warunkami ustalonymi w niniejszym ustępie,
włącznie z indykatywnym przydziałem środków i z procedurami
przewidzianymi w art. 14, wspólny wieloletni dokument programowy, przewidziany
w ust. 3 lit. b), można uznać za wieloletni program
indykatywny.
W wieloletnich programach indykatywnych
określa się priorytetowe obszary wybrane do finansowania przez
Unię, szczegółowe cele, oczekiwane rezultaty oraz wskaźniki
efektywności, a także indykatywny przydział środków
finansowych, zarówno całkowity, jak i w podziale na priorytetowe dziedziny.
W stosownych przypadkach może on być podany w formie zakresu lub
część funduszy może być zachowana jako
nierozdysponowana rezerwa.
W razie konieczności wieloletnie programy
indykatywne dostosowuje się na podstawie wszelkich przeglądów
śródokresowych lub przeglądów ad hoc dokumentów strategicznych
stanowiących podstawę tych programów.
Zgodnie z zasadą wzajemnej
odpowiedzialności w realizacji i osiąganiu uzgodnionych celów,
między innymi odnoszących się do dobrych rządów, demokracji
i poszanowania praw człowieka oraz praworządności, indykatywne przydziały
mogą zostać zwiększone lub zmniejszone zwłaszcza ze
względu na szczególne potrzeby, np. związane z sytuacją
kryzysową, pokryzysową lub niestabilności albo w przypadku
uzyskania wyjątkowo dobrych lub niezadowalających wyników.
Artykuł 12
Programowanie
dla krajów znajdujących się w sytuacji kryzysowej, pokryzysowej lub
niestabilności
1.
Przy opracowywaniu dokumentów programowych dla
krajów znajdujących się w sytuacji kryzysowej, pokryzysowej lub
niestabilności bierze się należycie pod uwagę ich podatność
na zagrożenia i szczególne potrzeby oraz okoliczności panujące w
danych krajach lub regionach.
Odpowiednią uwagę zwraca się na
kwestię zapobiegania konfliktom, budowanie państwa i pokoju,
działania związane z pojednaniem i odbudowę po zakończeniu
konfliktu.
Jeżeli kraje partnerskie lub grupy krajów
partnerskich są bezpośrednio zaangażowane w sytuację
kryzysową, pokryzysową lub niestabilności albo nią
dotknięte, szczególny nacisk kładzie się na lepszą
koordynację działań w zakresie pomocy, odbudowy i rozwoju, by
wspierać je w przejściu od sytuacji nadzwyczajnej do fazy rozwoju. W
programach dla krajów i regionów znajdujących się w sytuacji
niestabilności lub regularnie nawiedzanych przez klęski
żywiołowe przewiduje się działania mające na celu
osiągnięcie stanu gotowości na wypadek klęski
żywiołowej i zapobieganie klęskom oraz zarządzanie ich
skutkami.
2.
W sytuacjach kryzysowych, pokryzysowych i
niestabilności lub zagrożeń dla demokracji,
praworządności, praw człowieka i podstawowych wolności,
wymagających szybkiej reakcji ze strony Unii, można zastosować
procedurę nadzwyczajną, przewidzianą w art. 15 ust. 4
wspólnego rozporządzenia wykonawczego, w celu zmiany dokumentu, o którym
mowa w art. 11, po przeprowadzeniu przeglądu ad hoc strategii
współpracy kraju lub regionu.
W wyniku takich przeglądów można
zaproponować konkretną i dostosowaną strategię kraju lub
regionu w celu zapewnienia przejścia do fazy długoterminowej
współpracy i rozwoju, promowania lepszej koordynacji i przejścia od
stosowania instrumentów o charakterze humanitarnym do instrumentów polityki na
rzecz rozwoju.
Artykuł 13
Dokumenty
programowe programów tematycznych
1.
W wieloletnich programach indykatywnych dla
programów tematycznych określa się unijną strategię w
zakresie danego tematu, obszary priorytetowe wybrane do finansowania przez
Unię, szczegółowe cele, oczekiwane rezultaty oraz wskaźniki
efektywności, sytuację międzynarodową oraz działania
głównych partnerów. W stosownych przypadkach określa się zasoby
i priorytety działania w ramach udziału w inicjatywach
ogólnoświatowych. Wieloletnie programy indykatywne są zgodne z
dokumentami, o których mowa w art. 11 ust. 3.
2.
W wieloletnich programach indykatywnych
określa się również indykatywny przydział finansowy,
zarówno całkowity, jak i w podziale na priorytetowe dziedziny. W
stosownych przypadkach może on być podany w formie zakresu lub
część funduszy może być zachowana jako
nierozdysponowana rezerwa. Wieloletnie programy indykatywne dostosowuje
się w razie konieczności w celu zapewnienia skutecznej realizacji
polityki, z uwzględnieniem wszelkich przeglądów
średniookresowych lub ad hoc.
3.
Komisja oraz państwa członkowskie, w celu
zwiększenia komplementarności swoich działań w zakresie
współpracy, we wczesnej fazie procesu programowania prowadzą konsultacje
między sobą oraz z pozostałymi darczyńcami i partnerami w
dziedzinie rozwoju, między innymi z przedstawicielami
społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych.
Artykuł 14
Zatwierdzanie
dokumentów strategicznych i przyjmowanie wieloletnich programów indykatywnych
1.
Komisja zatwierdza dokumenty strategiczne i
przyjmuje wieloletnie programy indykatywne zgodnie z procedurą
sprawdzającą, o której mowa w art. 15 ust. 3 wspólnego
rozporządzenia wykonawczego. Tę procedurę stosuje się również
w przypadku zasadniczych przeglądów, w wyniku których wprowadza się
istotne zmiany w strategii lub jej programowaniu.
2.
Procedury, o której mowa w ust. 1, nie stosuje
się przy wprowadzaniu innych niż istotne zmian w dokumentach
strategicznych i wieloletnich programach indykatywnych, dokonywaniu
dostosowań technicznych, realokacji środków w ramach indykatywnego
podziału według dziedzin priorytetowych lub zwiększaniu albo
zmniejszaniu wielkości wstępnego indykatywnego przydziału o
mniej niż 20 %, pod warunkiem że te zmiany nie mają
wpływu na obszary priorytetowe i cele określone w tych dokumentach. W
takim przypadku o zmianach powiadamia się w ciągu miesiąca
Parlament Europejski i Radę.
3.
Ze względu na należycie uzasadnioną,
szczególnie pilną potrzebę związaną między innymi z
okolicznościami wymienionymi w art.12 ust. 2 Komisja może
wprowadzić zmiany w dokumentach strategicznych i wieloletnich programach
indykatywnych zgodnie z procedurą nadzwyczajną, o której mowa w
art. 15 ust. 4 wspólnego rozporządzenia wykonawczego.
TYTUŁ
V
PRZEPISY
KOŃCOWE
Artykuł 15
Udział
państwa trzeciego niekwalifikującego się na mocy niniejszego
rozporządzenia
W należycie uzasadnionych przypadkach
oraz w celu zapewnienia spójności i skuteczności unijnego
finansowania lub wspierania współpracy regionalnej i transregionalnej
Komisja, bez uszczerbku dla art. 2 ust. 3, może podjąć
decyzję o rozszerzeniu zakresu kwalifikowalności działań na
kraje, terytoria i regiony, które nie byłyby uprawnione do finansowania
zgodnie z art. 1, jeżeli działania przewidziane do realizacji
mają charakter ogólnoświatowy, regionalny, transgraniczny,
transregionalny lub przekrojowy. Niezależnie od przepisów art. 8 ust. 1
wspólnego rozporządzenia wykonawczego w realizacji takich
działań mogą uczestniczyć osoby fizyczne i prawne z danych
krajów, terytoriów i regionów.
Artykuł 16
Zawieszenie
pomocy
Bez uszczerbku dla postanowień
dotyczących zawieszania pomocy, określonych w umowach o partnerstwie
i współpracy zawartych z krajami i regionami partnerskimi, jeżeli
kraj partnerski nie przestrzega zasad, o których mowa w art. 3 ust. 1, Unia
zaprasza taki kraj partnerski na konsultacje w celu znalezienia
rozwiązania możliwego do zaakceptowania przez obie strony, z
wyjątkiem szczególnie nagłych przypadków. Jeżeli w toku
konsultacji z krajem partnerskim nie zostanie wypracowane rozwiązanie
możliwe do zaakceptowania przez obie strony lub w razie odmowy
przeprowadzenia konsultacji, lub w nagłych przypadkach, Rada może
podjąć stosowne działania zgodnie z art. 215 ust. 1
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które mogą polegać na
pełnym lub częściowym zawieszeniu pomocy.
Artykuł 17
Przekazanie
uprawnień Komisji
Komisja posiada
uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 18 w celu
zmiany lub uzupełnienia załączników I do VII do niniejszego
rozporządzenia.
Artykuł 18
Wykonywanie
przekazanych uprawnień
1.
Przekazanie uprawnień, o których mowa w art.
17, powierza się na czas obowiązywania niniejszego
rozporządzenia.
2.
Przekazanie uprawnień może zostać
odwołane w dowolnym momencie przez Parlament Europejski lub Radę.
Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej
uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od
następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji
późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność
jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
3.
Niezwłocznie po przyjęciu aktu
delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu
i Radzie.
4.
Z wyjątkiem przypadków, o których mowa w ust.
5, przyjęty akt delegowany wchodzi w życie, tylko jeśli
Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie 2
miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub
jeśli, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak
i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu.
Termin ten przedłuża się o 2 miesiące z inicjatywy
Parlamentu Europejskiego lub Rady.
5.
Okres niezgłoszenia sprzeciwu co do
dostosowania załącznika I, II i III do decyzji OECD/DAC w sprawie
przeglądu wykazu odbiorców pomocy, ustanowionego w art. 1 lit. a), wynosi
jeden tydzień.
Artykuł 19
Komitet
Komisję wspiera komitet ds. Instrumentu
Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju. Komitet ten jest komitetem w
rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 20
Finansowa
kwota referencyjna
1.
Finansowa kwota referencyjna na wprowadzenie w
życie niniejszego rozporządzenia w latach 2014–2020 wynosi
23 294,7 mln EUR.
2.
Indykatywne minimalne kwoty przydzielone na
każdy z programów, o których mowa w art. 5 do 9, na lata 2014–2020
ustanawia się w załączniku VII. Kwoty mogą być
przeznaczane na programy w drodze aktu delegowanego, zgodnie z art. 18. Kwoty w
ramach programu zapewniania globalnych dóbr publicznych i reagowania na
wyzwania o skali światowej mogą być ponownie rozdzielone
pomiędzy poddziały w drodze decyzji Komisji, o której powiadamia
się Parlament Europejski i Radę w ciągu miesiąca od jej
przyjęcia.
3.
Zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia
ustanawiającego program „Erasmus dla wszystkich”, w celu promowania
międzynarodowego wymiaru kształcenia wyższego orientacyjna kwota
1 812,1 mln EUR z różnych zewnętrznych instrumentów (Instrument
Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju, Europejski Instrument
Sąsiedztwa, Instrument Pomocy Przedakcesyjnej, Instrument Partnerstwa i
Europejski Fundusz Rozwoju) zostanie przeznaczona na finansowanie
działań na rzecz mobilności w dziedzinie kształcenia do
państw spoza UE i z nich oraz na działania w zakresie współpracy
oraz dialogu politycznego z władzami/instytucjami/organizacjami z tych
państw. Postanowienia rozporządzenia ustanawiającego program
„Erasmus dla wszystkich” będą miały zastosowanie do
wykorzystania tych funduszy.
Finansowanie zostanie udostępnione poprzez 2
wieloletnie alokacje pokrywające jedynie odpowiednio pierwsze 4 lata i
pozostałe 3 lata. Finansowanie to odzwierciedlone będzie w
wieloletnim programowaniu indykatywnym tych instrumentów zgodnie z
określonymi potrzebami i priorytetami państw, których to dotyczy.
Alokacje mogą podlegać zmianie w przypadku poważnych
nieprzewidzianych okoliczności lub ważnych zmian politycznych,
zgodnie z priorytetami UE dotyczącymi działań zewnętrznych.
Artykuł 21
Europejska
Służba Działań Zewnętrznych
Niniejsze rozporządzenie stosuje się
zgodnie z decyzją Rady 2010/427/UE określającą
organizację i zasady funkcjonowania Europejskiej Służby
Działań Zewnętrznych.
Artykuł
22
Wejście
w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w
życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże
w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich
państwach członkowskich.
Niniejsze
rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego           W
imieniu Rady
Przewodniczący                                             Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK I
KRAJE I REGIONY PARTNERSKIE KWALIFIKUJĄCE SIĘ NA PODSTAWIE
ART. 1 UST. 1 LIT. a)
Ameryka
Łacińska
1. Argentyna
2. Boliwia
3. Brazylia
4. Chile
5. Kolumbia
6. Kostaryka
7. Kuba
8. Ekwador
9. Salwador
10. Gwatemala
11. Honduras
12. Meksyk
13. Nikaragua
14. Panama
15. Paragwaj
16. Peru
17. Urugwaj
18. Wenezuela
Azja
19. Afganistan
20. Bangladesz
21. Bhutan
22. Kambodża
23. Chiny
24. Indie
25. Indonezja
26. Koreańska
Republika Ludowo-Demokratyczna
27. Laos
28. Malezja
29. Malediwy
30. Mongolia
31. Myanmar/Birma
32. Nepal
33. Pakistan
34. Filipiny
35. Sri Lanka
36. Tajlandia
37. Wietnam
Azja
Środkowa
38. Kazachstan
39. Republika
Kirgiska
40.
Tadżykistan
41. Turkmenistan
42. Uzbekistan
Bliski
Wschód
43. Iran
44. Irak
45. Jemen
Afryka
Południowa
46. Republika
Południowej Afryki
ZAŁĄCZNIK II
Wykaz OECD/DAC obejmujący kraje będące odbiorcami
oficjalnej pomocy rozwojowej
 Obowiązuje do celów sprawozdań za lata 2011, 2012 i 2013
ZAŁĄCZNIK III
KRAJE I REGIONY PARTNERSKIE OBJĘTE DWUSTRONNĄ
WSPÓŁPRACĄ ZGODNIE Z ART. 5 UST. 2
Następujące kraje partnerskie
korzystają z dwustronnej pomocy na rzecz rozwoju zgodnie z art. 5 ust. 2
niniejszego rozporządzenia:
1. Boliwia
2. Kuba
3. Salwador
4. Gwatemala
5. Honduras
6. Nikaragua
7. Paragwaj
8. Afganistan
9. Bangladesz
10. Bhutan
11. Kambodża
12. Koreańska
Republika Ludowo-Demokratyczna
13. Laos
14. Mongolia
15. Myanmar/Birma
16. Nepal
17. Pakistan
18. Filipiny
19. Sri Lanka
20. Wietnam
21. Republika
Kirgiska
22.
Tadżykistan
23. Turkmenistan
24. Uzbekistan
25. Irak
26. Jemen
27. Republika
Południowej Afryki
ZAŁĄCZNIK IV
OBSZARY WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMÓW GEOGRAFICZNYCH
A. WSPÓLNE
OBSZARY WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMÓW GEOGRAFICZNYCH
Programy
geograficzne mogą dotyczyć między innymi obszarów
współpracy określonych poniżej, których nie należy
utożsamiać z sektorami. Priorytety zostaną określone
zgodnie z komunikatem Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego
Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Zwiększanie wpływu
unijnej polityki rozwoju – program działań na rzecz zmian” i
późniejszym konkluzjami instytucji Rady.
I. Prawa
człowieka, demokracja i inne kluczowe elementy dobrych rządów
a)           Demokracja, prawa człowieka i
praworządność
b)           Równość płci i
wzmocnienie pozycji kobiet
c)           Zarządzanie sektorem publicznym
d)           Polityka i administracja fiskalna
e)           Korupcja
f)            Społeczeństwo
obywatelskie i władze lokalne
g)           Zasoby naturalne oraz
h)           Powiązanie między rozwojem
a bezpieczeństwem
II.
Zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu
wzrost gospodarczy na rzecz rozwoju społecznego
a)           Opieka społeczna, opieka
zdrowotna, edukacja i zatrudnienie
b)           Otoczenie biznesowe, integracja
regionalna i rynki światowe oraz
c)           Zrównoważone rolnictwo i
energia
III. Inne
obszary mające znaczenie dla spójności polityki na rzecz rozwoju
a)           Zmiana klimatu i środowisko
b)           Migracja i azyl oraz
c)           Przejście od pomocy
humanitarnej i reagowania kryzysowego do długoterminowej współpracy
na rzecz rozwoju
B.
SZCZEGÓŁOWE OBSZARY WSPÓŁPRACY WEDŁUG REGIONÓW
Pomoc udzielania
przez Unię Europejską służy wspieraniu działań i
dialogów sektorowych, zgodnie z art. 5 oraz ogólnym celem i zakresem, celem i
zasadami ogólnymi niniejszego rozporządzenia. Odpowiednią uwagę
zwraca się na obszary opisane poniżej, będące
odzwierciedleniem wspólnie uzgodnionych strategii oraz umów o partnerstwie,
współpracy i umów handlowych. Priorytety zostaną określone
zgodnie z komunikatem Komisji „Program działań na rzecz zmian” i
późniejszymi konkluzjami Rady.
Ameryka
Łacińska
a)           zachęcanie do działań
na rzecz spójności społecznej, w szczególności
włączenia społecznego, godnej pracy i sprawiedliwości,
równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet;
b)           rozwiązywanie problemów
związanych z rządzeniem oraz wspieranie reform politycznych, w
szczególności w dziedzinie polityki społecznej, zarządzania
finansami publicznymi i podatków, bezpieczeństwa (między innymi w
odniesieniu do narkotyków, przestępczości i korupcji), wzmacniania
dobrych rządów i instytucji publicznych (między innymi za pomocą
innowacyjnych mechanizmów zapewniania współpracy technicznej, np. poprzez
TAIEX i programy partnerskie), ochrony praw człowieka, również praw
ludności autochtonicznej i potomków Afrykanów poza Afryką,
środowiska, zwalczania dyskryminacji i zwalczania produkcji narkotyków,
ich zażywania i handlu narkotykami;
c)           wspieranie różnych procesów
integracji regionalnej oraz tworzenia połączeń między
infrastrukturami sieciowymi, z jednoczesnym zapewnieniem komplementarności
z działaniami wspieranymi przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) i inne
instytucje;
d)           działanie na rzecz
powiązania między rozwojem a bezpieczeństwem;
e)           wspieranie polityki w dziedzinie
edukacji i tworzenia wspólnego obszaru szkolnictwa wyższego Ameryki
Łacińskiej;
f)            rozwiązywanie problemów
powstających wskutek niepewnej sytuacji gospodarczej i przyczynianie
się do zmian strukturalnych poprzez tworzenie silnych partnerstw w sferze
handlu, inwestycji, know-how i badań naukowych, innowacji i technologii, a
także promowanie zrównoważonego wzrostu sprzyjającego
włączeniu społecznemu we wszystkich jego wymiarach, ze
szczególnym uwzględnieniem wyzwań związanych z przepływami
migracyjnymi, bezpieczeństwem żywnościowym,(obejmującym
zrównoważone rolnictwo i rybołówstwo), zmianą klimatu,
zrównoważonymi źródłami energii oraz ochroną i
zwiększaniem różnorodności biologicznej oraz usługami
ekosystemowymi, między innymi dotyczącymi wód i lasów, jak
również inwestycjami produktywnymi przyczyniającymi się do
powstawania większej liczby lepszych miejsc pracy w ekologicznej
gospodarce;
g)           zapewnianie podejmowania
właściwych działań po zakończeniu stosowania
krótkoterminowych środków nadzwyczajnych służących
wychodzeniu z sytuacji po katastrofach lub klęskach bądź
kryzysach, wdrażanych za pomocą innych instrumentów finansowych.
Azja
a)           wspieranie spójności
społecznej, w szczególności włączenia społecznego,
godnej pracy oraz sprawiedliwości i równości płci;
b)           tworzenie partnerstw
sprzyjających integracji w sferze handlu, inwestycji, pomocy, migracji,
badań naukowych, innowacji i technologii;
c)           budowanie i wzmacnianie
działających zgodnie z prawem, skutecznych i odpowiedzialnych
instytucji publicznych i organów poprzez promowanie reform instytucjonalnych
(między innymi dotyczących dobrych rządów i zwalczania korupcji,
zarządzania finansami publicznymi, podatków i reformy administracji
publicznej) oraz reform legislacyjnych, administracyjnych i prawnych zgodnie ze
standardami międzynarodowymi, zwłaszcza w krajach niestabilnych oraz
krajach w sytuacji konfliktu i po zakończonym konflikcie;
d)           wspieranie aktywnego i
zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego na rzecz rozwoju i
promowania partnerstw publiczno-prywatnych;
e)           wspieranie działań
związanych z łagodzeniem skutków zmiany klimatu i dostosowywaniem
się do tej zmiany, promowanie zrównoważonej produkcji i konsumpcji
oraz inwestycji w czyste technologie, zrównoważonej energii,
zrównoważonego rolnictwa i rybołówstwa, ochrony i zwiększania
różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych, między
innymi dotyczących wody i lasów, oraz tworzenia większej liczby
lepszych miejsc pracy w ekologicznej gospodarce;
f)            zachęcanie do bardziej
intensywnej integracji i współpracy regionalnej w sposób zorientowany na
rezultaty poprzez wspieranie różnych procesów integracji regionalnej i
dialogu;
g)           działanie na rzecz zapobiegania
zagrożeniom dla zdrowia i reagowania na nie, między innymi tym, które
powstają na płaszczyźnie styczności świata
zwierząt i świata ludzi oraz ich różnych środowisk;
h)           w kontekście powiązania
bezpieczeństwa z rozwojem – zwalczanie korupcji i przestępczości
zorganizowanej, produkcji i zażywania narkotyków, a także handlu nimi
oraz innych form nielegalnego handlu oraz wspieranie skutecznego
zarządzania granicami i współpracy transgranicznej;
i)            wspieranie działań na
rzecz osiągania stanu gotowości na wypadek klęski
żywiołowej i służących przezwyciężaniu w
długim okresie ich skutków, między innymi w dziedzinie
bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego oraz
związanych z pomocą osobom przesiedlonym.
Azja
Środkowa
Zgodnie ze
wspólnymi celami, określonymi w strategii UE na rzecz nowego partnerstwa z
Azją Środkową, przyjętej w 2007 r.:
a)           wspieranie działań na
rzecz reform konstytucyjnych oraz zbliżenia się do Unii pod
względem przepisów ustawowych, administracyjnych i wykonawczych,
również służących dalszej demokratyzacji i budowaniu
zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego, wspomaganiu
praworządności prawa, dobrych rządów, podatków, oraz umacnianiu
krajowych instytucji i organów, takich jak organy wyborcze, parlamenty, a
także działanie na rzecz reformy administracji publicznej oraz
zarządzania finansami publicznymi;
b)           wspieranie zrównoważonego
wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu,
rozwiązywanie problemów społecznych i regionalnych nierówności
oraz wspieranie polityki w takich dziedzinach jak: edukacja, badania naukowe,
innowacje i technologie, zdrowie, godna praca, zrównoważona energia,
rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich, wspieranie MŚP przy równoczesnym
stymulowaniu rozwoju gospodarki rynkowej, handlu i inwestycji, w tym reform
regulacyjnych, oraz udzielanie poparcia w przystępowaniu do WTO;
c)           wspieranie skutecznej ochrony granic
oraz współpracy transgranicznej w celu działania na rzecz
trwałego rozwoju gospodarczego, społecznego i w dziedzinie
środowiska w regionach przygranicznych; w kontekście powiązania
bezpieczeństwa z rozwojem – zwalczanie przestępczości
zorganizowanej i wszelkich form nielegalnego handlu, w tym zwalczanie produkcji
i zażywania narkotyków, jak również jego negatywnych skutków, w tym
HIV/AIDS;
d)           wspieranie współpracy
dwustronnej i regionalnej, dialogu i integracji, również z krajami
objętymi Europejskim Instrumentem Sąsiedztwa i innymi instrumentami
UE służącymi wspieraniu reform politycznych, między innymi
poprzez budowanie potencjału publicznego w drodze tworzenia instytucji,
pomocy technicznej (np. TAIEX) i wymiany informacji oraz w ramach partnerstw, a
także poprzez kluczowe inwestycje i odpowiednie mechanizmy mobilizowania
środków finansowych UE w dziedzinie edukacji, ochrony środowiska i
energii, gospodarki wodnej/ściekowej, niskoemisyjnego rozwoju/adaptacji do
skutków zmiany klimatu, jak również poprawę bezpieczeństwa i
ochrony międzynarodowych dostaw energii oraz transportu,
połączeń międzysystemowych, sieci i ich operatorów,
również poprzez działania wspierane przez EBI.
Bliski
Wschód
a)           rozwiązywanie problemów
związanych ze sprawowaniem rządów (włącznie z
dziedziną podatków), prawami człowieka i równością
polityczną, w szczególności w krajach niestabilnych, w celu
wspomagania procesu tworzenia działających zgodnie z prawem,
demokratycznych, skutecznych i odpowiedzialnych instytucji publicznych oraz
aktywnego i zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego;
b)           wspieranie spójności
społecznej, w szczególności włączenia społecznego,
godnej pracy oraz sprawiedliwości i równości płci;
c)           promowanie zrównoważonych
reform gospodarczych i zróżnicowania gospodarczego, handlu, rozwoju
gospodarki rynkowej, rentownych i trwałych inwestycji w głównych
sektorach (takich jak energia, w tym energia odnawialna), partnerstw
publiczno-prywatnych i udzielanie poparcia w związku z
przystępowaniem krajów partnerskich do WTO;
d)           promowanie współpracy
regionalnej, regionalnego dialogu i integracji, między innymi z
państwami objętymi Europejskim Instrumentem Sąsiedztwa i
państwami z rejonu Zatoki Perskiej objętymi Instrumentem Partnerstwa
oraz innymi instrumentami UE, między innymi poprzez wspieranie
wysiłków na rzecz integracji w ramach regionu, np. w dziedzinie
gospodarki, energii, gospodarki wodnej, transportu i w sprawach
dotyczących uchodźców;
e)           podejmowanie
przedsięwzięć służących uzupełnianiu
środków wykorzystywanych w ramach tego instrumentu poprzez spójną
pracę i udzielanie wsparcia za pomocą innych instrumentów UE, które
mogą koncentrować się na szerszej integracji regionalnej,
promowaniu interesów UE w takich dziedzinach jak gospodarka, energia, badania
naukowe, innowacje i technologie, zwalczanie produkcji i zażywania
narkotyków oraz handlu nimi w kontekście powiązania
bezpieczeństwa z rozwojem, a także zarządzanie migracją
oraz udzielanie pomocy osobom przesiedlonym i uchodźcom w kontekście
powiązania migracji z rozwojem.
Południowa
Afryka
a)           wspieranie umacniania
społeczeństwa demokratycznego, dobrych rządów i przestrzegania
zasad praworządności oraz przyczynianie się do stabilności
i integracji regionalnej i kontynentalnej;
b)           zapewnianie wsparcia na rzecz
działań dostosowawczych, związanych z ustanawianiem różnych
stref wolnego handlu;
c)           propagowanie godnej pracy,
wspieranie walki z ubóstwem, nierównością i wykluczeniem, między
innymi poprzez zaspokajanie podstawowych potrzeb społeczności
znajdujących się dotychczas w niekorzystnej sytuacji;
d)           przezwyciężanie niepewnej
sytuacji gospodarczej oraz wprowadzanie przekształceń strukturalnych,
ze szczególnym zwracaniem uwagi na kwestię godnej pracy, w drodze
trwałego rozwoju gospodarczego sprzyjającego włączeniu
społecznemu, budowania gospodarki niskoemisyjnej oraz zrównoważonego
rozwoju we wszystkich jego wymiarach (włącznie ze zrównoważonym
rolnictwem i rybołówstwem), a także zwiększania
różnorodności biologicznej i poprawy usług ekosystemowych;
e)           rozwiązywanie problemów
związanych z przemocą seksualną i przemocą ze względu
na płeć, zajmowanie się sprawami zdrowia, między innymi
problemem HIV/AIDS i jego skutkami w społeczeństwie.
ZAŁĄCZNIK V
OBSZARY
WSPÓŁPRACY W RAMACH PROGRAMÓW TEMATYCZNYCH
A. PROGRAM
ZAPEWNIANIA GLOBALNYCH DÓBR PUBLICZNYCH I REAGOWANIA NA WYZWANIA O SKALI
ŚWIATOWEJ
Zgodnie z
warunkami określonymi w art. 6, program zapewniania globalnych dóbr
publicznych i reagowania na wyzwania o skali światowej ma na celu
wzmocnienie współpracy, wymiany wiedzy i doświadczeń oraz
potencjału krajów partnerskich. Program może być wykorzystany
między innymi w następujących obszarach współpracy i
zapewniać maksymalną synergię między nimi ze względu
na ich silne wzajemne powiązanie:
Środowisko
i zmiana klimatu
a)           przyczynianie się do realizacji
międzynarodowych i określonych w strategii „Europa 2020” celów
dotyczących środowiska i klimatu;
b)           podejmowanie na wczesnym etapie prac
na rzecz wspierania krajów rozwijających się w realizacji milenijnych
celów rozwoju w zakresie zrównoważonego korzystania z zasobów naturalnych
i zrównoważenia środowiskowego;
c)           działanie na rzecz wprowadzania
w życie inicjatyw unijnych oraz zobowiązań uzgodnionych na
poziomie międzynarodowym i regionalnym lub zobowiązań o
charakterze transgranicznym, w szczególności w dziedzinie zmiany klimatu,
poprzez wspieranie strategii na rzecz osiągania odporności na
zmianę klimatu, szczególnie strategii adaptacyjnych obejmujących
dodatkowe korzyści dla różnorodności biologicznej,
różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych,
gospodarowania lasami, w szczególności poprzez FLEGT, pustynnienia,
zintegrowanego zarządzania zasobami wodnymi, gospodarowania zasobami
naturalnymi, należytego gospodarowania substancjami chemicznymi i
odpadami, efektywnego użytkowania zasobów i gospodarki ekologicznej;
c)           przyczynianie się do umacniania
integracji i włączania zmiany klimatu i ochrony środowiska do
głównego nurtu współpracy w dziedzinie unijnej pomocy poprzez
udzielanie wsparcia metodologicznego i wspomaganie prac badawczych, między
innymi w zakresie monitorowania, sprawozdawczości i mechanizmów
weryfikacji, mapowania ekosystemów, oceny i wyceny, poszerzania wiedzy w
dziedzinie ochrony środowiska oraz promowanie innowacyjnych
działań i spójności polityki;
d)           lepsze gospodarowanie
środowiskiem oraz wspieranie rozwoju międzynarodowej polityki,
między innymi poprzez dążenie do spójności między
problematyką środowiska a pozostałymi filarami
międzynarodowych działań na rzecz zrównoważonego rozwoju
oraz poprzez wspieranie regionalnego i międzynarodowego monitorowania i
oceny środowiska, a także poprzez propagowanie skutecznych
środków mających na celu przestrzeganie i egzekwowanie wielostronnych
porozumień dotyczących środowiska.
Zrównoważona
energia
a)           promowanie dostępu do
bezpiecznych, przystępnych cenowo, czystych, zrównoważonych
usług energetycznych jako kluczowego czynnika sprzyjającego
likwidacji ubóstwa oraz włączeniu społecznemu, ze szczególnym
naciskiem na wykorzystanie lokalnych źródeł energii;
b)           stwarzanie sprzyjających
warunków dla korzystania w większym zakresie z technologii energii
odnawialnej i efektywnego wykorzystywania energii oraz promowanie strategii
rozwoju niskoemisyjnego;
c)           dbanie o bezpieczeństwo
energetyczne np. poprzez dywersyfikację źródeł energii i tras
zaopatrzenia w energię, z uwzględnieniem kwestii zmienności cen,
potencjał w zakresie obniżenia emisji, poprawę funkcjonowania
rynków, a także wspieranie połączeń energetycznych i
handlu.
Rozwój
społeczny
a)           Wzrost, zatrudnienie i
angażowanie sektora prywatnego:
wspieranie działań mających na celu
tworzenie nowych i lepszych miejsc pracy w takich dziedzinach jak rozwój
konkurencyjności i budowanie odporności lokalnych mikro-, małych
i średnich przedsiębiorstw (MMŚP) oraz wspieranie ich integracji
z gospodarką światową, udzielanie pomocy krajom rozwijającym
się w integracji z wielostronnym systemem handlu, rozwój sektora
prywatnego i ulepszanie otoczenia biznesowego, wspieranie w tworzeniu i
wdrażaniu polityki w dziedzinie innowacji przemysłowej i technologii
oraz polityki handlowej, a także umów, wspieranie regionalnych działań
na rzecz integracji, sprzyjanie relacjom inwestycyjnym między UE a krajami
i regionami partnerskimi oraz pobudzanie inwestycji prywatnych i publicznych
oraz współpracy za pomocą innowacyjnych instrumentów finansowych.
Promowanie ekologicznej gospodarki, efektywnego gospodarowania zasobami oraz
zrównoważonej konsumpcji i procesów produkcyjnych. Promowanie
wykorzystywania komunikacji drogą elektroniczną jako narzędzia
wspierania wzrostu we wszystkich sektorach w celu pokonania przepaści
cyfrowej mające na względzie stworzenie odpowiedniej polityki i ram
regulacyjnych w tym obszarze oraz promowanie rozwoju niezbędnej
infrastruktury i korzystania z usług i aplikacji w oparciu o ICT.
b)           Zatrudnienie,
umiejętności, ochrona społeczna i włączenie
społeczne:
(i) wspieranie działań na rzecz
osiągania wysokich poziomów produktywnego i godnego zatrudnienia, w
szczególności racjonalnej polityki i strategii zatrudnienia oraz
kształcenia zawodowego pod kątem zdolności do zatrudnienia
dostosowanej do potrzeb i perspektyw rynku pracy, warunków pracy, między
innymi w gospodarce nieformalnej, promowanie godnej pracy, polegające
między innymi na zwalczaniu pracy dzieci i prowadzeniu dialogu
społecznego, a także ułatwianie mobilności pracowników,
przy jednoczesnym poszanowaniu praw migrantów;
(ii) wzmacnianie spójności społecznej, w
szczególności poprzez tworzenie/umacnianie trwałych systemów
zabezpieczenia społecznego i powiązanej reformy podatkowej;
(iii) wzmacnianie integracji społecznej
poprzez współpracę w zakresie zapewniania równego dostępu do podstawowych
usług, zatrudnienia dla wszystkich, działania na rzecz wzmocnienia
pozycji i poszanowania praw określonych grup, przede wszystkim
młodzieży, osób niepełnosprawnych, kobiet i grup
mniejszościowych w celu umożliwienia wszystkim członkom
społeczeństwa uczestnictwa w tworzeniu bogactwa i
różnorodności kulturowej oraz korzystania z tych
możliwości.
c)           Równość płci i
wzmocnienie pozycji kobiet:
(i) wspieranie programów na poziomie krajowym,
których celem jest promowanie wzmocnienia pozycji kobiet w życiu
gospodarczym i społecznym oraz ich udziału w życiu politycznym;
(ii) wspieranie krajowych, regionalnych i
globalnych inicjatyw na rzecz uwzględniania tych aspektów w programie
skuteczności pomocy.
d)           Zdrowie
(i) działanie na rzecz poprawy stanu zdrowia
i dobrostanu ludności w krajach rozwijających się poprzez
zwiększanie równego dostępu do dobrej jakości podstawowych
usług zdrowia publicznego i świadczenie tych usług w sposób
sprawiedliwy, a w szczególności:
(ii) wspieranie i kształtowanie programu polityki
w zakresie globalnych inicjatyw przynoszących bezpośrednie i
znaczące korzyści krajom partnerskim, w sposób zorientowany na
rezultaty, z uwzględnieniem skuteczności pomocy i jej wpływu na
systemy opieki zdrowotnej, a także zachęcanie krajów partnerskich do
intensywniejszego angażowania się w te inicjatywy;
(iii) wspieranie konkretnych inicjatyw,
zwłaszcza na poziomie regionalnym i globalnym, które służą
wzmacnianiu systemów opieki zdrowotnej i udzielaniu pomocy tym krajom w
opracowywaniu i wdrażaniu racjonalnej, opartej na dowodach krajowej
polityki zdrowotnej i w dziedzinach priorytetowych (np. zdrowie matek oraz
zdrowie seksualne i reprodukcyjne i związane z nim prawa, dostęp do
usług w zakresie planowania rodziny; globalne dobra publiczne i reagowanie
na ogólnoświatowe zagrożenia dla zdrowia).
e)           Edukacja, wiedza i
umiejętności:
(i) wspieranie realizacji uzgodnionych na szczeblu
międzynarodowym celów w dziedzinie edukacji w drodze ogólnoświatowych
inicjatyw i partnerstw, ze szczególnym naciskiem na promowanie wiedzy,
umiejętności i wartości, na rzecz zrównoważonego rozwoju
sprzyjającego włączeniu społecznemu;
(ii) promowanie wymiany doświadczeń,
dobrych praktyk i innowacji w oparciu o zrównoważone podejście do
rozwoju systemów kształcenia;
(iii) działanie na rzecz poprawy w zakresie
równego dostępu do edukacji, między innymi dla słabszych grup
społecznych, kobiet i dziewcząt oraz krajów, w których postępy w
realizacji globalnych celów są niewielkie, oraz na rzecz jakości
edukacji.
Bezpieczeństwo
żywnościowe i zrównoważone rolnictwo
Program przyczyni
się do wzmocnienia współpracy, lepszej wymiany wiedzy i
doświadczenia oraz zwiększenia potencjału krajów partnerskich w
dziedzinach stanowiących cztery filary bezpieczeństwa
żywnościowego: dostępność żywności
(produkcja), dostęp (m.in. rynki, sieci bezpieczeństwa i
świadomość płci), wykorzystanie (interwencje w zakresie
żywienia prowadzone ze świadomością potrzeb
społecznych) i stabilność, przy traktowaniu w sposób
priorytetowy czterech wymiarów: rozwoju rolnictwa na drobną skalę,
sprawowania rządów, integracji regionalnej oraz mechanizmów wsparcia dla
najsłabszych grup ludności.
a)           Promowanie rozwoju
zrównoważonego rolnictwa na drobną skalę poprzez zapewnianie
bezpiecznego dostępu do niskoemisyjnej i odpornej na zmianę klimatu
technologii w oparciu o podejście ekostystemowe (między innymi
technologii informacyjno-komunikacyjnych) oraz poprzez możliwości
rozwoju działalności i usługi techniczne, programy rozwoju obszarów
wiejskich, środki na rzecz inwestycji w czynniki produkcji, gospodarowanie
gruntami oraz innymi zasobami naturalnymi, ochronę różnorodności
genetycznej, w sprzyjających warunkach gospodarczych;
b)           wspieranie działań na
rzecz kształtowania polityki ze świadomością potrzeb
środowiskowych i społecznych oraz zarządzania odpowiednimi
sektorami, roli podmiotów publicznych i niepublicznych w wypełnianiu ich
zadań w dziedzinie regulacji i korzystania z dóbr publicznych, ich
zdolności organizacyjnych, organizacji zawodowych i instytucji;
c)           zwiększanie bezpieczeństwa
żywnościowego i żywieniowego poprzez odpowiednią
politykę, włącznie z ochroną różnorodności
biologicznej i usług ekosystemowych, politykę przystosowania się
do zmiany klimatu, wzmacnianie systemów informacyjnych, zapobieganie kryzysom
oraz zarządzanie nimi, a także doskonalenie strategii na rzecz
żywienia ludności ze słabszych grup społecznych;
d)           promowanie bezpiecznych i
zrównoważonych praktyk w całym łańcuchu dostaw
żywności i pasz.
Migracja i
azyl:
a)           wspieranie zarządzania
migracją na wszystkich poziomach;
b)           zapewnianie lepszego
zarządzania przepływami migracyjnymi we wszystkich ich wymiarach;
c)           dążenie do maksymalizacji
wpływu na rozwój zwiększonej regionalnej i globalnej mobilności
ludzi, przy jednoczesnym promowaniu i zapewnianiu ochrony praw migrantów,
poprzez pomoc w formułowaniu i realizacji racjonalnej regionalnej i
krajowej polityki imigracyjnej i azylowej oraz włączanie wymiaru
migracji do innych obszarów polityki regionalnej i krajowej;
d)           działanie na rzecz lepszego
zrozumienia kwestii powiązania migracji z rozwojem, również skutków
społecznych i konsekwencji gospodarczych polityki państwowej w
dziedzinie migracji/azylu lub w odniesieniu do innych sektorów.
B. PROGRAM
DOTYCZĄCY ORGANIZACJI SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO I WŁADZ
LOKALNYCH
W związku z
ponownym potwierdzeniem zaangażowania UE na rzecz wspierania demokracji,
praw człowieka i dobrych rządów, program dotyczący organizacji
społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych w dziedzinie
rozwoju przyczyni się do wzmocnienia współpracy, wymiany wiedzy i
doświadczenia oraz zwiększenia potencjału organizacji
społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych w krajach
partnerskich do realizacji uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym celów rozwoju.

Zgodnie z warunkami określonymi w art. 6,
program przyczyni się do:
a)           rozwoju integracyjnego i
upodmiotowionego społeczeństwa w krajach partnerskich poprzez
wzmacnianie organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz władz
lokalnych i zapewnianie podstawowych usług ludziom potrzebującym;
b)           podnoszenia poziomu wiedzy
społeczeństwa europejskiego o kwestiach dotyczących rozwoju oraz
mobilizowania w Unii, krajach kandydujących i potencjalnych krajach
kandydujących aktywnego wsparcia publicznego na rzecz strategii zmniejszania
ubóstwa i zrównoważonego rozwoju w krajach partnerskich;
c)           zwiększenia potencjału
społeczeństwa obywatelskiego i sieci władz lokalnych w
państwach europejskich i południowych do prowadzenia merytorycznego i
stałego dialogu politycznego w zakresie rozwoju.
Działania
wspierane w ramach tego programu będą obejmować:
a)           przedsięwzięcia w krajach
partnerskich służące wspieraniu słabszych i
zmarginalizowanych grup społecznych, poprzez zapewnianie podstawowych
usług za pośrednictwem organizacji społeczeństwa obywatelskiego
i władz lokalnych;
b)           przedsięwzięcia na rzecz
rozwoju potencjału podmiotów docelowych w uzupełnieniu wsparcia
przyznanego w ramach programów krajowych; te przedsięwzięcia
będą miały na celu:
(i) wzmacnianie potencjału organizacji
społeczeństwa obywatelskiego i umożliwianie im w ten sposób
efektywnego udziału w procesie rozwoju;
(ii) ułatwienie lepszego
współdziałania w kontekście rozwoju między organizacjami
społeczeństwa obywatelskiego, podmiotami państwowymi i innymi
partnerami w dziedzinie rozwoju;
(iii) wzmacnianie potencjału władz
lokalnych do efektywnego udziału w procesie rozwoju przy jednoczesnym
uznawaniu ich szczególnej roli i specyfiki;
c)           poszerzanie powszechnej wiedzy o
zagadnieniach dotyczących rozwoju oraz propagowanie uczenia się
formalnego i pozaformalnego w celu rozwoju w Unii, w krajach kandydujących
i w potencjalnych krajach kandydujących, ugruntowania polityki na rzecz
rozwoju w społeczeństwach europejskich, uzyskania większego
poparcia publicznego dla działań służących zwalczaniu
ubóstwa oraz budowania uczciwszych relacji pomiędzy krajami
rozwiniętymi i rozwijającymi się, pogłębiania wiedzy
na temat spraw i trudności, przed którymi stają kraje
rozwijające się i ich społeczeństwa, oraz w celu
propagowania społecznego wymiaru globalizacji;
d)           koordynację, budowanie
potencjału oraz wzmacnianie potencjału instytucjonalnego sieci
organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych, w
ramach ich organizacji oraz między różnymi zainteresowanymi stronami
biorącymi udział w europejskiej debacie publicznej na temat rozwoju,
a także koordynację, budowanie potencjału oraz wzmacnianie
potencjału instytucjonalnego południowych sieci organizacji
społeczeństwa obywatelskiego oraz władz lokalnych i organizacji
parasolowych.
Organizacje społeczeństwa obywatelskiego są podmiotami niepaństwowymi, nienastawionymi na zysk,
działającymi w sposób niezależny i odpowiedzialny;
zaliczają się do nich: organizacje pozarządowe, organizacje
reprezentujące ludność autochtoniczną, organizacje
reprezentujące mniejszości narodowe lub etniczne, lokalne zrzeszenia
handlowców i grupy obywatelskie, spółdzielnie, stowarzyszenia pracodawców,
związki zawodowe (partnerzy społeczni), organizacje
reprezentujące interesy gospodarcze i społeczne, organizacje
zwalczające korupcję i nadużycia finansowe oraz
działające na rzecz dobrych rządów, organizacje praw
obywatelskich oraz organizacje zwalczające dyskryminację, organizacje
lokalne (również sieci) zaangażowane w zdecentralizowaną współpracę
i integrację regionalną, organizacje konsumenckie, organizacje
kobiece i młodzieżowe, organizacje ekologiczne, oświatowe,
kulturalne, badawcze i naukowe, wyższe uczelnie, kościoły i
związki lub wspólnoty religijne, media i wszelkie stowarzyszenia
pozarządowe oraz niezależne fundacje, między innymi niezależne
fundacje polityczne, które mogą przyczyniać się do realizacji
celów niniejszego rozporządzenia.
Władze lokalne obejmują organy wielu różnych niższych szczebli i
działów władz państwowych, np. gmin, wspólnot, okręgów,
hrabstw, prowincji, regionów itd.
***
ZAŁĄCZNIK VI
OBSZARY
DZIAŁANIA W RAMACH PROGRAMU PANAFRYKAŃSKIEGO
Program
panafrykański służy wspieraniu realizacji celów i stosowaniu
ogólnych zasad wspólnej strategii Afryka-UE i obejmuje w szczególności
działania polegające na:
a)           wspieraniu realizacji celów,
inicjatyw i przedsięwzięć uzgodnionych we wspólnej strategii
Afryka-UE i ujętych w wynikających z niej planach działania,
między innymi w następujących obszarach: pokój i
bezpieczeństwo, demokratyczne rządy i prawa człowieka, handel,
integracja regionalna i infrastruktura (łącznie z transportem),
milenijne cele rozwoju, energia, zmiana klimatu i ochrona środowiska,
migracja, mobilność i zatrudnienie, nauka, społeczeństwo
informacyjne i przestrzeń kosmiczna oraz zagadnienia przekrojowe;
b)           wspieraniu innych inicjatyw i
działań uzgodnionych w wyniku ustaleń roboczych poczynionych w
ramach wspólnej strategii;
c)           postępowaniu według zasady
„traktowanie Afryki jako jednej całości” i promowaniu spójności
między poziomem regionalnym i kontynentalnym, ze szczególnym
ukierunkowaniem na działania o charakterze międzyregionalnym,
kontynentalnym lub globalnym, oraz wspieraniu wspólnych inicjatyw Afryka-UE na
arenie międzynarodowej.
ZAŁĄCZNIK VII
INDYKATYWNY PODZIAŁ ŚRODKÓW FINANSOWYCH NA LATA 2014–2020
(W MLN EUR)
Programy
geograficzne          13 991,5 EUR
Program
tematyczny dotyczący zapewniania globalnych dóbr publicznych i reagowania
na wyzwania o skali światowej        6 303,2 EUR
W tym:
 –                         Środowisko i zmiana klimatu –                         Zrównoważona energia –                         Rozwój społeczny –                         Bezpieczeństwo żywnościowe i zrównoważone rolnictwo –                         Migracja i azyl || 31.8%[28] 12.7% 20.0% 28.4% 7.1%
Co najmniej
50 % środków, przed zastosowaniem markerów na podstawie metodologii
OECD (markery Rio), będzie wykorzystywane na działania na rzecz
klimatu i środowiska.
Program
tematyczny dotyczący organizacji społeczeństwa obywatelskiego i
władz lokalnych      2 000 EUR
Program
panafrykański         1 000 EUR
OCENA
SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
1.           STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY

              1.1.    Tytuł wniosku/inicjatywy
              1.2.    Dziedzina(-y)
polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa
              1.3.    Charakter
wniosku/inicjatywy
              1.4.    Cel/cele

              1.5.    Uzasadnienie
wniosku/inicjatywy
              1.6.    Czas
trwania działania i jego wpływu finansowego
              1.7.    Przewidywany(-e)
tryb(-y) zarządzania
2.           ŚRODKI ZARZĄDZANIA

              2.1.    Zasady
nadzoru i sprawozdawczości
              2.2.    System
zarządzania i kontroli
              2.3.    Środki
zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
3.           SZACUNKOWY WPŁYW
FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY
              3.1.    Dział(y)
wieloletnich ram finansowych i pozycja(pozycje) wydatków w budżecie, na
które wniosek/inicjatywa ma wpływ
              3.2.    Szacunkowy
wpływ na wydatki
              3.2.1. Synteza szacunkowego
wpływu na wydatki
              3.2.2. Szacunkowy
wpływ na środki operacyjne
              3.2.3. Szacunkowy
wpływ na środki administracyjne
              3.2.4. Zgodność z
obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi
              3.2.5. Udział osób
trzecich w finansowaniu
              3.3.    Szacunkowy wpływ na
dochody
OCENA
SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI

1.
STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
1.1.
Tytuł wniosku/inicjatywy

Rozporządzenie
Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające Instrument Finansowania
Współpracy na rzecz Rozwoju

1.2.
Dziedzina(-y) polityki w strukturze ABM/ABB,
których dotyczy wniosek/inicjatywa[29][30]

Tytuł
19: Stosunki zewnętrzne
19 02: Współpraca z państwami trzecimi w zakresie
migracji i azylu
19 09: Stosunki z Ameryką Łacińską
19 10: Stosunki z Azją, Azją Środkową i
Bliskim Wschodem (Irak, Iran, Jemen)
Tytuł
21: Rozwój i stosunki z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP)
21 02: Bezpieczeństwo żywnościowe
21 03: Podmioty niepubliczne - rozwój
21 04: Środowisko i zrównoważone zarządzanie
zasobami naturalnymi, w tym energią
21 05: Rozwój społeczny

1.3.
Charakter wniosku/inicjatywy

x Wniosek/inicjatywa
dotyczy nowego działania
¨ Wniosek/inicjatywa
dotyczy nowego działania będącego następstwem projektu
pilotażowego/działania przygotowawczego[31]
¨ Wniosek/inicjatywa wiąże się z
przedłużeniem bieżącego działania
¨ Wniosek/inicjatywa
dotyczy działania, które zostało przekształcone pod
kątem nowego działania

1.4.
Cele
1.4.1.
Wieloletni(e) cel(e) strategiczny(-e) Komisji
wskazany(-e) we wniosku/inicjatywie

Niniejsze
rozporządzenie ma na celu wspieranie zrównoważonego rozwoju
sprzyjającego włączeniu społecznemu w krajach i regionach
partnerskich, a przede wszystkim zwalczanie ubóstwa, wspieranie demokracji,
praworządności, dobrych rządów i poszanowania praw
człowieka – tak jak przewiduje się w TUE – w Ameryce
Łacińskiej, Afryce i Azji i jednocześnie zapewnianie
spójności z komunikatem Komisji dotyczącym polityki na rzecz rozwoju
„Zwiększanie wpływu unijnej polityki rozwoju – Program
działań na rzecz zmian”.

1.4.2.
Cel(e) szczegółowy(-e) i działanie(-a)
ABM/ABB, których dotyczy inicjatywa

W
niniejszym rozporządzeniu ustanawia się zasadnicze elementy i
podstawę interwencji UE. Przełożenia celów tego
rozporządzenia w ramach różnych programów (programów
geograficznych, programu tematycznego dotyczącego zapewniania globalnych
dóbr publicznych i reagowania na wyzwania o skali światowej, programu
tematycznego dotyczącego organizacji społeczeństwa obywatelskiego
i władz lokalnych i programu panafrykańskiego) na konkretne cele
dokonuje się w drodze wieloletniego programowania i definiuje się je
w rocznych programach działania obejmujących szczegółowe
działania, które będą realizowane przez UE wraz z zakładanymi
rezultatami i wpływem poszczególnych działań. Cele
szczegółowe są zatem ustalane na tym etapie z uwzględnieniem
indywidualnego charakteru danego działania.
Milenijne
cele rozwoju, lub uzgodnione na szczeblu międzynarodowym cele
związane ze zmniejszaniem ubóstwa, które zastąpią je po roku
2015, będą służyły jako dobrze ustalone wskaźniki
skuteczności:
Nr 1: MCR1 – Wyeliminowanie ubóstwa i
głodu
–
Zmniejszenie o połowę liczby osób,
których przychód nie przekracza 1 dolara dziennie
–
Osiągnięcie pełnego i produktywnego
zatrudnienia oraz godnej pracy dla wszystkich, w tym dla kobiet i
młodzieży
–
Zmniejszenie o połowę liczby osób, które
cierpią głód
Nr 2: MCR2 – Zapewnienie powszechnego
nauczania podstawowego
Zapewnienie
do 2015 r. wszystkim chłopcom i dziewczętom dostępu do edukacji
na poziomie podstawowym.
Nr 3: MCR3 – Promowanie równości
płci
Wyeliminowanie
nierównego dostępu płci do edukacji pierwszego i drugiego szczebla i
do edukacji na wszystkich szczeblach.
Nr 4: MCR4 – Ograniczenie umieralności
dzieci
Zmniejszenie
o dwie trzecie wskaźnika umieralności dzieci w wieku do lat
pięciu.
Nr
5 - MCR 5 – Poprawa opieki zdrowotnej nad matkami
–
Zmniejszenie o trzy czwarte wskaźnika
umieralności matek
–
Zapewnienie do 2015 r. powszechnego dostępu do
zdrowia reprodukcyjnego
Nr 6: MCR6 – Ograniczenie rozprzestrzeniania
się HIV/AIDS, malarii i innych chorób
–
Powstrzymanie rozprzestrzeniania się HIV/AIDS
i ograniczenie liczby nowych zakażeń
–
Zapewnienie powszechnego dostępu do leczenia
HIV/AIDS tym wszystkim, którzy go potrzebują
–
Powstrzymanie rozprzestrzeniania się malarii i
innych groźnych chorób i ograniczenie liczby zachorowań
Nr
7: MCR 7 - Stosowanie zrównoważonych metod gospodarowania zasobami
naturalnymi
–
Uwzględnianie zasad zrównoważonego
rozwoju w krajowych strategiach i programach oraz odwrócenie tendencji,
jaką jest utratą zasobów środowiska
–
Zmniejszenie utraty różnorodności
biologicznej poprzez znaczne zredukowanie wskaźnika strat
–
Zmniejszenie o połowę liczby osób
pozbawionych stałego dostępu do czystej wody pitnej i podstawowych
urządzeń sanitarnych
–
Osiągniecie do 2020 r. znaczącej poprawy
warunków życia przynajmniej 100 mln mieszkańców slumsów
Nr
8: MCR 8 – Stworzenie globalnego partnerskiego porozumienia na rzecz rozwoju
–
Kontynuowanie prac nad otwartym dla wszystkich,
opartym na jasnych zasadach, przewidywalnym i niedyskryminującym nikogo
systemem handlowo-finansowym
–
Uwzględnienie szczególnych potrzeb
najsłabiej rozwiniętych państw, krajów śródlądowych i
krajów rozwijających się położonych na małych wyspach
–
Rozstrzygnięcie kwestii zadłużenia
krajów rozwijających się
–
Zapewnienie krajom rozwijającym się, we
współpracy z firmami farmaceutycznymi, dostępu do podstawowych leków
oferowanych po przystępnych dla nich cenach
–
Stworzenie, we współpracy z sektorem
prywatnym, możliwości korzystania z nowych technologii,
zwłaszcza w dziedzinie ICT
Działanie(-a) ABM/ABB, którego(-ych) dotyczy wniosek/inicjatywa
19
02 : Współpraca z państwami trzecimi w zakresie migracji i azylu
19
09 : Stosunki z Ameryką Łacińską
19
10 : Stosunki z Azją, Azją Środkową i Bliskim Wschodem
(Irak, Iran, Jemen)
21
02 : Bezpieczeństwo żywnościowe
21
03 : Podmioty niepubliczne - rozwój
21
04 : Środowisko i zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi,
w tym energią
21
05 : Rozwój społeczny

1.4.3.
Oczekiwany(-e) wynik(i) i wpływ

Należy
wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie
docelowej.
W
niniejszym rozporządzeniu ustanawia się zasadnicze elementy i
podstawę interwencji UE. Konkretne działania definiuje się w
drodze wieloletniego programowania i określa się je w rocznych
programach działania obejmujących szczegółowe działania,
które będą realizowane przez UE, a oprócz nich także
zakładane rezultaty i wpływ poszczególnych działań.
Konkretne wskaźniki są zatem ustalane na tym etapie z
uwzględnieniem indywidualnego charakteru danego działania.

1.4.4.
Wskaźniki wyników i wpływu

Należy
określić wskaźniki, które umożliwią monitorowanie
realizacji wniosku/inicjatywy.
W
niniejszym rozporządzeniu ustanawia się zasadnicze elementy i
podstawę interwencji UE. Konkretne działania definiuje się w
drodze wieloletniego programowania i określa się je w rocznych
programach działania obejmujących szczegółowe działania,
które będą realizowane przez UE, a oprócz nich także
zakładane rezultaty i wpływ poszczególnych działań.
Konkretne wskaźniki są zatem ustalane na tym etapie z
uwzględnieniem indywidualnego charakteru danego działania.
Uzgodnione
na szczeblu międzynarodowym cele i wskaźniki dla milenijnych celów
rozwoju i zmiany klimatu są już znane. Należy natomiast
ustalić dokładne poziomy odniesienia, zasady monitorowania i
sprawozdawczości dla wszystkich odpowiednich instrumentów polityki UE.
Dezagregacja wskaźników będzie miała istotne znaczenie dla
monitorowania postępów w osiąganiu równorzędnych rezultatów dla
najsłabszych grup społecznych w dziedzinie włączenia
społecznego.

1.5.
Uzasadnienie wniosku/inicjatywy
1.5.1.
Potrzeba(-y), która(-e) ma(-ją) zostać
zaspokojona(-e) w perspektywie krótko- lub długoterminowej

Zob.
Ocena skutków i Uzasadnienie.
UE
w dalszym ciągu angażuje się w udzielanie pomocy krajom
rozwijającym się, by pomóc im w zmniejszeniu – a docelowo –
wyeliminowaniu ubóstwa, zgodnie z celami współpracy na rzecz rozwoju,
ustanowionymi w Traktatach.

1.5.2.
Wartość dodana z tytułu
zaangażowania Unii Europejskiej

Unia
Europejska, dzięki swojej wyjątkowej neutralności i
bezstronności, ma warunki do podejmowania działań
zewnętrznych w imieniu państw członkowskich i wspólnie z nimi
oraz ma zapewnioną większą wiarygodność w krajach, w
których takie działania podejmuje. Sama UE dysponuje masą
krytyczną umożliwiającą jej reagowanie na wyzwania o skali
światowej, takie jak zmniejszenie ubóstwa i ograniczenie zmiany klimatu.
Dzięki dużej skali i istniejącej sieci umów międzynarodowych
UE może udzielać naszej pomocy ubogim w niektórych najbardziej
oddalonych obszarach na świecie, mając możliwość
zarówno realizacji działań pomocowych, jak i ich koordynacji.
Pełniąc
rolę propagatora integracji i wielostronności, Unia może
zrobić więcej niż inne organizacje międzynarodowe.
Unia,
działając jako jedna całość, może wywierać
większy wpływ i bardziej skutecznie stymulować dialog polityczny
i współpracę darczyńców.
Współpraca
z UE jest również bardziej racjonalna pod względem kosztów,
ponieważ koszty administracyjne kształtują się na poziomie
poniżej średnich.

1.5.3.
Główne wnioski wyciągnięte z
podobnych działań

Z
ocen, sprawozdań Trybunału Obrachunkowego i śródokresowych
przeglądów programów geograficznych wynika, że zostały
osiągnięte postępy w realizacji kilku milenijnych celów rozwoju
w krajach rozwijających się objętych Instrumentem Finansowania
Współpracy na rzecz Rozwoju, dzięki wsparciu udzielanemu za
pomocą tego instrumentu. Jednakże, zgodnie z zasadą
odpowiedzialności, do rządów krajów beneficjentów należy
przyjmowanie i wprowadzanie w życie niezbędnych reform i polityki,
które były siłą napędową tych
osiągnięć.
Dzięki
nowym formom realizacji działań w ramach Instrumentu Finansowania
Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI), takim jak wsparcie budżetowe i
ogólnosektorowe podejście, powstały możliwości
pogłębionej współpracy z krajami partnerskimi: istnieje
wyraźny związek między poziomem dialogu politycznego z krajami
beneficjentami a formą udzielania pomocy. Ponadto wraz z wprowadzeniem
nowych form realizacji działań powstają możliwości
efektywniejszego podziału pracy dzięki współfinansowaniu
wśród darczyńców.
Programy
tematyczne zapewniają Komisji większą elastyczność w
reagowaniu na szczególne wyzwania, a oprócz tego są użytecznym
instrumentem uzupełniającym programy geograficzne.
W
zglobalizowanym środowisku konieczne jest wzajemne wzmacnianie
działań wewnętrznych i zewnętrznych. Należy
zacząć od tego, że słowem kluczowym musi być
„integracja”, a nie „powielanie”. Obecna struktura była
niewystarczająca, by Komisja mogła podejmować skuteczne
interwencje na zadowalającą skalę, chociaż miała
kluczowe znaczenie dla zapewniania skuteczności polityki wewnętrznej
UE.
W
niektórych przypadkach programy tematyczne nie były na tyle elastyczne, by
można było za ich pomocą reagować na sytuacje kryzysowe na
świecie (np. kryzys związany z cenami żywności, ptasią
grypą) lub wypełniać międzynarodowe zobowiązania
podjęte na najwyższym szczeblu politycznym (np. w dziedzinie
różnorodności biologicznej i zmiany klimatu). Do korzystania z
koperty tematycznej potrzebna jest więc większa
elastyczność, pozwalająca na bardziej przewidywalne
długoterminowe angażowanie się w proces zapewniania globalnych
dobór publicznych i reagowania na wyzwania o skali światowej, a także
na różne wstrząsy, których negatywne skutki dotykają
najbiedniejszych.
Współpraca
na rzecz rozwoju jest w dalszym ciągu zbyt fragmentaryczna i nadmiernie
ambitna. Co więcej, należy zwiększyć
komplementarność programów geograficznych i tematycznych.
Szczególne
potrzeby krajów znajdujących się w sytuacji kryzysowej, pokryzysowej
i niepewności nie były uwzględnione w wystarczającym
stopniu, a zbyt sformalizowany proces podejmowania decyzji w sprawie
przydziału funduszy, programowania i realizacji działań
utrudniał UE podejmowanie natychmiastowych reakcji na szybko
zmieniającą się sytuację.
W
dotychczasowym Instrumencie Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju
obowiązywały indykatywne przydziały według regionów, bez
zachowania rezerwy środków nieprzydzielonych, w związku z czym
możliwości uruchamiania środków w celu reagowania na
nieprzewidziane potrzeby były ograniczone.
I
wreszcie, obecny proces programowania i realizacji działań w ramach
Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju jest zbyt
skomplikowany, nie pozwala na dostosowanie cyklu programowania UE do cyklu jej
partnerów, a także w niewystarczającym stopniu ułatwia
programowanie wspólnie z państwami członkowskimi. Ponadto nie ma
jasnych ram prawnych regulujących kwestię wykorzystania innowacyjnych
instrumentów stosowanych przez innych darczyńców, takich jak
łączenie i wykorzystanie partnerstw publiczno-prywatnych.

1.5.4.
Spójność z ewentualnymi innymi
instrumentami finansowymi oraz możliwa synergia

Zmieniony
instrument jest integralną częścią ogólnej struktury
instrumentów finansowych działań zewnętrznych, które
zostaną zorganizowane wokół czterech głównych rozdziałów:
rozdziału opartego na polityce, ukierunkowanego przede wszystkim na
współpracę z krajami partnerskimi w ramach budżetu i poza nim;
pracy związanej z przekrojowymi priorytetami i wartościami; pomocy
humanitarnej i ochrony ludności oraz zarządzania kryzysowego.
Ponadto
w przypadku każdego kraju współpraca na rzecz rozwoju będzie
uzupełnieniem nowego „Instrumentu Partnerstwa”. Wzajemne powiązania
między DCI, EFR i ENPI będą szczególnie silne w ramach koperty
na program tematyczny DCI dotyczący społeczeństwa
obywatelskiego/władz lokalnych i koperty na program tematyczny
dotyczący globalnych dóbr publicznych i reagowania na wyzwania o skali
światowej, ponieważ koperty te będą obejmowały lub uzupełniały
działania w strefach geograficznych objętych tymi poszczególnymi
instrumentami w dziedzinie wspierania społeczeństwa obywatelskiego i
władz lokalnych, zmiany klimatu, energii, bezpieczeństwa żywnościowego,
rozwoju społecznego i migracji.
Wzajemne
powiązanie inicjatyw w ramach polityki handlowej, w szczególności
programów GSP/GSP plus i „wszystko oprócz broni”, ale także
porozumień handlowych będą w dalszym ciągu miały
szczególnie duże znaczenie w kontekście działań w
dziedzinie pomocy na rzecz wymiany handlowej/pomocy związanej z handlem,
finansowanej w ramach DCI zarówno na szczeblu dwustronnym, jak i regionalnym.
W
zglobalizowanym świecie unijna polityka wewnętrzna w różnych
dziedzinach, takich jak środowisko, zmiana klimatu, zatrudnienie (w tym
godna praca dla wszystkich), równość płci, energetyka,
gospodarka wodna, transport, zdrowie, edukacja, wymiar sprawiedliwości i
bezpieczeństwo, badania i innowacje, społeczeństwo informacyjne,
migracja, rolnictwo i rybołówstwo w coraz większym stopniu staje
się częścią działań zewnętrznych UE, a
zgodnie ze strategią „Europa 2020” i traktatem lizbońskim istnieje
potrzeba zapewnienia wzajemnego wzmacniania działań wewnętrznych
i zewnętrznych. Należy zacząć od tego, że priorytetem
musi być „integracja”, a nie „powielanie”. Główne argumenty to: i)
spójność naszych działań zewnętrznych; ii)
skuteczność pomocy, w szczególności zobowiązanie do
ograniczenia liczby podmiotów i programów, oraz iii) maksymalizacja synergii
pomiędzy celami polityki.

1.6.
Czas trwania działania i jego wpływu
finansowego

x Wniosek/inicjatywa o określonym
czasie trwania
–
¨  Wniosek/inicjatywa
–
x Czas trwania wpływu finansowego: od 01/01/2014
r. do 31/12/2020r.
–
x Wniosek/inicjatywa o nieokreślonym
czasie trwania od 01/01/2014 r.
–
Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od
RRRR r. do RRRR r.,
–
po którym następuje faza operacyjna.

1.7.
Przewidywany(-e) tryb(y) zarządzania[32]

x Bezpośrednie zarządzanie
scentralizowane przez Komisję
x Pośrednie zarządzanie
scentralizowane poprzez przekazanie zadań wykonawczych:
–
x agencjom wykonawczym
–
x organom utworzonym przez Wspólnoty[33]

–
x krajowym organom publicznym/organom mającym obowiązek
świadczenia usługi publicznej
–
¨  osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych
działań na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej,
określonym we właściwym prawnym akcie podstawowym w rozumieniu
art. 49 rozporządzenia finansowego
¨ Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi
x Zarządzanie zdecentralizowane z państwami trzecimi
x Zarządzanie wspólne z organizacjami międzynarodowymi (należy
wyszczególnić)
W przypadku wskazania
więcej niż jednego trybu, należy podać dodatkowe informacje
w części „Uwagi”.
Uwagi
Działania
finansowane na mocy niniejszego rozporządzenia będą realizowane
w ramach bezpośredniego zarządzania scentralizowanego przez
Komisję z siedziby głównej lub przez zdecentralizowane delegatury
Unii, a także za pomocą wszelkich innych metod zarządzania,
przewidzianych w rozporządzeniu finansowym w celu lepszego
osiągnięcia celów rozporządzenia.
W stosownych
przypadkach w odniesieniu do konkretnych działań można
przewidzieć wspólne zarządzanie z agencjami i organami ONZ,
europejskimi lub międzynarodowymi instytucjami finansowymi, takimi jak
Europejski Bank Inwestycyjny, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Bank
Światowy i Afrykański Bank Rozwoju, a także innymi
międzynarodowymi organizacjami działającymi w dziedzinie
rozwoju.

2.
ŚRODKI ZARZĄDZANIA
2.1.
Zasady nadzoru i sprawozdawczości

Należy
określić częstotliwość i warunki.
Stosowane
przez Komisję Europejską systemy monitorowania i oceny są w
coraz większym stopniu zorientowane na wyniki. Zadania w ramach obu tych
systemów wykonują zarówno pracownicy wewnętrzni, jak i eksperci
zewnętrzni.
Osoby
zarządzające realizacją poszczególnych zadań w delegaturach
i siedzibie głównej monitorują na bieżąco realizację
projektów i programów przy użyciu różnych metod, między innymi –
w miarę możliwości – za pomocą wizyt w terenie.
Monitorowanie zapewnia cenne informacje na temat rozwoju projektu, pomaga
osobom zarządzającym w identyfikacji rzeczywistych i potencjalnych
wąskich gardeł oraz w podejmowaniu działań naprawczych.
Zewnętrznym,
niezależnym ekspertom powierza się na podstawie umów ocenę
wyników unijnych działań zewnętrznych w ramach trzech
różnych systemów. Takie oceny pomagają zapewnić
rozliczalność i udoskonalić trwające interwencje; są
także podstawą do wyciągania z dotychczasowych
doświadczeń wniosków, które będzie można wykorzystać w
przyszłej polityce w różnych dziedzinach i w kolejnych
działaniach. We wszystkich narzędziach stosuje się uznane na
szczeblu międzynarodowym kryteria oceny określone przez OECD-DAC,
dotyczące między innymi (potencjalnych) skutków.
Najpierw,
na poziomie projektu, w ramach stosowanego w siedzibie głównej systemu
monitorowania zorientowanego na wyniki (ROM) otrzymuje się
zwięzłą, ukierunkowaną analizę jakości próby
interwencji. Za pomocą wysoce ustrukturyzowanych i ustandaryzowanych metod
niezależni eksperci, zajmujący się monitorowaniem zorientowanym
na wyniki, przyznają oceny odzwierciedlające mocne i słabe
strony danego projektu i formułują zalecenia dotyczące sposobów
poprawy jego skuteczności.
Oceny
na poziomie projektu, którymi zarządzają delegatury UE odpowiedzialne
za dane projekty, dostarczają bardziej szczegółowych,
dogłębnych analiz i pomagają zarządzającym projektem w
udoskonalaniu bieżących przedsięwzięć i
przygotowywaniu przyszłych. Przeprowadzanie analiz oraz gromadzenie
informacji zwrotnych i dowodów od wszystkich zainteresowanych stron, zwłaszcza
od beneficjentów końcowych, powierza się zewnętrznym
niezależnym ekspertom dysponującym wiedzą tematyczną i
geograficzną.
Komisja
przeprowadza również strategiczne oceny swojej polityki, od programowania
i strategii po wdrażanie interwencji w konkretnym sektorze (np. zdrowia,
edukacji itd.), kraju lub regionie, bądź też w odniesieniu do
konkretnego instrumentu. Oceny te wnoszą ważny wkład w
kształtowanie polityki oraz opracowywanie instrumentów i projektów.
Wszystkie te oceny publikuje się na stronie internetowej Komisji, a
podsumowanie wniosków zamieszcza się w sprawozdaniach rocznych dla Rady i
Parlamentu Europejskiego.

2.2.
System zarządzania i kontroli
2.2.1.
Zidentyfikowane ryzyko

Otoczenie
obarczone ryzykiem
Otoczenie,
w którym realizuje się działania w zakresie pomocy w ramach tego
instrumentu, charakteryzuje się następującymi rodzajami ryzyka,
które może zagrozić realizacji jego celów, przyczynić się
do nieoptymalnego zarządzania finansowego lub nieprzestrzegania
obowiązujących przepisów (błędów w zakresie legalności
i prawidłowości):
–
ekonomiczna/polityczna niestabilność lub
klęski żywiołowe mogą prowadzić do trudności i
opóźnień w projektowaniu i realizacji działań, szczególnie
w państwach niestabilnych;
–
brak potencjału instytucjonalnego i
zdolności administracyjnych w krajach partnerskich może prowadzić
do trudności i opóźnień w projektowaniu i realizacji
działań interwencyjnych;
–
rozproszenie geograficzne projektów i programów
(uwzględnienie w nich stosunkowo dużej liczby
krajów/terytoriów/regionów) może być powodem problemów
logistycznych/związanych z monitorowaniem zasobów – w szczególności
podczas wszelkich podejmowanych „na miejscu” działań
następczych;
–
zróżnicowany charakter potencjalnych
partnerów/beneficjentów posiadających różne struktury kontroli
wewnętrznej i zdolności może przyczyniać się do
fragmentacji, a w związku z tym do zmniejszenia skuteczności i
efektywności środków Komisji dostępnych na wspieranie i
monitorowanie realizacji działań;
–
niezadowalająca jakość i
ilość dostępnych danych na temat wyników i wpływu pomocy
zewnętrznej/realizacji narodowych planów rozwoju w krajach partnerskich
może przyczyniać się do ograniczenia możliwości
Komisji w zakresie sporządzania sprawozdań i przyjmowania
odpowiedzialności za wyniki.
Przewidywany
poziom ryzyka nieprzestrzegania obowiązujących przepisów
Celem
ukierunkowanym na zgodność z przepisami w odniesieniu do danego
instrumentu jest utrzymanie historycznego poziomu ryzyka niezgodności
(stopa błędu) dla portfela DG ds. Rozwoju i Współpracy
EuropeAid, stanowiącego poziom „netto” błędu rezydualnego (w
perspektywie wieloletniej, po przeprowadzeniu wszystkich planowanych kontroli i
korekt w odniesieniu do zamkniętych zamówień) poniżej 2 %.
Tradycyjnie wiązało się to z zakresem błędu 2–5 %
w kategoriach rocznej randomizowanej próbki transakcji, pobieranej przez
Europejski Trybunał Obrachunkowy do celów rocznego poświadczenia
wiarygodności. DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid uważa,
że jest to najmniejsze ryzyko nieprzestrzegania przepisów w otoczeniu
obarczonym tak wysokim ryzykiem, uwzględniające obciążenia
administracyjne i konieczną gospodarność w obszarze kontroli
zgodności z przepisami.

2.2.2.
Przewidywane metody kontroli

Struktura
kontroli wewnętrznej DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid
Proces
kontroli wewnętrznej/zarządzania w DG ds. Rozwoju i Współpracy
EuropeAid został zaprojektowany w sposób dający racjonalną
gwarancję realizacji celów pod względem skuteczności i
efektywności prowadzonych działań i rzetelności
sprawozdań finansowych DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid, jak i
pod względem zgodności z odpowiednimi ramami prawnymi i
proceduralnymi.
Skuteczność
i efektywność
Aby
zapewnić skuteczność i efektywność swoich
działań (oraz zmniejszyć wysoki poziom ryzyka w środowisku
pomocy zewnętrznej), w uzupełnieniu wszystkich elementów
strategicznej polityki całej Komisji i jej procesu planowania,
środowiska kontroli wewnętrznej oraz innych wymogów dotyczących
standardów kontroli wewnętrznej w Komisji, DG ds. Rozwoju i
Współpracy EuropeAid będzie nadal dysponowała specjalnie
dostosowanymi ramami zarządzania pomocą w działaniach
prowadzonych w obrębie wszystkich stosowanych przez nią instrumentów,
i ramy te będą obejmowały:
–
zdecentralizowane zarządzanie
większą częścią pomocy zewnętrznej przez
delegatury UE w terenie;
–
jasno określoną i sformalizowaną strukturę
odpowiedzialności finansowej [począwszy od delegowanego
urzędnika zatwierdzającego (dyrektora generalnego)] w drodze
subdelegowania od subdelegowanego urzędnika zatwierdzającego
(dyrektora) w siedzibie głównej do szefa delegatury;
–
regularną sprawozdawczość w formie
sprawozdań przekazywanych przez delegatury UE do siedziby głównej
(sprawozdań na temat zarządzania pomocą zewnętrzną),
obejmujących roczne poświadczenie wiarygodności przez szefa
delegatury;
–
konkretny program szkoleń dla pracowników,
zarówno w siedzibie głównej, jak i w delegaturach;
–
znaczne wsparcie i doradztwo na poziomie siedziby
głównej/delegatur (również przez Internet);
–
wizyty „sprawdzające” w delegaturach, którym
przekazano zadania, odbywane regularnie co 3–6 lat;
–
metodologię zarządzania cyklem projektu i
programu, obejmującą:
–
narzędzia zapewnienia jakości na potrzeby
projektowania interwencji, metodę jej przeprowadzania, mechanizm
finansowy, system zarządzania, ocenę i dobór partnerów
realizujących działania itd.;
–
zarządzanie programem i projektem,
narzędzia monitorowania i sprawozdawczości na potrzeby skutecznej
realizacji działań, w tym regularne monitorowanie projektów na
miejscu z zewnątrz;
–
ważne elementy składowe oceny i audytu.
Sprawozdawczość
finansowa i rachunkowość
DG
ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid nadal będzie stosowała
najwyższe standardy rachunkowości i sprawozdawczości finansowej,
korzystając ze stosowanego przez Komisję systemu rachunkowości
memoriałowej (ABAC) oraz ze specjalnych narzędzi na potrzeby pomocy
zewnętrznej, takich jak Wspólny System Informacyjny RELEX (CRIS).
W
odniesieniu do zgodności z odpowiednimi ramami prawnymi i proceduralnymi,
metody kontrolowania zgodności określono w sekcji 2.3 (środki
zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom).

2.3.
Środki zapobiegania nadużyciom finansowym
i nieprawidłowościom

Określić
istniejące lub przewidywane środki zapobiegania i ochrony
W
związku z tym, iż DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid prowadzi
działalność w otoczeniu obarczonym wysokim ryzykiem, stosowane
przez nią systemy muszą uwzględniać
możliwość wystąpienia znacznych błędów
zgodności (nieprawidłowości) w transakcjach i muszą
podlegać kontrolom na wysokim poziomie, mającym na celu zapobieganie
błędom, ich wykrywanie i korygowanie na możliwie najwcześniejszym
etapie procesu płatności. W praktyce oznacza to, że kontrole
zgodności DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid będą na
ogół polegały na kontrolach ex ante przeprowadzanych przez
audytorów zewnętrznych i pracowników Komisji w terenie, przed dokonaniem
końcowych płatności za projekt (chociaż przy zachowaniu
niektórych audytów i kontroli ex post), i będą znacznie
wykraczały poza zakres środków bezpieczeństwa finansowego
wymaganych na podstawie rozporządzenia finansowego. Ramy zgodności DG
ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid obejmują między innymi
następujące ważne elementy składowe:
Środki
zapobiegawcze
-
obowiązkowe podstawowe szkolenia dotyczące kwestii nadużyć
finansowych dla pracowników i audytorów do spraw zarządzania pomocą;
-
wytyczne (również przez Internet) obejmujące Praktyczny przewodnik po
procedurach udzielania zamówień, przewodnik DG ds. Rozwoju i
Współpracy EuropeAid oraz zestaw narzędzi do zarządzania
finansowego (dla partnerów realizujących działania);
-
ocena ex ante w celu sprawdzenia, czy stosowane są
właściwe środki zwalczania nadużyć finansowych
służące zapobieganiu nadużyciom w procesie zarządzania
funduszami UE i wykrywaniu tych nadużyć w organach zarządzających
odpowiednimi funduszami w ramach wspólnego, zdecentralizowanego i dzielonego
zarządzania;
-
kontrola ex ante dostępnych w krajach partnerskich mechanizmów
zwalczania nadużyć finansowych, przeprowadzana w ramach oceny
kryterium kwalifikowalności w odniesieniu do zarządzania finansami
publicznymi w celu otrzymania wsparcia budżetowego (tj. aktywne
zaangażowanie w walkę z nadużyciami finansowymi i korupcją,
odpowiednie organy kontroli, dostateczny potencjał wymiaru
sprawiedliwości oraz skuteczna reakcja na mechanizmy sankcji);
-
w 2008 r. Komisja podpisała w Akrze Międzynarodową Inicjatywę
na rzecz Przejrzystości Pomocy (IATI) i wyraziła zgodę na
standard dotyczący przejrzystości pomocy, zapewniający bardziej
terminowe, szczegółowe i regularne informacje na temat przepływów
pomocy oraz dokumenty;
-
od 14 października 2011 r. Komisja wdraża pierwszy etap standardu
IATI w celu opublikowania informacji w ramach inicjatywy przejrzystości
pomocy przed kolejnym forum wysokiego szczebla w sprawie skuteczności
pomocy, które odbędzie się w Pusanie w listopadzie 2011 r. Ponadto
Komisja, we współpracy z państwami członkowskimi UE, będzie
prowadziła prace nad wspólną, opartą na technologii Web
aplikacją informatyczną zwaną TR-AID, która przekształca
dane dotyczące pomocy UE, dostarczane za pośrednictwem IATI i innych
źródeł, w informacje na temat pomocy przyjazne dla użytkownika.
Środki
służące wykrywaniu i środki naprawcze
-
zewnętrzne audyty i kontrole (zarówno obowiązkowe, jak i oparte na
analizie ryzyka), również ze strony Europejskiego Trybunału
Obrachunkowego;
-
kontrole z mocą wsteczną (oparte na analizie ryzyka) i odzyskiwanie
należności;
-
zawieszenie finansowania UE w przypadku poważnego nadużycia
finansowego, w tym korupcji na dużą skalę, do czasu
podjęcia przez władze właściwych działań
naprawczych i działań zapobiegających takim nadużyciom na
przyszłość.
DG
ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid będzie dalej pracowała nad
swoją strategią zwalczania nadużyć, zgodnie z nową
strategią zwalczania nadużyć (CAFS), przyjętą przez
Komisję dnia 24 czerwca 2001 r., mającą między innymi na
celu:
- pełne
dostosowanie wewnętrznych kontroli DG ds. Rozwoju i Współpracy
EuropeAid ukierunkowanych na zwalczanie nadużyć do CAFS;
-
ukierunkowanie podejścia DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid w
zakresie zarządzania ryzykiem nadużyć na identyfikację
obszarów tego rodzaju ryzyka i ustalanie stosownych reakcji;
-
zagwarantowanie, aby systemy stosowane do celów wydatkowania funduszy UE w
państwach trzecich umożliwiały odzyskiwanie istotnych danych w
celu uwzględnienia ich w zarządzaniu ryzykiem nadużyć (np.
podwójne finansowanie);
-
w razie konieczności utworzone zostaną grupy współpracy
sieciowej i odpowiednie narzędzia informatyczne, specjalnie na potrzeby
analizowania przypadków nadużyć związanych z sektorem pomocy
zewnętrznej.

2.4.
Szacunkowe koszty kontroli i korzyści
wynikające z kontroli

Szacunkowe
łączne koszty kontroli wewnętrznej/zarządzania w całym
portfelu DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid w planie budżetu na
lata 2014–2020 wynoszą rocznie w przybliżeniu 658 mln EUR na
pokrycie zobowiązań. Kwota ta obejmuje zarządzanie EFR,
funkcjonujące w zintegrowany sposób w ramach struktury zarządzania DG
ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid. Te pozaoperacyjne koszty stanowią
około 6,4 % szacunkowej średniej rocznej kwoty
wynoszącej 10,2 mld EUR, zaplanowanej na ogólne (operacyjne i
administracyjne) zobowiązania DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid w
jej portfelu wydatków, finansowanym z budżetu ogólnego UE i Europejskiego
Funduszu Rozwoju na lata 2014–2020.
W
kosztach zarządzania uwzględniono wszystkich pracowników DG ds.
Rozwoju i Współpracy EuropeAid w siedzibie głównej oraz w
delegaturach, infrastrukturę, podróże, szkolenia, monitorowanie,
zamówienia na ocenę i audyt (w tym zamówienia udzielane na podstawie
procedur wszczynanych przez beneficjentów).
DG
ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid planuje zmniejszyć z czasem
współczynnik zarządzania/działalności operacyjnej w ramach
lepszych i uproszczonych przepisów w odniesieniu do nowych instrumentów, w
oparciu o zmiany, które mogą nastąpić na podstawie zmienionego
rozporządzenia finansowego. Podstawowe korzyści tych kosztów
zarządzania rozpatruje się w kategoriach realizacji celów polityki,
efektywnego i skutecznego wykorzystania środków oraz stosowania
zdecydowanych oszczędnych środków zapobiegawczych i przeprowadzania kontroli
mających na celu zapewnienie zgodnego z prawem i prawidłowego
wykorzystania funduszy.
Jakkolwiek
ulepszenia pod względem charakteru i ukierunkowania działań w
zakresie zarządzania i kontroli zgodności w odniesieniu do portfela
będą nadal wprowadzane, w ogólnym rozrachunku ponoszenie tych kosztów
jest niezbędne dla efektywnej i skutecznej realizacji celów instrumentów
przy zachowaniu minimalnego ryzyka braku zgodności (poniżej 2 %
błędu rezydualnego). Są one znacznie mniejsze niż koszty
ryzyka związanego z wyeliminowaniem lub ograniczeniem w kontroli
wewnętrznej w tym obszarze obarczonym wysokim ryzykiem.

3.
SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY
3.1.
Dział(y) wieloletnich ram finansowych i
pozycja(pozycje) wydatków w budżecie, na które wniosek/inicjatywa ma
wpływ

·      Istniejące pozycje w budżecie
Według
działów wieloletnich ram finansowych i pozycji w budżecie
 Dział wieloletnich ram finansowych || Pozycja w budżecie || Rodzaj środków || Wkład
 Dział IV Globalny wymiar Europy || Zróżnicowane/niezróżnicowane[34]) || państw EFTA[35] || krajów kandydujących[36] || państw trzecich || w rozumieniu art. 18 ust. 1 lit. aa) rozporządzenia finansowego
 19 || 19 01 04 Wydatki administracyjne w obszarze polityki „stosunki zewnętrzne” || niezróżnicowane || NIE || NIE || NIE || NIE
 19 || 19 02: Współpraca z państwami trzecimi w zakresie migracji i azylu || zróżnicowane || NIE || NIE || NIE || NIE
 19 || 19 09: Stosunki z Ameryką Łacińską || zróżnicowane || NIE || NIE || NIE || NIE
 19 || 19 10: Stosunki z Azją, Azją Środkową i Bliskim Wschodem (Irak, Iran, Jemen) || zróżnicowane || NIE || NIE || NIE || NIE
 19 || 19 11: Strategia i koordynacja polityki dla obszaru działalności „stosunki zewnętrzne” || zróżnicowane || NIE || NIE || NIE || NIE
 21 || 21 01 04 Wydatki administracyjne obszaru polityki „Rozwój i stosunki z państwami AKP” || niezróżnicowane || NIE || NIE || NIE || NIE
 21 || 21 02: Bezpieczeństwo żywnościowe || zróżnicowane || NIE || NIE || NIE || NIE
 21 || 21 03: Podmioty niepubliczne - rozwój || zróżnicowane || NIE || NIE || NIE || NIE
 21 || 21 04: Środowisko i zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi, w tym energią || zróżnicowane || NIE || NIE || NIE || NIE
 21 || 21 05: Rozwój społeczny || zróżnicowane || NIE || NIE || NIE || NIE
·      Nowe pozycje w budżecie, o których utworzenie się wnioskuje[37]
Według działów wieloletnich ram finansowych i
pozycji w budżecie.
 Dział wieloletnich ram finansowych || Pozycja w budżecie || Rodzaj środków || Wkład
 Numer [Treść …...….] || Zróżnicowane /niezróżnicowane || państw EFTA || krajów kandydujących || państw trzecich || w rozumieniu art. 18 ust. 1 lit. aa) rozporządzenia finansowego
   || [XX.YY.YY.YY]   ||   || TAK/ NIE || TAK/ NIE || TAK/ NIE || TAK/ NIE

3.2.
Szacunkowy wpływ na wydatki
3.2.1.
Synteza szacunkowego wpływu na wydatki

w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
 Dział wieloletnich ram finansowych: 4 || Numer ||
 DG ds. ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid ||   ||   || Rok N[38] 2014 || Rok N+1 2015 || Rok N+2 2016 || Rok N+3 2017 || Rok N+4 2018 || Rok N+5 2019 || Rok N+6 2020 || OGÓŁEM
  Środki operacyjne ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (19.02, 19.09, 19.10, 21.02, 21.03, 21.04, 21.05, 21.06) || Środki na zobowiązania || (1) || 2.606,815 || 2.788,125 || 2.980,045 || 3.182,977 || 3.390,185 || 3.614,782 || 3.846,274 || 22.409,105
 Środki na płatności || (2) || 411,383 || 579,190 || 1.206,218 || 1.765,760 || 2.383,491 || 3.257,677 || 12.805,385 || 22.409,105
 OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne[39] ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Numer pozycji w budżecie 19.0104 01 oraz 21.010401 ||   || (3) || 109,885 || 114,975 || 120,254 || 125,723 || 135,115 || 136,918 || 142,726 || 885,595
 OGÓŁEM środki Dyrekcja Generalna ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid || Środki na zobowiązania || =1+3 || 2.716,700 || 2.903,100 || 3.100,300 || 3.308,700 || 3.525,300 || 3.751,700 || 3.989,000 || 23.294,700
 Środki na płatności || =2+3 || 521,268 || 694,165 || 1.326,472 || 1.891,483 || 2.518,606 || 3.394,595 || 12.948,111 || 23.294,700
  OGÓŁEM środki operacyjne || Środki na zobowiązania || (4) || 2.606,815 || 2.788,125 || 2.980,045 || 3.182,977 || 3.390,185 || 3.614,782 || 3.846,274 || 22.409,105
 Środki na płatności || (5) || 411,383 || 579,190 || 1.206,218 || 1.765,760 || 2.383,491 || 3.257,677 || 12.805,385 || 22.409,105
  OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne || (6) || 109,885 || 114,975 || 120,254 || 125,723 || 135,115 || 136,918 || 142,726 || 885,595
 OGÓŁEM środki na DZIAŁ <4> wieloletnich ram finansowych || Środki na zobowiązania || =4+ 6 || 2.716,700 || 2.903,100 || 3.100,300 || 3.308,700 || 3.525,300 || 3.751,700 || 3.989,000 || 23.294,700
 Środki na płatności || =5+ 6 || 521,268 || 694,165 || 1.326,472 || 1.891,483 || 2.518,606 || 3.394,595 || 12.948,111 || 23.294,700
 Dział wieloletnich ram finansowych: || 5 || „Wydatki administracyjne”
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   ||   ||   || Rok N 2014 || Rok N+1 2015 || Rok N+2 2016 || Rok N+3 2017 || Rok N+4 2018 || Rok N+5 2019 || Rok N+6 2020 || OGÓŁEM
 DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid ||
  Zasoby ludzkie || 85,041 || 84,182 || 83,329 || 82,480 || 82,480 || 82,480 || 82,480 || 582,473
  Pozostałe wydatki administracyjne || 3,909 || 3,818 || 3,781 || 3,755 || 3,755 || 3,755 || 3,755 || 26,528
 OGÓŁEM Dyrekcja Generalna ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid || Środki || 88,950 || 88,000 || 87,110 || 86,235 || 86,235 || 86,235 || 86,235 || 609,001
 OGÓŁEM środki na DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych || (Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem) || 88,950 || 88,000 || 87,110 || 86,235 || 86,235 || 86,235 || 86,235 || 609,001
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   ||   ||   || Rok N 2014 || Rok N+1 2015 || Rok N+2 2016 || Rok N+3 2017 || Rok N+4 2018 || Rok N+5 2019 || Rok N+6 2020 || OGÓŁEM
 OGÓŁEM środki na DZIAŁY 1 do 5 wieloletnich ram finansowych || Środki na zobowiązania || 2.805,650 || 2.991,100 || 3.187,410 || 3.394,935 || 3.611,535 || 3.837,935 || 4.075,235 || 23.903,701
 Środki na płatności || 610,218 || 782,165 || 1.413,582 || 1.977,718 || 2.604,841 || 3.480,830 || 13.034,346 || 23.903,701

3.2.2.
Szacunkowy wpływ na środki operacyjne

–
¨  Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków operacyjnych
–
ý  Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością
wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej:
Środki na zobowiązania w mln EUR (do 3
miejsc po przecinku)
 Określić cele i realizacje   ò ||   ||   || Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || Rok N+4 to N+7 || OGÓŁEM
 OUTPUTS
   ||   ||   || Koszt || Koszt || Koszt || Koszt || Koszt || Koszt || Ogółem cost
 Programy geograficzne[40] ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || .
 Suma cząstkowa || 1 631,732 || 1 743,689 || 1 862,134 || 1 987,305 || 2 117,402 || 2 253,384 || 2 395,938 || 13 991,50
 Program tematyczny dotyczący zapewniania globalnych dóbr publicznych i reagowania na wyzwania o skali światowej… ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Suma cząstkowa || 735,099 || 785,536 || 838,895 || 895,285 || 953,894 || 1 015,154 || 1 079,375 || 6 303,20
 Program tematyczny dotyczący organizacji społeczeństwa obywatelskiego władz lokalnych… ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Suma cząstkowa || 233,246 || 249,250 || 266,181 || 284,073 || 302,670 || 322,108 || 342,485 || 2 000,00
 Program panafrykański ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Suma cząstkowa || 116,623 || 124,625 || 133,090 || 142,037 || 150,335 || 161,054 || 171,242 || 1 000,00
 KOSZT OGÓŁEM || 2 716,700 || 2 903,100 || 3 100,300 || 3 308,700 || 3 525,300 || 3 751,700 || 3 989,000 || 23 294.,70

3.2.3.
Szacunkowy wpływ na środki
administracyjne
3.2.3.1.
Streszczenie

–
¨  Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków administracyjnych
–
x Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością
wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej:
w mln EUR (do 3
miejsc po przecinku)
   || Rok N [41] 2014 || Rok N+1 2015 || Rok N+2 2016 || Rok N+3 2107 || Rok N+4 2018 || Rok N+5 2019 || Rok N+6 2020 || OGÓŁEM
 DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Zasoby ludzkie || 85,041 || 84,182 || 83,329 || 82,480 || 82,480 || 82,480 || 82,480 || 582,473
 Pozostałe wydatki administracyjne || 3,909 || 3,818 || 3,781 || 3,755 || 3,755 || 3,755 || 3,755 || 26,528
 DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych – suma cząstkowa || 88,950 || 88,000 || 87,110 || 86,235 || 86,235 || 86,235 || 86,235 || 609,001
 Poza DZIAŁEM 5[42] wieloletnich ram finansowych ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Zasoby ludzkie || 97,417 || 101,668 || 106,059 || 110,589 || 115,154 || 119,788 || 124,527 || 775,203
 Pozostałe wydatki administracyjne || 12,467 || 13,307 || 14,195 || 15,134 || 19,961 || 17,129 || 18,199 || 110,392
 DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych – suma cząstkowa || 109,885 || 114,975 || 120,254 || 125,723 || 135,115 || 136,918 || 142,726 || 885,595
 OGÓŁEM || 198,835 || 202,976 || 207,364 || 211,958 || 221,350 || 223,152 || 228,961 || 1.494,596

3.2.3.2.
 Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie

–
¨  Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z
koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich
–
x Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością
wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:
Wartości szacunkowe należy
wyrazić w pełnych kwotach (lub najwyżej z
dokładnością do jednego miejsca po przecinku)
 ||   || Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || Rok N+4 2018 || Rok N+5 2019 || Rok N+6 2020
  Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony) ||
 || XX 01 01 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji) || 357,2 || 353,6 || 350,1 || 346,6 || 346,6 || 346,6 || 346,6
 || XX 01 01 02 (w delegaturach) || 157,8 || 156,2 || 154,6 || 153,0 || 153,0 || 153,0 || 153,0
 || XX 01 05 01 (pośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || 10 01 05 01 (bezpośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 ||  Personel zewnętrzny (w ekwiwalentach pełnego czasu pracy)[43] ||
 || XX 01 02 01 (AC, END, INT z globalnej koperty finansowej) || 24,1 || 23,9 || 23,6 || 23,4 || 23,4 || 23,4 || 23,4
 || XX 01 02 02 (AC, AL, END, INT i JED w delegaturach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || XX 01 04 yy[44] || - w centrali[45] || 146,3 || 143,5 || 140,6 || 137,9 || 135,2 || 132,5 || 129,9
 || - w delegaturach || 985,7 || 1032,7 || 1081,2 || 1131,2 || 1181,7 || 1232,9 || 1285,3
 || XX 01 05 02 (AC, END, INT - pośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || 10 01 05 02 (AC, END, INT - bezpośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || Inna pozycja w budżecie (określić) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || OGÓŁEM || 1.671,1 || 1.709,8 || 1.750,1 || 1.792,1 || 1.839,8 || 1.888,4 || 1.938,1
XX oznacza
odpowiednią dziedzinę polityki lub odpowiedni tytuł w
budżecie.
Potrzeby w zakresie
zasobów ludzkich zostaną pokryte z zasobów DG już przydzielonych na
zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji
generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami,
które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji
generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w
świetle istniejących ograniczeń budżetowych.
Opis zadań do
wykonania:
 Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony ||
 Personel zewnętrzny ||

3.2.4.
Zgodność z wieloletnimi ramami
finansowymi na lata 2014–2020

–
ý  Wniosek/inicjatywa jest zgodny(-a) z obowiązującymi
wieloletnimi ramami finansowymi na lata 2014–2020.
–
¨  Wniosek/inicjatywa wymaga przeprogramowania odpowiedniego działu
w wieloletnich ramach finansowych.
Należy wyjaśnić, na czym ma
polegać przeprogramowanie, określając pozycje w budżecie,
których ma ono dotyczyć, oraz podając odpowiednie kwoty.
–
¨  Wniosek/inicjatywa wymaga zastosowania instrumentu elastyczności
lub zmiany wieloletnich ram finansowych.[46]
Należy wyjaśnić, który wariant jest
konieczny, określając pozycje w budżecie, których ma on
dotyczyć, oraz podając odpowiednie kwoty.

3.2.5.
Udział osób trzecich w finansowaniu

–
ý Wniosek/inicjatywa nie przewiduje współfinansowania ze strony
osób trzecich
–
¨ Wniosek/inicjatywa przewiduje współfinansowanie szacowane zgodnie
z poniższym:
Środki w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   || Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6) || Ogółem
 Określić organ współfinansujący ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||

3.3.
Szacunkowy wpływ na dochody

–
ý  Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody.
–
¨  Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony
poniżej:
¨         wpływ na zasoby własne
¨         wpływ na dochody różne
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
 Pozycja w budżecie dotycząca dochodów || Środki zapisane w budżecie na bieżący rok budżetowy || Wpływ wniosku/inicjatywy[47]
 Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)
 Artykuł …. ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
W przypadku wpływu
na dochody różne, należy wskazać pozycję(-e) wydatków w
budżecie, którą(-e) ten wpływ obejmie.
Należy
określić metodę obliczania wpływu na dochody.
[1]               EFR,
Fundusz na rzecz Klimatu i Różnorodności Biologicznej na Świecie
i rezerwę na pomoc nadzwyczajną traktuje się tu dodatkowo i te
instrumenty pozostają poza budżetem UE.
[2]               Działania
w dziedzinie energetyki zgodne ze zrównoważonym rozwojem stanowić
będą jeden z kluczowych obszarów w wydatkach związanych ze
zmianą klimatu. Podobnie w świetle kluczowej roli, jaką
prawidłowe usługi ekosystemowe odgrywają w produkcji
żywności, różnorodność biologiczna, zwłaszcza w
przypadku, gdy przyczynia się do odporności na zmianę klimatu,
będzie jednym z kluczowych obszarów w dziedzinie bezpieczeństwa
żywnościowego oraz zrównoważonego rolnictwa.
[3]               Dz.U.
L …
[4]               „Polityka
Unii i polityka Państw Członkowskich w dziedzinie współpracy na
rzecz rozwoju uzupełniają się i wzmacniają wzajemnie” (art.
208).
[5]               W
sprawie bezpieczeństwa dostaw energii i współpracy
międzynarodowej zob. komunikat z dnia 7 września 2011 r. „Polityka
energetyczna UE: stosunki z partnerami spoza UE” – KOM(2011) 539.
[6]               Rozporządzenie (UE) nr 182/2011.
[7]               Decyzja Rady (UE) 2010/427.
[8]               Dz.U.
L 378 z 27.12.2006, s. 41–71.
[9]               Deklaracja
milenijna Narodów Zjednoczonych, rezolucja przyjęta przez Zgromadzenie
Ogólne ONZ w dniu 18 września 2000 r.
[10]             Wspólne
oświadczenie Rady i przedstawicieli rządów państw
członkowskich, zebranych w ramach Rady, Parlamentu Europejskiego i
Komisji, w sprawie polityki rozwojowej Unii Europejskiej pt. „Konsensus
Europejski”, Dz.U. C 46 z 24.2.2006, s. 1:
[11]             Komunikat
z dnia 13 października 2011 r., jeszcze nieopublikowany w Dz.U.
[12]             Komunikat
z dnia 13 października 2011 r., jeszcze nieopublikowany w Dz.U.
[13]             Konkluzje
Rady z dnia 15 maja 2007 r. dotyczące unijnego kodeksu postępowania w
sprawie komplementarności i podziału pracy w ramach polityki na rzecz
rozwoju (dok. 9558/07).
[14]             Konkluzje Rady z dnia 17 listopada 2009 r. w sprawie
ram działania na rzecz skuteczności pomocy (dok. 15912/09), tekst rozszerzony i ujednolicony z dnia 11 stycznia 2011 r. (dok. 18239/10).
[15]             STRATEGICZNE
PARTNERSTWO MIĘDZY AFRYKĄ A UE, wspólna strategia Afryka-UE,
przyjęta podczas szczytu w Lizbonie w dniu 9 grudnia 2007 r.
[16]             Bezpieczeństwo i rozwój – Konkluzje Rady i przedstawicieli
rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, z dnia 20
listopada 2007 r. (dok. 15097/07).
[17]             Reakcja
UE na niestabilne sytuacje – Konkluzje Rady i przedstawicieli rządów
państw członkowskich zebranych w Radzie, z dnia 20 listopada 2007 r.
(dok. 11518/07).
[18]             Konkluzje
Rady w sprawie zapobiegania konfliktom, 3101. posiedzenie Rady do Spraw
Zagranicznych, Luksemburg, 20 czerwca 2011 r.
[19]             KOM(2010)
2020 wersja ostateczna
[20]             KOM(2011)
500 wersja ostateczna
[21]             KOM(2011)
637 wersja ostateczna
[22]             Dz.U.
L 55 z 28.2.2011, s. 13.
[23]             Dz.U.
L….
[24]             Dz.U.
L 201 z 3.8.2010, s. 30.
[25]             Dz.U.
L …
[26]             Dz.U.
L 314 z 30.11.2001, s. 1.
[27]             Dz.U.
L 163 z 2.7.1996, s. 1.
[28]             Zasadniczo
środki zostałyby w sposób równomierny rozdzielone pomiędzy
działania w dziedzinie ochrony środowiska i zmiany klimatu.
[29]             ABM:
Activity Based Management: zarządzanie kosztami działań - ABB:
Activity Based Budgeting: budżet zadaniowy.
[30]             DG
ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid wystąpi jednocześnie z
wnioskiem o zmianę obszarów polityki w czasie prac nad przygotowaniem budżetu
na rok 2014.
[31]             O
którym mowa w art. 49 ust. 6 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.
[32]             Wyjaśnienia
dotyczące trybów zarządzania oraz odniesienia do rozporządzenia
finansowego znajdują się na następującej stronie: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
[33]             O
którym mowa w art. 185 rozporządzenia finansowego.
[34]             Środki
zróżnicowane/ środki niezróżnicowane
[35]             EFTA:
Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu
[36]             Kraje
kandydujące oraz w stosownych przypadkach potencjalne kraje
kandydujące Bałkanów Zachodnich.
[37]             Do
uzupełnienia na późniejszym etapie.
[38]             Rok
N jest rokiem, w którym rozpoczyna się wprowadzanie w życie
wniosku/inicjatywy.
[39]             Wsparcie
techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie w zakresie wprowadzania
w życie programów lub działań UE (dawne pozycje „BA”),
pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.
[40]             Zgodnie
z opisem w pkt 1.4.2 „Cel(e) szczegółowy(-e) …” – W tabeli wykazano tylko
poszczególne programy objęte rozporządzeniem …”
[41]             Rok
N jest rokiem, w którym rozpoczyna się wprowadzanie w życie
wniosku/inicjatywy.
[42]             Wsparcie
techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie w zakresie wprowadzania
w życie programów lub działań UE (dawne pozycje „BA”),
pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.
[43]             AC=
pracownik kontraktowy; INT= pracownik tymczasowy; JED= młodszy
oddelegowany ekspert; AL= członek personelu miejscowego; END= oddelegowany
ekspert krajowy;
[44]             W
ramach pułapu na personel zewnętrzny ze środków operacyjnych
(dawne pozycje „BA”).
[45]             Przede
wszystkim fundusze strukturalne, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju
Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz Europejski Fundusz Rybacki.
[46]             Zob.
pkt 19 i 24 porozumienia międzyinstytucjonalnego.
[47]             W
przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty
wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto
po odliczeniu 25 % na poczet kosztów poboru.