               KOMISJA EUROPEJSKA
            Bruksela, dnia 7.12.2018
            COM(2018) 799 final
            2018/0410(NLE)
            Wniosek
            DECYZJA RADY
            w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy o statusie między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii

               UZASADNIENIE

               1.KONTEKST WNIOSKU

               •Przyczyny i cele wniosku

               Art. 54 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624 z dnia 14 września 2016 r. w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej
                  1
                przewiduje, że Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej może koordynować współpracę operacyjną między państwami członkowskimi i państwami trzecimi w odniesieniu do zarządzania granicami zewnętrznymi. W związku z powyższym Agencja może realizować działania na granicach zewnętrznych z udziałem jednego lub większej liczby państw członkowskich i państwa trzeciego sąsiadującego z jednym lub większą liczbą tych państw członkowskich, pod warunkiem uzyskania zgody tego sąsiadującego państwa trzeciego, w tym na terytorium tego państwa trzeciego.

               Zgodnie z art. 54 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/1624, jeżeli przewiduje się rozmieszczenie zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w państwach trzecich do działań, w ramach których członkom zespołów mają zostać przyznane uprawnienia wykonawcze lub jeżeli jest to wymagane w ramach innych działań w państwach trzecich, Unia zawiera z danym państwem trzecim umowę o statusie. Umowa o statusie obejmuje wszelkie aspekty niezbędne do prowadzenia działań. W szczególności określa ona zakres operacji, zakres odpowiedzialności karnej i cywilnej oraz zadania i uprawnienia członków zespołów. Umowa o statusie zapewnia pełne poszanowanie praw podstawowych w czasie tych operacji.

               Na podstawie wytycznych negocjacyjnych przyjętych przez Radę Komisja Europejska wynegocjowała z Republiką Serbii umowę dotyczącą działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej w Republice Serbii („umowa o statusie”) mającą na celu ustanowienie ram prawnych, które umożliwią natychmiastowe działanie poprzez ustalenie planów operacyjnych w razie potrzeby szybkiej reakcji. Przepływy migracyjne w regionie są o wiele mniejsze w porównaniu z rokiem 2015 i 2016, jednak sieci przestępczości zorganizowanej szybko dostosowują swoje trasy i metody przemytu nielegalnych migrantów do nowych okoliczności. Dzięki umowie o statusie właściwe organy Republiki Serbii i państw członkowskich UE, koordynowane przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej, znajdą się w dużo lepszej pozycji, umożliwiającej szybkie reagowanie na takie ewentualne zmiany sytuacji.

               Załączony wniosek dotyczący decyzji Rady stanowi instrument prawny umożliwiający podpisanie umowy o statusie między Unią Europejską a Republiką Serbii.

               W dniu 21 lutego 2017 r. Komisja otrzymała od Rady upoważnienie do rozpoczęcia negocjacji z Republiką Serbii w sprawie umowy o statusie dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii.

               Negocjacje w sprawie umowy o statusie rozpoczęto dnia 7 kwietnia 2017 r., natomiast druga runda miała miejsce dnia 11 maja 2017 r. Porozumienie osiągnięto ostatecznie w dniu 3 sierpnia 2018 r. Umowę o statusie parafowali w dniu 20 września 2018 r. w Belgradzie komisarz ds. migracji, spraw wewnętrznych i obywatelstwa Dimitris Avramopoulos oraz minister spraw wewnętrznych Republiki Serbii Nebojša Stefanović.

               Komisja uważa, że osiągnięto cele wyznaczone przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych i że projekt umowy o statusie może zostać przyjęty przez Unię.

               Państwa członkowskie były informowane o przebiegu negocjacji, zasięgano także ich opinii na forum stosownych grup roboczych Rady.

               •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

               Obecnie szesnaście państw członkowskich związanych jest dwustronnymi umowami z Republiką Serbii: umowy te dotyczą one szeregu wspólnych środków, takich jak kontrole graniczne, nadzór, patrolowanie, powroty itd. Wdrożone jest już także porozumienie robocze między Ministerstwem Spraw Wewnętrznych Republiki Serbii a Europejską Agencją Straży Granicznej i Przybrzeżnej; obejmuje ono w szczególności regularne uczestnictwo przedstawicieli straży granicznej Serbii w skoordynowanych wspólnych operacjach Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, jako obserwatorów na terytorium państw członkowskich, za zgodą poszczególnych przyjmujących państw członkowskich.

               •Spójność z innymi politykami Unii

               Europejski program w zakresie migracji
                  2
                opiera się na czterech filarach. Jednym z nich jest zarządzanie granicami: obejmuje ono lepsze zarządzanie granicami zewnętrznymi UE, w szczególności w postaci solidarności z państwami członkowskimi usytuowanymi na granicach zewnętrznych oraz zwiększania wydajności przejść granicznych. Wzmocniona kontrola granic Republiki Serbii wpłynie również pozytywnie na zewnętrzne granice UE, w szczególności na zewnętrzne granice Bułgarii, Chorwacji, Węgier i Rumunii, a także na granice Republiki Serbii. Dalsze zwiększanie bezpieczeństwa na granicach zewnętrznych jest ponadto zgodne z Europejską agendą bezpieczeństwa
                  3
               .

               2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

               •Podstawa prawna

               Podstawę prawną niniejszego wniosku w sprawie decyzji Rady stanowi art. 77 ust. 2 lit. b) i d) oraz art. 79 ust. 2 lit. c) TFUE w związku z art. 218 ust. 5 TFUE.

               Zawarcie przez UE umowy o statusie jest wyraźnie przewidziane w art. 54 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/1624, który stanowi, że jeżeli przewiduje się rozmieszczenie zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w państwach trzecich do działań, w ramach których członkom zespołów mają zostać przyznane uprawnienia wykonawcze lub jeżeli jest to wymagane w ramach innych działań w państwach trzecich, Unia zawiera z danym państwem trzecim umowę o statusie.

               Art. 3 ust. 2 TFUE stanowi, że Unia ma wyłączną kompetencję do zawierania umów międzynarodowych, jeżeli ich zawarcie zostało przewidziane w akcie ustawodawczym Unii. Art. 54 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/1624 przewiduje zawarcie umowy o statusie między Unią Europejską a danym państwem trzecim. W związku z tym załączona umowa z Republiką Serbii należy do wyłącznej kompetencji Unii Europejskiej.

               •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

                  Nie dotyczy.

               •Proporcjonalność

               Mając na uwadze, że sieci przestępczości zorganizowanej szybko dostosowują swoje trasy i metody przemytu nielegalnych migrantów, zaangażowanie UE jest niezbędne w celu poprawy kontroli na granicach Republiki Serbii. Umowa o statusie jest konieczna, ponieważ umożliwia właściwym organom Republiki Serbii i państw członkowskich UE, koordynowanym przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej, szybkie reagowanie na takie ewentualne zmiany sytuacji. Pozwoli ona na rozmieszczenie w Republice Serbii zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej w przypadku nagłego napływu nielegalnych migrantów.

               •Wybór instrumentu

                  Niniejszy wniosek jest zgodny z art. 218 ust. 5 TFUE, który przewiduje, że to Rada przyjmuje decyzje dotyczące umów międzynarodowych. Nie istnieje żaden inny instrument prawny, który mógłby posłużyć do osiągnięcia celu wyrażonego w niniejszym wniosku.

               3.WYNIKI OCENY EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

               •Oceny ex post/kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa

                  Nie dotyczy

               •Konsultacje z zainteresowanymi stronami

                  Nie dotyczy

               •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

                  Nie dotyczy

               •Ocena skutków

                  Ocena skutków nie była konieczna do negocjacji umowy o statusie.

               •Sprawność regulacyjna i uproszczenie

               Ponieważ będzie to nowa umowa, nie można było przeprowadzić oceny ani kontroli sprawności istniejących instrumentów.

               •Prawa podstawowe

                  Umowa o statusie zawiera postanowienia gwarantujące ochronę praw podstawowych osób, których dotyczą działania członków zespołu zaangażowanych w operację koordynowaną przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

                  Przepisy dotyczące praw podstawowych zostały szczegółowo wyjaśnione w pkt 5 „Elementy fakultatywne”.

               4.WPŁYW NA BUDŻET

               Umowa o statusie nie pociąga za sobą skutków finansowych. Koszty generuje rozmieszczenie zespołów Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej na podstawie planu operacyjnego i odpowiedniej umowy o udzielenie dotacji; są one pokrywane z budżetu Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Przyszłe operacje na podstawie umowy o statusie będą finansowane ze środków własnych Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

               5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

               •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

               Komisja zapewni prawidłowe monitorowanie wdrożenia umowy o statusie.

               Republika Serbii i Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej razem przeprowadzają ocenę każdej wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy.

               W szczególności Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej, Republika Serbii oraz państwa członkowskie uczestniczące w konkretnym działaniu sporządzają sprawozdanie na temat stosowania postanowień umowy, w tym na temat przetwarzania danych osobowych, po zakończeniu każdego z działań.

               •Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

                  Nie dotyczy.

               •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

               Zakres umowy

               Na mocy przedmiotowej umowy Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej może rozmieścić zespoły Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej wyposażone w uprawnienia wykonawcze na terytorium Republiki Serbii celem przeprowadzenia wspólnych operacji lub szybkich interwencji na granicy. Umowa nie rozszerza wprawdzie zakresu obowiązywania Umowy między Wspólnotą Europejską a Republiką Serbii o readmisji osób przebywających nielegalnie („umowa o readmisji między WE a Republiką Serbii”)
                  4
               , jednak zespoły Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej są także uprawnione, w ramach konkretnych operacji powrotowych, do wspierania Republiki Serbii w identyfikowaniu osób kierowanych do readmisji do Republiki Serbii, zgodnie z umową o readmisji między WE a Republiką Serbii.

               Zespoły Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej mogą być rozmieszczane na terytorium Republiki Serbii wyłącznie w regionach graniczących z granicami zewnętrznymi UE, a członkowie zespołów dysponują uprawnieniami wykonawczymi na tych obszarach Republiki Serbii, zgodnie z ustaleniami zawartymi w planie operacyjnym.

               Uruchomienie działania

               Działanie może zostać uruchomione z inicjatywy Agencji. Właściwe organy Republiki Serbii mogą zwrócić się do Agencji z wnioskiem o rozważenie uruchomienia działania. Wykonanie działania wymaga zgody właściwych organów Republiki Serbii oraz Agencji.

               Plan operacyjny

               Przed każdą wspólną operacją lub szybką interwencją na granicy konieczne jest uzgodnienie planu operacyjnego między Agencją a Republiką Serbii. Plan operacyjny musi także zostać zatwierdzony przez państwo członkowskie lub państwa członkowskie graniczące z obszarem operacyjnym.

               Plan ten określa szczegółowo organizacyjne i proceduralne aspekty wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy, w tym opis i ocenę sytuacji, operacyjne cele i zadania, rodzaj wyposażenia technicznego, które ma zostać wykorzystane, plan realizacji, współpracę z państwami trzecimi, innymi agencjami i organami Unii lub organizacjami międzynarodowymi, przepisy dotyczące praw podstawowych, w tym ochrony danych osobowych, koordynację, dowodzenie, kontrolę, komunikację i strukturę sprawozdawczości, ustalenia organizacyjne i logistykę, ocenę i finansowe aspekty wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy.

               Zadania i uprawnienia członków zespołów

               Zasadniczo zespoły mają prawo do wykonywania zadań i dysponowania uprawnieniami wykonawczymi niezbędnymi do przeprowadzania kontroli granicznej i operacji powrotowych. Zespoły działają z poszanowaniem przepisów krajowych Republiki Serbii.

               Zespoły działają na terytorium Republiki Serbii jedynie na polecenie i w obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii.

               Członkowie zespołu noszą, w stosownych przypadkach, własne umundurowanie, a na nim widoczny identyfikator oraz niebieską opaskę z insygniami Unii i Agencji. Ponadto posiadają przy sobie dokument akredytacyjny w celu ułatwienia jednoznacznej identyfikacji przez organy krajowe Republiki Serbii.

               Członkowie zespołu mogą nosić broń służbową, amunicję i sprzęt w zakresie, w jakim są do tego upoważnieni na mocy przepisów krajowych ich państwa oraz przepisów Republiki Serbii. Władze Republiki Serbii informują wcześniej Agencję o dopuszczalnych rodzajach broni służbowej, amunicji i sprzętu oraz o odpowiednich ramach prawnych i warunkach ich użycia.

               Członkowie zespołu mogą używać siły, w tym broni służbowej, amunicji i sprzętu, za zgodą ich państwa oraz organów Republiki Serbii, w obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii i zgodnie z prawem krajowym Republiki Serbii. Władze Republiki Serbii mogą upoważnić członków zespołu do użycia siły również bez obecności funkcjonariuszy jej straży granicznej. Członkowie zespołu mogą używać broni wyłącznie w sytuacjach, w których jest to absolutnie konieczne w celu obrony własnej i odparcia ataku bezpośrednio zagrażającego życiu, skierowanego przeciwko nim lub przeciwko innej osobie, zgodnie z prawodawstwem Serbii.

               Właściwe organy Republiki Serbii mogą, na wniosek, przekazać członkom zespołu odpowiednie informacje zawarte w krajowych bazach danych, jeżeli są one im niezbędne do wypełnienia powierzonych im zadań. Agencja może również przekazać właściwym organom Serbii informacje niezbędne do realizacji celów operacyjnych.

               Zawieszenie i zakończenie działania

               Zarówno Agencja, jak i organy Republiki |Serbii mogą zawiesić lub zakończyć działanie, jeżeli uznają, że postanowienia umowy lub planu operacyjnego nie są przestrzegane przez drugą stronę.

               Przywileje i immunitety członków zespołu

               Członkowie zespołu korzystają z immunitetu od jurysdykcji karnej Republiki Serbii w odniesieniu do wszystkich działań wykonywanych podczas pełnienia obowiązków służbowych („na służbie”), nie mogą jednak korzystać z immunitetu w odniesieniu do czynów popełnionych „poza służbą”.

               W planie operacyjnym dokładnie określa się działania wyłączone spod jurysdykcji karnej Republiki Serbii.

               W przypadku zarzutu popełnienia przestępstwa przez członka zespołu dyrektor wykonawczy Agencji, przed wszczęciem postępowania sądowego, przedkłada właściwym organom sądowym Republiki Serbii dokument poświadczający, czy działanie, o którym mowa, zostało podjęte podczas pełnienia obowiązków służbowych czy poza nimi. Dyrektor wykonawczy Agencji podejmuje decyzję po dokładnym rozważeniu wszelkich oświadczeń złożonych przez właściwy organ państwa członkowskiego, który wysłał funkcjonariusza straży granicznej lub innego właściwego członka personelu, oraz przez właściwe organy Republiki Serbii.

               Przywileje przyznane członkom zespołu i immunitet od jurysdykcji karnej Republiki Serbii nie wyłączają ich spod jurysdykcji rodzimego państwa członkowskiego.

               Podobny system ma zastosowanie do ustalenia odpowiedzialności cywilnej lub administracyjnej członków zespołu.

               Immunitet członków zespołu od jurysdykcji karnej, cywilnej i administracyjnej Republiki Serbii może zostać uchylony przez państwo członkowskie, które wysłało danego funkcjonariusza straży granicznej lub innego właściwego członka personelu. Uchylenie takie musi zawsze być jednoznacznie wyrażone.

               Umowa przewiduje mechanizm pozwalający na kompensację szkód. Mechanizm odszkodowawczy opiera się na art. 42 rozporządzenia (UE) 2016/1624 w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez członka zespołu „na służbie”, odpowiedzialność ponosi Republika Serbii. Jeżeli szkoda została wyrządzona „na służbie” przez członka zespołu z uczestniczącego państwa członkowskiego wskutek rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów lub jeżeli czyn został popełniony „poza służbą”, Republika Serbii może zażądać za pośrednictwem dyrektora wykonawczego Agencji wypłacenia odszkodowania przez dane uczestniczące państwo członkowskie. Jeżeli szkodę wyrządza pracownik Agencji, Republika Serbii może wystąpić o wypłacenie odszkodowania przez Agencję.

               W stosunku do członków zespołu nie mogą być przedsięwzięte żadne środki egzekucyjne z wyjątkiem przypadków, w których wszczęto przeciwko nim postępowanie karne lub cywilne niepowiązane z ich obowiązkami służbowymi.

               Mienie członków zespołu niezbędne do wykonywania obowiązków służbowych nie podlega zajęciu. W postępowaniu cywilnym członkowie zespołu nie podlegają ograniczeniu wolności osobistej ani innym środkom przymusu.

               Członkowie zespołu są zwolnieni z podlegania przepisom dotyczącym zabezpieczenia społecznego, które mogą obowiązywać w Republice Serbii w odniesieniu do usług świadczonych na rzecz Agencji. Są oni ponadto zwolnieni w Republice Serbii z wszelkich form opodatkowania dochodów i wynagrodzenia wypłacanych im przez Agencję lub ich państwa członkowskie, a także wszelkich innych dochodów pochodzących spoza Republiki Serbii.

               Organy Republiki Serbii zezwalają na przywóz i wywóz przedmiotów przeznaczonych do osobistego użytku członków zespołu i przyznają zwolnienie z wszelkich ceł, podatków i innych związanych z tym należności (z wyjątkiem należności za przechowywanie, przewóz i podobne usługi) w odniesieniu do takich przedmiotów.

               Osobisty bagaż członków zespołu podlega kontroli tylko wtedy, gdy istnieją powody by przypuszczać, że zawiera on przedmioty, które nie są przeznaczone do osobistego użytku członków zespołu, lub przedmioty, których przywóz lub wywóz jest zabroniony na podstawie przepisów Republiki Serbii lub które podlegają jej przepisom w zakresie kwarantanny. Kontrola takiego bagażu osobistego jest przeprowadzana jedynie w obecności zainteresowanego członka / zainteresowanych członków zespołu lub upoważnionego przedstawiciela Agencji.

               Dokumenty, korespondencja i mienie członków zespołu są nietykalne, z wyjątkiem sytuacji przedsięwzięcia środków egzekucyjnych. Członkowie zespołu nie są zobowiązani do składania zeznań w charakterze świadka.

               Dokument akredytacyjny

               Agencja, we współpracy z Republiką Serbii wystawia członkom zespołu dokument akredytacyjny, który umożliwia organom Republiki Serbii stwierdzenie ich tożsamości i stanowi dowód, że posiadacz dokumentu jest uprawniony do wykonywania zadań i korzystania z uprawnień, o których mowa w umowie oraz w planie operacyjnym. Dokument akredytacyjny, w połączeniu z ważnym dokumentem podróży, umożliwia danemu członkowi zespołu wjazd do Republiki Serbii, bez konieczności posiadania wizy lub wcześniejszego zezwolenia; dokument akredytacyjny jest zwracany Agencji po zakończeniu działania. Agencja przekaże właściwym organom Serbii wzór dokumentu akredytacyjnego przed rozpoczęciem stosowania umowy i w każdym przypadku modyfikacji tego wzoru.

               Prawa podstawowe

               Wykonując swoje zadania i korzystając ze swoich uprawnień, członkowie zespołu w pełni respektują podstawowe prawa i wolności, w tym prawo dostępu do procedur azylowych, godność człowieka, zakaz tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania, prawo do wolności, zasadę non-refoulement i zakaz wydaleń zbiorowych, prawa dziecka i prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Nie dyskryminują oni żadnych osób z żadnych względów, w tym ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Wszelkie działania godzące w podstawowe prawa i wolności muszą być proporcjonalne do celu takich działań i szanować istotę tych podstawowych praw i wolności.

               Każda ze Stron musi posiadać mechanizm skargowy służący do rozpatrywania zarzutów dotyczących naruszenia praw podstawowych przez jej personel. Agencja ustanowiła mechanizm skargowy, o którym mowa w art. 72 rozporządzenia (UE) 2016/1624 w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, spełniając w związku z tym ten obowiązek. Takimi zarzutami może zajmować się Rzecznik Praw Obywatelskich Republiki Serbii („obrońca obywateli”), chyba że władze Republiki Serbii zdecydują o ustanowieniu specjalnego mechanizmu rozstrzygania skarg składanych w ramach niniejszej umowy.

               Przetwarzanie danych osobowych

               Członkowie zespołu przetwarzają dane osobowe w razie konieczności i w sposób proporcjonalny, zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie do Agencji i państw członkowskich UE. Przetwarzanie danych osobowych przez organy Republiki Serbii podlega przepisom jej prawa krajowego.

               Agencja, uczestniczące państwa członkowskie oraz organy Republiki Serbii sporządzają wspólne sprawozdanie na temat przetwarzania danych osobowych przez członków zespołu po zakończeniu każdego działania. Sprawozdanie to przekazywane jest urzędnikowi ds. praw podstawowych i inspektorowi ochrony danych Agencji, a także właściwemu organowi ochrony danych osobowych Republiki Serbii. Urzędnik ds. praw podstawowych i inspektor ochrony danych Agencji składają sprawozdanie dyrektorowi wykonawczemu Agencji.

               Spory i interpretacja

               Wszystkie kwestie zaistniałe w związku ze stosowaniem niniejszej umowy są rozpatrywane wspólnie przez właściwe organy Republiki Serbii oraz przedstawicieli Agencji, którzy konsultują się z państwem członkowskim lub państwami członkowskimi sąsiadującymi z Republiką Serbii.

               W przypadku braku wcześniejszego rozstrzygnięcia spory dotyczące wykładni lub stosowania przedmiotowej umowy rozstrzygane są wyłącznie w drodze negocjacji pomiędzy Republiką Serbii a Komisją Europejską, która zasięga opinii wszystkich państw członkowskich sąsiadujących z Republiką Serbii.

               Właściwe organy odpowiedzialne za wdrożenie umowy

               W przypadku Republiki Serbii właściwym organem odpowiedzialnym za wdrożenie niniejszej umowy jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. W przypadku Unii Europejskiej jest nim Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

               Wspólne deklaracje

               Obie strony przyjmują do wiadomości, że Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej będzie wspierać Republikę Serbii w skutecznej kontroli jej granic z każdym państwem niebędącym członkiem Unii Europejskiej za pomocą innych środków niż w drodze oddelegowania zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej wyposażonych w uprawnienia wykonawcze.

               Obie Strony zgadzają się, że ani przedmiotowa umowa ani żadne działania zrealizowane w ramach jej wdrażania przez Strony lub w ich imieniu, w tym tworzenie planów operacyjnych lub udział w operacjach transgranicznych, nie mają wpływu na status ani na wyznaczenie terytoriów Serbii i państw członkowskich Unii Europejskiej na mocy prawa międzynarodowego.

               We wspólnej deklaracji do umowy uwzględniono fakt włączenia Norwegii, Islandii, Szwajcarii i Liechtensteinu we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwijanie dorobku prawnego Schengen.

               2018/0410 (NLE)

               Wniosek

               DECYZJA RADY

               w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy o statusie między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii

               RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

               uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 lit. b) i d) oraz art. 79 ust. 2 lit. c), w związku z art. 218 ust. 5,

               uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

               a także mając na uwadze, co następuje:

               (1)Zgodnie z art. 54 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/1624
                  5
               , jeżeli przewiduje się rozmieszczenie zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w państwach trzecich celem przeprowadzania działań, na potrzeby których członkowie zespołów dysponują uprawnieniami wykonawczymi lub jeżeli jest to wymagane w ramach innych działań w państwach trzecich, Unia zawiera z danym państwem trzecim umowę o statusie. Umowa o statusie powinna objąć wszelkie aspekty niezbędne do przeprowadzenia działań.

               (2)W dniu 21 lutego 2017 r. Rada upoważniła Komisję do rozpoczęcia negocjacji z Republiką Serbii w sprawie umowy o statusie dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii.

               (3)Negocjacje w sprawie umowy o statusie rozpoczęły się dnia 7 kwietnia 2017 r. i zostały pomyślnie zakończone parafowaniem umowy między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii („umowa o statusie”) w dniu 20 września 2018 r.

               (4)Niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE
                  6
               ; Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w związku z tym w jej przyjęciu i nie jest nią związane ani jej nie stosuje.

               (5)Niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE
                  7
               ; Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w jej przyjęciu i nie jest nią związana ani jej nie stosuje.

               (6)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i nie jest nią związana ani jej nie stosuje.

               (7)Umowa powinna zostać zatem podpisana w imieniu Unii, z zastrzeżeniem jej zawarcia w późniejszym terminie,

               PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

               Artykuł 1

               Niniejszym zatwierdza się, w imieniu Unii Europejskiej, podpisanie Umowy między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii („umowa”), z zastrzeżeniem jej zawarcia w późniejszym terminie.

               Artykuł 2

               W imieniu Unii Europejskiej zatwierdza się deklaracje załączone do niniejszej decyzji.

               Artykuł 3

               Sekretariat Generalny Rady ustanawia instrument pełnomocnictwa do podpisania umowy, z zastrzeżeniem jej zawarcia, dla osoby wskazanej (osób wskazanych) przez negocjatora umowy.

               Artykuł 4

               Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

               Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                     W imieniu Rady

                     Przewodniczący

                     (1)

                        Dz.U. L 251 z 16.9.2016, s. 1.

                     (2)

                        COM(2015) 240 final.

                     (3)

                        COM(2015) 185 final.

                     (4)

                        Dz.U. L 334 z 19.12.2007, s. 46.

                     (5)

                        Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624 z dnia 14 września 2016 r. w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 i uchylające rozporządzenie (WE) nr 863/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenie Rady (WE) nr 2007/2004 i decyzję Rady 2005/267/WE (Dz.U. L 251 z 16.9.2016, s. 1).

                     (6)

                        Decyzja Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotycząca wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o zastosowaniu wobec niego niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 131 z 1.6.2000, s. 43).

                     (7)

                        Decyzja Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotycząca wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 64 z 7.3.2002, s. 20).

    ---documentbreak---

               KOMISJA EUROPEJSKA
            Bruksela, dnia 7.12.2018
            COM(2018) 799 final
            ZAŁĄCZNIK
            do
            wniosku dotyczącego decyzji Rady
            w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy o statusie między Unią Europejską a Republiką Serbii dotyczącej działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii

               ZAŁĄCZNIK

               UMOWA

               między Unią Europejską a Republiką Serbii dotycząca działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii

               UNIA EUROPEJSKA,

               oraz REPUBLIKA SERBII,

               zwane dalej „Stronami”,

               MAJĄC NA UWADZE, że mogą pojawić się sytuacje, w których Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej może koordynować współpracę operacyjną między państwami członkowskimi UE a Republiką Serbii, w tym na terytorium Republiki Serbii,

               MAJĄC NA UWADZE, że należy ustanowić ramy prawne w formie umowy o statusie w odniesieniu do sytuacji, w których członkowie zespołu Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej mogą dysponować uprawnieniami wykonawczymi na terytorium Republiki Serbii,

               MAJĄC NA UWADZE, że Strony należycie uwzględniają załączone deklaracje na etapie wdrażania niniejszej umowy,

               ZWAŻYWSZY, że wszystkie działania Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii powinny być prowadzone przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych,

               POSTANOWIŁY ZAWRZEĆ NASTĘPUJĄCĄ UMOWĘ:

               Artykuł 1

               Zakres stosowania umowy

               1. Niniejsza umowa obejmuje wszystkie aspekty współpracy między Republiką Serbii a Europejską Agencją Straży Granicznej i Przybrzeżnej niezbędne do przeprowadzania działań przez Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną, które mogą mieć miejsce na terytorium Republiki Serbii i podczas których członkowie zespołu Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej mogą posiadać uprawnienia wykonawcze.

               2.Niniejsza umowa nie poszerza zakresu Umowy między Wspólnotą Europejską a Republiką Serbii o readmisji osób przebywających nielegalnie („umowa o readmisji między UE a Republiką Serbii”). Jeśli chodzi o operacje powrotowe zdefiniowane w art. 2 lit. d), niniejsza umowa dotyczy jedynie zapewnienia wsparcia operacyjnego na potrzeby operacji powrotowych, które przeprowadzane są zgodnie z umową o readmisji między UE a Republiką Serbii.

               3.Niniejsza umowa obejmuje Republikę Serbii. Niniejsza umowa nie obejmuje Kosowa
                  1
               *.

               Artykuł 2

               Definicje

               Do celów niniejszej umowy stosuje się następujące definicje:

               a)
                     „działanie”” oznacza wspólną operację, szybką interwencję na granicy lub operację powrotową;

               b)
                     „wspólna operacja” oznacza działanie mające na celu przeciwdziałanie nielegalnej imigracji lub przestępczości transgranicznej lub działanie mające na celu dostarczanie zwiększonej pomocy technicznej i operacyjnej na granicach zewnętrznych państwa członkowskiego sąsiadującego z Republiką Serbii, realizowanej na terytorium Republiki Serbii;

               c)
                     „szybka interwencja na granicy” oznacza działanie mające na celu szybką reakcję w obliczu szczególnych i wyjątkowo trudnych wyzwań na granicach Republiki Serbii sąsiadujących z państwem członkowskim i prowadzone na terytorium Republiki Serbii przez określony czas;

               d)
                     „operacja powrotowa” oznacza operację zorganizowaną lub koordynowaną przez Agencję, obejmującą wzmocnienie techniczne i operacyjne zapewniane przez jedno lub większą liczbę państw członkowskich, w ramach której osoby, odnośnie do których podjęto ostateczną decyzję o powrocie, powracają z jednego lub większej liczby państw członkowskich w trybie przymusowym lub dobrowolnie do Republiki Serbii zgodnie z Umową między Wspólnotą Europejską a Republiką Serbii o readmisji osób przebywających nielegalnie;

               e)
                     „kontrola graniczna” oznacza kontrolę osób, dokumentów podróży, środków transportu oraz przedmiotów przewożonych podczas przekraczania granicy, składającą się z odprawy granicznej na przejściach granicznych i ochrony granicy między przejściami granicznymi;

               f)
                     „członek zespołu” oznacza pracownika Agencji lub członka zespołu straży granicznej i innego właściwego personelu uczestniczących państw członkowskich, w tym funkcjonariuszy straży granicznej i innych właściwych pracowników oddelegowanych przez państwa członkowskie do Agencji, którzy mają zostać wysłani w trakcie działania;

               g)
                     „państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie Unii Europejskiej;

               h)
                     „rodzime państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie, którego funkcjonariusz straży granicznej lub inny właściwy członek personelu jest członkiem zespołu;

               i)
                     „dane osobowe” oznaczają wszelkie dane dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej; możliwa do zidentyfikowania osoba to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, niepowtarzalny numer identyfikacyjny obywatela, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy bądź jeden lub kilka szczególnych właściwości określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość tej osoby fizycznej;

               j)
                     „uczestniczące państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie, które uczestniczy w działaniu w Republice Serbii przez zapewnienie wyposażenia technicznego, oddelegowanie funkcjonariuszy straży granicznej i innego właściwego personelu w ramach zespołu;

               k)
                     „Agencja” oznacza Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej, utworzoną na mocy rozporządzenia (UE) 2016/1624 w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

               Artykuł 3

               Uruchomienie działania i plan operacyjny

               1. Agencja może zaproponować uruchomienie działania właściwym organom Republiki Serbii. Właściwe organy Republiki Serbii mogą zwrócić się do Agencji z wnioskiem o rozważenie uruchomienia działania.

               2. Wykonanie działania wymaga zgody zarówno właściwych organów Republiki Serbii jak i Agencji.

               3. Agencja i Republika Serbii uzgadniają wspólny plan operacyjny w odniesieniu do każdej wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy. Komisja Europejska zapewnia przestrzeganie przepisów art. 54 ust. 3 rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

               Plan ten określa szczegółowo organizacyjne i proceduralne aspekty wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy, w tym opis i ocenę sytuacji, operacyjne cele i zadania, rodzaj wyposażenia technicznego, które ma zostać wykorzystane, plan realizacji, współpracę z innymi państwami trzecimi, innymi agencjami i organami Unii lub organizacjami międzynarodowymi, przepisy dotyczące praw podstawowych, w tym ochrony danych osobowych, koordynację, dowodzenie, kontrolę, komunikację i strukturę sprawozdawczości, ustalenia organizacyjne i logistykę, ocenę i finansowe aspekty wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy. Oceny wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy dokonują wspólnie właściwy organ Republiki Serbii i Agencja.

               Artykuł 4

               Zadania i uprawnienia członków zespołów

               1.Członkowie zespołu mają prawo do wykonywania zadań i korzystania z uprawnień wykonawczych wymaganych do przeprowadzania kontroli granicznej i operacjach powrotowych.

               2.Członkowie zespołu działają z poszanowaniem przepisów krajowych Republiki Serbii.

               3.Członkowie zespołu mogą wykonywać zadania i korzystać z uprawnień na terytorium Republiki Serbii wyłącznie na polecenie i w obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii. W stosownych przypadkach właściwy organ Republiki Serbii wydaje zespołowi polecenia zgodnie z planem operacyjnym. Właściwy organ Republiki Serbii może upoważnić członków zespołów do działania w jego imieniu, o ile ogólna odpowiedzialność oraz funkcje dowodzenia i kontroli pozostaną w gestii straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii obecnych przez cały czas.

               Za pośrednictwem swojego oficera koordynującego Agencja może przekazywać właściwemu organowi Republiki Serbii swoje spostrzeżenia na temat poleceń wydawanych zespołowi. W takim przypadku właściwy organ Republiki Serbii uwzględnia te spostrzeżenia i realizuje je w możliwie największym stopniu.

               W przypadkach gdy wydawane zespołowi polecenia są niezgodne z planem operacyjnym, oficer koordynujący niezwłocznie informuje dyrektora wykonawczego Agencji. Dyrektor wykonawczy może zastosować odpowiednie środki, w tym zawieszenie lub zakończenie działania.

               4.Podczas wykonywania zadań i korzystania z uprawnień członkowie zespołu noszą własne umundurowanie. Członkowie zespołu noszą co najmniej widoczny identyfikator oraz niebieską opaskę z insygniami Unii Europejskiej i Agencji. Aby umożliwić właściwym organom Republiki Serbii ustalenie ich tożsamości, członkowie zespołu noszą przez cały czas dokument akredytacyjny, o którym mowa w art. 7.

               5.Podczas wykonywania zadań i korzystania z uprawnień członkowie zespołu mogą nosić broń służbową, amunicję i wyposażenie w zakresie, w jakim są do tego upoważnieni na mocy przepisów krajowych rodzimego państwa członkowskiego. Przed rozmieszczeniem członków zespołu Republika Serbii informuje Agencję o dopuszczalnych rodzajach broni służbowej, amunicji i sprzętu oraz o odnośnych ramach prawnych i warunkach ich użycia. Agencja przekazuje wcześniej właściwemu organowi Republiki Serbii wykaz broni służbowej członków zespołu, a przede wszystkim informacje dotyczące rodzaju i numeru seryjnego broni oraz rodzaju i ilości amunicji.

               6.Podczas wykonywania zadań i korzystania z uprawnień członkowie zespołu są uprawnieni do użycia siły, w tym użycia broni służbowej, amunicji i sprzętu, za zgodą rodzimego państwa członkowskiego i Republiki Serbii, w obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii i zgodnie z prawem krajowym Republiki Serbii. Republika Serbii może upoważnić członków zespołu do użycia siły również bez obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub innych funkcjonariuszy policji Republiki Serbii. Członkowie zespołu mogą używać broni wyłącznie w sytuacjach, w których jest to absolutnie konieczne w celu obrony własnej i odparcia ataku bezpośrednio zagrażającego życiu, skierowanego przeciwko nim lub przeciwko innej osobie, zgodnie z prawem krajowym Serbii.

               7.Właściwy organ Republiki Serbii może, na wniosek, przekazać członkom zespołu odpowiednie informacje zawarte w krajowych bazach danych, jeżeli są one niezbędne do wypełnienia celów operacyjnych wyszczególnionych w planie operacyjnym oraz do realizacji działań . Członkom zespołu można przekazywać jedynie te informacje, które dotyczą istotnych faktów niezbędnych do wykonywania ich zadań i korzystania z nadanych im uprawnień. Agencja może przekazywać właściwym organom Republiki Serbii odpowiednie informacje, które są niezbędne do realizacji celów operacyjnych wyszczególnionych w planie operacyjnym oraz do realizacji wspólnych działań.

               8. Na potrzeby realizacji celów operacyjnych wyszczególnionych w planie operacyjnym oraz realizacji działań właściwy organ Republiki Serbii oraz członkowie zespołu mogą wymieniać inne informacje i ustalenia.

               9. Członkowie zespołu, o których mowa w ust. 1 i 3–6, nie obejmują pracowników Agencji.

               Artykuł 5

               Zawieszenie i zakończenie działania

               1. Dyrektor wykonawczy Agencji może zawiesić lub zakończyć działanie, po poinformowaniu właściwego organu Republiki Serbii na piśmie, jeżeli Republika Serbii nie realizuje w sposób należyty postanowień niniejszej umowy lub planu operacyjnego. Dyrektor wykonawczy przedstawia właściwemu organowi Republiki Serbii uzasadnienie takiego zawieszenia lub zakończenia działania.

               2. Republika Serbii może zawiesić lub zakończyć działanie, po poinformowaniu Agencji na piśmie, jeżeli Agencja lub uczestniczące państwo członkowskie nie realizuje w sposób należyty postanowień niniejszej umowy lub planu operacyjnego. Właściwy organ Republiki Serbii przedstawia Agencji uzasadnienie takiego zawieszenia lub zakończenia działania.

               3. W szczególności dyrektor wykonawczy Agencji lub Republika Serbii mogą zawiesić lub zakończyć działanie w przypadku naruszenia praw podstawowych, naruszenia zasady non-refoulement lub przepisów ochrony danych.

               4. Zakończenie działania nie ma wpływu na żadne prawa ani obowiązki wynikające ze stosowania niniejszej umowy lub planu operacyjnego przed takim zakończeniem.

               Artykuł 6

               Przywileje i immunitety członków zespołu

               1. Dokumenty, korespondencja i mienie członków zespołu są nietykalne, z wyjątkiem sytuacji przedsięwzięcia środków egzekucyjnych dozwolonych na mocy ust. 6.

               2. Członkowie zespołu korzystają z immunitetu od jurysdykcji karnej Republiki Serbii w odniesieniu do czynów popełnionych w trakcie i na potrzeby pełnienia obowiązków służbowych podczas realizacji działań wykonywanych zgodnie z planem operacyjnym.

               W przypadku zarzutu popełnienia przestępstwa przez członka zespołu właściwy organ, o którym mowa w art. 12 ust. 1 niniejszej umowy, natychmiast informuje dyrektora wykonawczego Agencji oraz właściwy organ w rodzimym państwie członkowskim.

               Po dokładnym rozważeniu wszelkich oświadczeń złożonych przez rodzime państwo członkowskie oraz Republikę Serbii oraz w oparciu o informacje dostarczone przez obie Strony dyrektor wykonawczy Agencji poświadcza, czy dany czyn został popełniony w trakcie realizacji przez członka zespołu obowiązków służbowych podczas działań realizowanych zgodnie z planem operacyjnym.

               Jeżeli dyrektor wykonawczy Agencji poświadczy, że czyn został popełniony w trakcie wykonywania przez członka zespołu obowiązków służbowych podczas działań realizowanych zgodnie z planem operacyjnym, członek zespołu korzysta z immunitetu od jurysdykcji karnej Republiki Serbii w odniesieniu do czynów popełnionych w trakcie i na potrzeby pełnienia obowiązków służbowych podczas realizacji działań wykonywanych zgodnie z planem operacyjnym.

               3. Członkowie zespołu korzystają z immunitetu od jurysdykcji cywilnej i administracyjnej Republiki Serbii w odniesieniu do wszystkich czynów popełnionych w trakcie i na potrzeby pełnienia obowiązków służbowych podczas realizacji działań wykonywanych zgodnie z planem operacyjnym.

               Jeżeli w stosunku do członka zespołu wszczęte zostaje jakiekolwiek postępowanie cywilne przed jakimkolwiek sądem, właściwy organ, o którym mowa w art. 12 ust. 1 niniejszej umowy, natychmiast informuje o tym dyrektora wykonawczego Agencji oraz właściwy organ w rodzimym państwie członkowskim.

               Po dokładnym rozważeniu wszelkich oświadczeń złożonych przez rodzime państwo członkowskie oraz Republikę Serbii oraz w oparciu o informacje dostarczone przez obie Strony dyrektor wykonawczy Agencji poświadcza, czy dany czyn został popełniony w trakcie realizacji przez członka zespołu obowiązków służbowych podczas działań realizowanych zgodnie z planem operacyjnym.

               Jeżeli dyrektor wykonawczy Agencji poświadczy, że czyn został popełniony w trakcie wykonywania przez członka zespołu obowiązków służbowych podczas działań realizowanych zgodnie z planem operacyjnym, członek zespołu korzysta z immunitetu od jurysdykcji cywilnej i administracyjnej Republiki Serbii w odniesieniu do czynów popełnionych w trakcie i na potrzeby pełnienia obowiązków służbowych podczas realizacji działań wykonywanych zgodnie z planem operacyjnym.

               4. Immunitet członków zespołu od jurysdykcji karnej, cywilnej i administracyjnej Republiki Serbii zgodnie z ust. 2 i 3 może zostać uchylony przez rodzime państwo członkowskie, stosownie do sytuacji. Uchylenie takie musi zawsze być jednoznacznie wyrażone.

               5. Członkowie zespołu nie są zobowiązani do składania zeznań w charakterze świadka.

               6.W przypadku szkody wyrządzonej przez członka zespołu w ramach pełnienia obowiązków służbowych podczas działań realizowanych zgodnie z planem operacyjnym, odpowiedzialność za wszelkie szkody ponosi Republika Serbii.

               Jeżeli szkoda została wyrządzona przez członka zespołu z uczestniczącego państwa członkowskiego w ramach pełnienia obowiązków służbowych wskutek rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów, Republika Serbii może zażądać, za pośrednictwem dyrektora wykonawczego Agencji, wypłacenia odszkodowania przez dane uczestniczące państwo członkowskie.

               Jeżeli szkoda została wyrządzona przez członka zespołu będącego członkiem personelu Agencji w ramach pełnienia obowiązków służbowych wskutek rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów, Republika Serbii może zażądać wypłacenia odszkodowania przez Agencję.

               Za wyrządzenie szkody na terytorium Republiki Serbii z powodu siły wyższej odpowiedzialności nie ponoszą ani Republika Serbii, ani uczestniczące państwo członkowskie, ani Agencja.

               7. W stosunku do członków zespołu nie mogą być przedsięwzięte żadne środki egzekucyjne z wyjątkiem przypadków, w których wszczęto przeciwko nim postępowanie karne lub cywilne niepowiązane z ich obowiązkami służbowymi. Mienie członków zespołu nie podlega zajęciu w celu wykonania wyroku, postanowienia lub nakazu sądowego, jeśli dyrektor wykonawczy Agencji poświadczy, iż jest ono niezbędne członkom do wykonywania obowiązków służbowych. W postępowaniu cywilnym członkowie zespołu nie podlegają ograniczeniu wolności osobistej ani innym środkom przymusu.

               8. Immunitet członków zespołu od jurysdykcji Republiki Serbii nie wyłącza ich spod jurysdykcji odpowiednich rodzimych państw członkowskich.

               9. W zakresie usług świadczonych na rzecz Agencji członkowie zespołu podlegają zwolnieniom od przepisów dotyczącym zabezpieczenia społecznego, które mogą obowiązywać w Republice Serbii.

               10. Członkowie zespołu są zwolnieni w Republice Serbii z wszelkich form opodatkowania dochodów i wynagrodzenia wypłacanych im przez Agencję lub rodzime państwa członkowskie, a także wszelkich innych dochodów pochodzących spoza Republiki Serbii.

               11. Republika Serbii, zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi, które może przyjąć, zezwala na przywóz przedmiotów przeznaczonych do osobistego użytku członków zespołu i zwalnia z wszelkich ceł, podatków i innych związanych z tym należności, z wyjątkiem należności za przechowywanie, przewóz i podobne usługi w odniesieniu do takich przedmiotów. Republika Serbii pozwala także na wywóz takich przedmiotów.

               12. Osobisty bagaż członków zespołu podlega kontroli tylko wtedy, gdy istnieją powody, by przypuszczać, że zawiera on przedmioty, które nie są przeznaczone do osobistego użytku członków zespołu, lub przedmioty, których przywóz lub wywóz jest zabroniony na podstawie przepisów Republiki Serbii lub które podlegają jej przepisom w zakresie kwarantanny. Kontrola takiego bagażu osobistego jest przeprowadzana jedynie w obecności zainteresowanego członka / zainteresowanych członków zespołu lub upoważnionego przedstawiciela Agencji.

               Artykuł 7

               Dokument akredytacyjny

               1. Agencja, we współpracy z Republiką Serbii, wydaje każdemu członkowi zespołu dokument w języku urzędowym / językach urzędowych Republiki Serbii oraz w języku urzędowym instytucji Unii Europejskiej, który umożliwia organom krajowym Republiki Serbii stwierdzenie ich tożsamości oraz stanowi dowód na to, że posiadacz dokumentu jest uprawniony do wykonywania zadań i korzystania z uprawnień, o których mowa w art. 4 niniejszej umowy oraz w planie operacyjnym. Dokument ten zawiera następujące informacje dotyczące członka: imię, nazwisko i obywatelstwo; stopień służbowy lub nazwę stanowiska; aktualne zdjęcie w formacie cyfrowym i zadania, do realizacji których jest upoważniony w czasie rozmieszczenia. W dokumencie powinna znaleźć się ponadto adnotacja, że posiadacz dokumentu jest uprawniony do przebywania na terytorium Republiki Serbii na czas trwania działania, bez konieczności realizacji dodatkowych procedur.

               2. Dokument akredytacyjny, w połączeniu z ważnym dokumentem podróży, umożliwia danemu członkowi zespołu wjazd do Republiki Serbii, bez konieczności posiadania wizy lub wcześniejszego zezwolenia.

               3. Dokument akredytacyjny jest zwracany Agencji po zakończeniu działania.

               4. Agencja przekaże właściwemu organowi Serbii wzór dokumentu akredytacyjnego, o którym mowa w ust. 1, przed rozpoczęciem stosowania niniejszej umowy i w każdym przypadku modyfikacji tego wzoru.

               Artykuł 8

               Prawa podstawowe

               1. Członkowie zespołu wykonują swoje zadania i korzystają ze swoich uprawnień przy pełnym poszanowaniu podstawowych praw i wolności, w tym prawa dostępu do procedur azylowych, godności człowieka, zakazu tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania, prawa do wolności, zasady non-refoulement i zakazu wydaleń zbiorowych, praw dziecka i prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Podczas wykonywania swoich zadań i uprawnień nie mogą oni dyskryminować osób z żadnych powodów, w tym ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Wszelkie działania godzące w podstawowe prawa i wolności podjęte przez członków zespołu w ramach wykonywania ich zadań i korzystania z ich uprawnień muszą być proporcjonalne do celu takich działań i szanować istotę tych podstawowych praw i wolności.

               2. Każda ze Stron korzysta z funkcjonującego mechanizmu służącego do rozpatrywania zarzutów dotyczących naruszenia praw podstawowych popełnionego przez jej personel w trakcie pełnienia obowiązków służbowych podczas wspólnej operacji, szybkiej interwencji na granicy lub operacji powrotowej wykonywanych na mocy niniejszej umowy.

               Artykuł 9

               Przetwarzanie danych osobowych

               1. Przetwarzanie danych osobowych ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy jest to konieczne do wykonania niniejszej umowy przez Republikę Serbii, Agencję lub uczestniczące państwa członkowskie.

               2. Przetwarzanie danych osobowych przez właściwy organ Republiki Serbii podlega przepisom jej prawa krajowego.

               3. Przetwarzanie danych osobowych do celów administracyjnych przez Agencję i uczestniczące państwo (państwa) członkowskie, w tym także w przypadku przekazywania danych osobowych do Republiki Serbii, podlega przepisom rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych, dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych, decyzji ramowej Rady 2008/977/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie ochrony danych osobowych przetwarzanych w ramach współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych oraz środkom przyjętym przez Agencję w celu stosowania rozporządzenia (WE) nr 45/2001, o których mowa w art. 45 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/1624.

               4. Jeżeli przetwarzanie danych obejmuje również przekazywanie danych osobowych, państwa członkowskie i Agencja wskazują, w chwili przekazywania danych osobowych właściwemu organowi Republiki Serbii, wszelkie ograniczenia dostępu do tych danych lub korzystania z nich, ogólne lub szczegółowe, w tym w zakresie przekazywania, usuwania lub niszczenia. Jeżeli konieczność wprowadzenia takich ograniczeń pojawia się po przekazaniu danych osobowych, państwa członkowskie i Agencja odpowiednio informują o tym właściwy organ Republiki Serbii.

               5. Dane osobowe zgromadzone i przetwarzane następnie do celów administracyjnych podczas realizacji działania mogą być przetwarzane przez Agencję, uczestniczące państwa członkowskie i właściwy organ Republiki Serbii zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony danych.

               Na potrzeby wykonania niniejszej umowy właściwy organ Republiki Serbii prowadzi rejestr danych osobowych zgromadzonych i przetworzonych następnie na podstawie niniejszego artykułu. Dane objęte tym rejestrem obejmują: imię i nazwisko, datę urodzenia, miejsce urodzenia, państwo pochodzenia, numer i rodzaj dokumentów osobistych lub innych dokumentów, miejsce i czas przetwarzania danych oraz powód gromadzenia i przetwarzania danych.

               Dane zawarte w tym rejestrze są przechowywane przez okres trzech lat od daty ich pobrania.

               6. Po zakończeniu każdego działania Agencja, uczestniczące państwa członkowskie oraz Republika Serbii sporządzają sprawozdanie na temat stosowania ust. 1–5 niniejszego artykułu. Sprawozdanie to przekazywane jest właściwym organom Republiki Serbii, urzędnikowi ds. praw podstawowych oraz inspektorowi ochrony danych Agencji. Urzędnik ds. praw podstawowych oraz inspektor ochrony danych składają sprawozdanie dyrektorowi wykonawczemu Agencji.

               Artykuł 10

               Spory i interpretacja

               1. Wszystkie kwestie zaistniałe w związku ze stosowaniem niniejszej umowy są rozpatrywane wspólnie przez właściwe organy Republiki Serbii oraz przedstawicieli Agencji.

               2. W przypadku braku wcześniejszego rozstrzygnięcia spory dotyczące interpretacji lub stosowania niniejszej umowy są rozpatrywane wyłącznie w drodze negocjacji między właściwymi organami Republiki Serbii a Komisją Europejską.

               3. Na potrzeby ust. 1 i 2 Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej i Komisja Europejska pozostają w stałym kontakcie z państwem członkowskim lub państwami członkowskimi graniczącymi z obszarem operacyjnym.

               Artykuł 11

               Związek z innymi zobowiązaniami międzynarodowymi

               Niniejsza umowa nie narusza zobowiązań przyjętych przez Republikę Serbii lub Unię Europejską na podstawie umów i porozumień międzynarodowych zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami prawa międzynarodowego i nie narusza ich stosowania.

               Artykuł 12

               Właściwe organy odpowiedzialne za wdrożenie umowy

               1. Właściwym organem odpowiedzialnym za wdrożenie niniejszej umowy w Republice Serbii jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

               2. Właściwym organem odpowiedzialnym za wdrożenie niniejszej umowy w Unii Europejskiej jest Agencja.

               Artykuł 13

               Wejście w życie, czas obowiązywania, zawieszenie i rozwiązanie umowy

               1. Strony zatwierdzają niniejszą umowę zgodnie ze swoimi właściwymi wewnętrznymi procedurami prawnymi.

               2. Niniejsza umowa wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po dniu, w którym Strony powiadomią się wzajemnie o zakończeniu wewnętrznych procedur prawnych, o których mowa w ust. 1.

               3. Umowa może zostać rozwiązana lub zawieszona w formie pisemnej za obopólną zgodą Stron lub jednostronnie przez jedną ze Stron. W drugim z powyższych przypadków Strona pragnąca rozwiązać lub zawiesić umowę ma obowiązek poinformować o tym drugą ze Stron na piśmie za pośrednictwem kanałów dyplomatycznych.

               Zawieszenie staje się skuteczne w terminie dziesięciu (10) dni roboczych od otrzymania powiadomienia.

               Rozwiązanie staje się skuteczne pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu powiadomienia.

               4. Powiadomienia dokonywane zgodnie z niniejszym artykułem przesyła się, w przypadku Unii Europejskiej, do Sekretariatu Generalnego Rady Unii Europejskiej, a w przypadku Republiki Serbii, do ministra spraw zagranicznych Republiki Serbii.

               Sporządzono w ... dnia [...]

               w dwóch egzemplarzach w językach: angielskim, bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, rumuńskim, węgierskim, włoskim oraz serbskim, przy czym teksty w każdym z tych języków są jednakowo autentyczne.

               WSPÓLNA DEKLARACJA DOTYCZĄCA ART. 2 lit. b)

               Umawiające się Strony przyjmują do wiadomości, że Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej wspiera Republikę Serbii w skutecznej kontroli jej granic z każdym państwem niebędącym członkiem Unii Europejskiej za pomocą innych środków niż w drodze oddelegowania zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej wyposażonych w uprawnienia wykonawcze.

               Wspólna deklaracja w sprawie statusu i wyznaczenie terytoriów

               Niniejsza umowa ani żadne działania zrealizowane w ramach jej wdrażania przez Strony lub w ich imieniu, w tym tworzenie planów operacyjnych lub udział w operacjach transgranicznych, nie mają wpływu na status oraz wyznaczenie terytorium Serbii oraz terytoriów, na których zastosowanie ma Traktat o Unii Europejskiej oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy prawa międzynarodowego.

               WSPÓLNA DEKLARACJA W ODNIESIENIU DO ISLANDII, NORWEGII, SZWAJCARII I LIECHTENSTEINU

               Umawiające się Strony przyjmują do wiadomości ścisłe związki między Unią Europejską a Norwegią, Islandią, Szwajcarią i Liechtensteinem, w szczególności na mocy umów z dnia 18 maja 1999 r. i 26 października 2004 r. dotyczących włączenia tych państw we wprowadzanie, stosowanie i rozwijanie dorobku Schengen.

               W związku z tym pożądane jest, aby władze Norwegii, Islandii, Szwajcarii i Liechtensteinu, z jednej strony, oraz władze Republiki Serbii, z drugiej strony, zawarły niezwłocznie dwustronne umowy dotyczące działań prowadzonych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium Republiki Serbii na warunkach podobnych do tych, które zawarto w niniejszej umowie.

                     (1)
                  * Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.


               KOMISJA EUROPEJSKA
            Bruksela, dnia 4.2.2019
            COM(2019) 72 final
            2019/0034(NLE)
            Wniosek
            DECYZJA RADY
            w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej na forum Rady Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego w odniesieniu do przyjęcia poprawki 17 do załącznika 13

               UZASADNIENIE

               1.Przedmiot wniosku

               Niniejszy wniosek dotyczy decyzji ustanawiającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na forum Rady Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO)w związku z planowanym przyjęciem przez Radę ICAO podczas jej 216. sesji poprawki 17 do załącznika 13 do konwencji chicagowskiej.

               2.Kontekst wniosku

               2.1.Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym

               Celem konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym (zwanej dalej „konwencją chicagowską”) jest regulowanie międzynarodowego transportu lotniczego. Konwencja chicagowska, na mocy której utworzono Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, weszła w życie w dniu 4 kwietnia 1947 r.

               Wszystkie państwa członkowskie UE są stronami konwencji chicagowskiej.

               2.2.Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego

               Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego to wyspecjalizowana agencja Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jej celem jest rozwijanie zasad i technik międzynarodowej żeglugi powietrznej oraz wspieranie planowania i rozwoju międzynarodowego transportu lotniczego.

               Rada ICAO jest stałym organem ICAO, którego członkami jest 36 umawiających się państw wybranych przez Zgromadzenie ICAO na okres trzech lat. W latach 2016-2019 w Radzie ICAO reprezentowanych jest siedem państw członkowskich UE.

               Obowiązkowe funkcje Rady ICAO, wymienione w art. 54 konwencji chicagowskiej, obejmują przyjmowanie międzynarodowych norm i zalecanych metod postępowania, które określa się mianem załączników do konwencji chicagowskiej.

               2.3.Planowany akt Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego

               Rada Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego na swojej 216. sesji ma przyjąć poprawkę 17 do załącznika 13 do konwencji chicagowskiej, dotyczącą raportowania i terminowego badania wypadków i incydentów („planowany akt”).

               Celem planowanego aktu jest wprowadzenie zmian w załączniku 13 do konwencji chicagowskiej – Badanie wypadków i incydentów statków powietrznych – w oparciu o zalecenia sformułowane w trakcie trzeciego posiedzenia panelu ds. badania wypadków (AIGP/3) oraz zalecenia przyjęte przez drugą konferencję wysokiego szczebla na temat bezpieczeństwa (HLSC2015). Zmiany wprowadzane poprawką dotyczą następujących zagadnień: terminowe badanie wypadków i poważnych incydentów oraz publikowanie raportu końcowego; definicja „pełnomocnego przedstawiciela”; dostosowanie przepisów dotyczących powiadamiania oraz dotyczących rozpowszechniania raportów końcowych; ułatwienia w przekraczaniu granic przez osoby prowadzące badanie; prawa i uprawnienia eksperta; zapoznanie się z projektami zaleceń dotyczących bezpieczeństwa; wykaz przykładów poważnych incydentów; oraz przekazanie prowadzenia badania.

               Proponowana poprawka do załącznika 13 ma stać się skuteczna w lipcu 2019 r. i zacząć obowiązywać od dnia 5 listopada 2020 r.

               3.Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii

               3.1.Główne zmiany i ich związek z obowiązującymi przepisami Unii

               Główna zmiana wprowadzana we wniosku w sprawie poprawki 17 do załącznika 13 („wniosek”) dotyczy „terminowego badania wypadków i poważnych incydentów oraz publikowania raportu końcowego”. Opiera się ona na zaleceniu drugiej konferencji wysokiego szczebla poświęconej bezpieczeństwu (HLSC2015). Odnotowano wypadki, gdy państwo miejsca zdarzenia nie przeprowadziło badania lub nie zgodziło się na jego przekazanie, podczas gdy państwo operatora lub państwo producenta/projektu uznało, że przeprowadzenie badania zdarzenia jest konieczne. Należy zauważyć, że istnieją normy i zalecane metody postępowania (SARPs), które uprawniają państwo miejsca zdarzenia do przekazania prowadzenia badania, ale nie istnieją żadne SARPs ani inne kryteria, które uprawniałyby państwa do ubiegania się o przekazanie prowadzenia badania. HLSC2015 uznała, że niektóre badania mogą nie zostać przeprowadzone przez państwo miejsca zdarzenia i zaleciła, aby ICAO dokonała przeglądu odpowiednich przepisów załącznika 13, z należytym uwzględnieniem sytuacji, w których państwo miejsca zdarzenia nie przeprowadza badania zalecanego w załączniku 13, i nie zamierza przekazać prowadzenia badania innemu państwu. Przypomina się, że na państwie miejsca zdarzenia spoczywają obowiązki w zakresie badania, o których mowa w załączniku 13; powyższy wniosek miałby zastosowanie, w razie gdyby nie wywiązywano się z powyższych obowiązków, co mogłoby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo.

               Proponowane „zalecane metody postępowania”
                  1
                dotyczą sytuacji, gdy państwo, które zgodnie z załącznikiem 13 jest odpowiedzialne za prowadzenie badania (w zależności od przypadku – państwo miejsca zdarzenia lub miejsca rejestracji) nie wypełnia swoich obowiązków. Inne państwa, jak określono, mogą następnie „zwrócić się z prośbą” o przekazanie prowadzenia badania. Jeżeli państwo odpowiedzialne nie podejmie żadnych działań wymaganych w załączniku 13, w zaleceniach stwierdza się, że państwo, które zwraca się z prośbą, „powinno wszcząć i przeprowadzić badanie, opierając się na dostępnych informacjach”. Jeżeli jednak państwo miejsca zdarzenia odrzuca prośbę o przekazanie prowadzenia badania, co jest jednym z możliwych wyników, państwo zwracające się z prośbą o przekazanie nie przeprowadza badania.

               Problem, który leży u podstaw tej zmiany, w normalnych okolicznościach nie powinien wystąpić między państwami członkowskimi Unii. W art. 5 rozporządzenia (UE) nr 996/2010 ustanowiono obowiązki w zakresie przeprowadzenia badania i zdefiniowano zakres badania zdarzenia lotniczego, a także określono, które państwo członkowskie jest odpowiedzialne za badanie w zależności od przypadku. Niewywiązanie się z tych obowiązków przez państwo członkowskie stanowiłoby naruszenie prawa Unii, a Komisja byłaby uprawniona do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Jeżeli jednak proponowana poprawka zostałaby przyjęta, niewywiązywanie się państwa członkowskiego ze swoich obowiązków w zakresie przeprowadzenia badania (wynikających z rozporządzenia (UE) nr 996/2010 i z załącznika 13 do konwencji chicagowskiej) mogłoby spowodować podjęcie działań, w zależności od przypadku, zgodnie z nowymi pkt 5.1.3 lub 5.3.2 załącznika 13.

               Inny temat dotyczący terminowego badania odnosi się do opóźnionego publikowania raportów końcowych oraz sytuacji, gdy raport końcowy nie został w ogóle opublikowany. Jak wynika z przeglądu 1 157 wypadków śmiertelnych dotyczących samolotów o maksymalnej certyfikowanej masie startowej (MCTOM) przekraczającej 5 700 kg, do których doszło w latach 1990–2016, 59 % raportów końcowych nie zostało podanych do wiadomości publicznej. Brak tych raportów końcowych stanowi poważny problem, ponieważ nie udostępniono istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa, co uniemożliwia wdrożenia działań w zakresie bezpieczeństwa. W niektórych przypadkach państwa, które uczestniczyły w takich badaniach, zdawały sobie sprawę z określonych kwestii bezpieczeństwa, ale nie mogły rozpowszechniać odpowiednich informacji, ponieważ odpowiedzialność za publikowanie informacji w postaci raportu końcowego lub oświadczenia tymczasowego spoczywała na państwie prowadzącym badanie.

               W związku z tym proponowane „zalecane metody postępowania”
                  2
                „uprawniałyby” państwa uczestniczące w badaniu do zwrócenia się o zgodę na wydanie oświadczenia zawierającego kwestie bezpieczeństwa, jeżeli państwo prowadzące badanie nie opublikowałoby w rozsądnym terminie sprawozdania końcowego lub sprawozdania tymczasowego. Tego rodzaju mechanizm nie został uwzględniony w rozporządzeniu (UE) nr 996/2010, ale nie jest on też konieczny (por. opisana powyżej argumentacja dotycząca przekazania).

               Należy zauważyć, że dwa powyższe zagadnienia, przedstawione jako „zalecane metody postępowania”, zmieniają stan prawny w danym obszarze, w tym sensie, że wpływają one na wynikający z wcześniejszych norm podział zadań między państwami ICAO.

               Dalsze obszary, w których panel ds. badania wypadków (AIGP/3) zalecił wprowadzenie zmian w ramach wniosku dotyczącego poprawki 17 do załącznika 13: definicja „pełnomocnego przedstawiciela”; dostosowanie przepisów dotyczących powiadamiania oraz dotyczących rozpowszechniania raportów końcowych; ułatwienia w przekraczaniu granic przez osoby prowadzące badanie; prawa i uprawnienia eksperta; zapoznanie się z projektami zaleceń dotyczących bezpieczeństwa; wykaz przykładów poważnych incydentów; oraz przekazanie prowadzenia badania.

               Jeżeli chodzi o zmianę definicji „pełnomocnego przedstawiciela”, proponowany tekst jest zgodny z art. 2 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 996/2010, w którym zdefiniowano „pełnomocnego przedstawiciela”, zastrzegając, że ma on być wyznaczonym przez państwo członkowskie przedstawicielem organu ds. badania zdarzeń lotniczych. Wszystkie państwa członkowskie Unii ustanowiły stały i niezależny organ ds. badania zdarzeń lotniczych.

               W odniesieniu do dostosowania przepisów dotyczących powiadamiania oraz rozpowszechniania raportów końcowych proponowane zmiany dostosowują różne przepisy załącznika 13 do pozostałej treści załącznika. Wpływ tych zmian na przepisy unijne należałoby poddać ocenie i w razie potrzeby powiadomić o różnicy.

               Proponowana zmiana uwagi 2 do pkt 5.24 w sprawie „ułatwienia w przekraczaniu granic przez osoby prowadzące badanie” ma na celu przypomnienie państwom członkowskim, że wcześniejsze zawarcie porozumień między organami ds. badania zdarzeń lotniczych a organami celnymi w danym państwie może przyśpieszyć przekroczenie granicy przez personel biorący udział w badaniu oraz sprzęt w nim wykorzystywany. Do realizacji tego celu przyczynia się art. 12 rozporządzenia (UE) nr 996/2010, wprowadzający obowiązek zawierania wcześniejszych porozumień z innymi organami, które mogą być włączone w działania związane z badaniem zdarzenia lotniczego, aby umożliwić rzetelne i sprawne prowadzenie badań technicznych.

               Aby uniknąć potencjalnego mylenia praw i uprawnień eksperta z prawami i uprawnieniami pełnomocnego przedstawiciela, proponuje się usunięcie słowa „uczestnictwo” z pkt 5.27, ponieważ takie samo sformułowanie występuje w pkt 5.18 i 5.23, w których określa się, że państwa uczestniczące w badaniu mają prawo do wyznaczenia pełnomocnego przedstawiciela do udziału w badaniu. Wpływ tych zmian na przepisy unijne należałoby poddać ocenie i w razie potrzeby powiadomić o różnicy.

               Proponowana uwaga do pkt 6.8 ma na celu poinformowanie państwa prowadzącego badanie o możliwości skoordynowania projektów zaleceń dotyczących bezpieczeństwa z państwami, które uczestniczyły w badaniu. Tekst ten jest zgodny z art. 17 rozporządzenia (UE) nr 996/2010, zgodnie z którym unijne organy ds. badania zdarzeń lotniczych na dowolnym etapie badania zdarzenia lotniczego przekazują – po przeprowadzeniu odpowiednich konsultacji z właściwymi stronami – wszelkie zalecenia dotyczące bezpieczeństwa, które uważają za konieczne.

               Proponowane zmiany w załączniku C „Wykaz przykładów poważnych incydentów” mają pomóc organom ds. badania zdarzeń lotniczych w ocenie, czy zdarzenie jest wypadkiem, poważnym incydentem czy tylko incydentem. Wykaz ten nie jest wyczerpujący i w przyszłości będzie ewoluować, aby uwzględnić nowe zagrożenia, takie jak bezzałogowe statki powietrzne lub naruszenia cyberbezpieczeństwa. Zawiera on również krótkie wytyczne dla organów ds. badania zdarzeń lotniczych dotyczące stosowania podejścia opartego na analizie ryzyka przy określaniu, czy dany incydent był poważnym incydentem. Proponuje się włączenie do załącznika C uproszczonej wersji matrycy klasyfikacji ryzyka zdarzenia (ERC) z Aviation Risk Management Solutions (ARMS).

               Załącznik do rozporządzenia (UE) nr 996/2010 pt. „Wykaz przykładów poważnych incydentów” zawiera typowe przykłady incydentów, które prawdopodobnie były poważnymi incydentami. Wykaz ten nie jest wyczerpujący i służy jedynie jako wskazówka przy definiowaniu „poważnego incydentu”. W związku z tym Unia z zadowoleniem przyjmuje każdą inicjatywę, która może pomóc w zharmonizowanym określeniu, czym jest poważny incydent. Zaproponowane uzupełnienia nie pokrywają się z odpowiednimi pozycjami w załączniku do rozporządzenia (UE) nr 996/2010. Wydaje się jednak, że są one rozsądne i opierają się na takich samych założeniach, co pozycje już uwzględnione w wykazie. Jeżeli jedna z tych pozycji lub większa ich liczba staną się źródłem problemów, można będzie powiadomić o różnicach na późniejszym etapie.

               Proponowana zmiana załącznika F „Umowy o przekazaniu prowadzenia badania” odnosi się do umów o pełnym lub częściowym przekazaniu prowadzenia badania zdarzenia lotniczego. Wniosek ten odzwierciedla znaczenie rozróżnienia między instytucją i prowadzeniem badania a obowiązkami państwa, któremu prowadzenie badania jest przekazywane. Wprowadza on możliwość przekazania prowadzenia badania regionalnej organizacji badającej wypadki (RAIO).

               W rozporządzeniu (UE) nr 996/2010 zagadnień tych dotyczy szereg artykułów. Art. 6 dotyczy współpracy między organami ds. badania zdarzeń lotniczych, a także daje organowi ds. badania zdarzeń lotniczych możliwość przekazania – za obopólną zgodą – zadania przeprowadzenia badania wypadku lub poważnego incydentu innemu organowi ds. badania zdarzeń lotniczych. Art. 7 ustanawia Europejską Sieć Organów ds. Badania Zdarzeń Lotniczych (ENCASIA), wspieraną przez Komisję Europejską, której jednym z celów jest udzielenie, na wniosek organów ds. badania zdarzeń lotniczych do celów stosowania art. 6, odpowiedniej pomocy, w tym przedstawienie wykazu inspektorów, wyposażenia i zasobów dostępnych w innych państwach członkowskich, mogących ewentualnie pomóc organom ds. badania zdarzeń lotniczych, które prowadzą badanie. Należy zauważyć, że ENCASIA figuruje już w rejestrze ICAO jako RAIO. Rozporządzenie (UE) nr 996/2010 nie umożliwia jednak organom ds. badania zdarzeń lotniczych przekazania prowadzenia badania na rzecz RAIO (ENCASIA).

               3.2.Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii

               Proponowanym stanowiskiem, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii, jest poparcie przyjęcia poprawki w całości.

               Prawdą jest, że obok przypadków, w których prawodawstwo Unii jest już zgodne ze zmianami proponowanymi w poprawce 17, istnieje kilka punktów, w których brak jest takiej harmonizacji lub nie jest ona pewna.

               Istnieją jednak istotne argumenty przemawiające za poparciem tej poprawki w całości, przy czym należy pamiętać, że decyzję dotyczącą tego, czy wprowadzić zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 996/2010 w odniesieniu do pewnych szczegółowych kwestii, czy powiadomić o różnicach zgodnie z art. 38 konwencji chicagowskiej, można podjąć w późniejszym terminie.

               Pierwszym argumentem uzasadniającym poparcie omawianej poprawki jest fakt, że jest ona wynikiem międzynarodowego porozumienia osiągniętego przez ekspertów reprezentujących szerokie spektrum państw członkowskich ICAO, w tym kilku ekspertów z państw członkowskich Unii Europejskiej. Wspólnym celem różnych elementów poprawki jest poprawa międzynarodowego systemu badania wypadków i incydentów lotniczych. Stanowisko, zgodnie z którym państwa członkowskie Unii nie poparłyby proponowanej poprawki, mogłoby naruszyć międzynarodowe wysiłki w tym zakresie. Po drugie poprawkę 17 należy poprzeć jako całość, ponieważ wprowadza ona szereg wzajemnie powiązanych ze sobą zmian. Decyzja o poparciu tylko niektórych części poprawki 17 spowodowałaby naruszenie wewnętrznej logiki proponowanych zmian, stwarzając ryzyko dalszych rozbieżności w przepisach zawartych w załączniku 13. Należy także zauważyć, że o ile europejskie ramy prawne w dziedzinie badania zdarzeń w lotnictwie można uznać za kompleksowe i skuteczne, to w wielu innych państwach członkowskich ICAO sytuacja jest inna.

               Jak już wspomniano, powyższe argumenty pozostają bez wpływu na późniejszą ocenę, czy Unia powinna zmienić swoje własne zasady czy podjąć decyzję o powiadomieniu o różnicach. W obu przypadkach niezbędną inicjatywę podejmie Komisja. W szczególności, jeżeli Komisja uzna, że istnieje potrzeba powiadomienia o różnicy, złoży odpowiedni wniosek dotyczący decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE.

               4.Podstawa prawna

               4.1.Proceduralna podstawa prawna

               4.1.1.Zasady

               W art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewidziano przyjmowanie decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

               Art. 218 ust. 9 TFUE ma zastosowanie niezależnie od tego, czy Unia jest członkiem organu czy też stroną danej umowy
                  3
               .

               Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na podstawie przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które na mocy prawa międzynarodowego nie są wiążące, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”
                  4
               .

               4.1.2.Zastosowanie w niniejszym przypadku

               Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego jest organem utworzonym na mocy umowy, a mianowicie konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym.

               Akt, który ma zostać przyjęty przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, stanowi akt wywołujący skutki prawne. Planowany akt ma skutki prawne, ponieważ zmienia szereg norm, które mogą doprowadzić do powstania wiążącego zobowiązania prawnego na mocy prawa międzynarodowego.

               Ponadto w poprawce wprowadza się szereg zmian określonych jako „zalecenia”. Pomimo tego określenia, „zalecenia” powodują zmianę sytuacji prawnej, jaka istniała w ramach wcześniejszych norm.

               Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy.

               W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

               4.2.Materialna podstawa prawna

               4.2.1.Zasady

               Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii ma być zajęte stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

               4.2.2.Zastosowanie w niniejszym przypadku

               Główny cel i treść planowanego aktu dotyczą wspólnej polityki transportowej.

               Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 100 ust. 2 TFUE.

               4.3.Wniosek

               Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 100 ust. 2 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

               2019/0034 (NLE)

               Wniosek

               DECYZJA RADY

               w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej na forum Rady Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego w odniesieniu do przyjęcia poprawki 17 do załącznika 13

               RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

               uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 100 ust. 2 w związku z art. 218 ust. 9,

               uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

               a także mając na uwadze, co następuje:

               (1)Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym (zwana dalej „konwencją chicagowską”) regulująca międzynarodowy transport lotniczy weszła w życie w dniu 4 kwietnia 1947 r. Ustanowiła ona Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO).

               (2)Państwa członkowskie są umawiającymi się państwami konwencji chicagowskiej oraz członkami ICAO, natomiast Unia ma status obserwatora w niektórych organach ICAO.

               (3)Zgodnie z art. 54 konwencji chicagowskiej Rada ICAO może przyjmować międzynarodowe normy i zalecane metody postępowania.

               (4)Podczas 216. sesji Rady ICAO, która rozpoczęła się w dniu 14 lutego 2019 r., przyjęto poprawkę 17 do załącznika 13 do konwencji chicagowskiej dotyczącą raportowania i terminowego badania wypadków i incydentów.

               (5)Należy ustalić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na forum Rady ICAO, ponieważ proponowana poprawka ma moc prawną i może, w całości lub częściowo, wywrzeć decydujący wpływ na treść prawa Unii, a mianowicie na rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 996/2010
                  5
               .

               (6)Celem poprawki jest wprowadzenie zmian dotyczących: terminowego badania wypadków i poważnych incydentów oraz publikowania reportu końcowego; definicji „pełnomocnego przedstawiciela”; dostosowania przepisów dotyczących powiadamiania oraz dotyczących rozpowszechniania raportów końcowych; ułatwień w przekraczaniu granic przez osoby prowadzące badanie; praw i uprawnień eksperta; zapoznania się z projektami zaleceń dotyczących bezpieczeństwa; wykazu przykładów poważnych incydentów; oraz przekazania prowadzenia badania.

               (7)Unia zdecydowanie popiera opisane wyżej wysiłki ICAO na rzecz poprawy bezpieczeństwa lotniczego dzięki zapewnieniu wysokiego poziomu skuteczności, staranności i jakości badania zdarzeń w lotnictwie cywilnym.

               (8)Stanowisko Unii ma zostać wyrażone przez państwa członkowskie Unii będące członkami Rady ICAO,

               PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

               Artykuł 1

               Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na 216. sesji Rady Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego („ICAO”), polega na poparciu proponowanej poprawki 17 do załącznika 13 do konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym („konwencja chicagowska”) bez uszczerbku dla prawa do powiadomienia o różnicach zgodnie z art. 38 konwencji chicagowskiej.

               Artykuł 2

               Stanowisko, o którym mowa w art. 1, wyrażają państwa członkowskie Unii będące członkami Rady ICAO.

               Artykuł 3

               Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.

               Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                     W imieniu Rady

                     Przewodniczący

                     (1)

                        Zasady te mają być włączone do załącznika 13 do konwencji chicagowskiej w pkt 5.1.3 i 5.3.2.

                     (2)

                        Zasady te mają być włączone do załącznika 13 do konwencji chicagowskiej w pkt 6.6.1.

                     (3)

                        Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r., C-399/12, Niemcy przeciwko Radzie, ECLI:EU:C:2014:2258, pkt 64.

                     (4)

                        Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r. w sprawie C-399/12 Niemcy przeciwko Radzie, ECLI:EU:C:2014: 2258, pkt 61–64.

                     (5)

                        Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 996/2010 z dnia 20 października 2010 r. w sprawie badania wypadków i incydentów w lotnictwie cywilnym oraz zapobiegania im oraz uchylające dyrektywę 94/56/WE (Dz.U. L 295 z 12.11.2010, s. 35).