                           KOMISJA
                           EUROPEJSKA

                                                  Bruksela, dnia 24.2.2022 r.
                                                  COM(2022) 65 final

                                                  2022/0045 (NLE)

                                        Wniosek

                                    DECYZJA RADY

     dotycząca zawarcia Umowy między Unią Europejską, z jednej strony, a rządem Wysp
       Owczych, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Wysp Owczych w programach
                                          unijnych

PL                                                                                PL
 ---pagebreak---                                              UZASADNIENIE

     1.      KONTEKST WNIOSKU

     Art. 16 ust. 1 lit. d) rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa” 1 dotyczący
     stowarzyszenia państw trzecich z programem przewiduje możliwość stowarzyszenia państw
     trzecich i terytoriów, które wspólnie spełniają wszystkie określone w nim kryteria. Takie
     państwa trzecie lub terytoria mają uczestniczyć w programie „Horyzont Europa” na podstawie
     umowy obejmującej uczestnictwo danego państwa trzeciego lub terytorium w dowolnym
     programie unijnym.

     Wyspy Owcze zostały formalnie stowarzyszone z siódmym programem ramowym (7PR) w
     2010 r., a szereg projektów europejskich świadczy o aktywnym zaangażowaniu naukowców i
     instytutów z Wysp Owczych w takich dziedzinach jak środowisko, oceanologia, zmiana
     klimatu, ekosystemy i zarządzanie rybołówstwem. Stowarzyszenie Wysp Owczych z
     programem „Horyzont 2020” od 2014 r. zapewniło naukowcom, instytutom badawczym i
     przedsiębiorstwom z Wysp Owczych pełny dostęp do finansowania unijnego i wspólnych
     działań w zakresie badań naukowych i innowacji na równi z podmiotami z państw
     członkowskich i innych państw trzecich, które również były stowarzyszone z programem
     „Horyzont 2020”. Uczestnictwo to nabrało ogromnego znaczenia dla środowiska naukowego
     Wysp Owczych i stanowi ważny nowy i udany filar stosunków między Wyspami Owczymi a
     UE. Ponieważ kolejne umowy o stowarzyszeniu z unijnymi programami ramowymi w
     zakresie badań naukowych i innowacji są ograniczone czasem trwania każdego kolejnego
     programu UE, nie istnieje obecnie żadna umowa międzynarodowa regulująca uczestnictwo
     podmiotów z Wysp Owczych w programie „Horyzont Europa” lub wspierająca współpracę w
     zakresie nauki, badań naukowych i innowacji między społecznościami badawczymi UE i
     Wysp Owczych.

     W dniu 14 maja 2020 r. w liście intencyjnym Wyspy Owcze wyraziły formalne
     zainteresowanie stowarzyszeniem z programem „Horyzont Europa”. Wyspy Owcze spełniają
     kryteria stowarzyszenia państw trzecich lub terytoriów z programem ramowym „Horyzont
     Europa”, określone w rozporządzeniu w sprawie programu „Horyzont Europa” (art. 16 ust. 1
     lit. d)). Dysponują one w szczególności dobrym potencjałem naukowym, technicznym
     i innowacyjnym; zobowiązują się do prowadzenia otwartej gospodarki rynkowej opartej na
     zasadach, w tym do sprawiedliwego i równego traktowania praw własności intelektualnej i
     poszanowania praw człowieka, a zobowiązanie to wspierają instytucje demokratyczne; a
     także aktywnie propagują politykę na rzecz poprawy dobrobytu gospodarczego i społecznego
     obywateli.

     W dniu 13 lipca 2021 r. Rada upoważniła Komisję do rozpoczęcia, w imieniu Unii, negocjacji
     z Wyspami Owczymi dotyczących Umowy między Unią Europejską a Wyspami Owczymi w
     sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Wysp Owczych w programach unijnych oraz
     stowarzyszenia Wysp Owczych z programem ramowym w zakresie badań naukowych i
     innowacji „Horyzont Europa” (2021–2027). Rada wyznaczyła Grupę Roboczą ds. Badań i
     Grupę Roboczą ds. EFTA jako komitety specjalne wspierające Komisję podczas negocjacji.

     1
            Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r.
            ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz
            zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia
            (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1).

PL                                                     1                                                        PL
 ---pagebreak---      Negocjacje rozpoczęły się dnia 3 września 2021 r. i zostały z powodzeniem zakończone dnia
     8 października 2021 r., kiedy to projekt umowy został parafowany przez przedstawicieli
     wszystkich przyszłych stron. Grupa Robocza ds. Badań i Grupa Robocza ds. EFTA Rady i
     Parlamentu Europejskiego były regularnie informowane podczas negocjacji.

     Umowa załączona do niniejszego wniosku dotyczącego decyzji Rady składa się z dwóch
     części, czyli z „umowy parasolowej” w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Wysp Owczych
     w programach unijnych oraz Protokołu w sprawie stowarzyszenia Wysp Owczych z
     programem ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (2021–
     2027) („protokół w sprawie programu »Horyzont Europa«”) zgodnie z wytycznymi
     negocjacyjnymi, które Komisja otrzymała od Rady.

     „Umowa parasolowa” kompleksowo reguluje warunki stowarzyszenia Wysp Owczych
     mające zastosowanie do wszystkich programów UE. Określa ona warunki uczestnictwa w
     programach UE, zasady ustanawiania uczestnictwa w dowolnym programie unijnym (lub
     stowarzyszenia z nim) oraz zaangażowanie Wysp Owczych w zarządzanie programami lub
     działaniami unijnymi, odzwierciedlając zasadę braku uprawnień decyzyjnych. Umowa
     zawiera szczegółowe zasady ustalania wkładu finansowego Wysp Owczych na rzecz
     programów unijnych, w tym, w stosownych przypadkach, mechanizmu automatycznej
     korekty. „Umowa parasolowa” zawiera kompleksowe przepisy dotyczące ochrony interesów
     finansowych UE, w tym uprawnienia, które w tym celu wykonują Komisja, Europejski
     Trybunał Obrachunkowy, OLAF i EPPO, a także przepisy dotyczące wykonywania decyzji
     Komisji w sprawie odzyskania środków oraz wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii
     Europejskiej na terytorium Wysp Owczych. Ustanawia ona również struktury instytucjonalne,
     tj. wspólny komitet, którego zadaniem jest między innymi monitorowanie wdrażania umowy
     oraz badanie sposobów poprawy i rozwoju współpracy w ramach umowy.

     „Umowa parasolowa” ma na celu stworzenie trwałych ram prawnych współpracy między
     Unią a Wyspami Owczymi w odniesieniu do programów UE. Oczekuje się, że pozostanie ona
     w mocy przez okres trwania kilku wieloletnich ram finansowych UE, podobnie jak
     Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, umowa o handlu i współpracy między
     Zjednoczonym Królestwem a UE lub umowy ramowe z krajami objętymi procesem
     rozszerzenia i Europejskim Instrumentem Sąsiedztwa i Partnerstwa w sprawie ogólnych zasad
     uczestnictwa tych państw w programach UE. Protokoły w sprawie stowarzyszenia Wysp
     Owczych z poszczególnymi programami unijnymi mogłyby w przyszłości zostać dodane do
     „umowy parasolowej”, jeżeli takie programy byłyby otwarte na uczestnictwo Wysp Owczych
     na mocy podstawowych aktów UE ustanawiających każdy odpowiedni program i byłoby to
     zgodne z polityczną wolą obu stron i z wymaganymi procedurami wewnętrznymi. Okres
     obowiązywania protokołów będzie ograniczony w czasie do okresu realizacji danego
     programu unijnego.

     Proponuje się, aby protokoły były przyjmowane w drodze decyzji wspólnego komitetu, który
     zostanie ustanowiony w umowie. Wszystkie istotne elementy dotyczące współpracy między
     UE a Wyspami Owczymi w ramach programów UE są szczegółowo uregulowane w „umowie
     parasolowej”. Art. 3 ust. 4 umowy ogranicza treść przyszłych protokołów do: określenia
     odpowiedniego programu lub działania Unii lub ich części, określenia czasu trwania
     stowarzyszenia, uregulowania kwestii związanych z programem i nieuregulowanych w inny
     sposób w „umowie parasolowej” oraz – w szczególnych przypadkach, gdy program unijny
     jest realizowany za pomocą instrumentu finansowego lub gwarancji budżetowej – określenia
     kwoty wkładu Wysp Owczych w ten program unijny.

PL                                              2                                                PL
 ---pagebreak---      Pierwszy taki protokół w sprawie stowarzyszenia z programem „Horyzont Europa” w drodze
     wyjątku nie zostanie przyjęty przez wspólny komitet, ale był negocjowany równolegle z
     „umową parasolową” jako jej integralna część i oczekuje się, że zostanie zawarty i wejdzie w
     życie wraz z „umową parasolową”. Rada zatwierdziła ten sposób postępowania w
     wytycznych negocjacyjnych. Konieczne było doprowadzenie do stowarzyszenia Wysp
     Owczych z programem „Horyzont Europa” od początku programu oraz zapewnienie
     nieprzerwanej współpracy między społecznościami badawczymi UE i Wysp Owczych. W
     tym celu proponuje się tymczasowe stosowanie w połączeniu ze stosowaniem z mocą
     wsteczną od dnia 1 stycznia 2021 r. całej umowy (tj. „umowy parasolowej” obejmującej
     protokół w sprawie programu „Horyzont Europa”).

     Jeśli chodzi o warunki dotyczące danego programu, zakładające stowarzyszenie Wysp
     Owczych z programem „Horyzont Europa”, przewidują one stowarzyszenie ze wszystkimi
     częściami programu, z wyjątkiem programu szczegółowego w zakresie badań nad
     obronnością ustanowionego rozporządzeniem (UE) 2021/6972. Zapewni to ciągłość
     poprzedniego pełnego stowarzyszenia z programem „Horyzont 2020” i poprzednim 7PR.
     Uczestnictwo oceniono jako korzystne dla obu stron, ze szczególną wartością dodaną w
     obszarach tematycznych takich jak środowisko, zdrowie i żywność, a także badania
     oceaniczne.

     Wyspy Owcze były znaczącym płatnikiem netto w dwóch poprzednich programach
     ramowych. Proponowana nowa umowa określa sprawiedliwe i zrównoważone warunki
     dotyczące wkładu finansowego Wysp Owczych na rzecz programu „Horyzont Europa”.
     „Umowa parasolowa” przewiduje w art. 6 ust. 6 możliwość zastosowania współczynnika i
     reguluje, odpowiednio, w art. 7 i 8 mechanizmy dostosowania i korekty w odniesieniu do
     programów, w przypadku których – jak w przypadku programu „Horyzont Europa” –
     mechanizmy te mają zastosowanie. W załączniku I do protokołu w sprawie programu
     „Horyzont Europa” uregulowano harmonogram płatności, poziom współczynnika mającego
     zastosowanie do wkładu finansowego Wysp Owczych oraz szczegóły techniczne dotyczące
     funkcjonowania mechanizmu korekty.

     Protokół w sprawie programu „Horyzont Europa” opiera się na doświadczeniach z programu
     „Horyzont 2020” i 7PR oraz, podobnie jak w poprzedniej umowie o stowarzyszeniu, zawiera
     klauzulę wzajemności zapewniającą naukowcom i podmiotom prawnym mającym siedzibę w
     Unii jak największy dostęp do uczestnictwa w programach badawczych i innowacyjnych
     Wysp Owczych, które są równoważne z programem „Horyzont Europa”, zgodnie z
     warunkami określonymi w ustawodawstwie krajowym Wysp Owczych. Załącznik II do
     protokołu zawiera wykaz programów Wysp Owczych otwartych dla jednostek badawczych z
     siedzibą w UE.

     Projekt umowy załączony do niniejszego wniosku dotyczącego decyzji Rady jest zgodny z
     wytycznymi negocjacyjnymi wydanymi przez Radę.

     2
            Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/697 z dnia 29 kwietnia 2021 r.
            ustanawiające Europejski Fundusz Obronny i uchylające rozporządzenie (UE) 2018/1092 (Dz.U. L 170
            z 12.5.2021, s. 149).

PL                                                     3                                                       PL
 ---pagebreak---      2.      ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU
     Podstawę wniosku dotyczącego decyzji Rady stanowią: art. 186 oraz art. 218 ust. 6 lit. a)
     Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Na mocy art. 218 ust. 6 lit. a) TFUE na
     zawarcie umowy załączonej do niniejszego wniosku wymagana będzie zgoda Parlamentu
     Europejskiego.

     W świetle powyższych faktów Komisja proponuje, aby Rada zawarła umowę w imieniu Unii
     Europejskiej.

PL                                              4                                                PL
 ---pagebreak---                                                                 2022/0045 (NLE)

                                                     Wniosek

                                               DECYZJA RADY

         dotycząca zawarcia Umowy między Unią Europejską, z jednej strony, a rządem Wysp
           Owczych, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Wysp Owczych w programach
                                              unijnych

     RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
     uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 186
     w związku z jego art. 218 ust. 6 lit. a),
     uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
     uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego,
     a także mając na uwadze, co następuje:
     (1)      Unijny program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”
              (2021–2027)     (zwany dalej „programem »Horyzont Europa«”) ustanowiono
              rozporządzeniem (UE) 2021/6953.
     (2)      Zgodnie z art. 16 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) 2021/695 program „Horyzont
              Europa” jest otwarty do celów stowarzyszenia państw trzecich i terytoriów, które
              spełniają wszystkie określone w nim kryteria.
     (3)      Zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/695 stowarzyszenie takich państw i
              terytoriów z programem „Horyzont Europa” wymaga umowy obejmującej
              uczestnictwo takiego państwa lub terytorium w dowolnym programie Unii, pod
              warunkiem że umowa ta zapewnia sprawiedliwą równowagę w odniesieniu do
              wkładów i korzyści państwa trzeciego uczestniczącego w programach unijnych,
              określa warunki uczestnictwa w programach unijnych, w tym sposób obliczania
              wkładów finansowych do poszczególnych programów oraz ich koszty
              administracyjne, nie przyznaje danemu państwu trzeciemu żadnych uprawnień
              decyzyjnych w odniesieniu do programu unijnego, gwarantuje prawa Unii do
              zapewnienia należytego zarządzania finansami i ochrony interesów finansowych Unii.
     (4)      W piśmie z dnia 14 maja 2020 r. Wyspy Owcze wyraziły formalne zainteresowanie
              stowarzyszeniem z programem „Horyzont Europa”.
     (5)      W dniu 13 lipca 2021 r. Rada upoważniła Komisję do rozpoczęcia, w imieniu Unii
              Europejskiej, negocjacji z Wyspami Owczymi dotyczących zawarcia Umowy między
              Unią Europejską, z jednej strony, a Wyspami Owczymi, z drugiej strony, w sprawie

     3
              Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r.
              ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz
              zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia
              (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1).

PL                                                       5                                                        PL
 ---pagebreak---             ogólnych zasad uczestnictwa Wysp Owczych w programach unijnych oraz
            stowarzyszenia Wysp Owczych z programem ramowym w zakresie badań naukowych
            i innowacji „Horyzont Europa” (2021–2027).
     (6)    Negocjacje z Wyspami Owczymi zostały pomyślnie zakończone i umowa została
            parafowana w dniu 8 października 2021 r.
     (7)    Umowa określa warunki stowarzyszenia Wysp Owczych z programami unijnymi.
            Zgodnie z art. 3 umowy stowarzyszenie z programem unijnym jest uzależnione od
            przyjęcia protokołów.
     (8)    Zgodnie z upoważnieniem Rady Protokół w sprawie stowarzyszenia Wysp Owczych z
            programem ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”
            (2021–2027) był negocjowany równolegle z umową i stanowi jej integralną część.
     (9)    Zgodnie z decyzją Rady (UE) …/…4 umowę podpisano w imieniu Unii w [Brukseli]
            w dniu […/…/…] r., z zastrzeżeniem jej zawarcia w późniejszym terminie.
     (10)   Parlament Europejski wyraził zgodę na zawarcie umowy w dniu […/…/…]5.
     (11)   Umowa powinna zostać zatwierdzona w imieniu Unii,
     PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

                                              Artykuł 1
     Niniejszym zatwierdza się w imieniu Unii Umowę między Unią Europejską, z jednej strony, a
     rządem Wysp Owczych, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Wysp Owczych w
     programach unijnych.
     Tekst umowy stanowi załącznik do niniejszej decyzji.

                                              Artykuł 2
     Przewodniczący Rady wyznacza osobę lub osoby umocowane do dokonania w imieniu Unii
     powiadomienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 Umowy, aby wyrazić tym samym zgodę Unii
     na przystąpienie do Umowy.

                                              Artykuł 3
     Niniejsza decyzja wchodzi w życie [z dniem jej przyjęcia].
     Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                                                W imieniu Rady
                                                Przewodniczący

     4
            Decyzja Rady z dnia […] r.
     5
            Zgoda z dnia […] r.

PL                                                6                                              PL
 ---pagebreak---                   OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
     1.   TYTUŁ WNIOSKU:
          Wniosek dotyczący decyzji Rady dotyczącej zawarcia Umowy między Unią
          Europejską, z jednej strony, a rządem Wysp Owczych, z drugiej strony, w
          sprawie   uczestnictwa    Wysp     Owczych  w    programach    unijnych

     2.   LINIE BUDŻETOWE:
          Linia budżetowa po stronie dochodów (rozdział/artykuł/pozycja): 6 0 1 0 –
          „Horyzont Europa” – dochody przeznaczone na określony cel
          Kwota zapisana w budżecie na dany rok:
          (tylko w przypadku dochodów przeznaczonych na określony cel):
          Dochody zostaną przypisane do następującej linii budżetowej po stronie wydatków
          (rozdział/artykuł/pozycja):
          Cały artykuł 01.0101 (01.010101, 01.010102, 01.010103, 01.010111, 01.010112,
          01.010113, 01.010171, 01.010172, 01.010173, 01.010174, 01.010176)
          Cały rozdział 01.02 (01.020101, 01.020102, 01.020103, 01.020210, 01.020211,
          01.020212, 01.020220, 01.020230, 01.020231, 01.020240, 01.020241, 01.020242,
          01.020243, 01.020250, 01.020251, 01.020252, 01.020253, 01.020254, 01.020260,
          01.020261, 01.020270, 01.020301, 01.020302, 01.020303, 01.020401, 01.020402)
          Linia budżetowa 20.XX Wydatki administracyjne Komisji Europejskiej
     3.   WPŁYW FINANSOWY
              Wniosek nie ma wpływu finansowego
              Wniosek nie ma wpływu finansowego na wydatki, lecz ma wpływ finansowy
               na dochody
              Wniosek ma wpływ finansowy na dochody przeznaczone na określony cel

PL                                           7                                              PL
 ---pagebreak---               Wpływ ten jest następujący:
                                                                       (w mln EUR do jednego miejsca po przecinku)

          Linia budżetowa po             Wpływ na                Okres XX miesięcy                   Rok N
          stronie dochodów               dochody67             rozpoczynający się dnia
                                                               dd/mm/rrrr (w stosownych
                                                                       przypadkach)

          6010                                          7,8 84 miesięcy począwszy        od
                                                                                1,1
                                                            01/01/2021

                                            Sytuacja po rozpoczęciu działania

     Linia budżetowa         2021        2022          2023           2024        2025        2026           2027
        po stronie
        dochodów

     6010                     1,1         1,1           1,2           1,1         1,1          1,1            1,2

              (Tylko w przypadku dochodów przeznaczonych na określony cel, pod warunkiem że
              linia budżetowa jest już znana):
                                            Sytuacja po rozpoczęciu działania

     Linia budżetowa         2021        2022          2023          2024         2025        2026           2027
        po stronie
       wydatków8

     Artykuł 01.0101 i        1,1         1,1           1,1           1,0         1,1          1,1            1,1
     rozdział 01.02

     20.XX.                  0 005       0 011         0 017         0 021       0 026        0 032          0 046

     4.        ŚRODKI ZWALCZANIA NADUŻYĆ FINANSOWYCH
               Artykuł 325 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) nakłada na
               Komisję obowiązek zwalczania nadużyć finansowych i wszelkich innych
               nielegalnych działań naruszających interesy finansowe Unii. Zapobieganie
               nadużyciom finansowym i ich wykrywanie jest zatem powszechnym obowiązkiem
               wszystkich służb Komisji w kontekście ich codziennych czynności związanych z
               wykorzystaniem zasobów. Nadużycia finansowe dotyczące funduszy UE mają
               szczególnie negatywny wpływ na reputację Komisji i realizację polityki UE.

     6
              Podane roczne kwoty muszą być szacunkami opartymi na wzorze lub metodzie, które zostały określone
              w sekcji 5. Dla roku początkowego kwota roczna jest zwykle wypłacana bez stosowania obniżki lub
              wypłaty proporcjonalnej.
     7
              W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy
              wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 20 % na poczet kosztów poboru.
     8
              Do wykorzystania wyłącznie w razie potrzeby.

PL                                                         8                                                         PL
 ---pagebreak---      Obecna strategia Komisji w zakresie zwalczania nadużyć finansowych
     (COM(2019)196) została przyjęta w dniu 29 kwietnia 2019 r., aby zastąpić strategię
     z 2011 r. Jest to dokument polityczny określający priorytety Komisji w zakresie
     zwalczania nadużyć finansowych w kontekście wieloletnich ram finansowych na lata
     2021–2027. Główne cele strategii z 2019 r. to: 1) „dalsze podnoszenie poziomu
     wiedzy na temat schematów nadużyć finansowych, profili sprawców nadużyć i
     słabości systemowych związanych z nadużyciami mającymi wpływ na budżet UE”
     (gromadzenie i analiza danych) oraz 2) „optymalizacja koordynacji, współpracy i
     procedur służących zwalczaniu nadużyć finansowych, w szczególności między
     służbami Komisji i agencjami wykonawczymi” (koordynacja, współpraca i procesy).
     Strategii towarzyszy 63-punktowy plan działania, którego pełne wdrożenie
     zaplanowano zasadniczo na koniec 2021 r.
     Zasady przewodnie i docelowe normy strategii z 2019 r. są następujące:
     •    Zero tolerancji dla nadużyć finansowych
     •    Zwalczanie nadużyć jako integralna część kontroli wewnętrznej
     •    Opłacalność kontroli
     •    Uczciwość zawodowa i kompetencja pracowników UE
     •    Przejrzystość wykorzystywania funduszy UE
     •     Zapobieganie nadużyciom, w szczególności odporność programów wydatków
     na nadużycia finansowe
     •   Zapewnienie zdolności do skutecznego prowadzenia dochodzeń i terminowej
     wymiany informacji
     •     Niezwłoczna korekta (w tym odzyskiwanie zdefraudowanych środków
     finansowych oraz sankcje sądowe lub administracyjne)
     •    Dobra współpraca podmiotów wewnętrznych i zewnętrznych, w szczególności
     między UE a właściwymi organami krajowymi oraz między departamentami
     wszystkich zaangażowanych instytucji i organów UE
     •    Skuteczna komunikacja wewnętrzna i zewnętrzna na temat zwalczania
     nadużyć finansowych.
     Art. 9–12 umowy zawierają szczegółowe postanowienia dotyczące środków
     zwalczania nadużyć finansowych. Środki te mają być stosowane horyzontalnie w
     celu zapewnienia ochrony interesów finansowych UE we wszystkich programach lub
     działaniach UE objętych przyszłymi protokołami, które mogą zostać przyjęte przez
     wspólny komitet na mocy umowy o stowarzyszeniu Wysp Owczych z szeregiem
     programów lub działań UE. Mają one zastosowanie również do stowarzyszenia
     Wysp Owczych z programem „Horyzont Europa”, objętego Protokołem w sprawie
     stowarzyszenia Wysp Owczych z programem ramowym w zakresie badań
     naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (2021–2027), który był negocjowany
     równolegle z umową i stanowi jej integralną część.
     W szczególności wyżej wymienione postanowienia (art. 9–12 umowy) przewidują
     niezbędne szczegóły i procedury oraz umożliwiają bezproblemowe wykonywanie
     zadań przez organy chroniące interesy finansowe UE (Komisja, w tym OLAF,
     Europejski Trybunał Obrachunkowy i EPPO). W trakcie realizacji programów lub
     działań objętych protokołami do umowy, zasada ta pozostaje bez zmian: interesy
     finansowe UE należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków, w tym środków

PL                                       9                                                PL
 ---pagebreak---      zapobiegania nieprawidłowościom – łącznie z nadużyciami finansowymi – ich
     wykrywania, korygowania i prowadzenia w ich sprawie dochodzeń, a także
     odzyskiwania środków utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio
     wykorzystanych     oraz,  w    stosownych    przypadkach,   nakładania  kar
     administracyjnych.

PL                                   10                                            PL
 ---pagebreak---           Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują
          środki finansowe Unii, w pełni współpracują w celu ochrony interesów finansowych
          Unii, przyznają konieczne prawa i dostęp Komisji, OLAF-owi i Trybunałowi
          Obrachunkowemu oraz zapewniają, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w
          wykonaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa.
          Jak wyraźnie przewidziano w art. 9 ust. 4 umowy, przeglądy i audyty mogą być
          przeprowadzane również po zawieszeniu stosowania protokołu, zaprzestaniu
          stosowania lub rozwiązaniu umowy.
          Umowa zapewnia Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych
          (OLAF) możliwość prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na
          miejscu i inspekcji na terytorium Wysp Owczych, w celu ustalenia, czy miały
          miejsce nadużycia finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działania
          naruszające interesy finansowe Unii.
          Umowa zobowiązuje organy Wysp Owczych do współpracy z Prokuraturą
          Europejską w celu umożliwienia jej wypełnienia obowiązku prowadzenia
          dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców
          przestępstw naruszających interesy finansowe Unii Europejskiej, jak przewidziano w
          dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r.
          w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę
          interesów finansowych Unii.
          Ponadto umowa przewiduje skuteczny mechanizm zapewniający egzekwowanie na
          terytorium Wysp Owczych decyzji Komisji oraz wyroków i postanowień Trybunału
          Sprawiedliwości w odniesieniu do roszczeń wynikających z programu.
     5.   INNE UWAGI
          Metodę obliczania wkładu finansowego Wysp Owczych we wszystkich programach
          UE określono w art. 6, 7 i 8 umowy. W odniesieniu do wkładu finansowego Wysp
          Owczych na rzecz programu „Horyzont Europa” dalsze szczegóły techniczne
          dotyczące stosowania mechanizmu dostosowania i mechanizmu automatycznej
          korekty określono w art. 5 Protokołu w sprawie stowarzyszenia Wysp Owczych z
          programem ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”
          (2021–2027) oraz w załączniku I do tego protokołu. Model wkładu finansowego
          mający zastosowanie w ramach programu „Horyzont Europa” jest szczególnym
          przypadkiem wśród wszystkich innych programów UE i przewiduje stosowanie
          mechanizmu automatycznej korekty (zgodnie z art. 16 rozporządzenia w sprawie
          programu „Horyzont Europa”).

PL                                           11                                                PL
 ---documentbreak---                             KOMISJA
                            EUROPEJSKA

                                                   Bruksela, dnia 24.2.2022 r.
                                                   COM(2022) 65 final

                                                   ANNEX

                                       ZAŁĄCZNIK

                                            do

                                     DECYZJI RADY

     dotyczącej podpisania, w imieniu Unii, i tymczasowego stosowania Umowy między Unią
       Europejską, z jednej strony, a rządem Wysp Owczych, z drugiej strony, w sprawie
                     uczestnictwa Wysp Owczych w programach unijnych

PL                                                                                PL
 ---pagebreak---                                                ZAŁĄCZNIK
     Umowa między Unią Europejską, z jednej strony, a rządem Wysp Owczych, z drugiej
     strony, w sprawie udziału Wysp Owczych w programach unijnych
     Unia Europejska (zwana dalej „Unią”),
     z jednej strony,
     oraz
     Rząd Wysp Owczych (zwany dalej „Wyspami Owczymi”),
     z drugiej strony,
     zwane dalej „Stronami”,
     ODNOTOWUJĄC, że Wyspy Owcze pragną włączyć się w szerszy zakres programów i
     działań Unii;
     MAJĄC NA UWADZE, że Wyspy Owcze zawierają niniejszą umowę w imieniu Królestwa
     Danii zgodnie z ustawą w sprawie zawierania przez rząd Wysp Owczych umów na mocy
     prawa międzynarodowego;
     PRAGNĄC ustanowić trwałe ramy współpracy między Stronami wraz z jasnymi i
     precyzyjnymi warunkami uczestnictwa Wysp Owczych w programach i działaniach Unii, a
     także mechanizm ułatwiający ustanowienie takiego udziału w poszczególnych programach
     lub działaniach Unii;
     ODNOTOWUJĄC w szczególności wolę Wysp Owczych dotyczącą dalszego wzmacniania
     stosunków z Unią w zakresie ich kompetencji, w tym między innymi współpracy w zakresie
     badań naukowych i innowacji, a także kształcenia, szkolenia, młodzieży, kultury i sportu;
     UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań
     naukowych i innowacji, ustanowione w przeszłości w umowach stowarzyszeniowych z tytułu
     kolejnych programów ramowych w zakresie badań i innowacji1, oraz uznając wspólną chęć
     Stron dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i
     współpracy w tym zakresie;
     MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji
     „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został
     ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/6952;

     1
            Umowa między Unią Europejską a rządem Wysp Owczych o współpracy naukowo-technicznej (Dz.U.
            L 245 z 17.9.2010, s. 2), Umowa o współpracy naukowej i technologicznej między Unią Europejską
            a Wyspami Owczymi włączająca Wyspy Owcze na zasadzie stowarzyszenia do programu ramowego
            w zakresie badań naukowych i innowacji na lata 2014–2020 „Horyzont 2020” (Dz.U. L 35 z 11.2.2015,
            s. 3).
     2
            Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r.
            ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz
            zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia
            (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1).

PL                                                     1                                                        PL
 ---pagebreak---      UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii, aby poprzez połączenie sił z partnerami
     międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne
     wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w
     dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030”
     Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje
     są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i
     zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności
     gospodarczej;
     UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;
     UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie
     wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i
     innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między organizacjami działającymi w obszarze
     badań i innowacji, w tym szkołami wyższymi, oraz wymiany najlepszych praktyk i
     atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej
     mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji,
     propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań
     w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i
     atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone z
     programem „Horyzont Europa” są kluczowymi potencjalnymi partnerami w tym
     przedsięwzięciu;

     PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z
     najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w
     zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji
     tych priorytetów Unii w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy
     krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te europejskie
     partnerstwa państw stowarzyszonych;
     DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia godnych
     miejsc pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie
     przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz
     ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez
     działania w zakresie budowania zdolności;
     UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji
     drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony
     zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich
     programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach
     związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem,

     UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

                                             Artykuł 1

PL                                               2                                                PL
 ---pagebreak---                                           Przedmiot
     Niniejsza umowa (zwana dalej „umową”) ustanawia zasady mające zastosowanie do udziału
     Wysp Owczych w każdym programie lub działaniu Unii.

PL                                            3                                              PL
 ---pagebreak---                                                    Artykuł 2
                                                   Definicje
     Na użytek niniejszego porozumienia stosuje się następujące definicje:
     a) „akt podstawowy” oznacza:
     (i) akt prawny przyjęty przez instytucję lub instytucje Unii, inny niż zalecenie lub opinia,
     ustanawiający program, będący podstawą prawną danego działania i wykonania
     odpowiadających mu wydatków zapisanych w budżecie Unii lub gwarancji budżetowych lub
     pomocy finansowej mających pokrycie w budżecie Unii, w tym wszelkie zmiany i wszelkie
     odpowiednie akty instytucji Unii, które uzupełniają lub wdrażają ten akt, z wyjątkiem aktów
     w sprawie przyjęcia programów prac, lub
     (ii) akt prawny przyjęty przez instytucję lub instytucje Unii, inny niż zalecenie lub opinia,
     ustanawiający działanie finansowane z budżetu Unii inne niż programy, w tym wszelkie
     zmiany i wszelkie odpowiednie akty instytucji Unii, które uzupełniają lub wdrażają ten akt, z
     wyjątkiem aktów w sprawie przyjęcia programów prac;
     b) „umowa o finansowaniu” oznacza umowę dotyczącą programów i działań Unii
     na podstawie protokołów do niniejszej umowy dotyczących programów i działań, w których
     uczestniczą Wyspy Owcze, wykonujące środki finansowe Unii, takie jak: umowy o udzielenie
     dotacji, umowy o przyznanie wkładu, ramowe umowy o partnerstwie finansowym, umowy
     w sprawie finansowania i umowy w sprawie gwarancji;
     c) „inne zasady dotyczące realizacji programów i działań Unii” oznaczają zasady określone
     w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/10463
     („rozporządzenie finansowe”) mające zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, a także
     w programie prac lub w zaproszeniach lub innych unijnych procedurach wyboru;
     d) „unijna procedura wyboru” oznacza procedurę przyznawania unijnego finansowania
     wszczętą przez Unię lub przez osoby lub podmioty, którym powierzono wykonywanie
     środków finansowych Unii;
     e) „podmiot z Wysp Owczych” oznacza podmiot jakiegokolwiek rodzaju – osobę fizyczną,
     osobę prawną lub inny podmiot – który może uczestniczyć w działaniach objętych
     programem lub działaniem Unii zgodnie z aktem podstawowym i który ma miejsce
     zamieszkania lub siedzibę na Wyspach Owczych.

                                                   Artykuł 3
                                            Ustanowienie udziału

     3
            Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r.
            w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające
            rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE)
            nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE,
            a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

PL                                                     4                                                        PL
 ---pagebreak---      1.     Wyspy Owce zostają dopuszczone do udziału w programach, działaniach lub, w
     wyjątkowych przypadkach, w tych programach lub działaniach Unii, które są otwarte na
     udział Wysp Owczych, oraz przyczyniają się do ich realizacji zgodnie z aktami
     podstawowymi i zgodnie z protokołami.

PL                                            5                                             PL
 ---pagebreak---      2.      Szczegółowe warunki uczestnictwa Wysp Owczych w programie ramowym w
     zakresie badań naukowych i innowacji (2021–2027) określono w Protokole w sprawie
     stowarzyszenia Wysp Owczych z programem ramowym w zakresie badań naukowych i
     innowacji „Horyzont Europa” (2021–2027). Niezależnie od postanowień art. 15 ust. 7
     niniejszej umowy protokół ten może zostać zmieniony przez wspólny komitet ustanowiony na
     mocy niniejszej umowy.
     3.     Niezależnie od postanowień art. 15 ust. 7 niniejszej umowy, szczegółowe zasady i
     warunki uczestnictwa Wysp Owczych w każdym innym konkretnym programie lub działaniu
     Unii są określone w protokołach do niniejszej umowy, które zostaną przyjęte i zmienione
     przez wspólny komitet ustanowiony na mocy niniejszej umowy.
     4.      Protokoły:
     a) określają programy i działania Unii lub, w wyjątkowych przypadkach, części programów
     lub działań Unii, w których Wyspy Owcze uczestniczą;
     b) określają czas trwania udziału, który odnosi się do okresu, w którym Wyspy Owcze
     i podmioty z Wysp Owczych mogą ubiegać się o unijne finansowanie lub w którym można im
     powierzyć wykonywanie środków finansowych Unii;
     c) określają szczególne warunki udziału Wysp Owczych i podmiotów z Wysp Owczych,
     w tym szczególne zasady wykonania warunków finansowych przewidzianych w art. 6 i 7
     niniejszej umowy, szczególne zasady mechanizmu korekty przewidzianego w art. 8 niniejszej
     umowy oraz warunki udziału w strukturach utworzonych na potrzeby realizacji tych
     programów lub działań Unii. Warunki te muszą być zgodne z niniejszą Umową i aktami
     podstawowymi oraz aktami jednej lub większej liczby instytucji Unii ustanawiającymi takie
     struktury;
     d) w stosownych przypadkach określają kwotę wkładu Wysp Owczych w program unijny
     realizowany za pośrednictwem instrumentu finansowego lub gwarancji budżetowej.

                                             Artykuł 4
                           Zgodność z programem lub zasadami działania
     1.      Wyspy Owcze uczestniczą w unijnych programach, działaniach lub ich częściach
             objętych protokołami do niniejszej umowy na warunkach określonych w niniejszej
             umowie, jej protokołach, aktach podstawowych i innych zasadach dotyczących
             wdrażania programów i działań Unii.
     2.      Warunki, o których mowa w ust. 1, obejmują:
     a)      kwalifikowalność podmiotów z Wysp Owczych i wszelkie inne warunki
             kwalifikowalności dotyczące Wysp Owczych, w szczególności pochodzenia, miejsca
             prowadzenia działalności lub obywatelstwa;
     b)      warunki mające zastosowanie do składania, oceny i wyboru wniosków oraz
             do realizacji działań przez kwalifikujące się podmioty z Wysp Owczych.
     3.      Warunki, o których mowa w ust. 2 lit. b), są równoważne z warunkami mającymi
             zastosowanie do kwalifikujących się podmiotów z państw członkowskich, w tym z

PL                                              6                                                PL
 ---pagebreak---            poszanowaniem środków ograniczających Unii Europejskiej4, chyba że warunki, o
           których mowa w ust. 1, stanowią inaczej.

                                                   Artykuł 5
                 Udział Wysp Owczych w zarządzaniu programami lub działaniami

     1.    Przedstawicielom lub ekspertom z Wysp Owczych lub ekspertom wyznaczonym
           przez Wyspy Owcze zezwala się na uczestnictwo w roli obserwatorów – chyba że
           dotyczy to kwestii zastrzeżonych tylko dla państw członkowskich, lub w odniesieniu
           do programów lub działań, w których Wyspy Owcze nie uczestniczą – w komitetach,
           posiedzeniach grup ekspertów lub innych podobnych posiedzeniach, w których
           uczestniczą przedstawiciele lub eksperci państw członkowskich lub eksperci
           wyznaczeni przez państwa członkowskie, wspierających Komisję Europejską
           w realizacji programów, działań, lub ich części, oraz w zarządzaniu nimi, w których
           to programach lub działaniach uczestniczą Wyspy Owcze zgodnie z art. 3, lub
           ustanowionych przez Komisję Europejską w odniesieniu do wdrażania prawa Unii
           w związku z tymi programami i działaniami lub ich częściami. Przedstawiciele lub
           eksperci Wysp Owczych lub eksperci wyznaczeni przez Wyspy Owcze nie są obecni
           podczas głosowań. Wyspy Owcze są informowane o wyniku głosowania.
     2.    W przypadku gdy eksperci lub oceniający nie są mianowani na podstawie
           obywatelstwa, obywatelstwo nie stanowi powodu do wykluczenia ekspertów i
           oceniających z Wysp Owczych.
     3.    Z zastrzeżeniem warunków przewidzianych w ust. 1, uczestnictwo przedstawicieli
           Wysp Owczych w posiedzeniach, o których mowa w ust. 1, lub w innych
           posiedzeniach związanych z realizacją programów lub działań, odbywa się zgodnie
           z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie
           do przedstawicieli państw członkowskich, w szczególności dotyczące prawa
           do zabierania głosu, otrzymywania informacji i dokumentacji, chyba że dotyczy to
           kwestii zastrzeżonych tylko dla państw członkowskich lub w odniesieniu
           do programu lub działania, w których Wyspy Owcze nie uczestniczą, a także zwrotu
           kosztów podróży i utrzymania.
     4.    W protokołach do niniejszej umowy można określić dodatkowe zasady dotyczące
           uczestnictwa ekspertów, a także uczestnictwa Wysp Owczych w radach
           zarządzających i strukturach utworzonych do celów realizacji programów lub działań
           Unii, jak określono w odpowiednim protokole.

                                                   Artykuł 6
                                             Warunki finansowe
     1.    Udział Wysp Owczych lub podmiotów z Wysp Owczych w unijnych programach,
           działaniach lub ich częściach jest uzależniony od wniesienia przez Wyspy Owcze
           wkładu finansowego do odpowiedniego finansowania z budżetu Unii.

     4
          Unijne środki ograniczające to środki ograniczające przyjęte zgodnie Traktatem o Unii Europejskiej lub
          Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

PL                                                     7                                                           PL
 ---pagebreak---      2.   Wkład finansowy ma formę sumy:
          a) opłaty z tytułu uczestnictwa oraz
          b) wkładu operacyjnego.
     3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w jednej racie lub
          w większej ich liczbie.
     4.   Bez uszczerbku dla ust. 8 niniejszego artykułu i art. 7 opłata z tytułu uczestnictwa
          wynosi 4 % rocznego wkładu operacyjnego i nie podlega korektom z mocą wsteczną.
          Od 2028 r. wspólny komitet może dostosować wysokość opłaty z tytułu
          uczestnictwa.
     5.   Z wkładu operacyjnego pokrywa się wydatki operacyjne i wydatki na wsparcie; ma
          on charakter dodatkowy, zarówno w środkach na zobowiązania, jak i środkach
          na płatności, względem kwot zapisanych w ostatecznie przyjętym budżecie Unii
          na programy lub działania, lub wyjątkowo na ich części, powiększonych,
          w stosownych przypadkach, o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel
          niepochodzące z wkładów finansowych w programy i działania Unii, przekazanych
          przez innych darczyńców, jak określono w odpowiednim protokole do niniejszej
          umowy.
     6.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym
          jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Wysp Owczych w cenach
          rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach
          rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji
          w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku
          poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa,
          w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny opiera się na PKB w 2019 r.
          według cen rynkowych. Dostosowania tego klucza do ustalenia wkładu mogą zostać
          określone w odpowiednich protokołach.
     7.   Wkład operacyjny opiera się na zastosowaniu klucza do ustalenia wkładu względem
          pierwotnych środków na zobowiązania powiększonych jak przewidziano w ust. 5
          niniejszego artykułu, zapisanych w ostatecznie przyjętym budżecie Unii na dany rok
          na potrzeby finansowania programów lub działań, lub wyjątkowo ich części,
          w których uczestniczą Wyspy Owcze.
     8.   Opłaty z tytułu uczestnictwa, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, mają
          następującą wartość w latach 2021–2027:
          –    2021 r.: 0,5 %;
          –    2022 r.: 1 %;
          –    2023 r.: 1,5 %;
          –    2024 r.: 2 %;
          –    2025 r.: 2,5 %;
          –    2026 r.: 3 %;
          –    2027 r.: 4 %.
     9.   Na wniosek Unia przekazuje Wyspom Owczym informacje dotyczące ich udziału
          finansowego określonego w informacjach dotyczących budżetu, rachunkowości,
          wyników i ewaluacji przekazywanych organom budżetowym Unii i jej organom
          udzielającym absolutorium w odniesieniu do programów i działań Unii, w których

PL                                               8                                               PL
 ---pagebreak---            Wyspy Owcze uczestniczą. Informacje te są przekazywane z należytym
           uwzględnieniem przepisów Unii i Wysp Owczych dotyczących poufności i ochrony
           danych oraz pozostają bez uszczerbku dla informacji, do których otrzymywania
           Wyspy Owcze są uprawnione na mocy art. 10 niniejszej umowy.
     10.   Wszystkie wkłady Wysp Owczych lub płatności ze strony Unii oraz obliczenia kwot
           należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.
     11.   Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu
           są zawarte w odpowiednich protokołach.

                                           Artykuł 7
           Program i działania, do których ma zastosowanie mechanizm dostosowania
     1.    Jeśli tak przewiduje odpowiedni protokół, wkład operacyjny programu, działania, lub
           ich części, na rok N może zostać skorygowany w górę lub w dół ze skutkiem
           wstecznym w kolejnym roku lub w kolejnych latach na podstawie zobowiązań
           budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania przyznanych na ten
           rok, ich wykonania poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzenia.
     2.    Pierwszej korekty dokonuje się w roku N+1, gdy początkowa składka jest
           korygowana w górę lub w dół o różnicę między wkładem początkowym a wkładem
           skorygowanym obliczonym poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu z roku
           N, skorygowanego poprzez zastosowanie współczynnika, o ile przewiduje to
           odpowiedni protokół, do sumy:
           a)   zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania
                zatwierdzonych w roku N na podstawie przyjętego budżetu Unii oraz
                w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających umorzeniom
                ponownie oddanym do dyspozycji oraz
           b)   wszelkich zewnętrznych środków z dochodów przeznaczonych na określony
                cel, które nie wynikają z wkładów finansowych innych darczyńców na rzecz
                programów i działań Unii objętych zakresem każdego odpowiedniego
                protokołu do niniejszej umowy i które były dostępne na koniec roku N.
     3.    W każdym kolejnym roku, aż do spłacenia lub umorzenia wszystkich zobowiązań
           budżetowych finansowanych ze środków na zobowiązania pochodzących z roku N,
           i nie później niż trzy lata po zakończeniu programu lub po zakończeniu wieloletnich
           ram finansowych odpowiadających rokowi N, w zależności od tego, co nastąpi
           wcześniej, Unia oblicza korektę wkładu na rok N, zmniejszając wkład Wysp
           Owczych o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu,
           skorygowaną, jeżeli przewiduje to odpowiedni protokół, na rok N względem
           umorzeń dokonywanych każdego roku wobec zobowiązań na rok N finansowanych
           z budżetu Unii lub z umorzeń ponownie oddanych do dyspozycji.
     4.    Jeżeli środki budżetowe pochodzące z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na
           określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych w programy i działania
           Unii od innych darczyńców objętych każdym z odpowiednich protokołów do
           niniejszej umowy, zostaną anulowane, wkład Wysp Owczych na rzecz
           odpowiedniego programu Unii, działania lub jego części zmniejsza się o kwotę
           uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu w roku N, skorygowaną,
           jeżeli przewiduje to odpowiedni protokół, do anulowanej kwoty.

PL                                             9                                                 PL
 ---pagebreak---                                              Artykuł 8
          Programy i działania, do których ma zastosowanie mechanizm automatycznej korekty
     1.       Mechanizm automatycznej korekty ma zastosowanie do tych programów i działań
              Unii, lub ich części, do których zastosowanie mechanizmu automatycznej korekty
              przewidziano w odpowiednim protokole. Stosowanie tego mechanizmu
              automatycznej korekty może zostać ograniczone do części programu lub działania
              określonych     w odpowiednim      protokole, realizowanych poprzez    dotacje,
              w odniesieniu do których organizowane są zaproszenia do składania wniosków.
              Szczegółowe zasady wskazywania części programu lub działania, do których
              mechanizm automatycznej korekty ma zastosowanie lub nie ma zastosowania,
              można ustanowić w odpowiednim protokole.
     2.       Kwota automatycznej korekty dla programu lub działania, lub ich części, odpowiada
              różnicy między pierwotnymi kwotami zobowiązań prawnych faktycznie
              zaciągniętych z Wyspami Owczymi lub podmiotami z Wysp Owczych,
              finansowanymi ze środków na zobowiązania w danym roku, a odpowiednim
              wkładem operacyjnym wniesionym przez Wyspy Owcze i skorygowanym zgodnie
              z art. 7, z wyłączeniem wydatków na wsparcie, obejmującym ten sam okres.
     3.       Szczegółowe zasady ustalania odpowiednich kwot zobowiązań prawnych, o których
              mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, w tym w przypadku konsorcjów, a także
              obliczania automatycznej korekty, mogą zostać określone w odpowiednim protokole.

                                             Artykuł 9
                                         Przeglądy i audyty
     1.       Unia ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co
              najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z
              postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne,
              naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach
              dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania na Wyspach Owczych lub
              każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę na Wyspach Owczych,
              otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach
              dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii,
              mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę na Wyspach Owczych. Takie kontrole
              i audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii,
              w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego,
              lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską zgodnie z prawem
              Unii.
     2.       Pracownikom instytucji i organów Unii, w szczególności Komisji Europejskiej i
              Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym                    osobom
              upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc,
              prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do
              wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym
              prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich
              dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu
              objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

PL                                               10                                               PL
 ---pagebreak---      3.        Wyspy Owcze nie sprzeciwiają się prawu wjazdu na Wyspy Owcze i dostępowi do
               pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2 niniejszego
               artykułu, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa
               w niniejszym artykule, ani nie stwarzają żadnych szczególnych przeszkód w
               korzystania z tego prawa lub dostępu.
     4.        Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania
               protokołu do niniejszej umowy zgodnie z jej art. 15 ust. 4, zaprzestaniu jej
               tymczasowego stosowania lub rozwiązaniu niniejszej umowy, na warunkach
               określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co
               najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych
               porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego
               z wykonaniem budżetu Unii, podjętego przez Unię przed datą wejścia w życie
               zawieszenia stosowania odpowiedniego protokołu, zaprzestania tymczasowego
               stosowania niniejszej umowy lub jej rozwiązania.

                                              Artykuł 10
          Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających
                                        interesy finansowe Unii

     1.        Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych
               (OLAF) są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym
               kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Wysp Owczych. Dochodzenia te
               prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających
               zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.
     2.        Właściwe organy Wysp Owczych informują w rozsądnym terminie Komisję
               Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach
               nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innych nielegalnych działaniach
               naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących
               takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnych działań.
     3.        Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej
               osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania na Wyspach Owczych lub podmiotu
               prawnego mającego siedzibę na Wyspach Owczych, otrzymujących finansowanie
               unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we
               wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę na
               Wyspach Owczych.
     4.        Takie kontrole na miejscu i inspekcje są przygotowywane i prowadzane przez
               Komisję Europejską lub OLAF w ścisłej współpracy z właściwym organem Wysp
               Owczych wyznaczonym przez rząd Wysp Owczych. Wyznaczony organ otrzymuje
               odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej
               kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W związku z
               powyższym urzędnicy właściwych organów Wysp Owczych mogą uczestniczyć w
               kontrolach na miejscu oraz inspekcjach.
     5.        Na wniosek organów Wysp Owczych mogą one również przeprowadzać kontrole na
               miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.
     6.        Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i
               dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących przedmiotowych

PL                                                11                                              PL
 ---pagebreak---              operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu
             i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.
     7.      Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub
             inspekcji, organy Wysp Owczych – działając zgodnie z krajowymi przepisami i
             regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić
             im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji.
             Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na
             podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.
     8.      Komisja Europejska lub OLAF informują organy Wysp Owczych o wynikach takich
             kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak
             najszybciej właściwemu organowi Wysp Owczych wszelkie stwierdzone przez te
             instytucje w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości
             lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.
     9.      Zgodnie z przepisami Unii Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje
             administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Wysp Owczych uczestniczące w
             realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa
             karnego Wysp Owczych.
     10.     W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja
             Europejska lub OLAF i właściwe organy Wysp Owczych regularnie wymieniają się
             informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się ze
             sobą.
     11.     Aby ułatwić skuteczną współpracę i wymianę informacji z OLAF, Wyspy Owcze
             wyznaczają punkt kontaktowy.
     12.     Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi
             organami Wysp Owczych odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów
             dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach
             muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.
     13.     Organy Wysp Owczych współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej
             wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem
             sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii
             zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

                                             Artykuł 11
                                        Zmiany w art. 9 i 10
     Wspólny komitet ustanowiony na mocy niniejszej umowy może zmienić art. 9 i 10 niniejszej
     umowy, w szczególności w celu uwzględnienia zmian aktów co najmniej jednej instytucji
     Unii.

                                             Artykuł 12
                                Odzyskiwanie należności i egzekucja
     1.      Decyzje przyjęte przez Komisję Europejską nakładające zobowiązanie pieniężne
             na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń
             wynikających z programów, działań, czynności lub projektów Unii podlegają
             wykonaniu na Wyspach Owczych. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny bez

PL                                              12                                                 PL
 ---pagebreak---              jakichkolwiek formalności innych niż weryfikacja autentyczności decyzji przez
             organ krajowy wyznaczony do tego celu przez rząd Wysp Owczych. Rząd Wysp
             Owczych informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o
             wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 13 Komisja Europejska jest
             uprawniona do powiadomienia o takich podlegających wykonaniu decyzjach
             bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania na Wyspach Owczych i podmioty
             prawne mające siedzibę na Wyspach Owczych. Egzekucja przebiega zgodnie z
             przepisami prawa i regułami proceduralnymi Wysp Owczych.
     2.      Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na
             podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z
             programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią na Wyspach
             Owczych tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji
             Europejskiej, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu.
     3.      Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie
             kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania
             jej wykonania. Jednakże kontrola prawidłowości przeprowadzenia postępowania
             egzekucyjnego podlega właściwości sądów Wysp Owczych.

                                            Artykuł 13
                                Komunikacja i wymiana informacji
     Instytucje i organy Unii uczestniczące w realizacji programów lub działań Unii lub
     w kontrolowaniu takich programów lub działań są uprawnione do bezpośredniego
     komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany
     informacji, z każdą osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania na Wyspach Owczych lub
     każdym podmiotem prawnym mającym siedzibę na Wyspach Owczych, otrzymującymi
     unijne finansowanie, a także z każdą osobą trzecią uczestniczącą w wykonaniu unijnego
     finansowania mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę na Wyspach Owczych. Takie osoby,
     podmioty i osoby trzecie mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii
     wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są
     na podstawie prawodawstwa Unii mającego zastosowanie do programu lub działania Unii
     oraz na podstawie umów lub umów o finansowaniu zawartych w celu realizacji tego
     programu lub działania.
                                            Artykuł 14
                                         Wspólny komitet
     1)      Niniejszym ustanawia się wspólny komitet. Zadania wspólnego komitetu obejmują:
             a)   ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy i jej protokołów, w
                  szczególności:
                  (i) udział i wyniki uczestnictwa podmiotów prawnych z Wysp Owczych w
                  programach i działaniach Unii;
                  (ii) w stosownych przypadkach poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo
                  podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w

PL                                              13                                                PL
 ---pagebreak---                programach, projektach, działaniach, czynnościach lub ich częściach drugiej
               Strony;
               (iii) wdrożenie mechanizmu wkładu finansowego oraz, w stosownych
               przypadkach, mechanizmu automatycznej korekty mającego zastosowanie do
               programów lub działań Unii objętych protokołami do niniejszej Umowy;
               (iv) wymianę informacji i, w stosownych przypadkach, badanie wszelkich
               możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw
               własności intelektualnej;
          b)   omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub
               planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich
               programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności
               w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami,
               autonomią lub bezpieczeństwem;
          c)   rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;
          d)   wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk związanych z
               programami lub działaniami objętymi protokołami do niniejszej umowy;
          e)   wymianę informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub
               krajowych programów, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy i jej
               protokołów;
          f)   przyjmowanie protokołów do niniejszej umowy w sprawie szczegółowych
               warunków uczestnictwa Wysp Owczych w unijnych programach, działaniach
               lub ich częściach lub w razie potrzeby zmienianie takich protokołów;
          g)   zmienianie art. 9 i 10 niniejszej umowy, w szczególności w celu uwzględnienia
               zmian aktów co najmniej jednej instytucji Unii.
     2)   Decyzje wspólnego komitetu zapadają w drodze konsensu.
     3)   Wspólny komitet, złożony z przedstawicieli Unii oraz Wysp Owczych, przyjmuje
          własny regulamin.
     4)   Wspólny komitet może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na
          zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w
          wykonaniu niniejszej umowy.
     5)   Wspólny komitet zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego
          szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są
          organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia i rząd Wysp
          Owczych.
     6)   Wspólny komitet działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za
          pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do
          uczestnictwa/działań podmiotów z Wysp Owczych. Wspólny komitet może w
          szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

                                         Artykuł 15
                                     Przepisy końcowe

PL                                           14                                                PL
 ---pagebreak---      1)   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się
          wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.
          Niniejsze rozporządzenie stosuje się z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2021 r.
     2)   Strony mogą stosować niniejszą umowę tymczasowo zgodnie ze swoimi
          wewnętrznymi procedurami i prawodawstwem. Tymczasowe stosowanie rozpoczyna
          się w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur
          wewnętrznych, które są w tym celu niezbędne.
     3)   Jeżeli Wyspy Owcze powiadomią Komisję działającą w imieniu Unii Europejskiej,
          że nie zakończą wewnętrznych procedur niezbędnych do wejścia w życie niniejszej
          umowy, niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana z dniem otrzymania
          przez Komisję takiego powiadomienia, a dzień ten stanowi datę zaprzestania
          stosowania umowy do celów niniejszej umowy.
          Decyzje wspólnego komitetu przestają obowiązywać w tym samym dniu.
     4)   Stosowanie odpowiedniego protokołu do niniejszej umowy może zostać zawieszone
          przez Unię w przypadku częściowego lub całkowitego niewywiązania się z
          wniesienia wkładu finansowego należnego od Wysp Owczych w ramach
          odpowiedniego programu lub działania Unii.
          W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji
          programu i zarządzaniu odpowiednim programem lub działaniem Unii, Komisja
          Europejska wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni
          roboczych od daty formalnego monitu Unia powiadamia Wyspy Owcze formalnym
          pismem o zawieszeniu stosowania odpowiedniego protokołu, które staje się
          skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Wyspy Owcze.
          W przypadku zawieszenia stosowania protokołu podmioty mające siedzibę na
          Wyspach Owczych nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które
          nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru
          zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne
          wynikające z takiej procedury.
          Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów z
          Wysp Owczych w ramach odpowiedniego programu lub działania Unii przed
          wejściem w życie zawieszenia. Odpowiedni protokół ma nadal zastosowanie
          do takich zobowiązań prawnych.
          Unia niezwłocznie powiadamia Wyspy Owcze o otrzymaniu przez Unię całej kwoty
          należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem
          natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.
          Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty z Wysp Owczych ponownie kwalifikują
          się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych w ramach odpowiedniego
          programu lub działania Unii po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych
          przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.
     5)   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą
          pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania. Niniejsza umowa może
          zostać wypowiedziana jedynie w całości.
          Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych
          od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym
          rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów
          niniejszej umowy.

PL                                          15                                               PL
 ---pagebreak---      6)      W przypadku gdy niniejsza umowa przestaje tymczasowo obowiązywać zgodnie z
             ust. 3 lub zostaje wypowiedziana zgodnie z ust. 5, Strony uzgadniają, że:
             a) projekty, działania, czynności lub ich części, w odniesieniu do których podjęto
             zobowiązania prawne w trakcie tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie
             niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie obowiązywać lub zostanie
             rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach
             określonych w niniejszej umowie;
             b) roczna rekompensata finansowa na rzecz odpowiedniego programu lub działania
             w roku N, podczas którego niniejsza umowa przestaje obowiązywać tymczasowo lub
             zostaje wypowiedziana, jest wypłacana w całości zgodnie z art. 6 umowy i
             wszelkimi odpowiednimi zasadami zawartymi w odpowiednich protokołach. W
             przypadku gdy zastosowanie ma mechanizm dostosowania, wkład operacyjny do
             odpowiedniego programu lub działania w roku N zostaje dostosowany zgodnie z
             art. 7 niniejszej umowy. W przypadku programów lub działań, do których
             zastosowanie ma zarówno mechanizm dostosowania, jak i mechanizm automatycznej
             korekty, odpowiedni wkład operacyjny na rok N zostaje dostosowany zgodnie z
             art. 7 niniejszej umowy i skorygowany zgodnie z jej art. 8. Opłata z tytułu
             uczestnictwa uiszczona za rok N jako część wkładu finansowego na rzecz danego
             programu lub działania nie jest dostosowywana ani korygowana.
             c) jeżeli mechanizm korekty ma zastosowanie po roku, w którym niniejsza umowa
             przestaje tymczasowo obowiązywać lub zostaje rozwiązana, początkowe wkłady
             operacyjne na rzecz odpowiedniego programu lub działania wypłacone za lata, w
             których niniejsza umowa miała zastosowanie, są dostosowywane zgodnie z art. 7. W
             programach lub działaniach, w przypadku których zastosowanie ma zarówno
             mechanizm dostosowania, jak i mechanizm automatycznej korekty, te wkłady
             operacyjne zostają dostosowane zgodnie z art. 7 i automatycznie skorygowane
             zgodnie z art. 8.
     7)      Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje rozwiązania lub
             zaprzestania tymczasowego stosowania niniejszej umowy.
     8)      Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną
             zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma
             zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy, jak przewidziano w ust. 1
             niniejszego artykułu.
     9)      Protokoły stanowią integralną część niniejszej umowy.

     Sporządzono w […] dnia […] r.

     W imieniu Unii Europejskiej,
     W imieniu Rządu Wysp Owczych,

PL                                              16                                                PL
 ---pagebreak---          Protokół w sprawie stowarzyszenia Wysp Owczych z programem ramowym w zakresie
                    badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (2021–2027)

                                                      Artykuł 1
                                              Zakres stowarzyszenia
     1)        Wyspy Owcze uczestniczą jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach
               programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”
               (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia Parlamentu
               Europejskiego i Rady (UE) 2021/6955, realizowanego za pośrednictwem programu
               szczegółowego ustanowionego decyzją Rady (UE) 2021/764 6, w ich najbardziej
               aktualnych wersjach, oraz wnoszą wkład do jego wszystkich części, także poprzez
               wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.
     2)        Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/8197 oraz decyzja
               Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/8208 w ich najbardziej aktualnych
               wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów Wysp Owczych we
               wspólnocie wiedzy i innowacji.

                                                      Artykuł 2
               Dodatkowe zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”
     1)        Przed podjęciem decyzji, czy podmioty mające siedzibę na Wyspach Owczych
               kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z aktywami strategicznymi,
               strategicznymi     interesami,   autonomią    strategiczną  lub     strategicznym
               bezpieczeństwem UE na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695,
               Komisja może zażądać konkretnych informacji lub zapewnień, takich jak:

               a)     informacje o tym, czy podmiotom unijnym przyznano lub zostanie przyznany
                      wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów, projektów,
                      działań lub czynności realizowanych na Wyspach Owczych równoważnych z
                      danym programem „Horyzont Europa”;

     5
              Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r.
              ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz
              zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia
              (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1).
     6
              Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący
              realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz
              uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167I z 12.5.2021, s. 1).
     7
              Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie
              Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s.
              61).
     8
              Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie
              strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–
              2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję
              nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91).

PL                                                        17                                                         PL
 ---pagebreak---            b)     informacje, czy na Wyspach Owczych istnieje mechanizm monitorowania
                  inwestycji krajowych oraz gwarancje, że władze Wysp Owczych będą zgłaszać
                  i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach
                  stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach
                  zagranicznych/przejęciu ze strony podmiotu mającego siedzibę poza Wyspami
                  Owczymi lub podmiotu z Wysp Owczych kontrolowanego spoza Wysp
                  Owczych, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa”
                  finansowanie wspierające działania związane z aktywami strategicznymi,
                  interesami, autonomią lub bezpieczeństwem Unii, pod warunkiem że Komisja
                  dostarczy Wyspom Owczym wykaz odpowiednich podmiotów z Wysp
                  Owczych po podpisaniu umów o udzielenie dotacji z tymi podmiotami; oraz
           c)     gwarancje że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów
                  opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty z Wysp
                  Owczych nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw
                  członkowskich Unii w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego
                  zakończeniu. Wyspy Owcze udostępnią co roku, w okresie trwania działania i
                  przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów
                  podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.
     2)    Podmioty z Wysp Owczych mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum
           Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom
           mającym zastosowanie do podmiotów z Unii, chyba że konieczne są ograniczenia w
           celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania
           ust. 1 niniejszego artykułu.
     3)    W przypadku gdy Unia realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie
           art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Wyspy Owcze i
           podmioty z Wysp Owczych mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych
           na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii, które zostały lub
           zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.
     4)    Prawa Wysp Owczych do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej
           Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające
           zastosowanie do odpowiedniej kategorii państw stowarzyszonych.
     5)    Przedstawiciele Wysp Owczych mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w
           Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki
           udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady
           i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii
           i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji
           i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Wysp Owczych.
     6)    Wyspy Owcze mogą uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury
           badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/20099, w jego
           najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.
     7)    Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać
           swobodny przepływ i pobyt osób uczestniczących w działaniach objętych niniejszym
           protokołem oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do
           wykorzystania w tych działaniach.

     9
          Zob. rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram
          prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009,
          s. 1).

PL                                                   18                                                        PL
 ---pagebreak---      8)      Wyspy Owcze wprowadzają wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach,
             w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte na Wyspach Owczych lub
             przywiezione na Wyspy Owcze, które są częściowo lub w całości finansowane na
             podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji
             działań zgodnie z niniejszym protokołem, zostały zwolnione z należności celnych,
             należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT,
             stosowanych na Wyspach Owczych.

                                             Artykuł 3
                                           Wzajemność
     Osoby prawne z siedzibą w Unii mogą uczestniczyć w programach, projektach, działaniach,
     czynnościach lub ich częściach Wysp Owczych równoważnych z programem „Horyzont
     Europa”, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami ustawowymi i wykonawczymi Wysp
     Owczych.
     Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów, projektów, działań, czynności lub ich
     części realizowanych na Wyspach Owczych znajduje się w załączniku II do niniejszego
     protokołu.
     Finansowanie przez Wyspy Owcze osób prawnych mających siedzibę w Unii podlega
     obowiązującym przepisom ustawowym i wykonawczym Wysp Owczych regulującym
     funkcjonowanie programów, projektów, działań lub czynności w zakresie badań naukowych i
     innowacji lub ich części. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne
     mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

                                             Artykuł 4
                                          Otwarta nauka
     Strony wzajemnie promują i wspierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich
     programach, projektach, działaniach lub czynnościach lub ich częściach zgodnie z zasadami
     programu „Horyzont Europa” oraz mającymi zastosowanie przepisami ustawowymi i
     wykonawczymi Wysp Owczych.

                                             Artykuł 5
          Szczegółowe przepisy dotyczące wkładu finansowego, mechanizmu dostosowania i
                                mechanizmu automatycznej korekty
     1)      W odniesieniu do wkładu operacyjnego Wysp Owczych do programu „Horyzont
             Europa” stosuje się mechanizm dostosowania i mechanizm automatycznej korekty.
     2)      Mechanizm automatycznej korekty opiera się na wynikach działań Wysp Owczych i
             podmiotów z Wysp Owczych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które
             są wdrażane za pomocą procedur konkurencyjnych.

PL                                              19                                               PL
 ---pagebreak---      3)   Szczegółowe zasady stosowania mechanizmu automatycznej korekty określono w
          załączniku I do niniejszego protokołu.

PL                                        20                                           PL
 ---pagebreak---                                               Artykuł 6
                                         Przepisy końcowe
     1)      Protokół pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne w celu zakończenia
             wszystkich projektów, działań lub czynności lub ich części finansowanych z
             programu „Horyzont Europa”, wszystkich czynności niezbędnych do ochrony
             interesów finansowych Unii oraz wypełnienia wszystkich zobowiązań finansowych
             wynikających z realizacji niniejszego protokołu między Stronami.
     2)      Załączniki do niniejszego protokołu stanowią jego integralną część.

     Załącznik I: Zasady dotyczące wkładu finansowego Wysp Owczych do programu „Horyzont
     Europa” (2021–2027)
     Załącznik II: Wykaz równoważnych programów, projektów, działań, czynności lub ich części
     realizowanych na Wyspach Owczych

PL                                               21                                             PL
 ---pagebreak---                                             ZAŁĄCZNIK I
            Zasady dotyczące wkładu finansowego Wysp Owczych do programu „Horyzont
                                       Europa” (2021–2027)

     I.         Obliczenie wkładu finansowego Wysp Owczych

     1)         Wkład finansowy Wysp Owczych do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co
                roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w
                każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do
                zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania,
                podwyższonej zgodnie z art. 6 ust. 5 niniejszej umowy.
     2)         Opłata z tytułu uczestnictwa Wysp Owczych jest ustalana i wprowadzana stopniowo
                zgodnie z art. 6 ust. 4 i 8 niniejszej umowy.
     3)         Zgodnie z art. 6 ust. 6 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony
                przez Wyspy Owcze z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie
                obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do
                klucza do ustalenia wkładu.

           Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
          klucz do ustalenia wkładu dostosowanego = klucz do ustalenia wkładu × współczynnik

           Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do
           ustalenia wkładu wynosi 0,4.

     4)         Wkład operacyjny Wysp Owczych do programu „Horyzont Europa” dostosowuje się
                zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 7 niniejszej umowy.

     II.        Automatyczna korekta wkładu operacyjnego Wysp Owczych

     1)         Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 8 niniejszej umowy i w
                art. 5 niniejszego protokołu, stosuje się następujące zasady:

                a)   „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje
                     przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku
                     których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie
                     obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób
                     trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;
                b)   w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty
                     wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są
                     łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami z Wysp

PL                                                 22                                              PL
 ---pagebreak---                   Owczych zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie
                  o udzielenie dotacji;
           c)     wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom
                  przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu
                  elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę
                  lutego roku N+2;
           d)     „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje
                  przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na
                  wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne
                  działania10;
           e)     kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym
                  będącym beneficjentem końcowym11 uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

     2)    Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:
           a)     automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na
                  zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 6 ust. 5 niniejszej umowy,
                  stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o
                  których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po
                  zastosowaniu do wkładu Wysp Owczych do programu „Horyzont Europa”
                  wszelkich dostosowań zgodnie z art. 7 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą
                  będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w
                  odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.
           b)     Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się
                  dla roku N, przyjmując różnicę między:
                  (i) łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych
                  Wyspom Owczym lub podmiotom z Wysp Owczych jako zobowiązania
                  zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a
                  (ii) kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Wysp Owczych na rok N
                  pomnożoną przez stosunek:
                        A. kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych
                        na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 6
                        ust. 5 niniejszej umowy oraz
                        B. sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na
                        zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

     10
          Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania
          bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów
          (oceniających, monitorowanie projektów) itp.
     11
          Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem
          końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy
          organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych
          koordynatorów).

PL                                                   23                                                        PL
 ---pagebreak---      III.   Płatność wkładu finansowego Wysp Owczych, płatność dostosowań dokonanych
            w odniesieniu do wkładu operacyjnego Wysp Owczych oraz płatność
            automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Wysp
            Owczych

     1)     Komisja przekazuje Wsypom Owczym możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w
            momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku
            budżetowym, następujące informacje:
            a)   kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w
                 odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo
                 Wysp Owczych w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych
                 przypadkach, zgodnie z art. 6 ust. 5 niniejszej umowy;
            b)   kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 6 ust. 8 niniejszej
                 umowy;
            c)   od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków
                 na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych
                 zgodnie z art. 6 ust. 5 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;
            d)   w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której
                 informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom
                 zobowiązań zaciągniętych na rzecz podmiotów z Wysp Owczych w podziale
                 na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom
                 zobowiązań.

            Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone
            w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej
            do dnia 1 września roku budżetowego.

     2)     Najpóźniej w kwietniu i czerwcu każdego roku Komisja wystawia Wyspom
            Owczym wezwanie do wpłacenia środków odpowiadających wkładowi Wysp
            Owczych wynikającemu z niniejszego protokołu.

            W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Wyspy Owcze dokonają
            płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu
            wezwania do wpłaty środków.

            W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszego protokołu Komisja
            wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od podpisania
            umowy.

     3)     Co roku, począwszy od 2023 r., wezwania do wpłaty środków odzwierciedlają
            również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu
            operacyjnego wniesionego za rok N-2.

PL                                              24                                                  PL
 ---pagebreak---           Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również
          obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Wyspy Owcze na
          rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów
          ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Wyspy Owcze
          uczestniczyły, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.

          Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej
          korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Wyspy Owcze w
          latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 7 ust. 8 niniejszej
          umowy będzie należna Wyspom Owczym lub od Wysp Owczych.

     4)   Wyspy Owcze wnoszą swój wkład finansowy na podstawie niniejszego protokołu
          zgodnie z pkt III niniejszego załącznika. W przypadku niedokonania przez Wyspy
          Owcze płatności w wyznaczonym terminie Komisja wysyła oficjalne wezwanie
          do zapłaty.

          Każde opóźnienie wpłaty wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez
          Wyspy Owcze odsetek od należnej kwoty, naliczanych od terminu wymagalności.

          W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek
          równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych
          operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
          seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym
          przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

PL                                           25                                               PL
 ---pagebreak---                                        ZAŁĄCZNIK II
                Wykaz równoważnych programów, projektów, działań i działań
                     lub ich części realizowanych na Wyspach Owczych

     Poniższy niewyczerpujący wykaz uznaje się za programy, projekty, działania i czynności
     Wysp Owczych równoważne z programem „Horyzont Europa”:

     –       Fundacja na rzecz Badań Wysp Owczych;
     –       Fundacja Badań nad Rybołówstwem Wysp Owczych.

PL                                            26                                              PL