               KOMISJA EUROPEJSKA
            Bruksela, dnia 18.4.2018
            COM(2018) 194 final
            2018/0095(NLE)
            Wniosek
            DECYZJA RADY
            w sprawie zawarcia Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony

               UZASADNIENIE

               1.KONTEKST WNIOSKU

               •Przyczyny i cele wniosku

               Dynamicznie rozwijające się gospodarki Azji Południowo-Wschodniej, z 600 milionami konsumentów i szybko rosnącą klasą średnią, są kluczowymi rynkami dla eksporterów i inwestorów z Unii Europejskiej. Z łączną kwotą 208 mld EUR w handlu towarami i 77 mld EUR w handlu usługami (2016 r.) Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) jako całość jest trzecim co do wielkości partnerem handlowym UE spoza Europy – po Stanach Zjednoczonych i Chinach. Jednocześnie całkowita kwota 263 mld EUR bezpośrednich inwestycji zagranicznych (2016 r.) w ASEAN czyni z UE pierwszego bezpośredniego inwestora zagranicznego na tym obszarze; ASEAN jako całość jest z kolei drugim co do wielkości bezpośrednim azjatyckim inwestorem zagranicznym w UE – o łącznej wartości bezpośrednich inwestycji zagranicznych wynoszącej 116 mld EUR (2016 r.).

                  W ramach ASEAN Singapur jest zdecydowanie największym partnerem handlowym UE i odpowiada za nieco poniżej jednej trzeciej handlu towarami i usługami między UE a ASEAN oraz za około dwie trzecie inwestycji między obydwoma regionami. Ponad 10 000 unijnych przedsiębiorstw ma w Singapurze siedzibę i wykorzystuje to miejsce jako centrum obsługi działalności w całym regionie Pacyfiku.

                  Dnia 23 kwietnia 2007 r. Rada upoważniła Komisję do rozpoczęcia negocjacji w sprawie międzyregionalnej umowy o wolnym handlu z państwami członkowskimi ASEAN. Przy założeniu, że celem było wynegocjowanie umowy o wolnym handlu między regionami, upoważnienie dawało jednak możliwość negocjacji dwustronnych na wypadek, gdyby nie udało się osiągnąć porozumienia co do prowadzenia negocjacji wspólnie z grupą państw członkowskich ASEAN. Z uwagi na trudności, jakie wystąpiły w trakcie negocjacji międzyregionalnych, obie strony uznały, że doszło do impasu, i zgodziły się na wstrzymanie rokowań.

                  Dnia 22 grudnia 2009 r. Rada zgodziła się na rozpoczęcie negocjacji dwustronnych z poszczególnymi państwami członkowskimi ASEAN, na podstawie upoważnienia i wytycznych negocjacyjnych z 2007 r., jednocześnie zachowując cel strategiczny, jakim jest umowa międzyregionalna. Rada upoważniła również Komisję do rozpoczęcia negocjacji dwustronnych w sprawie umowy o wolnym handlu z Singapurem, która mogłaby służyć jako pierwszy krok do celu, jakim jest terminowe otwarcie takich negocjacji z innymi istotnymi państwami członkowskimi ASEAN. Negocjacje dwustronne z Singapurem rozpoczęły się w marcu 2010 r., a od tamtej pory UE otworzyła negocjacje dwustronne w sprawie umów o wolnym handlu z innymi państwami członkowskimi ASEAN: z Malezją (2010 r.), Wietnamem (2012 r.), Tajlandią (2013 r.), Filipinami (2015 r.) i Indonezją (2016 r.).

                  Dnia 12 września 2011 r. Rada upoważniła Komisję do rozszerzenia negocjacji prowadzonych z Singapurem, aby objąć nimi również ochronę inwestycji, na podstawie nowej kompetencji UE przyznanej na mocy Traktatu z Lizbony.

                  Na podstawie wytycznych negocjacyjnych przyjętych przez Radę w 2007 r. i uzupełnionych w 2011 r. o ochronę inwestycji Komisja wynegocjowała z Republiką Singapuru ambitną i kompleksową umowę o wolnym handlu oraz umowę o ochronie inwestycji, by stworzyć nowe możliwości i zapewnić pewność prawa w celu sprzyjania rozwojowi handlu i inwestycji między obydwoma partnerami. Teksty umów, po weryfikacji prawnej, zostały upublicznione i znajdują się pod następującym adresem:

                     http://ec.europa.eu/trade/policy/countries-and-regions/countries/singapore/

                  Komisja przedkłada następujące wnioski dotyczące decyzji Rady:

               –wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską a Republiką Singapuru;

               –wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską a Republiką Singapuru;

               –wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony;

               –wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony.

                  Przedkładając te wnioski, Komisja przedstawi jednocześnie wniosek dotyczący horyzontalnego rozporządzenia ochronnego, które będzie obejmowało między innymi Umowę o wolnym handlu UE–Singapur.

                  Załączony wniosek dotyczący decyzji Rady stanowi instrument prawny w sprawie zawarcia Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony.

               •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

                  Negocjacjom Umowy o wolnym handlu i Umowy o ochronie inwestycji towarzyszyły prowadzone równolegle przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych negocjacje Umowy o partnerstwie i współpracy (UPiW) między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a Republiką Singapuru, która to umowa została parafowana w październiku 2013 r. UPiW, po swoim wejściu w życie, będzie stanowić ramy prawne dalszego rozwijania już długotrwałego i silnego partnerstwa między UE i Singapurem w szerokim zakresie dziedzin obejmujących: dialog polityczny, handel, energię, transport, prawa człowieka, edukację, naukę i technologię, wymiar sprawiedliwości, azyl i migracje.

                  Długotrwałe stosunki handlowe i gospodarcze UE i Singapuru rozwijały się dotychczas przy braku szczegółowych ram prawnych. Wynegocjowane Umowa o wolnym handlu i Umowa o ochronie inwestycji będą stanowić specjalne umowy zawierające przepisy UPiW dotyczące handlu i inwestycji oraz będą integralną częścią ogólnych stosunków dwustronnych między UE a Singapurem.

                  Od daty wejścia w życie Umowa UE–Singapur o ochronie inwestycji zastąpi dwustronne umowy między Republiką Singapuru a państwami członkowskimi UE, które to umowy zostały wymienione w załączniku 5 (Umowy, o których mowa w art. 4.12) do Umowy o ochronie inwestycji.

               •Spójność z innymi politykami Unii

                  Umowa o wolnym handlu i Umowa o ochronie inwestycji UE–Singapur są w pełni zgodne z politykami Unii i nie będą wymagały od UE zmiany zasad, przepisów i norm w żadnym z regulowanych obszarów (np. przepisy techniczne i normy dla produktów, przepisy sanitarne lub fitosanitarne, przepisy dotyczące żywności i bezpieczeństwa, normy bezpieczeństwa i zdrowia, przepisy regulujące GMO, ochronę środowiska, ochronę konsumentów itp.).

                  Ponadto podobnie jak w przypadku wszystkich pozostałych umów handlowych i inwestycyjnych wynegocjowanych przez Komisję Umowa o wolnym handlu UE–Singapur oraz Umowa o ochronie inwestycji UE–Singapur w pełni chronią usługi publiczne i zapewniają, że prawo rządów do stanowienia przepisów w interesie publicznym jest przez te umowy w pełni zachowane i stanowi główną zasadę leżącą u ich podstaw.

               2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

               •Podstawa prawna

                  W lipcu 2015 r. na podstawie art. 218 ust. 11 TFUE Komisja zwróciła się do Trybunału Sprawiedliwości UE o opinię dotyczącą tego, czy Unia ma kompetencje niezbędne do samodzielnego podpisania i zawarcia umowy, którą wynegocjowano z Singapurem, czy też udział państw członkowskich UE byłby niezbędny, lub przynajmniej możliwy, w odniesieniu do niektórych kwestii.

                  W opinii 2/15 z dnia 16 maja 2017 r. Trybunał potwierdził wyłączną kompetencję UE w odniesieniu do wszystkich zagadnień objętych umową, która została wynegocjowana z Singapurem, z wyjątkiem inwestycji pośrednich i rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem, gdy państwa członkowskie są pozwanym, w przypadku których to sytuacji Trybunał uznał, że są to kompetencje dzielone UE i państw członkowskich. Fragment na temat rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem został następnie zastąpiony w Umowie o ochronie inwestycji systemem trybunału inwestycyjnego. Trybunał wyprowadził wyłączną kompetencję UE z zakresu wspólnej polityki handlowej na mocy art. 207 ust. 1 TFUE i art. 3 ust. 2 TFUE (w oparciu o funkcjonowanie istniejących wspólnych zasad zawartych w prawie wtórnym).

               Z uwagi na opinię Trybunału i w świetle szeroko zakrojonych dyskusji na temat struktury prowadzonych z Radą i Parlamentem Europejskim po otrzymaniu tejże opinii początkowo wynegocjowany tekst został dostosowany, tak aby stworzyć dwie odrębne umowy: Umowę o wolnym handlu oraz Umowę o ochronie inwestycji.

                  Zgodnie z opinią 2/15 wszystkie obszary objęte Umową o wolnym handlu UE–Singapur wchodzą w zakres kompetencji UE, a ściślej w zakres art. 91, art. 100 ust. 2 i art. 207 TFUE. Wszystkie merytoryczne postanowienia dotyczące ochrony inwestycji w ramach Umowy o ochronie inwestycji, w zakresie, w jakim odnoszą się one do bezpośrednich inwestycji zagranicznych, są objęte zakresem art. 207 TFUE.

                  Umowa o wolnym handlu UE–Singapur ma zostać podpisana przez Unię na mocy decyzji Rady wydanej na podstawie art. 218 ust. 5 TFUE i zawarta przez Unię na mocy decyzji Rady wydanej na podstawie art. 218 ust. 6 TFUE, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

                  Umowa o ochronie inwestycji UE–Singapur ma zostać podpisana przez Unię na mocy decyzji Rady wydanej na podstawie art. 218 ust. 5 TFUE i zawarta przez Unię na mocy decyzji Rady wydanej na podstawie art. 218 ust. 6 TFUE, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego i ratyfikacji przez państwa członkowskie zgodnie z ich procedurami wewnętrznymi.

               •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

               Jak potwierdzono w opinii 2/15, Umowa o wolnym handlu UE–Singapur w wersji przedstawionej Radzie nie obejmuje żadnych kwestii nienależących do wyłącznych kompetencji UE.

               Jeżeli chodzi o Umowę o ochronie inwestycji, Trybunał potwierdził, że – zgodnie z art. 207 TFUE – UE ma wyłączne kompetencje w odniesieniu do wszystkich merytorycznych przepisów o ochronie inwestycji, w zakresie, w jakim odnoszą się one do bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Trybunał potwierdził także wyłączną kompetencję UE w odniesieniu do mechanizmu rozstrzygania sporów między państwami dotyczących ochrony inwestycji. Ponadto Trybunał stwierdził, że UE ma kompetencje dzielone w odniesieniu do inwestycji pośrednich i do rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem (co zostało później zastąpione w Umowie o ochronie inwestycji systemem trybunału inwestycyjnego), gdy państwa członkowskie są pozwanym
                  1
               . Elementy te nie mogą zostać oddzielone w spójny sposób od przepisów materialnych lub od rozstrzygania sporów międzypaństwowych i w związku z tym powinny być włączane do umów na szczeblu UE.

               •Proporcjonalność

               Wniosek jest zgodny z wizją określoną w strategii „Europa 2020” i przyczynia się do osiągnięcia celów UE w zakresie handlu i rozwoju.

               •Wybór instrumentu

               Wniosek jest zgodny z art. 218 TFUE, który przewiduje, że to Rada przyjmuje decyzje dotyczące umów międzynarodowych. Nie istnieje żaden inny instrument prawny, który mógłby posłużyć do osiągnięcia celu wyrażonego w niniejszym wniosku.

               3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

               •Oceny ex post/kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa

               Po zakończeniu większej części negocjacji z Singapurem wewnętrzny zespół pod kierunkiem głównego ekonomisty DG ds. Handlu przeprowadził analizę korzyści gospodarczych spodziewanych w związku z Umową. Zgodnie z wynikami analizy wywóz UE do Singapuru może wzrosnąć o około 1,4 mld EUR w okresie dziesięciu lat, podczas gdy wywóz z Singapuru do UE mógłby wzrosnąć o 3,5 mld EUR – wartość ta obejmuje dostawy z wielu unijnych spółek zależnych w Singapurze z powrotem do UE.

               Z uwagi na duże różnice w wielkości obu gospodarek, a także stosunkowo otwarty charakter gospodarki Singapuru, nieuniknione są różnice w wielkości korzyści płynących z Umowy dla obu partnerów. Analiza przewiduje, że realny PKB UE mógłby wzrosnąć o około 550 mln EUR w okresie dziesięciu lat, podczas gdy gospodarka Singapuru mogłaby wzrosnąć o 2,7 mld EUR w tym samym okresie.

               Te oszacowania możliwego wpływu Umowy na gospodarkę są uważane za konserwatywne ze względu na trudności z dokładnym ilościowym wyrażeniem skutków zniesienia barier pozataryfowych, co jest kluczowym elementem Umowy.

               Z uwagi na rolę Singapuru jako centrum handlu towarami i usługami między Europą i Azją Południowo-Wschodnią istnieje też prawdopodobieństwo, że korzyści z Umowy będą jeszcze większe, jeśli – i kiedy – UE zawrze umowy z innymi państwami członkowskimi ASEAN.

               Szacunki oparte na modelowaniu ekonomicznym nie obejmują ponadto strategicznej wartości, jaką mają dla UE Umowa o wolnym handlu UE–Singapur oraz Umowa o ochronie inwestycji UE–Singapur jako kluczowe porozumienia w szerszym programie UE w regionie ASEAN i na terenie całej Azji. Umowa o wolnym handlu UE–Singapur będzie drugim pod względem skali, po Umowie o wolnym handlu UE–Korea, unijnym porozumieniem handlowym z kluczowym partnerem z Azji; Umowa o ochronie inwestycji UE–Singapur będzie z kolei pierwszą umową o ochronie inwestycji, jaką UE zawiera z partnerem azjatyckim.

               •Konsultacje z zainteresowanymi stronami

               Przed rozpoczęciem negocjacji dwustronnych z Singapurem wykonawca zewnętrzny przeprowadził ocenę wpływu Umowy o wolnym handlu między UE a ASEAN na zrównoważony rozwój
                  2
               , by zbadać potencjalne skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe bliższej współpracy gospodarczej między tymi dwoma regionami.

               W ramach przygotowania oceny wpływu Umowy na zrównoważony rozwój wykonawca zasięgnął opinii wewnętrznych i zewnętrznych ekspertów, zorganizował konsultacje publiczne w Brukseli i w Bangkoku oraz odbywał dwustronne spotkania i rozmowy z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego w UE i ASEAN. Konsultacje przeprowadzone w ramach oceny wpływu Umowy na zrównoważony rozwój zapewniły platformę zaangażowania kluczowych zainteresowanych podmiotów i społeczeństwa obywatelskiego w dialog poświęcony polityce handlowej w odniesieniu do Azji Południowo-Wschodniej.

               Zarówno sprawozdanie z oceny wpływu Umowy na zrównoważony rozwój, jak i konsultacje przeprowadzone w kontekście jej przygotowywania zapewniły Komisji dane, które miały duże znaczenie podczas wszystkich dwustronnych negocjacji handlowych i inwestycyjnych rozpoczętych z poszczególnymi państwami członkowskimi ASEAN.

               Przed rozpoczęciem negocjacji dwustronnych z Singapurem Komisja przeprowadziła ponadto konsultacje społeczne w sprawie przyszłej umowy, obejmujące kwestionariusz przygotowany w celu uzyskania od zainteresowanych podmiotów informacji, które później pomogły Komisji w ustaleniu priorytetów i podejmowaniu decyzji w trakcie całego procesu negocjacyjnego. Podsumowanie wyników konsultacji upubliczniono
                  3
               .

               Przed negocjacjami i w ich trakcie państwa członkowskie UE były również regularnie informowane i regularnie zasięgano ich opinii ustnie i pisemnie na temat różnych aspektów negocjacji za pośrednictwem Komitetu Rady ds. Polityki Handlowej. Także Parlament Europejski był regularnie informowany i zasięgano jego opinii za pośrednictwem Komisji Handlu Międzynarodowego (INTA), a przede wszystkim grupy monitorującej ds. umowy o wolnym handlu UE–Singapur. Teksty stopniowo przygotowywane podczas negocjacji na bieżąco przedstawiano obu instytucjom.

               •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

               Ocena wpływu Umowy o wolnym handlu między UE a ASEAN na zrównoważony rozwój została przeprowadzona przez zewnętrznego wykonawcę – firmę Ecorys.

               •Ocena skutków

               W ocenie wpływu Umowy o wolnym handlu między UE a ASEAN na zrównoważony rozwój, przeprowadzonej przez zewnętrznego wykonawcę i zakończonej w 2009 r., stwierdzono, że ambitna umowa o wolnym handlu UE–ASEAN przyniosłaby istotne pozytywne skutki (pod względem PKB, dochodu, handlu i zatrudnienia) zarówno dla UE, jak i Singapuru. Skutki dla dochodu narodowego po stronie UE oszacowano na 13 mld EUR, a po stronie Singapuru – na 7,5 mld EUR. Kwoty te mogą zaniżać wpływ Umowy, ponieważ kalkulacje były oparte na modelach handlu z 2007 r., a od tego czasu handel znacznie wzrósł (+32 %).

               •Sprawność regulacyjna i uproszczenie

               Umowa o wolnym handlu UE–Singapur i Umowa o ochronie inwestycji UE–Singapur nie są przedmiotem procedur REFIT. Zawierają jednak pewne przepisy, które uproszczą procedury handlowe i inwestycyjne, zmniejszą koszty związane z wywozem i inwestycjami i w związku z tym umożliwią większej liczbie małych firm prowadzenie działalności na obu rynkach. Wśród spodziewanych korzyści wymienić można: mniej uciążliwe przepisy techniczne, wymogi zgodności, procedury celne i reguły pochodzenia, ochronę praw własności intelektualnej lub obniżenie kosztów postępowania sądowego w ramach systemu trybunału inwestycyjnego, gdy skarżącym są MŚP.

               •Prawa podstawowe

               Wniosek nie ma wpływu na ochronę praw podstawowych w Unii.

               4.WPŁYW NA BUDŻET

               Umowa o wolnym handlu UE–Singapur będzie miała wpływ finansowy na budżet UE po stronie dochodów. Szacuje się, że utracone należności celne mogłyby osiągnąć kwotę 248,8 mln EUR w chwili pełnego wykonania Umowy. Szacunki są oparte na średniej wielkości przywozu przewidywanego na 2025 r. w przypadku braku Umowy i odpowiadają rocznej utracie dochodów wynikającej ze zniesienia ceł nakładanych przez UE na przywóz z Singapuru.

               Umowa o ochronie inwestycji UE–Singapur będzie miała wpływ finansowy na budżet UE po stronie wydatków. Umowa będzie drugim unijnym aktem (po kompleksowej umowie gospodarczo-handlowej UE–Kanada), który uwzględni system trybunału inwestycyjnego do rozstrzygania sporów między inwestorami a państwami. Począwszy od 2018 r. przewiduje się dodatkowe roczne wydatki w kwocie 200 000 EUR (z zastrzeżeniem wejścia w życie Umowy), by sfinansować stałą strukturę obejmującą sąd pierwszej instancji i sąd apelacyjny. Jednocześnie Umowa wiąże się z wykorzystaniem zasobów administracyjnych w ramach linii budżetowej XX 01 01 01 (Wydatki związane z pracującymi w instytucji urzędnikami i pracownikami zatrudnionymi na czas określony), zważywszy, że szacuje się, iż jeden administrator zostanie przypisany, w ramach ekwiwalentu pełnego czasu pracy, do zadań określonych w Umowie. Jest to opisane w ocenie skutków finansowych regulacji i podlega wskazanym tam warunkom.

               5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

               •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

               Umowa o wolnym handlu UE–Singapur i Umowa o ochronie inwestycji UE–Singapur zawierają przepisy instytucjonalne określające strukturę organów wykonawczych, które mają stale monitorować wdrożenie, funkcjonowanie i skutki tych umów. Jako że są one integralną częścią ogólnych stosunków dwustronnych między UE a Singapurem regulowanych umową o partnerstwie i współpracy, wspomniane struktury stanowią część wspólnych ram instytucjonalnych z tą umową.

               Rozdział Umowy o wolnym handlu dotyczący kwestii instytucjonalnych ustanawia Komitet ds. Handlu, którego głównym zadaniem jest nadzorowanie i ułatwianie wykonania i stosowania tej Umowy. Komitet ds. Handlu składa się z przedstawicieli UE i Singapuru, którzy będą się spotykać co dwa lata lub na żądanie jednej ze stron. Zadaniem Komitetu ds. Handlu będzie nadzorowanie pracy wszystkich specjalnych komitetów ustanowionych na mocy Umowy (Komitet ds. Handlu Towarami; Komitet ds. Środków Sanitarnych i Fitosanitarnych; Komitet ds. Ceł; a także Komitet ds. Handlu Usługami, Inwestycji i Zamówień Rządowych).

               Komitet ds. Handlu ma również za zadanie komunikowanie się z wszystkimi zainteresowanymi podmiotami, w tym z przedstawicielami sektora prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego, w odniesieniu do funkcjonowania i wykonania Umowy. Obie strony uznają w Umowie znaczenie przejrzystości i otwartości oraz zobowiązują się do brania pod uwagę opinii społecznej, aby w wykonaniu Umowy uwzględniać różne perspektywy.

               Rozdział Umowy o ochronie inwestycji dotyczący kwestii instytucjonalnych ustanawia komitet, którego głównym zadaniem jest nadzorowanie i ułatwianie wykonania i stosowania tej Umowy. Oprócz innych zadań komitet może, pod warunkiem spełnienia przez każdą ze stron jej odpowiednich wymogów prawnych i dopełnienia procedur prawnych, podjąć decyzję o wyznaczeniu członków trybunałów inwestycyjnych, ustalić ich miesięczne wynagrodzenie oraz przyjąć wiążące interpretacje Umowy.

               Jak podkreślono w komunikacie „Handel z korzyścią dla wszystkich”, Komisja przeznacza coraz większe zasoby na skuteczne wdrażanie i egzekwowanie umów w sprawie handlu i inwestycji. W 2017 r. Komisja opublikowała pierwsze roczne sprawozdanie z realizacji umów o wolnym handlu. Głównym celem sprawozdania jest przekazanie obiektywnego obrazu sytuacji w zakresie realizacji unijnych umów o wolnym handlu, z podkreśleniem poczynionych postępów i niedociągnięć, którymi należy się zająć. Sprawozdanie ma służyć jako podstawa otwartej debaty oraz zaangażowania państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego i szeroko rozumianego społeczeństwa obywatelskiego w funkcjonowanie umów o wolnym handlu i we wprowadzanie ich w życie. Coroczna publikacja sprawozdania pozwoli na regularne monitorowanie postępów, jak również na odnotowanie, w jaki sposób rozwiązano kwestie priorytetowe. Sprawozdanie obejmie Umowę o wolnym handlu UE–Singapur od momentu jej wejścia w życie.

               •Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

               Nie dotyczy.

               •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

               Umowa o wolnym handlu UE–Singapur stwarza podmiotom gospodarczym z UE warunki do pełnego korzystania z możliwości oferowanych w Singapurze – centrum biznesu i węźle transportowym w Azji Południowo-Wschodniej.

               Negocjując Umowę, Komisja starała się osiągnąć dwa podstawowe cele: po pierwsze – zapewnić podmiotom gospodarczym z UE możliwie najlepsze warunki dostępu do singapurskiego rynku, po drugie – zapewnić cenny punkt odniesienia dla innych negocjacji prowadzonych przez UE w tym regionie.

               Oba te cele zostały w pełni osiągnięte: umowa wykracza poza istniejące zobowiązania podjęte w ramach WTO w wielu obszarach, takich jak usługi, zamówienia, bariery pozataryfowe oraz ochrona praw własności intelektualnej, w tym oznaczeń geograficznych. We wszystkich tych obszarach Singapur przyjął także nowe zobowiązania, które wykraczają znacznie poza to, co państwo to dotychczas było gotowe zaakceptować, w tym w swojej umowie o wolnym handlu ze Stanami Zjednoczonymi.

               Umowa jest zgodna z kryteriami zawartymi w art. XXIV GATT (dotyczącymi zniesienia ceł i innych ograniczających przepisów handlowych w odniesieniu do praktycznie całego handlu towarami między stronami) oraz art. V GATS, który przewiduje to samo kryterium w odniesieniu do usług.

               Zgodnie z celami przedstawionymi w wytycznych negocjacyjnych Komisja zapewniła:

               1)kompleksową liberalizację rynków usług i inwestycji, w tym przekrojowe zasady wydawania pozwoleń i wzajemnego uznawania dyplomów oraz sektorowe przepisy mające na celu zapewnienie równych warunków działania dla przedsiębiorstw unijnych;

               2)nowe możliwości przetargowe dla oferentów z UE, zwłaszcza w sektorze rynku infrastruktury publicznej, na którym działa wielu czołowych dostawców z UE;

               3)zniesienie barier handlowych o charakterze technicznym i regulacyjnym mających zastosowanie w handlu towarami, takich jak powielanie testów, w szczególności dzięki propagowaniu korzystania z norm technicznych i regulacyjnych znanych w UE w sektorach pojazdów silnikowych, elektroniki, produktów farmaceutycznych i wyrobów medycznych, a także zielonych technologii;

               4)ułatwiający handel system zatwierdzania europejskiego mięsa na wywóz do Singapuru w oparciu o normy międzynarodowe;

               5)zobowiązanie Singapuru, by nie podnosić ceł (w większości przypadków nie są obecnie stosowane na zasadzie dobrowolności) na przywóz towarów z UE, jak również tańszy dostęp europejskich przedsiębiorstw i konsumentów do produktów wytwarzanych w Singapurze;

               6)wysoki poziom ochrony praw własności intelektualnej, w tym w odniesieniu do egzekwowania tych praw, także na granicy;

               7)poziom TRIPS-plus ochrony oznaczeń geograficznych UE po ich rejestracji w Singapurze, gdy państwo to utworzy rejestr oznaczeń geograficznych (do czego zobowiązało się w następstwie wydania przez Parlament Europejski zgody na podpisanie Umowy o wolnym handlu);

               8)kompleksowy rozdział dotyczący handlu i zrównoważonego rozwoju, który to rozdział ma na celu zapewnienie, by handel wspierał ochronę środowiska oraz rozwój społeczny, a także by propagował zrównoważone zarządzanie lasami i rybołówstwem. Rozdział ten określa również, w jaki sposób partnerzy społeczni i społeczeństwo obywatelskie będą zaangażowani w jego wdrażanie i monitorowanie jego realizacji;

               9)sprawne mechanizmy rozstrzygania sporów za pośrednictwem panelu arbitrażowego lub z pomocą mediatora; oraz

               10)kompleksowy i innowacyjny rozdział dotyczący propagowania nowych możliwości w sektorze „zielonego wzrostu”, zgodnie ze strategią „Europa 2020”.

               Umowa o ochronie inwestycji UE–Singapur zapewni wysoki poziom ochrony inwestycji, gwarantując jednocześnie UE i Singapurowi prawa do stanowienia przepisów i realizacji uzasadnionych celów polityki publicznej, takich jak ochrona zdrowia publicznego, bezpieczeństwa i środowiska.

               Umowa zawiera wszystkie innowacje związane z nowym podejściem UE do ochrony inwestycji i mechanizmy ich egzekwowania, które nie występują w dwunastu istniejących dwustronnych umowach inwestycyjnych zawartych przez Singapur i państwa członkowskie UE. Bardzo istotną cechą Umowy o ochronie inwestycji jest to, że zastępuje ona, a tym samym poprawia dwanaście istniejących dwustronnych umów inwestycyjnych.

               Zgodnie z celami zawartymi w wytycznych negocjacyjnych Komisja zadbała o to, by inwestorzy z UE i ich inwestycje w Singapurze byli sprawiedliwie i równo traktowani i nie byli dyskryminowani w porównaniu z podobnymi singapurskimi inwestycjami. Jednocześnie Umowa o ochronie inwestycji zapewnia inwestorom unijnym i ich inwestycjom w Singapurze ochronę przed wywłaszczeniem, chyba że jest ono prowadzone na cele publiczne, zgodnie z odpowiednimi procedurami, w sposób niedyskryminujący i w zamian za szybką, odpowiednią i skuteczną rekompensatę według godziwej wartości rynkowej wywłaszczonej inwestycji.

               Również zgodnie z wytycznymi negocjacyjnymi Umowa o ochronie inwestycji wynegocjowana przez Komisję będzie dawała inwestorom możliwość korzystania z nowoczesnego i zreformowanego mechanizmu rozstrzygania sporów dotyczących inwestycji. Dzięki takiemu systemowi przepisy w zakresie ochrony inwestycji będą przestrzegane. System ma na celu osiągnięcie równowagi między ochroną inwestorów w sposób przejrzysty a ochroną prawa państwa do regulacji z myślą o realizacji celów polityki publicznej. Umowa ustanawia stały międzynarodowy i w pełni niezależny system rozstrzygania sporów, składający się ze stałego sądu pierwszej instancji i sądu apelacyjnego, które prowadzić będą postępowania dotyczące rozstrzygania sporów w sposób przejrzysty i bezstronny.

               Komisja zdaje sobie sprawę, że ważne jest osiągnięcie równowagi między dalszymi działaniami zmierzającymi do reformy unijnej polityki inwestycyjnej a wątpliwościami państw członkowskich dotyczącymi ewentualnego wykonywania kompetencji dzielonych w tych kwestiach. Z tego względu Komisja nie zaproponowała tymczasowego stosowania Umowy o ochronie inwestycji. Jeżeli jednak państwa członkowskie chciałyby, aby Komisja przedstawiła wniosek w sprawie tymczasowego stosowania Umowy o ochronie inwestycji, Komisja jest gotowa to uczynić.

               2018/0095 (NLE)

               Wniosek

               DECYZJA RADY

               w sprawie zawarcia Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony

               RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

               uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207, w związku z art. 218 ust. 6 lit. a) ppkt (v),

               uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

               uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego,

               a także mając na uwadze, co następuje:

               (1)Zgodnie z decyzją Rady [XX] Umowa o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony (dalej zwana „Umową”) została podpisana w dniu [XX XXX 2018] r.

               (2)Umowa powinna zostać zatwierdzona w imieniu Unii Europejskiej.

               (3)Zgodnie z art. 4.11 Umowy (Brak bezpośredniej skuteczności) nie powinna ona przyznawać praw ani nakładać na osoby obowiązków innych niż prawa i obowiązki powstałe między stronami na podstawie międzynarodowego prawa publicznego,

               PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

               Artykuł 1

               Niniejszym zawarta zostaje Umowa o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony.

               Artykuł 2

               Przewodniczący Rady wyznacza osobę umocowaną do wysłania w imieniu Unii Europejskiej notyfikacji przewidzianej w art. 4.15 ust. 2 Umowy w celu wyrażenia zgody Unii Europejskiej na to, aby Umowa stała się dla niej wiążąca
                  4
               .

               Artykuł 3

               Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

               Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                     W imieniu Rady

                     Przewodniczący

               OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI

               1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY

               1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

               1.2.Dziedziny polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa

               1.3.Charakter wniosku/inicjatywy

               1.4.Cele

               1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy

               1.6.Okres trwania działania i jego wpływ finansowy

               1.7.Planowane tryby zarządzania

               2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA

               2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości

               2.2.System zarządzania i kontroli

               2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom

               3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY

               3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ

               3.2.Szacunkowy wpływ na wydatki

               3.2.1.Synteza szacunkowego wpływu na wydatki

               3.2.2.Szacunkowy wpływ na środki operacyjne

               3.2.3.Szacunkowy wpływ na środki administracyjne

               3.2.4.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi

               3.2.5.Udział osób trzecich w finansowaniu

               3.3.Szacunkowy wpływ na dochody

               OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI

               1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY

               1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

                  Umowa o ochronie inwestycji UE–Singapur

               1.2.Dziedzina(-y) polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa
                  5

                  20.02 – Polityka handlowa

               1.3.Charakter wniosku/inicjatywy

               ☑ Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego działania

               ◻
                     Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego działania będącego następstwem projektu pilotażowego / działania przygotowawczego
                  6

               ◻ Wniosek/inicjatywa wiąże się z przedłużeniem bieżącego działania

               ◻ Wniosek/inicjatywa dotyczy działania, które zostało przekształcone pod kątem nowego działania

               1.4.Cele

               1.4.1.Wieloletnie cele strategiczne Komisji wskazane we wniosku/inicjatywie

                  Wniosek może wpisywać się w pierwszy z dziesięciu priorytetów określonych przez Jeana-Claude’a Junckera – miejsca pracy, wzrost gospodarczy i inwestycje.

               1.4.2.Cele szczegółowe i działania ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa

                  Cel szczegółowy nr:

                  1

                  Działania ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa

                  20.02 – Polityka handlowa

               1.4.3.Oczekiwane wyniki i wpływ

               Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.

                  Celem Umowy o ochronie inwestycji UE–Singapur jest poprawa klimatu dla inwestycji między UE a Singapurem. Umowa o ochronie inwestycji przyniesie korzyści europejskim inwestorom, zapewniając wysoki poziom ochrony ich inwestycji w Singapurze i jednocześnie gwarantując UE prawa do stanowienia przepisów i realizacji uzasadnionych celów polityki publicznej, takich jak ochrona zdrowia publicznego, bezpieczeństwa i środowiska.

                  Umowa ustanawia system trybunału inwestycyjnego, by zaspokoić duże oczekiwania obywateli i przemysłu co do uczciwszego, bardziej przejrzystego i zinstytucjonalizowanego systemu rozstrzygania sporów inwestycyjnych. Postanowienia Umowy o ochronie inwestycji UE–Singapur mające wpływ na budżet UE odnoszą się właśnie do utworzenia i kosztów funkcjonowania systemu trybunału inwestycyjnego.

               1.4.4.Wskaźniki wyników i wpływu

               Należy określić wskaźniki, które umożliwią monitorowanie realizacji wniosku/inicjatywy.

                  Umowa o ochronie inwestycji zapewnia pewność prawa i przewidywalność, które mają pomóc UE i Singapurowi przyciągnąć i utrzymać inwestycje leżące u podstaw ich gospodarek.

               1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy

               1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej

                  Utrzymanie lub podniesienie poziomu przepływów inwestycyjnych między UE a Singapurem.

               1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej

                  W 2016 r. całkowita wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych UE w Singapurze wyniosła 168 mld EUR, co stanowi ponad jedną piątą całkowitej wartości BIZ w Singapurze i czyni UE największym inwestorem zagranicznym w tym państwie. Z drugiej strony Singapur znajduje się na trzecim miejscu wśród najważniejszych inwestorów azjatyckich w UE i siódmym wśród największych inwestorów zewnętrznych – jego inwestycje wynosiły w 2016 r. około 88 mld EUR.

                  Jako bliscy partnerzy inwestycyjni UE i Singapur skorzystają na lepszym klimacie inwestycyjnym, jaki zapewni Umowa o ochronie inwestycji. Umowa zawiera także wszystkie innowacje związane z nowym podejściem UE do ochrony inwestycji i mechanizmy ich egzekwowania, nie występujące w dwunastu istniejących dwustronnych umowach inwestycyjnych zawartych przez Singapur i państwa członkowskie UE, które to umowy zostaną zastąpione przez Umowę o ochronie inwestycji.

               1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

                  n/d

               1.5.4.Spójność z innymi właściwymi instrumentami oraz możliwa synergia

                  n/d

               1.6.Okres trwania działania i jego wpływ finansowy

               ◻ Wniosek/inicjatywa o ograniczonym okresie trwania

               –◻
                     Okres trwania wniosku/inicjatywy: od [DD/MM]RRRR r. do [DD/MM]RRRR r.

               –◻
                     Okres trwania wpływu finansowego: od RRRR r. do RRRR r.

               ☑ Wniosek/inicjatywa o nieograniczonym okresie trwania

               –Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od 2018 r. (pod warunkiem ratyfikacji przez Radę i Parlament Europejski),

               –po którym następuje faza operacyjna.

               1.7.Planowane tryby zarządzania
                  7

               ◻ Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję

               –◻ w ramach jej służb, w tym za pośrednictwem jej pracowników w delegaturach Unii;

               –◻ przez agencje wykonawcze;

               ◻ Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi

               ☑ Zarządzanie pośrednie poprzez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:

               –◻ państwom trzecim lub organom przez nie wyznaczonym;

               –☑ organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (należy wyszczególnić);

               –◻ EBI oraz Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu;

               –◻ organom, o których mowa w art. 208 i 209 rozporządzenia finansowego;

               –◻ organom prawa publicznego;

               –◻ podmiotom podlegającym prawu prywatnemu, które świadczą usługi użyteczności publicznej, o ile zapewniają one odpowiednie gwarancje finansowe;

               –◻ podmiotom podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego oraz które zapewniają odpowiednie gwarancje finansowe;

               –◻ osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej oraz określonym we właściwym podstawowym akcie prawnym.

               –W przypadku wskazania więcej niż jednego trybu należy podać dodatkowe informacje w części „Uwagi”.

               Uwagi

                  Jeżeli chodzi o obsługę finansową systemu trybunału inwestycyjnego w ramach Umowy o ochronie inwestycji UE–Singapur, środki zostaną przyznane „istniejącej strukturze” (czyli ICSID), tak aby odprowadzała wynagrodzenia należne sędziom wchodzącym w skład trybunału inwestycyjnego. Wypłacenie wynagrodzenia za zarządzanie sprawą możliwe będzie wyłącznie w przypadku zaistnienia sporu; usługi ICSID jako sekretariatu są poza tym bezpłatne.

               2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA

               2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości

               Należy określić częstotliwość i warunki.

                  Jak w postanowieniach umowy ramowej zawartej z danym podmiotem.

               2.2.System zarządzania i kontroli

               2.2.1.Zidentyfikowane ryzyko

                  Jak w postanowieniach umowy ramowej zawartej z danym podmiotem.

               2.2.2.Informacje dotyczące struktury wewnętrznego systemu kontroli

                  Jak w postanowieniach umowy ramowej zawartej z danym podmiotem. Przede wszystkim obowiązujące przepisy dotyczące weryfikacji.

               2.2.3.Oszacowanie kosztów i korzyści wynikających z kontroli i ocena prawdopodobnego ryzyka błędu

                  Z uwagi na szacunkowy wpływ finansowy nie można określić znacznych kwantyfikowalnych kosztów ani korzyści. Wkład będzie częścią ogólnego systemu kontroli DG ds. Handlu.

               2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom

               Określić istniejące lub przewidywane środki zapobiegania i ochrony

                  Jak w postanowieniach umowy ramowej zawartej z danym podmiotem. Ponadto zastosowanie będzie miała strategia DG ds. Handlu w zakresie zwalczania nadużyć finansowych, która zawiera rozdział na temat zarządzania finansami.

               3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY

               3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ

               ·Istniejące linie budżetowe

               Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

                        Dział wieloletnich ram finansowych

                        Linia budżetowa

                        Rodzaj
                           środków

                        Wkład

                        Numer
                           4

                        Zróżnicowane/niezróżnicowane
                           8

                        państw EFTA
                           9

                        krajów kandydujących
                           10

                        państw trzecich

                        w rozumieniu art. 21 ust. 2 lit. b) rozporządzenia finansowego

                        20.0201

                        Zróżnicowane

                        NIE

                        NIE

                        NIE

                        NIE

               ·Nowe linie budżetowe, o których utworzenie się wnioskuje

               Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

                        Dział wieloletnich ram finansowych

                        Linia budżetowa

                        Rodzaj
                           środków

                        Wkład

                        Numer
                           n/d

                        Zróżnicowane/niezróżnicowane

                        państw EFTA

                        krajów kandydujących

                        państw trzecich

                        w rozumieniu art. 21 ust. 2 lit. b) rozporządzenia finansowego

                        n/d

                        TAK/NIE

                        TAK/NIE

                        TAK/NIE

                        TAK/NIE

               3.2.Szacunkowy wpływ na wydatki

               3.2.1.Synteza szacunkowego wpływu na wydatki

               w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

                        Dział wieloletnich
                           ram finansowych

                        Numer

                        4

                        DG ds. HANDLU

                        Rok
                           2018

                        Rok
                           2019

                        Rok
                           2020

                        Rok
                           2021

                        Wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)

                        OGÓŁEM

                        • Środki operacyjne

                        Numer linii budżetowej 20.0201

                        Środki na zobowiązania

                        (1)

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

                        Środki na płatności

                        (2)

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

                        Numer linii budżetowej

                        Środki na zobowiązania

                        (1a)

                        –

                        –

                        –

                        –

                        Środki na płatności

                        (2a)

                        –

                        –

                        –

                        –

                        Środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne
                           11

                        0

                        0

                        0

                        0

                        Numer linii budżetowej

                        (3)

                        OGÓŁEM środki
                           dla DG ds. Handlu

                        Środki na zobowiązania

                        =1+1a +3

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

                        Środki na płatności

                        =2+2a

                        +3

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

                        • OGÓŁEM środki operacyjne

                        Środki na zobowiązania

                        (4)

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

                        Środki na płatności

                        (5)

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

                        • OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne

                        (6)

                        0

                        0

                        0

                        0

                        OGÓŁEM środki
                           na DZIAŁ 4
                           wieloletnich ram finansowych

                        Środki na zobowiązania

                        =4+ 6

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

                        Środki na płatności

                        =5+ 6

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

               Jeżeli wpływ wniosku/inicjatywy nie ogranicza się do jednego działu:

                        • OGÓŁEM środki operacyjne

                        Środki na zobowiązania

                        (4)

                        Środki na płatności

                        (5)

                        • OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne

                        (6)

                        OGÓŁEM środki
                           na DZIAŁY 1 do 4
                           wieloletnich ram finansowych
                           (kwota referencyjna)

                        Środki na zobowiązania

                        =4+ 6

                        Środki na płatności

                        =5+ 6

                        Dział wieloletnich
                           ram finansowych

                        5

                        „Wydatki administracyjne”

               w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

                        Rok
                           2018

                        Rok
                           2019

                        Rok
                           2020

                        Rok
                           2021

                        Wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)

                        OGÓŁEM

                        DG ds. HANDLU

                        • Zasoby ludzkie

                        0,134

                        0,134

                        0,134

                        0,134

                        0,536

                        • Pozostałe wydatki administracyjne

                        0

                        0

                        0

                        0

                        OGÓŁEM DG ds. HANDLU

                        Środki

                        0,134

                        0,134

                        0,134

                        0,134

                        0,536

                        OGÓŁEM środki
                           na DZIAŁ 5
                           wieloletnich ram finansowych

                        (Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem)

                        0,134

                        0,134

                        0,134

                        0,134

                        0,536

               w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

                        Rok
                           2018

                        Rok
                           2019

                        Rok
                           2020

                        Rok
                           2021

                        Wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)

                        OGÓŁEM

                        OGÓŁEM środki
                           na DZIAŁY 1 do 5
                           wieloletnich ram finansowych

                        Środki na zobowiązania

                        0,334

                        0,334

                        0,334

                        0,334

                        1,336

                        Środki na płatności

                        0,334

                        0,334

                        0,334

                        0,334

                        1,336

               3.2.2.Szacunkowy wpływ na środki operacyjne

               –◻
                     Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych

               –☑
                     Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej:

               Środki na zobowiązania w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

                        Określić cele i produkty

                        ⇩

                        Rok
                           2018

                        Rok
                           2019

                        Rok
                           2020

                        Rok
                           2021

                        Wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)

                        OGÓŁEM

                        PRODUKT

                        Rodzaj
                           12

                        Średni koszt

                        Liczba

                        Koszt

                        Liczba

                        Koszt

                        Liczba

                        Koszt

                        Liczba

                        Koszt

                        Liczba

                        Koszt

                        Liczba

                        Koszt

                        Liczba

                        Koszt

                        Liczba ogółem

                        Koszt całkowity

                        CEL SZCZEGÓŁOWY nr 1
                           13
                        …

                        Funkcjonowanie systemu trybunału inwestycyjnego

                        - Produkt

                        Sekretariat

                        1

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

                        - Produkt

                        Sprawa(-y)

                        –

                        p.m.

                        p.m.

                        p.m.

                        - Produkt

                        Cel szczegółowy nr 1 – suma cząstkowa

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

                        CEL SZCZEGÓŁOWY nr 2

                        - Produkt

                        Cel szczegółowy nr 2 – suma cząstkowa

                        KOSZT OGÓŁEM

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

               3.2.3.Szacunkowy wpływ na środki administracyjne

               3.2.3.1.Streszczenie

               –◻
                     Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

               –☑
                     Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej:

               w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

                        Rok
                           2018

                        Rok
                           2019

                        Rok
                           2020

                        Rok
                           2021

                        Wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)

                        OGÓŁEM

                        DZIAŁ 5
                           wieloletnich ram finansowych

                        Zasoby ludzkie

                        0,134

                        0,134

                        0,134

                        0,134

                        0,536

                        Pozostałe wydatki administracyjne

                        0

                        0

                        0

                        0

                        DZIAŁ 5 – suma cząstkowa
                           wieloletnich ram finansowych

                        Poza DZIAŁEM 5
                           14

                           wieloletnich ram finansowych

                        Zasoby ludzkie

                        Pozostałe wydatki
                           administracyjne

                        Suma cząstkowa
                           poza DZIAŁEM 5
                           wieloletnich ram finansowych

                        OGÓŁEM

                        0,134

                        0,134

                        0,134

                        0,134

                        0,536

               Potrzeby w zakresie środków na zasoby ludzkie i inne środki o charakterze administracyjnym zostaną pokryte z zasobów DG już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

               3.2.3.2.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie

               –◻
                     Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich

               –☑
                     Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:

               Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy

                        Rok
                           2018

                        Rok
                           2019

                        Rok 2020

                        Rok 2021

                        Wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)

                        • Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony)

                        XX 01 01 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji)

                        1

                        1

                        1

                        1

                        XX 01 01 02 (w delegaturach)

                        XX 01 05 01 (pośrednie badania naukowe)

                        10 01 05 01 (bezpośrednie badania naukowe)

                        • Personel zewnętrzny (w ekwiwalentach pełnego czasu pracy) EPC)
                           15

                        XX 01 02 01 (CA, SNE, INT z globalnej koperty finansowej)

                        XX 01 02 02 (CA, LA, SNE, INT i JED w delegaturach)

                        XX 01 04 yy
                           16

                        – w centrali

                        – w delegaturach

                        XX 01 05 02 (CA, END, INT – pośrednie badania naukowe)

                        10 01 05 02 (CA, SNE, INT – bezpośrednie badania naukowe)

                        Inne linie budżetowe (określić)

                        OGÓŁEM

                        1

                        1

                        1

                        1

               XX oznacza odpowiednią dziedzinę polityki lub odpowiedni tytuł w budżecie

               Potrzeby w zakresie zasobów ludzkich zostaną pokryte z zasobów DG już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

               Opis zadań do wykonania:

                        Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony

                        Monitorowanie funkcjonowania systemu trybunału inwestycyjnego / rozpatrywanie spraw

                        Personel zewnętrzny

               3.2.4.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi

               –☑
                     Wniosek/inicjatywa jest zgodny(-a) z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi.

               –◻
                     Wniosek/inicjatywa wymaga przeprogramowania odpowiedniego działu w wieloletnich ramach finansowych.

               –◻
                     Wniosek/inicjatywa wymaga zastosowania instrumentu elastyczności lub zmiany wieloletnich ram finansowych.

               3.2.5.Udział osób trzecich w finansowaniu

               –Wniosek/inicjatywa nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich

               –Wniosek/inicjatywa przewiduje współfinansowanie szacowane zgodnie z poniższym:

               Środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

                        Rok
                           2018

                        Rok
                           2019

                        Rok
                           2020

                        Rok
                           2021

                        Wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)

                        Ogółem

                        Określić organ współfinansujący rząd Republiki Singapuru

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

                        OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,200

                        0,800

               3.3.Szacunkowy wpływ na dochody

               –☑
                     Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody.

               –◻
                     Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:

               –☑
                     wpływ na zasoby własne

               –◻
                     wpływ na dochody różne

               w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

                        Linia budżetowa po stronie dochodów

                        Środki zapisane w budżecie na bieżący rok budżetowy (B2016)

                        Wpływ wniosku/inicjatywy
                           17

                        Rok
                           N

                        Rok
                           N+1

                        Rok
                           N+2

                        Rok
                           N+3

                        Wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)

                        Artykuł ………….

                        ...

               W przypadku wpływu na dochody różne „przeznaczone na określony cel” należy wskazać linie budżetowe po stronie wydatków, które ten wpływ obejmie.

                  […]

               Należy określić metodę obliczania wpływu na dochody.

                  […]

                     (1)

                        Zob. wyjaśnienie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-600/14 Niemcy przeciwko Radzie (wyrok z dnia 5 grudnia 2017 r.), pkt 69.

                     (2)

                  http://trade.ec.europa.eu/doclib/html/145989.htm

                     (3)

                  http://trade.ec.europa.eu/doclib/html/153666.htm

                     (4)

                        Data wejścia w życie Umowy zostanie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej przez Sekretariat Generalny Rady.

                     (5)

                        ABM: activity-based management: zarządzanie kosztami działań; ABB: activity-based budgeting: budżet zadaniowy.

                     (6)

                        O którym mowa w art. 54 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.

                     (7)

                        Wyjaśnienia dotyczące trybów zarządzania oraz odniesienia do rozporządzenia finansowego znajdują się na następującej stronie:
                  http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html

                     (8)

                        Środki zróżnicowane / środki niezróżnicowane.

                     (9)

                        EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu

                     (10)

                        Kraje kandydujące oraz w stosownych przypadkach potencjalne kraje kandydujące Bałkanów Zachodnich.

                     (11)

                        Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań UE (dawne linie „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.

                     (12)

                        Produkty odnoszą się do produktów i usług, które zostaną zapewnione (np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów zbudowanych dróg itp.).

                     (13)

                        Zgodnie z opisem w pkt 1.4.2. „Cele szczegółowe …”.

                     (14)

                        Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań UE (dawne linie „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.

                     (15)

                        CA = personel kontraktowy; LA = personel miejscowy; SNE = oddelegowany ekspert krajowy; INT = personel tymczasowy; JED = młodszy oddelegowany ekspert.

                     (16)

                        W ramach podpułapu na personel zewnętrzny ze środków operacyjnych (dawne linie „BA”).

                     (17)

                        W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 25 % na poczet kosztów poboru.

    ---documentbreak---

               KOMISJA EUROPEJSKA
            Bruksela, dnia 18.4.2018
            COM(2018) 194 final
            ZAŁĄCZNIK
            do
            wniosku dotyczącego decyzji Rady
            w sprawie zawarcia Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony

               UMOWA O OCHRONIE INWESTYCJI

               MIĘDZY UNIĄ EUROPEJSKĄ

               I JEJ PAŃSTWAMI CZŁONKOWSKIMI, Z JEDNEJ STRONY,

               A REPUBLIKĄ SINGAPURU, Z DRUGIEJ STRONY

               UNIA EUROPEJSKA (zwana dalej „Unią”),

               KRÓLESTWO BELGII,

               REPUBLIKA BUŁGARII,

               REPUBLIKA CZESKA,

               KRÓLESTWO DANII,

               REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,

               REPUBLIKA ESTOŃSKA,

               IRLANDIA,

               REPUBLIKA CHORWACJI,

               REPUBLIKA GRECKA,

               KRÓLESTWO HISZPANII,

               REPUBLIKA FRANCUSKA,

               REPUBLIKA WŁOSKA,

               REPUBLIKA CYPRYJSKA,

               REPUBLIKA ŁOTEWSKA,

               REPUBLIKA LITEWSKA,

               WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA,

               WĘGRY,

               REPUBLIKA MALTY,

               KRÓLESTWO NIDERLANDÓW,

               REPUBLIKA AUSTRII,

               RZECZPOSPOLITA POLSKA,

               REPUBLIKA PORTUGALSKA,

               RUMUNIA,

               REPUBLIKA SŁOWENII,

               REPUBLIKA SŁOWACKA,

               REPUBLIKA FINLANDII,

               KRÓLESTWO SZWECJI oraz

               ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ,

                  z jednej strony, oraz

               REPUBLIKA SINGAPURU (zwana dalej „Singapurem”),

                  z drugiej strony,

               zwane dalej łącznie „Stronami”,

               UZNAJĄC swoje długotrwałe i silne partnerstwo oparte na wspólnych zasadach i wartościach odzwierciedlonych w Umowie o partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony, oraz ich znaczące partnerstwo gospodarcze, handlowe i inwestycyjne, odzwierciedlone m.in. w Umowie o wolnym handlu między Unią Europejską a Republiką Singapuru;

               DĄŻĄC do dalszego zacieśnienia stosunków wpisujących się w ramy ich ogólnej współpracy międzynarodowej i w zgodzie z jej zasadami oraz przekonane, iż niniejsza Umowa stworzy nowe możliwości dla dalszego rozwoju inwestycji między wymienionymi Stronami;

               UZNAJĄC, że niniejsza Umowa uzupełni i będzie sprzyjać wysiłkom w zakresie regionalnej integracji gospodarczej;

               ZDECYDOWANE, by wzmocnić swoje więzi gospodarcze, handlowe i inwestycyjne zgodnie z celem zrównoważonego rozwoju, w jego wymiarze gospodarczym, społecznym i środowiskowym, a także by promować inwestycje z uwzględnieniem wysokiego poziomu ochrony środowiska i pracy oraz właściwych międzynarodowych standardów i umów, których są stronami;

               POTWIERDZAJĄC swoje zaangażowanie na rzecz zasad zrównoważonego rozwoju i przejrzystości, odzwierciedlonych w umowie o wolnym handlu między UE i Singapurem;

               POTWIERDZAJĄC prawo każdej ze Stron do wprowadzania i egzekwowania środków niezbędnych do osiągnięcia uzasadnionych celów politycznych w wymiarze społecznym, środowiskowym, bezpieczeństwa, zdrowia i bezpieczeństwa publicznego oraz promocji i ochrony różnorodności kulturowej;

               POTWIERDZAJĄC swoje zobowiązania w ramach Karty Narodów Zjednoczonych podpisanej w San Francisco dnia 26 czerwca 1945 r. oraz mając na uwadze zasady sformułowane w Powszechnej deklaracji praw człowieka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 10 grudnia 1948 r.;

               UZNAJĄC znaczenie przejrzystości w handlu międzynarodowym i inwestycjach przynoszącej korzyści dla wszystkich stron;

               UWZGLĘDNIAJĄC swoje odpowiednie prawa i obowiązki wynikające z Porozumienia WTO i innych wielostronnych, regionalnych i dwustronnych umów i uzgodnień, których są stronami, w szczególności umowy o wolnym handlu między UE i Singapurem,

               UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

               ROZDZIAŁ PIERWSZY

               CEL I OGÓLNE DEFINICJE

               ARTYKUŁ 1.1

               Cel

               Celem niniejszej Umowy jest poprawa klimatu inwestycyjnego między Stronami zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy.

               ARTYKUŁ 1.2

               Definicje

               Do celów niniejszej Umowy:

               1.
                     „inwestycja objęta niniejszą Umową” oznacza inwestycję znajdującą się w posiadaniu, bezpośrednim lub pośrednim, lub znajdującą się pod kontrolą, bezpośrednią lub pośrednią, inwestora objętego niniejszą Umową pochodzącego z jednej Strony na terytorium drugiej Strony
                  1
               .

               „inwestycja” oznacza każdy rodzaj aktywów, który posiada cechy charakterystyczne inwestycji, włącznie z takimi cechami jak: zaangażowanie kapitału lub innych zasobów, przewidywanie zysków lub korzyści, założenie ryzyka lub określony czas trwania. Formy, jakie inwestycja może przyjąć to:

               a)
                     materialna lub niematerialna, ruchoma lub nieruchoma własność, a także wszelkie inne prawa rzeczowe, takie jak najem, hipoteka, zatrzymanie i zastaw.

               b)
                     przedsiębiorstwo obejmujące oddział, udziały, akacje i inne formy udziałów kapitałowych w przedsiębiorstwie, wraz z wynikającymi z nich prawami;

               c)
                     obligacje, niezabezpieczone zobowiązania dłużne, kredyty i pożyczki oraz inne instrumenty dłużne, wraz z prawami a nich wynikającymi;

               d)
                     pozostałe aktywa finansowe, w tym instrumenty pochodne, transakcje typu futures i opcje;

               e)
                     projekty „pod klucz”, budowa, zarządzanie, produkcja, koncesja, podział dochodów i inne podobne umowy;

               f)
                     roszczenia pieniężne lub dotyczące innych aktywów lub wykonania zobowiązań umownych, mające wartość ekonomiczną

               g)
                     prawa własności intelektualnej
                  2
                oraz wartość firmy; oraz

               h)
                     licencje, zezwolenia, pozwolenia i podobne prawa przekazane na mocy prawa krajowego, w tym koncesje na poszukiwanie, uprawę, wydobycie lub eksploatację zasobów naturalnych
                  3
               .

               Dochody, które są inwestowane są traktowane jako inwestycje, a wszelka zmiana formy inwestowanych lub reinwestowanych aktywów nie ma wpływu na zakwalifikowanie ich jako inwestycji.

               2.
                     „inwestor objęty niniejsza Umową” oznacza osobę fizyczną
                  4
                lub osobę prawną pochodzącą z jednej Strony, która to osoba dokonała inwestycji na terytorium drugiej Strony.

               3.
                     „osoba fizyczna pochodząca z terytorium Strony” oznacza obywatela Singapuru lub jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej zgodnie z ich odpowiednimi przepisami.

               4.
                     „osoba prawna” oznacza dowolny podmiot prawny, właściwie ustanowiony albo w inny sposób utworzony zgodnie z obowiązującym prawem, działający w celu osiągania zysku lub nie, będący własnością prywatną lub publiczną oraz obejmuje dowolną spółkę, fundusz powierniczy, partnerstwo, wspólne przedsiębiorstwo, własność jednoosobową i stowarzyszenie;

               5.
                     „osoba prawna pochodząca z Unii” lub „osoba prawna pochodząca z Singapuru” oznacza osobę prawną ustanowioną zgodnie z przepisami Unii lub jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub Singapuru oraz posiadającą siedzibę, zarząd
                  5
                lub główne miejsce prowadzenia działalności na terytorium odpowiednio Unii lub Singapuru. Jeżeli osoba prawna ma jedynie siedzibę lub zarząd na terytorium odpowiednio Unii lub Singapuru, nie jest ona uznawana za osobę prawną pochodzącą odpowiednio z Unii lub z Singapuru, chyba że jest zaangażowana w znaczące operacje gospodarcze
                  6
                na terytorium odpowiednio Unii lub Singapuru.

               6.
                     „środek” oznacza wszelkie przepisy ustawowe i wykonawcze, procedury, wymogi lub praktyki.

               7.
                     „traktowanie” lub „środek”
                  7
                wprowadzone lub utrzymane przez Stronę obejmują działania podejmowane przez:

               a)
                     administrację i władze stopnia centralnego, regionalnego lub lokalnego; oraz

               b)
                     organy pozarządowe sprawujące władzę delegowaną przez administrację lub władze stopnia centralnego, regionalnego lub lokalnego.

               8.
                     „dochody¨ oznaczają wszelkie kwoty uzyskane lub wynikające z inwestycji lub reinwestycji, w tym zyski, dywidendy, zyski kapitałowe, opłaty koncesyjne, odsetki, płatności związane z prawami własności intelektualnej, świadczenia rzeczowe i wszelkie inne legalne dochody.

               9.
                     „waluta w pełni wymienialna” oznacza walutę, która znajduje się w szerokim obrocie na międzynarodowych rynkach walut obcych i jest powszechnie stosowana w międzynarodowych transakcjach.

               10.
                     „założenie przedsiębiorstwa” oznacza:

               a)
                     ustanowienie, nabycie lub utrzymywanie osoby prawnej; lub

               b)
                     utworzenie lub utrzymywanie oddziału lub przedstawicielstwa

               w celu ustanowienia lub utrzymania trwałych powiązań gospodarczych na terytorium Strony w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

               11.
                     „działalność gospodarcza” obejmuje wszelkie działania natury gospodarczej z wyjątkiem działań prowadzonych w związku z wykonywaniem władzy publicznej, tj. działań, które nie są prowadzone na zasadach handlowych, ani też w ramach konkurencji z jednym lub większą liczbą podmiotów gospodarczych.

               12.
                     „Strona UE” oznacza Unię lub jej państwa członkowskie, bądź też Unię i jej państwa członkowskie w ramach ich odpowiednich obszarów kompetencji wynikających z Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

               ROZDZIAŁ DRUGI

               OCHRONA INWESTYCJI

               ARTYKUŁ 2.1

               Zakres

               1.
                     Niniejszy rozdział ma zastosowanie do inwestorów objętych niniejszą Umową oraz inwestycji objętych niniejszą Umową, które są dokonywane zgodnie z obowiązującymi przepisami, niezależnie od tego czy takie inwestycje były dokonane przed wejściem czy po wejściu w życie niniejszej Umowy
                  8
               .

               2.
                     Niezależnie od wszelkich innych postanowień niniejszej Umowy, art. 2.3 (Traktowanie narodowe) nie ma zastosowania do subsydiów ani dotacji udzielanych przez Stronę, w tym do wspieranych przez państwo pożyczek, gwarancji i zabezpieczeń.

               3.
                     Art. 2.3 (Traktowanie narodowe) nie ma zastosowania do:

               a)
                     zamówień agencji rządowych dotyczących usług nabywanych do celów publicznych, a nie w celu komercyjnej odsprzedaży lub w celu wykorzystania przy świadczeniu usług dotyczących komercyjnej sprzedaży; lub

               b)
                     usług audiowizualnych

               c)
                     działalności prowadzonej w ramach sprawowania władzy publicznej na terytorium każdej ze Stron. Do celów niniejszej Umowy działalność prowadzona w związku z wykonywaniem władzy publicznej oznacza jakąkolwiek działalność, z wyjątkiem działalności, która jest świadczona na zasadach handlowych, lub w ramach konkurencji z przynajmniej jednym dostawcą.

               ARTYKUŁ 2.2

               Inwestycje i środki regulacyjne

               1.
                     Strony potwierdzają swoje prawo do wprowadzania regulacji na swoim terytorium w celu osiągania uzasadnionych celów polityki, takich jak ochrona zdrowia publicznego, usług społecznych, edukacji publicznej, bezpieczeństwa, środowiska lub moralności publicznej, ochrona socjalna lub ochrona konsumenta, ochrona danych i ochrona prywatności oraz promowanie i ochrona różnorodności kulturowej.

               2.
                     Dla większej pewności, sam fakt, że Strona wprowadza regulacje, w tym poprzez zmianę swoich przepisów, w sposób mający niekorzystny wpływ na inwestycje lub niezgodny z oczekiwaniami inwestora, w tym jego oczekiwaniami zysków, nie stanowi naruszenia zobowiązań wynikających z niniejszego rozdziału.

               3.
                     Dla większej przejrzystości decyzja Strony o nieudzieleniu, nieodnowieniu lub nieutrzymaniu subsydium lub dotacji:

               a)
                     wobec braku jakichkolwiek szczególnych zobowiązań na mocy prawa krajowego lub umowy w sprawie udzielenia, odnowienia lub utrzymania takiego subsydium lub takiej dotacji; lub

               b)
                     jeżeli decyzja zostaje podjęta zgodnie z warunkami załączonymi do udzielenia, odnowienia lub utrzymania subsydium lub dotacji, o ile takie warunki istnieją,

               nie stanowi naruszenia postanowień niniejszego rozdziału.

               4.
                     Dla większej pewności, żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie może być interpretowane jako uniemożliwiające Stronie zaprzestania udzielania subsydium
                  9
                lub żądania jego zwrotu, jeżeli takie działanie zostało zarządzone przez właściwy sąd, trybunał administracyjny lub inny właściwy organ
                  10
               , lub zobowiązujące Stronę do zapewnienia rekompensaty inwestorowi.

               ARTYKUŁ 2.3

               Traktowanie narodowe

               1.
                     Każda ze Stron przyznaje inwestorom objętym niniejszą Umową pochodzącym z drugiej Strony i ich inwestycjom objętym niniejszą Umową traktowanie nie mniej korzystne od traktowania, które Strona ta przyznaje swoim inwestorom i ich inwestycjom w odniesieniu do funkcjonowania, prowadzenia, utrzymywania, sprzedaży ich inwestycji oraz korzystania z nich lub zarządzania i innego rozporządzania tymi inwestycjami.

               2.
                     Niezależnie od postanowień ust. 1 każda ze Stron może wprowadzić lub utrzymać jakiekolwiek środki wobec funkcjonowania, prowadzenia, utrzymywania, sprzedaży przedsiębiorstwa oraz korzystania z niego lub zarządzania i innego rozporządzania nim, które nie są niezgodne ze zobowiązaniami wskazanymi odpowiednio
                  11
                w jej wykazie szczegółowych zobowiązań w załączniku 8-A i 8-B rozdziału 8 (Usługi, zakładanie przedsiębiorstw i handel elektroniczny) umowy o wolnym handlu między UE i Singapurem, jeżeli takie środki to:

               a)
                     środki wprowadzone w dniu lub przed dniem wejścia w życie niniejszej Umowy;

               b)
                     środki, o których mowa w lit. a), które zostały utrzymane, zastąpione lub zmienione po wejściu w życie niniejszej Umowy, pod warunkiem, że środki te są, po utrzymaniu, zastąpieniu lub zmianie, tak samo zgodne z ust. 1 jak środki, które istniały przed utrzymaniem, zastąpieniem lub zmianą. lub

               c)
                     środki nieobjęte lit. a) lub b), pod warunkiem, że nie są one stosowane wobec inwestycji objętych niniejszą Umową dokonywanych na terytorium Strony przed wejściem w życie takiego środka lub pod warunkiem, że nie są stosowane w sposób powodujący straty lub szkody
                  12
                wobec takich inwestycji.

               3.
                     Niezależnie od postanowień ust. 1 i 2 Strona może wprowadzić lub egzekwować środki, które przyznają inwestorom i inwestycjom objętym niniejszą Umową pochodzącym z drugiej Strony traktowanie mniej korzystne od traktowania przyznanego własnym inwestorom i inwestycjom w podobnych sytuacjach, pod warunkiem, że takie środki nie są stosowane w sposób stanowiący sposób arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji wobec inwestorów i inwestycji objętych niniejszą Umową pochodzących z drugiej Strony na terytorium danej Strony, lub stanowiący ukryte ograniczenie dotyczące inwestycji objętych niniejszą Umową, w przypadku gdy środki:

               a)
                     niezbędnych dla ochrony bezpieczeństwa publicznego, moralności publicznej lub utrzymania porządku publicznego
                  13
               ;

               b)
                     niezbędnych dla ochrony życia lub zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin;

               c)
                     są związane z zachowaniem ograniczonych zasobów naturalnych, jeżeli środki te stosowane są w połączeniu z ograniczeniami dotyczącymi krajowych inwestorów lub krajowej podaży i konsumpcji usług;

               d)
                     niezbędnych do ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej;

               e)
                     niezbędnych dla zapewnienia przestrzegania przepisów ustawowych i wykonawczych, które nie są sprzeczne z postanowieniami niniejszego rozdziału, łącznie z przepisami odnoszącymi się do:

               (i)
                     zapobiegania działaniom o charakterze nielegalnym lub podstępnym lub postępowania ze skutkami niewykonania umowy;

               (ii)
                     ochrony życia prywatnego osób w zakresie przetwarzania i rozpowszechniania danych osobowych oraz ochrony poufności ich osobistych akt i rachunków;

               (iii)
                     bezpieczeństwa;

               f)
                     mają na celu zapewnienie skutecznego i sprawiedliwego
                  14
                nakładania lub poboru podatków bezpośrednich w odniesieniu do inwestorów lub inwestycji pochodzących z drugiej Strony.

               ARTYKUŁ 2.4

               Standardy traktowania

               1.
                     Każda ze Stron na swoim terytorium przyznaje inwestycjom objętym niniejszą Umową pochodzącym z drugiej Strony uczciwe i sprawiedliwe traktowanie
                  15
                oraz pełną ochronę i bezpieczeństwo zgodnie z ust. 2 do 6.

               2.
                     Strona nie wywiązuje się z obowiązku sprawiedliwego i równego traktowania, o którym mowa w ust. 1, jeżeli środek lub szereg środków stanowi:

               a)
                     odmowę ochrony prawnej
                  16
                w postępowaniu karnym, cywilnym i administracyjnym;

               b)
                     podstawowe naruszenie należytej staranności;

               c)
                     wyraźne zachowanie arbitralne;

               d)
                     nękanie, przymus, nadużycie władzy lub podobne działanie w złej wierze.

               3.
                     Podczas ustalania, czy naruszony został obowiązek sprawiedliwego i równego traktowania, określony w ust. 2, Trybunał może wziąć pod uwagę w stosownych przypadkach, czy mając na celu doprowadzenie do dokonania inwestycji Strona złożyła inwestorowi szczególne lub niedwuznaczne oświadczenia
                  17
               , które stworzyły uzasadnione oczekiwania inwestora objętego niniejszą Umową i na których to oświadczeniach racjonalnie opierał się inwestor objęty niniejszą Umową, a których to oczekiwań Strona następnie nie spełniła
                  18
               .

               4.
                     Strony, na wniosek Strony lub na podstawie zalecenia Komitetu, dokonują przeglądu treści zobowiązania, aby zapewnić sprawiedliwe i równe traktowanie, zgodnie z procedurą dotyczącą zmian ustanowioną w art. 4.3 (Zmiany), w szczególności pod kątem tego, czy traktowanie inne niż to wymienione w ust. 2 również może stanowić naruszenie uczciwego i sprawiedliwego traktowania.

               5.
                     Dla większej przejrzystości należy zaznaczyć, że „pełna ochrona i bezpieczeństwo” odnoszą się wyłącznie do obowiązku Strony dotyczącego ochrony fizycznej inwestorów i inwestycji objętych niniejszą Umową.

               6.
                     Jeżeli Strona, sama lub za pośrednictwem podmiotu wskazanego w art. 1.2 (Definicje) ust. 7, konkretnie i wyraźnie podjęła zobowiązanie w ramach pisemnego zobowiązania umownego
                  19
                wobec inwestora objętego niniejszą Umowa pochodzącego z drugiej Strony w zakresie inwestycji tego inwestora lub wobec inwestycji objętej niniejszą Umową, że nie będzie naruszać lub utrudniać przestrzegania wymienionego zobowiązania poprzez wykonywanie władzy publicznej
                  20
               :

               a)
                     celowo; lub

               b)
                     w sposób, który znacząco zakłóca równowagę praw i obowiązków w pisemnym zobowiązaniu umownym, chyba że Strona zapewni odpowiednią rekompensatę w celu przywrócenia inwestorowi lub inwestycji objętym niniejszą Umową warunków, które obowiązywałyby, gdyby nie nastąpiło naruszenie lub utrudnienie przestrzegania zobowiązania.

               7.
                     Naruszenie innych postanowień niniejszej Umowy lub odrębnego porozumienia międzynarodowego nie oznacza, że nastąpiło naruszenie postanowień niniejszego artykułu.

               ARTYKUŁ 2.5

               Rekompensaty z tytułu strat

               1.
                     Inwestorzy objęci niniejszą Umową pochodzący z jednej Strony, których inwestycje objęte niniejszą Umową poniosły straty w wyniku wojny lub innego konfliktu zbrojnego, rewolucji, krajowego stanu wyjątkowego, buntu, powstania lub zamieszek na terytorium drugiej Strony, korzystają z traktowania przyznanego przez tę Stronę w zakresie zwrotu, zadośćuczynienia, rekompensaty lub innego rozliczenia, które nie jest mniej korzystne od traktowania przyznanego przez tę Stronę swoim własnym inwestorom lub inwestorom z jakiegokolwiek państwa trzeciego, w zależności od tego, który z tych sposobów traktowania jest bardziej korzystny dla danego inwestora objętego niniejszą Umową.

               2.
                     Nie naruszając postanowień ust. 1, inwestorzy objęci niniejszą Umową pochodzący z jednej Strony, którzy, w jakiejkolwiek sytuacji opisanej w ust. 1, ponieśli szkody na terytorium drugiej Strony wynikające z:

               a)
                     przejęcia ich inwestycji objętej niniejszą Umową lub jej części przez siły zbrojne lub władze drugiej Strony; lub

               b)
                     zniszczenia całej lub części inwestycji objętej niniejszą Umową przez siły zbrojne lub władze drugiej Strony, które to zniszczenie nie było konieczne ze względu na sytuację;

               otrzymują od drugiej Strony zwrot lub rekompensatę.

               ARTYKUŁ 2.6

               Wywłaszczenie
                  21

               1.
                     Żadna ze Stron, bezpośrednio lub pośrednio, nie nacjonalizuje, nie wywłaszcza lub nie obejmuje środkami mającymi skutki równoważne nacjonalizacji lub wywłaszczeniu (zwanych dalej „wywłaszczeniem”) inwestycji objętych niniejszą Umową dokonywanych przez inwestorów objętych niniejszą Umową pochodzących z drugiej Strony, chyba, że:

               a)
                     dotyczy to celu publicznego;

               b)
                     jest zgodne ze sprawiedliwością proceduralną;

               c)
                     nie ma charakteru dyskryminacyjnego; oraz

               d)
                     zaoferowano w zamian szybką, odpowiednią i skuteczną rekompensatę zgodnie z ust. 2.

               2.
                     Rekompensata powinna być na poziomie godziwej wartości rynkowej inwestycji objętej niniejszą Umową określonej niezwłocznie przed tym jak wywłaszczenie lub zbliżające się wywłaszczenie zostało podane do wiadomości publicznej, wraz z odsetkami opartymi na rozsądnych stopach rynkowych, które ustalono w warunkach rynkowych uwzględniając czas, jaki upłynął od momentu wywłaszczenia do terminu wypłaty rekompensaty. Taka rekompensata jest faktycznie możliwa do uzyskania, daje się swobodnie transferować zgodnie z art. 2.7 (Transfer) i jest dokonywana niezwłocznie.

               Kryteria stosowane do ustalania godziwej wartości rynkowej mogą obejmować wartość przedsiębiorstwa kontynuującego działalność, wartość aktywów, w tym zadeklarowaną wartość podatkową rzeczowych aktywów trwałych, oraz, w stosownych przypadkach, inne kryteria.

               3.
                     Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do wydawania obowiązkowych licencji przyznawanych w związku z prawami własności intelektualnej, w zakresie, w jakim takie wydawanie jest zgodne z Porozumieniem TRIPS.

               4.
                     Wszelkie środki dotyczące wywłaszczenia lub wyceny są przedmiotem kontroli dokonywanej, na wniosek zainteresowanych inwestorów objętych niniejszą Umową, przez organy sądowe lub inne niezależne podmioty pochodzące ze Strony wprowadzającej środek.

               ARTYKUŁ 2.7

               Transfer

               1.
                     Każda ze Stron zapewnia, aby wszelkie transfery odnoszące się do inwestycji objętej niniejszą Umową były dokonywane w walucie w pełni wymienialnej bez ograniczeń lub opóźnień. Takie transfery obejmują:

               a)
                     wkłady kapitałowe, takie jak środki podstawowe i dodatkowe na utrzymanie, rozwój lub rozbudowę inwestycji objętej niniejszą Umową;

               b)
                     zyski, dywidendy, zyski kapitałowe i inne zwroty, przychody ze sprzedaży całej lub części inwestycji objętej niniejszą Umową albo z częściowej lub całkowitej likwidacji takiej inwestycji;

               c)
                     odsetki, opłaty licencyjne, opłaty za zarządzanie i pomoc techniczną oraz inne opłaty;

               d)
                     płatności dokonane w ramach umowy, której stroną jest inwestor objęty niniejszą Umową lub jego inwestycja objęta niniejszą Umową, w tym płatności dokonane zgodnie z umową pożyczki;

               e)
                     przychody i inne wynagrodzenia personelu pochodzącego z zagranicy i pracującego przy inwestycji objętej niniejszą Umową;

               f)
                     płatności dokonywane zgodnie z art. 2.6 (Wywłaszczenie) i art. 2.5 (Rekompensaty z tytułu strat);

               g)
                     płatności powstające na mocy art. 3.18 (Orzeczenie).

               2.
                     Żadne z postanowień niniejszego artykułu nie jest interpretowane jako przeszkoda uniemożliwiająca Stronie stosowanie w sposób równy i niedyskryminacyjny swoich przepisów dotyczących:

               a)
                     upadłości, niewypłacalności oraz ochrony praw wierzycieli;

               b)
                     wydawania, handlu lub obrotu papierami wartościowymi, transakcjami typu futures, opcjami lub instrumentami pochodnymi;

               c)
                     sprawozdań finansowych lub przechowywania dokumentacji dotyczącej transferów, w przypadku gdy są one konieczne w celu wspierania egzekwowania prawa lub organów regulacyjnych w dziedzinie finansów;

               d)
                     przestępstw kryminalnych lub podlegających karze;

               e)
                     zapewnienia zgodności z nakazami lub wyrokami wydanymi w postępowaniach sądowych lub administracyjnych.

               f)
                     ochrony socjalnej, publicznych emerytur lub obowiązkowych rachunków oszczędnościowych; lub

               g)
                     podatków.

               3.
                     Jeżeli w wyjątkowych okolicznościach związanych z poważnymi trudnościami w funkcjonowaniu polityki gospodarczej i pieniężnej lub polityki kursowej którejkolwiek ze Stron, bądź też zagrożenia takimi trudnościami, zainteresowana Strona może wprowadzić tymczasowe środki ochronne w odniesieniu do transferów. Środki takie są absolutnie niezbędne, okres ich obowiązywania nie przekracza w żadnym wypadku sześciu miesięcy
                  22
                i nie stanowią one narzędzia służącego arbitralnemu lub nieuzasadnionemu wprowadzaniu różnic między Stroną a podmiotem niebędącym Stroną w podobnych sytuacjach.

               Strona wprowadzająca środki ochronne informuje drugą Stronę niezwłocznie oraz przedstawia jak najszybciej harmonogram ich znoszenia.

               4.
                     W przypadku gdy Strona napotyka poważne trudności w zakresie bilansu płatniczego i finansów zagranicznych lub jest tym zagrożona, może wprowadzić lub utrzymać środki ograniczające w odniesieniu do transferów związanych z inwestycjami.

               5.
                     Strony dokładają starań, by uniknąć stosowania środków ograniczających, o których mowa w ust. 4. Wszelkie środki ograniczające wprowadzone lub utrzymywane zgodnie z ust. 4 są niedyskryminujące, obowiązują przez ograniczony czas i nie wykraczają poza to, co jest konieczne do naprawienia sytuacji w zakresie bilansu płatniczego i finansów zagranicznych. Są one zgodne odpowiednio z warunkami określonymi w Porozumieniu z Marrakeszu ustanawiającym Światową Organizację Handlu, sporządzonym w Marrakeszu w dniu 15 kwietnia 1994 r. (zwanym dalej „Porozumieniem WTO”) i ze statutem Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

               6.
                     Każda Strona utrzymująca lub wprowadzająca środki ograniczające zgodnie z ust. 4 lub zmiany do nich, niezwłocznie powiadamia drugą Stronę o takich działaniach.

               7.
                     W przypadku przyjęcia lub utrzymywania ograniczeń zgodnie z ust. 4 niezwłocznie odbywają się konsultacje w ramach Komitetu. Konsultacje takie poddadzą ocenie sytuację bilansu płatniczego zainteresowanej Strony oraz ograniczenia wprowadzone i utrzymywane zgodnie z ust. 4, mając na względzie takie czynniki jak, między innymi:

               a)
                     istota i zakres trudności w zakresie bilansu płatniczego i finansów zagranicznych;

               b)
                     zewnętrzne warunki gospodarcze i handlowe; lub

               c)
                     alternatywne środki naprawcze, które mogą być dostępne.

               Konsultacje dotyczą zgodności wszelkich środków ograniczających z ust. 4 i 5. Uwzględnia się wszystkie dane statystyczne oraz inne przedłożone przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (zwany dalej „MFW”) odnoszące się do walut obcych, rezerw monetarnych oraz bilansu płatniczego, a wnioski opiera się na ocenie MFW dotyczącej sytuacji bilansu płatniczego i finansów zagranicznych Strony, której to dotyczy.

               ARTYKUŁ 2.8

               Subrogacja

               Jeżeli Strona lub agencja działająca w imieniu Strony dokonuje płatności na rzecz któregokolwiek z jej inwestorów w ramach gwarancji, polisy ubezpieczeniowej lub innej formy odszkodowania, do której się zobowiązała lub którą przyznała w odniesieniu do inwestycji, druga Strona uznaje subrogację lub transfer wszystkich praw lub tytułów lub cesję wszelkich roszczeń dotyczących takiej inwestycji. Strona lub agencja ma prawo do egzekwowania praw lub roszczeń objętych cesją lub subrogacją w takim samym zakresie jak miało to miejsce w przypadku pierwotnych praw lub roszczeń inwestora. Takie prawa objęte subrogacją mogą być egzekwowane przez Stronę lub agencję lub inwestora, jeżeli Strona lub agencja na to zezwoli.

               ROZDZIAŁ TRZECI

               ROZSTRZYGANIE SPORÓW

               SEKCJA A

               ROZSTRZYGANIE SPORÓW MIĘDZY INWESTORAMI A STRONAMI

               ARTYKUŁ 3.1

               Zakres i definicje

               1.
                     Niniejsza sekcja ma zastosowanie do sporów między skarżącym pochodzącym z terytorium jednej Strony a drugą Stroną w zakresie traktowania
                  23
               , które rzekomo narusza postanowienia rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji), a naruszenie to powoduje domniemaną stratę lub szkodę dla skarżącego lub jego lokalnie utworzonego przedsiębiorstwa.

               2.
                     Jeżeli nie określono inaczej, do celów niniejszej sekcji:

               a)
                     „strony sporu” oznaczają skarżącego i pozwanego;

               b)
                     „skarżący” oznacza inwestora Strony, który zamierza złożyć lub złożył skargę na podstawie niniejszej sekcji:

               (i)
                     działając we własnym imieniu; lub

               (ii)
                     działając w imieniu lokalnie utworzonego przedsiębiorstwa, jak określono w lit. c), które jest jego własnością lub które kontroluje
                  24
               ;

               c)
                     „lokalnie utworzone przedsiębiorstwo” oznacza osobę prawną znajdującą się w posiadaniu lub kontrolowaną
                  25
                przez inwestora jednej Strony, utworzoną na terytoriom drugiej Strony;

               d)
                     „Strona niebędąca stroną sporu” oznacza Singapur, w przypadku gdy pozywane są Unia lub państwo członkowskie Unii Europejskiej; lub Unię, w przypadku gdy pozwanym jest Singapur;

               e)
                     „pozwany” oznacza Singapur; lub w przypadku Strony UE, Unię albo państwo członkowskie Unii, zgodnie z powiadomieniem na mocy art. 3.5 (Zawiadomienie o zamiarze); oraz

               f)
                     „finansowanie przez osoby trzecie” oznacza wszelkie finansowanie zapewnione przez osobę fizyczną lub prawną, która nie jest stroną sporu, ale która zawiera umowę ze stroną sporu w celu pokrycia części lub całości kosztów postępowania w zamian za akcje lub inne udziały w korzyściach lub potencjalnych korzyściach pochodzących z postępowania, do którego strony sporu mogą stać się uprawnione, lub w formie darowizny lub dotacji.

               ARTYKUŁ 3.2

               Polubowne rozstrzygnięcie sporu

               Każdy spór powinien, w najszerszym możliwym zakresie, zostać rozwiązany polubownie poprzez negocjacje oraz, jeżeli jest to możliwe, przed złożeniem wniosku o konsultacje na podstawie art. 3.3 (Konsultacje). Polubowne rozstrzygnięcie sporu może zostać uzgodnione na każdym etapie, również po rozpoczęciu postępowania w ramach rozstrzygania sporów rozpoczętych na podstawie niniejszej sekcji.

               ARTYKUŁ 3.3

               Konsultacje

               1.
                     Jeżeli spór nie może zostać rozstrzygnięty w sposób przewidziany w art. 3.2 (Polubowne rozstrzygnięcie sporu), skarżący, pochodzący z terytorium jednej Strony, zarzucający naruszenie postanowień rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji) może przedłożyć wniosek o konsultacje drugiej Stronie.

               2.
                     Wniosek o konsultacje zawiera następujące informacje:

               a)
                     imię, nazwisko i adres skarżącego oraz, w przypadku gdy wniosek jest przedkładany w imieniu lokalnie utworzonego przedsiębiorstwa, nazwę i adres oraz miejsce uzyskania zdolności prawnej lokalnie utworzonego przedsiębiorstwa;

               b)
                     postanowienia rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji), które zostały rzekomo naruszone;

               c)
                     prawną i merytoryczną podstawę sporu, w tym traktowanie, które rzekomo naruszyło postanowienia rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji); oraz

               d)
                     przewidywaną rekompensatę oraz oszacowaną stratę lub szkodę poniesioną rzekomo przez skarżącego lub jego lokalnie utworzone przedsiębiorstwo z powodu wymienionego naruszenia.

               3.
                     Wniosek o konsultacje jest przedkładany:

               a)
                     w ciągu 30 miesięcy od dnia, w którym skarżący lub, w odpowiednim przypadku, lokalnie utworzone przedsiębiorstwo po raz pierwszy posiedli lub powinni byli posiąść wiedzę o postępowaniu rzekomo naruszającym postanowienia rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji); lub

               b)
                     w przypadku gdy złożono odwołanie na poziomie lokalnym, gdy upłynął już termin, o którym mowa w lit. a), w okresie jednego roku od dnia, w którym skarżący lub, w odpowiednim przypadku, lokalnie utworzone przedsiębiorstwo wycofa odwołanie złożone na poziomie lokalnym; oraz, w każdym przypadku, nie później niż w ciągu 10 lat od dnia, w którym skarżący lub, w odpowiednim przypadku, jego lokalnie utworzone przedsiębiorstwo po raz pierwszy posiedli lub powinni byli posiąść wiedzę o postępowaniu rzekomo naruszającym postanowienia rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji).

               4.
                     Jeżeli skarżący nie przedłożył skargi na podstawie art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału) w okresie osiemnastu miesięcy od złożenia wniosku o konsultacje, uznaje się, że skarżący wycofał swój wniosek o konsultacje i jakiekolwiek zawiadomienie o zamiarze oraz zrezygnował z prawa do wniesienia skargi. Okres ten może zostać przedłużony za porozumieniem stron zaangażowanych w konsultacje.

               5.
                     Terminy, o których mowa w ust. 3 i 4, nie powodują niedopuszczalności skargi, jeżeli skarżący może wykazać, że niezłożenie wniosku o konsultacje lub nieprzedłożenie skargi, w zależności od przypadku, wynika z braku możliwości podjęcia kroków przez skarżącego spowodowanego działaniami celowo podjętymi przez drugą Stronę, pod warunkiem że skarżący podjął działania, gdy tylko mógł je racjonalnie podjąć.

               6.
                     Jeżeli wniosek o konsultacje dotyczy rzekomego naruszenia niniejszej Umowy przez Unię lub przez jakiekolwiek państwo członkowskie Unii, zostaje on przesłany do Unii.

               7.
                     Strony sporu mogą przeprowadzać konsultacje w drodze wideokonferencji lub, w stosownych przypadkach, za pomocą innych środków, np. w przypadku, gdy inwestor jest małym lub średnim przedsiębiorstwem.

               ARTYKUŁ 3.4

               Mediacja i alternatywne metody rozwiązywania sporów

               1.
                     Strony sporu mogą w każdym momencie, w tym przed dostarczeniem zawiadomienia o zamiarze, zgodzić się na mediację.

               2.
                     Przeprowadzenie mediacji jest dobrowolne i pozostaje bez uszczerbku dla sytuacji prawnej każdej ze stron sporu.

               3.
                     Przeprowadzenie mediacji może być regulowane zasadami ustalonymi w załączniku 6 (Mechanizm mediacji w przypadku sporów między inwestorami a Stronami) lub innymi zasadami uzgodnionymi przez strony sporu. Każdy termin, o którym mowa w załączniku 6 (Mechanizm mediacji w przypadku sporów między inwestorami a Stronami), może być zmieniony za obopólnym porozumieniem stron sporu.

               4.
                     Mediator jest wyznaczany za porozumieniem stron sporu lub zgodnie z art. 3 (Wybór mediatora) załącznika 6 (Mechanizm mediacji w przypadku sporów między inwestorami a Stronami). Mediatorzy muszą spełniać wymogi załącznika 7 (Kodeks postępowania Członków Trybunału, Trybunału Apelacyjnego i mediatorów).

               5.
                     Strony sporu dokładają starań, by osiągnąć wspólnie uzgodnione rozwiązanie w ciągu sześćdziesięciu dni od daty wyznaczenia mediatora.

               6.
                     Jeżeli strony sporu uzgodniły, że przeprowadzą mediację, art. 3.3 (Konsultacje) ust. 3 i 4 nie ma zastosowania między dniem, w którym uzgodniono przeprowadzenie mediacji, a terminem przypadającym trzydzieści dni po dniu, w którym jedna ze stron sporu podejmie decyzję o zakończeniu mediacji w drodze pisma przesłanego mediatorowi i drugiej stronie sporu.

               7.
                     Postanowienia niniejszego artykułu nie wykluczają możliwości zastosowania przez strony sporu alternatywnych metod rozstrzygania sporu.

               ARTYKUŁ 3.5

               Zawiadomienie o zamiarze

               1.
                     Jeżeli spór nie może zostać rozstrzygnięty w terminie trzech miesięcy od przedłożenia wniosku o konsultacje, skarżący może dostarczyć zawiadomienie o zamiarze, w którym wskazuje się na piśmie zamiar skarżącego dotyczący przedłożenia skargi w celu rozstrzygnięcia sporu i które zawiera następujące informacje:

               a)
                     imię, nazwisko i adres skarżącego oraz, w przypadku gdy wniosek jest przedkładany w imieniu lokalnie utworzonego przedsiębiorstwa, nazwę i adres oraz miejsce uzyskania zdolności prawnej lokalnie utworzonego przedsiębiorstwa;

               b)
                     postanowienia rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji), które zostały rzekomo naruszone;

               c)
                     prawną i merytoryczną podstawę sporu, w tym traktowanie, które rzekomo naruszyło postanowienia rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji); oraz

               d)
                     przewidywaną rekompensatę oraz oszacowaną stratę lub szkodę poniesioną rzekomo przez skarżącego lub jego lokalnie utworzone przedsiębiorstwo z powodu wymienionego naruszenia.

               Zawiadomienie o zamiarze jest przesyłane do Unii lub do Singapuru, zależnie od przypadku.

               2.
                     Jeżeli zawiadomienie o zamiarze zostało przesłane do Unii, Unia ustala pozwanego w okresie dwóch miesięcy od daty otrzymania zawiadamiania. Unia niezwłocznie informuje skarżącego o tym ustaleniu, a na tej podstawie skarżący może przedłożyć skargę zgodnie z art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału).

               3.
                     Jeżeli ustalenie pozwanego nie zostało dokonane zgodnie z ust. 2, zastosowanie mają następujące zasady:

               a)
                     jeżeli w zawiadomieniu o zamiarze wskazano wyraźnie traktowanie stosowane przez państwo członkowskie Unii, dane państwo członkowskie działa jako pozwany;

               b)
                     jeżeli w zawiadomieniu o zamiarze wskazano jakiekolwiek traktowanie stosowane przez instytucję, organ lub agencję Unii, Unia działa jako pozwany.

               4.
                     Jeżeli Unia albo państwo członkowskie działa jako pozwany, ani Unia, ani zainteresowane państwo członkowskie nie ocenia dopuszczalności skargi, lub w inny sposób nie ocenia, że skarga lub orzeczenie są bezpodstawne lub nieważne w oparciu o argument, że właściwym pozwanym powinna być lub powinna była być Unia, a nie państwo członkowskie lub odwrotnie.

               5.
                     Dla większej przejrzystości żadne z postanowień niniejszej Umowy lub obowiązujących zasad rozstrzygania sporów nie uniemożliwia wymiany między Unią i państwem członkowskim dotyczącej wszystkich informacji na temat sporu.

               ARTYKUŁ 3.6

               Przedkładanie skargi do Trybunału

               1.
                     Nie wcześniej niż trzy miesiące od daty zawiadomienia o zamiarze, dostarczonego zgodnie z art. 3.5 (Zawiadomienie o zamiarze), skarżący może przedłożyć skargę do Trybunału na podstawie jednej z następujących zasad rozstrzygania sporów
                  26
               :

               a)
                     Konwencji w sprawie rozstrzygania sporów inwestycyjnych między państwami a obywatelami innych państw z dnia 18 marca 1965 r. (zwanej dalej „konwencją ICSID”), pod warunkiem, że zarówno pozwany, jak i państwo skarżącego, są stronami konwencji ICSID;

               b)
                     konwencji ICSID zgodnie z zasadami dotyczącymi dodatkowego mechanizmu zarządzania postępowaniami przez Sekretariat Międzynarodowego Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych (zwanymi dalej „zasadami dotyczącymi dodatkowego mechanizmu zarządzania ICSID”), pod warunkiem, że albo pozwany albo państwo skarżącego są stroną konwencji ICSID
                  27
               ;

               c)
                     zasadami arbitrażu Komisji Narodów Zjednoczonych do spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego (UNCITRAL); lub

               d)
                     wszelkimi innymi zasadami, jeśli zgodzą się na to strony sporu.

               2.
                     W ust. 1 niniejszego artykułu określono warunki wyrażenia zgody pozwanego na przedłożenie skargi na podstawie niniejszej sekcji. Uznaje się, że zgoda na podstawie ust. 1 oraz przedłożenie skargi na podstawie niniejszej sekcji spełniają wymogi:

               a)
                     rozdziału II konwencji ICSID oraz zasad dotyczących dodatkowego mechanizmu zarządzania ICSID, w zakresie pisemnej zgody stron sporu; oraz

               b)
                     artykułu II Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych, sporządzonej w Nowym Jorku w dniu 10 czerwca 1958 r. (zwanej dalej „konwencją z Nowego Jorku”) w zakresie „zgody na piśmie”.

               ARTYKUŁ 3.7

               Warunki przedkładania skargi

               1.
                     Skarga może zostać przedłożona zgodnie z niniejszą sekcją, tylko jeżeli:

               a)
                     przedłożeniu skargi towarzyszy pisemna zgoda skarżącego na rozstrzygnięcie sporu zgodnie z procedurami określonymi w niniejszej sekcji oraz wskazanie przez skarżącego jednego z mechanizmów rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 3.6 ust. 1 (Przedkładanie skargi do Trybunału), jako zasad rozstrzygania sporów;

               b)
                     upłynęło przynajmniej sześć miesięcy od przedłożenia wniosku o konsultacje zgodnie z art. 3.3 (Konsultacje) i upłynęły przynajmniej trzy miesiące od przedłożenia zawiadomienia o zamiarze na podstawie art. 3.5 (Zawiadomienie o zamiarze);

               c)
                     wniosek o konsultacje oraz zawiadomienie o zamiarze przedłożone przez skarżącego spełniają warunki wskazane odpowiednio w art. 3.3 (Konsultacje) ust. 2 oraz w art. 3.5 (Zawiadomienie o zamiarze) ust. 1;

               d)
                     prawna i merytoryczna podstawa sporu była wcześniej przedmiotem konsultacji na podstawie art. 3.3 (Konsultacje);

               e)
                     wszystkie skargi wymienione podczas przedkładania skargi zgodnie z art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału) opierają się na traktowaniu określonym w zawiadomieniu o zamiarze zgodnie z art. 3.5 (Zawiadomienie o zamiarze);

               f)
                     skarżący:

               (i)
                     wycofuje wszelkie nierozpatrzone skargi przedłożone do Trybunału lub do dowolnego krajowego lub międzynarodowego sądu lub trybunału na podstawie prawa krajowego lub międzynarodowego, dotyczące tego samego traktowania rzekomo naruszającego postanowienia rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji);

               (ii)
                     oświadcza, że nie przedłoży takiej skargi w przyszłości; oraz

               (iii)
                     deklaruje, że nie będzie egzekwować żadnych orzeczeń wydanych na podstawie niniejszej sekcji, zanim takie orzeczenie nie stanie się prawomocne i nie będzie dążyć do apelacji, rewizji, uchylenia, unieważnienia lub zmiany orzeczenia ani nie będzie wszczynać innej podobnej procedury przed międzynarodowym bądź krajowym sądem lub trybunałem, w odniesieniu do orzeczenia wydanego na podstawie niniejszej sekcji.

               2.
                     Do celów ust. 1 lit. f) termin „skarżący” odnosi się do inwestora i, tam gdzie stosowane, do lokalnie utworzonego przedsiębiorstwa. Ponadto do celów ust. 1 lit. f) ppkt (i) termin „skarżący” obejmuje wszelkie osoby, które bezpośrednio lub pośrednio posiadają udziały własnościowe dotyczące inwestora lub są kontrolowane przez inwestora lub, tam gdzie stosowane, do lokalnie utworzonego przedsiębiorstwa.

               3.
                     Na wniosek pozwanego Trybunał stwierdza brak swojej właściwości, jeżeli skarżący nie spełnia wymogów lub nie składa oświadczeń, o których mowa w ust. 1 i 2.

               4.
                     Postanowienia ust. 1 lit. f) nie uniemożliwiają skarżącemu poszukiwania tymczasowych środków ochrony poprzez odwołanie się do sądów lub trybunałów administracyjnych pozwanego przed wszczęciem lub podczas postępowania na jakimkolwiek forum rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału). Do celów niniejszego artykułu tymczasowe środki ochrony mają na celu wyłącznie ochronę praw i interesów skarżącego i nie pociągają za sobą wypłaty odszkodowania lub rozwiązania kwestii będącej przedmiotem sporu.

               5.
                     Dla większej przejrzystości, Trybunał stwierdza brak swojej właściwości, jeżeli spór powstał lub mógł najprawdopodobniej powstać w czasie, gdy skarżący nabył własność inwestycji będącej przedmiotem sporu lub prawo do jej kontroli, a Trybunał ustalił na podstawie faktów, że skarżący nabył własność takiej inwestycji lub prawo do jej kontroli w wyłącznym celu przedłożenia skargi na podstawie niniejszej sekcji. Powyższa kwestia pozostaje bez uszczerbku dla innych zastrzeżeń jurysdykcyjnych, które mogłyby zostać zgłoszone przez Trybunał.

               ARTYKUŁ 3.8

               Finansowanie przez osoby trzecie

               1.
                     Każda strona sporu korzystająca z finansowania przez osoby trzecie przekazuje drugiej stronie sporu i Trybunałowi nazwę i adres osoby trzeciej udzielającej finansowania.

               2.
                     Powiadomienia takiego dokonuje się w momencie złożenia skargi lub niezwłocznie po tym, jak finansowanie przez osoby trzecie zostanie uzgodnione, przekazane lub przyznane, stosownie do przypadku.

               ARTYKUŁ 3.9

               Trybunał Pierwszej Instancji

               1.
                     Trybunał Pierwszej Instancji („Trybunał”) zostaje niniejszym utworzony do rozpatrywania skarg złożonych na podstawie art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału).

               2.
                     Komitet, po wejściu w życie niniejszej Umowy, mianuje sześciu Członków Trybunału. Do celów takiego mianowania:

               a)
                     Strona UE nominuje dwóch Członków;

               b)
                     Singapur nominuje dwóch Członków; oraz

               c)
                     Strona UE i Singapur nominują wspólnie dwóch Członków, którzy nie są obywatelami żadnego państwa członkowskiego Unii ani Singapuru.

               3.
                     Komitet może zadecydować o zwiększeniu lub zmniejszeniu liczby Członków o liczbę będącą wielokrotnością liczby trzy. Powołanie dodatkowych Członków odbywa się na takich samych zasadach, jak określono w ust. 2.

               4.
                     Członkowie posiadają kwalifikacje wymagane w swoich państwach do powołania na stanowisko sędziego lub są prawnikami o uznanej kompetencji. Posiadają oni specjalistyczną wiedzę lub doświadczenie z zakresu międzynarodowego prawa publicznego. Zaleca się, by członkowie Trybunału posiadali wiedzę fachową, w szczególności w zakresie międzynarodowego prawa inwestycyjnego, międzynarodowego prawa handlowego, lub rozstrzygania sporów związanych z międzynarodowymi umowami inwestycyjnymi lub handlowymi.

               5.
                     Członkowie są mianowani na ośmioletnią kadencję. Jednakże w przypadku trzech z sześciu osób powołanych niezwłocznie po wejściu w życie niniejszej Umowy, wskazanych w drodze losowania, kadencję wydłuża się do dwunastu lat. Kadencja Członka może zostać odnowiona decyzją Komisji po jej wygaśnięciu. Powstające wakaty będą uzupełniane w miarę ich pojawiania się. Osoba wyznaczona do zastąpienia osoby, której kadencja nie wygasła, będzie sprawować urząd przez okres, jaki pozostał do końca kadencji jej poprzednika. Osoba, która odbywa służbę w składzie Trybunału, w chwili upływu swojej kadencji może za zgodą Prezesa Trybunału kontynuować pełnienie służby w tym składzie do czasu zamknięcia postępowań w tym składzie i, wyłącznie do tego celu, będzie w dalszym ciągu uznawana za Członka Trybunału.

               6.
                     Istnieją stanowiska Prezesa i Wiceprezesa Trybunału, którzy są odpowiedzialni za kwestie organizacyjne. Są oni mianowani na czteroletnią kadencję i są losowani spośród Członków, którzy zostali mianowani zgodnie z ust. 2 lit. c). Pełnią oni służbę w systemie rotacyjnym, w kolejności ustalonej w drodze losowania przez przewodniczącego Komitetu. Wiceprezes zastępuje Prezesa, gdy ten nie jest dostępny.

               7.
                     Trybunał rozpatruje sprawy w składach złożonych z trzech Członków, z których każdy został mianowany zgodnie z, odpowiednio, ust. 2 lit. a), lit. b) i lit. c). Składowi przewodniczy Członek, który został mianowany zgodnie z ust. 2 lit. c).

               8.
                     W terminie 90 dni od złożenia skargi na podstawie art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału), Prezes Trybunału rotacyjnie powołuje Członków będących częścią składu Trybunału rozpatrującego sprawę, zapewniając, by każdy skład wybierany był losowo i w sposób nieprzewidywalny, dając przy tym wszystkim Członkom równe szanse orzekania.

               9.
                     Niezależnie od postanowień ust. 7, strony sporu mogą uzgodnić, że sprawa powinna być rozpatrywana przez jednego Członka. Członek ten jest wybierany przez Prezesa Trybunału spośród tych Członków, którzy zostali mianowani zgodnie z ust. 2 lit. c). Pozwany przychylnie rozpatruje taką propozycję skarżącego, zwłaszcza jeżeli skarżący jest małym lub średnim przedsiębiorstwem lub jeżeli rekompensata albo szkoda objęta skargą jest stosunkowo niewielka. Wniosek taki należy złożyć równocześnie ze skargą składaną zgodnie z art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału).

               10.
                     Trybunał ustala własne procedury robocze.

               11.
                     Członkowie Trybunału zapewniają swoją dostępność i zdolność do pełnienia funkcji określonych w niniejszej sekcji.

               12.
                     Aby zapewnić ich dostępność, Członkowie otrzymują miesięczne wynagrodzenie za gotowość do służby, ustalone przez Komitet w drodze decyzji. Prezes Trybunału i, w stosownych przypadkach, Wiceprezes, pobiera wynagrodzenie w wysokości wynagrodzenia ustalonego na podstawie art. 3.10 ust. 11 (Trybunał Apelacyjny) za każdy dzień pracy polegający na wypełnianiu funkcji Prezesa Trybunału na podstawie niniejszej sekcji.

               13.
                     Wynagrodzenie za gotowość do służby oraz dzienne wynagrodzenie Prezesa lub Wiceprezesa Trybunału podczas wykonywania zadań Prezesa Trybunału na podstawie niniejszej sekcji jest wpłacane w równych częściach przez obie Strony na rachunek zarządzany przez Sekretariat ICSID. W przypadku niedokonania przez jedną ze Stron wpłaty wynagrodzenia za gotowość do służby lub dziennego wynagrodzenia, druga Strona może zdecydować o uiszczeniu tej płatności. Wszelkie takie zaległe płatności pozostają należne, z naliczeniem odpowiednich odsetek.

               14.
                     O ile Komisja nie przyjmie decyzji zgodnie z ust. 15, kwoty innych honorariów i kosztów Członków w ramach składu Trybunału są określane na podstawie artykułu 14 ust. 1 rozporządzeń administracyjnych i finansowych konwencji ICSID obowiązujących w dniu złożenia skargi i rozdzielane przez Trybunał pomiędzy strony sporu zgodnie z postanowieniami art. 3.21 (Koszty).

               15.
                     Wynagrodzenie za gotowość do służby oraz inne wynagrodzenia i wydatki mogą zostać trwale przekształcone decyzją Komisji w regularne wynagrodzenie. W takim przypadku Członkowie pełnią swoje funkcje w pełnym wymiarze czasu pracy, a Komitet ustala ich wynagrodzenia i związane z nimi kwestie organizacyjne. W takim przypadku Członkowie nie mogą wykonywać żadnej innej zarobkowej lub niezarobkowej działalności zawodowej, chyba że w drodze wyjątku wyrazi na to zgodę Prezes Trybunału.

               16.
                     Sekretariat ICSID pełni funkcję sekretariatu Trybunału i zapewnia mu odpowiednie wsparcie. Wydatki na ten cel są rozdzielane przez Trybunał pomiędzy strony sporu zgodnie z postanowieniami art. 3.21 (Koszty).

               ARTYKUŁ 3.10

               Trybunał Apelacyjny

               1.
                     Niniejszym ustanowiony zostaje stały Trybunał Apelacyjny, którego zadaniem jest rozpatrywanie odwołań od tymczasowych orzeczeń wydanych przez Trybunał.

               2.
                     Komitet, po wejściu w życie niniejszej Umowy, mianuje sześciu Członków Trybunału Apelacyjnego. Do celów takiego mianowania:

               a)
                     Strona UE nominuje dwóch Członków;

               b)
                     Singapur nominuje dwóch Członków; oraz

               c)
                     Strona UE i Singapur nominują wspólnie dwóch Członków, którzy nie są obywatelami żadnego państwa członkowskiego Unii ani Singapuru.

               3.
                     Komitet może zadecydować o zwiększeniu lub zmniejszeniu liczby Członków Trybunału Apelacyjnego o liczbę będącą wielokrotnością liczby trzy. Powołanie dodatkowych Członków odbywa się na takich samych zasadach, jak określono w ust. 2.

               4.
                     Członkowie Trybunału Apelacyjnego posiadają kwalifikacje wymagane w swoich państwach do powołania na najwyższe stanowiska sędziego lub są prawnikami o uznanej kompetencji. Posiadają oni specjalistyczną wiedzę lub doświadczenie z zakresu międzynarodowego prawa publicznego. Zaleca się, by członkowie Trybunału posiadali wiedzę fachową, w szczególności w zakresie międzynarodowego prawa inwestycyjnego, międzynarodowego prawa handlowego, lub rozstrzygania sporów związanych z międzynarodowymi umowami inwestycyjnymi lub handlowymi.

               5.
                     Członkowie Trybunału Apelacyjnego są mianowani na ośmioletnią kadencję. Jednakże w przypadku trzech z sześciu osób powołanych niezwłocznie po wejściu w życie niniejszej Umowy, wskazanych w drodze losowania, kadencję wydłuża się do dwunastu lat. Kadencja Członka może zostać odnowiona decyzją Komisji po jej wygaśnięciu. Powstające wakaty będą uzupełniane w miarę ich pojawiania się. Osoba wyznaczona do zastąpienia osoby, której kadencja nie wygasła, będzie sprawować urząd przez okres, jaki pozostał do końca kadencji jej poprzednika. Osoba, która odbywa służbę w składzie Trybunału Apelacyjnego, w chwili upływu swojej kadencji może za zgodą Prezesa Trybunału Apelacyjnego kontynuować pełnienie służby w tym wydziale do czasu zamknięcia postępowań w tym wydziale i, wyłącznie do tego celu, będzie w dalszym ciągu uznawana za Członka Trybunału Apelacyjnego.

               6.
                     Istnieją stanowiska Prezesa i Wiceprezesa Trybunału Apelacyjnego, którzy są odpowiedzialni za kwestie organizacyjne. Są oni mianowani na czteroletnią kadencję i są losowani spośród Członków Trybunału Apelacyjnego, którzy zostali mianowani zgodnie z ust. 2 lit. c). Pełnią oni służbę w systemie rotacyjnym, w kolejności ustalonej w drodze losowania przez przewodniczącego Komitetu. Wiceprezes zastępuje Prezesa, gdy ten nie jest dostępny.

               7.
                     Trybunał Apelacyjny rozpatruje sprawy w składach złożonych z trzech Członków, z których każdy został mianowany zgodnie z, odpowiednio, ust. 2 lit. a), lit. b) i lit. c). Składowi przewodniczy Członek, który został mianowany zgodnie z ust. 2 lit. c).

               8.
                     Prezes Trybunału Apelacyjnego rotacyjnie powołuje Członków będących częścią składu Trybunału Apelacyjnego rozpatrującego apelację, zapewniając, by każdy skład wybierany był losowo i w sposób nieprzewidywalny, dając przy tym wszystkim Członkom równe szanse orzekania.

               9.
                     Trybunał Apelacyjny ustala własne procedury robocze.

               10.
                     Członkowie Trybunału Apelacyjnego zapewniają swoją dostępność i zdolność do pełnienia funkcji określonych w niniejszej sekcji.

               11.
                     Aby zapewnić ich dostępność, Członkowie otrzymują miesięczne wynagrodzenie za gotowość do służby i wynagrodzenie za każdy dzień przepracowany w funkcji Członka, ustalone przez Komitet w drodze decyzji. Prezes Trybunału Apelacyjnego i, w stosownych przypadkach, Wiceprezes, pobiera wynagrodzenie za każdy dzień pracy polegający na wypełnianiu funkcji Prezesa Trybunału Apelacyjnego na podstawie niniejszej sekcji.

               12.
                     Wynagrodzenie za gotowość do służby oraz dzienne wynagrodzenie Prezesa lub Wiceprezesa Trybunału Apelacyjnego podczas wykonywania zadań Prezesa Trybunału Apelacyjnego na podstawie niniejszej sekcji jest wpłacane w równych częściach przez obie Strony na rachunek zarządzany przez Sekretariat ICSID. W przypadku niedokonania przez jedną ze Stron wpłaty wynagrodzenia za gotowość do służby lub dziennego wynagrodzenia, druga Strona może zdecydować o uiszczeniu tej płatności. Wszelkie takie zaległe płatności pozostają należne, z naliczeniem odpowiednich odsetek.

               13.
                     Wynagrodzenie za gotowość do służby oraz dzienne wynagrodzenia mogą zostać trwale przekształcone decyzją Komisji w regularne wynagrodzenie. W takim przypadku Członkowie Trybunału Apelacyjnego pełnią swoje funkcje w pełnym wymiarze czasu pracy, a Komitet ustala ich wynagrodzenia i związane z nimi kwestie organizacyjne. W takim przypadku Członkowie Trybunału Apelacyjnego nie mogą wykonywać żadnej innej zarobkowej lub niezarobkowej działalności zawodowej, chyba że w drodze wyjątku wyrazi na to zgodę Prezes Trybunału Apelacyjnego.

               14.
                     Sekretariat ICSID pełni funkcję sekretariatu Trybunału Apelacyjnego i zapewnia mu odpowiednie wsparcie. Wydatki na ten cel są rozdzielane przez Trybunał pomiędzy strony sporu zgodnie z postanowieniami art. 3.21 (Koszty).

               ARTYKUŁ 3.11

               Etyka

               1.
                     Członkowie Trybunału i Trybunału Apelacyjnego są wybierani spośród osób, których niezależność jest niekwestionowana. Nie mogą być oni powiązani z żadnym rządem
                  28
               , a w szczególności nie przyjmują instrukcji od żadnego rządu lub organizacji w sprawach związanych ze sporem. Nie uczestniczą oni w rozpatrywaniu żadnej sprawy, która powodowałaby bezpośrednio lub pośrednio konflikt interesów. Muszą oni przy tym spełniać wymogi załącznika 7 (Kodeks postępowania Członków Trybunału, Trybunału Apelacyjnego i mediatorów). Ponadto, po mianowaniu, wstrzymują się oni od działania w charakterze pełnomocnika, wyznaczonego przez stronę eksperta lub wyznaczonego przez stronę świadka w jakimkolwiek toczącym się lub nowym sporze dotyczącym ochrony inwestycji w ramach niniejszej lub innej umowy lub prawa krajowego.

               2.
                     Jeżeli strona sporu uważa, że Członek znajduje się w sytuacji konfliktu interesów, przesyła zawiadomienie o sprzeciwie wobec mianowania tego Członka odpowiednio do Prezesa Trybunału lub Prezesa Trybunału Apelacyjnego. Zawiadomienie o sprzeciwie należy przesłać w terminie 15 dni od daty przekazania stronie sporu składu Trybunału lub Trybunału Apelacyjnego lub w ciągu 15 dni od daty faktycznego uzyskania przez stronę sporu odpowiednich informacji, jeżeli racjonalnie nie mogły być one znane w momencie ustanowienia składu. Zawiadomienie o sprzeciwie zawiera uzasadnienie sprzeciwu.

               3.
                     Jeżeli w terminie 15 dni od dnia zawiadomienia o sprzeciwie, Członek, którego dotyczy sprzeciw, podjął decyzję o nieskładaniu rezygnacji ze składu, odpowiednio Prezes Trybunału lub Prezes Trybunału Apelacyjnego, po wysłuchaniu stron sporu i po zapewnieniu Członkowi możliwości przedłożenia uwag, wydaje decyzję w terminie 45 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o sprzeciwie oraz powiadamia odpowiednio strony sporu i innych Członków składu.

               4.
                     W przypadku sprzeciwu wobec powołania do składu Prezesa Trybunału decyzję podejmuje Prezes Trybunału Apelacyjnego i vice versa.

               5.
                     Na podstawie uzasadnionego zalecenia Prezesa Trybunału Apelacyjnego, Strony, w drodze decyzji Komitetu, mogą podjąć decyzję o usunięciu Członka z Trybunału lub z Trybunału Apelacyjnego, gdy jego zachowanie jest niezgodne ze zobowiązaniami określonymi w ust. 1 i nie do pogodzenia z jego dalszym członkostwem w Trybunale lub Trybunale Apelacyjnym. Jeżeli przedmiotowe zachowanie zarzucane jest Prezesowi Trybunału Apelacyjnego, to Prezes Trybunału Pierwszej Instancji przekazuje uzasadnione zalecenie. Art. 3.9 ust. 5 (Trybunał Pierwszej Instancji) i 3.10 ust. 4 (Trybunał Apelacyjny) stosuje się odpowiednio do obsadzania wolnych stanowisk, które mogą powstać na podstawie niniejszego ustępu.

               ARTYKUŁ 3.12

               Wielostronny mechanizm rozstrzygania sporów

               Strony dążą wspólnie i z innymi zainteresowanymi partnerami handlowymi do ustanowienia wielostronnego trybunału inwestycyjnego i mechanizmu odwoławczego na potrzeby rozstrzygania międzynarodowych sporów dotyczących inwestycji. Po ustanowieniu takiego wielostronnego mechanizmu Komitet rozważa przyjęcie decyzji stanowiącej o tym, że spory inwestycyjne prowadzone na podstawie niniejszej sekcji będą rozstrzygane przy pomocy tego mechanizmu wielostronnego i o dokonaniu odpowiednich ustaleń przejściowych.

               ARTYKUŁ 3.13

               Obowiązujące prawo i reguły interpretacji

               1.
                     Trybunał podejmuje decyzję o tym, czy traktowanie będące przedmiotem skargi narusza zobowiązania ujęte w rozdziale drugim (Ochrona inwestycji).

               2.
                     Z zastrzeżeniem postanowień ust. 3 Trybunał stosuje interpretację niniejszej Umowy zgodnie z Konwencją wiedeńską o prawie traktatów oraz zasadami i postanowieniami międzynarodowego prawa obowiązującego Strony
                  29
               .

               3.
                     W przypadku poważnych obaw w zakresie interpretacji, które mogą mieć wpływ na kwestie dotyczące niniejszej Umowy, Komitet może przyjąć, na podstawie art. 4.1 (Komitet) ust. 4 lit. f), interpretację postanowień niniejszej Umowy. Interpretacja przyjęta przez Komitet jest wiążąca dla Trybunału i Trybunału Apelacyjnego, a każde orzeczenie musi być spójne z tą decyzją. Komitet może zdecydować, że interpretacja ma wiążące skutki od konkretnej daty.

               ARTYKUŁ 3.14

               Skargi wyraźnie pozbawione uzasadnienia z punktu widzenia prawa

               1.
                     Pozwany może, nie później niż trzydzieści dni po ustanowieniu składu Trybunału na podstawie art. 3.9 (Trybunał Pierwszej Instancji) oraz w każdym razie przed pierwszym posiedzeniem składu Trybunału, złożyć sprzeciw, zgodnie z którym skarga jest wyraźnie pozbawiona uzasadnienia z punktu widzenia prawa.

               2.
                     Pozwany jak najdokładniej wskazuje podstawę sprzeciwu.

               3.
                     Trybunał po umożliwieniu stronom sporu przedstawienia uwag na temat sprzeciwu wydaje, na pierwszym posiedzeniu składu Trybunału lub niezwłocznie potem, decyzję lub tymczasowe orzeczenie w sprawie sprzeciwu.

               4.
                     Ta procedura i jakakolwiek decyzja Trybunału są bez uszczerbku dla prawa pozwanego do zgłoszenia sprzeciwu, na podstawie art. 3.15 (Skargi nieuzasadnione ze względów prawnych) lub w trakcie postępowania - dla podstawy prawnej skargi, oraz są bez uszczerbku dla właściwości Trybunału do rozpatrywania innych sprzeciwów jako pytania prejudycjalnego.

               ARTYKUŁ 3.15

               Skargi nieuzasadnione ze względów prawnych

               1.
                     Bez uszczerbku dla właściwości Trybunału do rozpatrywania innych sprzeciwów jako pytania prejudycjalnego, lub dla prawa pozwanego do zgłaszania takich sprzeciwów w każdym właściwym momencie, Trybunał rozpatruje i podejmuje decyzję w trybie prejudycjalnym w odniesieniu do jakiegokolwiek sprzeciwu zgłoszonego przez pozwanego, zgodnie z którym ze względów prawnych skarga lub jakakolwiek jej część, złożona na podstawie niniejszej sekcji, nie jest skargą, w przypadku której możliwe jest wydanie orzeczenia korzystnego dla skarżącego na podstawie art. 3.6 (Przedłożenie skargi do Trybunału), nawet jeżeli by przyjęto, że okoliczności faktyczne były prawdziwe. Trybunał może również uwzględnić wszelkie inne odpowiednie fakty niebędące przedmiotem sporu.

               2.
                     Sprzeciw na podstawie ust. 1 jest przedkładany Trybunałowi w jak najkrótszym terminie po ustanowieniu składu Trybunału i w każdym razie przed dniem, w którym Trybunał wyznaczy pozwanemu termin na przedłożenie jego odpowiedzi na zarzuty i skargę, lub w przypadku zmiany skargi, przed dniem, w którym Trybunał wyznaczy pozwanemu termin na przedłożenie jego odpowiedzi dotyczącej zmiany. Sprzeciw nie może zostać przedłożony na podstawie ust. 1, tak długo jak toczą się postępowania zgodnie z art. 3.14 (Skargi wyraźnie pozbawione uzasadnienia z punktu widzenia prawa), chyba że, Trybunał umożliwi złożenie skargi na podstawie niniejszego artykułu, po należytym uwzględnieniu okoliczności sprawy.

               3.
                     Po otrzymaniu sprzeciwu na podstawie ust. 1 i jeżeli Trybunał nie stwierdzi, że sprzeciw jest wyraźnie nieuzasadniony, trybunał zawiesza wszelkie postępowania dotyczące kwestii merytorycznych, ustala terminarz rozpatrzenia sprzeciwu, który jest spójny z innymi terminarzami dotyczącymi rozpatrzenia pozostałych pytań prejudycjalnych, oraz wydaje decyzję lub tymczasowe orzeczenie w sprawie sprzeciwu, wskazując ich podstawę.

               ARTYKUŁ 3.16

               Przejrzystość postępowań

               Załącznik 8 (Zasady publicznego dostępu do dokumentów i przesłuchań oraz możliwości składania oświadczeń przez osoby trzecie) ma zastosowanie do sporów prowadzonych na podstawie niniejszej sekcji.

               ARTYKUŁ 3.17

               Strona Umowy niebędąca stroną sporu

               1.
                     Trybunał przyjmuje pisemne lub ustne oświadczenia w sprawie kwestii interpretacji traktatu od Strony Umowy niebędącej stroną sporu lub, po konsultacji ze stronami sporu, może wezwać taką Stronę do ich składania.

               2.
                     Trybunał nie wyciąga żadnych wniosków z braku oświadczeń lub odpowiedzi na wezwanie, o których mowa w ust. 1.

               3.
                     Trybunał zapewnia, aby takie oświadczenia nie zakłócały ani niepotrzebnie nie obciążały postępowania oraz aby nie prowadziły do powstania niesprawiedliwego uszczerbku dla którejkolwiek ze stron sporu.

               4.
                     Trybunał zapewnia również, że strony sporu mają odpowiednią możliwość przedstawienia swoich uwag na temat wszelkich oświadczeń złożonych przez Stronę Umowy niebędącą stroną sporu.

               ARTYKUŁ 3.18

               Orzeczenie

               1.
                     Jeżeli Trybunał uzna, że traktowanie będące przedmiotem sporu narusza zobowiązania ujęte w rozdziale drugim (Ochrona inwestycji), Trybunał może zasądzić, osobno lub łącznie, jedynie
                  30
               :

               a)
                     odszkodowanie pieniężne i należne odsetki; oraz

               b)
                     zwrot mienia, dopuszczając możliwość wypłaty odszkodowania pieniężnego i należnych odsetek przez pozwanego, jak wskazuje Trybunał zgodnie z rozdziałem drugim (Ochrona inwestycji), zamiast zwrotu mienia.

               2.
                     Odszkodowanie pieniężne nie może przewyższać straty poniesionej przez skarżącego lub, odpowiednio, jego lokalnie utworzone przedsiębiorstwo, w wyniku naruszenia postanowień rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji) i jest pomniejszone o wszelkie wcześniejsze odszkodowania lub rekompensaty przekazane przez zainteresowaną Stronę. Trybunał nie orzeka odszkodowań karnych.

               3.
                     Jeżeli skarga jest przedłożona w imieniu lokalnie utworzonego przedsiębiorstwa orzeczenie jest wydawane lokalnie utworzonemu przedsiębiorstwu.

               4.
                     Co do zasady Trybunał wydaje tymczasowe orzeczenie w ciągu 18 miesięcy od daty złożenia skargi. Jeżeli Trybunał uzna, że nie może wydać tymczasowego orzeczenia w ciągu 18 miesięcy, informuje na piśmie strony sporu o przyczynach zwłoki, podając równocześnie przypuszczalny termin wydania tymczasowego orzeczenia. Tymczasowe orzeczenie staje się ostateczne, jeżeli w ciągu 90 dni od jego wydania żadna ze stron sporu nie odwołała się od orzeczenia do Trybunału Apelacyjnego.

               ARTYKUŁ 3.19

               Procedura odwoławcza

               1.
                     Każda ze stron sporu może odwołać się od tymczasowego orzeczenia do Trybunału Apelacyjnego w ciągu 90 dni od jego wydania. Podstawy odwołania są następujące:

               a)
                     Trybunał dopuścił się błędu w interpretacji lub stosowaniu obowiązującego prawa;

               b)
                     Trybunał popełnił oczywisty błąd w ocenie faktów, w tym w ocenie odpowiedniego prawa krajowego; lub,

               c)
                     podstawy przewidziane w art. 52 konwencji ICSID, w takim zakresie, w jakim nie są one objęte lit. a) i b).

               2.
                     Jeżeli Trybunał Apelacyjny odrzuci apelację, tymczasowe orzeczenie staje się ostateczne. Trybunał Apelacyjny może także oddalić odwołanie w trybie przyspieszonym, gdy oczywiste jest, że odwołanie jest oczywiście bezzasadne, w którym to przypadku tymczasowe orzeczenie staje się ostateczne.

               3.
                     Jeśli odwołanie jest zasadne, Trybunał Apelacyjny zmienia lub odrzuca ustalenia prawne i wnioski w tymczasowym orzeczeniu w całości lub w części. Trybunał Apelacyjny ponownie odsyła sprawę do Trybunału, wskazując dokładnie w jaki sposób zmienił lub odrzucił odnośne ustalenia i wnioski Trybunału. Trybunał jest związany ustaleniami i wnioskami Trybunału Apelacyjnego i po wysłuchaniu stron sporu, w stosownych przypadkach, odpowiednio poddaje swoje tymczasowe orzeczenie rewizji. Trybunał dąży do wydania zmienionego orzeczenia w terminie 90 dni od przedstawienia mu sprawy do ponownego rozpoznania.

               4.
                     Co do zasady postępowania apelacyjne nie przekraczają 180 dni od dnia formalnego ogłoszenia przez stronę sporu jej decyzji złożenia odwołania do daty, z jaką Trybunał Apelacyjny wyda swoją decyzję. Jeżeli Trybunał uzna, że nie może wydać decyzji w ciągu 180 dni, informuje na piśmie strony sporu o przyczynach zwłoki, podając równocześnie przypuszczalny termin wydania decyzji. W żadnym przypadku postępowania nie powinny przekroczyć 270 dni.

               5.
                     Strona sporu wnosząca odwołania zapewnia zabezpieczenie kosztów odwołania. Strona sporu zapewnia również wszystkie inne zabezpieczenia, które mogą zostać zarządzone przez Trybunał Apelacyjny.

               6.
                     Postanowienia art. 3.8 (Finansowanie przez osoby trzecie), załącznik 8 (Zasady publicznego dostępu do dokumentów i przesłuchań oraz możliwości składania oświadczeń przez osoby trzecie), art. 3.17 (Strona Umowy nieuczestnicząca w sporze) i art. 3.21 (Koszty) stosuje się odpowiednio do procedury odwoławczej.

               ARTYKUŁ 3.20

               Odszkodowanie lub inna rekompensata

               Pozwany nie może stwierdzić, a Trybunał nie może przyjąć, jako strategii obrony, odpowiedzi na zarzuty lub skargę, tytułu do przeprowadzania kompensat lub z jakiegokolwiek innego powodu, że skarżący otrzymał lub otrzyma odszkodowanie lub inną rekompensatę na podstawie umowy ubezpieczeniowej lub gwarancyjnej za całą szkodę lub część szkód będących przedmiotem sporu wszczętego na podstawie niniejszej sekcji.

               ARTYKUŁ 3.21

               Koszty

               1.
                     Trybunał nakazuje, by koszty postępowania zostały poniesione przez stronę przegrywającą sprawę. W nadzwyczajnych okolicznościach Trybunał może podzielić koszty między strony sporu, jeżeli ustali, że taki podział jest właściwy w danych okolicznościach sprawy.

               2.
                     Inne uzasadnione koszty, w tym koszty reprezentacji i pomocy prawnej, są ponoszone przez stronę przegrywającą, o ile Trybunał ustali, że taki podział kosztów nie jest właściwy w danych okolicznościach sprawy.

               3.
                     Jeżeli tylko pewne części skarg zostały pozytywnie rozpatrzone, orzeczone koszty są korygowane proporcjonalnie do liczby lub zakresu części skarg, które zostały pozytywnie rozpatrzone.

               4.
                     Jeżeli skarga lub części skargi zostały oddalone w zastosowaniu art. 3.14 (Skargi wyraźnie pozbawione uzasadnienia z punktu widzenia prawa) lub art. 3.15 (Skargi nieuzasadnione ze względów prawnych), Trybunał nakazuje, by wszystkie koszty dotyczące takiej skargi lub jej części, w tym koszty postępowania i inne uzasadnione koszty obejmujące koszty reprezentacji i pomocy prawnej, zostały poniesione przez przegrywającą stronę sporu.

               5.
                     Komitet rozważa przyjęcie dodatkowych zasad w sprawie opłat w celu określenia maksymalnej kwoty kosztów reprezentacji i pomocy prawnej, które mogą być ponoszone przez określone kategorie stron przegrywających sprawę. Takie dodatkowe zasady uwzględniają zasoby finansowe skarżącego, który jest osobą fizyczną bądź małym lub średnim przedsiębiorstwem. Komitet dąży do przyjęcia takich dodatkowych zasad w terminie jednego roku po wejściu w życie niniejszej Umowy.

               ARTYKUŁ 3.22

               Wykonywanie orzeczeń

               1.
                     Orzeczenie wydane na podstawie niniejszej sekcji nie jest wykonalne do czasu, gdy stanie się ostateczne zgodnie z art. 3.18 ust. 4 (Orzeczenie), art. 3.19 ust. 2 (Procedura odwoławcza) lub art. 3.19 ust. 3 (Procedura odwoławcza). Ostateczne orzeczenia wydane na podstawie niniejszej sekcji przez Trybunał są wiążące dla stron sporu i nie podlegają apelacji, rewizji, uchyleniu, unieważnieniu ani żadnym innym środkom zaradczym
                  31
               .

               2.
                     Każda ze Stron uznaje orzeczenie wydane na podstawie niniejszej Umowy za wiążące i egzekwuje na swoim terytorium zobowiązania pieniężne, tak jakby było ono prawomocnym wyrokiem sądu tej Strony.

               3.
                     Wykonanie orzeczenia podlega przepisom dotyczącym wykonania wyroków lub orzeczeń, które obowiązują w chwili wystąpienia o takie wykonanie orzeczenia.

               4.
                     Dla większej pewności należy zauważyć, że postanowienia art. 4.11 (Brak bezpośredniego stosowania) rozdziału czwartego (Postanowienia instytucjonalne, ogólne i końcowe) nie uniemożliwiają uznania, wykonania i egzekwowania orzeczeń wydanych na podstawie niniejszej sekcji.

               5.
                     Do celów art. I konwencji z Nowego Jorku uznaje się, że ostatecznymi orzeczeniami wydanymi na podstawie niniejszej sekcji są orzeczenia arbitrażowe odnoszące się do skarg powstałych w wyniku stosunków lub transakcji handlowych.

               6.
                     Dla większej pewności i zgodnie z ust. 1, w przypadku gdy skargę przedłożono na podstawie art. 3.6 ust. 1 lit. a) (Przedkładanie skargi do Trybunału), ostateczne orzeczenie wydane na podstawie niniejszej sekcji kwalifikuje się jako orzeczenie na podstawie sekcji 6 rozdziału IV konwencji ICSID.

               ARTYKUŁ 3.23

               Rola Stron Umowy

               1.
                     Żadna ze Stron nie udziela ochrony dyplomatycznej lub nie wnosi skargi międzynarodowej wobec sporu, w odniesieniu do którego jeden z jej inwestorów i druga Strona uzgodnili przedłożenie do rozstrzygnięcia, lub wobec sporu, który został przez nich przedłożony do rozstrzygnięcia na podstawie niniejszej sekcji, chyba, że druga Strona nie zastosowała i nie przestrzegała orzeczenia wydanego w takim sporze. Ochrona dyplomatyczna, do celów niniejszego ustępu, nie obejmuje nieoficjalnej wymiany dyplomatycznej w wyłącznym celu ułatwienia rozstrzygnięcia sporu.

               2.
                     Dla większej przejrzystości - ust. 1 nie wyklucza możliwości odwołania się przez Stronę do procedur rozstrzygania sporów na podstawie rozdziału trzeciego (Rozstrzyganie sporów) sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami) względem środka o ogólnym zastosowaniu, nawet jeżeli taki środek rzekomo naruszył postanowienia Umowy w zakresie konkretnej inwestycji, w odniesieniu do której skarga została przedłożona na podstawie art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału), oraz nie narusza postanowień art. 3.17 (Strona Umowy niebędąca stroną sporu).

               ARTYKUŁ 3.24

               Połączenie skarg

               1.
                     W przypadku gdy co najmniej dwie skargi, które zostały osobno przedłożone na podstawie art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału), dotyczą tej samej kwestii prawnej lub faktycznej oraz powstały w wyniku takich samych wydarzeń lub okoliczności, strona sporu może wnieść o utworzenie odrębnego składu Trybunału („skład połączonych skarg”) i złożyć wniosek, by taki skład wydał postanowienie o połączeniu skarg zgodnie z:

               a)
                     porozumieniem wszystkich stron sporu, które mają zostać objęte postanowieniem; w takim przypadku strony sporu przedkładają wspólny wniosek zgodnie z ust. 3; lub

               b)
                     ust. 2 do 12, pod warunkiem, że tylko jeden pozwany ma być objęty postanowieniem.

               2.
                     Strona sporu wnoszącą o wydanie postanowienia o połączeniu skarg powinna najpierw dostarczyć zawiadomienie innym stronom sporu, które mają być objęte postanowieniem. Takie zawiadomienie obejmuje:

               a)
                     imiona, nazwiska lub nazwy i adresy wszystkich stron sporu, które mają być objęte postanowieniem;

               b)
                     skargi, lub ich części, które mają być objęte postanowieniem; oraz

               c)
                     podstawy wniesienia wniosku o wydanie postanowienia.

               Strony sporu starają się uzgodnić wniosek o wydanie postanowienia o połączeniu skarg i obowiązujące zasady rozstrzygania sporu.

               3.
                     Jeżeli strony sporu, o których mowa w ust. 2, nie osiągnęły porozumienia w sprawie połączenia skarg w terminie trzydziestu dni od daty zawiadomienia, strona sporu może złożyć wniosek o wydanie postanowienia o połączeniu skarg na podstawie ust. 3 do 7. Taki wniosek zostaje dostarczony na piśmie do Prezesa Trybunału i do wszystkich stron sporu, które mają być objęte postanowieniem. Wniosek taki musi zawierać:

               a)
                     imiona, nazwiska lub nazwy i adresy wszystkich stron sporu, które mają być objęte postanowieniem;

               b)
                     skargi, lub ich części, które mają być objęte postanowieniem; oraz

               c)
                     podstawy wniesienia wniosku o wydanie postanowienia.

               Jeżeli strony sporu osiągnęły porozumienie w sprawie połączenia skarg, składają one wspólny wniosek do Prezesa Trybunału zgodnie z niniejszym ustępem.

               4.
                     Jeżeli Prezes Trybunału nie ustali w terminie trzydziestu dni po otrzymaniu wniosku na podstawie ust. 3, że taki wniosek jest wyraźnie nieuzasadniony, skład połączonych skarg Trybunału zostaje utworzony zgodnie z art. 3.9 ust. 8 (Trybunał Pierwszej Instancji).

               5.
                     Skład połączonych skarg Trybunału prowadzi postępowanie w następujący sposób:

               a)
                     o ile strony sporu nie uzgodnią inaczej, jeżeli skargi, które mają być objęte postanowieniem o połączeniu, zostały przedłożone w ramach tych samych zasad rozstrzygania sporów, skład połączonych skarg prowadzi postępowanie w ramach tych samych zasad rozstrzygania sporów;

               b)
                     jeżeli skargi, które mają być objęte postanowieniem o połączeniu, nie zostały przedłożone w ramach tych samych zasad rozstrzygania sporów;

               (i)
                     strony sporu mogą uzgodnić, które obowiązujące zasady rozstrzygania sporów dostępne zgodnie z art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału) mają zastosowanie do postępowania dotyczącego połączonych skarg; lub

               (ii)
                     jeżeli strony sporu nie mogą porozumieć się co do tych samych zasad rozstrzygania sporów w terminie trzydziestu dni od dnia złożenia wniosku na podstawie ust. 3, do postępowania dotyczącego połączonych skarg zastosowanie mają zasady arbitrażu UNCITRAL.

               6.
                     W przypadku gdy skład połączonych skarg jest przekonany, że przynajmniej dwie skargi, które zostały przedłożone na podstawie art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału) dotyczą tej samej kwestii prawnej lub faktycznej oraz powstały w wyniku takich samych wydarzeń lub okoliczności, skład połączonych skarg może, w interesie uczciwego i skutecznego rozstrzygania skarg, a także mając na uwadze spójne wydawanie orzeczeń, oraz po wysłuchaniu stron sporu, wydać postanowienie:

               a)
                     stwierdzające jego właściwość oraz rozpatrzyć wszystkie skargi lub ich części oraz podjąć w ich sprawie decyzję; lub

               b)
                     stwierdzające jego właściwość oraz rozpatrzyć co najmniej jedną skargę i podjąć w jej sprawie decyzję, która zdaniem trybunału pomoże w rozstrzygnięciu pozostałych skarg.

               7.
                     W przypadku utworzenia składu połączonych skarg skarżący, który przedłożył skargę na podstawie art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału) i który nie został wskazany we wniosku na podstawie ust. 3, może złożyć pisemny wniosek do składu połączonych skarg o objęcie postanowieniem wydanym na podstawie ust. 6. Taki wniosek powinien spełniać wymogi wskazane w ust. 3.

               8.
                     Na wniosek strony sporu, skład połączonych skarg, do momentu wydania decyzji na podstawie ust. 6, może postanowić o zawieszeniu postępowań przed składem ustanowionym na podstawie art. 3.9 (Trybunał Pierwszej Instancji), chyba, że taki skład zawiesił już swoje postępowania.

               9.
                     Skład Trybunału ustanowiony na podstawie art. 3.9 (Trybunał Pierwszej Instancji) nie jest już właściwy, by podejmować decyzje o skardze lub częściach skargi, w odniesieniu do których właściwy stał się skład połączonych skarg, a postępowania przed składem ustanowionym na podstawie art. 3.9 (Trybunał Pierwszej Instancji) są zawieszane.

               10.
                     Orzeczenie składu połączonych skarg dotyczące skarg lub ich części, w stosunku do których skład ten ma właściwość, jest wiążące dla składów utworzonych na podstawie art. 3.9 (Trybunał Pierwszej Instancji) wobec takich skarg, od dnia, w którym orzeczenie staje się ostateczne zgodnie z art. 3.18 ust. 4 (Orzeczenie), art. 3.19 ust. 2 (Procedura odwoławcza) lub art. 3.19 ust. 3 (Procedura odwoławcza).

               11.
                     Skarżący może wycofać swoją skargę, która jest objęta postanowieniem o połączeniu skarg, lub jej część, z postępowania w ramach rozstrzygania sporu na podstawie niniejszego artykułu, pod warunkiem, że taka skarga lub jej część nie zostanie ponownie przedłożona na podstawie art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału).

               12.
                     Na wniosek jednej ze stron sporu skład połączonych skarg może podjąć odpowiednie jego zdaniem działania, aby zapewnić poufność informacji chronionych dotyczących danej strony sporu wobec innych stron sporu. Takie działania mogą obejmować umożliwienie przedkładania innym stronom sporu odpowiednio zredagowanych wersji dokumentów zawierających informacje chronione lub uzgodnienia dotyczące nieupubliczniania części przesłuchań.

               SEKCJA B

               ROZSTRZYGANIE SPORÓW MIĘDZY STRONAMI

               ARTYKUŁ 3.25

               Zakres

               Postanowienia niniejszej sekcji stosuje się w odniesieniu do wszelkich różnic dotyczących interpretacji i stosowania postanowień niniejszej Umowy, chyba że wyraźnie przewidziano inaczej.

               ARTYKUŁ 3.26

               Konsultacje

               1.
                     Strony dokładają wszelkich starań, aby rozstrzygnąć wszelkie różnice dotyczące interpretacji i stosowania postanowień, o których mowa w art. 3.25 (Zakres), poprzez podejmowanie konsultacji prowadzonych w dobrej wierze w celu osiągnięcia wspólnie uzgodnionych rozwiązań.

               2.
                     Strona występuje z wnioskiem o przeprowadzenie konsultacji na podstawie pisemnego wniosku przesłanego drugiej Stronie, którego kopia zostaje przesłana Komitetowi, oraz podaje uzasadnienie takiego wniosku, wraz z określeniem spornego środka, obowiązujących postanowień wskazanych w art. 3.25 (Zakres) oraz powodów zastosowania takich postanowień.

               3.
                     Konsultacje przeprowadza się w ciągu trzydziestu dni od daty złożenia wniosku i odbywają się one na terytorium Strony, przeciwko której wysunięto zarzut, chyba że Strony postanowią inaczej. Konsultacje uznaje się za zakończone w ciągu sześćdziesięciu dni od daty otrzymania wniosku, chyba że Strony postanowią inaczej. Konsultacje są poufne i pozostają bez uszczerbku dla praw każdej ze Stron w jakichkolwiek dalszych postępowaniach.

               4.
                     Konsultacje w nagłych przypadkach przeprowadza się w ciągu piętnastu dni od daty otrzymania wniosku i uznaje się za zakończone w ciągu trzydziestu dni od daty otrzymania wniosku, chyba że Strony postanowią inaczej.

               5.
                     Jeśli Strona, do której kierowany jest wniosek, nie odpowiedziała na wniosek o konsultacje w ciągu dziesięciu dni od daty jego otrzymania lub jeśli w terminie określonym odpowiednio w ust. 3 lub w ust. 4 konsultacje nie odbyły się lub jeśli po ich zakończeniu nie osiągnięto porozumienia w sprawie wspólnie uzgodnionego rozwiązania, Strona skarżąca może wnioskować o powołanie organu arbitrażowego zgodnie z art. 3.28 (Wszczęcie procedury arbitrażowej).

               ARTYKUŁ 3.27

               Mediacja

               Każda ze Stron może zażądać od drugiej Strony rozpoczęcia mediacji w odniesieniu do wszelkich środków negatywnie wpływających na inwestycje między Stronami zgodnie z załącznikiem 10 (Mechanizm mediacji w przypadku sporów pomiędzy stronami).

               ARTYKUŁ 3.28

               Wszczęcie procedury arbitrażowej

               1.
                     W przypadku gdy Stronom nie uda się rozstrzygnąć sporu w drodze konsultacji przewidzianych w art. 3.26 (Konsultacje), Strona skarżąca może złożyć wniosek o powołanie organu arbitrażowego, zgodnie z niniejszym artykułem.

               2.
                     Wniosek o powołanie organu arbitrażowego przedkłada się na piśmie Stronie, przeciwko której wysunięto zarzut, oraz Komitetowi. Strona skarżąca określa w swoim wniosku środek, którego dotyczy skarga, oraz wyjaśnia, w jaki sposób środek ten narusza postanowienia określone w art. 3.25 (Zakres), w sposób wystarczająco jasno przedstawiający podstawę prawną skargi.

               ARTYKUŁ 3.29

               Powołanie organu arbitrażowego

               1.
                     W skład organu arbitrażowego wchodzi trzech arbitrów.

               2.
                     W ciągu pięciu dni od dni otrzymania przez Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, wniosku wskazanego w art. 3.28 (Wszczęcie procedury arbitrażowej) ust. 1, Strony konsultują się w celu osiągnięcia porozumienia co do składu organu arbitrażowego.

               3.
                     W przypadku gdy w terminie dziesięciu dni od rozpoczęcia konsultacji, o których mowa w ust. 2, Strony nie mogą się porozumieć co do wyboru przewodniczącego organu arbitrażowego, przewodniczący Komitetu lub osoba przez niego delegowana, w terminie dwudziestu dni od rozpoczęcia konsultacji, o których mowa w ust. 2, z listy, o której mowa w art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 1., wybiera w drodze losowania jednego arbitra, który będzie pełnić funkcję przewodniczącego.

               4.
                     Jeżeli Strony nie mogą się porozumieć, w terminie dziesięciu dni od rozpoczęcia konsultacji wskazanych w ust. 2, co do arbitrów:

               a)
                     każda ze Stron może dokonać wyboru jednego arbitra, który nie będzie pełnić funkcji przewodniczącego, spośród osób na liście sporządzonej zgodnie z art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2, w terminie piętnastu dni od momentu rozpoczęcia konsultacji wskazanych z ust. 2; oraz

               b)
                     jeżeli którakolwiek ze Stron nie wybierze arbitra zgodnie z ust. 4 lit. a), przewodniczący Komitetu lub osoba przez niego delegowana wybiera pozostałych arbitrów w drodze losowania spośród osób zaproponowanych przez Stronę zgodnie z art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2 w terminie dwudziestu dni od rozpoczęcia konsultacji, o których mowa w ust. 2.

               5.
                     Jeżeli lista przewidziana w art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2 nie zostanie sporządzona w terminie wymaganym zgodnie z ust. 4:

               a)
                     w przypadku gdy obie Strony zaproponowały osoby zgodnie z art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2, każda ze Stron może dokonać wyboru jednego arbitra, który nie będzie pełnić funkcji przewodniczącego, spośród zaproponowanych osób, w terminie piętnastu dni od momentu rozpoczęcia konsultacji wskazanych z ust. 2. Jeżeli Strona nie wybierze arbitra, przewodniczący Komitetu lub osoba przez niego delegowana wybiera arbitra na zasadzie losowania spośród osób zaproponowanych przez Stronę, która nie wybrała arbitra; lub

               b)
                     w przypadku gdy tylko jedna Strona zaproponowała osoby zgodnie z art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2, każda ze Stron może dokonać wyboru jednego arbitra, który nie będzie pełnić funkcji przewodniczącego, spośród zaproponowanych osób, w terminie piętnastu dni od momentu rozpoczęcia konsultacji wskazanych z ust. 2. Jeżeli Strona nie wybierze arbitra, przewodniczący Komitetu lub osoba przez niego delegowana wybiera arbitra na zasadzie losowania spośród zaproponowanych osób.

               6.
                     Jeżeli lista przewidziana w art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 1 nie zostanie sporządzona w terminie wymaganym zgodnie z ust. 3, przewodniczący jest wybierany w drodze losowania spośród byłych członków Organu Apelacyjnego WTO, którzy nie są osobami pochodzącymi z terytorium żadnej ze Stron.

               7.
                     Za datę powołania organu arbitrażowego uznaje się dzień wyznaczenia trzech arbitrów.

               8.
                     Zmiana arbitrów następuje wyłącznie z powodów określonych w postanowieniach 19 - 25 regulaminu w załączniku 9 (Regulamin postępowania arbitrażowego) i zgodnie z ustalonymi tamże procedurami.

               ARTYKUŁ 3.30

               Decyzja wstępna w pilnych przypadkach

               Na wniosek Strony organ arbitrażowy wydaje decyzję wstępną stwierdzającą, czy dany przypadek jest pilny, w ciągu dziesięciu dni od daty jego powołania.

               ARTYKUŁ 3.31

               Sprawozdanie okresowe organu arbitrażowego

               1.
                     Organ arbitrażowy przekazuje Stronom sprawozdanie okresowe przedstawiające ustalenia faktyczne, możliwość zastosowania odpowiednich postanowień oraz ogólne uzasadnienie każdego z ustaleń i zaleceń, nie później niż w ciągu dziewięćdziesięciu dni od daty jego powołania. Jeżeli organ uzna, że nie zdoła dotrzymać tego terminu, przewodniczący organu arbitrażowego zobowiązany jest powiadomić o tym na piśmie Strony oraz Komitet, podając przyczyny opóźnienia oraz przewidywany termin przedstawienia sprawozdania okresowego przez organ arbitrażowy. W żadnym przypadku sprawozdanie nie może zostać przedstawione przez organ arbitrażowy później niż w ciągu 120 dni od daty powołania organu arbitrażowego.

               2.
                     Każda ze Stron może złożyć pisemny wniosek do organu arbitrażowego, aby dokonał on przeglądu szczegółowych aspektów sprawozdania okresowego w ciągu trzydziestu dni od jego notyfikacji.

               3.
                     W nagłych wypadkach organ arbitrażowy dokłada wszelkich starań w celu wydania sprawozdania okresowego, a każda ze Stron może złożyć pisemny wniosek do organu arbitrażowego, aby dokonał on przeglądu szczegółowych aspektów sprawozdania w terminie dwukrotnie krótszym niż przewidziano odpowiednio w ust. 1 i 2.

               4.
                     Po rozważeniu ewentualnych pisemnych uwag dotyczących sprawozdania okresowego przedstawionych przez Strony, organ arbitrażowy może zmodyfikować swoje sprawozdanie oraz przeprowadzić wszelkie dalsze badania, jakie uzna za właściwe. Ustalenia ostatecznej decyzji organu arbitrażowego zawierają wystarczające rozważenie argumentów przedstawionych na etapie przeglądu okresowego i jasno odpowiadają na pisemne uwagi obu stron.

               ARTYKUŁ 3.32

               Decyzja organu arbitrażowego

               1.
                     W ciągu 150 dni od daty powołania organ arbitrażowy wydaje Stronom oraz Komitetowi swoją decyzję. Jeżeli organ uzna, że nie zdoła dotrzymać tego terminu, przewodniczący organu arbitrażowego zobowiązany jest powiadomić o tym na piśmie Strony oraz Komitet, podając przyczyny opóźnienia oraz przewidywany termin wydania decyzji przez organ arbitrażowy. W żadnym przypadku decyzja nie może zostać wydana przez organ arbitrażowy później niż w ciągu 180 dni od daty powołania organu arbitrażowego.

               2.
                     W nagłych wypadkach organ arbitrażowy dokłada wszelkich starań, aby wydać decyzję w ciągu 75 dni od daty jego powołania. W żadnym przypadku decyzja nie może zostać wydana przez organ arbitrażowy później niż w ciągu dziewięćdziesięciu dni od daty powołania organu arbitrażowego.

               ARTYKUŁ 3.33

               Wykonanie decyzji organu arbitrażowego

               Każda ze Stron wprowadza wszelkie środki niezbędne do wykonania w dobrej wierze decyzji organu arbitrażowego; Strony dokładają wszelkich starań, aby ustalić między sobą czas na wykonanie tej decyzji.

               ARTYKUŁ 3.34

               Rozsądny termin na wykonanie decyzji

               1.
                     Nie później niż trzydzieści dni od daty przekazania Stronom decyzji organu arbitrażowego, Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, powiadamia Stronę skarżącą i Komitet, o tym, ile czasu potrzebuje na wykonanie decyzji („rozsądnie krótki czas”), jeśli niezwłoczne dostosowanie nie jest możliwe.

               2.
                     Jeżeli Strony nie mogą się porozumieć co do rozsądnie krótkiego czasu, w którym należy wykonać decyzję organu arbitrażowego, Strona skarżąca składa w ciągu dwudziestu dni od otrzymania przez Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, pisemny wniosek do organu arbitrażowego w celu ustalenia długości rozsądnie krótkiego czasu. O złożeniu takiego wniosku należy jednocześnie powiadomić drugą Stronę oraz Komitet. W ciągu dwudziestu dni od daty złożenia wniosku organ arbitrażowy wydaje Stronom swoją decyzję oraz powiadamia o niej Komitet.

               3.
                     W przypadku gdy niektórzy członkowie organu arbitrażowego w jego pierwotnym składzie nie mogą zebrać się ponownie, stosuje się procedurę określoną w art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego). Termin wydania decyzji wynosi trzydzieści pięć dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2.

               4.
                     Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, pisemnie informuje Stronę skarżącą o swoich postępach w wykonaniu decyzji organu arbitrażowego nie później niż na miesiąc przed upływem rozsądnego terminu.

               5.
                     Rozsądny termin może zostać przedłużony za zgodą obu Stron.

               ARTYKUŁ 3.35

               Przegląd środków podjętych w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego

               1.
                     Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, przed upływem rozsądnego terminu powiadamia Stronę skarżącą oraz Komitet o wszelkich środkach, które podjęła w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego.

               2.
                     W przypadku braku porozumienia co do istnienia lub zgodności środka zgłoszonego na podstawie ust. 1 z postanowieniami, o których mowa w art. 3.25 (Zakres), Strona skarżąca może wystąpić z pisemnym wnioskiem do organu arbitrażowego w jego pierwotnym składzie o wydanie decyzji w tej sprawie. Taki wniosek określa konkretny sporny środek oraz postanowienia wskazane w art. 3.25 (Zakres), z którymi dany środek jest niespójny, w sposób wystarczająco jasno przedstawiający podstawę prawną skargi oraz wyjaśnia, w jaki sposób taki środek jest niespójny z postanowieniami określonymi w art. 3.25 (Zakres). Organ arbitrażowy przekazuje swoją decyzję w ciągu czterdziestu pięciu dni od daty złożenia takiego wniosku.

               3.
                     W przypadku gdy niektórzy członkowie organu arbitrażowego w jego pierwotnym składzie nie mogą zebrać się ponownie, stosuje się procedurę określoną w art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego). Termin wydania decyzji wynosi sześćdziesiąt dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2.

               ARTYKUŁ 3.36

               Tymczasowe środki zaradcze w przypadku niewykonania decyzji

               1.
                     Jeżeli przed upływem rozsądnie krótkiego czasu Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, nie powiadomi o podjęciu środków służących wykonaniu decyzji organu arbitrażowego lub jeżeli organ arbitrażowy uzna, że nie podjęto żadnego środka w celu wykonania decyzji lub iż środek zgłoszony na podstawie art. 3.35 (Przegląd środków podjętych w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego) ust. 1 jest sprzeczny ze zobowiązaniem nałożonym na tę Stronę na mocy postanowień, o których mowa w art. 3.25 (Zakres), Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, rozpoczyna negocjacje ze Stroną skarżącą w celu wypracowania wspólnie uzgodnionego porozumienia w sprawie rekompensaty.

               2.
                     Jeżeli nie osiągnięto porozumienia w sprawie rekompensaty w ciągu trzydziestu dni po upływie rozsądnie krótkiego czasu lub od wydania decyzji organu arbitrażowego na mocy art. 3.35 (Przegląd środków podjętych w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego) stwierdzającej, że nie podjęto żadnego środka w celu wykonania decyzji lub iż środek podjęty w celu wykonania decyzji jest sprzeczny z postanowieniami, o których mowa w art. 3.25 (Zakres), Strona skarżąca jest uprawniona, po wcześniejszym powiadomieniu drugiej Strony i Komitetu, do przedsięwzięcia właściwych środków, w stopniu adekwatnym do poziomu zniweczenia lub naruszenia korzyści spowodowanego naruszeniem postanowień. W powiadomieniu określa się takie środki. Strona skarżąca może zastosować takie środki w każdym momencie po upływie dziesięciu dni od otrzymania powiadomienia przez Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, chyba że Strona ta złoży wniosek o arbitraż na podstawie ust. 3.

               3.
                     Jeżeli Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, uzna, że środki przyjęte przez Stronę skarżącą nie odpowiadają zakresowi zniweczenia lub naruszenia korzyści spowodowanego naruszeniem postanowień, może wystąpić z pisemnym wnioskiem do organu arbitrażowego w pierwotnym składzie o wydanie decyzji w tej sprawie. O złożeniu takiego wniosku należy powiadomić Stronę skarżącą oraz Komitet przed upływem okresu dziesięciu dni, o którym mowa w ust. 2. Organ arbitrażowy w pierwotnym składzie, po zasięgnięciu w razie potrzeby opinii specjalistów, w ciągu trzydziestu dni od daty złożenia wniosku przekazuje Stronom oraz Komitetowi swoją decyzję w sprawie stopnia zawieszenia zobowiązań. Środki nie mogą zostać przedsięwzięte przed przekazaniem decyzji organu arbitrażowego w pierwotnym składzie i muszą być zgodne z decyzją tego organu.

               4.
                     W przypadku gdy niektórzy członkowie organu arbitrażowego w jego pierwotnym składzie nie mogą zebrać się ponownie, stosuje się procedurę ustanowioną w art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego). Termin wydania decyzji wynosi czterdzieści pięć dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3.

               5.
                     Środki przewidziane w niniejszym artykule są tymczasowe i są stosowane po tym jak:

               a)
                     Strony osiągnęły wspólnie uzgodnione rozwiązanie zgodnie z art. 3.39 (Wspólnie uzgodnione rozwiązanie); lub

               b)
                     Strony osiągnęły porozumienie w sprawie tego, czy środek notyfikowany zgodnie z art. 3.37 (Przegląd środków podjętych w celu zapewnienia zgodności po przyjęciu tymczasowych środków zaradczych związanych z niezapewnieniem zgodności) ust. 1 zapewnia przestrzeganie przez Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, postanowień, o których mowa w art. 3.25 (Zakres); lub

               c)
                     środek uznany za niezgodny z postanowieniami, o których mowa w art. 3.25 (Zakres), został wycofany lub zmieniony, w taki sposób, że jest zgodny z wymienionymi postanowieniami, jak określono w art. 3.37 (Przegląd środków podjętych w celu zapewnienia zgodności po przyjęciu tymczasowych środków zaradczych związanych z niezapewnieniem zgodności) ust. 2.

               ARTYKUŁ 3.37

               Przegląd środków podjętych w celu zapewnienia zgodności
                  po przyjęciu tymczasowych środków zaradczych związanych z niezapewnieniem zgodności

               1.
                     Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, powiadamia Stronę skarżącą oraz Komitet o środkach podjętych w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego oraz o wniosku o zakończenie stosowania przez Stronę skarżącą środków.

               2.
                     Jeżeli Strony w ciągu trzydziestu dni od daty otrzymania takiego powiadomienia nie osiągną porozumienia w kwestii, czy zgłoszony środek zapewnia Stronie, przeciwko której wysunięto zarzut, zgodność z postanowieniami art. 3.25 (Zakres), Strona skarżąca może zwrócić się do organu arbitrażowego w pierwotnym składzie z pisemnym wnioskiem o wydanie decyzji w tej sprawie. O złożeniu takiego wniosku należy jednocześnie powiadomić drugą Stronę oraz Komitet. W ciągu czterdziestu pięciu dni od daty złożenia wniosku organ arbitrażowy powiadamia Strony oraz Komitet o swojej decyzji. Jeśli organ arbitrażowy uzna, że środek podjęty w celu wykonania decyzji jest zgodny z postanowieniami, o których mowa w art. 3.25 (Zakres), stosowanie środków, o których mowa w art. 3.36 (Tymczasowe środki zaradcze w przypadku niewykonania decyzji), zostaje zakończone.

               ARTYKUŁ 3.38

               Zawieszenie i zakończenie postępowania arbitrażowego

               1.
                     Na pisemny wniosek obu Stron organ arbitrażowy w dowolnej chwili zawiesza swoją działalność na uzgodniony przez Strony okres nieprzekraczający dwunastu miesięcy i wznawia ją po upływie tego uzgodnionego okresu na wniosek Strony skarżącej lub przed końcem tego uzgodnionego okresu na pisemny wniosek obu Stron. Jeśli Strona skarżąca nie wnioskuje o wznowienie prac organu arbitrażowego przed wygaśnięciem uzgodnionego okresu zawieszenia procedury rozstrzygania sporów wszczęte zgodnie z niniejszą sekcją uznaje się za zakończone. Z zastrzeżeniem art. 3.45 (Odniesienie do zobowiązań wobec WTO) zawieszenie i zakończenie prac organy arbitrażowego pozostaje bez uszczerbku dla praw każdej ze Stron w innych postępowaniach.

               2.
                     Strony mogą w dowolnym momencie uzgodnić na piśmie zakończenie procedur rozstrzygania sporów wszczętych zgodnie z niniejsza sekcją.

               ARTYKUŁ 3.39

               Wspólnie uzgodnione rozwiązanie

               Strony mogą w dowolnym momencie wspólnie uzgodnić rozwiązanie sporu podlegającego niniejszej sekcji. Powiadamiają o takim rozwiązaniu Komitet oraz, w stosownych przypadkach, organ arbitrażowy. Jeżeli uzgodnienie wymaga zatwierdzenia zgodnie z odpowiednimi procedurami krajowymi każdej ze Stron, powiadomienie odwołuje się do tego wymogu, a procedury rozstrzygania sporów wszczęte zgodnie z niniejszą sekcją zostają zawieszone. W przypadku braku wymogu takiego zatwierdzenia lub z chwilą powiadomienia o zakończeniu odpowiednich procedur krajowych, procedura zostaje zakończona.

               ARTYKUŁ 3.40

               Zasady proceduralne

               1.
                     Procedury rozstrzygania sporów podlegające niniejszej sekcji regulowane są przez postanowienia załącznika 9 (Regulamin postępowania arbitrażowego).

               2.
                     Wszelkie posiedzenia organu arbitrażowego są otwarte dla publiczności zgodnie z załącznikiem 9 (Regulamin postępowania arbitrażowego).

               ARTYKUŁ 3.41

               Przekazywanie informacji

               1.
                     Organ arbitrażowy na wniosek jednej ze Stron lub z własnej inicjatywy może z dowolnego źródła, w tym również od Stron zaangażowanych w spór, uzyskać informacje, jakie uzna za stosowne dla postępowań organu arbitrażowego. Organ arbitrażowy ma także prawo w razie potrzeby zwrócić się o opinię do specjalistów. Przed dokonaniem wyboru takich ekspertów organ arbitrażowy przeprowadza konsultacje ze Stronami. Wszelkie uzyskane w ten sposób informacje należy ujawnić Stronom, dając im możliwość zgłoszenia swoich uwag.

               2.
                     Zainteresowane osoby fizyczne lub prawne pochodzące ze Stron mogą składać organowi arbitrażowemu opinie amicus curiae zgodnie z załącznikiem 9 (Regulamin postępowania arbitrażowego).

               ARTYKUŁ 3.42

               Reguły interpretacji

               Organ arbitrażowy interpretuje postanowienia, o których mowa w art. 3.25 (Zakres), zgodnie z zasadami wykładni międzynarodowego prawa publicznego, łącznie z zasadami określonymi w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów. W przypadku gdy zobowiązanie wynikające z niniejszej Umowy jest identyczne ze zobowiązaniem wynikającym z Porozumienia WTO, organ arbitrażowy uwzględnia wszelką odpowiednią interpretację ustaloną w decyzjach Organu Rozstrzygania Sporów WTO (zwanego dalej „DSB”). Decyzje organu arbitrażowego nie mogą rozszerzać ani ograniczać praw i obowiązków przewidzianych w art. 3.25 (Zakres).

               ARTYKUŁ 3.43

               Decyzje organu arbitrażowego

               1.
                     Organ arbitrażowy dokłada wszelkich starań, aby jego decyzje podejmowane były w drodze konsensu. Jednak w przypadku, gdy decyzja nie może być podjęta w drodze konsensu, sprawa będąca przedmiotem decyzji rozstrzygana jest większością głosów.

               2.
                     Wszystkie decyzje organu arbitrażowego mają dla Stron moc wiążącą i nie ustanawiają żadnych praw lub obowiązków dla osób fizycznych lub prawnych. W decyzji podaje się fakty ustalone w sprawie, zakres zastosowania odpowiednich postanowień określonych w art. 3.25 (Zakres) oraz ogólne uzasadnienie ustaleń i wniosków. Komitet podaje decyzję organu arbitrażowego w całości do wiadomości publicznej, chyba że postanowi inaczej w celu zapewnienia poufności informacji wskazanych przez każdą ze Stron jako poufne.

               ARTYKUŁ 3.44

               Listy arbitrów

               1.
                     Strony ustalają, po wejściu w życie niniejszej Umowy, listę piętnastu osób chcących i mogących pełnić rolę przewodniczącego organu arbitrażowego, o którym mowa w art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego).

               2.
                     Komitet nie później niż sześć miesięcy po wejściu w życie niniejszej Umowy sporządza listę przynajmniej dziesięciu osób chcących i mogących pełnić rolę arbitra. Każda ze Stron proponuje, po wejściu w życie niniejszej Umowy, przynajmniej pięć osób, które mogą pełnić funkcję arbitra.

               3.
                     Komitet zapewni utrzymanie listy osób, które mogą pełnić funkcję przewodniczących lub arbitrów, sporządzonej zgodnie z odpowiednio ust. 1 i 2.

               4.
                     Arbitrzy posiadają specjalistyczną wiedzę lub doświadczenie z zakresu prawa, handlu międzynarodowego lub inwestycji lub rozstrzygania sporów powstających w zakresie międzynarodowych umów handlowych. Arbitrzy są niezależni, działają w imieniu własnym i nie są powiązani z rządem żadnej ze Stron, a także spełniają wymogi określone w załączniku 11 (Kodeks postępowania arbitrów i mediatorów).

               ARTYKUŁ 3.45

               Odniesienie do zobowiązań WTO

               1.
                     Odwołanie do postanowień niniejszej sekcji dotyczących rozstrzygania sporów pozostaje bez uszczerbku dla ewentualnych działań w ramach WTO, w tym również postępowań w sprawie rozstrzygania sporu.

               2.
                     Niezależnie od postanowień ust. 1 jeżeli Strona w odniesieniu do konkretnego środka wszczęła postępowania w sprawie rozstrzygania sporu, czy to na mocy niniejszej sekcji, czy to na mocy Porozumienia WTO, do czasu zakończenia tych postępowań nie może ona wszcząć postępowań w sprawie rozstrzygania sporu w odniesieniu do tego samego środka na innym forum. Ponadto Strona nie wszczyna postępowań w sprawie rozstrzygania sporu na mocy niniejszej sekcji lub na mocy Porozumienia WTO, chyba, że przedmiotem sporu są znacząco inne zobowiązania w ramach obu umów lub jeżeli wybrane forum nie jest w stanie ze względów proceduralnych lub jurysdykcyjnych dokonać ustaleń dotyczących roszczeń związanych z naruszeniem tego zobowiązania, pod warunkiem, że niepowodzenie działań danego forum nie wynika z braku należytej staranności przy podejmowaniu działań przez Stronę sporu.

               3.
                     Do celów ust. 2,

               a)
                     postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia sporu na mocy Porozumienia WTO uznaje się za rozpoczęte z chwilą wniesienia przez jedną ze Stron wniosku o powołanie organu arbitrażowego na mocy art. 6 Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów zawartego w załączniku 2 do Porozumienia WTO (zwanego dalej „DSU”) i uznaje się je za zakończone, gdy DSB przyjmie sprawozdanie organu oraz, w zależności od przypadku, sprawozdanie Organu Apelacyjnego, zgodnie z art. 16 i art. 17 ust. 14 DSU; oraz

               b)
                     postępowanie w sprawie rozstrzygania sporu na mocy niniejszej sekcji uznaje się za rozpoczęte z chwilą wniesienia przez jedną ze Stron wniosku o powołanie organu arbitrażowego na mocy art. 3.28 (Wszczęcie procedury arbitrażowej) ust. 1 i uznaje się je za zakończone, gdy organ arbitrażowy przekaże swoją decyzję Stronom oraz Komitetowi na mocy art. 3.32 (Decyzja organu arbitrażowego) ust. 2 lub gdy Strony osiągnęły wspólnie uzgodnione rozwiązanie zgodnie z art. 3.39 (Wspólnie uzgodnione rozwiązanie).

               4.
                     Żadne z postanowień niniejszej sekcji nie wyklucza możliwości wprowadzenia zawieszenia zobowiązań przez jedną ze Stron, jeżeli zezwala na to DSB. Ani Porozumienie WTO, ani Umowa o wolnym handlu między Unią Europejską a Republiką Singapuru nie uniemożliwiają jednej ze Stron podjęcia odpowiednich środków zgodnie z art. 3.36 (Tymczasowe środki zaradcze w przypadku niewykonania decyzji) niniejszej sekcji.

               ARTYKUŁ 3.46

               Terminy

               1.
                     Wszystkie terminy określone w niniejszej sekcji, łącznie z terminami przekazywania decyzji przez organ arbitrażowy, liczy się w dniach kalendarzowych od dnia następującego po wykonaniu czynności lub wystąpieniu zdarzenia, do którego się odnoszą, o ile nie postanowiono inaczej.

               2.
                     Każdy termin, o którym mowa w niniejszej sekcji, można zmienić za obopólnym porozumieniem Stron.

               ROZDZIAŁ CZWARTY

               POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE, OGÓLNE I KOŃCOWE

               ARTYKUŁ 4.1

               Komitet

               1.
                     Strony niniejszym ustanawiają Komitet obejmujący przedstawicieli Strony UE oraz Singapuru.

               2.
                     Posiedzenia Komitetu odbywają się zwykle co dwa lata na przemian na terenie Unii i w Singapurze lub bez zbędnych opóźnień na wniosek jednej ze Stron. Komitetowi przewodniczą wspólnie minister handlu i przemysłu Singapuru oraz członek Komisji Europejskiej odpowiedzialny za handel lub ich odpowiedni przedstawiciele. Komitet uzgadnia harmonogram posiedzeń i ustala swój program oraz może przyjąć własny regulamin wewnętrzny.

               3.
                     Komitet:

               a)
                     zapewnia właściwe funkcjonowanie niniejszej Umowy;

               b)
                     nadzoruje i ułatwia wykonanie i stosowanie niniejszej Umowy oraz wspiera jej cele ogólne;

               c)
                     rozważa sposoby dalszego zacieśnienia stosunków inwestycyjnych między Stronami;

               d)
                     bada trudności, które mogą wynikać z wykonania rozdziału trzeciego (Rozstrzyganie sporów) sekcji A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami) i rozważa możliwości wprowadzenia usprawnień do postanowień tego rozdziału, w szczególności w świetle doświadczeń i zmian na innych międzynarodowych forach;

               e)
                     dokonuje ogólnego przeglądu funkcjonowania rozdziału trzeciego (Rozstrzyganie sporów) sekcji A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami), w tym z uwzględnieniem wszelkich kwestii wynikających z działań na rzecz ustanowienia wielostronnego mechanizmu rozstrzygania sporów, o którym mowa w art. 3.12 (Wielostronny mechanizm rozstrzygania sporów);

               f)
                     nie naruszając postanowień rozdziału trzeciego (Rozstrzyganie sporów), poszukuje rozwiązań dla problemów, które mogą powstać w obszarach objętych niniejszą Umową, lub rozstrzygania sporów, które mogą wyniknąć w związku z interpretacją lub stosowaniem niniejszej Umowy; oraz

               g)
                     rozpatruje wszystkie inne sprawy dotyczące obszaru objętego niniejszą Umową.

               4.
                     Komitet może, po uzgodnieniu przez Strony oraz po spełnieniu odpowiednich wymogów i procedur prawnych, podjąć decyzję o:

               a)
                     mianowaniu Członków Trybunału i Członków Trybunału Apelacyjnego zgodnie z art. 3.9 ust. 2 (Trybunał Pierwszej Instancji) i art. 3.10 ust. 2 (Trybunał Apelacyjny), zwiększeniu lub zmniejszeniu liczby Członków zgodnie z art. 3.9 ust. 3 i art. 3.10 ust. 3 oraz o usunięciu Członków z Trybunału lub Trybunału Apelacyjnego na podstawie art. 3.11 ust. 5 (Etyka);

               b)
                     określeniu miesięcznego wynagrodzenia za gotowość do służby Członków Trybunału i Trybunału Apelacyjnego zgodnie z art. 3.9 ust. 12 i art. 3.10 ust. 11 oraz wysokości dziennych wynagrodzeń Członków pełniących służbę w składzie Trybunału Apelacyjnego oraz Prezesów Trybunału i Trybunału Apelacyjnego zgodnie z art. 3.10 ust. 12 i art. 3.9 ust. 13;

               c)
                     przekształceniu wynagrodzenia za gotowość do służby oraz innych wynagrodzeń i wydatków Członków Trybunału i Trybunału Apelacyjnego w stałe wynagrodzenie zgodnie z art. 3.9 ust. 15 i art. 3.10 ust. 13;

               d)
                     określeniu wszelkich niezbędnych przepisów przejściowych zgodnie z art. 3.12 (Wielostronny mechanizm rozstrzygania sporów);

               e)
                     przyjęciu dodatkowych zasad dotyczących opłat na podstawie art. 3.21 ust. 5 (Koszty);

               f)
                     przyjęciu wykładni postanowień niniejszej Umowy, która jest wiążąca dla Stron i wszystkich organów utworzonych na mocy niniejszej Umowy, w tym Trybunału i Trybunału Apelacyjnego, o których mowa w rozdziale trzecim (Rozstrzyganie sporów) sekcja A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami), oraz organów arbitrażowych, o których mowa w rozdziale trzecim (Rozstrzyganie sporów) sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami); oraz

               g)
                     przyjęciu zasad uzupełniających obowiązujące zasady rozstrzygania sporów lub zasad zawartych w załącznikach. Takie zasady są wiążące dla Trybunału i Trybunału Apelacyjnego, o których mowa w rozdziale trzecim (Rozstrzyganie sporów) sekcja A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami), oraz organów arbitrażowych, o których mowa w rozdziale trzecim (Rozstrzyganie sporów) sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami).

               ARTYKUŁ 4.2

               Podejmowanie decyzji

               1.
                     Strony mogą podejmować decyzje w ramach Komitetu w przypadkach przewidzianych w niniejszej Umowie. Podjęte decyzje są wiążące dla Stron, które są zobowiązane do podjęcia środków niezbędnych do wykonania takich decyzji.

               2.
                     Komitet może wydać odpowiednie zalecenia, przypadkach przewidzianych w niniejszej Umowie.

               3.
                     Komitet opracowuje swoje decyzje i zalecenia za zgodą obu Stron.

               ARTYKUŁ 4.3

               Zmiany

               1.
                     Strony mogą uzgodnić wprowadzenie zmian do niniejszej Umowy. Zmiany wchodzą w życie po wymianie przez Strony pisemnych powiadomień poświadczających, że spełniły one swe odpowiednie mające zastosowanie wymogi prawne i zakończyły procedury, jak ustalono w mechanizmie wprowadzania zmian.

               2.
                     Niezależnie od postanowień ust. 1 Strony mogą w ramach Komitetu przyjąć decyzję zmieniającą niniejszą Umowę w przypadkach przewidzianych w niniejszej Umowie.

               ARTYKUŁ 4.4

               Wyłączenie ze względów ostrożności

               1.
                     Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie jest interpretowane jako uniemożliwiające Stronie wprowadzenie lub utrzymywanie racjonalnych środków ze względów ostrożności, takich jak:

               a)
                     ochrona inwestorów, deponentów, ubezpieczonych lub osób, którym przysługuje zobowiązanie powiernicze z tytułu umów z podmiotami świadczącymi usługi finansowe;

               b)
                     zachowanie bezpieczeństwa, stabilności, integralności lub odpowiedzialności finansowej podmiotów świadczących usługi finansowe; lub

               c)
                     zapewnienie integralności i stabilności systemu finansowego Strony.

               2.
                     Środki te nie są bardziej uciążliwe niż to konieczne do osiągnięcia ich celu i nie stanowią środka arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji podmiotów świadczących usługi finansowe pochodzących z terytorium drugiej Strony w porównaniu z własnymi podobnymi podmiotami świadczącymi usługi finansowe; lub nie stanowią ukrytych ograniczeń w handlu usługami.

               3.
                     Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie może być interpretowane jako nakładające na Stronę obowiązek ujawnienia informacji odnoszących się do interesów i rachunków indywidualnych klientów, ani jakiejkolwiek informacji poufnej lub informacji zastrzeżonej będącej w posiadaniu organów publicznych.

               ARTYKUŁ 4.5

               Wyjątki ze względów bezpieczeństwa

               Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie jest interpretowane jako:

               a)
                     wymagające od którejkolwiek ze Stron dostarczenia informacji, których ujawnienie uważa ona za sprzeczne z jej podstawowymi interesami bezpieczeństwa;

               b)
                     uniemożliwiające którejkolwiek ze Stron przeprowadzenie jakiegokolwiek działania uznanego przez nią za niezbędne dla ochrony jej podstawowych interesów bezpieczeństwa:

               (i)
                     odnoszącego się do produkcji lub handlu bronią, amunicją i sprzętem wojskowym oraz do handlu innymi towarami i materiałami oraz do działalności gospodarczych, które są prowadzone bezpośrednio lub pośrednio w celu zaopatrzenia obiektów wojskowych;

               (ii)
                     odnoszącego się do świadczenie usług prowadzonego bezpośrednio lub pośrednio dla celów zaopatrzenia obiektów wojskowych;

               (iii)
                     odnoszącego się do materiałów rozszczepialnych i materiałów do syntezy jądrowej lub materiałów służących do ich uzyskania; lub

               (iv)
                     podjętego w czasie wojny lub w obliczu innego zagrożenia w stosunkach międzynarodowych lub w celu ochrony krytycznej infrastruktury publicznej (odnosi się to do infrastruktury energetycznej, wodnej lub komunikacyjnej zapewniającej podstawowe towary i usługi ogółowi społeczeństwa) przed celowymi próbami jej zniszczenia lub zakłócenia.

               c)
                     uniemożliwiające którejkolwiek ze Stron podejmowanie działań w celu utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.

               ARTYKUŁ 4.6

               Podatki

               1.
                     Niniejsza Umowa ma zastosowanie do środków podatkowych w stopniu niezbędnym do nadania mocy prawnej jej postanowieniom
                  32
               .

               2.
                     Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie ma wpływu na prawa i obowiązki Singapuru lub Unii lub jakiegokolwiek z jej państw członkowskich na mocy jakiejkolwiek umowy podatkowej między Singapurem a Unią lub jakimkolwiek z jej państw członkowskich. W przypadku niezgodności pomiędzy taką umową a niniejszą Umową pierwszeństwo w zakresie dotyczącym niezgodności mają postanowienia takiej umowy. W przypadku umowy podatkowej między Singapurem i Unią lub jednym z jej państw członkowskich właściwe organy na mocy tej umowy ponoszą wyłączną odpowiedzialność za wspólne ustalenie czy istnieje niezgodność między niniejszą Umową a taką umową.

               3.
                     Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie uniemożliwia Stronom wprowadzania lub utrzymywania jakiegokolwiek środka podatkowego stosującego rozróżnienie między podatnikami na podstawie racjonalnych kryteriów, takie jak między podatnikami znajdującymi się w odmiennej sytuacji, w szczególności pod względem ich miejsca zamieszkania lub miejsca, gdzie inwestują swój kapitał
                  33
               .

               4.
                     Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie uniemożliwia wprowadzenia lub stosowania jakiegokolwiek środka mającego na celu zapobieganie unikaniu lub uchylaniu się od płacenia podatków wynikających z dotyczących podatków postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowywania lub innych porozumień podatkowych lub krajowego prawodawstwa podatkowego.

               5.
                     Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie uniemożliwia Singapurowi wprowadzania lub utrzymywania środków podatkowych, które są niezbędne, aby chronić jego nadrzędne interesy porządku publicznego wynikające ze szczególnych ograniczeń związanych z dostępną przestrzenią.

               ARTYKUŁ 4.7

               Szczególny wyjątek

               Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie ma zastosowania do działalności banku centralnego lub organu kształtującego politykę pieniężną bądź innego podmiotu publicznego w wykonywaniu polityki pieniężnej lub odnoszącej się do kursu walutowego.

               ARTYKUŁ 4.8

               Państwowe fundusze majątkowe

               Każda ze Stron zachęca swoje państwowe fundusze majątkowe do przestrzegania powszechnie przyjętych zasad i praktyk - zasad z Santiago.

               ARTYKUŁ 4.9

               Ujawnianie informacji

               1.
                     Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie jest interpretowane jako wymagające od Strony udostępnienia informacji poufnych, których ujawnienie mogłoby utrudnić egzekwowanie prawa lub w inny sposób jest sprzeczne z interesem publicznym lub które mogłoby zaszkodzić uzasadnionym interesom handlowym poszczególnych przedsiębiorstw, państwowych lub prywatnych.

               2.
                     W przypadku gdy Strona przedkłada Komitetowi informacje, które są uważane za poufne zgodnie z jej przepisami ustawowymi i wykonawczymi, druga Strona traktuje te informacje jako poufne, o ile Strona przedkładająca informacje nie postanowi inaczej.

               ARTYKUŁ 4.10

               Wypełnianie zobowiązań

               Strony wprowadzają wszelkie ogólne lub szczególne środki wymagane w celu wypełnienia ich zobowiązań w ramach niniejszego Umowy. Dopilnowują one osiągnięcia celów określonych w niniejszej Umowie.

               ARTYKUŁ 4.11

               Brak bezpośredniego stosowania

               Dla większej przejrzystości, żadne z postanowień niniejszej Umowy nie jest interpretowane jako przyznające prawa lub nakładające obowiązki na osoby, inne niż prawa i obowiązki powstałe między Stronami na podstawie międzynarodowego prawa publicznego.

               ARTYKUŁ 4.12

               Powiązania z innymi umowami

               1.
                     Niniejsza Umowa jest integralną częścią ogólnych stosunków dwustronnych regulowanych umową o partnerstwie i współpracy między UE a Singapurem oraz stanowi część wspólnych ram instytucjonalnych. Jest ona umową szczegółową wprowadzającą w życie postanowienia dotyczące handlu określone w umowie o partnerstwie i współpracy między UE a Singapurem.

               2.
                     Dla większej przejrzystości Strony zgadzają się, że żadne z postanowień niniejszej Umowy nie wymaga od nich działania w sposób niezgodny z ich zobowiązaniami w ramach WTO.

               3.
                     a)
                     Po wejściu w życie niniejszej Umowy, porozumienia między państwami członkowskimi Unii a Singapurem wskazane w załączniku 5 (Umowy, o których mowa w art. 4.12) włącznie z prawami i obowiązkami z nich wynikającymi, zostają rozwiązane i przestają obowiązywać lub zostają zastąpione niniejszą Umową.

               b)
                     W przypadku tymczasowego stosowania niniejszej Umowy zgodnie z art. 4.15 (Wejście w życie) ust. 4, stosowanie postanowień porozumień wymienionych w załączniku 5 (Umowy, o których mowa w art. 4.12) oraz praw i obowiązków z nich wynikających zostaje zawieszone od daty tymczasowego stosowania. Jeżeli tymczasowe stosowanie niniejszej Umowy zostanie zakończone, a niniejsza Umowa nie wejdzie w życie, zawieszenie przestaje obowiązywać, a porozumienia wymienione w załączniku 5 (Umowy, o których mowa w art. 4.12) stają się skuteczne.

               c)
                     Niezależnie od postanowień ust. 3 lit. a) i b) roszczenie może zostać wniesione zgodnie z postanowieniami porozumienia wymienionego w załączniku 5 (Umowy, o których mowa w art. 4.12) w odniesieniu do traktowania przyznanego w okresie obowiązywania wskazanego porozumienia, na mocy zasad i procedur ustanowionych w tym porozumieniu oraz pod warunkiem, że upłynęły nie więcej niż trzy lata od daty zawieszenia porozumienia zgodnie z ust. 3 lit. b) lub - jeżeli porozumienie nie zostało zawieszone zgodnie z ust. 3 lit. b) - od daty wejścia w życie niniejszej Umowy.

               d)
                     Niezależnie od postanowień ust. 3 lit. a) i b), jeżeli tymczasowe stosowanie niniejszej Umowy zostanie zakończone, a niniejsza Umowa nie wejdzie w życie, roszczenie może zostać wniesione zgodnie z rozdziałem trzecim (Rozstrzyganie sporów) sekcja A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami) w odniesieniu do traktowania przyznanego w okresie tymczasowego stosowania niniejszej Umowy, pod warunkiem że upłynęły nie więcej niż trzy lata od daty zakończenia tymczasowego stosowania.

               Do celów niniejszego ustępu definicja „wejścia w życie niniejszej Umowy” wskazana w art. 4.15 (Wejście w życie) ust. 4 lit. d) nie ma zastosowania.

               ARTYKUŁ 4.13

               Terytorialny zakres stosowania

               Niniejsza Umowa ma zastosowanie:

               a)
                     w przypadku Strony UE - do terytoriów, na których stosuje się Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej na warunkach określonych w tych traktatach; oraz

               b)
                     w przypadku Singapuru - do jego terytorium.

               Odniesienia do „terytorium” zawarte w niniejszej Umowie są rozumiane w taki sposób, chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej.

               ARTYKUŁ 4.14

               Załączniki, dodatki, wspólne deklaracje, protokoły i uzgodnienia

               Załączniki, dodatki, wspólne deklaracje, protokoły i uzgodnienia do niniejszej Umowy stanowią jej integralną część.

               ARTYKUŁ 4.15

               Wejście w życie

               1.
                     Strony zatwierdzają niniejszą Umowę zgodnie z własnymi procedurami.

               2.
                     Niniejsza Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca, po którym Strony wymienią pisemne powiadomienia poświadczające, że wypełniły swoje odpowiednie obowiązujące procedury i wymogi prawne dotyczące wejścia w życie niniejszej Umowy. Strony mogą uzgodnić inny termin.

               3.
                     Powiadomienia są przesyłane do Sekretarza Generalnego Rady Unii Europejskiej oraz do Dyrektora Departamentu ds. Ameryki Północnej i Europy w Ministerstwie Handlu i Przemysłu Singapuru lub do organów będących ich następcami.

               4.
                     a)
                     Niniejszą Umowę stosuje się tymczasowo od pierwszego dnia miesiąca następującego po terminie, w którym Unia i Singapur powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu swych odpowiednich procedur niezbędnych do tego celu. Strony mogą wspólnie uzgodnić inny termin.

               b)
                     W przypadku gdy niektórych postanowień niniejszej Umowy nie można stosować tymczasowo, Strona, która nie może ich stosować tymczasowo, powiadamia drugą Stronę o postanowieniach, których nie można stosować tymczasowo.

               Niezależnie od postanowień ust. 4 lit. a), o ile druga Strona dopełniła niezbędnych procedur i nie wyraziła sprzeciwu wobec tymczasowego stosowania w ciągu dziesięciu dni od powiadomienia, że niektórych postanowień nie można stosować tymczasowo, postanowienia niniejszej Umowy, które nie zostały notyfikowane, są tymczasowo stosowane od pierwszego dnia miesiąca następującego po powiadomieniu.

               c)
                     Unia lub Singapur mogą zakończyć tymczasowe stosowanie w drodze pisemnego zawiadomienia drugiej Strony. Zakończenie takie staje się skuteczne w pierwszym dniu drugiego miesiąca następującego po powiadomieniu.

               d)
                     W przypadku gdy niniejszą Umowę lub niektóre jej postanowienia stosuje się tymczasowo, wyrażenie „wejście w życie niniejszej Umowy” należy rozumieć jako datę rozpoczęcia jej tymczasowego stosowania. Komitet może sprawować swoje funkcje podczas tymczasowego stosowania niniejszej Umowy. Wszelkie decyzje przyjęte podczas sprawowania tych funkcji przestaną obowiązywać dopiero jeżeli tymczasowe stosowanie niniejszej Umowy zostanie zakończone, a niniejsza Umowa nie wejdzie w życie.

               ARTYKUŁ 4.16

               Czas obowiązywania

               1.
                     Niniejsza Umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony.

               2.
                     Strona UE lub Singapur mogą pisemnie powiadomić drugą Stronę o swoim zamiarze wypowiedzenia niniejszej Umowy.

               3.
                     Wypowiedzenie niniejszej Umowy staje się skuteczne po upływie sześciu miesięcy od powiadomienia na mocy ust. 2, nie naruszając postanowień art. 4.17 (Wypowiedzenie).

               4.
                     W ciągu 30 dni od dostarczenia powiadomienia na mocy ust. 2, każda ze Stron może wezwać do przeprowadzenia konsultacji dotyczących tego, czy wypowiedzenie jakichkolwiek postanowień niniejszej Umowy powinno nastąpić w późniejszym terminie, niż ustalono w ust. 2. Konsultacje zaczynają się w ciągu 30 dni od dostarczenia Stronie odpowiedniego wniosku.

               ARTYKUŁ 4.17

               Wypowiedzenie

               W sytuacji gdy niniejsza Umowa zostanie wypowiedziana zgodnie z art. 4.16 (Czas obowiązywania), niniejsza Umowa nadal obowiązuje w okresie kolejnych dwudziestu lat od daty wypowiedzenia w odniesieniu do inwestycji objętych niniejszą Umową dokonanych przed wypowiedzeniem niniejszej Umowy. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania w przypadku gdy tymczasowe stosowanie niniejszej Umowy zostanie zakończone, a niniejsza Umowa nie wejdzie w życie.

               ARTYKUŁ 4.18

               Przystąpienie nowych państw członkowskich Unii

               1.
                     Unia powiadamia niezwłocznie Singapur o każdym wniosku w sprawie przystąpienia państwa trzeciego do Unii.

               2.
                     Podczas negocjacji w sprawie przystąpienia między Unią a państwem kandydującym, Unia stara się:

               a)
                     przekazać, na wniosek Singapuru, oraz w możliwym zakresie, wszelkie informacje dotyczące kwestii objętych niniejszą Umową; oraz

               b)
                     uwzględnić wszelkie obawy wyrażone przez Singapur.

               3.
                     Unia powiadamia Singapur, tak szybko jak jest to możliwe, o wynikach negocjacji dotyczących przystąpienia z państwem kandydującym ubiegającym się o przystąpienie do Unii oraz powiadamia Singapur o wejściu w życie przystąpienia do Unii.

               4.
                     Komitet analizuje wpływ takiego przystąpienia na niniejszą Umowę z wystarczającym wyprzedzeniem przed datą przystąpienia i podejmuje decyzję w zakresie wszelkich niezbędnych korekt lub przepisów przejściowych.

               5.
                     Każde nowe państwo członkowskie Unii przystępuje do niniejszej Umowy, przedkładając akt przystąpienia do niniejszej Umowy Sekretarzowi Generalnemu Rady Unii Europejskiej oraz Dyrektorowi Departamentu ds. Ameryki Północnej i Europy w Ministerstwie Handlu i Przemysłu Singapuru lub organom będącym ich następcami.

               ARTYKUŁ 4.19

               Teksty autentyczne

               Niniejszą Umowę sporządzono w dwóch egzemplarzach w językach angielskim, bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim i włoskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny.

                     (1)

                        Dla większej przejrzystości inwestycje „na terytorium drugiej Strony” obejmują inwestycje dokonane w wyłącznej strefie ekonomicznej lub na szelfie kontynentalnym, jak wskazano w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r.

                     (2)

                        „prawa własności intelektualnej” oznaczają:a)
                        wszystkie kategorie własności intelektualnej, które są objęte sekcjami 1–7 części II Porozumienia w sprawie handlowych aspektów własności intelektualnej (TRIPS), znajdującego się w załączniku 1C do Umowy ustanawiającej WTO (zwanego dalej „Porozumieniem TRIPS”), tj.:(i)
                        prawo autorskie i prawa pokrewne;(ii)
                        patenty (które, w przypadku Unii, obejmują prawa wynikające z dodatkowych świadectw ochronnych);(iii)
                        nazwy handlowe;(iv)
                        wzory;(v)
                        wzory masek (topografie) układów scalonych;(vi)
                        oznaczenia geograficzne;(vii)
                        ochronę informacji niejawnych; orazb)
                        prawo do ochrony odmian roślin.

                     (3)

                        Dla większej przejrzystości postanowienie lub wyrok wydane w postępowaniu sądowym lud administracyjnym nie stanowią same w sobie inwestycji.

                     (4)

                        Termin „osoba fizyczna” obejmuje osoby fizyczne stale przebywające na Łotwie, które nie są obywatelami Łotwy lub innego państwa, ale które są uprawnione, na mocy przepisów ustawowych i wykonawczych Łotwy, do otrzymania paszportu dla osób niebędących obywatelami (paszport cudzoziemca).

                     (5)

                        Termin „zarząd” oznacza siedzibę, w której podejmowane są ostateczne decyzje.

                     (6)

                        Strona UE uznaje, że pojęcie „rzeczywistego i trwałego powiązania” z gospodarką państwa członkowskiego Unii, o którym mowa w art. 54 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jest równoważne pojęciu „znaczących operacji gospodarczych”. Odpowiednio, w przypadku osoby prawnej ustanowionej zgodnie z prawem Singapuru i posiadającej jedynie siedzibę lub zarząd na terytorium Singapuru, Strona UE stosuje wobec niej korzyści wynikające z niniejszej Umowy wyłącznie, jeśli ta osoba prawna posiada rzeczywiste i trwałe powiązanie z gospodarką Singapuru.

                     (7)

                        Dla większej przejrzystości Strony uznają, że terminy „traktowanie” lub „środek” obejmują zaniechanie działania.

                     (8)

                        Dla większej przejrzystości niniejszy rozdział nie ma zastosowania do traktowania przez Stronę inwestorów objętych niniejszą Umową oraz inwestycji objętych niniejszą Umową przed wejściem w życie niniejszej Umowy.

                     (9)

                        W przypadku Strony UE, „subsydium” obejmuje „pomoc państwa” zgodnie z definicją zawartą w prawie UE.

                     (10)

                        W przypadku Strony UE, właściwymi organami uprawnionymi do zarządzenia działań, o których mowa w art. 2.2 ust. 4, są Komisja Europejska lub sąd bądź trybunał jednego z państw członkowskich przy stosowaniu prawa UE dotyczącego pomocy państwa.

                     (11)

                        Uznaje się, że środki, które nie są niezgodne ze zobowiązaniami Strony wskazanymi odpowiednio w jej wykazie szczegółowych zobowiązań w załączniku 8-A i 8-B do rozdziału 8 (Usługi, zakładanie przedsiębiorstw i handel elektroniczny) umowy o wolnym handlu między UE i Singapurem, obejmują wszelkie środki dotyczące jakiegokolwiek sektora, który nie został wskazany w odpowiednich wykazach, oraz wszelkie środki, które nie są niezgodne z jakimikolwiek warunkami, ograniczeniami lub zastrzeżeniami, które zostały wskazane w odniesieniu do jakiegokolwiek sektora w odpowiednich wykazach, niezależnie od tego czy dany środek ma wpływ na „założenie przedsiębiorstwa”, jak określono w art. 8.8. (Definicje) lit. d) umowy o wolnym handlu między UE i Singapurem.

                     (12)

                        Do celów ust. 2 lit. c) uznaje się, że czynniki takie jak fakt, iż Strona zapewniła rozsądny okres przejściowy dla wdrożenia środków lub że Strona podjęła próby zaradzenia wpływowi środków na inwestycje objęte niniejszą Umową dokonane przed wejściem w życie tych środków, zostaną uwzględnione przy określaniu, czy środki powodują straty lub szkody wobec inwestycji objętych niniejszą Umową dokonanych przed wejściem w życie tych środków.

                     (13)

                        Wyjątek dotyczący porządku publicznego może być przywołany jedynie w przypadku wystąpienia prawdziwego wystarczająco poważnego zagrożenia dla podstawowych interesów społecznych.

                     (14)

                        Środki mające na celu zapewnienie skutecznego lub sprawiedliwego nakładania lub poboru podatków bezpośrednich obejmują środki podjęte przez Stronę w ramach jej systemu podatkowego, które:a)
                        mają zastosowanie do inwestorów lub inwestycji, niebędących rezydentami, z uwzględnieniem faktu, że obowiązek podatkowy nierezydentów określony jest na podstawie pozycji podlegających opodatkowaniu pochodzących z terytorium Strony lub tam się znajdujących;b)
                        mają zastosowanie do nierezydentów w celu zapewnienia nakładania lub poboru podatków na terytorium Strony;c)
                        mają zastosowanie do nierezydentów lub rezydentów w celu zapobiegania unikaniu zobowiązań podatkowych i uchylaniu się od nich, łącznie ze środkami zgodności;d)
                        mają zastosowanie do inwestycji na lub z terytorium innej Strony w celu zapewnienia nakładania na takich konsumentów lub poboru od nich podatków pochodzących ze źródeł znajdujących się na terytorium Strony;e)
                        dokonują rozróżnienia między inwestorami lub inwestycjami podlegającymi zobowiązaniom podatkowym od pozycji opodatkowanych na poziomie światowym, a innymi inwestorami lub inwestycjami ze względu na różnice w podstawie ich opodatkowania; lubf)
                        określają i przyznają dochody, zyski, korzyści, straty, odliczenia lub kredyty osobom i oddziałom będącym rezydentami, powiązanym osobom lub oddziałom należącym do tej samej osoby w celu zagwarantowania podstawy opodatkowania obowiązującej na terytorium Strony.Terminologia podatkowa lub założenia systemu opisane w lit. f) i w niniejszym przypisie są określane zgodnie z definicjami podatkowymi lub założeniami systemowymi lub definicjami i założeniami systemowymi równorzędnymi, czy też podobnymi przyjętymi zgodnie z przepisami krajowymi Strony wprowadzającej dany środek.

                     (15)

                        Traktowanie, o którym mowa w niniejszym artykule, obejmuje traktowanie inwestorów objętych niniejszą Umową, które bezpośrednio lub pośrednio ma wpływ na funkcjonowanie, prowadzenie, utrzymywanie, sprzedaż inwestycji objętych niniejszą Umową oraz korzystanie z nich lub zarządzanie i inne rozporządzanie tymi inwestycjami, za które odpowiadają inwestorzy objęci niniejszą Umową.

                     (16)

                        Dla większej przejrzystości należy zaznaczyć, że fakt, iż skarga inwestora objętego niniejszą Umową została odrzucona, oddalona lub nie została pozytywnie rozpatrzona, nie stanowi sam w sobie odmowy ochrony prawnej.

                     (17)

                        Dla większej przejrzystości należy zaznaczyć, że oświadczenia mające na celu doprowadzenie do dokonania inwestycji obejmują oświadczenia złożone w celu przekonania inwestora do kontynuowania, nielikwidowania lub podjęcia dodatkowych inwestycji.

                     (18)

                        Dla większej przejrzystości należy zaznaczyć, że niezaspokojenie uzasadnionych oczekiwań opisane w niniejszym ustępie nie stanowi samo w sobie naruszenia ust. 2, i że takie niezaspokojenie uzasadnionych oczekiwań musi wynikać z tych samych wydarzeń lub okoliczności, które stanowią podstawę naruszenia ust. 2.

                     (19)

                        Do celów niniejszego ustępu „pisemne zobowiązanie umowne” oznacza pisemne porozumienie zawarte przez Stronę, działającą we własnym imieniu lub za pośrednictwem podmiotu wskazanego w art. 1.2 (Definicje) ust. 7, z inwestorem lub wobec inwestycji objętych niniejszą Umową, w formie pojedynczego instrumentu lub wielu instrumentów, które to porozumienie powoduje wymianę praw i obowiązków oraz jest wiążące dla obu stron.

                     (20)

                        Do celów niniejszego artykułu uznaje się, że Strona narusza lub utrudnia przestrzeganie zobowiązania poprzez wykonywanie władzy publicznej, jeżeli narusza lub utrudnia przestrzeganie tego zobowiązania poprzez wprowadzanie, utrzymywanie lub niewprowadzanie środków obowiązkowych lub podlegających wykonaniu na mocy prawa krajowego.

                     (21)

                        Dla większej przejrzystości należy zaznaczyć, że postanowienia niniejszego artykułu są interpretowane zgodnie z załącznikami 1 do 3.

                     (22)

                        Stosowanie środków ochronnych można rozszerzyć poprzez ich formalne ponowne wprowadzenie w przypadku dalszego występowania wyjątkowych okoliczności i po poinformowaniu drugiej Strony o wdrożeniu proponowanego formalnego ponownego wprowadzenia.

                     (23)

                        Strony zgadzają się co do tego, że „traktowanie” może obejmować zaniechanie działania.

                     (24)

                        Aby uniknąć wątpliwości należy zaznaczyć, że ust. 2 lit. b) odzwierciedla uzgodnienie Stron dotyczące traktowania lokalnie utworzonego przedsiębiorstwa jako obywatela drugiej Umawiającej się Strony do celów art. 25 ust. 2 lit. b) Konwencji w sprawie rozstrzygania sporów inwestycyjnych między państwami a obywatelami innych państw z dnia 18 marca 1965 r.

                     (25)

                        Osoba prawna:a)
                        znajduje się w posiadaniu osób fizycznych lub prawnych drugiej Strony, jeśli ponad 50 % udziałów w jej kapitale jest w posiadaniu osób fizycznych lub prawnych pochodzących z drugiej Strony;b)
                        znajduje się pod kontrolą osób fizycznych lub prawnych drugiej Strony, jeżeli osoby fizyczne lub prawne mają uprawnienia do powołania większości zarządu albo mogą w inny uprawniony sposób kierować jej działaniami;

                     (26)

                        Dla większej przejrzystości:a)
                        zasady odpowiednich mechanizmów rozstrzygania sporów mają zastosowanie z zastrzeżeniem szczegółowych zasad ustanowionych w niniejszej sekcji oraz są uzupełniane decyzjami przyjętymi na podstawie art. 4.1 (Komitet) ust. 4 lit. g); orazb)
                        skargi, w przypadku których reprezentant przedkłada skargę w imieniu grupy składającej się z nieokreślonej liczby nieznanych skarżących oraz zamierza przeprowadzić postępowanie, reprezentując interesy takich skarżących oraz podejmując wszystkie decyzje dotyczące skargi w ich imieniu, nie są dopuszczalne.

                     (27)

                        Do celów lit. a) i b), pojęcie „państwa” obejmuje również Unię, jeżeli Unia przystąpi do konwencji ICSID.

                     (28)

                        Dla większej pewności należy zaznaczyć, że sam fakt otrzymywania przez osobę dochodów z sektora instytucji rządowych lub bycia wcześniej zatrudnionym przez administrację rządową lub posiadania związku rodzinnego z osobą, która uzyskuje dochody z sektora instytucji rządowych, nie sprawia, że dana osoba nie spełnia wymaganych warunków.

                     (29)

                        Dla większej pewności, prawo krajowe Stron nie stanowi części obowiązującego prawa. Jeżeli Trybunał ma obowiązek określenia faktycznego znaczenia przepisu prawa krajowego jednej ze Stron, postępuje zgodnie z dominującą wykładnią tego przepisu dokonaną przez sądy lub organy tej Strony, a jakakolwiek interpretacja prawa krajowego dokonana przez Trybunał nie jest wiążąca dla sądów lub organów którejkolwiek ze Stron. Trybunał nie jest właściwy do określania zgodności z prawem środka, który rzekomo narusza postanowienia niniejszej Umowy, na podstawie prawa krajowego Strony sporu.

                     (30)

                        Dla większej przejrzystości, orzeczenie jest wydawane na podstawie wniosku skarżącego i po rozpatrzeniu wszystkich uwag stron sporu.

                     (31)

                        Dla większej pewności należy zaznaczyć, że nie wyklucza to wnioskowania przez stronę sporu do Trybunału o rewizję, skorygowanie lub interpretację orzeczenia, na przykład zgodnie z art. 50 i 51 konwencji ICSID lub art. 37 i 38 regulaminu arbitrażowego UNCITRAL lub równoważnymi przepisami innych zasad mającymi zastosowanie do przedmiotowych postępowań.

                     (32)

                        Termin „postanowienia niniejszej Umowy” oznacza postanowienia, które przyznają: a) traktowanie niedyskryminacyjne inwestorom w sposób i w zakresie przewidzianym w art. 2.3 (Traktowanie narodowe); oraz b) ochronę inwestorom i ich inwestycjom przed wywłaszczeniem w sposób i w zakresie przewidzianym w art. 2.6 (Wywłaszczenie).

                     (33)

                        Dla większej przejrzystości należy zaznaczyć, że Strony wspólnie uznają, że żadne z postanowień niniejszej Umowy nie uniemożliwia wprowadzenia jakiegokolwiek środka podatkowego mającego na celu opiekę społeczną, zdrowie publiczne lub inne cele społeczne albo stabilność makroekonomiczną lub korzyści podatkowe związane z miejscem rejestracji przedsiębiorstwa, a nie z obywatelstwem osoby będącej właścicielem przedsiębiorstwa. Środki podatkowe mające na celu stabilność makroekonomiczną są środkami wprowadzanymi w reakcji na zmiany i trendy gospodarki krajowej oraz mają na celu zaradzenie lub zapobieganie zaburzeniom równowagi systemowej, które poważnie zagrażają stabilności gospodarki krajowej.

    ---documentbreak--- NA ---documentbreak---

               KOMISJA EUROPEJSKA
            Bruksela, dnia 18.4.2018
            COM(2018) 194 final
            ZAŁĄCZNIK
            do
            wniosku dotyczącego decyzji Rady
            w sprawie zawarcia Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony

               ZAŁĄCZNIK 1

               WYWŁASZCZENIE

               Strony potwierdzają, iż wspólnie uznają, że:

               1.
                     Artykuł 2.6 (Wywłaszczenie) dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą z nich jest wywłaszczenie bezpośrednie, które ma miejsce, gdy inwestycja objęta niniejszą Umową zostaje znacjonalizowana lub w inny sposób bezpośrednio wywłaszczona przez formalne przeniesienie tytułu lub bezwarunkowe zajęcie. Druga sytuacja to wywłaszczenie pośrednie, które ma miejsce, gdy środek lub szereg środków wprowadzony przez Stronę ma skutek równoważny z wywłaszczeniem bezpośrednim w tym sensie, że zasadniczo dochodzi do istotnego pozbawienia inwestora objętego niniejszą Umową podstawowych atrybutów prawa własności do inwestycji objętej niniejszą Umową, w tym praw do użytkowania tej inwestycji, korzystania z niej i rozporządzania nią, bez formalnego przeniesienia tytułu lub bezwarunkowego zajęcia.

               2.
                     Aby określić, czy w konkretnej sytuacji środek lub szereg środków wprowadzony przez Stronę stanowi wywłaszczenie pośrednie, należy przeprowadzić indywidualne i oparte na faktach dochodzenie, obejmujące między innymi następujące kwestie:

               a)
                     skutki gospodarcze środka lub szeregu środków oraz czas ich trwania; jednakże sam fakt, że środek lub szereg środków wprowadzony przez Stronę ma niekorzystny wpływ na wartość gospodarczą inwestycji, nie oznacza, że miało miejsce wywłaszczenie pośrednie;

               b)
                     zakres, w jakim dany środek lub szereg środków zakłóca możliwość użytkowania własności, korzystania z niej i rozporządzania nią; oraz

               c)
                     charakter środka lub szeregu środków, w szczególności jego przedmiot, kontekst i cel.

               Dla większej pewności wprowadzony przez Stronę środek niedyskryminacyjny lub szereg środków niedyskryminacyjnych, który opracowano i zastosowano, aby chronić uzasadnione cele polityki publicznej takie jak zdrowie publiczne, bezpieczeństwo lub środowisko naturalne, nie stanowi wywłaszczenia pośredniego – z wyjątkiem rzadkich przypadków, w których wpływ środka lub szeregu środków jest w świetle jego celów tak znaczny, iż wydaje się być przesadny.

               ________________

               ZAŁĄCZNIK 2

               WYWŁASZCZENIE GRUNTU

               1.
                     Niezależnie od postanowień art. 2.6 (Wywłaszczenie), jeżeli stroną wywłaszczającą jest Singapur, wszelkie środki wywłaszczające związane z gruntem, zgodne z singapurską ustawą w sprawie nabycia gruntów – Land Acquisition Act – (dział 152)
                  1
               , wprowadza się po wypłaceniu rekompensaty odpowiadającej wartości rynkowej zgodnie z wyżej wymienioną ustawą.

               2.
                     Do celów niniejszej Umowy wszelkie środki wywłaszczające na mocy singapurskiej ustawy w sprawie nabycia gruntów – Land Acquisition Act – (dział 152) powinny służyć celowi publicznemu lub wynikać z celu publicznego.

               ________________

               ZAŁĄCZNIK 3

               WYWŁASZCZANIE I PRAWA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ

               Dla większej pewności cofnięcie, ograniczenie lub utworzenie praw własności intelektualnej w zakresie, w jakim dany środek jest spójny z porozumieniem TRIPS i rozdziałem dziesiątym (Własność intelektualna) umowy o wolnym handlu między UE i Singapurem, nie stanowi wywłaszczenia. Stwierdzenie, że dany środek jest niespójny z porozumieniem TRIPS i rozdziałem dziesiątym (Własność intelektualna) umowy o wolnym handlu między UE i Singapurem, nie oznacza ponadto, iż doszło do wywłaszczenia.

               ________________

               ZAŁĄCZNIK 4

               DŁUG PUBLICZNY

               1.
                     Nie można wnosić żadnych roszczeń w sprawie naruszenia przez restrukturyzację długu Strony zobowiązania określonego w rozdziale drugim (Ochrona inwestycji), a jeśli już takie roszczenie zostało wniesione, nie jest możliwe jego rozpatrzenie zgodnie z rozdziałem trzecim (Rozstrzyganie sporów) sekcja A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami), w przypadku gdy restrukturyzacja stanowi negocjowaną restrukturyzację w momencie wnoszenia roszczenia lub staje się negocjowaną restrukturyzacją po takim wniesieniu, z wyjątkiem roszczeń w sprawie naruszenia przez restrukturyzację art. 2.3 (Traktowanie narodowe)
                  2
               .

               2.
                     Niezależnie od postanowień art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału) zgodnie z rozdziałem trzecim (Rozstrzyganie sporów) sekcja A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami), z zastrzeżeniem ust. 1 niniejszego załącznika, inwestor nie może wnosić roszczenia na podstawie rozdziału trzeciego (Rozstrzyganie sporów) sekcja A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami), w sprawie naruszenia zobowiązania przez restrukturyzację długu Strony na podstawie rozdziału drugiego (Ochrona inwestycji) poza art. 2.3 (Traktowanie narodowe), chyba że upłynęło 270 dni od daty złożenia przez skarżącego pisemnego wniosku o konsultacje na podstawie art. 3.3 (Konsultacje) zgodnie z rozdziałem trzecim (Rozstrzyganie sporów) sekcja A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami).

               3.
                     Do celów niniejszego załącznika:

               „negocjowana restrukturyzacja” oznacza restrukturyzację lub odroczenia spłaty długu Strony, które następują poprzez (i) modyfikację lub zmianę instrumentów dłużnych, jak przewidziano w ich warunkach, włącznie z przepisami je regulującymi, lub (ii) wymianę instrumentów dłużnych lub podobny proces, w ramach którego posiadacze przynajmniej 75 % łącznej kwoty głównej długu pozostającego do spłaty, który podlega restrukturyzacji, zgodzili się na taką wymianę długu lub inny proces.

               „prawo właściwe” dla instrumentu dłużnego oznacza ramy prawne i regulacyjne danej jurysdykcji mające zastosowanie do takiego instrumentu dłużnego.

               4.
                     Dla większej pewności, „dług Strony” obejmuje, w przypadku Unii Europejskiej, zadłużenie rządu państwa członkowskiego lub samorządu w państwie członkowskim na szczeblu centralnym, regionalnym lub lokalnym.

               ________________

               ZAŁĄCZNIK 5

               UMOWY, O KTÓRYCH MOWA W ART. 4.12

               Umowy pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej i Singapurem:

               1.
                     Umowa między Rządem Republiki Singapuru i Rządem Republiki Bułgarii w sprawie wzajemnego wspierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Singapurze dnia 15 września 2003 r.

               2.
                     Umowa między Rządem Republiki Singapuru i Belgijsko-Luksemburską Unią Ekonomiczną w sprawie wspierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Brukseli dnia 17 listopada 1978 r.

               3.
                     Umowa między Rządem Republiki Singapuru i Rządem Republiki Czeskiej w sprawie wspierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Singapurze dnia 8 kwietnia 1995 r.

               4.
                     Traktat między Republiką Federalną Niemiec i Republiką Singapuru w sprawie wspierania i wzajemnej ochrony inwestycji, sporządzony w Singapurze dnia 3 października 1973 r.

               5.
                     Umowa między Rządem Republiki Singapuru i Rządem Republiki Francuskiej w sprawie wspierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Paryżu dnia 8 września 1975 r.

               6.
                     Umowa między Rządem Republiki Singapuru i Rządem Republiki Łotewskiej w sprawie wspierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Singapurze dnia 7 lipca 1998 r.

               7.
                     Umowa między Republiką Singapuru i Republiką Węgierską w sprawie wspierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Singapurze dnia 17 kwietnia 1997 r.

               8.
                     Umowa w sprawie współpracy gospodarczej między Rządem Królestwa Niderlandów i Rządem Republiki Singapuru, sporządzona w Singapurze dnia 16 maja 1972 r.

               9.
                     Umowa między Rządem Republiki Singapuru i Rządem Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie wspierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Warszawie dnia 3 czerwca 1993 r.

               10.
                     Umowa między Rządem Republiki Singapuru i Rządem Republiki Słowenii w sprawie wzajemnego wspierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Singapurze dnia 25 stycznia 1999 r.

               11.
                     Umowa między Republiką Singapuru i Republiką Słowacką w sprawie wspierania i wzajemnej ochrony inwestycji, sporządzona w Singapurze dnia 13 października 2006 r. oraz

               12.
                     Umowa między Rządem Republiki Singapuru i Rządem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie wspierania i ochrony inwestycji, sporządzona w Singapurze dnia 22 lipca 1975 r.

               ________________

               ZAŁĄCZNIK 6

               MECHANIZM MEDIACJI
                  STOSOWANY W PRZYPADKU SPORÓW MIĘDZY INWESTORAMI A STRONAMI

               ARTYKUŁ 1

               Cel

               Celem niniejszego mechanizmu mediacji jest ułatwienie znalezienia wspólnie uzgodnionego rozwiązania w drodze kompleksowej i szybkiej procedury przy pomocy mediatora.

               SEKCJA A

               PROCEDURA W RAMACH MECHANIZMU MEDIACJI

               ARTYKUŁ 2

               Wszczęcie procedury

               1.
                     Strona sporu może w każdym momencie zwrócić się o rozpoczęcie procedury mediacji. Taki wniosek składa się na ręce drugiej strony w formie pisemnej.

               2.
                     Strona, do której taki wniosek jest skierowany, przychylnie go rozważa i udziela odpowiedzi poprzez przyjęcie lub odrzucenie wniosku na piśmie w ciągu dziesięciu dni od jego otrzymania.

               3.
                     Jeżeli wniosek dotyczy traktowania przez instytucję, organ lub jednostkę organizacyjną Unii lub przez państwo członkowskie Unii, a pozwany nie został określony zgodnie z art. 3.5 ust. 2 (Zawiadomienie o zamiarze), wniosek kieruje się do Unii. Jeżeli Unia przyjmuje ten wniosek, w odpowiedzi należy określić, czy stroną procedury mediacji będzie Unia czy też dane państwo członkowskie
                  3
               .

               ARTYKUŁ 3

               Wybór mediatora

               1.
                     Strony sporu dążą do poczynienia uzgodnień dotyczących mediatora nie później niż piętnaście dni po otrzymaniu odpowiedzi na wniosek, o której mowa w art. 2 ust. 2 (Wszczęcie procedury) niniejszego załącznika. Tego rodzaju uzgodnienia mogą objąć wyznaczenie mediatora spośród Członków Trybunału ustanowionego zgodnie z art. 3.9 (Trybunał Pierwszej Instancji).

               2.
                     Jeżeli strony sporu nie mogą osiągnąć porozumienia w sprawie wyboru mediatora zgodnie z ust. 1, jedna ze stron sporu może zwrócić się do prezesa Trybunału o wyznaczenie mediatora w drodze losowania spośród Członków Trybunału ustanowionego zgodnie z art. 3.9 (Trybunał Pierwszej Instancji). Prezes Trybunału wyznacza mediatora w ciągu dziesięciu dni roboczych od złożenia wniosku przez jedną ze stron sporu.

               3.
                     Mediator nie jest obywatelem żadnej ze Stron, o ile strony sporu nie postanowią inaczej.

               4.
                     Mediator w bezstronny i przejrzysty sposób pomaga stronom sporu w osiągnięciu jasności w odniesieniu do środka i jego możliwych negatywnych skutków dla inwestycji oraz w opracowaniu wspólnie uzgodnionego rozwiązania.

               ARTYKUŁ 4

               Zasady dotyczące procedury mediacji

               1.
                     W ciągu dziesięciu dni od dnia wyznaczenia mediatora strona sporu, która wszczęła procedurę mediacji, przedstawia mediatorowi i drugiej stronie sporu w formie pisemnej szczegółowy opis problemu, a zwłaszcza opis stosowania spornego środka i jego negatywnych skutków dla inwestycji. W ciągu dwudziestu dni od dnia dostarczenia takiego opisu druga strona sporu może w formie pisemnej przedstawić swoje odnośne komentarze. W opisie lub w komentarzach każda ze stron sporu może zawrzeć wszelkie informacje, które uzna za istotne.

               2.
                     Mediator może podjąć decyzję w sprawie najwłaściwszego sposobu osiągnięcia jasności w odniesieniu do środka i jego możliwych negatywnych skutków dla inwestycji. Mediator może w szczególności organizować spotkania między stronami sporu, konsultować się ze stronami sporu wspólnie lub indywidualnie, zwrócić się o pomoc do odpowiednich ekspertów i zainteresowanych stron lub konsultować się z nimi oraz zapewnić dodatkowe wsparcie, o które wystąpią strony sporu. Zanim jednak mediator zwróci się o pomoc do odpowiednich ekspertów i zainteresowanych stron lub skonsultuje się z nimi, przeprowadza konsultacje ze stronami sporu.

               3.
                     Mediator może zaoferować doradztwo i zaproponować rozwiązanie do rozważenia przez strony sporu, które mogą zaakceptować lub odrzucić proponowane rozwiązanie lub porozumieć się co do innego rozwiązania. Mediator nie doradza jednak i nie przedstawia uwag w sprawie zgodności spornego środka z rozdziałem drugim (Ochrona inwestycji).

               4.
                     Procedurę przeprowadza się na terytorium strony sporu, do której skierowany był wniosek, lub w innym wspólnie uzgodnionym miejscu lub w każdy inny wspólnie uzgodniony sposób.

               5.
                     Strony sporu dokładają starań, by osiągnąć wspólnie uzgodnione rozwiązanie w ciągu sześćdziesięciu dni od daty wyznaczenia mediatora. Do czasu osiągnięcia ostatecznego porozumienia strony sporu mogą rozważyć ewentualne rozwiązania tymczasowe.

               6.
                     Wspólnie uzgodnione rozwiązania są udostępniane publicznie. Wersja dostępna publicznie może jednak nie zawierać informacji uznanych za poufne przez jedną ze stron sporu.

               7.
                     Procedura zostaje zakończona:

               a)
                     poprzez przyjęcie przez strony sporu wspólnie uzgodnionego rozwiązania, w dniu jego przyjęcia;

               b)
                     za obopólną zgodą stron sporu na jakimkolwiek etapie procedury, z dniem zawarcia takiego porozumienia;

               c)
                     poprzez wydanie przez mediatora po konsultacji ze stronami sporu pisemnego oświadczenia stwierdzającego, że dalsze próby mediacji byłyby bezskuteczne, w dniu wydania takiego oświadczenia;

               d)
                     poprzez wydanie przez stronę sporu pisemnego oświadczenia po przeanalizowaniu wspólnie uzgodnionych rozwiązań w ramach procedury mediacji oraz po rozważeniu przez mediatora wszelkich opinii doradczych i proponowanych rozwiązań, w dniu wydania takiego oświadczenia.

               SEKCJA B

               WDROŻENIE

               ARTYKUŁ 5

               Wdrożenie wspólnie uzgodnionego rozwiązania

               1.
                     Jeżeli strony sporu uzgodniły rozwiązanie, każda ze stron sporu podejmuje wszelkie środki niezbędne do wdrożenia takiego wspólnie uzgodnionego rozwiązania w uzgodnionym terminie.

               2.
                     Wdrażająca strona sporu informuje drugą stronę sporu w formie pisemnej o wszelkich krokach lub środkach podjętych w celu wdrożenia wspólnie uzgodnionego rozwiązania.

               3.
                     Na wniosek stron sporu mediator przedstawia im w formie pisemnej projekt sprawozdania merytorycznego zawierającego krótki opis:

               a)
                     środka stanowiącego przedmiot procedur;

               b)
                     przeprowadzonych procedur; oraz

               c)
                     wszelkich wspólnie uzgodnionych rozwiązań stanowiących ostateczny rezultat tych procedur, w tym potencjalnych rozwiązań tymczasowych.

               Mediator daje stronom sporu piętnaście dni roboczych na przygotowanie uwag do projektu sprawozdania. Po rozpatrzeniu uwag przedstawionych przez strony sporu w wyznaczonym terminie mediator przekazuje stronom sporu w formie pisemnej w ciągu piętnastu dni roboczych ostateczne sprawozdanie merytoryczne. Sprawozdanie merytoryczne nie zawiera interpretacji postanowień niniejszej Umowy.

               SEKCJA C

               POSTANOWIENIA OGÓLNE

               ARTYKUŁ 6

               Związek z kwestią rozstrzygania sporów

               1.
                     Celem procedury mediacji nie jest stanowienie podstawy procedur rozstrzygania sporów zgodnie z niniejszą Umową lub inną umową. W ramach takich procedur rozstrzygania sporów następujące kwestie nie są brane pod uwagę przez organ rozstrzygający, trybunał lub panel, ani przedstawiane jako dowód lub brane za podstawę przez stronę sporu:

               a)
                     stanowiska zajęte przez drugą stronę sporu w czasie procedury mediacji;

               b)
                     fakt, że druga strona sporu wykazała gotowość do akceptacji rozwiązania w stosunku do środka objętego mediacją; lub

               c)
                     rady udzielone lub propozycje złożone przez mediatora.

               2.
                     Mechanizm mediacji pozostaje bez uszczerbku dla stanowisk prawnych Stron i stron sporu dotyczących rozdziału trzeciego (Rozstrzyganie sporów) Sekcja A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami) lub Sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami).

               3.
                     Nie naruszając postanowień art. 4 ust. 6 niniejszego załącznika (Zasady dotyczące procedury mediacji) i o ile strony sporu nie postanowią inaczej, wszystkie etapy procedury, w tym doradztwo lub zaproponowane rozwiązanie, są poufne. Każda strona sporu może jednak podać do wiadomości publicznej informację o podjęciu mediacji.

               ARTYKUŁ 7

               Terminy

               Każdy termin, o którym mowa w niniejszym załączniku, można zmienić za obopólnym porozumieniem stron sporu.

               ARTYKUŁ 8

               Koszty

               1.
                     Każda ze stron sporu ponosi własne wydatki wynikające z udziału w procedurze mediacji.

               2.
                     Strony sporu dzielą między siebie na równych zasadach wydatki wynikające z kwestii organizacyjnych, w tym koszty wynagrodzenia i wydatki mediatora. Zasady dotyczące honorariów i kosztów mediatorów są zgodne z zasadami określonymi zgodnie z rozporządzeniem 14 pkt 1 przepisów administracyjnych i finansowych konwencji ICSID obowiązującymi w dniu wszczęcia mediacji.

               ________________

               ZAŁĄCZNIK 7

               KODEKS POSTĘPOWANIA CZŁONKÓW TRYBUNAŁU,
                  TRYBUNAŁU APELACYJNEGO I MEDIATORÓW

               Definicje

               1.
                     W niniejszym kodeksie postępowania:

               „Członek” oznacza członka Trybunału lub członka Trybunału Apelacyjnego ustanowionego zgodnie z rozdziałem trzecim (Rozstrzyganie sporów) Sekcja A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami);

               „mediator” oznacza osobę prowadzącą mediację zgodnie z rozdziałem trzecim (Rozstrzyganie sporów) Sekcja A (Rozstrzyganie sporów między inwestorami a Stronami);

               „kandydat” oznacza osobę, którą bierze się pod uwagę przy wyborze Członka;

               „asystent” oznacza osobę, która zgodnie z zasadami powołania Członka prowadzi badania lub pomaga temu Członkowi;

               „pracownicy”, w odniesieniu do Członka, oznaczają osoby, którymi kieruje i które kontroluje Członek, inne niż asystenci.

               Odpowiedzialność procesowa

               2.
                     Każdy kandydat i Członek unika niewłaściwych zachowań lub ich znamion, jest osobą niezależną i bezstronną, unika bezpośrednich lub pośrednich konfliktów interesów i przestrzega wysokich standardów postępowania, aby zachować rzetelność i niezależność mechanizmu rozstrzygania sporów. Członkowie nie przyjmują poleceń jakiejkolwiek organizacji lub rządu w odniesieniu do kwestii rozstrzyganych przed Trybunałem lub Trybunałem Apelacyjnym. Byli Członkowie muszą przestrzegać zobowiązań wynikających z pkt 15 do 21 niniejszego kodeksu postępowania.

               Obowiązek ujawnienia informacji

               3.
                     Przed wyborem na Członka kandydat ujawnia Stronom wszelkie przeszłe lub bieżące interesy, związki lub kwestie, które mogą mieć wpływ na jego niezależność lub bezstronność, lub które w normalnych okolicznościach mogą wywoływać wrażenie niewłaściwego zachowania lub stronniczości. W tym celu kandydat podejmuje wszelkie stosowne wysiłki, aby rozpoznać takie interesy, związki i kwestie.

               4.
                     Członek informuje o kwestiach dotyczących faktycznego lub potencjalnego naruszenia niniejszego kodeksu postępowania strony sporu i Stronę niebędącą stroną sporu.

               5.
                     Członkowie przez cały czas nadal podejmują wszelkie stosowne wysiłki, aby rozpoznać wszystkie interesy, związki lub kwestie opisane w pkt 3 niniejszego kodeksu postępowania oraz je ujawniają. Obowiązek ich ujawnienia ma charakter ciągły, co oznacza, że Członek ma ujawniać wszelkie interesy, związki lub kwestie, które mogą wyniknąć na dowolnym etapie postępowania, tak szybko jak jest to możliwe po rozpoznaniu przez Członka. Członek ujawnia takie interesy, związki lub kwestie, przekazując na piśmie informację o ich istnieniu do rozpatrzenia stronom sporu i Stronie niebędącej stroną sporu.

               Obowiązki Członków

               6.
                     Członek w trakcie całego postępowania wykonuje należące do niego obowiązki w sposób dokładny i sprawny, przestrzegając przy tym zasad uczciwości i staranności.

               7.
                     Członek rozważa jedynie kwestie poruszane w trakcie postępowania i konieczne dla wydania decyzji i nie zleca wykonania tego obowiązku innej osobie.

               8.
                     Członek podejmuje wszystkie właściwe kroki w celu zapewnienia, aby jego asystenci i pracownicy znali pkt 2, 3, 4, 5, 19, 20 i 21 niniejszego kodeksu postępowania oraz ich przestrzegali.

               9.
                     Członek nie bierze udziału w kontaktach ex parte dotyczących postępowania.

               Niezależność i bezstronność Członków

               10.
                     Członek musi być niezależny i bezstronny oraz unikać stwarzania wrażenia stronniczości lub niewłaściwego zachowania; nie działa pod wpływem własnych interesów, nacisków z zewnątrz, względów politycznych, żądań społecznych, lojalności w stosunku do jednej ze stron poru lub Strony niebędącej stroną sporu lub z obawy przed krytyką.

               11.
                     Członek nie podejmuje w sposób bezpośredni lub pośredni jakichkolwiek zobowiązań ani nie przyjmuje korzyści mogących w jakikolwiek sposób zakłócić właściwe wykonywanie jego obowiązków lub stworzyć wrażenie zakłócenia ich właściwego wykonywania.

               12.
                     Członek nie może wykorzystywać swojego stanowiska w Trybunale do realizacji jakichkolwiek osobistych lub prywatnych interesów i musi unikać postępowania, które może sprawiać wrażenie, że inni mogą wywierać na niego wpływ ze względu na swoją szczególną sytuację.

               13.
                     Członek nie może pozwolić na to, aby związki lub zobowiązania finansowe, handlowe, zawodowe, rodzinne lub społeczne miały wpływ na jego postępowanie lub sądy.

               14.
                     Członek jest zobowiązany unikać nawiązywania kontaktów lub uzyskiwania korzyści finansowych, które mogą mieć wpływ na jego bezstronność lub mogą stwarzać wrażenie niewłaściwego zachowania lub stronniczości.

               Zobowiązania byłych Członków

               15.
                     Wszyscy byli Członkowie muszą unikać działań mogących stwarzać wrażenie, że wykonując swoje obowiązki, byli stronniczy lub odnosili jakiekolwiek korzyści z decyzji lub orzeczenia Trybunału lub Trybunału Apelacyjnego.

               16.
                     Nie naruszając postanowień art. 3.9 ust. 5 (Trybunał Pierwszej Instancji) i art. 3.10 ust. 4 (Trybunał Apelacyjny), Członkowie zobowiązują się, że po zakończeniu swoich kadencji nie będą angażować się w jakikolwiek sposób:

               a)
                     w spory dotyczące inwestycji, które toczyły się przed Trybunałem lub przed Trybunałem Apelacyjnym przed upływem ich kadencji;

               b)
                     w spory dotyczące inwestycji w sposób bezpośredni i wyraźny związane ze sporami, w tym spory zakończone, którymi zajmowali się jako Członkowie Trybunału lub Trybunału Apelacyjnego.

               17.
                     Członkowie zobowiązują się, że przez okres trzech lat po zakończeniu swoich kadencji nie będą działać jako przedstawiciele jednej ze stron sporu w zakresie sporów dotyczących inwestycji przed Trybunałem lub przed Trybunałem Apelacyjnym.

               18.
                     Jeżeli prezes Trybunału lub Trybunału Apelacyjnego zostaje poinformowany lub w inny sposób wchodzi w posiadanie informacji, że odpowiednio były Członek Trybunału lub Trybunału Apelacyjnego, rzekomo naruszył zobowiązania określone w ust. 15 – 17, analizuje sprawę i zapewnia byłemu Członkowi możliwość złożenia wyjaśnień. Jeżeli po weryfikacji stwierdza on, że domniemane naruszenie zostało potwierdzone, informuje o tym:

               a)
                     organizację zawodową lub inną taką instytucję, z którą związany jest były Członek;

               b)
                     Strony, oraz

               c)
                     prezesa innego właściwego trybunału ds. inwestycji lub trybunału apelacyjnego.

               Prezes Trybunału lub Trybunału Apelacyjnego podaje do publicznej wiadomości swoje ustalenia na podstawie niniejszego ustępu.

               Poufność

               19.
                     Żaden Członek lub były Członek w żadnym momencie nie ujawnia ani nie wykorzystuje jakichkolwiek niedostępnych publicznie informacji dotyczących postępowania lub uzyskanych w trakcie postępowania, z wyjątkiem ujawnienia lub wykorzystania do celów tego postępowania, a w szczególności nie ujawnia ani nie wykorzystuje takich informacji dla uzyskania osobistych korzyści lub korzyści dla innych lub aby wpłynąć na interesy innych.

               20.
                     Członek nie ujawnia decyzji lub orzeczenia, ani ich części przed ich opublikowaniem zgodnie z załącznikiem 8.

               21.
                     Członek lub były Członek w żadnym momencie nie ujawnia treści obrad Trybunału ani Trybunału Apelacyjnego ani poglądów innego Członka dotyczących tych obrad.

               Wydatki

               22.
                     Każdy Członek rejestruje czas poświęcony na postępowanie i poniesione wydatki oraz sporządza końcowe rozliczenie tego czasu i wydatków.

               Mediatorzy

               23.
                     Zasady opisane w niniejszym kodeksie postępowania jako mające zastosowanie do Członków lub byłych Członków stosuje się odpowiednio do mediatorów.

               Komitet doradczy

               24.
                     Prezes Trybunału i prezes Trybunału Apelacyjnego wspierani są przez komitet doradczy, w skład którego wchodzą, odpowiednio, zastępca prezesa i najstarszy Członek Trybunału i Trybunału Apelacyjnego, tak by zapewnić właściwe stosowanie niniejszego kodeksu postępowania, art. 3.11 (Etyka) oraz w celu wykonania wszelkich innych zadań, jeśli tak przewidziano.

               ________________

               ZAŁĄCZNIK 8

               ZASADY PUBLICZNEGO DOSTĘPU DO DOKUMENTÓW,
                  PRZESŁUCHAŃ ORAZ MOŻLIWOŚCI
                  SKŁADANIA OŚWIADCZEŃ PRZEZ OSOBY TRZECIE

               ARTYKUŁ 1

               1.
                     Z zastrzeżeniem artykułów 2 i 4 niniejszego załącznika pozwany, po otrzymaniu następujących dokumentów, bezzwłocznie przekazuje je Stronie niebędącej stroną sporu oraz do repozytorium, o którym mowa w art. 5 niniejszego załącznika; Strona niebędąca stroną sporu i repozytorium podają te dokumenty do wiadomości publicznej:

               a)
                     wniosek o konsultacje, o którym mowa w art. 3.3 ust. 1 (Konsultacje);

               b)
                     zawiadomienie o zamiarze, o którym mowa w art. 3.5 ust. 1 (Zawiadomienie o zamiarze);

               c)
                     ustalenie, kto jest pozwanym, o czym mowa w art. 3.5 ust. 2 (Zawiadomienie o zamiarze);

               d)
                     przedłożenie skargi, o której mowa w art. 3.6 (Przedkładanie skargi do Trybunału);

               e)
                     pisma procesowe, wnioski i noty przedłożone Trybunałowi przez stronę sporu, ekspertyzy oraz wszelkie oświadczenia pisemne złożone zgodnie z art. 3.17 (Strona Umowy niebędąca stroną sporu) oraz art. 3 niniejszego załącznika;

               f)
                     protokoły lub zapisy przesłuchań prowadzonych przez Trybunał, o ile są dostępne; oraz

               g)
                     nakazy, orzeczenia i decyzje Trybunału lub, w stosownych przypadkach, Prezesa lub Zastępcy Prezesa Trybunału.

               2.
                     Z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 4 niniejszego załącznika Trybunał może, z własnej inicjatywy lub na wniosek dowolnej osoby i po konsultacji ze stronami sporu, podjąć decyzję w sprawie ewentualnego udostępnienia wszelkich innych dokumentów złożonych do Trybunału lub wydanych przez Trybunał i nieobjętych zakresem ust. 1 oraz w sprawie sposobu udostępnienia tych dokumentów. Może to obejmować na przykład udostępnienie dokumentów na specjalnej stronie internetowej lub za pośrednictwem repozytorium, o którym mowa w art. 5 niniejszego załącznika.

               ARTYKUŁ 2

               Trybunał przeprowadza przesłuchania otwarte dla publiczności i w porozumieniu ze stronami sporu odpowiednio ustala kwestie logistyczne. Jednak każda ze stron sporu, która zamierza wykorzystać na przesłuchaniu informacje oznaczone jako informacje chronione, powiadamia o tym Trybunał. Trybunał podejmuje stosowne kroki w celu ochrony tych informacji przed ujawnieniem.

               ARTYKUŁ 3

               1.
                     Trybunał, po konsultacji ze stronami sporu, może zezwolić osobie, która nie jest stroną sporu ani Stroną Umowy niebędącą stroną sporu, (zwanej dalej „osobą trzecią”) na złożenie do Trybunału oświadczenia pisemnego dotyczącego sprawy wchodzącej w zakres sporu.

               2.
                     Osoba trzecia, która chce złożyć oświadczenie, składa do Trybunału stosowny wniosek oraz przekazuje – w formie pisemnej, w języku, w którym prowadzone jest postępowanie, w zwięzły sposób i ewentualnie w ramach limitów stron określonych przez Trybunał – następujące informacje:

               a)
                     opis osoby trzeciej, w tym w stosownych przypadkach jej skład i status prawny (np. stowarzyszenie handlowe lub inna organizacja pozarządowa), ogólne cele, charakter działalności i macierzystą organizację, w tym każdą organizację, która ją kontroluje, bezpośrednio lub pośrednio;

               b)
                     informacje o wszelkich związkach, bezpośrednich lub pośrednich, które osoba trzecia posiada z którąkolwiek ze stron sporu;

               c)
                     informacje dotyczące wszelkich rządów, osób lub organizacji, które udzieliły pomocy finansowej lub pomocy innego rodzaju w przygotowaniu oświadczenia lub które udzieliły osobie trzeciej istotnego wsparcia w ciągu jednego z dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku przez osobę trzecią na mocy niniejszego artykułu (np. finansowania około 20 % jej łącznych operacji rocznie);

               d)
                     opis interesu, jaki osoba trzecia ma w postępowaniu; oraz

               e)
                     określenie konkretnych kwestii faktycznych lub prawnych w postępowaniu, które osoba trzecia pragnie poruszyć w oświadczeniu pisemnym.

               3.
                     Ustalając, czy należy zezwolić na złożenie oświadczenia, Trybunał bierze pod uwagę między innymi:

               a)
                     to, czy osoba trzecia ma znaczący interes w postępowaniu; oraz

               b)
                     stopień, w jakim oświadczenie pomogłoby Trybunałowi w ustalaniu faktycznej lub prawnej kwestii związanej z postępowaniem poprzez wniesienie perspektywy, szczególnej wiedzy lub informacji, które różnią się od perspektywy, wiedzy i informacji stron sporu.

               4.
                     Oświadczenie złożone przez osobę trzecią:

               a)
                     jest opatrzone datą i podpisane przez osobę składającą oświadczenie w imieniu osoby trzeciej;

               b)
                     jest zwięzłe, a w żadnym wypadku nie przekracza długości dozwolonej przez Trybunał;

               c)
                     wyraźnie określa stanowisko osoby trzeciej w przedmiotowych kwestiach; oraz

               d)
                     dotyczy wyłącznie spraw wchodzących w zakres sporu.

               5.
                     Trybunał zapewnia, aby takie oświadczenia nie zakłócały ani niepotrzebnie nie obciążały postępowania oraz aby nie prowadziły do powstania niesprawiedliwego uszczerbku dla którejkolwiek ze stron sporu. Trybunał może przyjąć wszelkie właściwe procedury konieczne do rozpatrzenia wielu oświadczeń.

               6.
                     Trybunał zapewnia, by strony sporu miały odpowiednie możliwości przedstawienia swoich uwag na temat wszelkich oświadczeń osób trzecich.

               ARTYKUŁ 4

               1.
                     Informacji poufnych lub chronionych, zdefiniowanych w ust. 2 i określonych na podstawie ust. 3–9, nie udostępnia się publicznie.

               2.
                     Informacje poufne lub chronione obejmują:

               a)
                     poufne informacje handlowe;

               b)
                     informacje, które są chronione przed podaniem do publicznej wiadomości na mocy niniejszej Umowy;

               c)
                     informacje chronione przed podaniem do wiadomości publicznej, w przypadku informacji pozwanego – na mocy przepisów prawa pozwanego, a w przypadku innych informacji – na mocy przepisów prawa lub zasad uznanych za mające zastosowanie do ujawnienia takich informacji przez Trybunał.

               3.
                     Jeżeli dokument inny niż nakaz lub decyzja Trybunału ma zostać podany do wiadomości publicznej zgodnie z art. 1 ust. 1 niniejszego załącznika, strona sporu, Strona niebędąca stroną sporu lub osoba trzecia przedkładająca dokument w chwili składania dokumentu:

               a)
                     określa, czy zawiera on informacje, które muszą być chronione przed podaniem do wiadomości publicznej;

               b)
                     wyraźnie oznacza te informacje w chwili ich przedłożenia Trybunałowi; oraz

               c)
                     niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez Trybunał przedkłada przeredagowaną wersję dokumentu, która nie zawiera tych informacji.

               4.
                     Jeżeli dokument inny niż nakaz lub decyzja Trybunału ma zostać podany do wiadomości publicznej zgodnie z decyzją Trybunału na mocy art. 1 ust. 2 niniejszego załącznika, strona sporu, Strona niebędąca stroną sporu lub osoba trzecia, która to strona lub osoba przedłożyła dokument, w ciągu trzydziestu dni od dnia decyzji Trybunału w sprawie podania dokumentu do wiadomości publicznej określa, czy dokument zawiera informacje, które muszą być chronione przed ujawnieniem, i przedkłada przeredagowaną wersję dokumentu, która nie zawiera tych informacji.

               5.
                     Jeżeli na mocy ust. 4 przedstawia się wersję przeredagowaną dokumentu, każda strona sporu inna niż osoba, która przedłożyła dany dokument, może zgłosić sprzeciw wobec zaproponowanej wersji dokumentu lub zaproponować inne zmiany redakcyjne. Taki sprzeciw lub taką kontrpropozycję składa się w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania zaproponowanej wersji przeredagowanej.

               6.
                     Jeżeli nakaz, decyzja lub orzeczenie Trybunału mają zostać podane do wiadomości publicznej zgodnie z art. 1 ust. 1 niniejszego załącznika, Trybunał umożliwia wszystkim stronom sporu przedstawienie uwag dotyczących zakresu, w jakim dany dokument zawiera informacje, które muszą być chronione przed podaniem do wiadomości publicznej, oraz zaproponowanie zmian redakcyjnych w dokumencie w celu uniemożliwiania publikacji takich informacji.

               7.
                     Trybunał rozstrzyga wszelkie kwestie dotyczące proponowanych zmian redakcyjnych w dokumentach na mocy ust. 3–6 oraz określa, w ramach przysługującej mu swobody uznania, zakres, w jakim informacje zawarte w dokumentach podawanych do wiadomości publicznej powinny zostać przeredagowane.

               8.
                     Jeżeli Trybunał uzna, że informacje nie powinny być usuwane z dokumentu zgodnie z ust. 3–6 lub że nie należy uniemożliwiać podania dokumentu do wiadomości publicznej, strona sporu, Strona niebędąca stroną sporu lub osoba trzecia, która to strona lub osoba dobrowolnie przedłożyła dokument, może, w ciągu trzydziestu dni od dnia decyzji Trybunału:

               a)
                     wycofać z dokumentacji postępowania całość lub część dokumentu zawierającego takie informacje; lub

               b)
                     ponownie przedłożyć dokument w formie, która jest zgodna z decyzją Trybunału.

               9.
                     Każda ze stron sporu, która zamierza wykorzystać w trakcie przesłuchania informacje, które uznaje za poufne lub chronione, powiadamia o tym Trybunał. Trybunał, po konsultacji ze stronami sporu, decyduje, czy informacje te powinny być chronione, i podejmuje działania, aby zapobiec podaniu do wiadomości publicznej informacji chronionych zgodnie z art. 2 niniejszego załącznika.

               10.
                     Informacje nie są podawane do wiadomości publicznej, jeżeli ich publiczne udostępnienie zagrażałoby rzetelności procedury rozstrzygania sporu w sposób określony zgodnie z ust. 11.

               11.
                     Trybunał może, z własnej inicjatywy lub na wniosek strony sporu, w miarę możliwości po konsultacji ze stronami sporu, przyjąć właściwe środki, aby powstrzymać lub opóźnić publikację informacji, jeżeli taka publikacja mogłaby zagrażać rzetelności procedury rozstrzygania sporu:

               a)
                     gdyż mogłaby utrudnić gromadzenie lub dostarczanie dowodów; lub

               b)
                     gdyż mogłaby doprowadzić do zastraszania świadków, prawników działających na rzecz stron sporu lub członków Trybunału; lub

               c)
                     w innych równie wyjątkowych okolicznościach.

               ARTYKUŁ 5

               Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych za pośrednictwem sekretariatu UNCITRAL pełni funkcję repozytorium i podaje informacje do wiadomości publicznej zgodnie z niniejszym załącznikiem.

               ARTYKUŁ 6

               Jeżeli w niniejszym załączniku przewidziano korzystanie przez Trybunał ze swobody uznania, Trybunał korzysta z tej swobody z uwzględnieniem:

               a)
                     interesu publicznego dotyczącego przejrzystości prowadzonego w oparciu o umowę rozwiązania sporu dotyczącego inwestycji i poszczególnych postępowań; oraz

               b)
                     interesu stron sporu związanego z rzetelnym i skutecznym rozwiązaniem sporu.

               ________________

               ZAŁĄCZNIK 9

               REGULAMIN POSTĘPOWANIA ARBITRAŻOWEGO

               Postanowienia ogólne

               1.
                     W Sekcji B (Rozstrzyganie sporów między Stronami) rozdziału trzeciego (Rozstrzyganie sporów) i zgodnie z niniejszym załącznikiem:

               „doradca” oznacza osobę wyznaczoną przez Stronę w celu doradzania lub pomocy tej Stronie w związku z postępowaniem organu arbitrażowego;

               „arbiter” oznacza członka organu arbitrażowego powołanego na mocy art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego);

               „asystent” oznacza osobę, która zgodnie z zasadami powołania arbitra prowadzi badania lub pomaga temu arbitrowi;

               „Strona skarżąca” oznacza Stronę wnoszącą o powołanie organu arbitrażowego zgodnie z art. 3.28 (Wszczęcie procedury arbitrażowej);

               „Strona, przeciwko której wniesiono zarzut”, oznacza Stronę, w stosunku do której istnieje domniemanie, że dopuściła się naruszenia postanowień, o których mowa w art. 3.25 (Zakres);

               „organ arbitrażowy” oznacza organ ustanowiony zgodnie z art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego);

               „przedstawiciel Strony” oznacza pracownika lub inną osobę powołaną przez departament lub agencję rządową lub jakikolwiek inny podmiot publiczny Strony, który reprezentuje Stronę podczas sporu rozstrzyganego na podstawie niniejszej Umowy.

               2.
                     Niniejszy załącznik ma zastosowanie do postępowań w sprawie rozstrzygania sporu zgodnie z rozdziałem trzecim (Rozstrzyganie sporów) Sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami), o ile Strony nie uzgodnią inaczej.

               3.
                     Strona, przeciwko której wniesiono zarzut, odpowiedzialna jest za administrację logistyczną postępowaniami w sprawie rozstrzygania sporu, w szczególności za organizację przesłuchań, chyba że uzgodniono inaczej. Strony dzielą się równo wydatkami wynikającymi z kwestii organizacyjnych, w tym kosztami arbitrów.

               Notyfikacje

               4.
                     Strony i organ arbitrażowy przekazują wszelkie wnioski, zawiadomienia, oświadczenia pisemne lub inne dokumenty pocztą elektroniczną, przesyłając w tym samym dniu kopię faksem, listem poleconym, kurierem, za potwierdzeniem odbioru lub przy pomocy innego rodzaju środka komunikacji, który zapewnia rejestrację wysłania przesyłki. Uznaje się, że wiadomość przesłana pocztą elektroniczną otrzymana jest w dniu jej wysłania, chyba że zostaną przedstawione przeciwne dowody.

               5.
                     Strona dostarcza kopię elektroniczną każdego oświadczenia pisemnego i odpierających je argumentów każdemu z arbitrów i jednocześnie drugiej Stronie. Należy dostarczyć również kopię papierową.

               6.
                     Wszelkie notyfikacje są adresowane odpowiednio do Dyrektora Departamentu ds. Ameryki Północnej i Europy w Ministerstwie Handlu i Przemysłu Singapuru, oraz do Dyrekcji Generalnej ds. Handlu Komisji Europejskiej.

               7.
                     Niewielkie błędy pisarskie występujące we wniosku, zawiadomieniu, oświadczeniu pisemnym lub innym dokumencie związanym z postępowaniem organu arbitrażowego można poprawić, o ile druga Strona nie wniesie sprzeciwu, dostarczając nowy dokument, w którym wyraźnie zaznaczono te zmiany.

               8.
                     Jeśli ostatni dzień na dostarczenie dokumentu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy w Singapurze lub w Unii, dokument zostaje dostarczony następnego dnia roboczego.

               Rozpoczęcie arbitrażu

               10.
                     a)
                     Jeśli, zgodnie z art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego) lub pkt. 22, 24 lub 51 niniejszego załącznika, arbitrzy wybierani są w drodze losowania, przedstawiciele obu Stron są obecni przy losowaniu.

               b)
                     O ile Strony nie postanowią inaczej, spotykają się one z organem arbitrażowym w ciągu siedmiu dni od dnia jego powołania w celu ustalenia tych kwestii, które Strony lub organ arbitrażowy uznają za stosowne, włącznie z wypłacanym arbitrom wynagrodzeniem i zwrotem wydatków. Arbitrzy i przedstawiciele Stron mogą brać udział w tym spotkaniu za pośrednictwem telefonu lub wideokonferencji.

               11.
                     a)
                     O ile w ciągu siedmiu dni od dnia powołania organu arbitrażowego Strony nie postanowią inaczej, zakres zadań organu arbitrażowego obejmuje:

               „zbadanie, w świetle odpowiednich postanowień Umowy, sprawy zgłoszonej we wniosku o powołanie organu arbitrażowego złożonym zgodnie z art. 3.28, wydanie decyzji w sprawie zgodności danego środka z postanowieniami, o których mowa w art. 3.25, poprzez dokonanie oceny prawnej lub oceny stanu faktycznego i jej uzasadnienie oraz wydanie decyzji zgodnie z art. 3.31 i 3.32”.

               b)
                     W przypadku gdy Strony poczyniły uzgodnienia dotyczące uprawnień organu arbitrażowego, przekazują one niezwłocznie takie uzgodnienia do tego organu.

               Oświadczenia początkowe

               12.
                     Strona skarżąca składa początkowe oświadczenia pisemne nie później niż dwadzieścia dni od dnia powołania organu arbitrażowego. Strona, przeciwko której wniesiono zarzut, składa pisemne kontroświadczenie nie później niż dwadzieścia dni od dnia złożenia początkowego oświadczenia pisemnego.

               Działanie organów arbitrażowych

               13.
                     Wszystkie posiedzenia organu arbitrażowego prowadzi jego przewodniczący. Organ arbitrażowy może przekazać przewodniczącemu prawo podejmowania decyzji administracyjnych i proceduralnych.

               14.
                     O ile nie postanowiono inaczej w rozdziale trzecim (Rozstrzyganie sporów) Sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami), organ arbitrażowy może wykonywać swoje działania przy użyciu wszelkich środków, włącznie z telefonem, faksem lub łączami komputerowymi.

               15.
                     W obradach organu arbitrażowego mogą brać udział wyłącznie arbitrzy, lecz organ arbitrażowy może zezwolić na uczestniczenie w obradach swoim asystentom.

               16.
                     Za sporządzenie decyzji odpowiada wyłącznie organ arbitrażowy; sporządzenie decyzji nie podlega delegacji.

               17.
                     W przypadku pojawienia się kwestii proceduralnych, których nie obejmują postanowienia rozdziału trzeciego (Rozstrzyganie sporów) Sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami) i jego załączników, organ arbitrażowy, po konsultacji ze Stronami może przyjąć odpowiednią procedurę, która jest zgodna z tymi postanowieniami.

               18.
                     Jeżeli organ arbitrażowy uzna, że konieczna jest zmiana terminu obowiązującego w ramach postępowania lub dokonanie innych zmian proceduralnych lub administracyjnych w ramach postępowania, informuje pisemnie Strony o powodach takich zmian lub dostosowań oraz o wymaganym okresie lub koniecznym dostosowaniu.

               Zastępstwo

               19.
                     Jeżeli arbiter nie może uczestniczyć w postępowaniu, wycofuje się lub musi zostać zastąpiony, wybrana zostaje osoba w jego zastępstwie zgodnie z art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego).

               20.
                     Jeśli jedna ze Stron uzna, że arbiter nie spełnia wymogów kodeksu postępowania zgodnie z załącznikiem 11 (zwanym dalej „kodeksem postępowania”) i w związku z tym powinien zostać zastąpiony, Strona ta powinna powiadomić drugą Stronę w ciągu piętnastu dni od daty poznania okoliczności nieprzestrzegania kodeksu postępowania przez tego arbitra.

               21.
                     Jeśli jedna ze Stron uzna, że arbiter inny niż przewodniczący nie spełnia wymogów kodeksu postępowania, Strony konsultują się i za obopólnym porozumieniem zastępują arbitra oraz wybierają jego zastępcę, zgodnie z procedurą określoną w art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego).

               22.
                     Jeśli Strony nie dojdą do porozumienia co do potrzeby zastąpienia arbitra, każda ze Stron może wnioskować o przekazanie sprawy przewodniczącemu organu arbitrażowego, którego decyzja będzie ostateczna.

               Jeśli, po złożeniu takiego wniosku, przewodniczący ustali, że arbiter nie spełniał wymogów kodeksu postępowania, nowy arbiter zostaje wybrany.

               Strona, która wybrała arbitra, który powinien zostać zastąpiony, wybiera nowego arbitra spośród pozostałych odpowiednich osób wskazanych na liście sporządzonej zgodnie z art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2. Jeżeli Strona nie dokona wyboru arbitra w ciągu pięciu dni od ustalenia poczynionego przez przewodniczącego organu arbitrażowego, przewodniczący Komitetu lub osoba przez niego delegowana wybierają arbitra w drodze losowania spośród pozostałych odpowiednich osób wskazanych na liście sporządzonej zgodnie z art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2 w ciągu dziesięciu dni od ustalenia poczynionego przez przewodniczącego organu arbitrażowego.

               W przypadku gdy lista wskazana w art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2 nie zostanie sporządzona w terminie ustalonym w art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego) ust. 4, Strona, która wybrała arbitra, który ma zostać zastąpiony lub, jeżeli nie uda się to danej Stronie, przewodniczący Komitetu lub osoba przez niego delegowana dokonują wyboru arbitra w ciągu pięciu dni od ustalenia poczynionego przez przewodniczącego organu arbitrażowego:

               a)
                     jeżeli Stronie nie udało się zaproponować kandydatów - spośród pozostałych osób zaproponowanych przez druga Stronę zgodnie z art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2;

               b)
                     jeżeli Stronom nie udało się uzgodnić listy nazwisk zgodnie z art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2 - spośród osób, które dana Strona zaproponowała zgodnie z art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2.

               23.
                     Jeśli jedna ze Stron uzna, że przewodniczący organu arbitrażowego nie spełnia wymogów kodeksu postępowania, Strony konsultują się i za obopólnym porozumieniem wybierają zastępcę przewodniczącego zgodnie z procedurą określoną art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego).

               24.
                     Jeżeli Stronom nie uda się poczynić uzgodnień dotyczących potrzeby zastąpienia przewodniczącego, każda Strona może wnieść o skierowanie tej kwestii do neutralnej osoby trzeciej. Jeżeli Strony nie są w stanie poczynić uzgodnień dotyczących neutralnej osoby trzeciej, taka kwestia zostaje skierowana do pozostałych członków wskazanych na liście, o której mowa w art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 1. Jego lub jej nazwisko jest losowane przez przewodniczącego Komitetu lub osobę przez niego delegowaną. Decyzja tej osoby dotycząca potrzeby zastąpienia przewodniczącego jest ostateczna.

               Jeżeli dana osoba decyduje, że poprzedni przewodniczący nie spełnił wymogów kodeksu postępowania, Strony dokonują uzgodnień w sprawie zastąpienia. Jeżeli Stronom nie uda się poczynić uzgodnień dotyczących nowego przewodniczącego, przewodniczący Komitetu lub osoba przez niego delegowana dokonują wyboru w drodze losowania spośród pozostałych członków wskazanych na liście, o której mowa w art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 1. Osoba, która zdecydowała, że poprzedni przewodniczący nie spełniał wymogów kodeksu postępowania nie jest ujęta, tam gdzie stosowne, w grupie pozostałych członków wskazanych na liście. Wybór nowego przewodniczącego jest dokonywany w ciągu pięciu dni od ustalenia konieczności zastąpienia przewodniczącego.

               25.
                     Prowadzone przez organ arbitrażowy czynności zawiesza się na okres potrzebny do przeprowadzenia procedur przewidzianych w pkt 19, 20, 21, 22, 23 i 24 niniejszego załącznika.

               Przesłuchania

               26.
                     Przewodniczący wyznacza dzień i godzinę przesłuchania w porozumieniu ze Stronami i innymi arbitrami oraz przekazuje Stronom pisemne potwierdzenie. Informację taką udostępnia również publicznie Strona odpowiedzialna za administrację logistyczną postępowaniem, chyba że przesłuchanie ma charakter zamknięty. Jeśli jedna ze Stron nie postanowi inaczej, organ arbitrażowy może podjąć decyzję o nieorganizowaniu przesłuchania.

               27.
                     O ile Strony nie postanowią inaczej, przesłuchanie odbywa się w Brukseli, gdy Stroną skarżącą jest Singapur, oraz w Singapurze, gdy Stroną skarżącą jest Unia.

               28.
                     Organ arbitrażowy może zwoływać dodatkowe przesłuchania, jeżeli Strony wyrażą na to zgodę.

               29.
                     W całości wszystkich przesłuchań uczestniczą wszyscy arbitrzy.

               30.
                     W przesłuchaniu mogą brać udział następujące osoby, niezależnie od tego, czy postępowanie ma charakter otwarty, czy nie:

               a)
                     przedstawiciele Stron;

               b)
                     doradcy Stron;

               c)
                     personel administracyjny, tłumacze ustni i pisemni, sprawozdawcy sądowi; oraz

               d)
                     asystenci arbitrów.

               Do organu arbitrażowego zwracać się mogą wyłącznie przedstawiciele i doradcy Stron.

               31.
                     Każda ze Stron, nie później niż w ciągu pięciu dni roboczych przed datą rozpoczęcia przesłuchań, dostarcza organowi arbitrażowemu i jednocześnie drugiej Stronie wykaz nazwisk osób przedstawiających na przesłuchaniu argumenty ustne lub oświadczenia w imieniu danej Strony i innych przedstawicieli lub doradców, którzy wezmą udział w przesłuchaniu.

               32.
                     Przesłuchania prowadzone przez organ arbitrażowy mają charakter otwarty, chyba że Strony postanowią, że przesłuchania są częściowo lub całkowicie zamknięte dla publiczności. W przypadku gdy przesłuchania są otwarte dla publiczności, o ile Strony nie postanowią inaczej:

               a)
                     publiczna transmisja odbywa się za pośrednictwem równoczesnego przekazu telewizyjnego o zamkniętym obiegu do oddzielnego pomieszczenia w miejscu arbitrażu;

               b)
                     wymagana jest rejestracja dotycząca publicznej transmisji przesłuchań;

               c)
                     nie dopuszcza się żadnego nagrywania lub fotografowania w pomieszczeniu, do którego kierowana jest transmisja;

               d)
                     organ ma prawo zorganizować zamkniętą sesję przesłuchań w celu zajęcia się kwestiami powiązanymi z informacjami poufnymi.

               Organ arbitrażowy zbiera się przy drzwiach zamkniętych, jeżeli oświadczenia lub argumenty Strony zawierają informacje poufne. W wyjątkowych sytuacjach organ ma prawo przeprowadzić przesłuchania przy drzwiach zamkniętych, w jakimkolwiek czasie, z własnej inicjatywy lub na wniosek każdej ze Stron.

               33.
                     Organ arbitrażowy prowadzi przesłuchanie w następujący sposób, zapewniając, że Stronie skarżącej oraz Stronie, przeciwko której wniesiono zarzut, przyznano równą ilość czasu:

               Oświadczenia

               a)
                     oświadczenie Strony skarżącej;

               b)
                     kontroświadczenie Strony, przeciwko której wniesiono zarzut;

               Argumenty odpierające

               a)
                     argumenty odpierające Strony skarżącej;

               b)
                     kontrargumenty odpierające Strony, przeciwko której wniesiono zarzut;

               34.
                     Organ arbitrażowy może kierować pytania do każdej ze Stron w dowolnym momencie przesłuchania.

               35.
                     Organ arbitrażowy zapewnia przygotowanie zapisu każdego przesłuchania i jego bezzwłoczne dostarczenie Stronom.

               36.
                     W terminie dziesięciu dni od daty przesłuchania każda ze Stron może przedstawić organowi arbitrażowemu i jednocześnie drugiej Stronie dodatkowe oświadczenie pisemne dotyczące wszelkich kwestii, które pojawiły się w trakcie przesłuchania.

               Pytania pisemne

               37.
                     Organ arbitrażowy może w każdym momencie postępowania zwracać się z pytaniami w formie pisemnej do jednej lub obu Stron. Każda ze Stron otrzymuje kopię wszystkich pytań zadanych przez organ arbitrażowy.

               38.
                     Każda Strona dostarcza również kopię swoich pisemnych odpowiedzi na pytania organu arbitrażowego organowi arbitrażowemu i jednocześnie drugiej Stronie. Każdej Stronie umożliwia się przedstawienie pisemnych komentarzy do odpowiedzi drugiej Strony w ciągu pięciu dni od daty otrzymania odpowiedzi.

               Poufność

               39.
                     Strony i ich doradcy zachowują poufność przesłuchań organu arbitrażowego, w przypadku gdy przesłuchania są przeprowadzane przy drzwiach zamkniętych zgodnie z pkt 32 niniejszego załącznika, rozpraw i okresowych sprawozdań organu, a także wszystkich pisemnych oświadczeń składanych organowi oraz komunikacji z nim prowadzonej. Każda ze Stron i jej doradcy traktują jako poufne wszelkie informacje uznane za poufne przez Stronę, która przedstawiła je organowi arbitrażowemu. Jeżeli oświadczenie Strony przedłożone organowi arbitrażowemu zawiera informacje poufne, Strona ta dostarcza również, na wniosek drugiej Strony, w terminie piętnastu dni, niepoufną wersję oświadczenia, która może być ujawniona publicznie. Żadne z postanowień niniejszego załącznika nie wyklucza możliwości publicznego ujawnienia przez Stronę jej własnego stanowiska w zakresie, w którym odnosząc się do informacji przedstawionych przez drugą Stronę, Strona nie ujawnia żadnych informacji, które druga Strona uznała za poufne.

               Kontakty ex parte

               40.
                     Zespół arbitrażowy nie spotyka się, nie kontaktuje się ze Stroną ani też nie wysłuchuje jej pod nieobecność drugiej Strony.

               41.
                     Żaden z arbitrów nie może omawiać jakichkolwiek aspektów przedmiotu postępowania ze Stroną lub Stronami w przypadku, gdy któryś z arbitrów nie jest obecny.

               Oświadczenia amicus curiae

               42.
                     W przypadku braku innych ustaleń Stron, w ciągu trzech dni od daty powołania organu arbitrażowego organ ten może otrzymać dobrowolne oświadczenia pisemne, pod warunkiem, że zostały one złożone w ciągu dziesięciu dni od dnia powołania organu arbitrażowego, są zwięzłe, a w każdym razie wraz z załącznikami nie przekraczają 15 stron maszynopisu, i mają bezpośredni związek z okolicznościami faktycznymi rozpatrywanymi przez organ arbitrażowy.

               43.
                     Oświadczenie takie zawiera opis osoby je składającej, niezależnie od tego, czy jest to osoba fizyczna czy prawna, w tym narodowość lub siedzibę, opis charakteru jej działalności i źródła finansowania, oraz określa, jaki taka osoba ma interes w danym postępowaniu arbitrażowym. Oświadczenie sporządza się w językach wybranych przez Strony zgodnie z pkt 46 niniejszego załącznika.

               44.
                     Organ arbitrażowy wymienia w swojej decyzji wszystkie otrzymane oświadczenia, które spełniają wymogi pkt 42 i 43 niniejszego załącznika. Organ arbitrażowy nie jest zobowiązany do odnoszenia się w swojej decyzji do argumentów przedstawionych w takich oświadczeniach. Wszelkie oświadczenia otrzymane przez organ arbitrażowy zgodnie z niniejszym załącznikiem, zostają przedłożone Stronom, aby mogły one przedstawić swoje uwagi.

               Sprawy pilne

               45.
                     W sprawach pilnych, o których mowa w rozdziale trzecim (Rozstrzyganie sporów) Sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami), organ arbitrażowy po konsultacji ze Stronami odpowiednio dostosowuje terminy określone w niniejszym załączniku i powiadamia Strony o tych dostosowaniach.

               Tłumaczenie pisemne i ustne

               46.
                     Podczas konsultacji, o których mowa w art. 3.26 (Konsultacje), a najpóźniej na posiedzeniu, o którym mowa w pkt 10 lit. b) niniejszego załącznika, Strony dokładają wszelkich starań, by ustalić wspólny język roboczy postępowań przed organem arbitrażowym.

               47.
                     Każda ze Stron może przedstawić komentarze do dowolnej przetłumaczonej wersji dokumentu przygotowanego zgodnie z niniejszym załącznikiem.

               48.
                     W sytuacji rozbieżności interpretacji niniejszej Umowy organ arbitrażowy uwzględnia fakt, że niniejsza Umowa była negocjowana w języku angielskim.

               Obliczanie terminów

               49.
                     Jeśli w wyniku zastosowania pkt 8 niniejszego załącznika, Strona otrzyma dokument w dniu innym niż dzień, w którym otrzyma go druga Strona, czas obliczany na podstawie daty otrzymania dokumentu liczy się od późniejszej z tych dwóch dat otrzymania takiego dokumentu.

               Pozostałe procedury

               50.
                     Niniejszy załącznik ma również zastosowanie do procedur ustanowionych zgodnie z art. 3.34 (Rozsądny termin na wykonanie decyzji) ust. 2, art. 3.35 (Przegląd środków podjętych w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego) ust. 2, art. 3.36 (Tymczasowe środki zaradcze w przypadku niewykonania decyzji) ust. 3, art. 3.37 (Przegląd środków podjętych w celu zapewnienia zgodności po przyjęciu tymczasowych środków zaradczych związanych z niezapewnieniem zgodności) ust. 2. Terminy określone w niniejszym załączniku, dostosowuje się jednak do specjalnych terminów przewidzianych przy wydawaniu decyzji przez organ arbitrażowy w ramach tych innych procedur.

               51.
                     Jeżeli organ arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie do celów przeprowadzenia procedur ustanowionych w art. 3.34 (Rozsądny termin na wykonanie decyzji) ust. 2, art. 3.35 (Przegląd środków podjętych w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego) ust. 2, art. 3.36 (Tymczasowe środki zaradcze w przypadku niewykonania decyzji) ust. 3, art. 3.37 (Przegląd środków podjętych w celu zapewnienia zgodności po przyjęciu tymczasowych środków zaradczych związanych z niezapewnieniem zgodności) ust. 2, zastosowanie mają procedury określone w art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego). Termin powiadomienia o decyzji zostaje w takim przypadku przedłużony o piętnaście dni.

               ________________

               ZAŁĄCZNIK 10

               MECHANIZM MEDIACJI W PRZYPADKU SPORÓW POMIĘDZY STRONAMI

               ARTYKUŁ 1

               Cel i zakres stosowania

               1.
                     Celem niniejszego załącznika jest ułatwienie znalezienia wspólnie uzgodnionego rozwiązania w drodze kompleksowej i szybkiej procedury przy pomocy mediatora.

               2.
                     Postanowienia niniejszego załącznika mają zastosowanie do wszelkich środków objętych zakresem niniejszej Umowy, które mają niekorzystny wpływ na handel lub inwestycje między Stronami, o ile nie postanowiono inaczej.

               ARTYKUŁ 2

               Wezwanie do udzielenia informacji

               1.
                     Przed rozpoczęciem procedury mediacji Strona może w każdej chwili zażądać na piśmie informacji dotyczących środka negatywnie wpływającego na handel lub inwestycje między Stronami. Strona, do której taki wniosek jest skierowany, przesyła w terminie dwudziestu dni pisemną odpowiedź.

               2.
                     Jeżeli Strona odpowiadająca uzna, że odpowiedź w ciągu dwudziestu dni nie jest możliwa, informuje Stronę wnioskującą o przyczynach zwłoki oraz wskazuje najkrótszy czas, w którym będzie w stanie przedstawić swoją odpowiedź.

               ARTYKUŁ 3

               Wszczęcie procedury

               1.
                     Strona może w każdym momencie zwrócić się o rozpoczęcie procedury mediacji między Stronami. Taki wniosek składa się na ręce drugiej Strony w formie pisemnej. Wniosek jest wystarczająco szczegółowy, by jasno przedstawić zastrzeżenia Strony wnioskującej oraz:

               a)
                     określa konkretny środek, będący przedmiotem wniosku;

               b)
                     przedstawia zestawienie domniemanych negatywnych skutków, które według Strony wnioskującej taki środek powoduje lub będzie powodował w odniesieniu do handlu lub inwestycji między Stronami; oraz

               c)
                     wyjaśnia, w jaki sposób według Strony wnioskującej takie skutki dla handlu są związane z danym środkiem.

               2.
                     Strona, do której taki wniosek jest skierowany, przychylnie go rozważa i udziela odpowiedzi poprzez przyjęcie lub odrzucenie wniosku na piśmie w ciągu dziesięciu dni od jego otrzymania.

               ARTYKUŁ 4

               Wybór mediatora

               1.
                     Strony dążą do poczynienia uzgodnień dotyczących mediatora nie później niż piętnaście dni po otrzymaniu odpowiedzi na wniosek, o którym mowa w art. 3 (Wszczęcie procedury) ust. 2 niniejszego załącznika.

               2.
                     Jeżeli Strony nie są w stanie wyznaczyć mediatora w ustalonym terminie, każda ze Stron może złożyć wniosek do przewodniczącego Komitetu lub osoby przez niego delegowanej o wyznaczenie mediatora w drodze losowania z listy kandydatów sporządzonej na mocy art. 3.44 (Listy arbitrów) ust. 2. Przedstawiciel obu Stron są upoważnieni do uczestnictwa przy takim losowaniu.

               3.
                     Przewodniczący Komitetu lub osoba przez niego delegowana wyznacza mediatora w ciągu pięciu dni od złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2.

               4.
                     Mediator nie jest obywatelem żadnej ze Stron, o ile Strony nie postanowią inaczej.

               5.
                     Mediator w bezstronny i przejrzysty sposób pomaga Stronom w osiągnięciu jasności w odniesieniu do środka i jego możliwych negatywnych skutków dla handlu i inwestycji oraz w opracowaniu wspólnie uzgodnionego rozwiązania. Postanowienia załącznika 11 mają zastosowanie odpowiednio do mediatorów. Punkty 4 do 9 i pkt 46 do 49 załącznika 9 również mają odpowiednio zastosowanie.

               ARTYKUŁ 5

               Zasady dotyczące procedury mediacji

               1.
                     W ciągu dziesięciu dni od dnia wyznaczenia mediatora Strona, która wszczęła procedurę mediacji, przedstawia mediatorowi i drugiej Stronie w formie pisemnej szczegółowy opis problemu, a zwłaszcza opis stosowania spornego środka i jego negatywnych skutków dla inwestycji. W ciągu dwudziestu dni od dnia dostarczenia takiego opisu druga Strona może w formie pisemnej przedstawić swoje komentarze do niego. W opisie lub w komentarzach każda ze Stron może zawrzeć wszelkie informacje, które uzna za istotne.

               2.
                     Mediator może podjąć decyzję w sprawie najwłaściwszego sposobu osiągnięcia jasności w odniesieniu do środka i jego możliwych negatywnych skutków dla inwestycji. Mediator może w szczególności organizować spotkania między Stronami, konsultować się ze Stronami wspólnie lub indywidualnie, zwrócić się o pomoc do odpowiednich ekspertów i zainteresowanych stron lub konsultować się z nimi oraz zapewnić dodatkowe wsparcie, o które wystąpią Strony. Zanim jednak mediator zwróci się o pomoc do odpowiednich ekspertów i zainteresowanych stron lub skonsultuje się z nimi, przeprowadzi on konsultacje ze Stronami.

               3.
                     Mediator może zaoferować doradztwo i zaproponować rozwiązanie do rozważenia przez Strony, które mogą zaakceptować lub odrzucić proponowane rozwiązanie lub porozumieć się co do innego rozwiązania. Mediator nie doradza jednak i nie przedstawia uwag w sprawie zgodności spornego środka z niniejsza Umową.

               4.
                     Procedura zostaje przeprowadzona na terytorium Strony, do której skierowany był wniosek, lub w innym wspólnie uzgodnionym miejscu lub w każdy inny wspólnie uzgodniony sposób.

               5.
                     Strony dokładają starań, by osiągnąć wspólnie uzgodnione rozwiązanie w ciągu sześćdziesięciu dni od daty wyznaczenia mediatora. Do czasu osiągnięcia ostatecznego porozumienia Strony mogą rozważyć ewentualne rozwiązania tymczasowe.

               6.
                     Rozwiązanie może zostać przyjęte w drodze decyzji Komitetu. Każda ze Stron może uzależnić takie rozwiązanie od zakończenia niezbędnych procedur wewnętrznych. Wspólnie uzgodnione rozwiązania są udostępniane publicznie. Wersja dostępna publicznie może jednak nie zawierać informacji uznanych za poufne przez jedną ze Stron.

               7.
                     Procedura zostaje zakończona:

               a)
                     poprzez przyjęcie przez Strony wspólnie uzgodnionego rozwiązania, w dniu jego przyjęcia;

               b)
                     za obopólną zgodą Stron na jakimkolwiek etapie procedury, z dniem zawarcia takiego porozumienia;

               c)
                     poprzez wydanie przez mediatora po konsultacji ze Stronami pisemnego oświadczenia stwierdzającego, że dalsze próby mediacji byłyby bezskuteczne, w dniu wydania takiego oświadczenia; lub

               d)
                     poprzez wydanie przez Stronę pisemnego oświadczenia po przeanalizowaniu wspólnie uzgodnionych rozwiązań w ramach procedury mediacji oraz po rozważeniu przez mediatora wszelkich opinii doradczych i proponowanych rozwiązań, w dniu wydania takiego oświadczenia.

               ARTYKUŁ 6

               Wdrożenie wspólnie uzgodnionego rozwiązania

               1.
                     Jeżeli Strony uzgodniły rozwiązanie, każda ze Stron podejmuje wszelkie środki niezbędne do wdrożenia takiego wspólnie uzgodnionego rozwiązania w uzgodnionym terminie.

               2.
                     Wdrażająca Strona informuje drugą Stronę w formie pisemnej o wszelkich krokach lub środkach podjętych w celu wdrożenia wspólnie uzgodnionego rozwiązania.

               3.
                     Na wniosek Stron mediator przedstawia im w formie pisemnej projekt sprawozdania merytorycznego zawierającego streszczenie: (i) środka stanowiącego przedmiot procedur; (ii) przeprowadzanych procedur; oraz (iii) wszelkich wspólnie uzgodnionych rozwiązań stanowiących ostateczny rezultat tych procedur, w tym potencjalnych rozwiązań tymczasowych. Mediator daje Stronom piętnaście dni na przygotowanie uwag do projektu sprawozdania. Po rozpatrzeniu uwag przedstawionych przez Strony w wyznaczonym terminie mediator przekazuje Stronom w ciągu piętnastu dni w formie pisemnej ostateczne sprawozdanie merytoryczne. Sprawozdanie merytoryczne nie zawiera interpretacji postanowień niniejszej Umowy.

               ARTYKUŁ 7

               Związek z kwestią rozstrzygania sporów

               1.
                     Mechanizm mediacji stosuje się bez uszczerbku dla praw i obowiązków Stron wynikających z rozdziału trzeciego (Rozstrzyganie sporów) Sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami).

               2.
                     Celem procedury nie jest stanowienie podstawy procedur rozstrzygania sporów zgodnie z niniejszą Umową lub jakąkolwiek inną umową. W ramach takich procedur rozstrzygania sporów organ nie bierze pod uwagę, a Strona nie przedstawia jako dowód ani nie opiera się na żadnej z następujących kwestii:

               a)
                     stanowiska zajęte przez drugą Stronę w czasie procedury mediacji;

               b)
                     fakt, że druga Strona wykazała gotowość do akceptacji rozwiązania w stosunku do środka objętego mediacją; lub

               c)
                     rady udzielone lub propozycje złożone przez mediatora.

               3.
                     Nie naruszając postanowień art. 5 (Zasady dotyczące procedury mediacji) ust. 6 niniejszego załącznika i o ile Strony nie postanowią inaczej, wszystkie etapy procedury, w tym doradztwo lub zaproponowane rozwiązanie, są poufne. Każda ze Stron może jednak podać do wiadomości publicznej informację o toczącej się mediacji.

               ARTYKUŁ 8

               Terminy

               Każdy termin, o którym mowa w niniejszym rozdziale, można zmienić za obopólnym porozumieniem Stron.

               ARTYKUŁ 9

               Koszty

               1.
                     Każda ze Stron ponosi własne wydatki wynikające z udziału w procedurze mediacji.

               2.
                     Strony dzielą się równo wydatkami wynikającymi z kwestii organizacyjnych, w tym wynagrodzeniem i kosztami mediatora. Wynagrodzenie mediatora jest zgodne z tym przewidzianym w pkt 10 lit. b) załącznika 9.

               ARTYKUŁ 10

               Przegląd

               Pięć lat od daty wejścia w życie niniejszej Umowy, w świetle zdobytego doświadczenia i rozwoju odpowiedniego mechanizmu w ramach WTO, Strony skonsultują się w sprawie potrzeby wprowadzenia zmian do procedury mediacji.

               ________________

               ZAŁĄCZNIK 11

               KODEKS POSTĘPOWANIA ARBITRÓW I MEDIATORÓW

               Definicje

               1.
                     W niniejszym kodeksie postępowania:

               „arbiter” oznacza członka organu arbitrażowego powołanego na mocy art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego);

               „kandydat” oznacza osobę, której nazwisko znajduje się na liście arbitrów, o której mowa w art. 3.44 (Listy arbitrów), i którą bierze się pod uwagę przy wyborze członków organu arbitrażowego zgodnie z art. 3.29 (Powołanie organu arbitrażowego);

               „asystent” oznacza osobę, która zgodnie z zasadami powołania arbitra prowadzi badania lub pomaga temu arbitrowi;

               „postępowanie”, o ile nie ustalono inaczej, oznacza postępowanie organu arbitrażowego na mocy rozdziału trzeciego (Rozstrzyganie sporów) Sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami);

               „pracownicy”, w stosunku do arbitra, oznaczają osoby, którymi kieruje i które kontroluje arbiter, inne niż asystenci.

               Odpowiedzialność procesowa

               2.
                     Podczas postępowań każdy kandydat i arbiter unika niewłaściwych zachowań lub ich znamion, jest osobą niezależną i bezstronną, unika bezpośrednich lub pośrednich konfliktów interesów i przestrzega wysokich standardów postępowania, aby zachować rzetelność i niezależność mechanizmu rozstrzygania sporów. Arbitrzy nie działają na polecenie jakiejkolwiek organizacji lub rządu w odniesieniu do kwestii rozstrzyganych przed organem. Byli arbitrzy muszą przestrzegać zobowiązań wynikających z pkt 15, 16, 17 i 18 niniejszego kodeksu postępowania.

               Obowiązek ujawnienia informacji

               3.
                     Przed potwierdzeniem, że kandydat został wybrany na arbitra zgodnie z rozdziałem trzecim (Rozstrzyganie sporów) Sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami), ujawnia on wszelkie interesy, związki lub kwestie, które mogą mieć wpływ na jego niezależność lub bezstronność, lub które w normalnych okolicznościach mogą wywoływać wrażenie niewłaściwego zachowania lub stronniczości w trakcie postępowania. W tym celu kandydat podejmuje wszelkie stosowne wysiłki, aby rozpoznać takie interesy, związki i kwestie.

               4.
                     Kandydat lub arbiter informuje Komitet wyłącznie o kwestiach dotyczących faktycznego lub potencjalnego naruszenia kodeksu postępowania; kwestie te są następnie rozważane przez Strony.

               5.
                     Wybrany arbiter nadal podejmuje wszelkie stosowne wysiłki, aby rozpoznać wszystkie interesy, związki lub kwestie opisane w pkt 3 niniejszego kodeksu postępowania oraz je ujawnia. Obowiązek ich ujawnienia ma charakter ciągły, co oznacza, że arbiter ma ujawniać wszelkie interesy, związki lub kwestie, które mogą wyniknąć na dowolnym etapie postępowania, tak szybko jak jest to możliwe po rozpoznaniu przez arbitra. Arbiter ujawnia takie interesy, związki lub kwestie, informując o nich na piśmie Komitet; następnie są one rozważane przez Strony.

               Obowiązki arbitrów

               6.
                     Po wyborze na arbitra, osoba taka w trakcie całego postępowania wykonuje należące do niej obowiązki w sposób dokładny i sprawny, przestrzegając przy tym zasad uczciwości i staranności.

               7.
                     Arbiter rozważa jedynie kwestie poruszane w trakcie postępowania i konieczne dla wydania decyzji i nie zleca wykonania tego obowiązku innej osobie.

               8.
                     Arbiter podejmuje wszystkie właściwe kroki w celu zapewnienia, aby jego asystenci i pracownicy znali pkt 2, 3, 4, 5, 16, 17 i 18 niniejszego kodeksu postępowania oraz ich przestrzegali.

               9.
                     Arbiter nie bierze udziału w kontaktach ex parte dotyczących postępowania.

               Niezależność i bezstronność arbitrów

               10.
                     Arbiter musi być niezależny i bezstronny oraz unikać stwarzania wrażenia niewłaściwego zachowania lub stronniczości; nie działa pod wpływem własnych interesów, nacisków z zewnątrz, względów politycznych, żądań społecznych i lojalności w stosunku do jednej ze Stron lub z obawy przed krytyką.

               11.
                     Arbiter nie podejmuje w sposób bezpośredni lub pośredni jakichkolwiek zobowiązań ani nie przyjmuje korzyści mogących w jakikolwiek sposób zakłócić właściwe wykonywanie jego obowiązków lub stworzyć wrażenie zakłócenia ich właściwego wykonywania.

               12.
                     Arbiter nie może wykorzystywać swojego stanowiska w organie arbitrażowym do realizacji jakichkolwiek osobistych lub prywatnych interesów i unika postępowania, które może sprawiać wrażenie, że inne osoby mogą wywierać na niego wpływ ze względu na jego szczególne stanowisko.

               13.
                     Arbiter nie może pozwolić na to, aby związki lub zobowiązania finansowe, handlowe, zawodowe, rodzinne lub społeczne miały wpływ na jego postępowanie lub sądy.

               14.
                     Arbiter unika nawiązywania kontaktów lub uzyskiwania korzyści finansowych, które mogą mieć wpływ na jego bezstronność lub mogą stwarzać wrażenie niewłaściwego zachowania lub stronniczości.

               Zobowiązania byłych arbitrów

               15.
                     Wszyscy byli arbitrzy muszą unikać działań mogących stwarzać wrażenie, że wykonując swoje obowiązki byli stronniczy lub odnosili jakiekolwiek korzyści z decyzji organu arbitrażowego.

               Poufność

               16.
                     Żaden arbiter lub były arbiter w żadnym momencie nie ujawnia ani nie wykorzystuje jakichkolwiek niedostępnych publicznie informacji dotyczących postępowania lub uzyskanych w trakcie postępowania, z wyjątkiem ujawnienia lub wykorzystania do celów tego postępowania, i w szczególności nie ujawnia ani nie wykorzystuje takich informacji dla uzyskania osobistych korzyści lub korzyści dla innych lub aby wpłynąć na interesy innych.

               17.
                     Arbiter nie ujawnia decyzji organu arbitrażowego, ani jej części, przed jej opublikowaniem zgodnie z rozdziałem trzecim (Rozstrzyganie sporów) Sekcja B (Rozstrzyganie sporów między Stronami).

               18.
                     Arbiter lub były arbiter w żadnym momencie nie ujawnia treści obrad zespołu arbitrażowego ani poglądów innego arbitra dotyczących tych obrad.

               Wydatki

               19.
                     Każdy arbiter rejestruje czas poświęcony procedurom i sporządza końcowe rozliczenie czasu oraz poniesionych wydatków, a także czasu i wydatków jego asystentów.

               Mediatorzy

               20.
                     Zasady opisane w niniejszym kodeksie postępowania jako mające zastosowanie do arbitrów lub byłych arbitrów stosuje się, z uwzględnieniem niezbędnych zmian, do mediatorów.

               ________________

               UZGODNIENIE 1

               W ZWIĄZKU ZE SZCZEGÓLNYMI OGRANICZENIAMI SINGAPURU
                  DOTYCZĄCYMI PRZESTRZENI LUB DOSTĘPU DO ZASOBÓW NATURALNYCH

               1.
                     Art. 2.3 (Traktowanie narodowe) nie ma zastosowania do żadnego środka dotyczącego:

               a)
                     dostaw wody pitnej w Singapurze;

               b)
                     posiadania, zakupu, rozwoju, zarządzania, utrzymywania, korzystania, sprzedaży lub innej formy zbycia nieruchomości mieszkalnych
                  4
                ani do żadnego programu budownictwa socjalnego w Singapurze.

               2.
                     Po upływie trzech lat od wejścia w życie niniejszej Umowy, a następnie co dwa lata, jeżeli dodatkowa opłata skarbowa nabywcy (Additional Buyer's Stamp Duty – ABSD) będzie nadal obowiązywać, Komitet dokona przeglądu celem sprawdzenia, czy utrzymanie ABSD jest konieczne dla utrzymania stabilności rynku nieruchomości mieszkalnych. W ramach tych konsultacji Singapur przedstawi dane statystyczne i informacje dotyczące aktualnego stanu rynku nieruchomości mieszkalnych.

               ________________

               UZGODNIENIE 2

               W ZWIĄZKU Z WYNAGRODZENIEM ARBITRÓW

               W odniesieniu do zasady 10 w załączniku 9, obydwie Strony potwierdzają następujące uzgodnienia między nimi:

               1.
                     Wynagrodzenie wypłacane arbitrom i zwrot ich wydatków są oparte na standardach porównywalnych międzynarodowych mechanizmów rozstrzygania sporów w ramach umów dwustronnych lub wielostronnych.

               2.
                     Dokładna kwota wynagrodzenia i wydatków zostaje uzgodniona przez Strony przed spotkaniem Stron z panelem arbitrażowym zgodnie z zasadą 10 załącznika 9.

               3.
                     Obydwie Strony stosują to uzgodnienie w dobrej wierze w celu ułatwienia funkcjonowania panelu arbitrażowego.

               ________________

                     (1)

                        Singapurska ustawa w sprawie nabycia gruntów – Land Acquisition Act – (dział 152) na dzień wejścia w życie niniejszej Umowy.

                     (2)

                        Do celów niniejszego załącznika, sam fakt, że odpowiednie traktowanie rozróżnia inwestorów lub inwestycje na podstawie uzasadnionych celów polityki publicznej w kontekście kryzysu zadłużenia lub zagrożenia takim kryzysem, nie stanowi naruszenia art. 2.3 (Traktowanie narodowe).

                     (3)

                        Dla większej pewności, w przypadku gdy wniosek dotyczy traktowania przez Unię Europejską, stroną mediacji jest Unia Europejska, a każde zainteresowane państwo członkowskie jest w pełni zaangażowane w mediacje. W przypadku gdy wniosek dotyczy wyłącznie traktowania przez państwo członkowskie, stroną mediacji jest zainteresowane państwo członkowskie, chyba że domaga się ono, by Unia Europejska była stroną.

                     (4)

                        Termin „nieruchomość mieszkalna” oznacza nieruchomość zdefiniowaną jako taka w dziale 274 ustawy o nieruchomościach mieszkalnych na dzień wejścia w życie niniejszej Umowy.