				|

		52011PC0839

			Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające Europejski Instrument Sąsiedztwa /* KOM/2011/0839 wersja ostateczna - 2011/0405 (COD) */

			   	UZASADNIENIE
1.           KONTEKST WNIOSKU
Kontekst ogólny
Artykuł 8 Traktatu o Unii Europejskiej
stanowi, że Unia Europejska rozwija szczególne stosunki z państwami z nią
sąsiadującymi, dążąc do utworzenia przestrzeni dobrobytu i dobrego sąsiedztwa
na granicach UE. Europejską politykę sąsiedztwa sformułowano w 2004 r. i
obejmuje ona 16 krajów partnerskich położonych na wschód i południe od granic
UE, a mianowicie Algierię, Armenię, Azerbejdżan, Białoruś, Egipt, Gruzję,
Izrael, Jordanię, Liban, Libię, Republikę Mołdowy, Maroko, okupowane terytoria
palestyńskie, Syrię, Tunezję i Ukrainę. W ramach europejskiej polityki
sąsiedztwa UE oferuje swoim sąsiadom uprzywilejowane stosunki, oparte na
wzajemnym zobowiązaniu do przestrzegania takich wartości i zasad jak demokracja
i prawa człowieka, praworządność, dobre rządy, zasady gospodarki rynkowej i
zrównoważony rozwój, w tym działania w dziedzinie klimatu. W polityce tej
przewidziano również stowarzyszenia o charakterze politycznym i większą
integrację gospodarczą, mobilność oraz rozszerzenie kontaktów międzyludzkich.
Europejska polityka sąsiedztwa jest finansowana przez specjalny instrument –
Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI), obejmujący swym zakresem
16 wymienionych krajów partnerskich i Rosję.
Podstawa i cele wniosku
Od czasu zapoczątkowania europejskiej polityki
sąsiedztwa i uruchomienia ENPI zaszło wiele poważnych zmian.
W ramach strategicznego przeglądu europejskiej
polityki sąsiedztwa dokonano analizy i oceny zmian w stosunkach UE z jej
sąsiadami oraz innych wydarzeń. W następstwie tego opracowano nową wizję
europejskiej polityki sąsiedztwa, przedstawioną w zarysie we wspólnym
komunikacie Wysokiej Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki
Bezpieczeństwa oraz Komisji Europejskiej zatytułowanym „Nowa koncepcja działań
w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie”, przyjętym w dniu 25 maja 2011 r.,
jak również w konkluzjach Rady przyjętych w dniu 20 czerwca 2011 r. W nowym
podejściu apeluje się przede wszystkim o większe wsparcie partnerów zaangażowanych
w budowanie demokratycznych społeczeństw oraz w przeprowadzanie reform zgodnie
z zasadą „więcej za więcej” i zasadą „wzajemnej rozliczalności”, zapewniając
również strategiczne ramy polityki dla stosunków UE z sąsiadami.
Chociaż ENPI powszechnie uznano za udany
instrument towarzyszący polityce, jaką UE prowadzi w stosunku do swoich
sąsiadów, to w wyniku przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa oraz w
następstwie innych ocen, wyniesionych doświadczeń i konsultacji społecznych
stwierdzono szereg problemów, które trzeba w przyszłości rozwiązać,
dostosowując dany instrument w sposób zapewniający większą skuteczność działań
UE; problemy te dotyczą w szczególności następujących zagadnień:
·
stosowanie zasady „więcej za więcej”: zasada ta stanowi kluczowy aspekt odnowionej polityki sąsiedztwa.
Zakłada ona dużo większe zróżnicowanie partnerów, zależnie od ich zaangażowania
w realizację wspólnie uzgodnionych wartości i celów, zwłaszcza od ich
zaangażowania w partnerstwo z UE ukierunkowane na demokrację i wspólny
dobrobyt. Ważnym aspektem nowego podejścia są bodźce finansowe dla najbardziej
ambitnych reformatorów. Jako instrument stworzony na potrzeby realizacji
polityk, przyszły Europejski Instrument Sąsiedztwa (ENI) powinien
odzwierciedlać tę podstawową zasadę, zwłaszcza w obszarze programowania i
przydziału wsparcia na rzecz partnerów;
·
złożony i długotrwały proces programowania: obecny proces programowania obejmuje szereg konsultacji na szeroką
skalę i wiele innych działań proceduralnych, zajmując przeciętnie 18 miesięcy.
Tak długi czas trwania procesu programowania pomniejsza znaczenie pomocy.
Dokumentacja związana z programowaniem (krajowe dokumenty strategiczne) w
ramach ENPI dorównuje swym zakresem dokumentacji stosowanej na potrzeby
współpracy rozwojowej, co oznacza prowadzenie szeroko zakrojonej analizy
sytuacji w danym kraju oraz coraz dłuższy czas trwania całego procesu. W
przypadku krajów sąsiadujących rzeczywistość przedstawia się jednak inaczej, a
krajową analizę w odniesieniu do większości partnerów (krajów, które uzgodniły
z UE plan działań lub równoważny zbiór wspólnych celów) przedstawia się
corocznie w specjalnych sprawozdaniach okresowych, w związku z czym ogólna
część krajowych dokumentów strategicznych staje się zbyteczna. Istnieje zatem zarówno
potrzeba, jak i możliwość usprawnienia, skrócenia i lepszego ukierunkowania
procesu programowania;
·
zakres instrumentu: według
obecnej definicji ENPI, instrument ten obejmuje swym zakresem wdrażanie umów o
partnerstwie i współpracy, układów o stowarzyszeniu lub innych istotnych umów,
propagowanie dobrych rządów oraz sprawiedliwego rozwoju
społeczno-gospodarczego. Obejmuje również bardzo rozbudowany wykaz 29 obszarów
tematycznych w ramach współpracy, szczegółowo określonych i umocowanych na
takich samych podstawach, co bardzo utrudnia ustalenie podstawowych celów i
skoncentrowanie się na europejskiej polityce sąsiedztwa. Takie szeroko
zakrojone podejście znajduje odzwierciedlenie w programowaniu, a zapewnienie
spójności między polityką a współpracą stanowi w wielu przypadkach wyzwanie.
Przyszły wniosek ustawodawczy w sprawie Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa
(ENI) pomoże lepiej ukształtować zakres tego instrumentu oraz umocnić
powiązania z innymi ważnymi obszarami polityki wewnętrznej przy jednoczesnym
zachowaniu obecnej elastyczności.
·
częściowo przestarzałe przepisy w sprawie
wdrażania oraz brak spójności między instrumentami zewnętrznymi: niektóre zapisy tej sekcji aktualnego rozporządzenia w sprawie ENPI,
która dotyczy wdrażania, są przestarzałe, w związku z czym rozporządzenie
przestało odpowiednio odzwierciedlać sposób wdrażania pomocy w sąsiedztwie.
Przepisy dotyczące wdrażania ustanowione w rozporządzeniu w sprawie ENPI nie są
też spójne z innymi instrumentami w obszarze działań zewnętrznych. Można
udoskonalić mechanizmy elastyczności, dostosowując je do nowego kontekstu
politycznego. Aby rozwiązać te kwestie oraz zapewnić dalszą harmonizację i
uproszczenie, opracowano odrębne ramowe rozporządzenie horyzontalne, które
obejmuje wszystkie przepisy ogólne i powtarzające się. W nowym rozporządzeniu
horyzontalnym uwzględnia się również specyfikę wdrażania ENI. Pozwoli to
uaktualnić przepisy w sprawie wdrażania oraz wyeliminować niespójność
instrumentów zewnętrznych. Nowe rozporządzenie horyzontalne przyczyni się
również do zwiększenia przejrzystości reguł, efektywności i spójności działań
Unii;
·
przepisy w sprawie współpracy transgranicznej: współpraca transgraniczna to odrębny aspekt stosunków między UE,
krajami partnerskimi w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa i Rosją,
ukierunkowany na wdrażanie wspólnych inicjatyw za sprawą wspólnego zestawu
reguł obowiązujących po obu stronach granic UE. System ten funkcjonuje
stosunkowo dobrze, ale w wyniku konsultacji z zainteresowanymi stronami
stwierdzono potrzebę wprowadzenia pewnych zmian, które mają wpływ na
rozporządzenie. Zmiany te obejmują rozszerzenie kwalifikowalności geograficznej
w celu uwzględnienia ważnych ośrodków gospodarczych, społecznych i kulturowych,
istotnych z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania programów; pełne
wdrożenie „zarządzania dzielonego”, z zaangażowaniem państw członkowskich jako
sygnatariuszy porozumień finansowych; szczegółowe przepisy w odniesieniu do
współfinansowania przez kraje partnerskie oraz szczególny status Rosji. W
rozporządzeniu Komisji ustanawiającym przepisy wykonawcze dla współpracy
transgranicznej trzeba będzie dokonać daleko idących zmian, zwłaszcza w
odniesieniu do metod zarządzania;
·
powiązania z instrumentami
wewnętrznymi/obszarami polityki wewnętrznej: w
europejskiej polityce sąsiedztwa zakłada się stopniowe stowarzyszanie
polityczne oraz nieustanną integrację gospodarczą partnerów z Unią Europejską.
Podstawowymi punktami odniesienia w tym procesie są polityka wewnętrzna UE i
zasady gospodarki rynkowej. W przypadku krajów sąsiadujących szereg inicjatyw
ma aspekt transgraniczny, który dotychczas uwzględniano w bardzo ograniczonym
zakresie. Wyjątkiem godnym uwagi jest współpraca transgraniczna, która
umożliwia rozwiązywanie wspólnych problemów i realizację wspólnych celów przy
pomocy jednego zestawu reguł oraz za sprawą łączenia środków tak z
wewnętrznych, jak i zewnętrznych źródeł finansowania budżetu UE. W pozostałych
obszarach, takich jak infrastruktura, energia[1],
transport[2],
rozwój i współpraca przemysłowa MŚP[3],
również w dziedzinie turystyki, ICT[4],
polityka w obszarze zatrudnienia i społeczna[5],
migracja i bezpieczeństwo, sądownictwo, walka z narkotykami, szkolnictwo
wyższe, kultura, badania naukowe i innowacje[6],
środowisko, działania w dziedzinie klimatu[7],
odporność na katastrofy oraz współpraca w dziedzinie gospodarki morskiej,
istnieje możliwość umocnienia powiązań między instrumentami wewnętrznymi i
obszarami polityki wewnętrznej a europejską polityką sąsiedztwa i Europejskim
Instrumentem Sąsiedztwa. Pod tym względem rozporządzenie w sprawie ENI będzie
propagowało komplementarność, spójność oraz uwzględnienie priorytetowych
obszarów polityki UE stosownie do strategii „Europa 2020”, koncentrując się
przy tym nadal na podstawowych celach europejskiej polityki sąsiedztwa.
Europejska polityka sąsiedztwa umożliwia partnerom uczestnictwo w pracach
agencji i w programach UE. Należy odpowiednio rozwiązać sprawę długoterminowego
finansowania uczestnictwa w pracach agencji i programach UE partnerów objętych
europejską polityką sąsiedztwa poprzez przeznaczenie wkładu finansowego z ENI w
stosownych przypadkach, w tym ustanowienie odpowiednich i trwałych mechanizmów
przekazywania środków;
·
rozwój stosunków z Rosją: Rosja jest jedynym beneficjentem ENPI nieobjętym europejską polityką
sąsiedztwa. Tak jak wszystkie pozostałe kraje, Rosja jest uprawniona do
korzystania z funduszy ENPI w ramach współpracy dwustronnej, wielonarodowej i
transgranicznej. Zapotrzebowanie na dużą pomoc finansową jednak zmalało z uwagi
na znaczną poprawę sytuacji budżetowej Rosji. Rosja dąży do zrównania swojej
pozycji we wzajemnych stosunkach i sama została darczyńcą. W związku z tym w
latach 2007-2013 kraj ten otrzymał jedynie marginalny przydział środków w
ramach dwustronnej puli środków ENPI. Współpraca w ramach programów
wielonarodowych jest kontynuowana według zasady współfinansowania ze strony UE
i Rosji. Rosja współfinansuje przede wszystkim programy współpracy
transgranicznej. Fakt ten odzwierciedla zmieniające się stanowisko Rosji będącej
partnerem strategicznym współfinansującym projekty, które powinny leżeć w
interesie obu stron.
Przyszły Europejski Instrument Sąsiedztwa
należy dostosować do nowej wizji europejskiej polityki sąsiedztwa,
przyczyniając się do sprostania szczególnym wyzwaniom i problemom, które
określono powyżej.
2.           WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI
STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW
Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Wniosek ustawodawczy w sprawie Europejskiego
Instrumentu Sąsiedztwa oparto na szeroko zakrojonym procesie konsultacji.
Proces ten obejmował konsultacje społeczne dotyczące finansowania zewnętrznego
i przeprowadzone w odniesieniu do wszystkich instrumentów na potrzeby działań
zewnętrznych UE, jak również konsultacje szczegółowe, które przeprowadzono w
ramach strategicznego przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa oraz
konsultacje w sprawie współpracy transgranicznej. Przeprowadzono również
konsultacje w kwestii przyszłej polityki rozwojowej UE.
Konsultacje
społeczne w sprawie finansowania działań zewnętrznych UE
W okresie od dnia 26
listopada 2010 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. Komisja przeprowadziła
konsultacje społeczne w sprawie przyszłego finansowania działań zewnętrznych
UE. Proces ten oparto na kwestionariuszu on-line, któremu towarzyszył dokument
informacyjny zatytułowany „Za pomocą jakich instrumentów UE powinna finansować
działania zewnętrzne po 2013 r.?”, opracowany przez Komisję i Europejską Służbę
Działań Zewnętrznych (ESDZ). W ramach tych konsultacji społecznych
wpłynęło 220 odpowiedzi, które odzwierciedlają szeroki i zróżnicowany zakres
obrazujący, jak wiele różnych struktur, poglądów i tradycji jest
reprezentowanych wśród społeczności zaangażowanej w działania zewnętrzne.
Większość respondentów potwierdziła, że
wsparcie finansowe UE zapewnia znaczną wartość dodaną podstawowym obszarom
polityki finansowanym z unijnych instrumentów finansowania działań zewnętrznych[8]. Wielu respondentów uznało
kryterium wartości dodanej UE za główny czynnik stymulujący, jeśli chodzi o
przyszłość: UE powinna wykorzystać swoją przewagę komparatywną w związku z
obecnością na arenie światowej, swoją wielostronną wiedzę specjalistyczną,
ponadnarodowy charakter, swoją pozycję jako podmiot ułatwiający koordynację
oraz sprzyjający korzyściom skali.
Prawie wszyscy respondenci opowiedzieli się za
bardziej zróżnicowanym podejściem, dostosowanym do sytuacji beneficjentów i
opartym na solidnych kryteriach w celu zwiększenia wpływu instrumentów
finansowych UE. Z szerokim poparciem spotkała się również możliwość
ustanowienia warunków dotyczących przestrzegania praw człowieka oraz praw
mniejszości, dobrych rządów, różnorodności form wyrazu kulturowego czy jakości
polityki beneficjentów oraz ich zdolności i chęci do wdrażania tej polityki.
Konsultacje w kontekście strategicznego
przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa
W ramach strategicznego przeglądu polityki,
zapoczątkowanego w lipcu 2010 r., Europejska Służba Działań Zewnętrznych
przeprowadziła szczegółowe konsultacje z przedstawicielami państw członkowskich
UE i krajami partnerskimi objętymi europejską polityką sąsiedztwa. Konsultacje
dotyczyły finansowania europejskiej polityki sąsiedztwa, przede wszystkim w
ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa, obejmując również
zagadnienia związane z długoterminową wizją europejskiej polityki sąsiedztwa
oraz celami polityki w perspektywie średnioterminowej.
Konsultacje ujawniły, że ENPI postrzega się w
kategoriach dużej zmiany w sposobie udzielania pomocy UE. W wyniku tych
konsultacji stwierdzono też jednak potrzebę wprowadzenia dalszych udoskonaleń.
Wiele państw członkowskich podkreśliło znaczenie większej spójności między
polityką a pomocą finansową udzielaną w ramach danego instrumentu. Kilku
respondentów zaznaczyło, że środki należałoby przydzielać na podstawie wyników.
Wielu zwróciło uwagę na konieczność przyspieszenia wsparcia finansowego,
zwiększenia jego efektywności oraz elastyczności w odpowiedzi na powstające
potrzeby.
Kraje partnerskie podkreśliły potrzebę
zapewnienia odpowiedniego wsparcia finansowego na rzecz integracji
gospodarczej, otwarcia rynku i konwergencji regulacyjnej. Uwydatniły też
znaczenie propagowania inwestycji zagranicznych.
Konsultacje z zainteresowanymi stronami w
sprawie współpracy transgranicznej
Ze wszystkimi zainteresowanymi stronami przeprowadzono
szczegółowe konsultacje na temat współpracy transgranicznej. Proces ten
zapoczątkowano podczas konferencji poświęconej współpracy transgranicznej w
lutym 2011 r. w Brukseli, natomiast przy pomocy kwestionariusza
rozprowadzonego na przełomie maja i czerwca 2011 r. przeprowadzono z
zainteresowanymi stronami konsultacje w sprawie przyszłych ram regulacyjnych (w
tym na temat przepisów wykonawczych dotyczących współpracy transgranicznej). Wyniki
odzwierciedlają potrzebę dostosowania niektórych przepisów w celu zwiększenia
efektywności współpracy transgranicznej. Proponowane zmiany mają na celu lepsze
odzwierciedlenie integracji priorytetów polityki zagranicznej UE z polityką
spójności UE, zwłaszcza w drodze dalszego dostosowania współpracy transgranicznej
na zewnętrznych granicach UE do reguł europejskiej współpracy terytorialnej.
Następnie odbyły się spotkania konsultacyjne z państwami członkowskimi w
Brukseli dnia 20 września 2011 r. oraz ze wszystkimi zainteresowanymi
stronami w Budapeszcie w dniach 18-19 października 2011 r.
Konsultacje społeczne w sprawie polityki
rozwojowej UE
Komisja opublikowała ponadto zieloną księgę
zatytułowaną „Polityka rozwojowa UE na rzecz wzrostu sprzyjającego włączeniu
społecznemu i zrównoważonego rozwoju” oraz przeprowadziła konsultacje społeczne
w dniach od 15 listopada 2010 r. do 17 stycznia 2011 r. Wielu respondentów
podkreśliło, że ODA[9]
stanowi jedynie ułamek środków finansowych przeznaczanych na rozwój i należy ją
traktować jako uzupełnienie środków uruchamianych na poziomie krajowym,
zagranicznych inwestycji, handlu i przekazów pieniężnych. Zaapelowano o większą
spójność polityki rozwojowej UE, zwłaszcza w odniesieniu do krajów o średnim
dochodzie. Chociaż wspólne programowanie pomocy zasadniczo zyskało sobie poparcie,
to należy je wprowadzać stopniowo, począwszy od krajów, w których może
zaowocować widoczną wartością dodaną.
Wniosek w sprawie Europejskiego Instrumentu
Sąsiedztwa opiera się w dużym stopniu na wynikach tych konsultacji. Do
podstawowych aspektów, które uwzględniono w zmienionym instrumencie, należą
zróżnicowany i oparty na wynikach przydział środków, nowe podejście do
programowania i zwiększenie spójności polityki z pomocą, zmiana reguł
odnoszących się do współpracy transgranicznej oraz przepisów mających na celu
zwiększenie efektywności i elastyczności wsparcia.
Ocena skutków
Europejska Służba Działań Zewnętrznych i
Komisja Europejska opracowały wspólnie szczegółową ocenę skutków przyszłego
Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa (ENI).
W ramach oceny skutków dokonano przeglądu
następujących czterech opcji:
·
opcja 0: „brak działań ze strony UE”. UE przestaje udzielać wsparcia
finansowego ze specjalnego instrumentu na rzecz krajów sąsiadujących;
·
opcja 1: „brak zmian”. Współpraca z danymi krajami jest kontynuowana
ściśle w ramach obowiązującego rozporządzenia w sprawie ENPI;
·
opcja 2: „dostosowanie obecnego stanu rzeczy”. Za podstawę przyszłego
wniosku ustawodawczego należy przyjąć aktualnie obowiązujące rozporządzenie w
sprawie ENPI, wprowadzając do niego szereg znacznych zmian w celu uwzględnienia
nowego kontekstu politycznego i szczegółowych celów. Opcja ta obejmuje szereg
podopcji, które dotyczą: zasady zróżnicowania; procesu programowania; zakresu
instrumentu oraz spójności polityki i pomocy; reguł współpracy transgranicznej;
przepisów w sprawie wdrażania, zwłaszcza w celu zapewnienia większej
elastyczności; powiązań z obszarami polityki wewnętrznej oraz z instrumentami i
zasięgiem geograficznym ENI;
·
opcja 3: „przedstawienie
całkowicie nowego instrumentu” o różnym zasięgu geograficznym i
koncentrującego się na celach w szerszym lub innym ujęciu niż cele europejskiej
polityki sąsiedztwa.
W kwestii możliwych gospodarczych,
społecznych, środowiskowych oraz innych skutków każdej z opcji, stwierdzono, co
następuje:
·
zaprzestanie działań przez UE (opcja 0)
skutkowałoby znacznym ograniczeniem i osłabieniem trwałości dotychczasowych
skutków. Wpłynęłoby również negatywnie na
ogólne stosunki UE z partnerami objętymi europejską polityka sąsiedztwa;
·
brak zmian w obecnym instrumencie (opcja 1)
przyniósłby wiele pozytywnych skutków gospodarczych, społecznych i
środowiskowych w krajach partnerskich;
·
zmiana instrumentu (opcja 2) zaowocowałaby
uwydatnieniem pozytywnych gospodarczych, społecznych i środowiskowych
dotychczasowych skutków bieżącego stanu rzeczy, przynosząc jeszcze bardziej
pozytywne skutki dla sprawowania rządów, zwłaszcza za sprawą stosowania zasady
„więcej za więcej”;
·
przedstawienie całkowicie nowego instrumentu (opcja
3) przyniosłoby negatywne skutki, zwłaszcza w kategoriach spójności działań UE
z celami europejskiej polityki sąsiedztwa, szkodząc wiarygodności UE w
regionie.
Opcję 0 i opcję 3 odrzucono na podstawie
analizy i określenia wagi różnych skutków (globalnych, gospodarczych,
społecznych, środowiskowych), jako opcje nieopłacalne, które nie zaowocowałyby
pozytywnymi skutkami i nie pomogłyby w realizacji celów europejskiej polityki
sąsiedztwa. Najwięcej możliwości osiągnięcia pozytywnych skutków miałaby opcja 2,
mogąca zapewnić dostosowanie bieżących ram współpracy do nowego kontekstu
politycznego, celów europejskiej polityki sąsiedztwa oraz wyzwań określonych
wskutek przeprowadzonych ocen i nabytych doświadczeń. Drugą w kolejności opcją
jest opcja 1, która pozwoliłaby utrzymać obecne pozytywne skutki, ale nie
zapewniłaby realizacji celów nowej europejskiej polityki sąsiedztwa, nie
przyczyniając się też do sprostania wyzwaniom i rozwiązania konkretnych
problemów, stwierdzonych w obecnym stanie rzeczy.
Opcją preferowaną jest zatem opcja 2.
3.           ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU
Artykuł 8 Traktatu UE nadaje ogólny kierunek
europejskiej polityce sąsiedztwa i stanowi również jej podstawę. Podstawę
prawną dla instrumentu finansowego mającego na celu wspieranie europejskiej
polityki sąsiedztwa, czyli przyszłego Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa,
stanowią art. 209 ust. 1 TFUE[10]
i art. 212 ust. 2 TFUE.
Zasada pomocniczości
Pod względem pomocniczości działania na
poziomie UE zapewniają istotną wartość dodaną, która wiąże się z wieloma
czynnikami:
·
UE jest w najlepszej sytuacji, by zapewnić pomoc
krajom sąsiadującym, w których jednym z podstawowych celów polityki jest
dostosowanie do przepisów i norm, wytycznych oraz środków obowiązujących w UE.
Istnieją formy szczególnego wsparcia, które można zapewnić wyłącznie na
poziomie UE i które obejmuje takie działania jak propagowanie integracji
gospodarczej z rynkiem wewnętrznym UE, dostępu do obszaru Schengen czy udziału
w programach UE. UE jest zatem głównym partnerem we współpracy dla większości
krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa i taka rola UE cieszy się
powszechnym uznaniem państw członkowskich, międzynarodowych instytucji
finansowych i innych darczyńców. Pomoc krajom sąsiadującym z UE w dostosowaniu
się do polityki, przepisów i norm UE jest podstawowym czynnikiem stymulującym
reformy w krajach partnerskich objętych europejską polityką sąsiedztwa;
·
tylko UE może reagować na globalne wyzwania, gdyż
posiada mocną pozycję ze względu na 27 państw będących jej członkami i
funkcjonujących w ramach wspólnej polityki i strategii. Działania na poziomie
krajowym mogą być ograniczone i fragmentaryczne, ponieważ projekty są często
zbyt małe, by zapewnić trwałe skutki. Usprawnienie prac państw członkowskich za
sprawą UE przyczynia się do poprawy koordynacji działań UE i zwiększa ich
skuteczność;
·
w czasach ograniczeń budżetowych, kiedy kilka
państw członkowskich postanowiło opuścić całe sektory współpracy i wycofać
swoje wsparcie dla niektórych krajów, UE może odegrać aktywną rolę, wspierając
demokrację, pokój, stabilność, dobrobyt i ograniczenie ubóstwa w swoim
sąsiedztwie. W tym kontekście kierowanie pomocy na poziomie UE ma z czysto
ekonomicznego punktu widzenia większy sens niż dotychczas, gdyż w ten sposób
można zapewnić rzeczywiste zmiany. Współpraca z UE jest również tańsza. Koszty
administracyjne są niższe niż średnie koszty administracyjne głównych
darczyńców na rzecz pomocy dwustronnej.
4.           WPŁYW NA BUDŻET
Poziom finansowania z budżetu UE powinien
odpowiednio odzwierciedlać ambicje zmienionej europejskiej polityki sąsiedztwa.
Komisja Europejska zaproponowała zatem w swoim
komunikacie z dnia 29 czerwca 2011 r. zatytułowanym „Budżet z perspektywy
Europy 2020”, by kwota przeznaczona na ENI na lata 2014–2020 wynosiła 18 182 300 000
EUR (według cen bieżących).
Aby zapewnić przewidywalność, udostępnione
zostanie finansowanie działalności w zakresie szkolnictwa wyższego w państwach
trzecich w kontekście programu „Erasmus dla wszystkich”, zgodnie z celami
działań zewnętrznych UE poprzez 2 wieloletnie przydziały obejmujące jedynie
odpowiednio pierwsze 4 lata i pozostałe 3 lata. Finansowanie to odzwierciedlone
będzie w wieloletnich programach indykatywnych ENI zgodnie z określonymi
potrzebami i priorytetami państw, których to dotyczy. Przydziały mogą podlegać
zmianie w przypadku poważnych nieprzewidzianych okoliczności lub ważnych zmian
politycznych, zgodnie z priorytetami UE dotyczącymi działań zewnętrznych. Do
wykorzystania tych funduszy zastosowanie mieć będą przepisy rozporządzenia UE
nr [--] „Erasmus dla wszystkich” Parlamentu Europejskiego i Rady
ustanawiającego program „Erasmus dla wszystkich”[11].
Szacunkowy wpływ finansowy wniosku określono
szczegółowo w odrębnej ocenie skutków finansowych regulacji w sprawie ENI.
5.           PODSTAWOWE ELEMENTY
Dokładne objaśnienie przepisów
szczegółowych wniosku
Podstawowe elementy wniosku (w porównaniu z
bieżącym stanem rzeczy) i ich przesłanki:
·
stosowanie zasady „więcej za więcej” oraz zasady
wzajemnej rozliczalności zgodnie z nową wizją europejskiej polityki sąsiedztwa, zwłaszcza za sprawą przepisów szczegółowych w sprawie zróżnicowania
na potrzeby przydzielania środków finansowych i procesu programowania, wedle
wymagań;
·
rozwiązanie problemu złożoności i długiego czasu
trwania procesu programowania w celu usprawnienia,
skrócenia i lepszego ukierunkowania procesu, zwłaszcza w przypadku partnerów
objętych europejską polityką sąsiedztwa, którzy uzgodnili wspólnie z UE
strategiczne priorytety w planach działań lub równoważnych dokumentach;
·
zwiększenie efektywności instrumentu, zapewnienie równowagi między elastycznością instrumentu a
ukierunkowaniem na cele polityki i podstawowe obszary współpracy;
·
dostosowanie przepisów w sprawie wdrażania oraz zwiększenie spójności między instrumentami zewnętrznymi;
·
udoskonalenie przepisów w sprawie współpracy
transgranicznej w celu zapewnienia skutecznego i
szybkiego wdrażania programów;
·
propagowanie ściślejszych powiązań z
wewnętrznymi instrumentami i wewnętrzną polityką UE,
również w drodze zacieśnienia współpracy z Komisją na etapie programowania
oraz, w stosownych przypadkach, propagowanie mechanizmów gromadzenia funduszy z
wewnętrznych i zewnętrznych działów budżetu UE;
·
reakcja na rozwój stosunków z Rosją, polegająca na zmianie przepisów w sprawie kwalifikowalności Rosji do
finansowania z ENI w celu odzwierciedlenia szczególnego statusu Rosji jako
sąsiada i strategicznego partnera UE.
Uproszczenie
Wniosek dotyczący ENI zawiera przepisy mające
na celu uproszczenie instrumentu pod wieloma względami. Rozszerzono zakres
instrumentu, sprowadzając 29 obszarów tematycznych, które cechują obecnie
obowiązujące rozporządzenie w sprawie ENPI, do sześciu szczegółowych celów.
Wprowadzono nowe, uproszczone narzędzie programowania dla większości sąsiednich
krajów (jednolite ramy wsparcia). Ten nowy dokument programowy będzie krótszy
niż dokumenty strategiczne i wieloletnie programy indykatywne, będzie
zapobiegał powielaniu informacji zawartych w dokumentach prawnych/politycznych
stanowiących podstawę stosunków UE z jej sąsiadami, jak również powinien pomóc
skrócić proces programowania, ograniczając tym samym koszty
administracyjne. Nowy artykuł, który umożliwia połączenie funduszy z ENI i
funduszy z odpowiedniej wewnętrznej pozycji budżetu UE za pomocą jednego zbioru
przepisów odnoszących się do środków ukierunkowanych głównie na wyzwania o charakterze
transgranicznym znacznie zwiększy efektywność oraz ograniczy administracyjne
koszty wdrażania takich środków.
Priorytetem Komisji w przypadku tego nowego
rozporządzenia, tak jak w przypadku innych programów w kontekście wieloletnich
ram finansowych, jest uproszczenie otoczenia regulacyjnego i poprawa dostępu do
pomocy UE krajom i regionom partnerskim, organizacjom społeczeństwa
obywatelskiego, MŚP itd., pod warunkiem, że dążą one do realizacji celów tego
rozporządzenia.
Wdrożenie nowego rozporządzenia w sprawie ENI
wymaga uproszczonych i elastycznych procedur, które powinny skutkować szybszym
przyjęciem środków wykonawczych oraz szybszym dostarczaniem pomocy UE,
zwłaszcza w sytuacjach kryzysu czy zagrożenia dla demokracji, praworządności,
praw człowieka i podstawowych wolności czy klęsk żywiołowych albo katastrof
spowodowanych przez człowieka. Również zmiana rozporządzenia finansowego,
zawierającego szczególnie ważne przepisy w sprawie działań zewnętrznych, pomoże
ułatwić uczestnictwo organizacji społeczeństwa obywatelskiego i małych
przedsiębiorstw w programach finansowania, na przykład za sprawą uproszczenia
przepisów, zmniejszenia kosztów uczestnictwa oraz przyspieszenia procedur przyznawania
finansowania. Komisja zamierza wdrożyć rozporządzenie, korzystając z nowych,
elastycznych procedur przewidzianych w nowym rozporządzeniu finansowym.
Dodatkowe uproszczenie zostanie ponadto
zapewnione poprzez sformułowanie jednego ramowego rozporządzenia
horyzontalnego, obejmującego wszystkie przepisy ogólne i powtarzające się,
zwiększającego spójność instrumentów na potrzeby działań zewnętrznych.
2011/0405 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I
RADY
ustanawiające Europejski Instrument
Sąsiedztwa
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII
EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej, w szczególności jego art. 209 ust. 1 i art. 212 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego
parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu
Ekonomiczno-Społecznego[12],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[13],
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą
ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Niniejsze rozporządzenie stanowi jeden z
instrumentów bezpośrednio wspierających politykę zewnętrzną Unii Europejskiej.
Zastąpi ono rozporządzenie nr 1638/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24
października 2006 r. określające przepisy ogólne w sprawie ustanowienia
Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa[14], które wygasa w dniu 31
grudnia 2013 r.
(2)
Artykuł 8 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że
Unia Europejska rozwija szczególne stosunki z państwami z nią sąsiadującymi,
dążąc do utworzenia przestrzeni dobrobytu i dobrego sąsiedztwa, opartej na
wartościach Unii i charakteryzującej się bliskimi i pokojowymi stosunkami
opartymi na współpracy.
(3)
Unia stara się propagować, rozwijać i konsolidować
takie wartości jak wolność, demokracja, przestrzeganie praw człowieka i
podstawowych wolności, zasady równości i praworządności, stanowiące jej
podwaliny, prowadząc dialog i współpracę z państwami trzecimi.
(4)
Europejska polityka sąsiedztwa przyczyniła się do
znacznego zacieśnienia stosunków z krajami partnerskimi od czasu jej
zapoczątkowania, przynosząc wymierne korzyści zarówno Unii Europejskiej, jak i
jej partnerom.
(5)
W ramach europejskiej polityki sąsiedztwa Unia
oferuje sąsiadującym z nią krajom uprzywilejowane stosunki, oparte na wzajemnym
zobowiązaniu do przestrzegania takich wartości i zasad jak demokracja i prawa
człowieka, praworządność, dobre rządy, zasady gospodarki rynkowej i
zrównoważony rozwój.
(6)
Współpracę regionalną w sąsiedztwie Unii
Europejskiej ukształtowały dwie podstawowe inicjatywy polityczne: Partnerstwo
Wschodnie Unii i jej wschodnich sąsiadów oraz Unia dla Śródziemnomorza obejmująca
Unię Europejską i jej południowych sąsiadów z regionu Morza Śródziemnego.
Inicjatywy te stanowią ważne ramy polityki ukierunkowanej na zacieśnienie
stosunków z krajami partnerskimi oraz stosunków między tymi krajami, opartej na
zasadach współwłasności i współodpowiedzialności.
(7)
Od czasu zapoczątkowania europejskiej polityki
sąsiedztwa i uruchomienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa
zaszło wiele poważnych zmian. Obejmują one zacieśnienie stosunków z partnerami,
zapoczątkowanie inicjatyw regionalnych oraz procesy przejścia do demokracji w
regionie. Zaowocowało to powstaniem nowej wizji europejskiej polityki
sąsiedztwa, określonej w 2011 r. w wyniku wszechstronnego przeglądu
strategicznego tej polityki. Nakreślono w niej podstawowe cele współpracy Unii
z sąsiednimi krajami oraz przewidziano większe wsparcie dla partnerów
zaangażowanych w budowanie demokratycznych społeczeństw oraz w przeprowadzanie
reform, zgodnie z zasadą „więcej za więcej” i zasadą „wzajemnej
rozliczalności”.
(8)
W celu propagowania zintegrowanego i zrównoważonego
rozwoju sąsiednich regionów przygranicznych oraz harmonijnej integracji
terytorialnej w całej Unii i z sąsiednimi krajami, niniejszy instrument oraz
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego należy wykorzystać na potrzeby
wspierania programów współpracy transgranicznej, realizowanych wzdłuż granic
zewnętrznych Unii Europejskiej między krajami partnerskimi i państwami
członkowskimi.
(9)
Ponadto istotne jest stymulowanie i ułatwianie
współpracy przynoszącej obopólne korzyści zarówno Unii, jak i jej partnerom,
zwłaszcza przez gromadzenie wkładu z wewnętrznych i zewnętrznych instrumentów
budżetu Unii, w szczególności na potrzeby współpracy transgranicznej, projektów
infrastruktury leżących w interesie Unii i realizowanych częściowo na
terytorium sąsiednich krajów oraz na potrzeby innych obszarów współpracy.
(10)
Regionom przygranicznym należącym do krajów z
Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz regionom Federacji Rosyjskiej
biorącym aktualnie udział w programach współpracy transgranicznej należy
umożliwić dalsze uczestnictwo w takich programach. Istotne jest również, aby
umożliwić udział w programach współpracy transgranicznej odpowiednim regionom w
krajach objętych Instrumentem Pomocy Przedakcesyjnej. Uczestnictwo krajów z Europejskiego
Obszaru Gospodarczego w programach współpracy transgranicznej powinno nadal
opierać się na zasobach własnych tych krajów.
(11)
Oczekuje się, że państwa członkowskie UE i kraje
partnerskie uczestniczące we współpracy transgranicznej zapewnią współfinansowanie
krajowe. Umocni to odpowiedzialność krajową, zwiększy środki finansowe
pozostające do dyspozycji tych programów oraz ułatwi uczestnictwo podmiotom
lokalnym.
(12)
Współpraca transgraniczna przyczyni się, w razie
potrzeby, do wdrożenia bieżących i przyszłych strategii makroregionalnych.
(13)
Wsparcie udzielane sąsiednim krajom rozwijającym
się w ramach ustanowionych europejską polityką sąsiedztwa powinno być spójne z
celami i zasadami zewnętrznej polityki Unii, zwłaszcza z jej polityką
rozwojową, w tym ze wspólnym oświadczeniem w sprawie polityki rozwojowej Unii
Europejskiej – „Konsensus Europejski”, przyjętym w dniu 22 grudnia 2005 r.
przez Radę oraz przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w ramach
Rady, Parlamentu Europejskiego i Komisji.
(14)
Dla stosunków z sąsiednimi krajami
śródziemnomorskimi z Afryki Północnej znaczenie ma wspólna strategia UE –
Afryka.
(15)
Unia i jej państwa członkowskie powinny zapewnić
większą spójność i komplementarność odpowiednich obszarów swojej polityki
odnoszących się do współpracy z sąsiednimi krajami. Aby zapewnić wzajemne
uzupełnianie i umacnianie się współpracy Unii oraz współpracy państw
członkowskich, należy ustanowić wspólne programowanie, które powinno się
stosować, gdy zachodzi taka możliwość i gdy takie programowanie jest stosowne.
(16)
Wsparcie unijne w ramach tego rozporządzenia należy
z zasady dostosować do odpowiednich krajowych, regionalnych lub lokalnych
strategii i środków krajów partnerskich.
(17)
UE jest w najlepszej sytuacji, by zapewnić wsparcie
sąsiednim krajom, w których jednym z podstawowych celów polityki jest
dostosowanie do przepisów i norm obowiązujących w Unii. Istnieją formy
szczególnego wsparcia, które można zapewnić wyłącznie na poziomie UE.
(18)
Ponadto mając na uwadze, że cele niniejszego
rozporządzenia, a mianowicie propagowanie rozszerzonej współpracy politycznej i
stopniowej integracji gospodarczej między Unią Europejską a sąsiednimi krajami,
nie mogą być w dostatecznym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie,
natomiast ze względu na zakres działań można je skuteczniej osiągnąć na
poziomie Unii, Unia może przyjmować środki zgodnie z zasadą pomocniczości
określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym
artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do
osiągnięcia tych celów.
(19)
Zewnętrzne wsparcie Unii Europejskiej wymaga coraz
większych środków finansowych, lecz ze względu na sytuację gospodarczą i
budżetową Unii środki dostępne na tego rodzaju wsparcie są ograniczone. Komisja
musi zatem dążyć do jak najefektywniejszego wykorzystania dostępnych środków,
wykorzystując instrumenty finansowe zapewniające efekt dźwigni. Efekt taki
można zwiększyć, umożliwiając wykorzystanie i ponowne wykorzystanie
zainwestowanych funduszy zainwestowanych i zgromadzonych przy pomocy
instrumentów finansowych.
(20)
Walka ze zmianą klimatu to jedno z największych
wyzwań stojących przed Unią i wymagających podjęcia pilnych działań na skalę
międzynarodową. Zgodnie z zamiarem wyrażonym przez Komisję w komunikacie w
sprawie wieloletnich ram finansowych z czerwca 2011 r., dotyczącym podniesienia
do co najmniej 20 % części budżetu Unii przeznaczonej na działania w dziedzinie
klimatu, niniejsze rozporządzenie powinno przyczyniać się do realizacji tego
celu.
(21)
Przekrojowym celem wszystkich działań podejmowanych
na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno być równouprawnienie płci i
działania przeciwdziałające dyskryminacji.
(22)
W stosunkach z partnerami na całym świecie Unia
angażuje się w propagowanie godnej pracy oraz ratyfikacji i skutecznego
wdrożenia uznanych na międzynarodowej arenie norm pracy i wielostronnych umów
środowiskowych.
(23)
Należy chronić interesy finansowe Unii Europejskiej
z zastosowaniem proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym
prewencji, wykrywania i analizy nieprawidłowości, odzyskiwania środków
straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w
stosownych przypadkach, nakładania kar. Środki te będą wdrażane zgodnie z
mającymi zastosowanie umowami z organizacjami międzynarodowymi i państwami
trzecimi.
(24)
W celu zharmonizowania terminologii z terminologią
stosowaną na potrzeby europejskiej współpracy terytorialnej, dokumentom
dotyczącym wdrażania programów współpracy transgranicznej należy nadać nazwę
wspólnych programów operacyjnych.
(25)
W celu szybkiego odzwierciedlania w niniejszym
rozporządzeniu rezultatów decyzji politycznych podejmowanych przez Radę należy
przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do
uaktualniania wykazu krajów będących beneficjentami, zamieszczonego w
załączniku do niniejszego rozporządzenia.
(26)
Zważywszy, że rozporządzenie nr .../... Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia…[15].
(zwane dalej „wspólnym rozporządzeniem wykonawczym”) ustanawia wspólne zasady i
procedury wdrażania instrumentów na rzecz działań zewnętrznych UE, należy
przekazać Komisji delegowane uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do przyjmowania szczegółowych
środków wykonawczych, wymaganych na potrzeby mechanizmów współpracy
transgranicznej ustanowionych w tytule III niniejszego rozporządzenia.
Szczególnie ważne jest, aby realizując prace przygotowawcze, Komisja
przeprowadzała właściwe konsultacje, również na poziomie eksperckim.
Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić
jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów
Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(27)
Aby zapewnić jednolite warunki wdrażania niniejszego
rozporządzenia, Komisji należy przyznać uprawnienia wykonawcze.
(28)
Wykonywanie uprawnień na podstawie art. 7 ust. 1 , 2
i 3 oraz art. 9 ust. 1 powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r.
ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa
członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[16]. Uwzględniając charakter tych
aktów wykonawczych, w szczególności ich charakter dotyczący ukierunkowania
polityki lub ich skutki finansowe, do ich przyjęcia powinna być zasadniczo
wykorzystana procedura sprawdzająca, z wyjątkiem środków o małej skali
finansowej.
(29)
Organizacja i zasady funkcjonowania Europejskiej
Służby Działań Zewnętrznych są opisane w decyzji Rady 2010/427/UE.
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Tytuł I. CELE I ZASADY
Artykuł 1
Ogólny cel i zakres
1.
Unia dąży do utworzenia przestrzeni dobrobytu i
dobrego sąsiedztwa, obejmującej Unię Europejską oraz kraje i terytoria
wymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia (dalej zwane „krajami
partnerskimi”), w drodze rozwijania szczególnych stosunków.
2.
Wsparcie zapewniane przez Unię na podstawie
niniejszego rozporządzenia powinno być wykorzystywane z korzyścią dla krajów
partnerskich oraz z obopólną korzyścią dla UE i krajów partnerskich.
3.
Fundusze Unii można również wykorzystać w celu
umożliwienia Federacji Rosyjskiej uczestnictwa w programach współpracy
transgranicznej i stosownych programach wielonarodowych, aby odzwierciedlić
szczególny status Federacji Rosyjskiej jako sąsiada i strategicznego partnera
Unii Europejskiej.
Artykuł 2
Szczegółowe cele wsparcia unijnego
1.
Wsparcie zapewniane na podstawie niniejszego
rozporządzenia powinno sprzyjać zacieśnieniu współpracy politycznej oraz
stopniowej integracji gospodarczej Unii i krajów partnerskich, w szczególności
wdrażaniu umów o partnerstwie i współpracy, układów o stowarzyszeniu lub innych
istniejących i przyszłych umów oraz wspólnie uzgodnionych planów działań.
2.
Wsparcie unijne powinno być przede wszystkim
ukierunkowane na:
a)      propagowanie praw człowieka i
podstawowych wolności, praworządności, zasad równości, ustanowienie głębokiej i
trwałej demokracji, propagowanie dobrych rządów oraz rozwój dobrze
prosperującego społeczeństwa obywatelskiego obejmującego partnerów społecznych;

b)      zapewnienie stopniowej integracji z
unijnym rynkiem wewnętrznym oraz zacieśnionej współpracy sektorowej i
międzysektorowej, również za sprawą zbliżenia przepisów i konwergencji
regulacyjnej z unijnymi normami oraz innymi ważnymi normami międzynarodowymi,
powiązanego rozwoju instytucjonalnego i inwestycji, głównie w obszarze
wzajemnych połączeń;
c)      stworzenie warunków dla dobrze
zarządzanej mobilności osób i propagowanie kontaktów międzyludzkich;
d)      zrównoważony i sprzyjający włączeniu
społecznemu rozwój pod każdym względem, ograniczenie ubóstwa, również za sprawą
rozwoju sektora prywatnego; propagowanie wewnętrznej spójności gospodarczej,
społecznej i terytorialnej, rozwoju obszarów wiejskich, działań w dziedzinie
klimatu oraz odporności na katastrofy;
e)      promowanie budowy zaufania i innych
działań przyczyniających się do zapewnienia bezpieczeństwa oraz zapobieganie
konfliktom i ich rozwiązywanie;
f)       wzmacnianie współpracy subregionalnej,
regionalnej oraz obejmującej całe sąsiedztwo, jak również współpracy
transgranicznej.
3.
Zakres realizacji tych celów mierzy się przede
wszystkim przy pomocy odpowiednich sprawozdań okresowych UE dotyczących
wdrażania polityki, natomiast w przypadku ust. 2 lit. a), d) i e) – stosując
odpowiednie wskaźniki ustanowione przez międzynarodowe organizacje i inne
właściwe organy; w przypadku ust. 2 lit. b), c) i d) – oceniając przejęcie
istotnych ram regulacyjnych UE przez kraje partnerskie; w przypadku ust. 2 lit.
c) i f) – oceniając liczbę odpowiednich umów i działań w ramach współpracy. Wskaźniki
obejmować będą między innymi odpowiednie monitorowanie demokratycznych wyborów,
poziom korupcji, przepływy handlowe, wskaźniki umożliwiające pomiar
wewnętrznych nierówności gospodarczych, w tym poziomu zatrudnienia.
4.
Wsparcie unijne można również wykorzystywać w
innych obszarach, jeżeli działanie takie jest spójne z ogólnymi celami
europejskiej polityki sąsiedztwa.
Artykuł 3
Ramy polityki
1.
Ogólne ramy polityki do celów programowania i
wdrażania wsparcia unijnego na mocy niniejszego rozporządzenia obejmują umowy o
partnerstwie i współpracy, układy o stowarzyszeniu oraz inne istniejące lub
przyszłe umowy ustanawiające stosunki z krajami partnerskimi, odpowiednie
komunikaty, konkluzje Rady i rezolucje Parlamentu Europejskiego oraz stosowne
wnioski z posiedzeń ministerialnych z krajami partnerskimi.
2.
Podstawowy punkt odniesienia dla ustalania
priorytetów dla wsparcia unijnego stanowią wspólnie uzgodnione plany działań
lub inne równoważne dokumenty podpisywane przez kraje partnerskie i Unię.
3.
W przypadku braku określonych w ust. 1 umów między
Unią a krajami partnerskimi, wsparcie unijne może zostać udzielone, jeżeli
istnieją dowody potwierdzające jego przydatność do realizacji celów polityki
Unii, a wsparcie takie programuje się w oparciu o te cele, uwzględniając
potrzeby konkretnego kraju.
Artykuł 4
Rozróżnienie, partnerstwo i współfinansowanie
1.
Wsparcie unijne udzielane na mocy niniejszego
rozporządzenia każdemu krajowi partnerskiemu różni się pod względem formy i kwot,
w zależności od zaangażowania kraju partnerskiego w reformy i postępów we
wdrażaniu tych reform. Różnice te odzwierciedlają poziom ambicji danego kraju w
obszarze partnerstwa z Unią, jego postępy w budowaniu głębokiej i trwałej
demokracji, postępy w realizacji uzgodnionych celów reform, potrzeby i
możliwości tego kraju oraz potencjalny wpływ wsparcia unijnego.
2.
Wsparcie udzielane na mocy niniejszego
rozporządzenia z zasady uzgadnia się w partnerskiej współpracy z
beneficjentami. Współpraca partnerska dotyczy odpowiednio władz krajowych,
regionalnych i lokalnych, innych zainteresowanych stron, społeczeństwa
obywatelskiego, partnerów społecznych oraz innych podmiotów niepublicznych
zaangażowanych w przygotowanie, wdrażanie i monitorowanie wsparcia unijnego.
3.
Wsparcie unijne udzielane na mocy niniejszego
rozporządzenia jest z zasady współfinansowane przez kraje partnerskie z
funduszy publicznych, wkładu beneficjentów lub z innych źródeł. Ta sama zasada
ma zastosowanie do współpracy z Federacją Rosyjską, zwłaszcza w odniesieniu do
programów, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. c). W odpowiednio uzasadnionych
przypadkach oraz w przypadku, gdy zachodzi konieczność wsparcia rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego i podmiotów niepublicznych, wymogi dotyczące
współfinansowania mogą zostać uchylone, bez uszczerbku dla zgodności z innymi
warunkami określonymi w rozporządzeniu finansowym.
Artykuł 5
Spójność i koordynacja darczyńców
1.
Wdrażając niniejsze rozporządzenie, należy zapewnić
spójność z innymi obszarami działań zewnętrznych Unii oraz z innymi istotnymi
obszarami polityki unijnej. W tym celu podstawą dla środków finansowanych na
mocy niniejszego rozporządzenia, w tym środków zarządzanych przez Europejski
Bank Inwestycyjny (EBI), są dokumenty dotyczące polityki współpracy
wyszczególnione w art. 3 ust. 1 i 2, jak również określone interesy Unii, jej
priorytety i strategie polityczne. Środki
takie muszą uwzględniać zobowiązania wynikające z umów wielostronnych i
międzynarodowych konwencji, w których Unia i kraje partnerskie są stronami.
2.
Komisja, państwa członkowskie i Europejski Bank
Inwestycyjny (EBI) zapewniają spójność wsparcia udzielanego na mocy niniejszego
rozporządzenia z innym wsparciem udzielanym przez Unię, państwa członkowskie i
Europejski Bank Inwestycyjny.
3.
Unia i państwa członkowskie koordynują swoje
odpowiednie programy wsparcia w celu zwiększenia skuteczności i efektywności w
zapewnianiu wsparcia oraz zacieśnieniu dialogu politycznego, zgodnie z zasadami
ustalonymi w odniesieniu do umacniania koordynacji operacyjnej w dziedzinie
wsparcia zewnętrznego oraz harmonizacji obszarów polityki i procedur.
Koordynacja obejmuje regularne konsultacje i częstą wymianę istotnych
informacji na różnych etapach udzielania wsparcia, zwłaszcza w terenie, i może
skutkować wspólnym programowaniem, współpracą w drodze delegowania lub umowami
o przeniesieniu.
4.
Unia podejmuje w porozumieniu z państwami
członkowskimi działania konieczne do zapewnienia prawidłowej koordynacji i
współpracy z wielostronnymi i regionalnymi organizacjami oraz podmiotami, w tym
z europejskimi instytucjami finansowymi, międzynarodowymi instytucjami
finansowymi, agencjami Organizacji Narodów Zjednoczonych, funduszami i
programami, fundacjami prywatnymi i politycznymi oraz z darczyńcami spoza Unii
Europejskiej.
Tytuł II. PROGRAMOWANIE INDYKATYWNE I
PRZYDZIAŁ ŚRODKÓW FINANSOWYCH
Artykuł 6
Rodzaje programów
1.
Wsparcie unijne na mocy niniejszego rozporządzenia
programuje się, sporządzając:
a)      programy dwustronne obejmujące wsparcie
dla jednego kraju partnerskiego;
b)      programy wielonarodowe dotyczące wyzwań
wspólnych dla wszystkich lub wielu krajów partnerskich oraz regionalnej i
subregionalnej współpracy dwóch lub kilku krajów partnerskich, która może
obejmować współpracę z Federacją Rosyjską;
c)      programy współpracy transgranicznej
dotyczące współpracy między jednym lub więcej niż jednym państwem członkowskim
z jednej strony i jednym lub więcej niż jednym krajem partnerskim lub z
Federacją Rosyjską z drugiej strony, realizowanej przy ich wspólnej części
zewnętrznej granicy UE.
2.
Wsparcie unijne na mocy niniejszego rozporządzenia
wdraża się zgodnie ze wspólnym rozporządzeniem wykonawczym.
Artykuł 7
Programowanie i indykatywny przydział środków finansowych dla krajowych i
wielonarodowych programów indykatywnych
1.
W odniesieniu do krajów, w przypadku których
istnieją dokumenty określone w art. 3 ust. 2, przyjmuje się wszechstronne
wieloletnie jednolite ramy wsparcia zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której
mowa w art. 15 ust. 3 wspólnego rozporządzenia wykonawczego. Jednolite ramy
wsparcia zawierają przegląd postępów dokonanych w zakresie ram polityki oraz
wykaz priorytetów dla wsparcia unijnego, wybranych przede wszystkim spośród
priorytetów uwzględnionych w dokumentach, o których mowa w art. 3 ust. 2 oraz w
strategiach lub planach krajów partnerskich, w przypadku których w regularnej
ocenie Unii wykazano potrzebę udzielenia wsparcia. W ramach określa się również
orientacyjny poziom finansowania. Czas obowiązywania jednolitych ram wsparcia
odpowiada czasowi obowiązywania stosownego dokumentu, o którym mowa w art. 3
ust. 2.
2.
W odniesieniu do krajów, w przypadku których nie
istnieją dokumenty określone w art. 3 ust. 2, przyjmuje się wszechstronny
dokument programowy obejmujący strategię oraz wieloletni program indykatywny,
czyniąc to zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 15 ust. 3
wspólnego rozporządzenia wykonawczego. W dokumencie tym określa się strategię
reakcji Unii, opierając się przy tym na analizie sytuacji danego kraju i jego
stosunków z Unią, strategii lub planów krajów partnerskich, priorytetów dla
wsparcia unijnego oraz orientacyjnego poziomu finansowania w podziale na
poszczególne priorytety. Czas obowiązywania tego dokumentu obejmuje odpowiedni
okres wieloletni.
3.
W odniesieniu do programów wielonarodowych
przyjmuje się wszechstronny dokument programowy, obejmujący strategię oraz
wieloletni program indykatywny, czyniąc to zgodnie z procedurą sprawdzającą, o
której mowa w art. 15 ust. 3 wspólnego rozporządzenia wykonawczego. Określa się
w nim priorytety dla wsparcia unijnego na rzecz danego regionu lub subregionu
oraz orientacyjny poziom finansowania w podziale na poszczególne priorytety.
Czas obowiązywania tego dokumentu obejmuje odpowiedni okres wieloletni.
4.
Dokumenty wchodzące w zakres jednolitych ram wsparcia
określone w ust. 1 poddaje się w razie konieczności przeglądowi i można je
zmieniać zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 15 ust. 3
wspólnego rozporządzenia wykonawczego. Dokumenty programowe, o których mowa w
ust. 2 i 3, poddaje się przeglądowi śródokresowemu lub wówczas, gdy zachodzi
taka konieczność, i można je zmieniać zgodnie z tą samą procedurą.
5.
Kwoty przydzielonych środków finansowych dla
programów krajowych i wielonarodowych ustala się, stosując przejrzyste i
obiektywne kryteria, odzwierciedlające zasadę rozróżnienia, o której mowa w
art. 4 ust. 1.
6.
Kiedy zachodzi konieczność wdrożenia
skuteczniejszych środków z obopólną korzyścią dla Unii i krajów partnerskich w
takich obszarach jak współpraca transnarodowa i wzajemne połączenia, środki
finansowe przyznawane na podstawie niniejszego rozporządzenia można połączyć ze
środkami objętymi przez inne odpowiednie rozporządzenia unijne, ustanawiające
instrumenty finansowe. W tej sytuacji decyzję o wyborze konkretnego zbioru
przepisów mającego zastosowanie do wdrażania podejmuje Komisja.
7.
W procesie programowania biorą udział państwa
członkowskie i inni darczyńcy, którzy zobowiązali się zaprogramować swoje
wsparcie wspólnie z UE. W stosownych przypadkach dokumenty programowe mogą
obejmować również ich wkład.
8.
W przypadku, gdy państwa członkowskie i inni
darczyńcy zobowiązują się wspólnie zaprogramować swoje wsparcie, jednolite ramy
wsparcia określone w ust. 1 oraz dokumenty programowe, o których mowa w ust. 2
i 3, można zastąpić wspólnym wieloletnim dokumentem programowym, z
zastrzeżeniem, że musi on spełniać wymogi określone wymienionymi przepisami.
9.
W przypadku kryzysów lub zagrożeń dla demokracji,
praworządności, praw człowieka i podstawowych wolności lub w razie wystąpienia
klęsk żywiołowych lub katastrof spowodowanych przez człowieka można dokonać
doraźnego przeglądu dokumentów programowych. Za sprawą takiego doraźnego
przeglądu należy zapewnić zachowanie spójności między wsparciem udzielonym na
podstawie niniejszego rozporządzenia a wsparciem z innych instrumentów
finansowych Unii. Doraźny przegląd może skutkować przyjęciem zmienionych
dokumentów programowych. W tej sytuacji Komisja przekazuje zmienione dokumenty
programowe do wiadomości Parlamentu Europejskiego i Rady w terminie jednego miesiąca
od ich przyjęcia.
Tytuł III. WSPÓŁPRACA TRANSGRANICZNA
Artykuł 8
Kwalifikowalność geograficzna
1.
Programy współpracy transgranicznej, o których mowa
w art. 6 ust. 1 lit. c), mogą obejmować:
a)      w przypadku granic lądowych, jednostki
terytorialne odpowiadające poziomowi NUTS 3 lub równoważne, położone wzdłuż
granic lądowych między państwami członkowskimi a krajami partnerskimi lub
Federacją Rosyjską;
b)      w przypadku granic morskich, jednostki
terytorialne odpowiadające poziomowi NUTS 3 lub równoważne, położone wzdłuż
granic morskich między państwami członkowskimi a krajami partnerskimi lub
Federacją Rosyjską, oddalone od siebie najwyżej 150 km, bez uszczerbku dla
możliwych dostosowań, koniecznych w celu zapewnienia spójności i ciągłości
działań w ramach współpracy;
c)      w przypadku wybrzeża basenu morskiego,
jednostki terytorialne odpowiadające poziomowi NUTS 2 lub równoważne, położone
wzdłuż wybrzeża basenu morskiego wspólnego dla państw członkowskich i krajów
partnerskich lub Federacji Rosyjskiej.
2.
W celu zapewnienia kontynuacji istniejących
systemów współpracy oraz w innych uzasadnionych przypadkach można zezwolić na
udział we współpracy transgranicznej jednostek terytorialnych przylegających do
jednostek określonych w ust. 1.
3.
W należycie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się
udział ważnych ośrodków gospodarczych, społecznych i kulturalnych, które nie
przylegają do kwalifikowalnych jednostek terytorialnych, pod warunkiem, że ich
udział przyczynia się do realizacji celów ustanowionych w dokumencie programowym.
4.
W przypadku, gdy programy obejmują terytoria
określone w ust. 1 lit. b), Komisja Europejska może, w porozumieniu z
partnerami, zaproponować rozszerzenie kwalifikowalności geograficznej na całą
jednostkę terytorialną odpowiadającą poziomowi NUTS 2, na której obszarze
znajduje się jednostka terytorialna odpowiadająca poziomowi NUTS 3.
Artykuł 9
Programowanie i przydział środków finansowych na współpracę transgraniczną
1.
Dokument programowy sporządza się, aby określić:
a)       strategiczne cele, na których realizację
jest ukierunkowana współpraca transgraniczna;
b)       wykaz wspólnych programów operacyjnych,
które mają zostać sporządzone;
c)       orientacyjny podział środków między
programami obejmującymi granice lądowe i morskie określone w art. 8 ust. 1 lit.
a) i b) i programami obejmującymi wybrzeże basenu morskiego, o których mowa w
art. 8 ust. 1 lit. c);
d)       orientacyjną wieloletnią kwotę środków
przydzielonych na każdy wspólny program operacyjny;
e)       jednostki terytorialne kwalifikujące się
do udziału w każdym wspólnym programie operacyjnym oraz regiony i ośrodki
wskazane w art. 8 ust. 2, 3 i 4;
f)        orientacyjną kwotę środków
przydzielonych na wsparcie horyzontalnych działań na rzecz budowania
potencjału, tworzenia sieci kontaktów i wymiany doświadczeń między programami,
w stosownych przypadkach;
g)       wkład w programy ponadnarodowe utworzone
na podstawie rozporządzenia (UE) nr […] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
[….] w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca
terytorialna”[17],
w których to programach uczestniczą kraje partnerskie lub Federacja Rosyjska.
Dokument programowy obejmuje okres siedmiu lat i
jest przyjmowany przez Komisję zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa
w art. 15 ust. 3 wspólnego rozporządzenia wykonawczego. Poddaje się go
przeglądowi śródokresowemu lub wówczas, gdy zachodzi taka konieczność, i można
go zmieniać zgodnie z tą samą procedurą, o której mowa w wymienionym artykule.
2.
Wspólne programy operacyjne współfinansuje się z
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Ogólną kwotę wkładu z
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego określa się zgodnie z przepisami
art. 4 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr […] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
[….] w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca
terytorialna”[18].
Wykorzystanie danego wkładu podlega przepisom niniejszego rozporządzenia.
3.
Instrument Pomocy Przedakcesyjnej może służyć do
współfinansowania wspólnych programów operacyjnych, w których uczestniczą kraje
kwalifikujące się na podstawie tego instrumentu. Wykorzystanie takiego
współfinansowania podlega przepisom niniejszego rozporządzenia.
4.
Podstawę orientacyjnych kwot przydzielanych na
wspólne programy operacyjne stanowi przede wszystkim liczba mieszkańców
kwalifikujących się obszarów. Przy określaniu orientacyjnych kwot
przydzielanych środków można dokonać dostosowań w celu odzwierciedlenia
konieczności zapewnienia równowagi między wkładem z Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego a wkładem z budżetu danego instrumentu oraz innych
czynników warunkujących intensywność współpracy, takich jak szczególne cechy
charakterystyczne obszarów przygranicznych i zdolność tych obszarów do
zarządzania i dysponowania wsparciem unijnym.
Artykuł 10
Wspólne programy operacyjne
1.
Współpracę transgraniczną wdraża się przy pomocy
wieloletnich wspólnych programów operacyjnych obejmujących współpracę dotyczącą
jednej granicy lub grupy granic i obejmującą działania wieloletnie służące
realizacji spójnego zestawu priorytetów, które to działania mogą zostać
wdrożone dzięki wsparciu Unii. Podstawę wspólnych programów operacyjnych
stanowią dokumenty programowe, o których mowa w art. 9. Zawierają one skrócony
opis systemów zarządzania i kontroli obejmujących elementy, o których mowa w
art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 2.
2.
Wspólne programy operacyjne dla granic lądowych i
morskich opracowywane są na odpowiednim poziomie terytorialnym dla każdej
granicy i obejmują kwalifikujące się jednostki terytorialne należące do jednego
lub kilku państw członkowskich i jednego lub kilku krajów partnerskich lub
Federacji Rosyjskiej.
3.
Wspólne programy operacyjne dla basenów morskich
mają charakter wielostronny, są opracowywane na odpowiednim poziomie
terytorialnym i obejmują kwalifikujące się jednostki terytorialne położone
wzdłuż wybrzeża wspólnego basenu morskiego należącego do kilku krajów
uczestniczących, w tym co najmniej jednego państwa członkowskiego i jednego
kraju partnerskiego lub Federacji Rosyjskiej. Mogą obejmować dwustronne
działania służące wspieraniu współpracy między jednym państwem członkowskim i
jednym krajem partnerskim lub Federacją Rosyjską.
4.
W ciągu roku od zatwierdzenia dokumentu programowego,
o którym mowa w art. 9, kraje uczestniczące wspólnie przedkładają Komisji
wnioski dotyczące wspólnych programów operacyjnych. Komisja przyjmuje wspólny
program operacyjny po dokonaniu oceny jego zgodności z niniejszym
rozporządzeniem, z dokumentem programowym oraz z przepisami wykonawczymi.
5.
Regiony w krajach innych niż kraje partnerskie,
Federacja Rosyjska lub państwa członkowskie, przylegające do kwalifikujących
się regionów określonych w art. 8 ust. 1 lit. a) i b) lub położone wzdłuż
wybrzeża wspólnego basenu morskiego, gdzie realizowany jest wspólny program
operacyjny, mogą być objęte wspólnym programem operacyjnym i mogą korzystać ze
wsparcia unijnego na warunkach określonych w dokumencie programowym, o którym
mowa w art. 9.
6.
Komisja i państwa uczestniczące podejmują właściwe
działania w celu dopilnowania, by programy dotyczące basenów morskich na mocy
niniejszego rozporządzenia lub programy współpracy transnarodowej realizowane
na podstawie rozporządzenia (UE) nr [….] i mające częściowo pokrywający się
zasięg geograficzny, w pełni się uzupełniały i wzajemnie się umacniały.
7.
Wspólne programy operacyjne mogą zostać poddane
przeglądowi z inicjatywy krajów uczestniczących lub Komisji z takich powodów,
jak:
-        zmiany priorytetów współpracy, zmiany o
charakterze społeczno-gospodarczym,
-        skutki wdrażania danych środków i wyniki
uzyskane wskutek monitorowania i oceny,
-        konieczność dostosowania kwot dostępnych
środków i realokacji środków.
8.
Po przyjęciu
wspólnych programów operacyjnych Komisja zawiera z krajami partnerskimi lub z
Federacją Rosyjską umowę finansową. Umowa finansowa zawiera postanowienia
prawne, które są niezbędne do realizacji wspólnego programu operacyjnego, i
może być podpisana również przez inne kraje uczestniczące i instytucję
zarządzającą, o której mowa w art. 12 ust. 2 lit. c).
W razie konieczności, kraje uczestniczące i
instytucja zarządzająca podpisują protokół ustaleń w celu określenia konkretnej
odpowiedzialności finansowej poszczególnych krajów.
9.
Wspólny program operacyjny obejmujący więcej niż
jeden kraj partnerski ustanawia się, jeżeli co najmniej jeden kraj partnerski
podpisze umowę finansową. Pozostałe kraje partnerskie objęte ustanowionym
programem mogą do niego przystąpić w dowolnej chwili, podpisując umowę
finansową.
10.
Jeżeli kraj
uczestniczący zobowiązuje się do współfinansowania programu, we wspólnym
programie operacyjnym precyzuje się ustalenia dotyczące zapewnienia,
wykorzystania i monitorowania współfinansowania. Powiązaną umowę finansową
podpisują wszystkie kraje uczestniczące.
11.
We wspólnych programach operacyjnych można również
uwzględnić wkład finansowy z/na rzecz instrumentów, przy pomocy których można
łączyć dotacje, zgodnie z przepisami dotyczącymi tych instrumentów, pod
warunkiem, że przyczynia się to do zrealizowania priorytetów programów.
12.
Stosując zasadę partnerstwa, kraje uczestniczące
wspólnie wybierają działania do wsparcia unijnego, które są zgodne z
priorytetami i środkami wspólnego programu operacyjnego.
13.
W szczególnych i
należycie uzasadnionych przypadkach, gdy:
a) wspólnego programu operacyjnego nie można
przedłożyć z uwagi na pojawiające się problemy w stosunkach między krajami
uczestniczącymi lub między Unią Europejską a krajem partnerskim,
lub
b) najpóźniej do dnia 30 czerwca 2017 r.
kraje uczestniczące nie przedłożyły Komisji wspólnego programu operacyjnego,
lub
c) żaden z krajów partnerskich objętych programem
nie podpisał stosownej umowy finansowej do końca roku następującego po
przyjęciu programu,
Komisja, po konsultacjach z zainteresowanymi
państwami członkowskimi, podejmuje niezbędne działania, by umożliwić
zainteresowanym państwom członkowskim wykorzystanie środków z Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego przeznaczonych na realizację wspólnego programu
operacyjnego, zgodnie z art. 4 ust. 7 i 8 rozporządzenia (UE) nr [...] .
14.
Zobowiązania budżetowe na działania w ramach
współpracy transgranicznej lub na programy trwające dłużej niż jeden rok
budżetowy można rozłożyć na kilka lat w ratach rocznych.
Artykuł 11
Zarządzanie wspólnymi programami operacyjnymi
1.
Wspólne programy operacyjne wdrażane są co do
zasady metodą zarządzania dzielonego z państwami członkowskimi. Kraje
uczestniczące mogą również wystąpić o wdrażanie metodą zarządzania pośredniego
przez podmiot wymieniony w rozporządzeniu finansowym i zgodnie z przepisami
wykonawczymi, o których mowa w art. 12 ust. 2.
2.
Na podstawie dostępnych informacji Komisja upewnia
się, czy państwo członkowskie, w przypadku zarządzania dzielonego, lub kraj
partnerski albo organizacja międzynarodowa, w przypadku zarządzania
pośredniego, utworzyły i stosują systemy zarządzania i kontroli, zgodne z
przepisami rozporządzenia finansowego, niniejszego rozporządzenia i z jego
przepisami wykonawczymi, o których mowa w art. 12 ust. 2.
Państwa członkowskie, kraje partnerskie i organizacje
międzynarodowe zapewniają skuteczne funkcjonowanie swoich systemów zarządzania
i kontroli, legalność i prawidłowość podstawowych transakcji oraz
przestrzeganie zasady należytego zarządzania finansami. Odpowiadają one za
zarządzanie programami i ich kontrolę.
Komisja może zobowiązać państwo członkowskie, kraj
partnerski lub organizację międzynarodową do zbadania przedłożonej Komisji
skargi dotyczącej wyboru lub realizacji działań wspieranych na podstawie tego
tytułu lub funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli.
3.
W celu umożliwienia należytego przygotowywania
wspólnych programów operacyjnych do realizacji, wydatki poniesione po
przedłożeniu Komisji wspólnych programów operacyjnych są kwalifikowalne
najwcześniej z dniem 1 stycznia 2014 r.
4.
W przypadku ograniczenia kwalifikowalności zgodnie
z art. 8 ust. 7 wspólnego rozporządzenia wykonawczego, podmiot wymieniony w
ust. 1, który może ogłaszać zaproszenia do składania ofert i wszczynać
procedury przetargowe, jest uprawniony do uznania za kwalifikowalnych
oferentów, wnioskodawców i kandydatów z krajów niekwalifikujących się, lub do
przyjęcia za kwalifikowane towary o niekwalifikującym się pochodzeniu, zgodnie
z art. 9 ust. 3 wspólnego rozporządzenia wykonawczego.
Artykuł 12
Przepisy wykonawcze dotyczące współpracy transgranicznej
1.
Przepisy wykonawcze zawierające przepisy
szczegółowe dotyczące wdrożenia przepisów niniejszego tytułu przyjmuje się w
drodze aktu delegowanego zgodnie z art. 14.
2.
Do spraw objętych przepisami wykonawczymi należą
takie kwestie, jak:
a)      poziom i metody współfinansowania;
b)      przygotowanie, zmiana i zamknięcie
wspólnych programów operacyjnych;
c)      rola i funkcja struktur programu:
Wspólnego Komitetu Monitorującego, instytucji zarządzającej i jej wspólnego
sekretariatu technicznego, wspólnych komisji kwalifikacyjnych, w tym ich
pozycja, skuteczna identyfikacja, rozliczalność i odpowiedzialność, opis
systemów zarządzania i kontroli oraz warunki technicznego i finansowego
zarządzania wsparciem unijnym, włącznie z kwalifikowalnością wydatków;
d)      procedury odzyskiwania środków;
monitorowanie i ocena;
e)      działalność promocyjna i informacyjna;
f)       zarządzanie dzielone i pośrednie, o
którym mowa w art. 6 ust. 2 wspólnego rozporządzenia wykonawczego.

Tytuł IV. PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 13
Uaktualnianie załącznika
Wykaz krajów będących beneficjentami,
zamieszczony w załączniku do niniejszego rozporządzenia, można uaktualniać w
następstwie podejmowanych przez Radę decyzji politycznych w sprawie zakresu
polityki sąsiedztwa. Zmiany tego załącznika są przyjmowane na podstawie aktu
delegowanego zgodnie z art. 14.
Artykuł 14
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1.
Przekazanie uprawnień, o którym mowa
w art. 12 i 13, następuje na czas obowiązywania niniejszego
rozporządzenia.
2.
Przekazanie uprawnień może zostać w dowolnym
momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja
o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja
o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu
w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej
decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już
obowiązujących aktów delegowanych.
3.
Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja
zawiadamia o tym jednocześnie Parlament Europejski i Radę.
4.
Przyjęty akt delegowany wchodzi w życie tylko
jeśli Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie
dwóch miesięcy od zawiadomienia o akcie skierowanego do Parlamentu
Europejskiego i Rady, lub jeśli, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament
Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu.
Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu
Europejskiego lub Rady.
Artykuł 15
Komitet
Komisję wspomaga Komitet ds. Europejskiego
Instrumentu Sąsiedztwa. Jest on komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 16
Uczestnictwo państwa trzeciego niewymienionego w załączniku
1.
W należycie uzasadnionych okolicznościach oraz w
celu zapewnienia spójności i skuteczności unijnego finansowania lub w celu
stymulowania współpracy regionalnej lub transregionalnej, Komisja może
zdecydować o rozszerzeniu kwalifikowalności działań na kraje, terytoria i
regiony, które w innej sytuacji nie kwalifikowałyby się do finansowania.
Niezależnie od przepisów art. 8 ust. 1 wspólnego rozporządzenia wykonawczego, w
procedurach wdrażania takich działań mogą uczestniczyć osoby fizyczne i prawne
z danych krajów, terytoriów i regionów.
2.
Dokumenty programowe, o których mowa w art. 7, mogą
zawierać zapis dający taką możliwość.
Artykuł 17
Zawieszenie
wsparcia unijnego
Bez uszczerbku dla przepisów w sprawie
zawieszenia pomocy zawartych w umowach o partnerstwie i współpracy oraz w
układach o stowarzyszeniu z krajami i regionami partnerskimi, jeżeli kraj
partnerski nie przestrzega zasad demokracji, praworządności i praw człowieka
oraz podstawowych wolności, Unia występuje do takiego kraju o przeprowadzenie
konsultacji w celu wypracowania rozwiązania możliwego do przyjęcia dla obu
stron, z wyjątkiem sytuacji szczególnie pilnych. Jeżeli konsultacje z danym
krajem nie skutkują rozwiązaniem możliwym do przyjęcia dla obu stron, lub
jeżeli wniosek o ich przeprowadzenie spotyka się z odmową lub jest to sytuacja
szczególnie pilna, Rada może podjąć właściwe środki zgodnie z art. 215 ust. 1
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, mogące obejmować całkowite lub
częściowe zawieszenie wsparcia unijnego.
Artykuł 18
Finansowa kwota odniesienia
1.
Pula środków finansowych dostępna na wdrożenie
niniejszego rozporządzenia na lata 2014-2020 wynosi 18 182 300 000
EUR (według cen bieżących). Na programy współpracy transgranicznej, o
których mowa w art. 6 ust. 1 lit. c), przeznacza się najwyżej 5 % środków
z tej puli.
2.
Roczne środki zatwierdza władza budżetowa w
granicach przewidzianych w ramach finansowych.
3.
Zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia
ustanawiającego „Erasmus dla wszystkich” w celu promowania międzynarodowego
wymiaru szkolnictwa wyższego orientacyjna kwota w wysokości 1 812 100 000 EUR z
różnych instrumentów zewnętrznych (Instrument Finansowania Współpracy na rzecz
Rozwoju, Europejski Instrument Sąsiedztwa, Instrument Pomocy Przedakcesyjnej,
Instrument Partnerstwa oraz Europejski Fundusz Rozwoju) zostanie przydzielona
na działania związane z mobilnością edukacyjną do i z państw spoza UE, a także na
współpracę i dialog polityczny z organami, instytucjami i organizacjami
działającymi w tych krajach. Wykorzystanie tych funduszy będzie podlegało
przepisom rozporządzenia „Erasmus dla wszystkich”.
Finansowanie zostanie udostępnione w ramach dwóch
przydziałów wieloletnich obejmujących odpowiednio tylko pierwsze 4 lata i
pozostałe 3 lata. Finansowanie zostanie uwzględnione w wieloletnich programach
indykatywnych tych instrumentów zgodnie z ustalonymi potrzebami i priorytetami
poszczególnych krajów. Przydziały mogą podlegać zmianie w przypadku poważnych
nieprzewidzianych okoliczności lub ważnych zmian politycznych, zgodnie z
priorytetami UE dotyczącymi działań zewnętrznych.
Artykuł 19
Europejska Służba Działań Zewnętrznych
Niniejsze rozporządzenie stosuje się zgodnie z
decyzją Rady 2010/427/UE określającą organizację i zasady funkcjonowania
Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych.
Artykuł 20
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie
trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.
Niniejsze
rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich
państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego           W
imieniu Rady
Przewodniczący                                             Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Kraje partnerskie, o których mowa w art. 1
Algieria
Armenia
Azerbejdżan
Białoruś
Egipt
Gruzja
Izrael
Jordania
Liban
Libia
Republika Mołdowy
Maroko
Okupowane terytoria palestyńskie
Syria
Tunezja
Ukraina
OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
EUROPEJSKI INSTRUMENT SĄSIEDZTWA
1.           STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
              1.1.    Tytuł wniosku/inicjatywy
              1.2.    Dziedzina(-y)
polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa
              1.3.    Charakter
wniosku/inicjatywy
              1.4.    Cel/cele

              1.5.    Uzasadnienie
wniosku/inicjatywy
              1.6.    Czas
trwania działania i jego wpływu finansowego
              1.7.    Przewidywany(-e)
tryb(-y) zarządzania
2.           ŚRODKI ZARZĄDZANIA
              2.1.    Zasady
nadzoru i sprawozdawczości
              2.2.    System
zarządzania i kontroli
              2.3.    Środki
zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
              2.4.    Szacunkowe
koszty kontroli i korzyści wynikające z kontroli
3.           SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY
WNIOSKU/INICJATYWY
              3.1.    Dział(-y)
wieloletnich ram finansowych i pozycja(pozycje) wydatków w budżecie, na które
wniosek/inicjatywa ma wpływ
              3.2.    Szacunkowy
wpływ na wydatki
              3.2.1. Synteza szacunkowego wpływu na wydatki
              3.2.2. Szacunkowy
wpływ na środki operacyjne
              3.2.3. Szacunkowy
wpływ na środki administracyjne
              3.2.4. Zgodność
z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi
3.2.5. Udział osób trzecich w finansowaniu
              3.3.    Szacunkowy
wpływ na dochody
OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI
1.           STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
1.1         Tytuł wniosku/inicjatywy
 Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr XXX ustanawiającego Europejski Instrument Sąsiedztwa (ENI);
1.2.        Dziedzina(-y) polityki w
strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa[19]
Tytuł 19: Stosunki
zewnętrzne
Działanie 19 08: Europejska
polityka sąsiedztwa oraz stosunki z Rosją
Tytuł tego rozdziału 19 08 odpowiada bieżącej
strukturze instrumentów finansowych na lata 2007-2013. Proponuje się zachować
to samo działanie 19 08, zmieniając jednak tytuł tego rozdziału na lata 2014-2020
na:
19 08 : Europejski
Instrument Sąsiedztwa
1.3.        Charakter wniosku/inicjatywy
X Wniosek/inicjatywa
dotyczy nowego działania
¨ Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego działania będącego następstwem
projektu pilotażowego/działania przygotowawczego[20]
¨Wniosek/inicjatywa wiąże się z przedłużeniem bieżącego działania

¨ Wniosek/inicjatywa dotyczy działania, które zostało przekształcone
pod kątem nowego działania
1.4.        Cele
1.4.1.     Wieloletni(-e) cel(-e)
strategiczny(-e) Komisji wskazany(-e) we wniosku/inicjatywie
Europa w świecie: zwiększenie znaczenia Europy na
arenie światowej
1.4.2.     Cel(-e) szczegółowy(-e) i
działanie(-a) ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa
Europejska
polityka sąsiedztwa ma na celu utworzenie przestrzeni dobrobytu i dobrego
sąsiedztwa na granicach UE, szczególnie w drodze rozszerzonego procesu
stowarzyszenia politycznego, integracji gospodarczej i ściślejszej współpracy w
wielu sektorach. UE będzie wspierała realizację tych celów w okresie
obejmującym lata 2014-2020 przy pomocy specjalnego narzędzia finansowego,
Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa (ENI), który zastąpi Europejski Instrument
Sąsiedztwa i Partnerstwa ustanowiony w 2006 r. ENI zapewni większą część
środków finansowych z budżetu UE na rzecz partnerów.
Wsparcie
unijne zapewniane na mocy tego rozporządzenia sprzyja szerszej i
intensywniejszej współpracy politycznej oraz stopniowej integracji gospodarczej
między Unią Europejską i krajami partnerskimi, zwłaszcza wdrożeniu umów o
partnerstwie i współpracy, układów o stowarzyszeniu lub innych istniejących i
przyszłych umów oraz wspólnie uzgodnionych planów działań.
Wsparcie
unijne powinno być przede wszystkim ukierunkowane na:
a)
propagowanie praw człowieka i podstawowych wolności, praworządności, zasad
równości, ustanowienie głębokiej i trwałej demokracji, propagowanie dobrych
rządów oraz rozwój dobrze prosperującego społeczeństwa obywatelskiego
obejmującego partnerów społecznych;
b) zapewnienie
stopniowej integracji z unijnym rynkiem wewnętrznym oraz zacieśnionej
współpracy sektorowej i międzysektorowej, również za sprawą zbliżenia przepisów
ustawowych i regulacyjnej konwergencji z unijnymi normami oraz innymi ważnymi
normami międzynarodowymi, powiązanego rozwoju instytucjonalnego i inwestycji,
głównie w obszarze wzajemnych połączeń;
c) stworzenie
warunków dla dobrze zarządzanej mobilności osób i kontaktów międzyludzkich na
wielu poziomach;
d)
zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu rozwój pod każdym względem,
ograniczenie ubóstwa, tworzenie miejsc pracy, również za sprawą rozwoju sektora
prywatnego; propagowanie wewnętrznej spójności gospodarczej, społecznej i
terytorialnej, rozwoju obszarów wiejskich, działań w dziedzinie klimatu oraz
odporności na katastrofy;
e) budowanie
zaufania i inne działania przyczyniające się do zapewnienia bezpieczeństwa oraz
zapobieganie konfliktom i ich rozwiązywanie;
f) współpracę
subregionalną, regionalną oraz obejmującą całe sąsiedztwo i współpracę
transgraniczną.
Wsparcie
unijne można również wykorzystywać w innych obszarach, jeżeli takie działanie
jest zgodne z ogólnymi celami europejskiej polityki sąsiedztwa.
Działanie(-a)
ABM/ABB, którego(-ych) dotyczy wniosek/inicjatywa
Działaniu 19.08
nadaje się nowy tytuł w brzmieniu: Europejski Instrument Sąsiedztwa
1.4.3.     Oczekiwany(-e) wynik(-i) i
wpływ
Należy
wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie
docelowej.
Kontekst
Artykuł 8
Traktatu o Unii Europejskiej oraz nowa wizja europejskiej polityki sąsiedztwa,
zakładająca bliższe, demokratyczne, dobrze prosperujące i stabilne sąsiedztwo
oraz korzyści dla wszystkich partnerów wynikające ze specjalnie dostosowanego i
zróżnicowanego podejścia, wymagają dostosowania przyszłego instrumentu
finansowego na rzecz sąsiedztwa do większych ambicji odnowionej europejskiej
polityki sąsiedztwa. Ponadto wdrożenie takiej wizji wiąże się z wyzwaniami dla
partnerów, ponieważ zanim w pełni odczują korzyści, muszą przeprowadzić trudne
i kosztowne reformy.
Przyszły ENI
powinien być przede wszystkim ukierunkowany na realizację podstawowych celów
według nowej wizji europejskiej polityki sąsiedztwa oraz rozwiązanie
konkretnych problemów i sprostanie wyzwaniom, które określono w przeszłości.
W komunikacie
„Nowa koncepcja działań w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie”
przedstawiono szczegółowo podejście, jakie proponuje się przyjąć w stosunku do
krajów Europy Wschodniej i Południowego Kaukazu poprzez dalszą realizację
Partnerstwa Wschodniego, oraz wobec krajów południowego regionu Morza
Śródziemnego w kontekście nowego „partnerstwa na rzecz demokracji i wspólnego
dobrobytu”.
Proponując
„partnerstwo na rzecz demokracji i wspólnego dobrobytu”, UE pragnie w
szczególności wspierać proces transformacji demokratycznej zapoczątkowany w
Egipcie i Tunezji, który może rozszerzyć się na inne kraje południowego regionu
Morza Śródziemnego.
W wyniku
ubiegłorocznego strategicznego przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa
określono obszary, w których można znacznie tę politykę umocnić. Proces
transformacji w południowym regionie Morza Śródziemnego oraz wyrażone przez obywateli
tych krajów zdecydowane dążenie do zmian politycznych i gospodarczych
sprawiają, że wsparcie UE nabiera jeszcze większego znaczenia niż w
przeszłości, uwydatniając obszary, w których UE i kraje partnerskie mogą i
powinny osiągnąć więcej. W takim samym stopniu UE jest nadal zdecydowana
nieustannie wspierać procesy demokratyzacji i reform w całym sąsiedztwie, tak
na wschodzie, jak i na południu.
1.4.4.   Wskaźniki
wyników i wpływu
Należy
określić wskaźniki, które umożliwią monitorowanie realizacji wniosku/inicjatywy.
W niniejszym
rozporządzeniu ustanawia się zasadnicze elementy oraz podstawę interwencji UE.
Dokładne działania określa się, sporządzając wieloletnie programy i roczne
plany działań zawierające szczegółowe informacje na temat działań, które UE ma
realizować, w tym oczekiwane wyniki oraz skutki danych działań. Właśnie wówczas
będą ustalane szczegółowe wskaźniki w odniesieniu do monitorowania wdrażania w
celu dokładnego oszacowania postępów na drodze do realizacji celów polityki, z
uwzględnieniem szczególnych cech konkretnego działania. Będą one opracowywane
na podstawie rocznego sprawozdania z postępu prac we wdrażaniu planów działań w
ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, danych statystycznych lub oceny
przeprowadzonej przez niezależne organy, jeżeli takowa będzie dostępna, w
następujący sposób:
a.         większa
zgodność z normami dotyczącymi praw człowieka i normami demokratycznymi będzie
oceniana z wykorzystaniem danych i statystyk dostarczonych przez organizacje
pozarządowe, ONZ oraz jednostki regionalne, dotyczących: wolności zrzeszania
się, wolności wypowiedzi i zgromadzeń, wolności prasy i mediów; odpowiednio
monitorowanych demokratycznych i wiarygodnych wyborów; poziomu korupcji;
większej niezawisłości i efektywności sądownictwa; lepszego demokratycznego
nadzoru nad sektorem bezpieczeństwa. Dla przypomnienia należy wspomnieć o
niedostępności oficjalnych wskaźników dotyczących kwestii praw człowieka.
Opracowywane jednak przez liczną rzeszę organizacji „rankingi” pomagają
sporządzić przydatną ocenę sytuacji, w której wyższe miejsce w „rankingu” (rok
do roku) wiąże się zazwyczaj z postępem w konkretnej dziedzinie;
b.         większa
integracja z rynkiem wewnętrznym UE będzie oceniana między innymi przy pomocy
zmiany przepływów handlowych w odniesieniu do danych referencyjnych w roku n=0
(dane liczbowe Eurostatu); na podstawie postępów w zakresie regulacyjnego
zbliżenia do norm i standardów UE, ocenianych przez odniesienie do dostępnych
danych referencyjnych w roku „n=0”, oraz, w sposób bardzo ogólny, na podstawie
liczby krajów, które utworzyły pogłębioną i kompleksową strefę wolnego handlu;
c          większa
mobilność związana z lepszym zarządzaniem granicami i migracją, postęp w
kierunku partnerstw na rzecz mobilności, umów o ułatwieniach wizowych i
liberalizacji reżimu wizowego, będą oceniane przy pomocy dostępnych danych
statystycznych (Eurostatu lub innych wiarygodnych instytucji), pomiarów ruchu
turystycznego, przepływów migracyjnych, przepływów kadry naukowej/studentów w
roku „n”, oraz na podstawie porównania tych danych z danymi referencyjnymi w
roku „n=0”;
d.         zmniejszenie
dysproporcji gospodarczych; większe zatrudnienie; rozwój MŚP: polityka,
ustawodawstwo; rozszerzone kształcenie i szkolenie zawodowe; poziom zamożności
społeczności rolniczej oraz większe bezpieczeństwo żywnościowe będą oceniane z
wykorzystaniem danych Eurostatu, OECD, Banku Światowego, UNDP oraz oficjalnych
danych statystycznych. Będą obejmowały okresowo uaktualniane dane o
zatrudnieniu (liczby, sektory, wiek, płeć), dane liczbowe dotyczące MŚP
(tworzenie/zamykanie MŚP), edukacji, dane o zróżnicowaniu pod względem
zamożności, w porównaniu z danymi referencyjnymi w roku „n=0”. W tym kontekście
szczególna uwaga zostanie zwrócona na pomiar współczynnika Giniego (aby ocenić,
czy dysproporcje pod względem dochodów się zmniejszyły czy zwiększyły);
e.         postęp
w zakresie budowania zaufania w strefach dotkniętych konfliktem oraz postęp w
rozwiązywaniu trwających konfliktów będą oceniane na podstawie informacji
zawartych w sprawozdaniach z postępów;
f.          rozszerzona
współpraca między krajami partnerskimi w regionach przygranicznych, rozszerzony
dialog regionalny, zwiększona liczba wspólnych działań podejmowanych w
odpowiedzi na wyzwania w różnych dziedzinach, zwiększona liczba wspólnych
stanowisk i wspólnych działań; wspieranie społecznego i gospodarczego rozwoju
obszarów przygranicznych.
1.5.        Uzasadnienie
wniosku/inicjatywy
1.5.1.     Potrzeba(-y), która(-e)
ma(-ją) zostać zaspokojona(-e) w perspektywie krótko- lub długoterminowej
Wizja
polityki i cele średnioterminowe
Długoterminowa
wizja leżąca u podstaw europejskiej polityki sąsiedztwa to sąsiedztwo, w
którym każdy kraj partnerski zacieśnia swoje powiązania z UE pod względem
swoich dążeń i potrzeb oraz wedle posiadanego potencjału. W kategoriach
politycznych obejmuje to ofertę ściślejszej współpracy z UE, w tym więcej
wspólnych inicjatyw na forum międzynarodowym, poświęconych światowym kwestiom,
leżącym we wspólnym interesie. Z punktu widzenia gospodarki, UE jest również
otwarta na większą integrację gospodarczą, prowadzącą do stopniowej integracji
gospodarczej z rynkiem wewnętrznym UE. Wspiera też przyspieszenie
wszechstronnego, sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu gospodarczego
swoich sąsiadów, który pomógłby im zwiększyć konkurencyjność, efektywność
energetyczną, zapewnić godną pracę oraz realizować milenijne cele rozwoju i
wdrożyć strategię niskoemisyjnego rozwoju w celu wniesienia wkładu w walkę ze
zmianą klimatu. UE powinna uruchomić cały zakres swojej polityki stosownie do
obopólnych potrzeb i interesów oraz zaangażowania poszczególnych krajów w
procesy reform i demokratyzacji.
Celem jest większe wspólne zaangażowanie w kształtowanie politycznego i
gospodarczego dobrostanu naszych obywateli — zarówno Europejczyków, jak i
obywateli krajów sąsiednich — gdyż jest to najlepsza gwarancja naszej wspólnej
stabilności i wspólnego dobrobytu. Wizja taka nie jest pozbawiona wyzwań. Zanim
kraje partnerskie będą mogły czerpać korzyści, muszą przeprowadzić konieczne
reformy, które wiążą się ze znacznymi kosztami i wysiłkami. Jeśli chodzi o UE,
ważne jest, by nie dopuścić do zagrożenia sprawnego funkcjonowania rynku
wewnętrznego oraz by zapewnić bezpieczne środowisko dla mobilności.
Kraje
partnerskie podejmujące zdecydowane działania na rzecz reform politycznych i
gospodarczych w nadchodzących latach mogą liczyć na zawarcie układu o
stowarzyszeniu w ramach Partnerstwa Wschodniego (Wschód) lub na
przystąpienie do partnerstwa na rzecz demokracji i wspólnego dobrobytu
(Południe). Towarzyszyć temu będzie większa mobilność i rozszerzone kontakty
międzyludzkie (np. za sprawą możliwego ustanowienia partnerstw na rzecz
mobilności), integracja gospodarcza w drodze współpracy przemysłowej, rozwój
MŚP, bezpośrednie inwestycje zagraniczne oraz szersze stosunki handlowe z UE (np.
za sprawą utworzenia pogłębionych i kompleksowych stref wolnego handlu oraz
przez zawieranie innych umów, np. w dziedzinie rolnictwa, usług i prowadzenia
przedsiębiorstw lub umów w sprawie ocen zgodności i dopuszczenia produktów
przemysłowych w odniesieniu do priorytetowych sektorów), większa integracja
sektorowa (np. przez integrację z ogólnoeuropejskim rynkiem energii,
uczestnictwo w międzynarodowym rynku emisji dwutlenku węgla, w tym działania
przygotowawcze mające na celu przystąpienie do unijnego systemu handlu emisjami
oraz uczestnictwo w programach UE i pracach agencji UE stosownie do możliwości
dostępu zapewnionych w ramach poszczególnych programów oraz zgodnie z ogólnymi
wskazówkami dotyczącymi uczestnictwa w pracach agencji UE).
Proponując partnerstwo
na rzecz demokracji i wspólnego dobrobytu[21],
UE pragnie w szczególności wspierać proces transformacji demokratycznej
zapoczątkowany w Egipcie i Tunezji, który może rozszerzyć się na inne kraje.
Aby z determinacją kontynuować proces transformacji demokratycznej, kraje te
potrzebują wsparcia, by zreformować swoje instytucje i wkroczyć ponownie na
ścieżkę wzrostu gospodarczego. Ich społeczeństwa muszą też przekonać się, że UE
jest gotowa pomagać w tym wymagającym i jednocześnie trudnym okresie transformacji.
ENI powinien
być coraz bardziej ukierunkowany na realizację polityk oraz powinien
przewidywać coraz większe zróżnicowanie, większą elastyczność, coraz bardziej
rygorystyczną warunkowość oraz bodźce dla najlepszych reformatorów,
odzwierciedlając ambicje każdego partnerstwa (np. negocjacje w sprawie DCFTA).
Wdrażanie pomocy UE można też zintensyfikować, powierzając to zadanie krajom
partnerskim, pod warunkiem, że będą one przestrzegać unijnych przepisów
finansowych i chronić interesy finansowe UE.
Finansowanie
Poziom
finansowania nowego instrumentu ENI odzwierciedla ambicje odnowionej
europejskiej polityki sąsiedztwa. Proponuje się zatem, by kwota przeznaczona na
ENI na lata 2014–2020 wyniosła 18 182 300 000 EUR według bieżących cen.
Zróżnicowanie
Poziom
wsparcia UE będzie uzależniony od postępów w budowaniu i konsolidacji
demokracji, poszanowania praworządności oraz tempa reform. Im większy i szybszy
postęp we wdrażaniu reform wewnętrznych w danym kraju, tym większe wsparcie
otrzyma ten kraj od UE. Takie większe wsparcie będzie przybierało różne formy,
w tym większych funduszy na rozwój społeczny i gospodarczy, bardziej
rozbudowanych programów na rzecz rozwoju instytucjonalnego, większego dostępu
do rynku, zwiększonego finansowania ze strony EBI w ramach wspierania
inwestycji, jak również większych ułatwień na rzecz mobilności. Takie formy
preferencyjnego traktowania będą specjalnie dostosowane do potrzeb
poszczególnych krajów oraz kontekstu regionalnego. Będą uwzględniały fakt, że
reforma na dużą skalę wiąże się ze znacznymi kosztami wstępnymi. W przypadku
krajów, które nie przeprowadzają reform, UE ponownie rozważy finansowanie lub
nawet je ograniczy.
1.5.2.     Wartość dodana z tytułu
zaangażowania Unii Europejskiej
Wniosek należy
rozpatrywać w ogólnym kontekście odnowionej europejskiej polityki sąsiedztwa,
oferującej krajom partnerskim ściślejszą współpracę polityczną i głębszą
integrację gospodarczą, zgodnie z art. 8 traktatu lizbońskiego. Opiera się on
na wymianie z naszymi partnerami doświadczeń związanych z integracją europejską
oraz na stopniowym angażowaniu ich w politykę UE.
UE jest w
najlepszej sytuacji, by zapewnić pomoc krajom sąsiadującym, w których jednym z
podstawowych celów polityki jest dostosowanie do przepisów i norm UE. Istnieją
formy szczególnego wsparcia, które można zapewnić wyłącznie na poziomie UE i
które obejmuje takie działania jak na przykład propagowanie stopniowej
integracji gospodarczej na rynku wewnętrznym UE, dostępu do obszaru Schengen
czy udziału w programach UE. UE jest zatem głównym partnerem we współpracy dla
większości krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa i taka rola UE cieszy
się powszechnym uznaniem państw członkowskich, międzynarodowych instytucji
finansowych i innych darczyńców. Pomoc krajom sąsiadującym z UE w dostosowaniu
się do polityki, przepisów i norm UE jest podstawowym czynnikiem stymulującym
reformy w krajach partnerskich objętych europejską polityką sąsiedztwa.
1.5.3.     Główne wnioski wyciągnięte z
podobnych działań
Od czasu
uruchomienia ENPI pojawiło się szereg problemów, bezpośrednio lub pośrednio
związanych z konstrukcją tego instrumentu. Wśród najpoważniejszych problemów,
wymagających rozwiązania w przyszłości, wymieniano często długotrwały proces
programowania i niepełne dostosowanie pomocy finansowej do polityki i
priorytetów określonych w planach działania w ramach europejskiej polityki
sąsiedztwa oraz innych odpowiednich dokumentach. Ważnymi kwestiami są
koordynacja i spójność z interwencjami realizowanymi w ramach innych
instrumentów. Przepisy umożliwiające wspólne działania z partnerami/regionami
nieobjętymi zakresem geograficznym ENPI mają zasadnicze znaczenie dla
realizacji wielu działań i należy je zachować.
Pomoc ENPI
wykorzystuje się jako czynnik wpływający na udzielanie kredytów i pożyczek
przez instytucje finansowe w celu finansowania projektów inwestycji w
infrastrukturę, jak również jako wsparcie dla sektora prywatnego, mające formę
kredytów i pożyczek oraz operacji w oparciu o kapitał podwyższonego ryzyka.
Zadanie to realizuje się wraz z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym w kontekście
FEMIP oraz z EBI, Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju (EBOR) i innymi
europejskimi instytucjami finansowymi w kontekście sąsiedzkiego funduszu
inwestycyjnego. Współpracę z międzynarodowymi instytucjami finansowymi należy
rozszerzyć przez wykorzystanie innowacyjnych narzędzi, zwłaszcza w dziedzinie
gwarancji. We wzmocnieniu skutków tej współpracy może pomóc wykorzystanie
funduszy odnawialnych.
Zagadnienia
horyzontalne o dużym znaczeniu dla ENPI obejmują elastyczność i możliwość
reagowania na kryzys i nieprzewidziane sytuacje. Jednym z podstawowych wyzwań w
sąsiedztwie jest rozwiązanie problemu przedłużającego się kryzysu. Każde
rozwiązanie w ramach ENPI będzie musiało być spójne z politycznymi decyzjami w kwestii
przyszłego Instrumentu na rzecz Stabilności (zwłaszcza w kwestii jego zakresu i
wielkości) oraz jego relacją z instrumentami geograficznymi. Obecne mechanizmy
szybkiej interwencji na wypadek kryzysów funkcjonowały dobrze i należałoby je
dodatkowo umocnić.
Należy
rozważyć sposób udoskonalenia monitorowania, również w odniesieniu do
umocnienia powiązań między dialogiem politycznym a programami pomocy (w tym
programami pomocy technicznej). Ponadto ważne jest, aby ambicjom polityki
przyporządkować odpowiednie narzędzia służące ich urzeczywistnieniu. Rozważyć
należy też sposób, w jaki można rozwijać pomoc techniczną/TAIEX, uwzględniając
możliwość rozszerzenia zakresu danego mechanizmu o takie elementy jak szkolenia
i badania sytuacyjne. Oprócz tego należy rozszerzyć współpracę w dziedzinie
statystyki.
Skuteczna
polityka konkurencji, wraz z innymi celami polityki, takimi jak sprawne
funkcjonowanie administracji publicznej oraz niezależna sądowa ochrona
wykonywania umów, tworzy otoczenie biznesowe sprzyjające wzrostowi
gospodarczemu.
W ujęciu
globalnym współpraca regionalna dowiodła swojej wartości dodanej, zwłaszcza w
kategoriach stymulowania regionalnej synergii i współpracy sieciowej w ważnych
obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak
środowisko, zmiana klimatu, energia, zrównoważony rozwój, rozwój małych i
średnich przedsiębiorstw, media i wolność słowa, badania naukowe, technologie
informacyjno-komunikacyjne i mobilność młodzieży. Współpraca regionalna okazała
się również bardzo skuteczna w przypadku, gdy jest prowadzona na poziomie
wewnątrzregionalnym (południe i wschód): jest wiele „bliźniaczych” programów”
(ochrona ludności, propagowanie inwestycji prywatnych) koncentrujących się
zarówno na regionie południowym, jak i wschodnim. Ważną rolę odegrała również
współpraca transgraniczna, a mechanizm podziału zobowiązań, stosowany przy
programach współpracy transgranicznej, okazał się przydatny.
1.5.4.     Spójność z ewentualnymi innymi
instrumentami finansowymi oraz możliwa synergia
Polityka
zewnętrzna/instrumenty zewnętrzne
W traktacie
lizbońskim określono nowe ramy instytucjonalne dla działań zewnętrznych Unii.
Ma to na celu wspieranie spójności stanowiska UE i umocnienie pozycji UE na
arenie międzynarodowej. UE musi wyposażyć się w długoterminową strategię
polityczną w obszarze działań zewnętrznych oraz w odpowiedni zestaw narzędzi do
realizacji następujących celów strategicznych:
propagowanie
i obrona wartości UE za granicą. Za sprawą
Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa UE będzie propagować procesy
transformacyjne i demokratyczne, umacniając zarazem społeczeństwo obywatelskie
wokół swoich granic;
propagowanie
polityki UE w ramach wspierania strategii „Europa 2020” na rzecz
inteligentnego, trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu niskoemisyjnego
wzrostu gospodarczego. Mając do dyspozycji ENI, UE
będzie wspierała rozwiązywanie poważnych problemów globalnych i pomoże czerpać
korzyści z ważnych reform zarówno UE, jak i krajom partnerskim;
zwiększenie
wpływu współpracy UE na rzecz rozwoju, przede
wszystkim w celu eliminowania ubóstwa. Dysponując ENI, UE pomoże krajom
partnerskim podejmować wyzwania w obszarze rozwoju – np. zmiana klimatu –
stosownie do ich potrzeb, zdolności, interesów i zobowiązań oraz możliwości
zapewnienia skutków. ENI pomoże również poprawić koordynację ze strony UE oraz
zwiększyć spójność polityki na rzecz rozwoju;
inwestowanie
w długoterminowy dobrobyt, stabilność i demokrację w sąsiedztwie UE. Cel polegający na utworzeniu przestrzeni stabilności, dobrobytu i
demokracji to podstawowy cel ENI i odnowionej polityki sąsiedztwa. Priorytetowe
znaczenie zostanie przypisane wspieraniu unijnej polityki regionalnej i
dwustronnej, w tym tematycznych obszarów polityki, w szerszym wymiarze
sąsiedztwa. Procesy przechodzenia do demokracji w południowym regionie Morza
Śródziemnego i ich możliwe skutki w szerszym wymiarze regionalnym wymuszają
konieczność lepszego wspierania dążeń tych społeczeństw do urzeczywistnienia
demokratycznych wartości i zasad na rzecz równiejszego podziału korzyści ze
wzrostu gospodarczego, przy jednoczesnej realizacji celów ukierunkowanych na
szerszą współpracę polityczną oraz integrację z krajami sąsiadującymi tak na
południu, jak i na wschodzie. Dotyczy to również większego zaangażowania we
współpracę z podmiotami społeczeństwa obywatelskiego oraz partnerami
społecznymi.
poprawa w
zakresie zapobiegania kryzysom i rozwiązywania sytuacji kryzysowych. ENI powinien umożliwić większe i bardziej elastyczne wsparcie w
zapobieganiu kryzysom i rozwiązywaniu sytuacji kryzysowych w sąsiedztwie.
Wsparcie
sąsiadów UE przy pomocy specjalnego, ukierunkowanego i stworzonego na potrzeby
realizacji polityk instrumentu, wyposażonego w środki finansowe odpowiadające
ambicjom odnowionej europejskiej polityki sąsiedztwa, jest wyraźnie zgodne z
podstawowymi priorytetami działań zewnętrznych UE.
Kraje objęte
europejską polityką sąsiedztwa będą nadal korzystały z innych instrumentów
finansowych, ukierunkowanych na konkretne kwestie polityczne (wyzwania
globalne, prawa człowieka, bezpieczeństwo jądrowe) czy sytuacje kryzysowe
(pomoc makrofinansowa, instrument na rzecz stabilności, instrumenty pomocy
humanitarnej).
Polityka
wewnętrzna
Mając na
uwadze cel europejskiej polityki sąsiedztwa, jakim jest stymulowanie
ściślejszej integracji UE i krajów partnerskich, należy umocnić przepisy
zapewniające lepszą koordynację wewnętrznej i zewnętrznej polityki UE w
sąsiedztwie, również za sprawą bliższej współpracy z odpowiednimi służbami
Komisji na etapie programowania oraz, w miarę potrzeb, przez wykorzystanie
mechanizmów umożliwiających gromadzenie funduszy z wewnętrznych i zewnętrznych
działów budżetu UE.
Może to
znaleźć zastosowanie głównie w takich obszarach współpracy jak infrastruktura o
wymiarze transgranicznym, zwłaszcza sieci transportowe i energetyczne, sektor
ICT[22]
i inne sieciowe gałęzie przemysłu, jak również szkolnictwo wyższe oraz
środowisko, z uwagi na ich zdecydowany aspekt transgraniczny. Większe wsparcie
w ramach ENI na rzecz budowania potencjału w zakresie badań naukowych i
innowacji przyczyniłoby się do wzmocnienia wszystkich powyższych obszarów
współpracy oraz pomogłoby wszystkim krajom partnerskim dostosować się do
polityki i celów UE, dzięki czemu kraje te mogłyby stawiać czoło globalnym i
regionalnym wyzwaniom.
Należy dążyć
do większej synergii z polityką wewnętrzną UE oraz związanego z nią
wykorzystania innowacyjnych instrumentów finansowych, w oparciu o skoordynowane
podejście do zaangażowania środków z budżetu UE w takie instrumenty. Ułatwiłoby
to gromadzenie środków z różnych działów wieloletnich ram finansowych.
1.6.        Czas trwania działania i jego
wpływu finansowego
¨ Wniosek/inicjatywa o określonym czasie
trwania
–
x           Czas trwania wniosku/inicjatywy: od
[DD/MM]RRRR r. do [DD/MM]RRRR r.
–
x           Czas trwania wpływu finansowego: od
RRRR r. do RRRR r.
–
X Wniosek/inicjatywa o nieokreślonym
czasie trwania
–
Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od 2014 r.
do 2020 r.,
–
po którym następuje faza operacyjna.
1.7.        Przewidywany(-e) tryb(y)
zarządzania[23]
x Bezpośrednie zarządzanie scentralizowane przez Komisję
x Pośrednie zarządzanie scentralizowane
poprzez przekazanie zadań wykonawczych:
–
x           agencjom wykonawczym
–
¨ organom utworzonym przez Wspólnoty[24]
–
x           krajowym organom publicznym/organom
mającym obowiązek świadczenia usługi publicznej
–
¨         osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań na
mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej, określonym we właściwym prawnym
akcie podstawowym w rozumieniu art. 49 rozporządzenia finansowego
X Zarządzanie dzielone
z państwami członkowskimi
X Zarządzanie zdecentralizowane z państwami trzecimi
X Zarządzanie wspólne
z organizacjami międzynarodowymi (należy wyszczególnić)
Cele będą realizowane w drodze połączenia
środków wdrożonych za sprawą różnych trybów zarządzania.
2.           ŚRODKI ZARZĄDZANIA
2.1.        Zasady nadzoru i
sprawozdawczości
Należy
określić częstotliwość i warunki.
Stosowane
przez Komisję Europejską systemy monitorowania i oceny są w coraz większym
stopniu zorientowane na wyniki. Zadania w ramach obu tych procesów wykonują
zarówno pracownicy wewnętrzni, jak i eksperci zewnętrzni.
Osoby
zarządzające realizacją poszczególnych zadań w delegaturach i siedzibie głównej
monitorują na bieżąco realizację projektów i programów przy użyciu różnych
metod, między innymi – w miarę możliwości – za pomocą wizyt w terenie.
Monitorowanie zapewnia cenne informacje na temat rozwoju projektu, pomaga
osobom zarządzającym w identyfikacji rzeczywistych i potencjalnych wąskich
gardeł oraz w podejmowaniu działań naprawczych.
Zewnętrznym,
niezależnym ekspertom powierza się na podstawie umów ocenę wyników unijnych
działań zewnętrznych w ramach trzech różnych systemów. Takie oceny pomagają
zapewnić rozliczalność i udoskonalić trwające interwencje; są także podstawą do
wyciągania wniosków z dotychczasowych doświadczeń, które będzie można
wykorzystać w przyszłej polityce w różnych dziedzinach i w kolejnych
działaniach. We wszystkich narzędziach stosuje się uznane na szczeblu
międzynarodowym kryteria oceny określone przez OECD-DAC, dotyczące między
innymi (potencjalnych) skutków.
Najpierw, na
poziomie projektu, w ramach zarządzanego w siedzibie głównej systemu
monitorowania zorientowanego na wyniki (ROM) otrzymuje się zwięzłą,
ukierunkowaną analizę jakości próby interwencji. Za pomocą wysoce
ustrukturyzowanych i ustandaryzowanych metod niezależni eksperci, zajmujący się
monitorowaniem zorientowanym na wyniki, przyznają oceny odzwierciedlające mocne
i słabe strony danego projektu i formułują zalecenia dotyczące sposobów poprawy
jego skuteczności.
Oceny na
poziomie projektu, którymi zarządzają delegatury UE odpowiedzialne za dane
projekty, dostarczają bardziej szczegółowych, dogłębnych analiz i pomagają
kierownikom projektu w udoskonalaniu bieżących przedsięwzięć i przygotowywaniu
przyszłych działań tego rodzaju. Przeprowadzanie analiz oraz gromadzenie
informacji zwrotnych i dowodów od wszystkich zainteresowanych stron, także od
beneficjentów końcowych, powierza się zewnętrznym niezależnym ekspertom
dysponującym wiedzą tematyczną i geograficzną.
Komisja
przeprowadza również strategiczne oceny swojej polityki, od programowania i
strategii po wdrażanie interwencji w konkretnym sektorze (np. zdrowia, edukacji
itd.), kraju lub regionie, bądź też w odniesieniu do konkretnego instrumentu.
Oceny te wnoszą ważny wkład w kształtowanie polityki oraz opracowywanie
instrumentów i projektów. Wszystkie te oceny publikuje się w witrynie
internetowej Komisji, a podsumowanie wniosków zamieszcza się w sprawozdaniu
rocznym dla Rady i Parlamentu Europejskiego.
2.2.        System zarządzania i kontroli

2.2.1.     Zidentyfikowane ryzyko
Otoczenie
obarczone ryzykiem
Otoczenie, w
którym realizuje się działania w zakresie pomocy w ramach ENI, charakteryzuje
się następującymi rodzajami ryzyka, które może zagrozić realizacji celów tego
instrumentu, przyczynić się do nieoptymalnego zarządzania finansowego lub
nieprzestrzegania obowiązujących przepisów (błędów w zakresie legalności i
prawidłowości):
-
gospodarcza/polityczna niestabilność lub klęski żywiołowe mogą prowadzić do
trudności i opóźnień w projektowaniu i realizacji działań w krajach
partnerskich;
- brak
potencjału instytucjonalnego i zdolności administracyjnych w krajach
partnerskich może prowadzić do trudności i opóźnień w projektowaniu i
realizacji działań;
- rozproszenie
geograficzne projektów i programów (uwzględnienie w nich stosunkowo dużej
liczby krajów/terytoriów/regionów) może być powodem problemów
logistycznych/związanych z monitorowaniem zasobów - w szczególności podczas
wszelkich podejmowanych „na miejscu” działań następczych;
- zróżnicowany
charakter potencjalnych partnerów/beneficjentów posiadających różne struktury
kontroli wewnętrznej i zdolności może przyczyniać się do fragmentacji, a w
związku z tym do zmniejszenia skuteczności i efektywności środków Komisji
dostępnych na wspieranie i monitorowanie realizacji działań;
-
niezadowalająca jakość i ilość dostępnych danych na temat wyników i wpływu
pomocy zewnętrznej/realizacji krajowych planów rozwoju w krajach partnerskich
może przyczyniać się do ograniczenia możliwości Komisji w zakresie sporządzania
sprawozdań i przyjmowania odpowiedzialność za wyniki.
Przewidywany
poziom ryzyka nieprzestrzegania obowiązujących przepisów
Celem w
zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami dla niniejszego instrumentu jest
utrzymanie historycznego poziomu ryzyka niezgodności (wskaźnika błędu) dla
portfela DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid, tj. poziomu „netto” błędów
resztowych (w perspektywie wieloletniej, po przeprowadzeniu wszystkich
planowanych kontroli i korekt w odniesieniu do zamkniętych zamówień) poniżej 2
%.. Tradycyjnie wiązało się to z zakresem błędu 2-5 % w odniesieniu do
rocznej losowej próbki transakcji kontrolowanych przez Europejski Trybunał
Obrachunkowy do celów rocznego poświadczenia wiarygodności. DG ds. Rozwoju i
Współpracy EuropeAid uważa, że jest to najniższy poziom ryzyka
nieprzestrzegania przepisów, który można osiągnąć w otoczeniu obarczonym tak
wysokim ryzykiem, uwzględniający obciążenia administracyjne i wymaganą
gospodarność w obszarze kontroli zgodności z przepisami.
2.2.2.     Przewidywane metody kontroli
Struktura
kontroli wewnętrznej DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid
Proces
kontroli wewnętrznej/zarządzania w DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid został
zaprojektowany w sposób dający wystarczającą pewność realizacji celów, zarówno
pod względem skuteczności i efektywności prowadzonych działań oraz rzetelności
sprawozdań finansowych DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid, jak i zgodności z
odpowiednimi ramami prawnymi i proceduralnymi.
Skuteczność
i efektywność
Aby zapewnić
skuteczność i efektywność swoich działań (oraz zmniejszyć wysoki poziom ryzyka
w środowisku pomocy zewnętrznej), w uzupełnieniu wszystkich elementów
strategicznej polityki całej Komisji i jej procesu planowania, środowiska
kontroli wewnętrznej oraz innych wymogów dotyczących standardów kontroli
wewnętrznej w Komisji, DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid będzie nadal
dysponowała specjalnie dostosowanymi ramami zarządzania pomocą w działaniach
prowadzonych w ramach wszystkich stosowanych przez nią instrumentów, i ramy te
będą obejmowały:
-
zdecentralizowane zarządzanie większą częścią pomocy zewnętrznej przez
delegatury UE w terenie;
- jasno
określoną i sformalizowaną drogę rozliczalności finansowej [począwszy od
delegowanego urzędnika zatwierdzającego (dyrektora generalnego)] w drodze
subdelegowania uprawnień subdelegowanego urzędnika zatwierdzającego (dyrektora)
w siedzibie głównej na rzecz szefa delegatury;
- regularną
sprawozdawczość w formie sprawozdań przekazywanych przez delegatury UE do
siedziby głównej (sprawozdań na temat zarządzania pomocą zewnętrzną),
obejmujących między innymi roczne poświadczenie wiarygodności przez szefa
delegatury;
- zapewnienie
konkretnego programu szkoleń dla pracowników zarówno w siedzibie głównej, jak i
w delegaturach;
- znaczne
wsparcie i doradztwo na poziomie siedziby głównej/delegatur (również przez
internet);
- wizyty
„sprawdzające” w delegaturach, którym przekazano zadania, odbywane regularnie
co 3–6 lat;
- metodologię
zarządzania cyklem projektu i programu, obejmującą między innymi:
- narzędzia
zapewnienia jakości na potrzeby projektowania interwencji, metodę jej
przeprowadzania, mechanizm finansowania, system zarządzania, ocenę i wybór
partnerów realizujących działania itd.;
- zarządzanie
programem i projektem, narzędzia monitorowania i sprawozdawczości na potrzeby
skutecznej realizacji działań, w tym regularne zewnętrzne monitorowanie
projektów na miejscu;
- ważne
elementy składowe oceny i audytu.
Sprawozdawczość
finansowa i rachunkowość
DG ds. Rozwoju
i Współpracy EuropeAid nadal będzie stosowała najwyższe standardy rachunkowości
i sprawozdawczości finansowej, korzystając z systemu rachunkowości memoriałowej
Komisji (ABAC) oraz ze specjalnych narzędzi na potrzeby pomocy zewnętrznej,
takich jak Wspólny System Informacyjny RELEX (CRIS).
W odniesieniu
do zgodności z odpowiednimi ramami prawnymi i proceduralnymi, metody
kontrolowania zgodności określono w sekcji 2.3 (środki zapobiegania nadużyciom
finansowym i nieprawidłowościom).
Rola
komisji i podkomisji.
Przewiduje
się, że podkomisje będą odgrywały coraz aktywniejszą rolę w kontrolowaniu
procesu wdrażania programów.
2.3.        Środki zapobiegania
nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
Określić
istniejące lub przewidywane środki zapobiegania i ochrony.
Ponieważ DG
ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid prowadzi działalność w otoczeniu obarczonym
wysokim ryzykiem, w stosowanych przez nią systemach należy uwzględnić
występowanie znacznej ilości potencjalnych błędów zgodności (nieprawidłowości)
w transakcjach i przewidzieć liczne kontrole mające na celu zapobieganie takim
błędom oraz ich wykrywanie i korygowanie na możliwie najwcześniejszym etapie
procesu płatności.. W praktyce oznacza to, że kontrole zgodności DG ds. Rozwoju
i Współpracy EuropeAid będą na ogół polegały na kontrolach ex ante
przeprowadzanych przez audytorów zewnętrznych i pracowników Komisji w terenie,
przed dokonaniem końcowej płatności za projekt (chociaż przy zachowaniu
niektórych audytów i kontroli ex post), i będą znacznie wykraczały poza
zakres środków bezpieczeństwa finansowego wymaganych na podstawie
rozporządzenia finansowego. Ramy zgodności DG ds. Rozwoju i Współpracy
EuropeAid obejmują między innymi następujące ważne elementy składowe:
Środki
zapobiegawcze
Obowiązkowe
podstawowe szkolenia dotyczące kwestii nadużyć finansowych dla pracowników
zarządzających pomocą i audytorów;
wytyczne
(również przez internet) obejmujące Praktyczny przewodnik po procedurach
udzielania zamówień, przewodnik DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid oraz
zestaw narzędzi do zarządzania finansowego (dla partnerów realizujących
działania);
ocena ex
ante w celu sprawdzenia, czy stosowane są właściwe środki zwalczania
nadużyć finansowych w celu zapobiegania nadużyciom w procesie zarządzania
funduszami UE i wykrywania tych nadużyć w organach zarządzających odpowiednimi
funduszami w ramach wspólnego, zdecentralizowanego i dzielonego zarządzania;
kontrola ex
ante dostępnych w krajach partnerskich mechanizmów zwalczania nadużyć
finansowych, przeprowadzana w ramach oceny zarządzania finansami publicznymi
pod kątem kwalifikowalności do otrzymania wsparcia budżetowego (tj. aktywne
zaangażowanie w walkę z nadużyciami finansowymi i korupcją, odpowiednie organy
kontroli, dostateczny potencjał wymiaru sprawiedliwości oraz skuteczne
mechanizmy reagowania i sankcji);
w 2008 r.
Komisja podpisała w Akrze Międzynarodową Inicjatywę na rzecz Przejrzystości
Pomocy (IATI) i wyraziła zgodę na standard w odniesieniu do przejrzystości
pomocy, zapewniający bardziej terminowe, szczegółowe i regularne informacje na
temat przepływów pomocy oraz dokumenty;
od 14
października 2011 r. Komisja wdraża pierwszy etap standardu IATI w celu
opublikowania informacji w ramach Inicjatywy Przejrzystości Pomocy przed
kolejnym forum wysokiego szczebla w sprawie skuteczności pomocy, które odbędzie
się w Pusanie w listopadzie 2011 r. Ponadto Komisja we współpracy z
państwami członkowskimi UE będzie prowadziła prace nad wspólną aplikacją
sieciową zwaną TR-AID, która przekształca dane dotyczące pomocy UE, dostarczane
za pośrednictwem IATI i innych źródeł, w informacje na temat pomocy przyjazne
dla użytkownika.
Środki
służące wykrywaniu i środki naprawcze
Zewnętrzne
audyty i kontrole (zarówno obowiązkowe, jak i oparte na analizie ryzyka),
również ze strony Europejskiego Trybunału Obrachunkowego;
kontrole z
mocą wsteczną (oparte na analizie ryzyka) i odzyskiwanie należności;
zawieszenie
finansowania UE w przypadku poważnego nadużycia finansowego, w tym korupcji na
dużą skalę, do czasu podjęcia przez władze właściwych działań naprawczych i
działań zapobiegających takim nadużyciom w przyszłości.
DG ds. Rozwoju
i Współpracy EuropeAid będzie dalej pracowała nad swoją strategią zwalczania
nadużyć, zgodnie z nową strategią zwalczania nadużyć (CAFS), przyjętą przez
Komisję dnia 24 czerwca 2011 r., mającą między innymi na celu:
pełne
dostosowanie wewnętrznych kontroli DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid
ukierunkowanych na zwalczanie nadużyć do wymogów CAFS;
ukierunkowanie
podejścia DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid w zakresie zarządzania ryzykiem
na identyfikację obszarów ryzyka nadużyć i ustalanie stosownych reakcji;
zagwarantowanie,
aby systemy stosowane do celów wydatkowania funduszy UE w państwach trzecich
umożliwiały pozyskiwanie istotnych danych w celu uwzględnienia ich w
zarządzaniu ryzykiem nadużyć (np. podwójne finansowanie);
w razie
konieczności utworzone zostaną grupy współpracy sieciowej i odpowiednie
narzędzia informatyczne, specjalnie na potrzeby analizowania przypadków nadużyć
związanych z sektorem pomocy zewnętrznej.
2.4         Szacunkowe koszty kontroli i korzyści
wynikające z kontroli
Szacunkowe
łączne koszty kontroli wewnętrznej/zarządzania w całym portfelu DG ds. Rozwoju
i Współpracy EuropeAid w planie budżetu na lata 2014-2020 wynoszą rocznie w
przybliżeniu średnio 658 mln EUR na pokrycie zobowiązań. Kwota ta obejmuje
zarządzanie EFR, funkcjonujące w zintegrowany sposób w ramach struktury
zarządzania DG ds. Rozwoju i Współpracy EuropeAid. Te pozaoperacyjne koszty
stanowią około 6,4 % szacunkowej średniej rocznej kwoty 10,2 mld EUR,
zaplanowanej na ogólne (operacyjne i administracyjne) zobowiązania DG ds.
Rozwoju i Współpracy EuropeAid w jej portfelu wydatków, finansowanym z budżetu
ogólnego UE i Europejskiego Funduszu Rozwoju na 2012 r.
W kosztach
zarządzania uwzględniono wszystkich pracowników DG ds. Rozwoju i Współpracy
EuropeAid w siedzibie głównej oraz w delegaturach, infrastrukturę, podróże,
szkolenia, monitorowanie, zamówienia na ocenę i audyt (w tym zamówienia
udzielane na podstawie procedur wszczynanych przez beneficjentów).
DG ds. Rozwoju
i Współpracy EuropeAid planuje zmniejszyć z czasem współczynnik
zarządzania/działalności operacyjnej w ramach lepszych i uproszczonych
przepisów w odniesieniu do nowych instrumentów, w oparciu o zmiany, które mogą
nastąpić na podstawie zmienionego rozporządzenia finansowego. Podstawowe
korzyści tych kosztów zarządzania rozpatruje się w kategoriach realizacji celów
polityki, efektywnego i skutecznego wykorzystania środków oraz stosowania
zdecydowanych oszczędnych środków zapobiegawczych i wykonywania kontroli mających
na celu zapewnienie zgodnego z prawem i regularnego wykorzystania funduszy.
Nadal będą
wprowadzane udoskonalenia w obszarze zarządzania i kontroli zgodności, tak pod
względem charakteru tych działań, jak i ich zakresu. Działania te jednak nadal
wiążą się z koniecznymi kosztami, które trzeba ponieść, aby skutecznie i
efektywnie realizować cele danych instrumentów przy minimalnym ryzyku
niezgodności z przepisami (błąd resztowy poniżej 2 %). Ocenia się, że
koszty te są znacznie niższe od potencjalnych strat, związanych z
wyeliminowaniem lub ograniczeniem kontroli wewnętrznych w tym obszarze
wysokiego ryzyka.
3.           SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY
WNIOSKU/INICJATYWY
3.1.        Dział(-y) wieloletnich ram
finansowych i pozycja(pozycje) wydatków w budżecie, na które wniosek/inicjatywa
ma wpływ
Według działów
wieloletnich ram finansowych i pozycji w budżecie.
 Dział wieloletnich ram finansowych || Pozycja w budżecie || Rodzaj środków || Wkład
 Numer 19.08          [Treść… ENI - Europejski Instrument Sąsiedztwa ] || ZRÓŻNICOWANE/NIEZRÓŻNICOWANE ([25]) || państw EFTA[26] || krajów kandydujących[27] || państw trzecich || w rozumieniu art. 18 ust. 1 lit. aa) rozporządzenia finansowego
 4 || Instrument ENI || NIEZRÓŻNICOWANE || NIE || NIE || NIE || NIE
 5 ||   ENI – wydatki administracyjne   || ZRÓŻNICOWANE || NIE || NIE || TAK || NIE
·
Nowe pozycje w budżecie, o których utworzenie się
wnioskuje: BRAK
Według działów
wieloletnich ram finansowych i pozycji w budżecie.
 Dział wieloletnich ram finansowych || Pozycja w budżecie || Rodzaj środków || Wkład
 Numer [Treść……………………………………..] || Zróżnicowane /niezróżnicowane || państw EFTA || krajów kandydujących || państw trzecich || w rozumieniu art. 18 ust. 1 lit. aa) rozporządzenia finansowego
   || [XX.YY.YY.YY]   ||   || TAK/NIE || TAK/NIE || TAK/NIE || TAK/NIE
3.2         Szacunkowy wpływ na wydatki
3.2.1      Synteza szacunkowego wpływu na
wydatki
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
 Dział wieloletnich ram finansowych: || 4 || Stosunki zewnętrzne
 Dyrekcja Generalna: <…….> ||   ||   || Rok N[28] 2014 || Rok N+1 2015 || Rok N+2 2016 || Rok N+3 2017 || Rok N+4 2018 || Rok N+5 2019 || Rok N+6 2020 || OGÓŁEM ||
  Środki operacyjne ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 ENI - Europejski Instrument Sąsiedztwa (19.08) || Środki na zobowiązania || (1) || 2 181,076 || 2 347,302 || 2 408,952 || 2 501,395 || 2 637,736 || 2 806,952 || 2 952,883 || 17 836,296 ||
 Środki na płatności || (2) || 1 852,576 || 2 001,902 || 2 051,252 || 2 170,595 || 2 249,836 || 2 349,252 || 2 498,583 || 15 173,996 ||
 Środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne[29] ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Numer pozycji w budżecie 19.01.04.02 ||   || (3) || 47,424 || 48,098 || 48,748 || 49,405 || 50,164 || 50,748 || 51,417 || 346,004 ||
 OGÓŁEM środki dla dyrekcji generalnej <…….> || Środki na zobowiązania || =1+1a +3 || 2 228,500 || 2 395,400 || 2 457,700 || 2 550,800 || 2 687,900 || 2 857,700 || 3 004,300 || 18 182,300 ||
 Środki na płatności || =2+2a +3 || 1 900,000 || 2 050,000 || 2 100,000 || 2 220,000 || 2 300,000 || 2 400,000 || 2 550,000 || 15 520,000 ||
  OGÓŁEM środki operacyjne || Środki na zobowiązania || (4) || 2 181,076 || 2 347,302 || 2 408,952 || 2 501,395 || 2 637,736 || 2 806,952 || 2 952,883 || 17 836,296
 Środki na płatności || (5) || 1 852,576 || 2 001,902 || 2 051,252 || 2 170,595 || 2 249,836 || 2 349,252 || 2 498,583 || 15 173,996
  OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy operacyjne || (6) || 47,424 || 48,098 || 48,748 || 49,405 || 50,164 || 50,748 || 51,417 || 346,004
 OGÓŁEM środki na DZIAŁ <4> wieloletnich ram finansowych || Środki na zobowiązania || =4+ 6 || 2 228,500 || 2 395,400 || 2 457,700 || 2 550,800 || 2 687,900 || 2 857,700 || 3 004,300 || 18 182,300
 Środki na płatności || =5+ 6 || 1 900,000 || 2 050,000 || 2 100,000 || 2 220,000 || 2 300,000 || 2 400,000 || 2 550,000 || 15 520,000
 Dział wieloletnich ram finansowych: || 5 || „Wydatki administracyjne”
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   ||   ||   || Rok N 2014 || Rok N+1 2015 || Rok N+2 2016 || Rok N+3 2017 || Rok N+4 2018 || Rok N+5 2019 || Rok N+6 2020 || OGÓŁEM
 Dyrekcja Generalna: <…….> ||
  Zasoby ludzkie || 37,036 || 36,662 || 36,289 || 35,919 || 35,919 || 35,919 || 35,919 || 253,662
  Pozostałe wydatki administracyjne || 2,244 || 2,192 || 2,173 || 2,155 || 2,155 || 2,155 || 2,155 || 15,227
 OGÓŁEM Dyrekcja Generalna <…….> || Środki || 39,279 || 38,854 || 38,462 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 268,889
 OGÓŁEM środki na DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych || (Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem) || 39,279 || 38,854 || 38,462 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 268,889
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   ||   ||   || Rok N 2014 || Rok N+1 2015 || Rok N+2 2016 || Rok N+3 2017 || Rok N+4 2018 || Rok N+5 2019 || Rok N+6 2020 || OGÓŁEM
 OGÓŁEM środki na DZIAŁY 1 do 5 wieloletnich ram finansowych || Środki na zobowiązania || 2 267,779 || 2 434,254 || 2 496,162 || 2 588,873 || 2 725,973 || 2 895,773 || 3 042,373 || 18 451,189
 Środki na płatności || 1 939,279 || 2 088,854 || 2 138,462 || 2 258,073 || 2 338,073 || 2 438,073 || 2 588,073 || 15 788,889
3.2.2      Szacunkowy wpływ na środki
operacyjne
–
¨         Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania
środków operacyjnych
–
ý         Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania
środków operacyjnych, jak określono poniżej:
Środki na zobowiązania w mln EUR (do 3 miejsc po
przecinku)
 Określić cele i realizacje   ò ||   ||   || Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6) || OGÓŁEM
 REALIZACJA
 Rodzaj[30] || Średni koszt || Koszt || Koszt || Koszt || Koszt || Koszt || Koszt || Koszt || Koszt całkowity
 Programy geograficzne[31] || 2072,023 || 2229,937 || 2288,504 || 2376,325 || 2505,849 || 2666,605 || 2805,238 || 16944,481
 Programy współpracy transgranicznej[32] || 109,054 || 117,365 || 120,448 || 125,070 || 131,887 || 140,348 || 147,644 || 891,815
 KOSZT OGÓŁEM || 2181,076 || 2347,302 || 2408,952 || 2501,395 || 2637,736 || 2806,952 || 2952,883 || 17836,296
3.2.3      Szacunkowy wpływ na środki
administracyjne
3.2.3.1 Streszczenie
–
¨         Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania
środków administracyjnych
–
X          Wniosek/inicjatywa wiąże się z
koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej:
w mln EUR (do 3
miejsc po przecinku)
   || Rok N[33] 2014 || Rok N+1 2015 || Rok N+2 2016 || Rok N+3 2017 || Rok N+4 2018 || Rok N+5 2019 || Rok N+6 2020 || OGÓŁEM
 DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Zasoby ludzkie || 37,036 || 36,662 || 36,289 || 35,919 || 35,919 || 35,919 || 35,919 || 253,662
 Pozostałe wydatki administracyjne || 2,244 || 2,192 || 2,173 || 2,155 || 2,155 || 2,155 || 2,155 || 15,227
 DZIAŁ 5 wieloletnich ram finansowych – suma cząstkowa || 39,279 || 38,854 || 38,462 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 268,889
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Poza DZIAŁEM 5[34] wieloletnich ram finansowych ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Zasoby ludzkie || 46,898 || 47,534 || 48,170 || 48,806 || 49,441 || 50,077 || 50,713 || 341,639
 Pozostałe wydatki administracyjne || 0,525 || 0,564 || 0,578 || 0,600 || 0,723 || 0,671 || 0,705 || 4,366
 Poza DZIAŁEM 5 wieloletnich ram finansowych – suma cząstkowa || 47,424 || 48,098 || 48,748 || 49,405 || 50,164 || 50,748 || 51,417 || 346,004
 OGÓŁEM || 86,703 || 86,952 || 87,211 || 87,479 || 88,238 || 88,821 || 89,491 || 614,894
3.2.3.2   Szacowane zapotrzebowanie na
zasoby ludzkie
–
¨         Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania
zasobów ludzkich
–
X          Wniosek/inicjatywa wiąże się z
koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:
Wartości szacunkowe należy wyrazić w pełnych
kwotach (lub najwyżej z dokładnością do jednego miejsca po przecinku)
 ||   || Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || Rok N+4 2018 || Rok N+5 2019 || Rok N+6 2020
  Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony) ||
 || XX 01 01 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji) || 137,8 || 136,4 || 135,1 || 133,7 || 133,7 || 133,7 || 133,7
 || XX 01 01 02 (w delegaturach) || 78,4 || 77,6 || 76,8 || 76,0 || 76,0 || 76,0 || 76,0
 || XX 01 05 01 (pośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || 10 01 05 01 (bezpośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 ||  Personel zewnętrzny (w ekwiwalentach pełnego czasu pracy)[35] ||
 || XX 01 02 01 (AC, END, INT z globalnej koperty finansowej) || 9,3 || 9,2 || 9,1 || 9,0 || 9,0 || 9,0 || 9,0
 || XX 01 02 02 (AC, AL, END, INT i JED w delegaturach) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || XX 01 04 yy[36] || - w centrali[37] || 93,3 || 91,4 || 89,6 || 87,9 || 86,2 || 84,5 || 82,8
 || - w delegaturach || 468,1 || 475,3 || 482,4 || 489,6 || 496,7 || 503,9 || 511,0
 || XX 01 05 02 (AC, INT, END – pośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || 10 01 05 02 (AC, INT, END – bezpośrednie badania naukowe) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || Inna pozycja w budżecie (określić) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 || OGÓŁEM || 786,9 || 790,0 || 793,1 || 796,2 || 801,6 || 807,1 || 812,6
XX oznacza odpowiednią
dziedzinę polityki lub odpowiedni tytuł w budżecie.
Potrzeby w zakresie zasobów ludzkich zostaną
pokryte z zasobów DG już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub
przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby
wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej
dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle
istniejących ograniczeń budżetowych.
3.2.4      Zgodność z wieloletnimi ramami
finansowymi 2014-2020
–
X          Wniosek/inicjatywa
jest zgodny(-a) z wieloletnimi ramami finansowymi 2014-2020.
–
¨         Wniosek/inicjatywa wymaga przeprogramowania odpowiedniego
działu w wieloletnich ramach finansowych.
Należy wyjaśnić, na czym ma polegać przeprogramowanie,
określając pozycje w budżecie, których ma ono dotyczyć, oraz podając
odpowiednie kwoty.
–
¨         Wniosek/inicjatywa wymaga zastosowania instrumentu
elastyczności lub zmiany wieloletnich ram finansowych[38]
Należy wyjaśnić, który wariant jest konieczny,
określając pozycje w budżecie, których ma on dotyczyć, oraz podając odpowiednie
kwoty.
3.2.5      Udział osób trzecich w
finansowaniu
–
Wniosek/inicjatywa nie przewiduje współfinansowania
ze strony osób trzecich
–
X Wniosek/inicjatywa
przewiduje współfinansowanie szacowane zgodnie z poniższym:
 Współfinansowanie w ramach inicjatywy jest dopuszczalne, ale nie podaje się konkretnych wartości liczbowych.
Środki w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
   || Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6) || Ogółem
 Określić organ współfinansujący || Nie dotyczy ||   ||   ||   ||   ||   ||   || Nie dotyczy
 OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem || Nie dotyczy ||   ||   ||   ||   ||   ||   || Nie dotyczy
3.3         Szacunkowy wpływ na dochody
 –                        ý      Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody. –                         UWAGA: wskutek środków powracających z operacji związanych z kapitałem podwyższonego ryzyka, prowadzonych we współpracy z międzynarodowymi instytucjami finansowymi, możliwe są dochody budżetowe w marginalnych kwotach (w stosunku do ogólnych rozmiarów instrumentu).
-        ¨         Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy
określony poniżej:
-           ¨         wpływ na zasoby własne
-           ¨         wpływ na dochody różne
w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)
 Pozycja w budżecie dotycząca dochodów || Środki zapisane w budżecie na bieżący rok budżetowy || Wpływ wniosku/inicjatywy[39]
 Rok N || Rok N+1 || Rok N+2 || Rok N+3 || wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. pkt 1.6)
 Artykuł …………. ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
W przypadku wpływu na
dochody różne, należy wskazać pozycję(-e) wydatków w budżecie, którą(-e) ten
wpływ obejmie.
Należy określić metodę
obliczania wpływu na dochody.
[1]               Komisja przedstawiła komunikat w sprawie bezpieczeństwa
dostaw energii i międzynarodowej współpracy energetycznej – „Polityka
energetyczna UE: stosunki z partnerami spoza UE”, COM(2011) 539 z dnia 7
września 2011 r.
[2]               Komisja przedstawiła komunikat w sprawie współpracy w
dziedzinie transportu: „Unia Europejska i sąsiednie regiony: nowa koncepcja
współpracy w dziedzinie transportu”, COM (2011) 415 z dnia 7 lipca 2011 r.
[3]               Małe i średnie przedsiębiorstwa.
[4]               Technologie informacyjne i komunikacyjne.
[5]               W tym propagowanie programu godnej pracy.
[6]               W tym tworzenie Wspólnej Przestrzeni Wiedzy i Innowacji.
[7]               UE powinna skutecznie propagować i wspierać w swoim
sąsiedztwie działania w dziedzinie klimatu na rzecz rozwoju odpornego na zmianę
klimatu i niskoemisyjnego.
[8]               tj. pokój i bezpieczeństwo, ograniczanie ubóstwa, pomoc
humanitarna, inwestowanie w stabilność i wzrost w krajach objętych procesem
rozszerzenia i polityką sąsiedztwa, stawianie czoła wyzwaniom globalnym,
propagowanie UE oraz międzynarodowych norm i wartości, jak również wspieranie
wzrostu i konkurencyjności za granicą.
[9]               Oficjalna pomoc rozwojowa.
[10]             Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
[11]             Dz.U. L...
[12]             Dz.U. C […] z […], s. […].
[13]             Dz.U. C […] z […], s. […].
[14]             Dz.U. L 310 z 9.11.2006, s. 1.
[15]             Dz.U. L […] z […], s.
[16]             Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s.13.
[17]             Dz.U. L […] z […], s.
[18]             Dz.U. L […] z […], s.
[19]             ABM: Activity Based Management:
zarządzanie kosztami działań - ABB: Activity Based Budgeting: budżet zadaniowy.
[20]             O którym mowa w art. 49 ust. 6 lit. a) lub b)
rozporządzenia finansowego.
[21]             COM(2011) 200 z 8.3.2011.
[22]             Nie można nie docenić rozwoju usług i infrastruktury ICT,
wpływu internetu na wzrost gospodarczy, wolność i wyrażanie wartości
demokratycznych.
[23]             Wyjaśnienia
dotyczące trybów zarządzania oraz odniesienia do rozporządzenia finansowego
znajdują się na następującej stronie: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
[24]             O którym mowa w art. 185 rozporządzenia finansowego.
[25]             Środki zróżnicowane/ środki niezróżnicowane.
[26]             EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego
Handlu.
[27]             Kraje kandydujące oraz w stosownych przypadkach
potencjalne kraje kandydujące
Bałkanów Zachodnich.
[28]             Rok N jest rokiem, w którym rozpoczyna się wprowadzanie w
życie wniosku/inicjatywy.
[29]             Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na
wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań UE (dawne
pozycje „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.
[30]             Realizacje odnoszą się do produktów i usług, które zostaną
zapewnione (np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów
zbudowanych dróg itp.).
[31]             Jest to podział orientacyjny. Programowanie i przydział
środków na mocy tego rozporządzenia będą podlegały zasadzie „więcej za więcej”.

[32]             Podobne kwoty na wspieranie programów współpracy
transgranicznej zostaną udostępnione na mocy rozporządzenia w sprawie EFRR.
[33]             Rok N jest rokiem, w którym rozpoczyna się wprowadzanie w
życie wniosku/inicjatywy.
[34]             Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na
wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań UE (dawne
pozycje „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.
[35]             AC= pracownik kontraktowy; INT= pracownik tymczasowy; JED=
młodszy oddelegowany ekspert; AL= członek personelu miejscowego; END=
oddelegowany ekspert krajowy
[36]             W ramach pułapu na
personel zewnętrzny ze środków operacyjnych (dawne pozycje „BA”)
[37]             Przede wszystkim fundusze strukturalne, Europejski Fundusz
Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Development (EFRROW) oraz Europejski
Fundusz Rybacki.
[38]             Zob. pkt 19 i 24 porozumienia międzyinstytucjonalnego.
[39]             W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne,
opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po
odliczeniu 25 % na poczet kosztów poboru.