title: 2006/971/WE: Decyzja Rady z dnia 19 grudnia 2006 r. dotycząca programu szczegółowego Współpraca, wdrażającego siódmy program ramowy Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

text:
L 400/66         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   30.12.2006

                                           Decyzja Rady

                                    z dnia 19 grudnia 2006 r.
    dotycząca programu szczegółowego „Współpraca”, wdrażającego siódmy program ramowy
             Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego
                                   i demonstracji (2007–2013)

                                 (Tekst mający znaczenie dla EOG)

                                          (2006/971/WE)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 166 ust. 4,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego1,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego2,

1
         Opinia z dnia 30 listopada 2006 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym).
2
         Dz.U. C 185 z 8.8.2006, str. 10.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/67

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)      Zgodnie z art. 166 ust. 3 Traktatu, decyzja nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i
         Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. dotycząca siódmego programu ramowego Wspólnoty
         Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013)1
         (zwanego dalej „programem ramowym”) ma być wykonana w drodze programów
         szczegółowych, w których określono szczegółowe zasady ich realizacji, ustalono czas ich
         trwania i przewidziano środki uznane za niezbędne.

(2)      Program ramowy składa się z czterech rodzajów działań: międzynarodowej współpracy
         w określonych dziedzinach tematycznych („Współpraca”), badań inspirowanych przez
         naukowców opartych na inicjatywach społeczności badaczy („Pomysły”), wspierania
         kształcenia i rozwoju kariery naukowców („Ludzie”) oraz wspierania możliwości
         badawczych („Możliwości”). Działania w ramach części „Współpraca” będące działaniami
         pośrednimi powinny być realizowane przez niniejszy program szczegółowy.

(3)      Do niniejszego programu szczegółowego należy stosować zasady uczestnictwa
         przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uczelni oraz zasady upowszechniania wyników
         badań określone dla programu ramowego (zwane dalej „zasadami uczestnictwa i
         upowszechniania”).

1
       Dz.U. L 412 z 30.12.2006, str. 1.
 ---pagebreak--- L 400/68          PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

(4)        Program ramowy powinien uzupełniać działania prowadzone w państwach członkowskich
           oraz inne działania Wspólnoty, które są konieczne w ramach ogólnych strategicznych
           wysiłków na rzecz realizacji celów strategii lizbońskiej, oraz w szczególności działania
           dotyczące funduszy strukturalnych, rolnictwa, edukacji, kształcenia, kultury,
           konkurencyjności i innowacji, przemysłu, zdrowia, ochrony konsumentów, zatrudnienia,
           energii, transportu i środowiska.

(5)        Działania dotyczące innowacji oraz małych i średnich przedsiębiorstw wspierane przez
           niniejszy program ramowy powinny uzupełniać działania podejmowane w ramach
           programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji, które przyczynią się do
           wyrównania różnic między badaniami a innowacjami oraz będą promować wszelkie formy
           innowacji.

(6)        Wdrażanie programu ramowego może dać początek programom uzupełniającym, w
           których biorą udział tylko niektóre państwa członkowskie, udziałowi Wspólnoty w
           programach podejmowanych przez kilka państw członkowskich lub tworzeniu wspólnych
           przedsiębiorstw lub innych struktur w rozumieniu art. 168, 169 i 171 Traktatu.

(7)        Niniejszy program szczegółowy powinien stanowić wkład dla Europejskiego Banku
           Inwestycyjnego (EBI) na utworzenie „mechanizmu finansowania opartego na podziale
           ryzyka” w celu poprawy dostępu do pożyczek EBI.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   L 400/69

(8)      W ramach niniejszego programu szczegółowego – komplementarnie z innymi programami
         wspólnotowymi – należy wspierać odpowiednie zaangażowanie małych i średnich
         przedsiębiorstw przez konkretne środki i szczególne działania na ich rzecz.

(9)      Zgodnie z art. 170 Traktatu Wspólnota zawarła szereg umów międzynarodowych w
         dziedzinie badań naukowych; należy podjąć wysiłki w celu wzmocnienia
         międzynarodowej współpracy w dziedzinie badań naukowych, mając na względzie dalszą
         integrację Wspólnoty ze światowym środowiskiem naukowym. W związku z tym, w
         niniejszym programie szczegółowym mogą uczestniczyć państwa, które zawarły w tym
         celu umowy, oraz na poziomie projektów i na zasadzie wzajemnych korzyści – również
         podmioty z państw trzecich i międzynarodowe organizacje współpracy naukowej.

(10)     Działania badawcze prowadzone w ramach niniejszego programu powinny być zgodne
         z podstawowymi zasadami etycznymi, także z tymi, które znalazły swój wyraz w Karcie
         Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

(11)     Realizacja programu ramowego powinna przyczyniać się do promowania trwałego
         rozwoju.
 ---pagebreak--- L 400/70          PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   30.12.2006

(12)       Należy zapewnić należyte zarządzanie finansami programu ramowego oraz jego realizację
           w sposób jak najbardziej skuteczny i przyjazny dla użytkowników, zapewniając pewność
           prawną i dostępność programu dla wszystkich uczestników, zgodnie z rozporządzeniem
           Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia
           finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich1 i
           zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE, Euratom) nr 2342/20022 ustanawiającym
           szczegółowe zasady wykonania tego rozporządzenia finansowego, z wszelkimi przyszłymi
           zmianami.

(13)       Należy także przyjąć stosowne środki – proporcjonalne do interesów finansowych
           Wspólnot Europejskich – w celu monitorowania zarówno skuteczności przyznawanego
           wsparcia finansowego, jak i skuteczności wykorzystywania tych funduszy, aby zapobiec
           nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym; należy również podjąć kroki konieczne
           do odzyskania utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych
           środków, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia
           1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich3,
           rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie
           kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony
           interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi
           nieprawidłowościami4 oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr
           1073/1999 z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski
           Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)5.

1
       Dz.U. L 248 z 16.9.2002, str. 1.
2
       Dz.U. L 357 z 31.12.2002, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem Komisji
       (WE, Euratom) nr 1261/2005 (Dz.U. L 201 z 2.8.2005, str. 3).
3
       Dz.U. L 312 z 23.12.1995, str. 1.
4
       Dz.U. L 292 z 15.11.1996, str. 2.
5
       Dz.U. L 136 z 31.5.1999, str. 1.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/71

(14)     Środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji są głównie środkami zarządzania,
         dlatego też powinny zostać przyjęte zgodnie z procedurą zarządzania określoną w art. 4
         decyzji Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającej warunki
         wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji1. Z drugiej strony, z
         badaniami, w których są wykorzystywane embriony ludzkie i ludzkie zarodkowe komórki
         macierzyste, wiążą się szczególne kwestie etyczne, przedstawione w art. 4 niniejszej
         decyzji. Ponadto działania w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego prowadzone w
         temacie „Bezpieczeństwo” to nowy i bardzo delikatny obszar, w szczególności w
         odniesieniu do ewentualnych zagrożeń bezpieczeństwa i wydarzeń z tym związanych.
         Dlatego środki finansowania takich projektów powinny zostać przyjęte zgodnie z
         procedurą regulacyjną określoną w art. 5 decyzji 1999/468/WE.

(15)     Każdy obszar tematyczny powinien otrzymać własną linię budżetową w budżecie ogólnym
         Wspólnot Europejskich.

(16)     Podczas realizacji niniejszego programu należy zwrócić odpowiednią uwagę na
         problematykę płci, jak również, między innymi, na warunki pracy, przejrzystość rekrutacji
         oraz rozwój kariery naukowców zatrudnionych przy projektach i programach
         finansowanych w ramach działań niniejszego programu, dla których ramy odniesienia
         stanowi zalecenie Komisji z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie Europejskiej Karty
         Naukowca oraz Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych,
         pamiętając jednocześnie o jego dobrowolnym charakterze,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

1
       Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23. Decyzja zmieniona decyzją 2006/512/WE (Dz.U. L 200 z
       22.7.2006, str. 11).
 ---pagebreak--- L 400/72          PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                30.12.2006

                                               Artykuł 1

Niniejszym przyjmuje się program szczegółowy „Współpraca” dla działań Wspólnoty w dziedzinie
badań i rozwoju technologicznego, w tym demonstracji, zwany dalej „programem szczegółowym”,
na okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.

                                               Artykuł 2

Program szczegółowy wspiera działania w ramach części „Współpraca” przez wspieranie
szerokiego zakresu działań badawczych prowadzonych w ramach współpracy międzynarodowej
w następujących obszarach tematycznych:

a)         zdrowie;

b)         żywność, rolnictwo i rybołówstwo, biotechnologia;

c)         technologie informacyjne i komunikacyjne;

d)         nanonauki, nanotechnologie, materiały i nowe technologie produkcyjne;

e)         energia;

f)         środowisko (w tym zmiany klimatu);

g)         transport (w tym aeronautyka);
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    L 400/73

h)       nauki społeczno-ekonomiczne i humanistyczne;

i)       przestrzeń kosmiczna;

j)       bezpieczeństwo.

Realizacja niniejszego programu szczegółowego może dać początek programom uzupełniającym,
w których biorą udział tylko niektóre państwa członkowskie, udziałowi Wspólnoty w programach
podejmowanych przez kilka państw członkowskich lub tworzeniu wspólnych przedsiębiorstw lub
innych struktur w rozumieniu art. 168, 169 i 171 Traktatu.

Cele i ogólne kierunki tych działań zostały określone w załączniku I.

                                              Artykuł 3

Zgodnie z załącznikiem II do programu ramowego kwota uznana za niezbędną do realizacji
programu szczegółowego wynosi 32 413 mln EUR, z czego nie więcej niż 6% jest przeznaczone na
wydatki administracyjne Komisji. Szacunkowy podział tej kwoty podano w załączniku II.

                                              Artykuł 4

1.       Wszystkie działania badawcze przeprowadzane w ramach programu szczegółowego są
         prowadzone zgodnie z podstawowymi zasadami etycznymi.
 ---pagebreak--- L 400/74            PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   30.12.2006

2.         W ramach niniejszego programu nie są finansowane następujące obszary badań:

           –       działalność badawcza mająca na celu klonowanie ludzi w celach reprodukcyjnych,

           –       działalność badawcza mająca na celu zmiany dziedzictwa genetycznego człowieka,
                   które mogłyby spowodować dziedziczenie takich zmian1,

           –       działalność badawcza mająca na celu tworzenie ludzkich embrionów wyłącznie
                   do celów badawczych lub w celu pozyskiwania komórek macierzystych, w tym także
                   za pomocą przeniesienia jądra komórki somatycznej.

3.         Badania przy wykorzystaniu ludzkich komórek macierzystych – zarówno dorosłych, jak
           i zarodkowych – mogą być finansowane w zależności od zawartości projektu naukowego
           oraz od ram prawnych zainteresowanego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich).

           Wszystkie wnioski o finansowanie badań przy wykorzystaniu ludzkich zarodkowych
           komórek macierzystych zawierają w stosownych przypadkach informacje na temat
           środków w zakresie zezwoleń i kontroli, jakie zostaną przyjęte przez właściwe organy
           państw członkowskich, jak również informacje na temat zatwierdzenia (zatwierdzeń) w
           zakresie zgodności z zasadami etycznymi, które zostanie(-ą) udzielone.

           Instytucje, organizacje i naukowcy podlegają rygorystycznemu systemowi zezwoleń
           i kontroli w zakresie pozyskiwania ludzkich zarodkowych komórek macierzystych,
           zgodnie z ramami prawnymi zainteresowanego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-
           ich).

1
       Badania związane z leczeniem nowotworu gruczołów płciowych mogą być finansowane.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/75

4.       Przegląd dziedzin badawczych wymienionych powyżej odbywa się w drugiej fazie
         niniejszego programu (2010–2013), z uwzględnieniem postępu naukowego.

                                             Artykuł 5

1.       Program szczegółowy jest realizowany przy pomocy systemów finansowania
         ustanowionych w załączniku III do programu ramowego.

2.       Załącznik III do programu szczegółowego przedstawia ustalenia dotyczące dotacji
         przyznanej EBI na utworzenie mechanizmu finansowania opartego na podziale ryzyka.

3.       Załącznik IV przedstawia orientacyjną listę możliwych wspólnych inicjatyw
         technologicznych, które mogłyby być przedmiotem oddzielnych decyzji oraz orientacyjną
         listę inicjatyw dotyczących możliwego wspólnego wdrażania krajowych programów
         badawczych, które mogłyby być przedmiotem oddzielnej decyzji na mocy art. 169
         Traktatu.

4.       Do niniejszego programu szczegółowego stosuje się zasady uczestnictwa i
         upowszechniania.

                                             Artykuł 6

1.       Komisja sporządza program prac do celów realizacji niniejszego programu szczegółowego,
         określający bardziej szczegółowo cele oraz priorytety naukowe i technologiczne
         przedstawione w załączniku I, system finansowania stosowany w odniesieniu do tematu,
         którego dotyczy zaproszenie do składania wniosków, oraz harmonogram realizacji.
 ---pagebreak--- L 400/76          PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

2.         Program prac uwzględnia działania badawcze istotne dla programu prowadzone przez
           państwa członkowskie, państwa stowarzyszone oraz europejskie i międzynarodowe
           organizacje, oraz osiągnięcie europejskiej wartości dodanej, jak również wpływ na
           konkurencyjność przemysłu i znaczenie dla innych obszarów polityki wspólnotowej.
           Program jest uaktualniany w miarę potrzeb.

3.         Wnioski dotyczące działań pośrednich w ramach systemów finansowania są oceniane,
           a projekty – wybierane na podstawie kryteriów przedstawionych w art. 15 ust. 1a zasad
           uczestnictwa i upowszechniania.

4.         Program prac może określać:

           a)   organizacje, które otrzymują środki w formie składki członkowskiej;

           b)   działania wspierające na rzecz działań określonych podmiotów prawnych.

                                                Artykuł 7

1.         Komisja odpowiada za realizację programu szczegółowego.

2.         Procedurę zarządzania ustanowioną w art. 8 ust. 2 stosuje się do przyjmowania
           następujących środków:

           a)   programu prac, o którym mowa w art. 6, w tym stosowanych systemów
                finansowania, treści zaproszeń do składania wniosków, jak i stosowanych kryteriów
                oceny i wyboru;

           b)   każdej zmiany szacunkowego podziału kwoty, określonego w załączniku II;
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        L 400/77

         c)   zatwierdzenia finansowania działań w obszarach tematycznych, o których mowa
              w art. 2 lit. a)–g) oraz i), gdy szacowana kwota wkładu Wspólnoty w ramach
              niniejszego programu jest równa lub wyższa od 1,5 mln EUR;

         d)   zatwierdzania finansowania działań innych niż te, o których mowa w lit. c)
              niniejszego ustępu, oraz działań w obszarze tematycznym, o którym mowa w art. 2
              lit. j), gdy szacowana kwota wkładu Wspólnoty w ramach niniejszego programu jest
              równa lub wyższa od 0,6 mln EUR;

         e)   sporządzenia zakresu uprawnień dla ocen przewidzianych w art. 7 ust. 2 i 3
              programu ramowego.

3.       Procedurę regulacyjną ustanowioną w art. 8 ust. 3 stosuje się do przyjmowania
         następujących środków:

         a)   programu prac odnoszącego się do obszaru tematycznego, o którym mowa w art. 2
              lit. j), oraz zatwierdzania finansowania działań w tym obszarze tematycznym;

         b)   zatwierdzania finansowania działań, w których są wykorzystywane embriony ludzkie
              i ludzkie zarodkowe komórki macierzyste.

                                              Artykuł 8

1.       Komisja jest wspierana przez komitet.
 ---pagebreak--- L 400/78          PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

2.         W przypadku odesłania do niniejszego ustępu, stosuje się art. 4 i 7 decyzji 1999/468/WE.

           Okres przewidziany w art. 4 ust. 3 decyzji 1999/468/WE wynosi dwa miesiące.

3.         W przypadku odesłania do niniejszego ustępu, stosuje się art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE.

           Okres przewidziany w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE wynosi dwa miesiące.

4.         Komisja regularnie informuje komitet o ogólnych postępach w realizacji programu
           szczegółowego, w szczególności przedstawia w odpowiednim czasie informacje na temat
           postępów we wszystkich działaniach w dziedzinie BRT proponowanych lub
           finansowanych w ramach niniejszego programu zgodnie z załącznikiem V.

5.         Komitet przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

                                               Artykuł 9

Zadaniem Komisji jest zapewnienie przeprowadzenia niezależnego monitorowania, oceny i
przeglądu, o których mowa w art. 7 programu ramowego, dotyczących działań przeprowadzanych
w obszarach objętych programem szczegółowym.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   L 400/79

                                           Artykuł 10

Niniejsza decyzja wchodzi w życie trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej.

Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 19 grudnia 2006 r.
                                           W imieniu Rady
                                           J. KORKEAOJA
                                           Przewodniczący
 ---pagebreak--- L 400/80          PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                 30.12.2006

                                           ZAŁĄCZNIK I

                            CELE NAUKOWE I TECHNOLOGICZNE,
                          OGÓLNE KIERUNKI TEMATÓW I DZIAŁAŃ

W ramach niniejszego programu szczegółowego wsparcie udzielone zostanie międzynarodowej
współpracy na wszystkich poziomach w Unii Europejskiej i poza nią, obejmującej wiele dziedzin
tematycznych odpowiadających głównym obszarom postępu wiedzy i techniki, w których
konieczne jest wspieranie i umacnianie badań naukowych w celu sprostania europejskim
wyzwaniom społecznym, gospodarczym, przemysłowym oraz w zakresie zdrowia publicznego i
środowiska.

Głównym celem jest przyczynianie się do trwałego rozwoju w kontekście propagowania badań,
których celem jest zwiększenie poziomu wiedzy, na najwyższym poziomie.

W ramach działań Wspólnoty określono dziesięć następujących tematów:

1)         zdrowie;

2)         żywność, rolnictwo i rybołówstwo, biotechnologia;

3)         technologie informacyjne i komunikacyjne;

4)         nanonauki, nanotechnologie, materiały i nowe technologie produkcyjne;

5)         energia;

6)         środowisko (w tym zmiany klimatu);
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/81

7)       transport (w tym aeronautyka);

8)       nauki społeczno-ekonomiczne i humanistyczne,

9)       przestrzeń kosmiczna;

10)      bezpieczeństwo.

Dla każdego z tematów przedstawiono cel, podejście do jego realizacji oraz działania obejmujące
inicjatywy na szeroką skalę (orientacyjnie określone w załączniku IV), współpracę
międzynarodową, nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne.

Należycie zostanie uwzględniona zasada trwałego rozwoju. Zgodnie z europejską zasadą równości
kobiet i mężczyzn, określoną w art. 2 i 3 Traktatu, działania w ramach programu szczegółowego
zapewnią wdrożenie właściwych środków promowania równości płci i udziału kobiet naukowców.
Ponadto w stosownych przypadkach działania w ramach niniejszego programu szczegółowego
uwzględnią aspekty etyczne, społeczne, prawne i szersze aspekty kulturowe związane z badaniami,
które będą prowadzone, oraz z ich potencjalnymi zastosowaniami, jak również społeczno-
gospodarczy wpływ rozwoju i prognozowania naukowo-technologicznego.
 ---pagebreak--- L 400/82          PL             Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

Badania pluridyscyplinarne i przekrojowe, w tym wspólne zaproszenia do składania
wniosków

Szczególna uwaga zostanie poświęcona priorytetowym dziedzinom naukowym i technicznym
dotyczącym wielu tematów, takich jak na przykład nauki i technologie morskie. Wspólne
przekrojowe podejścia do przedmiotów badań i technologii odnoszących się do wielu tematów będą
sprzyjać pluridyscyplinarności. Przekrojowe podejścia tego rodzaju będą realizowane m.in. przez:

–     wykorzystywanie wspólnych zaproszeń do składania wniosków obejmujących tematy,
      w przypadku których przedmiot badania jednoznacznie odnosi się do działań w ramach
      każdego z odpowiednich tematów,

–     położenie szczególnego nacisku w ramach działania „nowe potrzeby” na badania
      interdyscyplinarne,

–     wykorzystywanie zewnętrznego doradztwa, w tym ze strony naukowców, w szerokim
      zakresie dyscyplin i kontekstów w celu ustanowienia programu prac,

–     regularne składanie sprawozdań na temat badań dotyczących wielu tematów jako części
      ogólnego monitorowania, oceny i przeglądu,

–     zapewnienie spójności z politykami wspólnotowymi w przypadku badań odnoszących się do
      polityki.

Komisja Europejska zapewni koordynację pomiędzy tematami niniejszego programu
szczegółowego oraz działaniami prowadzonymi w ramach innych programów szczegółowych
siódmego programu ramowego, takich jak w zakresie infrastruktur badawczych w programie
szczegółowym „Możliwości”.1

1
       W celu ułatwienia realizacji programu, w odniesieniu do każdego posiedzenia komitetu
       ds. programu zgodnie z porządkiem obrad, Komisja pokryje, zgodnie z ustalonymi przez
       siebie wytycznymi, wydatki poniesione przez jednego przedstawiciela z państwa
       członkowskiego, jak i jednego eksperta doradcy z państwa członkowskiego dla tych
       punktów porządku obrad, w sprawie których państwo członkowskie wymaga skorzystania z
       wiedzy specjalistycznej.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                         L 400/83

Dostosowanie do zmieniających się potrzeb i możliwości

Zapewnienie stałego związku tematów z przemysłem oraz dalszego udziału przemysłu w tych
tematach zostanie osiągnięte przez opieranie się na, między innymi, pracach różnych „europejskich
platform technologicznych”. Niniejszy program szczegółowy i wkłady poczynione przez przemysł
przyczynią się zatem do realizacji istotnych strategicznych programów badań, takich jak te
ustanowione i opracowane przez europejskie platformy technologiczne, jeśli stanowią one
rzeczywistą europejską wartość dodaną. Ogólne potrzeby badawcze określone w dostępnych
strategicznych programach badań znalazły już odzwierciedlenie w dziesięciu tematach. Europejskie
platformy technologiczne mogą przy ewentualnym udziale regionalnych klastrów badawczych
odgrywać istotną rolę w ułatwianiu uczestnictwa przemysłu, w tym MŚP, w projektach badawczych
związanych z jego poszczególnymi sektorami, także w projektach, które mogą być finansowane w
ramach programu ramowego. Bardziej szczegółowe włączenie ich zawartości technicznej znajdzie z
kolei odzwierciedlenie przy opracowywaniu szczegółowego programu prac w odniesieniu do
konkretnych zaproszeń do składania wniosków.

Zapewnione zostanie również stałe powiązanie tematów z procesem formułowania, realizacją
i oceną wspólnotowej polityki i przepisów. Dotyczy to obszarów polityki takich jak zdrowie,
bezpieczeństwo, ochrona konsumentów, energia, środowisko, pomoc rozwojowa, rybołówstwo,
gospodarka morska, rolnictwo, zdrowie i dobrostan zwierząt, transport, edukacja i kształcenie
zawodowe, społeczeństwo informacyjne i media, zatrudnienie, sprawy społeczne, spójność oraz
ustanowienie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, jak również badania
przednormatywne i konormatywne, istotne dla podnoszenia interoperacyjności i jakości norm oraz
ich wdrażania. W tym kontekście ważną rolę mogą odgrywać platformy zbliżające zainteresowane
strony i środowisko naukowe, w celu rozważenia strategicznych programów badań istotnych dla
polityki społecznej, środowiska lub innych obszarów polityki.
 ---pagebreak--- L 400/84        PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

W ramach każdego tematu, oprócz określonych działań, będą realizowane w sposób otwarty
i elastyczny specjalne działania, które stanowią odpowiedź na „nowe potrzeby” oraz
„nieprzewidziane potrzeby polityczne”. Realizacja tych działań zapewni proste, spójne
i skoordynowane podejście w obrębie całego programu szczegółowego oraz finansowanie
przekrojowych badań obejmujących tematy lub wykraczających poza nie.

• Przyszłe i powstające technologie: przez szczególne wspieranie wniosków badawczych
   zmierzających do określenia i dalszego zbadania nowych możliwości naukowych
   i technologicznych w danej dziedzinie lub w kilku połączonych dziedzinach i dyscyplinach
   pokrewnych, przez wspieranie spontanicznych projektów badawczych, także za pośrednictwem
   wspólnych zaproszeń do składania wniosków, popieranie nowatorskich pomysłów i radykalnie
   nowych zastosowań oraz badanie nowych opcji w badawczych „mapach drogowych”, w
   szczególności związanych z potencjalnymi odkryciami o przełomowym charakterze, zapewniona
   zostanie odpowiednia koordynacja z działaniami prowadzonymi w ramach programu „Pomysły”,
   tak by uniknąć pokrywania się zakresów działań i zapewnić optymalne wykorzystanie środków
   finansowych. Zostanie to zrealizowane przez:

           –   otwarte „badania od podstaw” tematów określonych samodzielnie przez naukowców
               w celu opracowania nowych możliwości naukowych i technologicznych (działania
               „adventure”) lub w celu oceny nowych odkryć lub nowo zaobserwowanych zjawisk,
               które mogłyby wskazywać na zagrożenia lub problemy dla społeczeństwa (działania
               „insight”),

           –   inicjatywy koncentrujące się na określonych, bardzo ambitnych celach w nowych
               dziedzinach naukowych i technologicznych, które są obietnicą zasadniczych
               postępów oraz znacznego potencjalnego wpływu na rozwój gospodarczy i społeczny
               i mogą obejmować grupy projektów uzupełniających (działania „pathfinder”).
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/85

• Nieprzewidziane potrzeby polityczne: elastyczny sposób reagowania na nowe potrzeby
    polityczne powstające w trakcie programu ramowego, takie jak nieprzewidziany rozwój
    wypadków wymagający szybkiej reakcji, na przykład wystąpienie nowej epidemii, pojawiające
    się wątpliwości w zakresie bezpieczeństwa żywności, reagowanie na wypadek klęsk
    żywiołowych lub działania solidarnościowe. Realizacja działań będzie następować w ścisłym
    powiązaniu z właściwymi politykami wspólnotowymi. W przypadku pojawienia się nagłych
    potrzeb badawczych roczny program prac może zostać zmieniony.

Upowszechnianie, transfer wiedzy i szersze zaangażowanie

Upowszechnianie i transfer wiedzy stanowią kluczową wartość dodaną europejskich działań
badawczych; zostaną przyjęte środki dla zwiększenia wykorzystania wyników tych działań przez
przemysł, decydentów politycznych i społeczeństwo. Rozpowszechnianie będzie uznawane za
integralną część zadań we wszystkich dziedzinach tematycznych przy uwzględnieniu odpowiednich
ograniczeń w temacie „bezpieczeństwo” ze względu na poufne aspekty działań, m. in. przez
finansowanie inicjatyw sieciowych/pośrednictwa, seminariów i imprez, pomoc ze strony
zewnętrznych ekspertów oraz elektroniczne usługi informacyjne. Pomoc ta zostanie zrealizowana
w każdej dziedzinie tematycznej przez:

–     włączenie działań w zakresie upowszechniania i transferu wiedzy do projektów i konsorcjów
      przez odpowiednie przepisy odnoszące się do systemów finansowania oraz wymogi
      dotyczące sprawozdawczości;
–     udzielanie ukierunkowanego wsparcia projektom i konsorcjom w celu zapewnienia im
      dostępu do niezbędnych umiejętności, tak aby zoptymalizować wykorzystanie wyników
      badań;
 ---pagebreak--- L 400/86        PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   30.12.2006

–     szczególne działania w zakresie upowszechniania charakteryzujące się proaktywnym
      podejściem do wyników pochodzących z wielu projektów, łącznie z projektami
      realizowanymi podczas poprzednich programów ramowych i innych programów badawczych
      oraz skierowane do określonych sektorów lub grup zainteresowanych stron, ze szczególnym
      naciskiem na potencjalnych użytkowników;
–     upowszechnianie wśród decydentów politycznych, łącznie z organami normalizacyjnymi,
      w celu ułatwienia właściwym organom na poziomie międzynarodowym, europejskim,
      krajowym lub regionalnym wykorzystania wyników istotnych dla polityki;
–     usługi CORDIS w celu wspierania upowszechniania wiedzy w sposób przyjazny dla
      użytkownika i wykorzystania wyników badań;
–     inicjatywy sprzyjające prowadzeniu dialogu i dyskusji na temat zagadnień naukowych
      i wyników badań z szerszą opinią publiczną poza środowiskiem naukowym, w tym
      z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego.

Koordynacja upowszechniania i transferu wiedzy zostanie zapewniona w obrębie całego programu
ramowego. Zapewnione zostaną działania uzupełniające i synergie między niniejszym programem i
innymi programami wspólnotowymi, zwłaszcza w dziedzinie edukacji w celu propagowania kariery
naukowej. Działania wspierające innowacje będą realizowane przez program na rzecz
konkurencyjności i innowacji.
 ---pagebreak--- 30.12.2006     PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/87

Udział małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP)

Optymalny udział małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) zostanie ułatwiony w obrębie
wszystkich dziedzin tematycznych, w szczególności przez ulepszone procedury finansowe
i administracyjne oraz większą elastyczność w doborze właściwego systemu finansowania. Ponadto
przy opracowywaniu zawartości dziedzin tematycznych niniejszego programu szczegółowego
w należyty sposób uwzględni się potrzeby badawcze oraz potencjał MŚP, a w programie prac
określi się obszary będące przedmiotem szczególnego zainteresowania MŚP. Konkretne działania,
w tym działania wspierające mające ułatwić udział MŚP, będą podejmowane w ramach strategii
opracowanej dla każdego tematu. Strategiom tym będzie towarzyszyło monitorowanie ilościowe
i jakościowe pod kątem spełniania wyznaczonych celów. Celem jest umożliwienie MŚP otrzymania
przynajmniej 15% środków finansowych dostępnych w ramach tej części programu.

Szczególne działania w celu wspierania badań na korzyść MŚP lub stowarzyszeń MŚP zawarto
w programie szczegółowym „Możliwości”, natomiast działania mające na celu propagowanie
udziału MŚP w programie ramowym będą finansowane w ramach programu na rzecz
konkurencyjności i innowacji.
 ---pagebreak--- L 400/88       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

Aspekty etyczne

Podczas realizacji niniejszego programu szczegółowego oraz podczas działań badawczych z niego
wynikających należy przestrzegać podstawowych zasad etycznych. Obejmują one między innymi
zasady, które znalazły wyraz w Karcie Praw Podstawowych UE, w tym: ochronę godności osoby
ludzkiej i życia ludzkiego, ochronę danych osobowych i prywatności, jak również ochronę zwierząt
i środowiska zgodnie z prawem wspólnotowym i najnowszymi wersjami odpowiednich
międzynarodowych konwencji, wytycznych i kodeksów postępowania, np. deklaracją helsińską,
Konwencją Rady Europy o prawach człowieka i biomedycynie, podpisaną w Oviedo dnia 4
kwietnia 1997 r. oraz jej protokołami dodatkowymi, Konwencją Organizacji Narodów
Zjednoczonych o prawach dziecka, Powszechną deklaracją w sprawie genomu ludzkiego i praw
człowieka przyjętą przez UNESCO, Konwencją Organizacji Narodów Zjednoczonych o zakazie
broni biologicznej i toksycznej (BTWC), Międzynarodowym traktatem o zasobach genetycznych
roślin dla żywności i rolnictwa i odpowiednimi rezolucjami Światowej Organizacji Zdrowia
(WHO).

Uwzględnione zostaną także opinie Europejskiej Grupy Doradców ds. Skutków Etycznych
Biotechnologii (1991–1997) i opinie Europejskiej Grupy ds. Etyki w Nauce i Nowych
Technologiach (od 1998 r.).

Zgodnie z zasadą pomocniczości i biorąc pod uwagę różnorodność koncepcji istniejących
w Europie, uczestnicy projektów badawczych muszą stosować się do obowiązującego
prawodawstwa, uregulowań i zasad etycznych w krajach, w których będą prowadzone badania.
W każdym przypadku stosuje się przepisy krajowe i żadne badania, które miałyby być prowadzone
w danym państwie członkowskim lub innym państwie, a są w danym państwie członkowskim lub w
tym innym państwie zabronione, nie będą wspierane z funduszy wspólnotowych.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/89

W stosownych przypadkach przed rozpoczęciem działań w zakresie badań i rozwoju
technologicznego podmioty prowadzące projekty badawcze muszą uzyskać stosowną zgodę
odpowiednich krajowych lub lokalnych komisji etycznych. Komisja będzie również dokonywać
systematycznej oceny etycznej w przypadku wniosków dotyczących kwestii delikatnych
z etycznego punktu widzenia lub jeśli aspekty etyczne nie zostały w odpowiedni sposób
uwzględnione. W szczególnych przypadkach oceny etycznej można dokonać w trakcie realizacji
projektu.

Nie będzie finansowana działalność badawcza, która jest zabroniona we wszystkich państwach
członkowskich.

Protokół w sprawie ochrony i dobrostanu zwierząt dołączony do Traktatu wymaga, aby przy
formułowaniu lub wdrażaniu wspólnotowych polityk, także w zakresie badań naukowych,
Wspólnota w pełni uwzględniała wymogi dotyczące dobrostanu zwierząt. Dyrektywa Rady
86/609/EWG z dnia 24 listopada 1986 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych,
wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich dotyczących ochrony zwierząt
wykorzystywanych do celów doświadczalnych i innych celów naukowych1 wymaga, aby:

    –        wszystkie doświadczenia zmierzały do uniknięcia niepokoju, niepotrzebnego bólu i
             cierpienia

    –        oraz aby wszystkie doświadczenia wykorzystywały jak najmniejszą liczbę zwierząt,

    –        angażowały zwierzęta o jak najniższym stopniu wrażliwości neurofizjologicznej, oraz

    –        powodowały jak najmniej bólu, cierpienia, niepokoju i trwałych uszkodzeń.

1
        Dz.U. L 358 z 18.12.1986, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2003/65/WE
        Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 230 z 16.9.2003, str. 32).
 ---pagebreak--- L 400/90        PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

Zmiany dziedzictwa genetycznego zwierząt i klonowanie zwierząt można brać pod uwagę jedynie,
gdy cele są uzasadnione z etycznego punktu widzenia, a istniejące warunki zapewniają dobrostan
zwierząt i przestrzeganie zasad różnorodności biologicznej.

Podczas realizacji niniejszego programu Komisja będzie w sposób umożliwiający uwzględnienie
wszelkich zmian regularnie monitorowała postępy naukowe oraz przepisy krajowe
i międzynarodowe.

Badania nad kwestiami etycznymi związanymi z rozwojem naukowo-technicznym będą
prowadzone w części „Nauka w społeczeństwie” w ramach programu szczegółowego
„Możliwości”.

Badania realizowane w ramach współpracy

Badania realizowane w ramach współpracy będą stanowić znaczną część oraz główny element
finansowania badań przez Wspólnotę. Ich celem jest utworzenie, w zakresie głównych obszarów
rozwoju wiedzy, projektów i sieci badawczych na najwyższym poziomie, będących w stanie
przyciągać naukowców i inwestycje z Europy oraz całego świata, wzmacniając europejskie
podstawy przemysłowe i techniczne oraz wspierając politykę wspólnotową.

Zostanie to osiągnięte przez wspieranie badań realizowanych w ramach współpracy, przy
aktywnym udziale przemysłu, przez wiele systemów finansowania: projekty realizowane w ramach
współpracy, sieci doskonałości oraz działania koordynacyjne/wspierające.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/91

Wspólne inicjatywy technologiczne

W odniesieniu do bardzo ograniczonej liczby przypadków zakres celu badań i rozwoju
technicznego (BRT) oraz skala angażowanych zasobów uzasadniają ustanawianie
długoterminowych partnerstw publiczno-prywatnych w postaci wspólnych inicjatyw
technologicznych. Inicjatywy te, będące głównie wynikiem prac europejskich platform
technologicznych oraz obejmujące jeden lub niewielką liczbę wybranych aspektów badawczych
w obrębie danej dziedziny, połączą inwestycje sektora prywatnego z krajowymi i europejskimi
środkami publicznymi, w tym z dotacjami pochodzącymi z programu ramowego w zakresie badań
oraz finansowaniem pożyczkowym z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Każda wspólna
inicjatywa technologiczna będzie ustanawiana indywidualnie, na podstawie art. 171 Traktatu (może
to dotyczyć utworzenia wspólnego przedsiębiorstwa) lub na podstawie zmiany programu
szczegółowego zgodnie z art. 166 ust. 3 Traktatu.

Wspólne inicjatywy technologiczne określono w sposób otwarty i przejrzysty na podstawie kilku
kryteriów obejmujących:

 –           niemożność osiągnięcia celu przy pomocy istniejących instrumentów,

 –           skalę wpływu na konkurencyjność i rozwój przemysłu,

 –           wartość dodaną uzyskaną przez działanie na poziomie europejskim,

 –           szczegółowe i jasne określenie realizowanego celu i oczekiwanych rezultatów,

 –           intensywność zobowiązań przemysłu dotyczących finansów i zasobów,
 ---pagebreak--- L 400/92         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

    –      znaczenie dla szerzej pojmowanych celów polityk, w tym korzyści dla społeczeństwa,

    –      zdolność przyciągania dodatkowego wsparcia ze źródeł krajowych oraz zdolności
           wykorzystania dźwigni finansowej w postaci obecnego lub przyszłego wsparcia
           finansowego ze strony przemysłu.

Charakter wspólnych inicjatyw technologicznych musi być jasno określony, w szczególności, jeśli
chodzi o następujące kwestie:

    –      zobowiązania finansowe;

    –      czas trwania zobowiązań uczestników;

    –      przepisy dotyczące przystąpienia i odstąpienia od umowy;

    –      prawa własności intelektualnej.

Biorąc pod uwagę szczególny zakres i złożoność wspólnych inicjatyw technologicznych, zostaną
podjęte znaczne starania w celu zapewnienia, że inicjatywy będą funkcjonować w sposób
przejrzysty oraz że przydzielanie wszelkich środków finansowych Wspólnoty przez wspólne
inicjatywy technologiczne będzie odbywać się zgodnie z obowiązującymi w programie ramowym
zasadami doskonałości i konkurencji.

Szczególna uwaga poświęcona zostanie całościowej spójności i koordynacji między wspólnymi
inicjatywami technologicznymi a programami i projektami w tych samych dziedzinach1, przy
poszanowaniu istniejących procedur wdrożeniowych, jak również zapewnianiu, by udział w tych
projektach był otwarty dla szerokiej grupy uczestników z całej Europy, w szczególności dla MŚP.

1
        W szczególności z działaniami prowadzonymi przez strukturę międzyrządową EUREKA.
        Ponadto doświadczenia zdobyte przez klastry EUREKA mogłyby mieć znaczenie dla
        wspólnych inicjatyw technologicznych w pokrewnych dziedzinach.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/93

Orientacyjną listę wspólnych inicjatyw technologicznych przedstawiono w załączniku IV. Kolejne
wspólne inicjatywy technologiczne mogą zostać określone na podstawie powyższych kryteriów
oraz zaproponowane podczas realizacji siódmego programu ramowego.

Koordynowanie pozawspólnotowych programów badawczych

Działania podjęte w tej dziedzinie prowadzone będą przy pomocy dwóch głównych instrumentów:
systemu ERA-NET oraz uczestnictwa Wspólnoty we wspólnie wdrażanych krajowych programach
badawczych (art. 169 Traktatu). Działania posłużą również wzmocnieniu komplementarności
i synergii pomiędzy programem ramowym a działaniami przeprowadzanymi w ramach struktur
międzyrządowych, takimi jak EUREKA, EIROforum i COST. Zostanie zapewnione wsparcie
finansowe dla działań w zakresie zarządzania i koordynacji programu COST, tak by mógł on
w dalszym ciągu przyczyniać się do koordynacji i wymiany pomiędzy zespołami badawczymi
finansowanymi na poziomie krajowym.

W przypadku gdy działania objęte są zakresem jednego z tematów, będą wspierane jako integralna
część działań w ramach danego tematu. Jeśli działania mają charakter horyzontalny lub nie są
bezpośrednio powiązane z dziesięcioma tematami, będą wspierane wspólnie w obrębie wszystkich
odnośnych tematów1.

Jeśli działania są objęte zakresem innego programu szczegółowego wdrażającego siódmy program
ramowy, będą wspierane w ramach tego programu szczegółowego.

1
       Może to obejmować możliwe wspólne wdrażanie programów w obszarze metrologii.
 ---pagebreak--- L 400/94        PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

System ERA-NET rozwinie i wzmocni koordynację krajowych i regionalnych działań badawczych
przez:

–     ustanowienie ram dla podmiotów wdrażających publiczne programy badawcze w celu
      polepszenia koordynacji ich działań. Obejmie to wspieranie nowych systemów ERA-NET,
      jak również rozszerzenie i pogłębienie zakresu istniejących systemów ERA-NET, np. przez
      poszerzanie partnerstwa oraz wzajemne otwieranie ich programów. W stosownych
      przypadkach systemy ERA-NET mogłyby zostać zastosowane w celu koordynacji programów
      pomiędzy europejskimi regionami i pomiędzy państwami członkowskimi, tak by umożliwić
      ich współpracę z inicjatywami podejmowanymi na szeroką skalę.

–     Zapewnienie, w ograniczonej liczbie przypadków, dodatkowego wsparcia finansowego
      Wspólnoty dla uczestników łączących swoje zasoby na potrzeby wspólnych zaproszeń do
      składania wniosków w ramach odpowiednich krajowych i regionalnych programów („ERA-
      NET PLUS”).

Udział Wspólnoty w krajowych programach badawczych realizowanych wspólnie na podstawie art.
169 odnosi się w szczególności do europejskiej współpracy na szeroką skalę odbywającej się
w ramach tzw. „zmiennej geometrii” między państwami członkowskimi o wspólnych potrzebach
lub interesach. W dobrze rozpoznanych przypadkach tego rodzaju inicjatywy, opierające się na
art. 169, będą podejmowane w dziedzinach określonych w ścisłej współpracy z państwami
członkowskimi na podstawie kryteriów określonych w decyzji dotyczącej siódmego programu
ramowego, łącznie z możliwością współpracy z programami międzyrządowymi.

W załączniku IV przedstawiono orientacyjną listę inicjatyw na rzecz wspólnej realizacji krajowych
programów badawczych; może ona być przedmiotem osobnej decyzji na podstawie art. 169
Traktatu. Kolejne inicjatywy mogą zostać określone i zaproponowane podczas realizacji siódmego
programu ramowego.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/95

Współpraca międzynarodowa

Działania w ramach współpracy międzynarodowej, które wykazują europejską wartość dodaną i są
przedmiotem wzajemnego zainteresowania, będą wspierać międzynarodową politykę w dziedzinie
nauki i technologii, mającą dwa współzależne cele:

 –           wspieranie i propagowanie europejskiej konkurencyjności w dziedzinach nauki i
             technologii w ramach strategicznych partnerstw badawczych z państwami trzecimi, w
             tym z państwami wysoce uprzemysłowionymi i tzw. gospodarkami wschodzącymi, przez
             angażowanie najlepszych naukowców z państw trzecich do pracy w Europie i z Europą.

 –           rozwiązywanie szczególnych problemów dotykających państwa trzecie lub mających
             charakter globalny, na podstawie wspólnych obszarów zainteresowań i wzajemnych
             korzyści.

Wspólnotowa polityka w zakresie międzynarodowej współpracy naukowej podkreśli i rozwinie
współpracę w celu generowania, udostępniania i wykorzystywania wiedzy przez sprawiedliwe
partnerstwa badawcze uwzględniające międzynarodowe, krajowe, regionalne i gospodarczo-
społeczne tło oraz podstawy wiedzy krajów partnerskich. Strategiczne podejście polega na
wzmocnieniu konkurencyjności UE oraz trwałego rozwoju na świecie przez tego rodzaju
partnerstwa pomiędzy UE a państwami trzecimi na poziomie bilateralnym, regionalnym
i światowym oparte na obopólnych interesach i korzyściach. W tym celu należy propagować rolę
UE jako światowego partnera również przez wielostronne międzynarodowe programy badawcze.
Działania wspierane w ramach międzynarodowej współpracy będą związane z głównymi kwestiami
polityki w celu wspierania wypełniania międzynarodowych zobowiązań UE i przyczyniania się,
w ramach trwałego rozwoju na świecie, do europejskich wartości, konkurencyjności, postępu
społeczno-gospodarczego, ochrony środowiska oraz dobrobytu.
 ---pagebreak--- L 400/96         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   30.12.2006

Współpraca międzynarodowa będzie realizowana w ramach niniejszego programu szczegółowego
w obrębie każdej dziedziny tematycznej oraz w wymiarze ponadtematycznym przez:

• Zwiększony udział naukowców i instytucji badawczych z krajów partnerskich we współpracy
    międzynarodowej i państw uprzemysłowionych1 w dziedzinach tematycznych, uwzględniając
    ograniczenia w obszarze bezpieczeństwa państw trzecich niebędących państwami
    stowarzyszonymi, wynikające z nakazów poufności. Szczególne działania współpracy w każdej
    z dziedzin tematycznych poświęcone państwom trzecim w przypadku wzajemnego
    zainteresowania współpracą w zakresie poszczególnych tematów.

• Szczególne działania w zakresie współpracy w każdej dziedzinie tematycznej dotyczące państw
    trzecich w przypadku wzajemnego zainteresowania współpracą w określonych dziedzinach,
    które zostaną wybrane na podstawie ich poziomu naukowego i technologicznego oraz potrzeb w
    tym zakresie. Określenie konkretnych potrzeb i priorytetów będzie ściśle związane
    z odpowiednimi umowami o współpracy dwustronnej i z rozmowami toczącymi się między
    wieloma i między dwoma regionami, między UE a tymi państwami lub grupą państw. Priorytety
    będą określane w oparciu o konkretne potrzeby, potencjał i poziom rozwoju gospodarczego
    danego regionu lub państwa.

W tym celu opracowane zostaną strategia współpracy międzynarodowej i plan wdrażania,
obejmujące ukierunkowane działania w ramach obszarów tematycznych i na ich styku, np. zdrowie,
rolnictwo, warunki sanitarne, woda, bezpieczeństwo żywności, spójność społeczna, energia,
środowisko, rybołówstwo, akwakultura i zasoby naturalne, zrównoważona polityka gospodarcza
oraz technologie informacyjne i komunikacyjne.

1
        Jak określono w zasadach uczestnictwa i upowszechniania.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/97

Działania te będą stanowić uprzywilejowane instrumenty służące wdrażaniu współpracy pomiędzy
Wspólnotą a tymi krajami. Działania te obejmą w szczególności na celu wzmocnienie potencjału
badawczego i współpracy krajów kandydujących, sąsiadujących, rozwijających się i nowo
powstałych. Działania będą przedmiotem ukierunkowanych zaproszeń do składania wniosków;
szczególna uwaga zostanie poświęcona ułatwianiu dostępu do działań odnośnym państwom
trzecim, w szczególności krajom rozwijającym się.

Działania te zostaną skoordynowane z działaniami w zakresie współpracy międzynarodowej
w ramach programów szczegółowych „Ludzie” i „Możliwości”. Podstawę tej działalności będzie
stanowiła całościowa strategia na rzecz współpracy międzynarodowej w programie ramowym.

                                            TEMATY

1.       Zdrowie

Cel

Poprawa stanu zdrowia obywateli Europy oraz zwiększanie konkurencyjności i pobudzanie
innowacyjności europejskiego przemysłu i przedsiębiorstw w sektorze zdrowia, przy jednoczesnym
zajęciu się globalnymi kwestiami zdrowotnymi, w tym pojawiającymi się epidemiami. Nacisk
zostanie położony na tzw. translational research (przekładanie podstawowych odkryć naukowych
na zastosowania kliniczne, w tym naukowe zatwierdzanie wyników doświadczeń), rozwój
i zatwierdzanie nowych terapii, metod promowania zdrowia oraz profilaktyki, w tym propagowania
zdrowia dzieci, zdrowego trybu życia osób starszych, narzędzi diagnostycznych i technologii
medycznych, jak również zrównoważone i sprawnie działające systemy opieki zdrowotnej.
 ---pagebreak--- L 400/98       PL                 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

Podejście

Badania w tym zakresie pomogą nam lepiej zrozumieć, w jaki sposób można skuteczniej
propagować zdrowie, zmniejszać różnice w poziomie zdrowia w Europie, zapobiegać
podstawowym chorobom i je leczyć oraz zapewniać opiekę zdrowotną. Podstawowe badania
biomedyczne będą integralną częścią tego tematu; szczególne znaczenie dla tematu mają podejścia
multidyscyplinarne.

Badania takie pomogą zintegrować znaczne ilości danych dotyczących genomów, danych
epidemiologicznych, biologicznych i biotechnologicznych oraz opracować ważne technologie
w przemyśle sektora zdrowia, tak aby zwiększyć zasób wiedzy i możliwość interwencji. Będą
sprzyjać badaniom w zakresie zdrowia mającym praktyczne zastosowanie, które są istotne dla
wyciągnięcia praktycznych korzyści z badań biomedycznych, w tym dla poprawy jakości życia.
Badania te pozwolą Europie na skuteczniejsze przyczynianie się do międzynarodowych wysiłków
w zwalczaniu chorób o światowym znaczeniu, tak jak w obecnie trwającym programie
„Partnerstwo pomiędzy Europą a krajami rozwijającymi się w zakresie badań klinicznych”
(European and Developing Countries Clinical Trials Partnership, EDCTP) w celu zwalczania
HIV/AIDS, malarii i gruźlicy (art. 169)1. Wzmocnią one badania ukierunkowane na politykę
zdrowotną na poziomie europejskim, w szczególności porównania modeli, systemów i danych
zgromadzonych w krajowych bazach danych. Z uwagi na to szczególne znaczenie ma połączenie
w sieć odpowiednich baz danych.

1
       W razie potrzeby można wspierać inne ważne nowe inicjatywy dotyczące koordynacji
       krajowych programów badawczych.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/99

Badania te przyczynią się do poprawy konkurencyjności sektorów biotechnologii i technologii
medycznej, których główną siłę napędową stanowią MŚP, oraz konkurencyjności przemysłu
farmaceutycznego. Mogą obejmować wspieranie europejskiej platformy technologicznej1
w zakresie innowacyjnych leków, mając na celu przezwyciężenie zastoju w procesie
opracowywania leków. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na zmniejszenie dystansu pomiędzy
działaniami badawczymi i ich praktycznym zastosowaniem przez zapewnianie wsparcia dla
udowodnienia słuszności koncepcji i klinicznego zatwierdzenia. Badania w zakresie zdrowia
przyczynią się również do opracowania norm i standardów dla nowych zaawansowanych terapii
(np. medycyna regeneracyjna) niezbędnych dla przemysłu UE, tak by mógł on stawić czoła
światowej konkurencji. Należy zapewnić ogólne przewodnictwo w europejskich badaniach
i innowacjach w dziedzinie alternatywnych strategii testowania, w szczególności metod bez udziału
zwierząt.

Problematyka płci w badaniach zostanie uwzględniona i włączona do projektów2 we wszystkich
stosownych przypadkach. Szczególna uwaga zostanie poświęcona informowaniu o wynikach badań
w zakresie nowych postępów wynikających z badań biomedycznych i genetycznych oraz
prowadzeniu dialogu ze społeczeństwem, zwłaszcza z grupami pacjentów, w miarę możliwości na
najwcześniejszym etapie. Zapewnione zostanie również upowszechnianie i wykorzystywanie
wyników badań.

1
       Można wspierać strategiczne programy badań innych europejskich platform
       technologicznych, jeśli są one istotne dla sektorów przemysłu związanych ze zdrowiem.
2
       Czynniki ryzyka, mechanizmy biologiczne, przyczyny, objawy kliniczne, skutki i leczenie
       chorób i zaburzeń często różnią się w zależności od tego, czy choroby te dotyczą kobiet czy
       mężczyzn. W związku z tym we wszystkich działaniach finansowanych w ramach tego
       tematu należy uwzględnić możliwość wystąpienia takich różnic i wskazać ją w protokołach
       badań, metodologii i analizie wyników.
 ---pagebreak--- L 400/100         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

Strategicznym zagadnieniom: zdrowiu dzieci1 oraz zdrowiu starzejącego się społeczeństwa
poświęci się szczególną uwagę; będą one w razie potrzeby uwzględniane podczas wszelkich działań
w ramach tego tematu, a ich priorytety zostaną podkreślone w programie prac. Obejmą one także
inne obszary multidyscyplinarne. Zapewni to przyjęcie wyraźnego i spójnego podejścia do tych
zagadnień w ramach tematu oraz uniknięcie powielania.

Kwestie etyczne, prawne i społeczno-gospodarcze będą uwzględniane w ramach każdego z niżej
opisanych działań.2

Działania

• Biotechnologia, podstawowe narzędzia i technologie medyczne dla zdrowia ludzkiego

Działanie to ma na celu opracowanie i zatwierdzenie niezbędnych instrumentów i technologii, które
umożliwią generowanie nowej wiedzy i jej przełożenie na praktyczne zastosowania w dziedzinie
zdrowia i medycyny.

    –       Badania o dużej wydajności (high-throughput research): przyspieszenie postępów
            w opracowywaniu nowych instrumentów badawczych dla współczesnej biologii, w tym
            podstaw genomiki, które w znaczący sposób wzmocnią generowanie danych oraz
            polepszą normalizację, pozyskiwanie i analizę danych i próbek (biobanki). Nacisk
            zostanie położony na nowe technologie: sekwencjonowanie, ekspresję genów,
            genotypowanie i fenotypowanie, genomikę strukturalną i funkcjonalną, bioinformatykę i
            biologię systemów, inne „omiki”.

1
        Wsparcie zostanie udzielone w szczególności określonym badaniom klinicznym w celu
        zgromadzenia dowodów właściwego stosowania nieopatentowanych produktów
        wykorzystywanych obecnie w leczeniu dzieci.
2
        Szczegółowe badania kwestii etycznych, prawnych i społeczno-ekonomicznych zostaną
        podjęte w ramach tematów nauk społeczno-ekonomicznych i humanistycznych w ramach
        programu szczegółowego „Współpraca” i programu szczegółowego „Możliwości”.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/101

    –        Wykrywanie, diagnozowanie i monitorowanie: opracowanie instrumentów i technologii
             w zakresie wizualizacji, obrazowania, wykrywania oraz analizy w zakresie badań
             biomedycznych w celu przewidywania, diagnozowania, monitorowania i prognozowania
             chorób oraz w celu wspierania i poradnictwa w zakresie interwencji terapeutycznych.
             Nacisk zostanie położony na multidyscyplinarne podejście łączące dziedziny takie jak:
             biologia molekularna i komórkowa, fizjologia, genetyka, fizyka, chemia, inżynieria
             biomedyczna, w tym nanotechnologie, mikrosystemy, urządzenia i technologie
             informacyjne. Uwzględnione zostaną metody nie- lub małoinwazyjne oraz ilościowe, jak
             również kwestie zapewnienia jakości.

    –        Przewidywanie adekwatności, bezpieczeństwa i skuteczności terapii: rozwijanie i
             walidacja parametrów, narzędzi, metod i standardów potrzebnych do zapewnienia
             pacjentom bezpiecznych, skutecznych lub ulepszonych produktów leczniczych
             pochodzenia biologicznego1. Nacisk zostanie położony na takie podejścia jak:
             farmakogenomika, rozwijanie i walidacja markerów biologicznych, podejścia do terapii
             celowanej i dróg podawania leków, metody i modele in silico, in vitro, w tym alternatywy
             dla badań na zwierzętach oraz in vivo2.

    –        Innowacyjne terapeutyczne podejścia i interwencje: badanie, umocnienie i zapewnienie
             dalszych osiągnięć w zakresie nowoczesnych terapii i technologii mogących znaleźć
             szerokie zastosowanie. Badania skupią się na terapii genowej i komórkowej, medycynie
             regeneracyjnej, przeszczepianiu, immunoterapii i szczepionkach oraz lekach
             alternatywnych. Ich przedmiotem będą również pokrewne technologie, takie jak
             zaawansowane systemy ukierunkowanego podawania leków, nowoczesne implanty i
             protetyka oraz nie- lub małoinwazyjne interwencje wspierane przez technologię.

1
        W przypadku leków konwencjonalnych (środki farmaceutyczne i biofarmaceutyczne)
        kwestie te mogą być rozpatrywane w ramach wspólnej inicjatywy technologicznej
        dotyczącej leków innowacyjnych.
2
        Zastąpienie, udoskonalenie, ograniczenie użycia w badaniach biomedycznych metod
        z wykorzystaniem zwierząt.
 ---pagebreak--- L 400/102          PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

• Przekładanie badań na rzecz ludzkiego zdrowia na zastosowania praktyczne

Działanie to ma na celu poszerzenie wiedzy na temat procesów i mechanizmów biologicznych
warunkujących prawidłowy stan zdrowia i określone choroby, przełożenie tej wiedzy na
zastosowania kliniczne, w tym kontrolę chorób i leczenie, oraz zapewnienie, że dalsze badania
prowadzone są na podstawie danych klinicznych (także epidemiologicznych).

 –           Łączenie danych i procesów biologicznych: gromadzenie danych na dużą skalę, biologia
             systemów.

            • Gromadzenie danych na dużą skalę: wykorzystywanie technologii o dużej wydajności
              do generowania danych mających na celu poznanie funkcji genów i produktów
              genowych oraz ich wzajemnych oddziaływań w złożonych sieciach w ważnych
              procesach biologicznych. Nacisk zostanie położony na: genomikę, proteomikę,
              „RNA-omikę”, genetykę populacyjną, genomikę porównawczą, strukturalną
              i funkcjonalną.

            • Biologia systemów: nacisk zostanie położony na badania multidyscyplinarne, które
              połączą wiele różnorodnych danych biologicznych oraz opracują i zastosują podejścia
              systemowe w celu zrozumienia i ukształtowania procesów biologicznych w przypadku
              wszystkich właściwych organizmów i na wszystkich poziomach organizacji.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   L 400/103

 –           Badania nad chorobami mózgu i chorobami pokrewnymi, rozwój człowieka i proces
             starzenia się.

         • Choroby mózgu i choroby pokrewne: lepsze zrozumienie łącznej struktury i dynamiki
              mózgu, badania nad chorobami mózgu, w tym odpowiednimi chorobami, które
              wynikają z wieku (np. demencja, choroba Parkinsona), i poszukiwanie nowych terapii.
              Nacisk zostanie położony na ogólne zrozumienie działania mózgu przez badanie funkcji
              mózgu, począwszy od budowy, a skończywszy na procesach poznawczych, co obejmuje
              także neuroinformatykę, a także dysfunkcję mózgu, począwszy od osłabienia
              synaptycznego, a skończywszy na neurodegeneracji. Badania będą dotyczyć chorób
              i zaburzeń neurologicznych i psychicznych, łącznie z podejściami terapeutycznymi
              ukierunkowanymi na regenerację i powrót do zdrowia.

         • Rozwój człowieka i proces starzenia się: wykorzystanie szerokiego wachlarza metod
              i narzędzi w celu lepszego zrozumienia procesów rozwojowych w ciągu całego życia
              oraz procesu zdrowego starzenia się. Nacisk zostanie położony na badania systemów
              ludzkich i modelowych, łącznie z badaniem wzajemnych oddziaływań między nimi
              a czynnikami takimi jak środowisko, genetyka, zachowanie i płeć.

 –           Badania nad podstawowymi chorobami zakaźnymi przekładające się na zastosowania
             praktyczne: stawienie czoła poważnym zagrożeniom dla zdrowia publicznego.

         • Lekoodporność antymikrobiologiczna, w tym grzybicze czynniki chorobotwórcze:
              nacisk zostanie położony na połączenie podstawowych badań nad molekularnymi
              mechanizmami obronnymi, ekologią bakterii oraz wzajemnymi oddziaływaniami
              pomiędzy żywicielem a czynnikiem chorobotwórczym z badaniami klinicznymi
              ukierunkowanymi na nowe interwencje mające na celu redukcję występowania
              i rozprzestrzeniania się infekcji odpornych na wiele leków.
 ---pagebreak--- L 400/104          PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

            • HIV/AIDS, malaria i gruźlica: nacisk zostanie położony na opracowanie nowych
              terapii, narzędzi diagnostycznych, środków profilaktyki, takich jak szczepionki
              ochronne oraz chemiczne bariery zapobiegające przenoszeniu choroby, takie jak
              mikrobicydy niszczące wirusa HIV. Badania będą dotyczyły tych schorzeń na poziomie
              światowym, lecz obejmą również konkretne aspekty europejskie tych trzech chorób i
              wirusowego zapalenia wątroby. Działania obejmą badania przedkliniczne oraz wczesne
              badania kliniczne, natomiast w stosownych przypadkach (np. w zakresie szczepionki
              przeciw HIV/AIDS) przewiduje się współpracę w ramach inicjatyw światowych.

            • Epidemie potencjalnie nowe i pojawiające się ponownie: nacisk zostanie położony na
              stawienie czoła nowym czynnikom chorobotwórczym mogącym wywoływać pandemie,
              łącznie z chorobami odzwierzęcymi (np. SARS i wysoce zjadliwa grypa ptaków).
              W stosownych przypadkach zostaną przyjęte środki w celu szybkiego rozpoczęcia
              badań realizowanych w ramach współpracy mających na celu przyspieszenie
              opracowania nowych metod diagnostycznych, leków i szczepionek dla skutecznego
              zapobiegania, leczenia i kontrolowania nagłego wystąpienia chorób zakaźnych.

    –        Badania nad innymi podstawowymi chorobami przekładające się na zastosowania
             praktyczne1

            • Choroba nowotworowa: nacisk zostanie położony na etiologię, nowe leki i terapie,
              identyfikowanie i walidowanie docelowych miejsc działania leku i markerów
              biologicznych, które są pomocne w profilaktyce, wczesnym wykrywaniu i leczeniu,
              oraz ocenę skuteczności prognoz profilaktycznych i interwencji diagnostycznych
              i terapeutycznych.

1
        Uwzględnione zostaną aspekty medycyny paliatywnej i wykorzystanie składników
        czynnych.
 ---pagebreak--- 30.12.2006          PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        L 400/105

             • Choroba sercowo-naczyniowa: nacisk zostanie położony na diagnostykę, zapobieganie,
               leczenie i monitorowanie chorób serca i naczyń krwionośnych (łącznie z naczyniowymi
               aspektami w przypadku udaru) przy zastosowaniu szerokich multidyscyplinarnych
               podejść.

             • Cukrzyca i otyłość: w przypadku pierwszego z tych schorzeń nacisk zostanie położony
               na etiologię różnych rodzajów cukrzycy, zapobieganie i leczenie. W przypadku otyłości
               nacisk zostanie położony na multidyscyplinarne podejścia obejmujące genetykę, tryb
               życia i epidemiologię. W przypadku cukrzycy i otyłości szczególna uwaga zostanie
               poświęcona chorobom dziecięcym i czynnikom występującym w dzieciństwie.

             • Rzadkie choroby: nacisk zostanie położony na obejmujące całą Europę badania
               w zakresie historii naturalnej, patofizjologii oraz na opracowanie interwencji
               zapobiegawczych, diagnostycznych i terapeutycznych. Kwestia ta obejmie rzadkie
               fenotypy typu Mendelian powszechnie występujących chorób.

             • Inne choroby przewlekłe: nacisk zostanie położony na choroby nieprowadzące do zgonu
               i mające duży wpływ na jakość życia w zaawansowanym wieku, takie jak zaburzenia
               funkcjonalne i sensoryczne oraz inne choroby przewlekłe (np. zapalenie stawu, choroby
               reumatyczne i układu mięśniowo-szkieletowego oraz choroby układu oddechowego,
               w tym choroby wywoływane przez alergie).

• Optymalizacja usług opieki zdrowotnej świadczonych obywatelom Europy

Działanie to ma na celu zapewnienie niezbędnej podstawy dla przemyślanych decyzji politycznych
w zakresie systemów opieki zdrowotnej oraz dla skuteczniejszych i wydajnych, opartych na
dowodach naukowych strategii propagowania zdrowia, zapobiegania chorobom, diagnostyki
i terapii.
 ---pagebreak--- L 400/106         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        30.12.2006

 –          Przekładanie wyników badań klinicznych na praktyczne zastosowania kliniczne, łącznie
            z lepszym zastosowaniem leków oraz właściwym wykorzystaniem interwencji
            zachowawczych i organizacyjnych, jak również nowych terapii i technologii leczniczych.
            Specjalny nacisk zostanie położony na bezpieczeństwo pacjentów, w tym niepożądane
            działanie leków, tak aby określić najlepsze praktyki kliniczne, zrozumieć proces
            podejmowania decyzji w sprawach klinicznych w podstawowej i specjalistycznej opiece
            zdrowotnej, oraz rozwijać zastosowania medycyny opartej na dowodach naukowych
            i wzmacniać pozycję pacjentów. Nacisk zostanie także położony na analizę porównawczą
            strategii, zbadanie wyników różnych form interwencji, w tym leków, naukowo
            testowanych uzupełniających i alternatywnych leków i nowych terapii zdrowotnych i
            technologii związanych ze zdrowiem, biorąc pod uwagę strategie przepisywania leków,
            niektóre aspekty wyników oceny bezpieczeństwa farmakoterapii, specyfikę pacjenta (np.
            podatność genetyczną, wiek, płeć i przestrzeganie) oraz koszty i zyski.

 –          Jakość, skuteczność i solidarność krajowych systemów opieki zdrowotnej, w tym
            systemów przejściowych, tak aby umożliwić państwom korzystanie z doświadczeń
            innych systemów i ich trwałości, przy uwzględnieniu znaczenia sytuacji w danym kraju
            oraz charakterystyki społeczeństwa (starzenie się, mobilność, migracja, kształcenie, status
            społeczno-gospodarczy oraz zmieniający się rynek pracy, itp.). Nacisk zostanie położony
            na aspekty: organizacyjny, finansowy i regulacyjny systemów opieki zdrowotnej (ocenę
            kosztów, skuteczności i korzyści różnych interwencji, w tym tych dotyczących
            bezpieczeństwa pacjentów), ich wdrożenie i skuteczność, sprawność oraz zapewnianie
            równych warunków (w tym grupom osób w niekorzystnej sytuacji). Szczególna uwaga
            zostanie zwrócona na kwestie związane z inwestycjami i zasobami ludzkimi, w tym na
            strategie dotyczące opieki domowej. Działania obejmą kwestie niezależności, jakości
            życia i mobilności starzejącej się populacji.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/107

    –        Intensywniejsza promocja zdrowia i profilaktyka chorób: przedstawianie dowodów na
             rzecz zoptymalizowania środków przyjmowanych w zakresie zdrowia publicznego
             dotyczących trybu życia, pracy i okoliczności życiowych, oraz interwencji na różnych
             poziomach i w różnych kontekstach. Nacisk zostanie położony na szerzej pojęte czynniki
             mające wpływ na zdrowie oraz ich wzajemne oddziaływanie na poziomie jednostki
             i społeczności (np. sposób odżywiania, stres, tytoń, alkohol i inne substancje, aktywność
             fizyczna, kontekst kulturowy, czynniki społeczno-ekonomiczne i środowiskowe).
             W szczególności zostanie poruszona kwestia zdrowia psychicznego w perspektywie życia
             jednostki.

Współpraca międzynarodowa

Współpraca międzynarodowa stanowi integralną część tematu i ma szczególne znaczenie
w dziedzinach zajmujących się zagadnieniami zdrowia na świecie, takimi jak odporność na leki
przeciwbakteryjne, HIV/AIDS, malaria, gruźlica, choroby zaniedbywane i nowe pandemie. Może to
również obejmować ustalanie priorytetów w kontekście inicjatyw międzynarodowych, takich jak
światowa inicjatywa na rzecz szczepionki przeciwko HIV (Global HIV Vaccine Enterprise). Pod
warunkiem wzmocnienia długoterminowego, trwałego partnerstwa w zakresie badań klinicznych
między Europą a krajami rozwijającymi się oraz pod warunkiem integracji krajowych programów
lub działań krajów uczestniczących, zapewnione może być dalsze wsparcie programu partnerstwa
pomiędzy Europą a krajami rozwijającymi się w zakresie badań klinicznych (European and
Developing Countries Clinical Trials Partnership, EDCTP) w odpowiedzi na jego osiągnięcia
i przyszłe potrzeby.1 W centrum zainteresowania programu EDCTP pozostaną zaawansowane
badania kliniczne, mające na celu opracowanie nowych szczepionek, mikrobicydów i leków
przeciwko trzem chorobom występującym w krajach Afryki subsaharyjskiej. Do tego celu
w programie prac można przewidzieć wkład wspólnotowy dla europejskiego ugrupowania
interesów gospodarczych EDCTP na przeprowadzenie programu zatwierdzonego przez Komisję
wraz z realokacją wkładu wspólnotowego.

1
        Komisja przeprowadzi ocenę EDCTP.
 ---pagebreak--- L 400/108       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

Szczególne działania w ramach współpracy będą realizowane w dziedzinach określonych przez
regionalne dwustronne dialogi w państwach/regionach trzecich i na międzynarodowych forach oraz
w kontekście milenijnych celów rozwoju. Dziedziny priorytetowe tego rodzaju przystosowane do
miejscowych potrzeb i wykorzystujące partnerstwa mogą obejmować: badania w zakresie polityki
zdrowotnej, badania w zakresie systemów i usług opieki zdrowotnej, zdrowie matki i dziecka,
zdrowie reprodukcyjne, kontrolę i monitorowanie lekceważonych chorób zakaźnych oraz nowe,
nieprzewidziane potrzeby polityczne w tych regionach.

Wspólnie z tematem „Technologie informacyjne i komunikacyjne” corocznie wnoszona będzie
składka na rzecz międzynarodowego programu Human Frontier Science Program Organization
(HFSPO)1 (Program międzynarodowej współpracy w dziedzinie badań naukowych w zakresie
biologii molekularnej i neurobiologii). Pozwoli to państwom członkowskim UE nienależącym do
grupy G8 w pełni korzystać z programu HFSP oraz zapewni większą widoczność badań
europejskich.

Reagowanie na nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne

Badania w zakresie nowych potrzeb będą realizowane na podstawie inicjatyw „badań od podstaw”
oraz „badań ukierunkowanych” w koordynacji z innymi tematami i będą miały szeroki
i interdyscyplinarny zakres. Wsparcie dla nieprzewidzianych potrzeb politycznych może
obejmować na przykład warunki życia i pracy, ocenę oddziaływania na zdrowie, ocenę ryzyka,
wskaźniki statystyczne, zarządzanie i komunikację w dziedzinie zdrowia publicznego, jak również
zobowiązania wynikające z międzynarodowych umów dotyczących zdrowia, w tym Ramowej
konwencji antytytoniowej2 oraz międzynarodowych regulacji dotyczących zdrowia3. Wsparcie to
uzupełni powyższe działania badawcze ukierunkowane na politykę zdrowotną.

1
       Wspólnota Europejska jest członkiem organizacji HFSP (HFSPO) i finansowała HFSP w
       ramach poprzednich programów ramowych.
2
       Ramowa konwencja antytytoniowa, 2004/513/WE.
3
       Międzynarodowe regulacje dotyczące zdrowia 2005 – rezolucja 58.3 58. Światowego
       Zgromadzenia Zdrowia z dnia 23 maja 2005 r.
 ---pagebreak--- 30.12.2006     PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    L 400/109

2.       Żywność, rolnictwo i rybołówstwo oraz biotechnologia

Cel

Budowa europejskiej biogospodarki opartej na wiedzy1 przez połączenie nauki, przemysłu i innych
zainteresowanych stron w celu wykorzystania nowych i powstających możliwości badawczych
związanych z wyzwaniami natury społecznej, środowiskowej i gospodarczej: rosnące
zapotrzebowanie na bezpieczniejszą, zdrowszą i lepszą jakościowo żywność oraz na zrównoważone
użycie i produkcję odnawialnych zasobów biologicznych, zwiększone ryzyko występowania chorób
epizootycznych i odzwierzęcych oraz zaburzeń wywołanych niewłaściwą dietą, zagrożenie dla
zrównoważonego charakteru i bezpieczeństwa produkcji rolnej, akwakultury i rybołówstwa oraz
rosnący popyt na żywność wysokiej jakości przy uwzględnieniu dobrostanu zwierząt i aspektów
rozwoju obszarów wiejskich i wybrzeży oraz zaspokajaniu konkretnych potrzeb żywieniowych
konsumentów.

1
       Pojęcie „biogospodarka” obejmuje wszystkie gałęzie przemysłu i sektory gospodarki
       zajmujące się wytwarzaniem i gospodarowaniem lub wykorzystywaniem w jakikolwiek
       inny sposób zasobów biologicznych oraz pokrewne usługi i sektory związane z dostawami
       i konsumentami, takie jak rolnictwo, przemysł spożywczy, rybołówstwo, leśnictwo, itp.
 ---pagebreak--- L 400/110       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

Podejście

Niniejszy temat wzmocni podstawy wiedzy, zapewni innowacje oraz wsparcie polityczne w celu
stworzenia i rozwoju europejskiej biogospodarki opartej na wiedzy (KBBE). Badania skoncentrują
się na zrównoważonym gospodarowaniu, produkcji i wykorzystywaniu zasobów biologicznych,
w szczególności przez nauki o życiu i biotechnologię oraz zbieżność z innymi technologiami w celu
dostarczenia nowych, bezpiecznych, tanich, ekologicznych i konkurencyjnych produktów
pochodzących z europejskich sektorów rolnictwa, rybołówstwa, akwakultury, produkcji pasz,
przemysłu spożywczego1, sektorów związanych ze zdrowiem, leśnictwem oraz pokrewnych
sektorów przemysłu. Badania przyczynią się w znacznym stopniu do formułowania i wdrażania
wspólnotowej polityki i przepisów oraz wesprą w szczególności: wspólną politykę rolną,
zagadnienia rolne i handlowe, aspekty bezpieczeństwa organizmów zmodyfikowanych genetycznie,
przepisy w zakresie bezpieczeństwa żywności, wspólnotowe prawo dotyczące zdrowia roślin,
wspólnotową politykę dotyczącą zdrowia zwierząt, kontrolę chorób i normy w zakresie dobrostanu
zwierząt, środowisko i różnorodność biologiczną, europejską strategię leśną, jak również wspólną
politykę rybołówstwa mającą na celu zapewnienie zrównoważonego rozwoju rybołówstwa
i akwakultury oraz bezpieczeństwo produktów żywnościowych pochodzenia morskiego. Badania
będą również miały na celu opracowanie nowych i istniejących wskaźników wspierających analizę,
rozwój i monitorowanie tych polityk.

Uznając wielofunkcyjną rolę rolnictwa, badania wesprą rolę i możliwości gospodarek wiejskich
w spełnianiu celów trwałego rozwoju.

1
       Sektor spożywczy obejmuje żywność pochodzenia morskiego.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/111

Przemysł rolno-spożywczy, obejmujący w 90% MŚP, w szczególnym stopniu skorzysta z licznych
działań badawczych, w tym ukierunkowanych działań na rzecz upowszechniania i transferu
technologii, zwłaszcza w zakresie integracji i wykorzystania zaawansowanych ekologicznych
technologii, metodologii i procesów oraz opracowania norm. Oczekuje się, że nowe
przedsiębiorstwa high-tech z sektora bio-, nanotechnologii oraz ICT wniosą znaczny wkład
w dziedziny obejmujące uprawę roślin, ulepszanie roślin uprawnych oraz ich ochronę,
zaawansowane technologie w zakresie wykrywania i monitorowania na rzecz zapewnienia
bezpieczeństwa i jakości żywności oraz nowe bioprocesy przemysłowe.

Wiele europejskich platform technologicznych obejmujących dziedziny takie jak genomika roślin
i biotechnologia, leśnictwo i oparte na nim sektory przemysłu, ogólne zdrowie zwierząt, hodowla
zwierząt, żywność, akwakultura i biotechnologia przemysłowa może przyczynić się do ustalenia
wspólnych priorytetów badawczych w ramach tego tematu, przez określenie potencjalnych
przyszłych inicjatyw na szeroką skalę, takich jak projekty demonstracji oraz pomoże
w zapewnieniu powszechnego uczestnictwa i integracji wszystkich zainteresowanych stron.
We wszystkich stosownych przypadkach podjęte zostaną działania wzmacniające koordynację
krajowych programów badawczych przy ścisłej współpracy z projektami ERA-Net, platformami
technologicznymi i innymi właściwymi podmiotami, takimi jak Stały Komitet ds. Badań z Zakresu
Rolnictwa (SCAR) lub w przyszłości struktura koordynująca europejskie badania w dziedzinie
morskiej.

W stosownych przypadkach działania obejmą rozważania na temat aspektów społecznych,
etycznych, dotyczących płci, prawnych, środowiskowych, gospodarczych i szerszych aspektów
kulturowych oraz potencjalnych zagrożeń i wpływu (foresight) rozwoju naukowego
i technologicznego.
 ---pagebreak--- L 400/112           PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

Działania

• Zrównoważona produkcja i gospodarowanie zasobami biologicznymi środowiska lądowego,
        leśnego i wodnego1

    –         Prowadzenie badań nad najważniejszymi długookresowymi czynnikami wpływającymi
              na zrównoważoną produkcję i gospodarowanie zasobami biologicznymi
              (mikroorganizmy, rośliny i zwierzęta), łącznie z wykorzystaniem różnorodności
              biologicznej oraz nowych bioaktywnych molekuł w obrębie tych systemów
              biologicznych. Badania obejmą technologie o nazwach zakończonych na „-omika”, takie
              jak genomika, proteomika, metabolomika, oraz technologie konwergencyjne i ich
              połączenie z podejściami biologii systemów, jak również opracowanie podstawowych
              narzędzi i technologii, w tym bioinformatyki oraz odnośnych baz danych i metodologii
              służących określaniu odmian w obrębie poszczególnych gatunków.

    –         Wzmocnienie zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności – zachowując zdrowie
              konsumentów i przy jednoczesnej redukcji wpływu na środowisko i uwzględnieniu zmian
              klimatu – w zakresie rolnictwa, ogrodnictwa, leśnictwa, rybołówstwa i akwakultury przez
              opracowanie nowych technologii, urządzeń, systemów monitorowania, nowych odmian
              roślin i systemów produkcyjnych, gospodarkę uprawami przez wyselekcjonowaną
              uprawę roślin, zdrowie roślin i stosowanie optymalnych systemów produkcyjnych,
              udoskonalenie naukowych i technicznych podstaw w zakresie zarządzania
              rybołówstwem, jak również lepsze zrozumienie wzajemnych oddziaływań pomiędzy
              różnymi systemami (rolnictwo i leśnictwo, rybołówstwo i akwakultura) w obrębie całego
              ekosystemu. Podjęte zostaną badania dotyczące utrzymania ekosystemów
              autochtonicznych, rozwoju czynników walki biologicznej, oraz mikrobiologicznego
              wymiaru różnorodności biologicznej i metagenomiki.

1
            Badaniami uzupełniającymi w zakresie zrównoważonego zarządzania i ochrony zajmuje się
            temat „Środowisko, w tym zmiany klimatu”. Badania nad innymi instrumentami
            i technologiami wspierającymi zrównoważoną produkcję i zarządzanie zostaną omówione
            w ramach odnośnych tematów.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/113

         • W przypadku lądowych zasobów biologicznych szczególny nacisk zostanie położony na
             niskonakładowe (np. pestycydy i nawozy sztuczne) i organiczne systemy produkcyjne,
             lepsze gospodarowanie zasobami oraz nową żywność i pasze, a także nowe odmiany
             (rośliny uprawne i drzewa), z uwzględnieniem ich składu, odporności na stres, wpływu
             na środowisko, wydajności w wykorzystywaniu składników odżywczych i wody oraz
             budowy. Działania zostaną wsparte badaniami bezpieczeństwa biologicznego,
             współwystępowania i wykrywalności systemów i produktów nowych roślin, oraz
             monitorowaniem i oceną oddziaływania na środowisko i zdrowie człowieka genetycznie
             zmodyfikowanych roślin uprawnych i ich możliwymi większymi korzyściami dla
             społeczeństwa.

         • Zdrowie roślin i ochrona upraw zostaną ulepszone przez lepsze zrozumienie ekologii,
             biologii szkodników, chorób, chwastów i innych zagrożeń o znaczeniu fitosanitarnym
             oraz wsparcie kontroli pojawiania się chorób i ulepszanie narzędzi i technik radzenia
             sobie ze szkodnikami i chwastami. Opracowane zostaną udoskonalone metody
             monitorowania, zachowania i zwiększenia żyzności gleby.

         • W przypadku zasobów biologicznych pochodzących ze środowiska wodnego nacisk
             zostanie położony na podstawowe funkcje biologiczne, bezpieczne i przyjazne dla
             środowiska systemy produkcyjne i pasze dla hodowanych gatunków oraz na biologię
             połowów, dynamikę połowów wielogatunkowych, wzajemne oddziaływania pomiędzy
             działalnością połowową a ekosystemem morskim oraz na wieloletnie, regionalne
             systemy zarządzania żeglugą.
 ---pagebreak--- L 400/114          PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

 –           Zoptymalizowanie zdrowia zwierząt, produkcji zwierzęcej i dobrostanu zwierząt w
             sektorze rolnictwa, rybołówstwa i akwakultury:

            • między innymi przez wykorzystanie wiedzy genetycznej, nowe metody hodowli, lepsze
              zrozumienie fizjologii i zachowania zwierząt,

            • jak również lepsze zrozumienie i kontrolę szkodników, pasożytów i chorób zakaźnych
              zwierząt oraz innych zagrożeń dla zrównoważonej i bezpiecznej produkcji żywności, w
              tym chorób odzwierzęcych.

            W przypadku tej ostatniej kwestii opracowane zostaną również narzędzia służące
            monitorowaniu, zapobieganiu i kontroli, prowadzone będą badania wspierające
            i stosowane nad szczepionkami i diagnostyką, oraz badania ekologii znanych lub nowych
            czynników zakaźnych lub innych zagrożeń, łącznie z wrogimi atakami i wpływem różnych
            systemów hodowli i klimatu.

            Rozwinięte zostaną także nowe metody bezpiecznego usuwania odpadów zwierzęcych
            oraz ulepszone gospodarowanie produktami ubocznymi.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/115

 –           Zapewnienie narzędzi niezbędnych dla decydentów politycznych i innych podmiotów w
             celu wspierania realizacji odnośnych strategii, polityk i prawodawstwa, w szczególności
             w celu wspierania tworzenia europejskiej biogospodarki opartej na wiedzy (KBBE) oraz
             potrzeb w zakresie rozwoju obszarów wiejskich i przybrzeżnych. Wspólna polityka
             rybołówstwa będzie wspierana przez opracowanie adaptacyjnych podejść na korzyść
             całej koncepcji ekosystemowej w zakresie eksploatacji zasobów morskich. Badania na
             rzecz wszystkich obszarów polityki, w tym wspólnej polityki rolnej, obejmą badania
             społeczno-ekonomiczne, analizę kosztów i zysków, badania porównawcze różnych
             systemów hodowli, w tym systemów wielofunkcyjnych, opłacalne systemy zarządzania
             rybołówstwem, hodowlę zwierząt nieprzeznaczonych do konsumpcji, wzajemne
             oddziaływania z leśnictwem oraz badania mające na celu poprawę życia rolników i
             rybaków.

• Od stołu do gospodarstwa: żywność (w tym pochodzenia morskiego), zdrowie i dobre
     samopoczucie

 –           Zrozumienie zachowania konsumentów i ich preferencji, będących głównym czynnikiem
             konkurencyjności przemysłu spożywczego oraz wpływu żywności na zdrowie i dobre
             samopoczucie obywateli Europy. Nacisk zostanie położony na kwestie postrzegania
             żywności i postawę konsumentów wobec żywności, w tym żywności tradycyjnej,
             zrozumienie trendów społecznych i kulturowych oraz określenie czynników
             wpływających na wybór żywności oraz jej dostępność. Badania będą obejmowały rozwój
             baz danych dotyczących żywności i badań wartości odżywczych.
 ---pagebreak--- L 400/116         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

 –          Zrozumienie korzystnych i szkodliwych czynników żywieniowych oraz specyficznych
            potrzeb i przyzwyczajeń grup ludności jako najważniejszy, dający się kontrolować
            czynnik rozwoju i redukowania występowania chorób i zaburzeń związanych ze
            sposobem odżywiania, w tym otyłości i alergii. Będzie to obejmowało badanie nowych
            strategii odżywiania, rozwój i stosowanie nutrigenomiki i biologii systemów, oraz
            sprawdzenie interakcji między funkcjami żywieniową, fizjologiczną i psychologiczną.
            Może to prowadzić do zmian w produkcji żywności przetworzonej oraz opracowania
            nowej żywności i składników, żywności dietetycznej oraz żywności uznawanej za
            żywność o dużej wartości odżywczej i za zdrową. Badania tradycyjnej, lokalnej i
            sezonowej żywności oraz sposobów odżywiania mogą w istotny sposób uwydatnić
            wpływ niektórych rodzajów żywności na zdrowie oraz przyczynić się do rozwoju
            zintegrowanego poradnictwa żywieniowego.

 –          Optymalizowanie innowacji w europejskim przemyśle produkcji żywności przez
            integrowanie zaawansowanych technologii w produkcji żywności tradycyjnej, w tym
            żywności fermentowanej, technologie oparte na dostosowanych procesach, tak aby
            zwiększyć funkcjonalność, jakość i wartości odżywcze żywności, w tym aspekty
            organoleptyczne produkcji żywności, obejmujące nowe środki spożywcze. Rozwój i
            demonstracja zaawansowanych technologicznie i ekologicznych systemów przetwarzania
            i pakowania, rozsądnych zastosowań kontroli i skuteczniejszej waloryzacji i
            wykorzystania produktów ubocznych, odpadów, wody i energii. Nowe badania
            przyczynią się również do opracowania zrównoważonych, nowoczesnych technologii w
            zakresie pasz, w tym bezpiecznych metod przetwarzania pasz oraz w zakresie kontroli ich
            jakości.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/117

 –           Zapewnienie bezpieczeństwa chemicznego i mikrobiologicznego oraz poprawa jakości
             dostaw żywności w Europie. Działania obejmą zrozumienie zależności pomiędzy
             ekologią bakterii i bezpieczeństwem żywności; opracowanie metod i modeli zajmujących
             się integralnością łańcuchów dostaw żywności; nowe metody wykrywania,
             wykrywalność i jej dalszy rozwój, technologie i narzędzia oceny ryzyka, w tym
             powstawanie nowych czynników ryzyka, zarządzanie, komunikację, oraz zwiększanie
             zrozumienia postrzegania ryzyka. Obejmą również oparte na odkryciach naukowych
             metody analizy porównawczej ryzyka w obszarze bezpieczeństwa żywności.

 –           Ochrona zdrowia ludzkiego i środowiska przez lepsze zrozumienie wpływu środowiska
             na łańcuch żywnościowy/paszowy oraz wpływu tego łańcucha na środowisko. Działania
             obejmą badania substancji zanieczyszczających żywność oraz ich wpływu na zdrowie,
             monitorowanie oddziaływania na środowisko, opracowanie lepszych narzędzi i metod
             służących ocenie i zarządzaniu wpływem i odpornością łańcucha żywnościowego i
             paszowego na zmiany w skali światowej, w szczególności na środowisko. Zapewnianie
             jakości i integralności łańcucha żywnościowego wymaga opracowania nowych modeli
             służących analizie łańcucha towarowego oraz koncepcji w zakresie zarządzania
             całkowitym łańcuchem żywnościowym, w tym aspektów dotyczących konsumenta.
 ---pagebreak--- L 400/118         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

• Nauki o życiu, biotechnologia i biochemia na rzecz zrównoważonych produktów i procesów
     niespożywczych

 –          Wzmacnianie podstaw wiedzy i opracowanie zaawansowanych technologii w zakresie
            produkcji biomasy w środowisku lądowym i morskim dla zastosowań w procesach
            przemysłowych i produkcji energii. Działania obejmą genomikę oraz metabolomikę
            roślin, zwierząt i drobnoustrojów, tak aby poprawić wydajność i skład surowców oraz
            biomasy paszowej dla zoptymalizowanego przekształcenia w produkty o wysokiej
            wartości dodanej, w tym zasoby biologiczne mające zastosowanie w przemyśle
            farmaceutycznym i medycynie, przy jednoczesnym wykorzystaniu jako nowego źródła
            naturalnych lub ulepszonych organizmów lądowych i morskich. Obejmie to pełną analizę
            cyklu życia produkcji biomasy, kwestie transportu, przechowywania oraz popytu na
            produkty ekologiczne na rynku.

 –          Przedmiotem badań będzie zastosowanie biotechnologii przemysłowych w obrębie całego
            łańcucha upraw i biomasy leśnej, w celu realizacji pełnego potencjału, jaki stanowi
            koncepcja biorafinerii (np. chemikalia przyjazne dla środowiska), łącznie z aspektami
            społeczno-gospodarczymi, agronomicznymi, ekologicznymi oraz dotyczącymi
            konsumenta. Zostanie to wzmocnione przez lepsze zrozumienie i kontrolę metabolizmu
            roślin i bakterii na poziomie komórkowym i niższym, oraz sposób zintegrowania go w
            całym systemie, wytwarzanie produktów o wysokiej wartości dodanej przy
            wykorzystaniu bioprocesów w sposób podnoszący ilość, jakość i czystość
            przetworzonych produktów, łącznie z projektowaniem procesów biokatalitycznych.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/119

 –           Ponadto w celu wzmocnienia zrównoważonego rozwoju lasów i produkcji leśnej, w tym
             zapasów drewna i odnawialnych materiałów i bioenergii, zostaną wykorzystane lub
             opracowane biotechnologie na rzecz nowych, odnawialnych produktów i procesów
             związanych z leśnictwem, charakteryzujących się wysoką jakością i wysoką wartością
             dodaną.

 –           Przedmiotem badań będzie potencjał biotechnologii w celu wykrywania, monitorowania,
             usuwania zanieczyszczeń oraz zapobiegania im i postępowania z nimi.

 –           Maksymalizowanie wartości ekonomicznej odpadów i produktów ubocznych przez nowe
             i możliwie energooszczędne procesy biologiczne, oddzielnie lub w połączeniu z
             systemami roślin lub katalizatorami chemicznymi.

Współpraca międzynarodowa

Współpraca międzynarodowa jest priorytetowym aspektem badań w zakresie żywności, rolnictwa
i biotechnologii i będzie silnie wspierana w obrębie całej dziedziny. Wspierane będą badania
o szczególnym znaczeniu dla krajów rozwijających się i gospodarek wschodzących, biorąc pod
uwagę milenijne cele rozwoju oraz działania będące już w trakcie realizacji. Szczególne działania
zostaną podjęte w celu wspierania współpracy z priorytetowymi regionami i krajami partnerskimi,
w szczególności zaangażowanymi w dialogi regionalne oraz dwustronne umowy o współpracy
naukowo-technicznej, jak również krajami sąsiadującymi oraz gospodarkami wschodzącymi
i krajami rozwijającymi się.
 ---pagebreak--- L 400/120       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

Ponadto prowadzona będzie wielostronna współpraca w celu zajęcia się wyzwaniami
wymagającymi wzmożonych wysiłków międzynarodowych, takimi jak rozmiar i złożoność biologii
systemów roślin i mikroorganizmów, lub wyzwaniami o znaczeniu ogólnoświatowym oraz
międzynarodowymi zobowiązaniami UE (bezpieczeństwo żywności i wody pitnej,
rozprzestrzenianie się chorób zwierząt na świecie, sprawiedliwe wykorzystanie różnorodności
biologicznej, odbudowa – we współpracy z Organizacją Żywności i Rolnictwa ONZ – zasobów
rybnych do maksymalnego zrównoważonego odłowu do 2015 roku oraz wpływ zmian klimatu lub
wpływ na nie wywierany).

Reagowanie na nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne

Badania nad nowymi potrzebami mogą objąć na przykład opracowanie nowych koncepcji
i technologii, takich jak w zakresie systemów zarządzania sytuacjami kryzysowymi oraz
integralności łańcucha żywnościowego.

Elastyczny sposób reagowania na nieprzewidziane potrzeby polityczne uwzględni w szczególności
odnośne obszary polityki na rzecz tworzenia europejskiej biogospodarki opartej na wiedzy.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        L 400/121

3.       Technologie informacyjne i komunikacyjne

Cel

Poprawa konkurencyjności przemysłu europejskiego oraz umożliwienie kontrolowania
i ukształtowania przyszłego rozwoju technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT)
w Europie w celu zaspokojenia potrzeb społecznych i ekonomicznych. ICT odgrywa kluczową rolę
w społeczeństwie opartym na wiedzy. Działania te wzmocnią bazę naukową i technologiczną
Europy i zapewnią jej wiodącą na świecie rolę w dziedzinie ICT, oraz, przez wykorzystywanie ICT,
pobudzą innowacje oraz kreatywność w odniesieniu do produktów, usług i procesów, a także
zapewnią sprawne przekształcenie postępów w dziedzinie ICT w korzyści dla europejskich
obywateli, przedsiębiorstw, przemysłu oraz rządów. Działania te przyczynią się również do
zmniejszenia przepaści cyfrowej i wykluczenia społecznego.

Podejście

Technologie informacyjne i komunikacyjne (ICT) odgrywają jedyną w swoim rodzaju i sprawdzoną
rolę we wspieraniu innowacji, kreatywności i konkurencyjności we wszystkich sektorach przemysłu
i usług. Są niezmiernie ważne w sprostaniu najistotniejszym wyzwaniom społecznym oraz
unowocześnianiu usług publicznych, jak również stanowią podstawę postępu we wszystkich
dziedzinach naukowych i technologicznych. Europa musi zatem opanować i ukształtować przyszłe
postępy w zakresie ICT oraz zapewnić, że usługi i produkty oparte na tych technologiach zostaną
zaakceptowane i będą wykorzystywane w celu dostarczenia jak największych korzyści obywatelom
i przedsiębiorstwom.

Są to cele wspólnotowej polityki w dziedzinie społeczeństwa informacyjnego, jak podkreślono
w inicjatywie i2010. Skupia się ona na stworzeniu w Europie konkurencyjnej i konwergencyjnej
gospodarki informacyjnej, znacznym zwiększeniu liczby europejskich inwestycji na rzecz badań
i innowacji w zakresie ICT oraz osiągnięciu bardzo wysokiego poziomu dostępności
w społeczeństwie informacyjnym.
 ---pagebreak--- L 400/122       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

Nowe ICT stworzą wiele nowych możliwości dla produktów i usług o wysokiej wartości dodanej,
należących przeważnie do dziedzin, w których już obecnie Europa obejmuje przewodnictwo
przemysłowe i technologiczne. Idealnym podejściem dla inwestycji w zakresie ICT jest partnerstwo
na poziomie europejskim. Działalność badawcza w zakresie ICT oparta na modelu rozwoju „open
source” okazuje się użytecznym źródłem innowacji i pogłębiania współpracy. Wysiłki tego rodzaju
są potrzebne bardziej niż kiedykolwiek, aby dotrzymać kroku gwałtownie rosnącym kosztom badań
w erze światowego współzawodnictwa oraz coraz bardziej złożonych i współzależnych technologii.

Temat dotyczący ICT za priorytetowe uznaje badania strategiczne w zakresie najważniejszych
filarów technologii, zapewnia pełną integrację technologii oraz wiedzę i środki w celu opracowania
wielu innowacyjnych zastosowań ICT. Działania te będą dźwignią postępu przemysłowego
i technologicznego w sektorze ICT oraz poprawią konkurencyjność ważnych sektorów intensywnie
wykorzystujących ICT, zarówno przez oparte na tych technologiach innowacyjne produkty i usługi
o wysokiej wartości dodanej, jak i przez nowe lub ulepszone procesy organizacyjne
w przedsiębiorstwach i administracjach. W ramach tematu wsparcie zostanie udzielone również
innym obszarom polityki wspólnotowej, takim jak ochrona zdrowia i środowiska naturalnego, przez
mobilizację ICT w celu sprostania żądaniom publicznym i społecznym, w szczególności żądaniom
ludzi ze specjalnymi potrzebami, w tym osób starszych i niepełnosprawnych.

Działania obejmą współpracę i łączenie w sieci i mogą wesprzeć wspólne inicjatywy
technologiczne1 i inicjatywy na rzecz koordynacji programów krajowych2. Priorytetami działań
będą tematy opierające się, między innymi, na pracach europejskich platform technologicznych.
Dążyć się będzie do rozwoju synergii tematycznych ze spokrewnionymi działaniami w innych
programach szczegółowych.

1
       Mogłyby one obejmować wybrane aspekty badań w dziedzinach technologii
       nanoelektronicznych i systemy wbudowane.
2
       Mogłyby obejmować ewentualne wspólne wdrażanie programów w dziedzinie życia
       wspieranego przez otoczenie.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    L 400/123

Istotną rolę w działaniach odgrywa czynny udział małych i średnich przedsiębiorstw oraz innych
małych podmiotów, zważywszy na ich znaczenie w propagowaniu innowacji. Odgrywają one
zasadniczą rolę w opracowywaniu i pielęgnowaniu nowych wizji w zakresie technologii ICT oraz
ich zastosowań i przekształcania ich w aktywa przedsiębiorstwa.

Działania

• Filary technologii ICT:

 –           Nanoelektronika, fotonika i zintegrowane mikro/nanosystemy: technologie i metodologie
             w zakresie procesów, narzędzi, projektowania i testowania mające na celu poprawę
             rozmiaru, gęstości rozmieszczenia, wydajności, efektywności energetycznej, wytwarzania
             i opłacalności składników, rozwiązań typu „System-on-Chip” i „System-in-Package” oraz
             systemów zintegrowanych; podstawowe materiały fotoniczne służące wielu
             zastosowaniom, w tym materiały ultraszybkie; systemy wielkiej częstotliwości (RF);
             wysoce wydajne/skoncentrowane systemy przechowywania danych; rozwiązania
             monitorowe o dużej powierzchni/wysoce zintegrowane; narzędzia odbioru, uruchamiania,
             wizji i obrazowania informacji; wydajne systemy zasilania, elementy czynne,
             alternatywne źródła/przechowywanie energii; integracja heterogenicznych
             technologii/systemów; systemy inteligentne; wielofunkcyjne zintegrowane systemy
             mikro-nano-bio-info; makroelektronika; integracja z różnymi materiałami/przedmiotami;
             interakcja z organizmami żywymi; samoorganizowanie się molekuł lub atomów w
             stabilne struktury.
 ---pagebreak--- L 400/124         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

 –          Wszechobecne sieci komunikacyjne o nieograniczonych możliwościach: opłacalne,
            zdolne do rekonfiguracji i elastyczne ruchome i szerokopasmowe technologie, systemy i
            architektury sieciowe obejmujące sieci naziemne i satelitarne oraz przełączenia optyczne i
            inne technologie służące pełnej łączności o wysokiej prędkości; zbieżność różnych
            stacjonarnych, ruchomych, bezprzewodowych i nadawczych sieci i usług pomiędzy
            osobistym otoczeniem a strefą regionalną i globalną; interoperacyjność przewodowych i
            bezprzewodowych usług i zastosowań komunikacyjnych, zarządzanie sieciowymi
            zasobami, rekonfiguracja usług; złożone łączenie doraźnych inteligentnych narzędzi,
            czujników i mikroczipów multimedialnych.

 –          Systemy wbudowane, przetwarzanie danych i sterowanie: sprawniejsze, bezpieczne,
            rozproszone, niezawodne i skuteczne systemy informatyczne sprzętu/oprogramowania
            będące w stanie postrzegać, kontrolować i dostosowywać się do środowiska przy
            jednoczesnym zoptymalizowaniu wykorzystywania zasobów; metody i narzędzia służące
            modelowaniu, analizie, projektowaniu, konstrukcji i walidacji systemu w celu
            opanowania złożoności; otwarte, dające się składać struktury oraz bezskalowe platformy;
            środki programowo-sprzętowe i rozproszone systemy operacyjne mające na celu
            zapewnienie prawdziwie swobodnego, inteligentnego i gotowego do współpracy
            otoczenia dla odbioru, uruchamiania, obliczania, komunikacji, przechowywania i
            dostarczania usług; struktury obliczeniowe obejmujące heterogeniczne, połączone
            składniki zdolne do rekonfiguracji, łącznie ze wspieraniem w zakresie kompilacji,
            programowania, i wspierania podczas funkcjonowania, wysokosprawne systemy i usługi;
            kontrola obszernych, rozproszonych i niepewnych systemów.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/125

 –           Oprogramowanie, siatki obliczeniowe, bezpieczeństwo i niezawodność: technologie,
             narzędzia i metody na rzecz dynamicznego i niezawodnego oprogramowania, struktur
             i systemów programowo-sprzętowych stanowiących podstawę dla usług
             wykorzystujących wiedzę, łącznie z ich zapewnianiem jako usług publicznych;
             interoperacyjne infrastruktury niezmienne względem skali i zorientowane na usługi,
             wirtualizacja zasobów w formie siatki obliczeniowej, w tym platformy dotyczące
             konkretnej domeny, sieciocentryczne systemy operacyjne; oprogramowanie „open
             source”; platformy otwartych standardów i wspólne podejścia na rzecz rozwoju
             i walidacji oprogramowania, usług i systemów; narzędzia kompozycyjne, w tym języki
             programowania; opanowanie nowych zachowań systemów złożonych; poprawa
             niezawodności i odporności obszernych, rozproszonych i sporadycznie łączonych
             systemów i usług; bezpieczne i niezawodne systemy i usługi, w tym kontrola dostępu
             uwzględniająca kwestie prywatności i potwierdzania autentyczności, dynamiczna
             polityka w zakresie bezpieczeństwa i zaufania, niezawodność oraz metamodele na rzecz
             zaufania.

 –           Wiedza, systemy poznawcze i systemy uczące się: metody i techniki na rzecz
             zdobywania, tworzenia i interpretowania, reprezentowania i nadawania indywidualnego
             charakteru, nawigowania i wyszukiwania, dzielenia się i dostarczania wiedzy, przy
             uznaniu semantycznych związków w treści wykorzystywanych przez ludzi i maszyny;
             sztuczne systemy postrzegające, interpretujące i oceniające informacje oraz będące w
             stanie współpracować, działać samodzielnie i uczyć się; teorie i eksperymenty
             wykraczające poza przyrostowe postępy, wyciągające korzyści ze zrozumienia
             naturalnego postrzegania, w szczególności procesów uczenia się i zapamiętywania,
             również na rzecz nowoczesnych systemów uczenia się przez ludzi.
 ---pagebreak--- L 400/126         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        30.12.2006

 –          Symulacja, wizualizacja, interakcja i rzeczywistość mieszana (mixed realities): narzędzia
            służące modelowaniu, symulacji, wizualizacji, interakcji, oraz wirtualnej, zwiększonej
            rzeczywistości mieszanej oraz ich integracji do pełnych otoczeń; narzędzia na rzecz
            innowacyjnego projektowania i kreatywności w odniesieniu do produktów, usług i
            cyfrowych mediów audiowizualnych; bardziej naturalne, intuicyjne i łatwe do
            wykorzystania interfejsy i nowe sposoby komunikowania się z technologią, maszynami,
            urządzeniami i innymi przedmiotami; technologia językowa obejmująca wielojęzyczne i
            automatyczne systemy tłumaczenia maszynowego.

 –          Nowe perspektywy dla ICT wykorzystujące inne dyscypliny naukowe i technologiczne
            (matematyka i fizyka, materiałoznawstwo, biotechnologie, nauki o życiu, chemia, nauki
            poznawcze i społeczne, nauki humanistyczne itp.) pojawiają się w obrębie całego tematu
            dotyczącego ICT. Niosą ze sobą przełomowe odkrycia, które przyczyniają się do
            innowacji w zakresie ICT oraz powstania całkowicie nowych sektorów przemysłu i usług.
            Obejmują miniaturyzację urządzeń wykorzystywanych przez ICT do rozmiarów
            odpowiednich dla interakcji z organizmami żywymi (takich jak nowoczesne składniki i
            systemy obliczeniowe ICT oparte na syntetycznych strukturach biomolekularnych), nowe
            nauki w zakresie obliczania i łączności inspirowane światem żywym, w pełni ekologiczne
            narzędzia ICT inspirowane naturalnymi systemami, jak również modelowanie i symulację
            świata żywego (takie jak symulacja fizjologii człowieka na kilku poziomach
            biologicznych).

• Integracja technologii:

 –          Otoczenie osobiste: integracja multimodalnych interfejsów, techniki wykrywania
            i mikrosystemy, osobiste urządzenia służące łączności i obliczaniu, systemy ICT
            wbudowane w wyposażenie osobiste, systemy noszone na ciele i implanty oraz ich
            połączenie z usługami i zasobami, przy jednoczesnym kładzeniu nacisku na integrację
            wszystkich aspektów obecności i tożsamości osoby.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        L 400/127

 –           Otoczenie domowe: komunikacja, monitorowanie, kontrola i pomoc obejmująca
             przestrzeń mieszkalną, budynki i przestrzeń publiczną; swobodna interoperacyjność i
             wykorzystywanie wszystkich urządzeń przy uwzględnieniu rentowności, przystępności,
             możliwości wykorzystania i bezpieczeństwa; nowe usługi i nowe sposoby interaktywnych
             treści i usług cyfrowych, w tym rozrywki; dostęp do informacji i zarządzania wiedzą.

 –           Systemy robotyczne: elastyczne i niezawodne systemy robotyczne działające w
             otoczeniach ludzkich i pozbawionych struktury oraz współpracujące z ludźmi; połączone
             siecią i wzajemnie współpracujące roboty; zminiaturyzowane roboty; technologie
             humanoidalne; projektowanie modułowe i modelowanie połączonych systemów
             robotycznych.

 –           Infrastruktury inteligentne: narzędzia ICT sprawiające, że infrastruktury krytyczne stają
             się bardziej sprawne i przyjazne dla użytkownika, łatwiejsze do przystosowania i
             utrzymania, bardziej wytrzymałe w użyciu i w większym stopniu odporne na awarie;
             narzędzia służące integracji danych; ICT na rzecz oceny ryzyka systemu, wczesnego
             ostrzegania i zautomatyzowanego alarmowania, planowania i wspierania procesu
             decyzyjnego.

• Badania nad zastosowaniami:

 –           ICT w zetknięciu z wyzwaniami społecznymi: zapewnienie, by wszyscy obywatele
             Europy czerpali jak największe korzyści z produktów i usług ICT, poprawa integracji
             społecznej, swobodnego dostępu oraz współdziałania usług będących w interesie
             publicznym oraz wzmocnienie innowacyjnej roli usług sektora publicznego przez
             poprawę ich sprawności i skuteczności.
 ---pagebreak--- L 400/128         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

 –          w zakresie zdrowia: osobiste, nierzucające się w oczy systemy umożliwiające
            obywatelom utrzymanie dobrego samopoczucia, takie jak urządzenia noszone na ciele lub
            dające się wszczepić, służące monitorowaniu oraz autonomiczne systemy wspierające
            utrzymanie dobrego stanu zdrowia; nowe techniki, takie jak obrazowanie molekularne
            służące lepszemu zapobieganiu i zindywidualizowanym metodom leczenia; odkrycia w
            dziedzinie zdrowia, zarządzanie tą wiedzą w praktyce klinicznej i jej zastosowanie;
            modelowanie i symulacja funkcjonowania organów; urządzenia mikro- i nanorobotyczne
            służące jak najmniej inwazyjnym zastosowaniom operacyjnym lub terapeutycznym.

 –          na rzecz administracji wszystkich szczebli: wykorzystywanie ICT w interdyscyplinarnym
            podejściu w zakresie administracji publicznych połączone ze zmianami organizacyjnymi
            i nowymi umiejętnościami w celu dostarczenia innowacyjnych, ukierunkowanych na
            obywatela usług dla wszystkich; nowoczesne rozwiązania oparte na ICT służące
            poprawie procesów w zakresie demokracji i uczestnictwa w niej, poprawie skuteczności i
            jakości usług sektora publicznego, wzajemnemu oddziaływaniu w obrębie i pomiędzy
            administracjami i rządami oraz wspieraniu procesów legislacyjnych i towarzyszących
            tworzeniu polityki na wszystkich płaszczyznach demokracji.

 –          w zakresie integracji społecznej: wzmocnienie pozycji jednostki i społeczności oraz
            zwiększenie równego udziału wszystkich obywateli w społeczeństwie informacyjnym,
            przy jednoczesnym zapobieganiu tworzeniu się przepaści cyfrowej wynikającej
            z niepełnosprawności, niewielkich umiejętności, ubóstwa, izolacji geograficznej, kultury,
            płci lub wieku, między innymi przez pomoc dla technologii wspierającej, propagowanie
            samodzielnego życia, poprawę e-umiejętności oraz opracowanie produktów i usług
            nadających się do powszechnego użytku.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        L 400/129

 –           w zakresie mobilności: zintegrowane systemy oparte na ICT w zakresie bezpieczeństwa
             pojazdów, których podstawą są otwarte, bezpieczne i niezawodne struktury i interfejsy;
             interoperacyjne, współdziałające systemy transportowe na rzecz transportu sprawnego,
             bezpiecznego i przyjaznego dla środowiska, oparte na łączności pomiędzy pojazdami
             i infrastrukturą transportową oraz łączące precyzyjne i wytrzymałe technologie w
             zakresie wyznaczania położenia i nawigacji; dostosowane do indywidualnych potrzeb,
             rozpoznające lokalizację użytkownika multimodalne usługi info-mobilności, w tym
             inteligentne rozwiązania usług w zakresie turystyki.

 –           na rzecz wspierania środowiska, zarządzania ryzykiem i trwałego rozwoju: zarządzanie
             ryzykiem i w sytuacjach kryzysowych; inteligentne sieci wykrywania służące poprawie
             przewidywania zagrożenia, gospodarowanie zasobami naturalnymi, w tym systemy na
             rzecz redukcji zanieczyszczeń; podnoszenie wydajności energetycznej; zarządzanie
             reakcjami człowieka na zaburzenia środowiskowe oraz utrzymywanie różnorodności
             biologicznej; systemy alarmowania oraz wystarczająco wczesna i niezawodna łączność
             w zakresie bezpieczeństwa publicznego; technologie i systemy wspierania na rzecz
             działania w trudnych, niebezpiecznych lub ryzykownych warunkach; skuteczne
             ekologicznie i zrównoważone wytwarzanie ICT, w tym elektroniki; udoskonalone
             zarządzanie danymi i informacjami na rzecz monitorowania i oceny ryzyka w zakresie
             środowiska, przyczyniające się do systemów INSPIRE; GMES i GEOSS.

 –           ICT na rzecz treści, kreatywności i indywidualnego rozwoju:

         • nowe rodzaje interaktywnej, nieliniowej i samodopasowującej się treści, w tym
              dotyczącej rozrywki i projektowania; kreatywność i wzbogacone doznania
              użytkownika; przerabianie i dostarczanie treści obejmujących różne media; łączenie
              w pełni cyfrowej produkcji i zarządzania treścią z nowymi technologiami
              semantycznymi; wykorzystanie ukierunkowane na użytkownika, dostęp do treści oraz
              jej tworzenie.
 ---pagebreak--- L 400/130            PL             Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

            • systemy, narzędzia i usługi w zakresie uczenia się wspomagane technologią,
              przystosowane do różnych użytkowników w różnych kontekstach; kwestie leżące
              u podstaw procesu ludzkiego uczenia się następującego za pośrednictwem ICT, w tym
              teorie pedagogiczne; rozwijanie zdolności człowieka sprzyjających czynnemu uczeniu
              się.

            • inteligentne usługi zapewniające dostęp do dziedzictwa kulturowego w postaci
              cyfrowej; dostęp do zasobów naukowych i ich wykorzystywanie; narzędzia służące
              społecznościom do tworzenia nowej pamięci kulturowej opierającej się na żywym
              dziedzictwie; metody i narzędzia służące zachowaniu treści cyfrowej; zapewnianie
              wykorzystywania obiektów cyfrowych przez przyszłych użytkowników, przy
              jednoczesnym zachowaniu autentyczności i integralności ich pierwotnego stanu
              i kontekstu, w którym były używane.

 –           ICT wspierające przedsiębiorstwa i przemysł:

            • dynamiczne, zorientowane na sieci systemy działalności gospodarczej, w tym ich
              monitorowanie w czasie rzeczywistym, służące tworzeniu i dostarczaniu produktów
              i usług; zdecentralizowana kontrola i zarządzanie elementami inteligentnymi; cyfrowe
              ekosystemy działalności gospodarczej, w szczególności rozwiązania w zakresie
              oprogramowania (także oparte na siatkach), dające się dostosować do potrzeb małych
              i średnich przedsiębiorstw; usługi wspierające rozproszone przestrzenie robocze zależne
              od kontekstu; zwiększona obecność grupy, zarządzanie grupą i wzajemne wspieranie;
              dzielnie się wiedzą i usługi interaktywne.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        L 400/131

         • produkcja przemysłowa, w tym tradycyjne gałęzie przemysłu: inteligentne sieci kontroli
              służące wysoce precyzyjnej produkcji oraz niskiemu zużyciu zasobów; bezprzewodowa
              automatyzacja i logistyka służące szybkiej zmianie układu instalacji urządzeń;
              zintegrowane otoczenia służące modelowaniu, symulacji, optymalizacji, prezentacji
              i produkcji wirtualnej; technologie produkcyjne na rzecz zminiaturyzowanych
              systemów ICT oraz systemów połączonych z różnorodnymi materiałami
              i przedmiotami.

 –           ICT na rzecz zaufania i pewności:

         • narzędzia wspierające zaufanie do technologii i zastosowań ICT; wielokrotne
              i wzajemnie połączone systemy zarządzania tożsamością; techniki potwierdzania
              autentyczności i autoryzacji; systemy na potrzeby ochrony prywatności wynikające
              z nowych postępów technologicznych; zarządzanie prawami i majątkiem; narzędzia
              służące ochronie przed zagrożeniami sieciowymi, w koordynacji z innymi tematami,
              w szczególności tematem „bezpieczeństwo”.

Współpraca międzynarodowa

W ramach tematu ICT wspierana będzie międzynarodowa współpraca służąca podejmowaniu
kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, co ma na celu znalezienie z partnerami
strategicznymi interoperacyjnych rozwiązań, które przyniosą znaczne obopólne korzyści, oraz
służąca przyczynianiu się do upowszechniania społeczeństwa informacyjnego w krajach o szybko
rozwijającej się gospodarce oraz krajach rozwijających się. Szczególne działania zostaną określone
w odniesieniu do krajów lub regionów, z którymi Europa powinna zacieśnić współpracę, przy czym
nacisk zostanie położony zwłaszcza na współpracę z gospodarkami wschodzącymi, krajami
rozwijającymi się oraz krajami sąsiednimi.
 ---pagebreak--- L 400/132       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

Wspólnie z tematem 1 „Zdrowie” zostanie wniesiony wkład do Programu międzynarodowej
współpracy w dziedzinie badań naukowych w zakresie biologii molekularnej i neurobiologii
(Human Frontier Science Programme, HFSP) w celu propagowania badań interdyscyplinarnych
oraz nowych inicjatyw współpracy pomiędzy naukowcami reprezentującymi różne dziedziny oraz
umożliwienia państwom członkowskim nienależącym do grupy G8 wyciągnięcia z programu
pełnych korzyści.

Działania w ramach tego tematu wspierają program inteligentnych systemów produkcji (Intelligent
Manufacturing Systems, IMS), który przyczynia się do rozwoju technologicznego i współpracy
w zakresie badań naukowych pomiędzy regionami nim objętymi1.

Reagowanie na nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne

Działania obejmujące przyszłe i nowe technologie będą sprzyjać interdyscyplinarnej doskonałości
badań w nowych dziedzinach badawczych związanych z ICT. Nacisk zostanie położony na: badanie
nowych granic w zakresie miniaturyzacji i obliczania, w tym na przykład na wykorzystanie efektów
kwantowych; wykorzystanie złożoności połączonych systemów obliczania i łączności, w tym
oprogramowania; badanie nowych konceptów i eksperymenty z udziałem inteligentnych systemów
na rzecz produktów i usług dostosowanych do indywidualnych potrzeb.

Badania mające na celu lepsze zrozumienie trendów i wpływu ICT na społeczeństwo oraz
gospodarkę mogą obejmować na przykład: wpływ ICT na produktywność, zatrudnienie,
umiejętności i płace; ICT jako siłę napędową innowacji w zakresie usług publicznych
i przedsiębiorstw; przeszkody dla szerszej i szybszej innowacji i wykorzystywania ICT; nowe
modele działalności gospodarczej i nowe sposoby wykorzystywania w koordynacji z innymi
tematami, w których ICT będą odgrywać ważną rolę w zmieniającym się podejściu do produkcji
i usług; możliwości wykorzystania, przydatność i możność zaakceptowania rozwiązań opartych na
ICT; kwestie prywatności, bezpieczeństwa i zaufania w zakresie infrastruktur ICT; kwestie etyczne
postępów w zakresie ICT; powiązania z ramami prawnymi, regulacyjnymi i politycznymi
związanymi z ICT; analizę wsparcia i wpływu ICT na polityki wspólnotowe.

1
       Umowa o współpracy naukowej i technicznej w dziedzinach objętych programem IMS
       zawarta pomiędzy Wspólnotą Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, Japonią,
       Australią, Kanadą, Koreą i państwami EFTA – Norwegią i Szwajcarią.
 ---pagebreak--- 30.12.2006     PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    L 400/133

4.       Nanonauki, nanotechnologie, materiały i nowe technologie produkcyjne

Cel

Podnoszenie konkurencyjności przemysłu europejskiego oraz generowanie wiedzy umożliwiającej
jego przekształcenie z przemysłu opartego na zasobach w przemysł oparty na wiedzy, przez
znaczący postęp wiedzy i wykorzystywanie jej najistotniejszych elementów do nowych zastosowań
na granicy różnych technologii i dyscyplin. Przyniesie to korzyść zarówno nowym
przedsiębiorstwom z sektora wysokich technologii, jak i tradycyjnym przedsiębiorstwom
o większej wartości dodanej opartym na wiedzy, ze szczególnym uwzględnieniem właściwego
rozpowszechniania wyników BRT wśród małych i średnich przedsiębiorstw. Działania te dotyczą
głównie technologii wspomagających mających znaczenie dla wszystkich sektorów przemysłu
i wielu innych obszarów tematycznych siódmego programu ramowego.

Podejście

Aby wzmocnić konkurencyjność, przemysł europejski potrzebuje zasadniczych innowacji. Musi
skoncentrować swoje możliwości na produktach o dużej wartości dodanej, odnośnych procesach
i technologiach spełniających potrzeby klientów oraz oczekiwaniach społeczeństwa dotyczących
środowiska, zdrowia i innych. Tak duże wymagania nie mogą być spełnione bez badań.
Konkurencyjność przemysłu przyszłości będzie w dużym stopniu uzależniona od nanotechnologii
i ich zastosowań. Badania i rozwój technologiczny w dziedzinie nanonauk i nanotechnologii,
przejęte przez kilka obszarów tematycznych, mogą przyspieszyć transformację przemysłu
europejskiego. UE zajmuje uznaną, pierwszoplanową pozycję w dziedzinach takich jak nanonauki,
nanotechnologie, materiały i technologie produkcyjne, którą należy zabezpieczyć i umocnić
w wysoce konkurencyjnym kontekście globalnym. Konkurencyjność przemysłów bardziej
dojrzałych zależy także w dużym stopniu od ich zdolności do integrowania nowych technologii.
 ---pagebreak--- L 400/134       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

Głównym elementem tego tematu jest skuteczne połączenie nanotechnologii, materiałoznawstwa,
projektowania oraz nowych metod produkcyjnych w celu osiągnięcia i zmaksymalizowania
wpływów przemysłowego przetwarzania przy jednoczesnym wspieraniu zrównoważonej produkcji
i konsumpcji. W tym kontekście materiały o nowych właściwościach mają szczególne znaczenie
dla konkurencyjności przemysłu europejskiego i są podstawą postępu technologicznego w wielu
dziedzinach. Temat obejmie działania przemysłowe funkcjonujące w synergii z innymi tematami.
Wsparcie zostanie udzielone zastosowaniom we wszystkich sektorach i dziedzinach i obejmie
materiałoznawstwo i technologie, produkcję o wysokiej wydajności i technologie procesowe,
nanobiotechnologię i nanoelektronikę.

W średniookresowej perspektywie uwagę skupi się na połączeniu wiedzy i umiejętności
pochodzących z różnych dziedzin, wykorzystując synergie naukowe i technologiczne
ukierunkowane na zastosowania. W długookresowej perspektywie niniejszy temat ma na celu
wykorzystanie znaczącego potencjału nanonauk i nanotechnologii dla utworzenia rzeczywistego
przemysłu i gospodarki opartych na wiedzy. W obu przypadkach należy bezwzględnie zapewnić
asymilację wytworzonej wiedzy przez skuteczne upowszechnianie i wykorzystanie wyników.

Istotny wkład w potrzeby przemysłu oraz dopełnienia w postaci inicjatyw i projektów wspieranych
finansowo zostaną zapewnione w szczególności przez takie działania jak europejskie platformy
technologiczne (np. w potencjalnych dziedzinach zrównoważonej chemii, energii, nowego rodzaju
produkcji przemysłowej, wytwarzaniu energii, bezpieczeństwa przemysłowego, nanomedycyny,
sektorze stalowym, tekstylnym, ceramicznym, sektorze opartym na leśnictwie, itp.) oraz
ewentualnie przez wspieranie wspólnych inicjatyw technologicznych.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/135

Niniejszy temat ma szczególne znaczenie dla MŚP, ze względu na ich potrzeby i rolę, jaką
odgrywają w udoskonalaniu i wykorzystywaniu technologii. Obszary o szczególnym znaczeniu
obejmują: nano-przyrządy, nano-narzędzia i nano-urządzenia oraz systemy lotnicze i kosmiczne
(z uwagi na koncentrację w tych sektorach zaawansowanych technologicznie, opartych na wiedzy
MŚP); techniczne tekstylia, w tym ich pokrycia, (typowe dla tradycyjnych sektorów
przechodzących gwałtowny proces transformacyjny będący udziałem wielu MŚP); przemysł
maszynowy (np. przemysł obrabiarkowy, którego liderem są europejskie MŚP); chemikalia o dużej
wartości dodanej oraz inne sektory, w których obecnych jest wiele MŚP, które skorzystają na
wprowadzeniu nowych modeli biznesowych, materiałów i produktów.

Działania szczegółowe mające na celu koordynację programów i wspólnych inicjatyw
prowadzonych na poziomie krajowym i regionalnym będą realizowane przez programy ERA-NET
oraz ERA-NET+, tak aby wspierać zbieżność programów badawczych oraz wzmacniać masę
krytyczną i synergie w obrębie europejskich platform technologicznych. Badania przemysłowe
również skorzystają z koordynacji działań w dziedzinach takich jak metrologia, toksykologia,
normy i nazewnictwo.

Działania

• Nanonauki i nanotechnologie

Działania mają na celu stworzenie materiałów i systemów, których właściwości i zachowanie
można wcześniej określić, opartych na doskonalszej wiedzy i doświadczeniach dotyczących
materiałów w skali nanometrycznej. Doprowadzi to do powstania nowej generacji konkurencyjnych
produktów i usług o wysokiej wartości dodanej i lepszych parametrach w zakresie wielu
zastosowań, przy jednoczesnej redukcji potencjalnego negatywnego wpływu na środowisko
i zdrowie. Wspierana będzie interdyscyplinarność, łącząca podejścia teoretyczne i eksperymentalne.
 ---pagebreak--- L 400/136         PL                 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   30.12.2006

Nacisk zostanie położony na:

    –       nowe zdobycze wiedzy w zakresie wzajemnego oddziaływania pomiędzy atomami,
            cząsteczkami i ich zbiorami oraz elementami naturalnymi i sztucznymi,

    –       tworzenie z wykorzystaniem tej wiedzy nano-struktur, systemów lub materiałów,

    –       działania mające na celu zrozumienie lub imitowanie procesów naturalnych w skali
            nanometrycznej,

    –       procesy nano-wytwarzania, funkcjonalizację powierzchni, cienkie warstwy, właściwości
            samoorganizowania się,

    –       metody i procesy mierzenia i charakteryzowania.

Badania obejmą również stosowne instrumenty, narzędzia, linie pilotażowe i działania
demonstracyjne potrzebne do nowatorskich podejść w zakresie produkcji opartej na
nanotechnologii w najbardziej obiecujących sektorach przemysłu.

Działania skupią się ponadto na podobnych wyzwaniach i kontekście społecznym oraz kwestii
akceptacji nanotechnologii. Obejmą one badania w zakresie wszystkich aspektów oceny ryzyka
(np. nanotoksykologia i nanoekotoksykologia), jak również bezpieczeństwa, nazewnictwa,
metrologii oraz norm, które stają się coraz istotniejsze w torowaniu drogi zastosowaniom
przemysłowym. Działania szczegółowe mogą zostać zapoczątkowane również w celu ustanowienia
wyspecjalizowanych ośrodków wiedzy i kompetencji, przy czym będą one także punktem
centralnym we wdrażaniu zintegrowanego i odpowiedzialnego podejścia Komisji do
nanotechnologii, określonego w odnośnym planie działania1.

1
        Komunikat Komisji „Nanonauka i nanotechnologia: plan działania dla Europy na lata
        2005-2009” – COM(2005) 243.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/137

• Materiały

Nowe udoskonalone materiały i powierzchnie, oparte na najnowszych odkryciach naukowych,
nowe zastosowania oraz większa efektywność stają się coraz bardziej znaczące dla
konkurencyjności przemysłu i trwałego rozwoju. Zgodnie z nowymi modelami przemysłu
produkcyjnego to właśnie materiały, a nie sposób produkcji, są pierwszym krokiem na drodze do
podnoszenia wartości produktów oraz ich efektywności.

Badania skoncentrują się na rozwijaniu nowych, opartych na wiedzy, wielofunkcyjnych
powierzchniach i materiałach, o właściwościach dostosowanych do potrzeb oraz na nowych
produktach i procesach, o dającym się przewidzieć zachowaniu i na ich naprawie. Nacisk zostanie
położony na wysoko sprawne, wielofunkcyjne materiały o licznych zastosowaniach.

Wymagana jest przy tym kontrola wewnętrznych właściwości i osiągów, przetwarzania i produkcji
oraz uwzględnienie potencjalnego wpływu na zdrowie oraz środowisko w czasie całego cyklu życia
materiału. Nacisk zostanie położony na nowe udoskonalone materiały i systemy otrzymane przy
wykorzystaniu potencjału nanotechnologii i biotechnologii lub „uczenie się od natury”,
w szczególności nanomateriały o wyższych parametrach technologicznych, biomateriały, materiały
hybrydowe i materiały sztuczne posiadające cechy elektromagnetyczne niewystępujące w naturze.
 ---pagebreak--- L 400/138       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

Wspierane będzie multidyscyplinarne podejście, obejmujące chemię, fizykę, nauki techniczne,
w tym modelowanie obliczeniowe, oraz w coraz większym zakresie nauki biologiczne.
Charakterystyka materiałów, projektowanie i symulacja są równie ważne dla lepszego zrozumienia
zjawisk związanych z materiałami, w szczególności związku pomiędzy strukturą i właściwościami
w różnych skalach, polepszenia oceny i niezawodności materiałów, w tym odporności na starzenie,
oraz rozszerzenia koncepcji materiałów wirtualnych w zakresie projektowania materiałów.
Wspierana będzie integracja poziomu nano, poziomu molekularnego i poziomu makro
w technologiach chemicznych i materiałowych w celu opracowania nowych koncepcji i procesów,
takich jak kataliza oraz intensyfikacja i optymalizacja procesów. Rozpatrywane będą również
kwestie związane z rozwojem procesów i powiększaniem skali oraz rozpoczęciem przemysłowej
produkcji nowych materiałów.

• Nowa produkcja

W celu przekształcenia przemysłu UE z przemysłu wykorzystującego zasoby na przemysł trwale
wykorzystujący wiedzę wymagane jest nowe podejście do produkcji przemysłowej; będzie ono
zależeć od przyjęcia całkowicie nowego podejścia do kwestii ciągłego nabywania, stosowania,
ochrony i finansowania nowej wiedzy oraz jej wykorzystania, w tym modeli zrównoważonej
produkcji i konsumpcji. Oznacza to stworzenie właściwych warunków dla przemysłu do ciągłych
innowacji (w zakresie działalności przemysłowej oraz systemów produkcyjnych, w tym
projektowania, struktury, urządzeń i usług) oraz dla rozwoju ogólnych „aktywów” produkcyjnych
(technologie, organizacja i zakłady produkcyjne oraz zasoby ludzkie) przy jednoczesnym spełnieniu
wymogów dotyczących środowiska i bezpieczeństwa.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/139

Działania skoncentrują się na:

 –           opracowywaniu i zatwierdzaniu nowych modeli i strategii przemysłowych obejmujących
             wszystkie aspekty cyklu życia produktu i procesu;

 –           dających się dostosować systemach produkcyjnych, będących w stanie przezwyciężyć
             istniejące ograniczenia w zakresie procesów i pozwalające na nowe metody produkcji
             i przetwarzania;

 –           produkcji sieciowej mającej na celu opracowanie nowych narzędzi i metod dla wspólnych
             operacji o wysokiej wartości dodanej w skali światowej;

 –           narzędziach służących szybkiemu transferowi i integracji nowych technologii do
             projektowania i zarządzania procesami produkcyjnymi;

 –           wykorzystaniu sieci multidyscyplinarnych badań oraz konwergencji w zakresie nano-,
             mikro-, bio-, geo- i infotechnologii, technologii optycznej oraz technologii poznawczych
             w celu opracowania nowych technologii hybrydowych, produktów i koncepcji
             inżynieryjnych o wartości dodanej, oraz potencjalnych nowych sektorów przemysłu.

Szczególną uwagę należy zwrócić na promowanie działań wspierających integrację i adaptację
MŚP do nowych potrzeb łańcucha dostaw, oraz na danie impulsu do tworzenia MŚP
zaawansowanych technologicznie.
 ---pagebreak--- L 400/140       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        30.12.2006

• Integracja technologii na rzecz zastosowań przemysłowych

Integracja wiedzy i technologii w powyższych trzech dziedzinach badań jest istotna w celu
przyspieszenia przekształcania przemysłu i gospodarki europejskiej przy jednoczesnym
zastosowaniu bezpiecznego, społecznie odpowiedzialnego i zrównoważonego podejścia.

Badania skupią się na nowych zastosowaniach i nowatorskich rozwiązaniach będących
odpowiedzią na główne wyzwania, jak również potrzeby w zakresie badań i rozwoju
technologicznego, w tym te określone w ramach poszczególnych europejskich platform
technologicznych. Integracja nowej wiedzy z obszarów technologii produkcyjnych i materiałowych
oraz nano-technologii będzie wspierana w zastosowaniach sektorowych i przekrojowych, takich jak
zdrowie, żywność, konstrukcja i budownictwo, w tym dziedzictwo kulturowe, przemysł lotniczy
i kosmiczny, transport, energia, chemia, środowisko, informacja i komunikacja, przemysł tekstylny,
odzieżowy i obuwniczy, przemysł leśny, stalowy, inżynieria mechaniczna i chemiczna, oraz ogólne
kwestie bezpieczeństwa przemysłowego oraz mierzenie i testowanie.

Współpraca międzynarodowa

Coraz bardziej międzynarodowy wymiar badań przemysłowych wymaga właściwie
skoordynowanego podejścia w zakresie współpracy z państwami trzecimi. Współpraca
międzynarodowa będzie zatem istotna w obrębie całego tematu.
 ---pagebreak--- 30.12.2006     PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/141

Działania szczegółowe mogą obejmować: działania prowadzone wspólnie z krajami rozwiniętymi
oraz państwami-sygnatariuszami umów o współpracy naukowo-technicznej w dziedzinach objętych
tematem; szczególne inicjatywy z gospodarkami wschodzącymi i krajami rozwijającymi się w celu
zapewnienia im dostępu do wiedzy; dialog ze znaczącymi krajami na temat „kodeksu
postępowania” służącego odpowiedzialnemu i bezpiecznemu rozwojowi nanotechnologii oraz
inteligentne systemy produkcji (Intelligent Manufacturing Systems, IMS), pozwalające na
współpracę w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego pomiędzy regionami objętymi
programem1. Propagowane będzie podejmowanie inicjatyw służących koordynacji i wymianie
danych badawczych (takich jak w zakresie kwestii dotyczących środowiska i bezpieczeństwa dla
zdrowia w odniesieniu do nanotechnologii), torujące drogę jednakowemu zrozumieniu potrzeb
regulacyjnych przez decydentów politycznych na całym świecie.

Reagowanie na nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne

Badania w zakresie nowych potrzeb będą prowadzone szczególnie w celu rozwoju i umocnienia
europejskich możliwości w poszczególnych nowych i interdyscyplinarnych dziedzinach badań
o dużym potencjale na przyszłość. Nieprzewidziane potrzeby polityczne będą rozpatrywane
w sposób elastyczny; mogą one być na przykład związane ze standaryzacją i mieć na celu
bezpieczne wspieranie przekształcania w przemysł oparty na wiedzy lub związane z potencjalnym
wpływem nanotechnologii na środowisko i zdrowie.

1
       Umowa o współpracy naukowo-technicznej w dziedzinach objętych programem IMS
       zawarta pomiędzy Wspólnotą Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, Japonią,
       Australią, Kanadą, Koreą i państwami EFTA – Norwegią i Szwajcarią.
 ---pagebreak--- L 400/142         PL             Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       30.12.2006

5.          Energia

Cel

Przekształcenie obecnego systemu energetycznego w system bardziej zrównoważony, w mniejszym
stopniu oparty na paliwach importowanych, a w większym stopniu na zróżnicowanych źródłach
energii, zwłaszcza odnawialnych, nośnikach energii i źródłach niepowodujących zanieczyszeń;
wzmacnianie efektywności energetycznej, także przez racjonalizację zużycia i składowania energii;
odpowiadanie na pilne wyzwania w zakresie bezpieczeństwa dostaw i zmian klimatu przy
jednoczesnym wzmacnianiu konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw.

Podejście

Obecne prognozy w UE i na świecie wskazują, że większość najważniejszych wskaźników
energetycznych (np. zużycie energii, zależność od paliw kopalnych, ograniczone konwencjonalne
zasoby ropy naftowej i gazu ziemnego, zależność od przywozu energii, emisje CO2, ceny energii)
zmierza w złym kierunku, coraz dalej od trwałego i niezawodnego systemu energetycznego.
Badania w zakresie energii ułatwią odwrócenie tych tendencji, przywracając równowagę pomiędzy
wzrostem wydajności, przystępnością cenową, dopuszczalnością i bezpieczeństwem istniejących
technologii i źródeł energii przy jednoczesnej długoterminowej zmianie sposobu produkcji
i konsumpcji energii w Europie. Badania w zakresie energii przyczynią się zatem bezpośrednio do
powodzenia polityki Wspólnoty oraz, w szczególności, do osiągnięcia obecnych i przyszłych celów
UE w zakresie energii i redukcji emisji gazów cieplarnianych.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/143

Przy zastosowaniu podejścia opartego na wielu technologiach, zgodnie z wnioskami z zielonej
księgi z 2000 roku „W kierunku europejskiej strategii na rzecz zabezpieczenia dostaw energii”1,
Zielonej księgi w sprawie racjonalizacji zużycia energii2 z 2005 roku oraz Zielonej księgi w sprawie
europejskiej strategii na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii3 z 2006 roku
badania skupią się na określeniu i opracowaniu opłacalnych technologii na rzecz bardziej
zrównoważonej gospodarki energetycznej dla Europy (i świata) opartej na niedużych kosztach
energii dla obywateli i przemysłu i pozwolą przemysłowi europejskiemu skutecznie konkurować na
arenie światowej. Działania będą dotyczyć wszystkich ram czasowych, oddzielnie lub łącznie,
i obejmą cały zakres środków, począwszy od badań podstawowych i stosowanych oraz rozwoju
technologicznego, a skończywszy na demonstracji technologicznej na dużą skalę, w oparciu
o badania przekrojowe i społeczno-ekonomiczne służące potwierdzeniu wyników badań oraz
zapewnieniu racjonalnych podstaw dla podejmowania decyzji politycznych oraz rozwoju ram
rynku.

W miarę możliwości przyjęte zostanie podejście zintegrowane, stymulujące potrzebne reakcje
zwrotne oraz współpracę pomiędzy różnymi zainteresowanymi stronami. Wspierane będą działania
zintegrowane obejmujące lub wykorzystujące synergie pomiędzy poszczególnymi obszarami badań.

Wzmocnienie konkurencyjności europejskiego sektora energetycznego w obliczu silnej konkurencji
światowej jest ważnym celem niniejszego tematu; ma ono zapewnić, że europejski przemysł będzie
w stanie utrzymać i rozwinąć wiodącą rolę na świecie w zakresie najważniejszych technologii
i materiałów stosowanych w przypadku wytwarzania energii i efektywności energetycznej. Będzie
to wymagało dużych wysiłków w dziedzinie badań i rozwoju oraz współpracy międzynarodowej.
W szczególności MŚP stanowią ważne elementy sektora energetycznego, odgrywają zasadniczą
rolę w łańcuchu energetycznym oraz będą istotne w propagowaniu innowacji. Ich liczny udział
w badaniach i działaniach demonstracyjnych jest istotny i będzie czynnie wspierany.

1
         COM(2000) 769, 29.11.2000.
2
         COM (2005) 265.
3
         COM(2006) 105.
 ---pagebreak--- L 400/144       PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       30.12.2006

Strategiczne programy badań i strategie wprowadzania technologii opracowane przez europejskie
platformy technologiczne są ważnym wkładem do priorytetów badawczych tematu. Platformy takie
zostały ustanowione w dziedzinie wodoru i ogniw paliwowych oraz fotowoltaiki, a ich koncepcja
jest rozszerzana na inne dziedziny, takie jak biopaliwa, bezemisyjne wytwarzanie energii oraz sieci
energii elektrycznej przyszłości i na inne dziedziny związane z energią. W razie potrzeby
podejmowane będą działania służące wzmocnieniu koordynacji programów krajowych.

Zwiększanie efektywności systemu energetycznego, od źródła energii do użytkownika, jest kwestią
kluczową i stanowi podstawę całego tematu dotyczącego energii. Z powodu ich znaczenia dla
przyszłych zrównoważonych systemów energetycznych źródła odnawialne i efektywność
końcowego wykorzystania energii będą główną częścią tego tematu. Szczególna uwaga zostanie
poświęcona stymulowaniu badań, rozwoju i demonstracji oraz promowaniu budowania zdolności
w tym obszarze. Z tego względu w pełni wykorzystane zostaną synergie z programem „Inteligentna
energia – program dla Europy”, częścią programu na rzecz konkurencyjności i innowacji. Zbadane
zostaną również możliwości zaproponowania w przyszłości inicjatyw na dużą skalę, łączących
finansowanie z różnych źródeł (np. wspólne inicjatywy technologiczne).

W celu wzmocnienia upowszechnienia i wykorzystywania wyników badań we wszystkich
obszarach wspierane będzie upowszechnianie wiedzy i transfer wyników, również do decydentów
politycznych.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/145

Działania

• Wodór i ogniwa paliwowe

Zintegrowana strategia badawcza i wprowadzania technologii, opracowana przez europejską
platformę technologiczną w dziedzinie wodoru i ogniw paliwowych, stanowi podstawę
strategicznego, zintegrowanego programu na rzecz zastosowań w transporcie oraz zastosowań
stacjonarnych i przenośnych mającego na celu zapewnienie solidnych podstaw technologicznych
dla stworzenia konkurencyjnego europejskiego przemysłu w zakresie dostaw wodoru i ogniw
paliwowych oraz odnośnego wyposażenia. Program obejmie: podstawowe i stosowane badania
i rozwój technologiczny; projekty demonstracyjne na właściwą skalę służące potwierdzeniu
wyników badań oraz zapewniające reakcje zwrotne dla przyszłych badań; badania przekrojowe
i społeczno-ekonomiczne, obejmujące kwestie związane z infrastrukturą, w celu wspierania
stosownych strategii przejściowych oraz zapewniania racjonalnych podstaw dla podejmowania
decyzji politycznych oraz rozwoju ram rynku.

Stosowane badania przemysłowe oraz działania demonstracyjne i przekrojowe objęte programem
mogą być realizowane w ramach wspólnej inicjatywy technologicznej. Działanie to, zarządzane
strategicznie i nastawione na osiągnięcie celu, będzie uzupełniane i ściśle koordynowane z innymi
wysiłkami badawczymi realizowanymi w ramach współpracy na ich początkowych etapach, które
mają na celu osiągnięcie znaczącego przełomu w zakresie materiałów, procesów i nowych
technologii o kluczowym znaczeniu.
 ---pagebreak--- L 400/146       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        30.12.2006

• Wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych

Badania, opracowanie i demonstracja zintegrowanych technologii na rzecz wytwarzania energii
elektrycznej z odnawialnych źródeł, dostosowane do różnych warunków w danym regionie, gdy
można stwierdzić istnienie wystarczającego potencjału gospodarczego i technicznego, w celu
zapewnienia warunków sprzyjających znacznemu zwiększeniu udziału produkcji tego typu energii
elektrycznej w UE. Badania powinny zwiększyć ogólną skuteczność przetwarzania, opłacalność,
znacznie obniżyć koszty produkcji energii elektrycznej z miejscowych, odnawialnych źródeł
energii, w tym z części odpadów ulegającej biodegradacji, poprawić niezawodność procesu
i jeszcze bardziej ograniczyć wpływ na środowisko oraz zlikwidować istniejące przeszkody. Nacisk
zostanie położony na fotowoltaikę, energię wiatrową i z biomasy, w tym kogenerację. Badania
służyć będą ponadto wykorzystaniu pełnego potencjału innych odnawialnych źródeł energii:
geotermicznej, słonecznej, oceanicznej (np. fal, pływów) i wodnej.

• Produkcja paliw odnawialnych

Badania, opracowanie i demonstracja usprawnionych systemów produkcji paliwa i technologii
przetwarzania, co ma zapewnić produkcję i trwały łańcuch dostaw stałych, ciekłych i gazowych
paliw z biomasy (w tym z części odpadów ulegającej biodegradacji). Nacisk należy położyć na
nowe rodzaje biopaliw, w szczególności dla transportu i produkcji energii, jak również nowe
sposoby produkcji, przechowywania i dystrybucji istniejących biopaliw, łącznie ze zintegrowaną
produkcją przez biorafinerie energii i innych produktów o wartości dodanej. Mając na celu
zapewnienie korzyści w zakresie emisji dwutlenku węgla związanych z bezpośrednim
dostarczaniem energii z jej źródła do użytkownika, badania skupią się na poprawie efektywności
energetycznej, przy wzmocnieniu integracji technologii oraz wykorzystaniu surowców. Obejmą one
kwestie takie jak logistyka surowców, badania przednormatywne i standaryzacja na rzecz
bezpiecznego i niezawodnego wykorzystania w zastosowaniach transportowych i stacjonarnych.
W celu wykorzystania potencjału wytwarzania wodoru przy wykorzystaniu odnawialnych źródeł
energii wspierane będą procesy oparte na biomasie, odnawialnej energii elektrycznej i energii
słonecznej.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/147

• Paliwa odnawialne wykorzystywane do ogrzewania i chłodzenia

Badania, opracowanie i demonstracja zbioru technologii oraz urządzeń, w tym technologii
składowania, w celu zwiększenia potencjału odnawialnych źródeł energii wykorzystywanych do
ogrzewania i chłodzenia aktywnego i biernego, co ma przyczynić się do zrównoważonej podaży
energii. Celem działań jest osiągnięcie znaczącego zmniejszenia kosztów, wzrost wydajności,
dalsza redukcja wpływu na środowisko i zoptymalizowanie wykorzystania technologii w różnych
warunkach danego regionu, gdy można stwierdzić istnienie wystarczającego potencjału
gospodarczego i technicznego. Badania i działalność demonstracyjna powinny objąć nowe systemy
i składniki na rzecz zastosowań przemysłowych (w tym odsalanie wody morskiej metodą
termiczną), ciepłownictwo i chłodnictwo lub indywidualne systemy grzewcze/chłodnicze, systemy
energetyczne w budownictwie i składowanie energii.

• Technologie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CO2) w celu bezemisyjnego
   wytwarzania energii

Paliwa kopalne w nieunikniony sposób będą w dalszym ciągu stanowić znaczącą część źródeł
energii w najbliższych dziesięcioleciach. Aby opcja ta była w zgodzie ze środowiskiem naturalnym,
w szczególności jeśli chodzi o zmiany klimatu, należy radykalnie zmniejszyć niekorzystny wpływ
na środowisko wywierany przez paliwa kopalne, mając na celu wysoce wydajne, opłacalne, prawie
bezemisyjne wytwarzanie energii elektrycznej lub ciepła. W celu zmniejszenia kosztów
wychwytywania i składowania CO2 do poniżej 20 EUR za tonę przy wskaźnikach wychwytywania
wynoszących powyżej 90%, istotne są badania, opracowanie i demonstracja skutecznych,
opłacalnych i niezawodnych technologii wychwytywania i składowania CO2, w szczególności
składowania podziemnego, w różnych rodzajach geologicznych zbiorników CO2, jak również
udowodnienie stabilności, bezpieczeństwa i niezawodności tego procesu.
 ---pagebreak--- L 400/148      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

• Technologie korzystne dla środowiska pod względem emisji dwutlenku węgla

Elektrownie węglowe są w dalszym ciągu głównym producentem energii elektrycznej na świecie,
jednak mają znaczne możliwości zwiększenia wydajności i redukcji emisji, w szczególności
w zakresie CO2. W celu utrzymania konkurencyjności i przyczynienia się do ochrony zasobów
i zarządzania emisjami CO2 wspierane będą, zarówno w przypadku istniejących, jak i przyszłych
elektrowni, badania, opracowanie i demonstracje technologii korzystne pod względem emisji
dwutlenku węgla i inne technologie przetwarzania węglowodorów stałych. Wspierane również będą
technologie konwersji energetycznej, w tym procesy chemiczne, produkujące wtórne nośniki
energii (w tym wodór) oraz płynne i gazowe paliwa. Zwiększy to znacznie wydajność
i niezawodność elektrowni, zminimalizuje emisje zanieczyszczeń oraz zredukuje koszty ogólne,
w różnych warunkach działania. Z myślą o przyszłym wytwarzaniu mocy bez emisji dwutlenku
węgla działania takie będą związane z technologiami wychwytywania i składowania CO2 oraz
współspalania biomasy i będą do nich przygotowywać.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/149

• Inteligentne sieci energetyczne

Aby ułatwić przejście do bardziej zrównoważonego systemu energetycznego, potrzebne są szeroko
zakrojone wysiłki w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego w celu podniesienia wydajności,
elastyczności, bezpieczeństwa, niezawodności i jakości europejskich systemów i sieci
elektroenergetycznych i gazowych, w szczególności w kontekście bardziej zintegrowanego
europejskiego rynku energii. W przypadku sieci elektroenergetycznych cele, jakimi są
przekształcenie obecnych sieci w prężnie działające, interaktywne (odbiorcy/operatorzy) sieci
usług, z kontrolą przepływu w czasie rzeczywistym, oraz usunięcie przeszkód na drodze do
szerokiego stosowania i skutecznej integracji odnawialnych źródeł energii i rozproszonej produkcji
(np. ogniwa paliwowe, mikroturbiny, silniki tłokowe), będą wymagać także badań, opracowania
i demonstracji kluczowych technologii wspomagających (np. innowacyjne rozwiązania
w dziedzinie ICT, technologie składowania odnawialnych źródeł energii, elektrotechnika
i urządzenia nadprzewodnikowe), w tym rozwój nowych narzędzi kontroli i sprawdzania
niezawodności układów elektrycznych. W przypadku sieci gazowych celem jest zaprezentowanie
bardziej inteligentnych i wydajnych procesów i systemów transportu i dystrybucji gazu, łącznie ze
skuteczną integracją odnawialnych źródeł energii i zastosowaniem biogazu w istniejących sieciach.
 ---pagebreak--- L 400/150       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

• Efektywność energetyczna i energooszczędność

Znaczny potencjał w zakresie ograniczenia końcowego oraz podstawowego zużycia energii
i poprawy efektywności energetycznej1 powinien zostać wykorzystany przez badania,
optymalizację, zatwierdzenie i demonstrację nowych koncepcji oraz optymalizację sprawdzonych
i nowych koncepcji i technologii dla budynków, usług i przemysłu. Obejmuje to połączenie
zrównoważonych strategii i technologii na rzecz zwiększonej efektywności energetycznej,
wykorzystanie odnawialnych źródeł energii i kogenerację i poligenerację oraz integrację środków
i urządzeń służących do zarządzania zapotrzebowaniem energetycznym na szeroką skalę
w miastach i gminach, oraz demonstrację budynków o minimalnym wpływie na klimat
(ekobudownictwo). Takie działania na szeroką skalę mogą być wspierane przez innowacyjne
badania B+R, których przedmiotem są szczególne składniki lub technologie, np. w zakresie
poligeneracji lub ekobudownictwa (w tym oświetlenie). Najważniejszym celem jest optymalizacja
lokalnych systemów energetycznych, znalezienie równowagi pomiędzy znaczną redukcją potrzeb
energetycznych a najbardziej opłacalnym i zrównoważonym rozwiązaniem w zakresie dostaw,
łącznie z wykorzystaniem nowych paliw w wyspecjalizowanych grupach pojazdów2.

• Wiedza na rzecz polityki energetycznej

Opracowanie narzędzi, metod i modeli służących ocenie głównych kwestii gospodarczych
i społecznych związanych z technologiami energetycznymi. Działania obejmą stworzenie baz
danych i scenariuszy dla rozszerzonej UE oraz ocenę oddziaływania polityki w dziedzinie energii
i pokrewnych obszarów polityki na bezpieczeństwo dostaw, środowisko, społeczeństwo
i konkurencyjność przemysłu energetycznego oraz kwestie akceptacji przez konsumentów.
Szczególnie istotny jest wpływ postępu technologicznego na politykę wspólnotową. Działania będą
obejmować naukowe wsparcie na rzecz rozwoju polityk.

1
       Jak uznano w dokumencie „Zielona księga w sprawie racjonalizacji zużycia energii, czyli
       jak uzyskać więcej mniejszym nakładem środków”, COM(2005) 265 z 22 czerwca 2005 r.
2
       W oparciu o doświadczenia płynące z inicjatyw CONCERTO i CIVITAS wspieranych
       w szóstym programie ramowym.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/151

Współpraca międzynarodowa

Biorąc pod uwagę światowy wymiar wyzwań, zagrożeń i możliwości, znaczenie współpracy
międzynarodowej jako elementu badań nad energią stale rośnie. Szczegółowe działania będą
wspierać wielostronne inicjatywy współpracy ważne ze strategicznego punktu widzenia, takie jak
międzynarodowe partnerstwo w zakresie gospodarki wodorowej (International Partnership for the
Hydrogen Economy, IPHE), forum przywódcze na rzecz sekwestracji węgla (Carbon Sequestration
Leadership Forum, CSLF) oraz johannesburska koalicja na rzecz odnawialnych źródeł energii
(Johannesburg Renewable Energy Coalition, JREC). Jednocześnie wspierane będą inne szczególne
działania, zajmujące się kwestiami takimi jak wpływ polityki w dziedzinie energii na środowisko,
współzależność dostaw energii, transfer technologii i wzmacnianie zdolności oraz angażujące
gospodarki wchodzące o znacznych potrzebach energetycznych.

Międzynarodowa współpraca naukowa w dziedzinie energii będzie wspierała również cel
inicjatywy energetycznej UE (EUEI) na rzecz trwałego rozwoju oraz zwalczania ubóstwa
zapoczątkowanej na światowym szczycie w sprawie zrównoważonego rozwoju (WSSD), jakim jest
przyczynianie się do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju (MDG) przez zapewnienie biednym
niezawodnego dostępu do zrównoważonej energii, leżącego w zasięgu ich możliwości finansowych.

Reagowanie na nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne

Badania nad nowymi potrzebami pomogą w określeniu i zbadaniu nowych możliwości naukowych
i technologicznych w zakresie dostaw, konwersji, wykorzystania i zrównoważonego charakteru
energii, często w połączeniu z innymi dziedzinami i dyscyplinami takimi jak biotechnologia oraz
nowe materiały i procesy produkcyjne. Nieprzewidziane potrzeby polityczne wymagające szybkiej
reakcji obejmują na przykład opracowanie międzynarodowych działań w zakresie zmian klimatu
oraz reagowanie na poważne przerwy i brak stabilności w dostawie energii i jej cenach.
 ---pagebreak--- L 400/152         PL             Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

6.          Środowisko (w tym zmiany klimatu)

Cel

Zrównoważone zarządzanie środowiskiem i jego zasobami przez pogłębianie wiedzy na temat
interakcji pomiędzy klimatem, biosferą, ekosystemami i działalnością człowieka, jak również
opracowanie nowych technologii, narzędzi i usług w celu zajęcia się ogólnoświatowymi kwestiami
środowiska w sposób zintegrowany. Nacisk zostanie położony na prognozy dotyczące zmian
klimatu oraz zmian systemu ekologicznego, lądowego i morskiego, narzędzia i technologie służące
monitorowaniu, zapobieganiu, łagodzeniu i dostosowywaniu do niekorzystnych wpływów
i zagrożeń dla środowiska, łącznie z ryzykiem dla zdrowia, jak również ochronę zrównoważonego
charakteru środowiska naturalnego oraz stworzonego przez człowieka.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/153

Podejście

Ochrona środowiska jest istotna dla zapewnienia jakości życia obecnych i przyszłych pokoleń, jak
również wzrostu gospodarczego. Ponieważ zasoby naturalne Ziemi i środowisko stworzone przez
człowieka narażone są na obciążenia spowodowane wzrostem populacji świata, urbanizacją,
budownictwem, stałą ekspansją sektorów rolnictwa, akwakultury i rybołówstwa, transportu
i energii, użytkowaniem gruntów, jak również zmiennością klimatu oraz globalnym, regionalnym
i lokalnym ociepleniem, Europa stoi przed wyzwaniem zapewnienia stałego i zrównoważonego
wzrostu przy jednoczesnej redukcji negatywnych wpływów na środowisko. Współpracę obejmującą
całą UE uzasadnia fakt, że jej państwa, regiony i miasta stoją w obliczu tych samych problemów
dotyczących środowiska oraz istnieje potrzeba zgromadzenia masy krytycznej, zważywszy na
rozmiar, zakres i wysoki poziom złożoności badań nad środowiskiem. Współpraca taka również
ułatwia wspólne planowanie, wykorzystywanie połączonych i interoperacyjnych baz danych oraz
stworzenie wspólnych wskaźników, metodyki oceny oraz spójnych systemów obserwowania
i przewidywania działających na szeroką skalę. Międzynarodowa współpraca jest ponadto
potrzebna do uzupełnienia wiedzy i propagowania lepszego zarządzania na poziomie światowym.
 ---pagebreak--- L 400/154       PL                 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

Badania w ramach tego tematu1 przyczynią się do realizacji międzynarodowych zobowiązań UE
i państw członkowskich, takich jak Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian
klimatu, Protokół z Kioto i Protokół montrealski, inicjatywy wynikające z Protokołu z Kioto,
Konwencja Narodów Zjednoczonych o różnorodności biologicznej, Konwencja Narodów
Zjednoczonych w sprawie zwalczania pustynnienia, Konwencja sztokholmska w sprawie trwałych
zanieczyszczeń organicznych oraz światowy szczyt na temat trwałego rozwoju 2002, łącznie
z inicjatywą wodną UE (jak również propagowanie zrównoważonej produkcji i konsumpcji).
Pomogą one również w pracach międzyrządowego zespołu ds. zmian klimatu, grupy ds. obserwacji
Ziemi (GEO) oraz uwzględnią milenijną ocenę ekosystemu. Ponadto badania te wspierać będą
potrzeby badawcze wynikające z obecnego i nowego prawodawstwa i polityki Wspólnoty (np.
Natura 2000, Reach), procesu realizacji szóstego programu działania na rzecz środowiska oraz
związanych z nim tematycznych strategii (np. strategii dotyczących morza i gleby) i innych nowych
strategii (np. strategia w zakresie rtęci), programów działania na rzecz technologii dla środowiska
oraz środowiska i zdrowia.

Propagowanie innowacyjnych technologii dla środowiska przyczyni się do osiągnięcia
zrównoważonego wykorzystania zasobów, łagodzenia i łatwiejszego przystosowania się do zmian
klimatu oraz ochrony ekosystemów i środowiska stworzonego przez człowieka. Badania przyczynią
się również do postępów technologicznych, które poprawią pozycję rynkową europejskich
przedsiębiorstw, w szczególności MŚP, w dziedzinach takich jak technologie dla środowiska.
Europejskie platformy technologiczne, takie jak dotyczące zaopatrzenia w wodę i kwestii
sanitarnych, zrównoważonej chemii, budownictwa i leśnictwa, potwierdzają potrzebę działań na
poziomie UE; realizacja stosownych części ich programów badawczych będzie wspierana przez
działania przedstawione poniżej.

1
       Badania uzupełniające w zakresie produkcji i wykorzystywania zasobów biologicznych
       należą do tematu „Żywność, rolnictwo i biotechnologia”.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       PL             Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/155

Koordynacja programów krajowych zostanie usprawniona przez rozszerzenie i pogłębienie
w badaniach środowiska zakresu istniejących ERA-NET1.

Szczególna uwaga zostanie poświęcona poprawie upowszechniania wyników badań Wspólnoty,
także przez wykorzystanie synergii z uzupełniającymi mechanizmami finansowania na poziomie
Wspólnoty i państw członkowskich, oraz pobudzenie ich wykorzystania przez właściwych
użytkowników końcowych, w szczególności decydentów politycznych.

W razie potrzeby w ramach poniższych działań zostaną rozwinięte zintegrowane koncepcje,
narzędzia i strategie zarządzania. Zostanie zapewniona koordynacja z kwestiami obejmującymi
różne dziedziny2. W razie potrzeby działania uwzględnią społeczno-ekonomiczne aspekty polityki
i technologii.

1
       Mogłoby to obejmować wspólne wdrażanie programów badań Morza Bałtyckiego i nowych
       projektów ERA-NET.
2
       W przypadku technologii dotyczących środowiska szczególne znaczenie ma koordynacja
       z CIP.
 ---pagebreak--- L 400/156          PL             Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

Działania

• Zmiany klimatu, zanieczyszczenie środowiska i zagrożenia

 –          Niekorzystne oddziaływanie na środowisko i klimat

Zintegrowane badania klimatyczne i funkcjonowania ekosystemu ziemskiego i morskiego, w tym
regionów polarnych, są niezbędne do zaobserwowania i przeanalizowania, w jaki sposób systemy
zmieniały się w przeszłości i przewidzenia ich przyszłej ewolucji, co obejmuje obserwacje, badania
eksperymentalne i zaawansowane modelowanie oraz uwzględnia nacisk antropogeniczny. Badania
te umożliwią opracowanie skutecznych środków adaptacyjnych i łagodzących zmiany klimatu oraz
ich wpływ. Opracowane i potwierdzone zostaną zaawansowane modele zmian klimatu od skali
światowej aż po skalę lokalną. Modele takie będą stosowane do oceny zmian i szacowania
potencjalnych wpływów i krytycznych progów (np. kwasowości oceanów). Zbadane zostaną
zmiany w składzie atmosfery i obiegu wody oraz opracowane podejścia dotyczące zagrożeń przy
uwzględnieniu zmian zachodzących w występowaniu susz, huraganów i powodzi. Podjęte zostaną
kwantyfikacja i badania budżetu dotyczącego związków węgla i gazów cieplarnianych (w tym
aerozoli). Zbadane zostaną również niekorzystne oddziaływania na jakość środowiska i klimat
wynikające z naturalnego i antropogenicznego zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby, jak
również wzajemne oddziaływania pomiędzy atmosferą, stratosferyczną warstwą ozonową,
powierzchnią ziemi, pokrywą lodową i oceanami. Uwaga zostanie poświęcona mechanizmom
zwrotnym i gwałtownie następującym zmianom (np. cyrkulacji oceanicznej) oraz wpływom na
różnorodność biologiczną i ekosystemy, w tym konsekwencje podnoszenia się poziomu wód
morskich na obszarach przybrzeżnych oraz skutki dla szczególnie wrażliwych obszarów, takich jak
regiony górskie.
 ---pagebreak--- 30.12.2006        PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                  L 400/157

 –           Środowisko i zdrowie

W celu wspierania planu działania na rzecz środowiska i zdrowia oraz w celu uwzględnienia
kwestii zdrowia publicznego i charakterystyki chorób związanych z nowymi zagrożeniami dla
środowiska i klimatu należy prowadzić multidyscyplinarne badania nad wzajemnym
oddziaływaniem czynników ryzyka dla środowiska naturalnego i zdrowia ludzkiego. Badania
skoncentrują się na wpływie zmian na skalę światową (zmiany klimatu, użytkowanie gruntu,
globalizacja) wielokrotnych wystawieniach na działanie czynników zewnętrznych na różne
sposoby, identyfikacji źródeł zanieczyszczeń, nowych lub pojawiających się czynnikach
stresogennych i nosicielach (np. środowisko domowe i zewnętrzne, kwestie związane ze
środowiskiem miejskim, zanieczyszczenie powietrza, pola elektromagnetyczne, hałas i narażenie na
kontakt z substancjami toksycznymi, w tym opracowanie zintegrowanej oceny ryzyka i metod tej
oceny w przypadku substancji niebezpiecznych) i ich potencjalnym wpływie na zdrowie. Badania
będą miały także na celu połączenie działań badawczych w zakresie biomonitorowania z aspektami
naukowymi, metodologiami i narzędziami, tak aby opracować skoordynowane i spójne podejście.
Obejmą europejskie badania kohortowe, przy uwzględnieniu grup społecznych narażonych na
największe ryzyko oraz metody i narzędzia służące lepszemu określaniu ryzyka, ocenie
i porównaniu zagrożeń i wpływów na zdrowie. W ramach badań opracowane zostaną biomarkery
i narzędzia modelujące, przy uwzględnieniu narażenia na kilka czynników jednocześnie, różnic
w podatności na narażenia i niepewności. Badania dostarczą również zaawansowane metody
i narzędzia wspierające podejmowanie decyzji (wskaźniki, bazy danych, analizy kosztów i korzyści
oraz analizy wielokryteriowe, ocena oddziaływania na zdrowie, analiza obciążenia chorobą oraz
analiza dotycząca trwałego rozwoju) w zakresie analizy ryzyka, walidacji i powiązań między
modelami i systemami, oraz kontroli i komunikacji wspierających kształtowanie, ocenę
i monitorowanie polityki.
 ---pagebreak--- L 400/158         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

 –          Zagrożenia naturalne

Radzenie sobie z katastrofami naturalnymi wymaga podejścia uwzględniającego wiele czynników
ryzyka oraz łączącego specyficzne potrzeby wynikające z ryzyka z wszechstronnym planowaniem.
Aby ocenić zagrożenia, podatność na nie oraz ryzyko, potrzebna jest udoskonalona wiedza i metody
oraz zintegrowane ramy. Należy ponadto opracować strategie w zakresie mapowania, zapobiegania
wykrywania i łagodzenia skutków przy uwzględnieniu czynników ekonomicznych i społecznych.
Zbadane zostaną katastrofy związane z klimatem (takie jak huragany, susze, pożary lasów,
osuwiska, lawiny i powodzie oraz inne katastrofy) i zagrożenia geologiczne (takie jak trzęsienia
ziemi, wybuchy wulkanów i tsunami), a także ich oddziaływanie. Badania te pozwolą na lepsze
zrozumienie procesów leżących u podstawy katastrof oraz na poprawę metod wykrywania,
przewidywania i prognozowania zgodnie z podejściami: deterministycznym i probabilistycznym.
Będą stanowiły podstawę rozwoju systemów wczesnego ostrzegania i informowania, oraz
szybkiego reagowania, mających na celu również zmniejszenie stopnia narażenia osad ludzkich na
katastrofy. Społeczne skutki głównych zagrożeń naturalnych zostaną określone ilościowo; zbadany
zostanie również ich wpływ na ekosystemy.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/159

•       Zrównoważone gospodarowanie zasobami

    –        Ochrona i zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi i wytworzonymi przez
             człowieka oraz różnorodnością biologiczną

Działania badawcze ukierunkowane będą na udoskonalenie podstaw wiedzy i opracowanie
nowoczesnych modeli i narzędzi potrzebnych do zrównoważonego gospodarowania zasobami
i stworzenia wzorców zrównoważonej konsumpcji. Umożliwi to przewidywanie zachowania się
ekosystemów, jak również ich odtworzenie oraz łagodzenie skutków zniszczenia i utraty istotnych
strukturalnych i funkcjonalnych elementów (dla różnorodności biologicznej, wody, gleby i zasobów
morskich). Badania nad modelowaniem ekosystemu uwzględnią praktyki w zakresie ochrony
i konserwacji. Propagowane będą innowacyjne podejścia w celu rozwoju działalności gospodarczej
wywodzącej się z usług związanych z ekosystemem. Rozwinięte zostaną zintegrowane podejścia
mające na celu zapobieganie pustynnieniu i zwalczanie go, zapobieganie degradacji gleby i erozji
oraz ich zwalczanie (w tym racjonalne wykorzystanie wody), a także zatrzymanie zanikania
różnorodności biologicznej oraz łagodzenie negatywnych konsekwencji działań człowieka. Badania
będą również dotyczyły zrównoważonego wykorzystywania lasów, krajobrazu i środowiska
miejskiego oraz gospodarowania nimi, w tym strefami poprzemysłowymi, koncentrując się
w szczególności na planowaniu i zrównoważonym zarządzaniu odpadami. Badania będą korzystać
z opracowania otwartych, rozproszonych, interoperacyjnych systemów informacyjnych i systemów
zarządzania danymi, jak również przyczyniać się do ich rozwoju, przy czym będą wspierać oceny,
prognozowanie i usługi związane z zasobami naturalnymi i ich wykorzystaniem.
 ---pagebreak--- L 400/160        PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       30.12.2006

 –          Gospodarowanie środowiskami morskim:

Szczególne badania potrzebne są do lepszego zrozumienia wpływu działalności człowieka na
oceany i morza oraz na zasoby środowiska morskiego, łącznie z zanieczyszczeniem i eutrofizacją
mórz zamkniętych i obszarów przybrzeżnych. Działania badawcze w zakresie środowiska wodnego,
oraz ekosystemów przybrzeżnych, regionalnych i głębinowych oraz dna morza będą prowadzone
w celu obserwacji, monitorowania i przewidywania zachowania tego środowiska oraz lepszego
zrozumienia kwestii morskich i zrównoważonego wykorzystania zasobów oceanicznych. Dokonana
zostanie ocena oddziaływania ludzkiej działalności na ocean przez zintegrowane podejścia
uwzględniające różnorodność biologiczną mórz, procesów i usług związanych z ekosystemem,
cyrkulacji oceanicznej i geologii dna morza. Rozwijane będą koncepcje i narzędzia wspierania
strategii zrównoważonego wykorzystania oceanów i ich zasobów. Obejmie to metody, systemy
informacyjne i bazy danych oraz narzędzia oceny polityk i instrumentów.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/161

• Technologie środowiskowe

 –           Technologie środowiskowe mające na celu obserwację, symulację, zapobieganie
             zagrożeniom, łagodzenie skutków katastrof, dostosowanie, naprawę i odtworzenie
             środowiska naturalnego i stworzonego przez człowieka

W celu zmniejszenia wpływu działalności człowieka na środowisko, jego ochrony
i skuteczniejszego gospodarowania zasobami, jak również opracowania nowych produktów,
procesów i usług przynoszących środowisku więcej korzyści niż alternatywne odpowiedniki należy
opracować nowe lub ulepszone technologie środowiskowe. Badania będą ukierunkowane
w szczególności na: technologie zapobiegające lub redukujące zagrożenia dla środowiska,
łagodzące niebezpieczeństwa i katastrofy, łagodzące zmiany klimatyczne i zanikanie różnorodności
biologicznej; technologie wspierające zrównoważoną produkcję i konsumpcję; technologie na rzecz
gospodarowania zasobami naturalnymi lub skuteczniejszego zwalczania zanieczyszczenia,
w odniesieniu do wody, gleby, powietrza, morza i innych zasobów naturalnych, w tym środowiska
miejskiego, i odpadów (w tym recyklingu odpadów). Koordynacja pomiędzy dziedzinami będzie
zapewniana w ramach innych, powiązanych tematów.

 –           Ochrona, konserwacja i rozwój dziedzictwa kulturowego, w tym siedlisk ludzkich

Technologie korzystnego dla środowiska i zrównoważonego zarządzania środowiskiem człowieka,
w tym obszary zabudowane, miejskie, krajobraz, oraz ochrona, zachowanie i przywrócenie
dziedzictwa kulturowego, zagrożonego zanieczyszczeniem środowiska, w tym ocena oddziaływania
na środowisko, modele i narzędzia oceny ryzyka, zaawansowane i nieniszczące techniki
diagnozowania strat, nowe produkty i metodologie strategii przywracania, łagodzenia
i dostosowywania do zrównoważonego zarządzania zarówno ruchomymi, jak i nieruchomymi
składnikami dziedzictwa.
 ---pagebreak--- L 400/162         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   30.12.2006

    –       Ocena, weryfikacja i testowanie technologii

Badania skupią się na ocenie ryzyka i skuteczności technologii, łącznie z procesami, produktami
i usługami, oraz dalszym rozwoju pokrewnych metod, takich jak analiza cyklu życia. Ponadto
badania skoncentrują się na: długoterminowych możliwościach, potencjale rynkowym i aspektach
społeczno-gospodarczych technologii dla środowiska; technologii sektorowej dla leśnictwa,
platformie dotyczącej wody i systemów sanitarnych, platformie w zakresie zrównoważonej chemii;
ocenie ryzyka chemicznego, koncentrującej się na inteligentnych strategiach badawczych
i metodach zminimalizowania liczby doświadczeń przeprowadzanych na zwierzętach, technikach
kwantyfikacji ryzyka; oraz badaniach wspierających opracowanie europejskiego systemu
weryfikacji i testowania technologii środowiskowych, w uzupełnieniu do instrumentów oceny przez
osoby trzecie.

• Narzędzia obserwacji i oceny Ziemi na rzecz zrównoważonego rozwoju

    –       Systemy obserwacji Ziemi i oceanów oraz metody monitorowania środowiska
            i zrównoważonego rozwoju

Działania badawcze będą poświęcone opracowaniu i zintegrowaniu globalnej sieci systemów
obserwacji Ziemi (GEOSS) – wobec której globalny monitoring środowiska i bezpieczeństwa
(GMES) ma znaczenie uzupełniające – na rzecz kwestii związanych ze środowiskiem
i zrównoważonym rozwojem w ramach inicjatywy GEO1. Przedmiotem badań będzie
interoperacyjność systemów obserwacyjnych, zarządzanie informacjami i wspólne korzystanie
z danych oraz optymalizacja informacji w celu zrozumienia, modelowania i przewidywania zjawisk
występujących w środowisku i związanych z działalnością człowieka. Działania te skupią się na
zagrożeniach naturalnych, zmianach klimatu, pogodzie, ekosystemach, zasobach naturalnych,
wodzie, użytkowaniu gruntów, środowisku i zdrowiu oraz różnorodności biologicznej (łącznie
z aspektami oceny ryzyka, metod przewidywania i narzędziami służącymi ocenie) w celu
osiągnięcia postępów w obszarach, w których system GEOSS może przynieść korzyści społeczne
i w celu przyczynienia się do globalnego monitoringu środowiska i bezpieczeństwa (GMES).

1
        Łącznie ze wsparciem finansowym sekretariatu GEO.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   L 400/163

 –           Metody prognozowania oraz narzędzia oceny w zakresie zrównoważonego rozwoju przy
             uwzględnieniu różnych skal obserwacji

Należy stworzyć narzędzia do ilościowej oceny wkładu polityki w dziedzinie środowiska i badań
w konkurencyjność i zrównoważony rozwój, łącznie z oceną podejść rynkowych i regulacyjnych,
jak również wpływów obecnych tendencji na modele produkcyjne i konsumpcyjne. Narzędzia takie
obejmą modele uwzględniające powiązania pomiędzy gospodarką, środowiskiem i społeczeństwem
oraz wynikające z nich korzystne i skuteczne strategie adaptacyjne i zapobiegawcze. Częścią tych
interdyscyplinarnych badań będzie ogólna ocena zmian środowiska w skali świata, w tym interakcje
między ekosystemami i systemami społeczno-ekonomicznymi. W ramach badań próbować się
będzie także udoskonalić istniejące i opracować nowe wskaźniki w celu oceny priorytetów polityki
w dziedzinie zrównoważonego rozwoju oraz analizy powiązań między tymi wskaźnikami przy
uwzględnieniu istniejących wskaźników w zakresie zrównoważonego rozwoju UE. Badania obejmą
analizę technologii, bodźców społeczno-ekonomicznych, efektów zewnętrznych i sposobu
sprawowania rządów, ocenę oddziaływania na zrównoważony rozwój, jak również badania
wybiegające w przyszłość. Obszary zastosowania obejmują użytkowanie gruntów i kwestie
morskie, rozwój obszarów miejskich, politykę morską, różnorodność biologiczną, oraz konflikty
natury gospodarczej, politycznej i społecznej związane ze zmianami klimatu.
 ---pagebreak--- L 400/164       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   30.12.2006

Współpraca międzynarodowa

Problemy środowiska naturalnego mają niezmiennie transgraniczny, regionalny lub światowy
wymiar, a zatem współpraca międzynarodowa będzie ważnym aspektem niniejszego tematu.
Wyszczególnione obszary odnoszą się do zobowiązań międzynarodowych UE, takich jak
konwencje o zmianach klimatu, o różnorodności biologicznej, o pustynnieniu, o gospodarowaniu
zasobami wodnymi i o chemikaliach oraz o odpadach, jak również decyzje podjęte na szczycie
w Johannesburgu dotyczące zrównoważonego rozwoju, jak również inne konwencje o zasięgu
regionalnym. Zwracać się będzie także uwagę na odpowiednie działania badawcze wynikające ze
strategii i planów działania UE na rzecz środowiska1.

Partnerstwa naukowe i technologiczne zawarte z krajami rozwijającymi się i z gospodarkami
wschodzącymi przyczynią się do osiągania milenijnych celów rozwoju w wielu dziedzinach
(np. zapobieganie zmianom klimatu i katastrofom naturalnym oraz łagodzenie ich skutków,
odwrócenie tendencji utraty zasobów środowiska, poprawa gospodarowania zasobami wodnymi,
zaopatrzenia w wodę i kwestii sanitarnych, zapobieganie pustynnieniu i walka z nim,
zrównoważona produkcja i konsumpcja oraz stawienie czoła wyzwaniom urbanizacji), w których
MŚP mogłyby również odgrywać zasadniczą rolę. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na związek
pomiędzy ogólnoświatowymi kwestiami środowiska a regionalnymi i lokalnymi problemami
rozwojowymi związanymi z zasobami naturalnymi, różnorodnością biologiczną, ekosystemami,
użytkowaniem gruntów, naturalnymi zagrożeniami i zagrożeniami spowodowanymi działalnością
człowieka, zmianami klimatu, technologiami dla środowiska, środowiskiem i zdrowiem, jak
również na narzędzia służące analizie polityki. Współpraca z krajami uprzemysłowionymi poprawi
dostęp do światowych badań najwyższej jakości; naukowcy z krajów rozwijających się powinni być
aktywnie angażowani, w szczególności w kwestię aspektów lepszego naukowego rozumienia
zrównoważonego rozwoju.

1
       Przykładami są zalecenia z Killarney w sprawie priorytetów badawczych w zakresie
       różnorodności biologicznej do roku 2010 (konferencja w Malahide w 2004 r.), plan
       działania UE dotyczący zmian klimatu w kontekście współpracy na rzecz rozwoju (2004),
       działania priorytetowe określone przez Komitet ds. Nauki i Technologii UNCCD, strategie:
       UE i światowa dotyczące produktów chemicznych i bezpiecznego zarządzania pestycydami,
       itd.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                         L 400/165

Ustanowienie systemu GEOSS mającego na celu obserwację Ziemi będzie sprzyjać
międzynarodowej współpracy na rzecz zrozumienia systemów ziemskich i kwestii dotyczących
zrównoważonego rozwoju oraz skoordynowanego gromadzenia danych do celów naukowych
i polityki, przy zaangażowaniu partnerów publicznych i prywatnych.

Reagowanie na nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne

Badania nad nowymi potrzebami w ramach niniejszego tematu obejmą zagadnienia takie jak
wzajemne oddziaływanie ludzi, ekosystemów i biosfery lub nowe zagrożenia związane z klęskami
żywiołowymi oraz katastrofami wywołanymi działalnością człowieka lub technologią.

Wspieranie reagowania na nieprzewidziane potrzeby polityki w dziedzinie środowiska naturalnego
mogłoby na przykład odnosić się do oceny oddziaływania na zrównoważony rozwój nowych
obszarów polityki, np. w zakresie środowiska, polityki morskiej, standaryzacji i przepisów.

7.       Transport (w tym aeronautyka)

Cel

Budowa zintegrowanego, bezpieczniejszego, bardziej ekologicznego i „inteligentniejszego”
ogólnoeuropejskiego systemu transportowego, na korzyść wszystkich obywateli, społeczeństwa
oraz polityki w zakresie klimatu, na podstawie postępów technologicznych i operacyjnych oraz
europejskiej polityki transportowej, przy poszanowaniu środowiska i zasobów naturalnych;
zapewnienie i dalszy rozwój konkurencyjności przedsiębiorstw europejskich na rynku światowym.
 ---pagebreak--- L 400/166       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

Podejście

Europejski system transportowy jest zasadniczym elementem przyczyniającym się do dobrobytu
gospodarczego i społecznego w Europie. Odgrywa kluczową rolę w transportowaniu ludzi
i towarów na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym, europejskim i międzynarodowym.
Niniejszy temat skoncentruje się na obecnych wyzwaniach określonych w białej księdze na temat
transportu1 przez zwiększenie wkładu systemów transportowych do konkurencyjności
społeczeństwa i przemysłu w rozszerzonej UE, przy jednoczesnym zminimalizowaniu negatywnych
wpływów i skutków transportu w zakresie środowiska naturalnego, zużycia energii, bezpieczeństwa
i zdrowia publicznego.

Przyjęte zostanie nowe, zintegrowane podejście, które łączy wszystkie rodzaje transportu, odnosi
się do społeczno-ekonomicznego i technologicznego wymiaru badań i postępów wiedzy oraz
obejmuje zarówno kwestię innowacji, jak i ramy polityczne.

Różnorodne platformy technologiczne ustanowione w tym obszarze (ACARE w dziedzinie
aeronautyki i transportu lotniczego, ERRAC w dziedzinie transportu kolejowego, ERTRAC
w dziedzinie transportu drogowego, WATERBORNE w dziedzinie transportu wodnego oraz
platforma w dziedzinie wodoru i ogniw paliwowych) opracowały długookresowe koncepcje oraz
strategiczne programy badań (Strategic Research Agendas, SRA), które są użytecznym wkładem
w określenie niniejszego tematu i odpowiedzią na potrzeby decydentów politycznych i oczekiwania
społeczne. Wybrane aspekty strategicznych programów badań mogą uzasadniać ustanawianie
wspólnych inicjatyw technologicznych. Działania w ramach systemu ERA-NET oferują możliwości
ułatwiające dalszą ponadnarodową koordynację w zakresie określonych kwestii dotyczących
sektora transportu, będą więc w razie potrzeby podejmowane.

1
       „Europejska polityka transportowa do 2010 r.: czas na decyzje” COM (2001) 370.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/167

Działania szczególnie istotne dla MŚP obejmują wysiłki mające na celu zapewnienie
w różnorodnych sektorach solidnych łańcuchów dostaw opartych na technologii; umożliwienie
MŚP dostępu do inicjatyw badawczych; zwiększenie roli i ułatwienie zakładania MŚP w sektorze
high-tech, w szczególności w zakresie zaawansowanych technologii transportowych oraz
działalności związanej z usługami typowymi dla transportu, jak również rozwój systemów
i zastosowań w dziedzinie nawigacji satelitarnej.

Przedmiotem badań będą istniejące potrzeby polityczne oraz opracowanie, ocena i wdrażanie
nowych obszarów polityki (np. polityka morska i wdrożenie jednolitej przestrzeni powietrznej),
zarówno w obrębie poszczególnych kierunków działań, jak i w sposób przekrojowy. Prace obejmą
badania, modele i narzędzia zajmujące się strategicznym monitorowaniem i prognozowaniem oraz
zintegrują wiedzę związaną z głównymi kwestiami gospodarczymi, społecznymi oraz dotyczącymi
bezpieczeństwa, ochrony oraz środowiska w odniesieniu do transportu. Działania wspierające
przekrojowe tematy skoncentrują się na szczególnych kwestiach związanych z transportem, na
przykład aspektach bezpieczeństwa jako nieodłącznym wymogu, który musi spełniać system
transportowy, na wykorzystaniu alternatywnych źródeł energii w zastosowaniach transportowych
oraz na monitorowaniu wpływu transportu na środowisko naturalne i zmiany klimatu oraz na
środkach poprawiających gospodarczą integrację. Badania na rzecz środowiska powinny objąć
sposoby zmniejszenia negatywnego wpływu transportu i zoptymalizowania ruchu oraz powinny
dotyczyć zwiększenia efektywności transportu.

Wsparcie zostanie udzielone również działaniom na rzecz upowszechniania i wykorzystywania
wyników badań oraz ocenom wpływu przy szczególnym uwzględnieniu określonych potrzeb
użytkownika, w tym potrzeb osób w niekorzystnej sytuacji, i wymogów polityki w sektorze
transportu.
 ---pagebreak--- L 400/168         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

Działania

• Aeronautyka i transport lotniczy

Działania będą korzystne dla najważniejszych obszarów polityki Wspólnoty, jak również
przyczynią się do realizacji strategicznego programu badań ACARE. Cele ilościowe odpowiadają
horyzontowi czasowemu określonemu w programie – 2020. Zakres badań obejmuje wszystkie
aspekty systemu transportu lotniczego obejmujące statki powietrzne, lotnictwo pasażerskie
i terminale lotnicze.

 –          Ekologiczny transport lotniczy: Opracowanie technologii służących redukcji wpływu
            lotnictwa na środowisko naturalne, mając na celu zmniejszenie o połowę emisji
            dwutlenku węgla (CO2), redukcję o 80% określonych emisji tlenków azotu (NOx) oraz
            zmniejszenie o połowę poziomu odczuwalnego hałasu. Badania skupią się na
            doskonaleniu ekologicznych technologii silnikowych, łącznie z technologią
            alternatywnych paliw oraz ulepszoną sprawnością samolotów i śmigłowców (w tym
            śmigłowców i wiropłatów), nowych inteligentnych strukturach o niskiej wadze oraz
            ulepszonej aerodynamice. Uwzględnione zostaną także kwestie takie jak usprawnienie
            operacji statków powietrznych w porcie lotniczym, zarówno tych znajdujących się w
            powietrzu, jak i na ziemi, zarządzanie ruchem lotniczym oraz produkcja, obsługa i
            procesy recyklingu.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    L 400/169

    –        Podnoszenie efektywności czasowej: Podjęcie zasadniczych zmian w celu osiągnięcia
             planowanego trzykrotnego wzrostu ruchu lotniczego przez poprawę punktualności bez
             względu na warunki pogodowe oraz znaczną redukcję czasu przeznaczonego na
             procedury związane z odprawą pasażerów na lotniskach, przy zachowaniu poziomu
             bezpieczeństwa. Badania pomogą w opracowaniu i wdrożeniu innowacyjnego systemu
             zarządzania ruchem lotniczym (ATM) w ramach inicjatywy SESAR1, przez połączenie
             elementów powietrznych, naziemnych i kosmicznych, razem z zarządzaniem przepływem
             ruchu i większą autonomicznością statków powietrznych. Przedmiotem badań będą
             również aspekty projektowania samolotów w celu ulepszenia metod odprawy pasażerów i
             ładunku, nowatorskie rozwiązania w zakresie wydajnego wykorzystania lotniska oraz
             połączenie transportu lotniczego z ogólnym systemem transportu. Najbardziej skuteczna
             koordynacja opracowywania systemów ATM w Europie będzie zapewniona dzięki
             inicjatywie SESAR2.

    –        Zapewnianie zadowolenia i bezpieczeństwa klientów: Osiągnięcie zasadniczych
             postępów w zakresie wyboru możliwości oferowanych pasażerom oraz elastyczności
             rozkładów lotów przy jednoczesnej pięciokrotnej redukcji wskaźnika wypadków. Nowe
             technologie powiększą zakres konfiguracji samolotów i silników, począwszy od
             szerokokadłubowych do małych samolotów, także wiropłatów, oraz stopień
             automatyzacji wszystkich elementów systemu, w tym pilotowania. Nacisk zostanie
             również położony na udoskonalenia wpływające na komfort i dobre samopoczucie
             pasażerów, nowe usługi, układy logistyki kabinowej, oraz aktywne i pasywne środki
             bezpieczeństwa ze szczególnym uwzględnieniem czynnika ludzkiego. Badania obejmą
             dostosowanie lotnisk i operacji związanych z ruchem lotniczym do różnych typów
             samolotów oraz 24-godzinną eksploatację lotniska przy poziomach hałasu możliwych do
             przyjęcia przez otoczenie.

1
        SESAR (badania ATM jednolitej przestrzeni powietrznej) – modernizacja europejskiej
        infrastruktury kontroli ruchu lotniczego związana z wdrożeniem jednolitej przestrzeni
        powietrznej.
2
        W tym celu planuje się ustanowienie wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz koordynacji
        działań ATM.
 ---pagebreak--- L 400/170         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

 –          Poprawa efektywności pod względem kosztów: Wspieranie konkurencyjnego łańcucha
            dostaw będącego w stanie skrócić o połowę czas wprowadzania produktu na rynek oraz
            zmniejszyć koszty rozwoju produktu i koszty operacyjne, co przyczyni się do transportu
            leżącego w zasięgu możliwości finansowych obywateli. Badania skupią się na
            udoskonaleniu całego procesu przemysłowego, począwszy od koncepcyjnego projektu, a
            skończywszy na opracowaniu produktu, jego wytworzeniu oraz operacjach
            zapoczątkowania jego eksploatacji, łącznie z integracją łańcucha dostaw. Obejmą
            poprawę możliwości symulacyjnych i automatyzację, technologie i metody służące
            stworzeniu samolotów innowacyjnych i niewymagających obsługi technicznej, w tym
            naprawy i przegląd, jak również usprawnienie eksploatacji samolotów i lotnisk oraz
            operacji zarządzania ruchem lotniczym.

 –          Ochrona samolotu i pasażerów: Zapobieganie wrogim atakom każdego rodzaju,
            wynikającym z niewłaściwego wykorzystania samolotu, w wyniku którego pasażerowie
            lub obywatele mogą ponieść szkody, takie jak uszkodzenia ciała, utrata lub zniszczenie
            mienia, lub przerwanie podróży. Badania skoncentrują się na odnośnych elementach
            systemu transportu lotniczego, w tym środkach bezpieczeństwa w zakresie projektowania
            kabiny pasażerów i pilota, automatycznej kontroli i lądowania w przypadku
            niedozwolonego wykorzystania samolotu, ochronie przed zewnętrznymi atakami, jak
            również aspektach bezpieczeństwa w zakresie zarządzania przestrzenią powietrzną
            i operacji przeprowadzanych na lotnisku.

 –          Transport lotniczy przyszłości: Badania w zakresie bardziej postępowych, ekologicznych,
            dostępnych i innowacyjnych technologii, które mogłyby ułatwić dokonanie zasadniczych
            zmian niezbędnych dla transportu lotniczego w drugiej połowie tego wieku i w dalszej
            perspektywie. Badania obejmą aspekty takie jak nowe koncepcje napędu i urządzeń
            podnośnych, nowe pomysły w zakresie wnętrza pojazdów powietrznych, w tym
            projektowanie, nowe koncepcje lotnisk, nowe metody sterowania i kontroli samolotów,
            alternatywne metody w zakresie funkcjonowania systemu transportu lotniczego oraz jego
            integracja z innymi rodzajami transportu.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        L 400/171

• Zrównoważony transport powierzchniowy (kolejowy, drogowy i wodny)

 –           Ekologiczny transport powierzchniowy: Opracowanie technologii i rozwój wiedzy
             służących redukcji zanieczyszczenia (powietrza, w tym zanieczyszczenia gazami
             cieplarnianymi, wody i gleby) oraz wpływów na środowisko naturalne, takich jak zmiany
             klimatu, hałas oraz wpływów w zakresie zdrowia i różnorodności biologicznej. Badania
             przyczynią się do poprawy ekologiczności i efektywności energetycznej układów
             napędowych (np. rozwiązania hybrydowe) oraz promowania paliw alternatywnych, w
             tym ogniw wodorowych i paliwowych, jako opcji w średniej i dłuższej perspektywie,
             przy uwzględnieniu opłacalności i efektywności energetycznej. Działania obejmą
             technologie w zakresie infrastruktury, pojazdów, statków i części, jak również ogólną
             optymalizację systemu. Badania w zakresie kwestii transportowych obejmą wytwarzanie,
             konstrukcję, eksploatację, obsługę, diagnostykę, naprawy, przeglądy techniczne,
             demontaż, usuwanie, recykling, strategie wykorzystania w końcowej fazie życia produktu
             i interwencje na morzu w razie wypadku.
 ---pagebreak--- L 400/172         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       30.12.2006

    –       Promowanie i pobudzanie zmian w wyborze środków transportu i usprawnienie ruchu
            w korytarzach transportowych1: Opracowanie i prezentacja płynnego transportu
            osobowego i towarowego „od drzwi do drzwi”, jak również technologii i systemów
            służących zapewnieniu skutecznej intermodalności, szczególnie w kontekście
            konkurencyjności transportu kolejowego i wodnego. Obejmuje to działania w zakresie
            interoperacyjności i optymalizacji funkcjonowania lokalnych, regionalnych, krajowych i
            europejskich sieci, systemów i usług transportowych oraz ich intermodalnej integracji w
            podejściu zintegrowanym. Działania będą miały na celu opracowanie strategii dla całej
            Europy, optymalne wykorzystanie infrastruktury, w tym terminali i specjalistycznych
            sieci, usprawnione zarządzanie ruchem i informacjami, ulepszoną logistykę przewozu
            towarów, intermodalność pasażerów i strategie wyboru środków transportu promujące
            środki energooszczędne. Opracowane zostaną inteligentne systemy, nowe koncepcje i
            technologie w zakresie pojazdów/statków, łącznie z operacjami załadunku i rozładunku
            oraz interfejsami użytkownika. Podstawy wiedzy na rzecz formułowania polityki obejmą
            kwestie kosztów i opłat związanych z infrastrukturą, ocenę środków polityki Wspólnoty
            w dziedzinie transportu oraz politykę i projekty w zakresie sieci transeuropejskich.

1
        Z uwagi na ponowne wprowadzenie podziału z 1998 r. na poszczególne rodzaje transportu,
        działania zajmujące się jedynym rodzajem transportu skoncentrują się na transporcie
        kolejowym i wodnym.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        L 400/173

    –        Zapewnianie zrównoważonej mobilności miejskiej wszystkim obywatelom, także mniej
             uprzywilejowanym: Koncentrowanie się na mobilności ludzi i towarów przez badania
             prowadzące do stworzenia „pojazdu przyszłej generacji” oraz jego przyjęcia na rynku,
             łącząc wszystkie elementy systemu inteligentnego transportu drogowego,
             charakteryzującego się czystością, efektywnością energetyczną i bezpieczeństwem.
             Badania dotyczące nowych koncepcji w zakresie transportu i mobilności, innowacyjnych
             systemów organizacji i zarządzania mobilnością oraz wysokiej jakości transportu
             publicznego będą miały na celu zapewnienie powszechnego dostępu oraz wysokiego
             poziomu integracji intermodalnej. Opracowane i zbadane zostaną innowacyjne strategie
             na rzecz czystego transportu miejskiego1. Szczególna uwaga zostanie poświęcona
             bezemisyjnym środkom transportu, zarządzaniu popytem, racjonalizacji transportu
             prywatnego oraz strategiom, usługom i infrastrukturom informacyjnym i
             komunikacyjnym. Narzędzia i modele wspierające rozwój i wdrażanie polityki obejmą
             planowanie transportu i użytkowania gruntów, w tym związki ze wzrostem
             gospodarczym i zatrudnieniem.

1
        W oparciu o doświadczenia zdobyte podczas realizacji inicjatywy CIVITAS.
 ---pagebreak--- L 400/174         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

 –          Poprawa bezpieczeństwa i ochrony: Opracowanie technologii i inteligentnych systemów
            w celu ochrony osób narażonych na niebezpieczeństwo, takich jak kierowcy,
            motocykliści i rowerzyści, pasażerowie, załoga i piesi. Opracowane zostaną
            zaawansowane systemy inżynieryjne i metodologie w zakresie oceny ryzyka w celu
            projektowania i eksploatacji pojazdów, statków i infrastruktury. Nacisk zostanie położony
            na integracyjne podejścia łączące czynniki ludzkie, integralność strukturalną,
            zapobieganie, pasywne i aktywne bezpieczeństwo, w tym systemy monitorowania, akcje
            ratownicze i zarządzanie w sytuacjach kryzysowych. Kwestie bezpieczeństwa będą
            rozważane jako naturalna część składowa ogólnego systemu transportowego
            obejmującego infrastruktury, przewóz (towary i kontenery), użytkowników i operatorów
            transportowych, pojazdy i statki oraz środki na poziomie politycznym i prawnym, łącznie
            ze wspieraniem decyzji i narzędziami służącymi zatwierdzaniu; bezpieczeństwo będzie
            uwzględniane, w przypadku gdy będzie nieodłącznym wymogiem, który musi spełniać
            system transportowy.

 –          Wzmacnianie konkurencyjności: Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstw
            transportowych, zapewnianie zrównoważonych, skutecznych i korzystnych cenowo usług
            transportowych oraz rozwój nowych umiejętności i tworzenie miejsc pracy przez badania
            i postępy naukowe. Technologie na rzecz zaawansowanych procesów przemysłowych
            obejmą projektowanie, wytwarzanie, montaż, budowę i utrzymanie oraz będą miały na
            celu obniżenie kosztów cyklu życia i czasu przeznaczonego na rozwój produktu. Nacisk
            zostanie położony na innowacyjne i poprawione koncepcje dotyczące produktu i systemu
            oraz udoskonalone usługi transportowe zapewniające większe zadowolenie
            użytkowników. Opracowana zostanie nowa organizacja produkcji, łącznie
            z zarządzaniem łańcuchem dostaw i systemami dystrybucji.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/175

• Wspieranie europejskiego globalnego systemu nawigacji satelitarnej (Galileo i EGNOS)

Europejska globalna nawigacja satelitarna obejmuje systemy EGNOS i Galileo oraz zapewnia
infrastrukturę dla globalnego pozycjonowania i skali czasu1.

    –        Wykorzystanie pełnego potencjału: propagowanie większego korzystania z usług
             otwartych i komercyjnych typu „safety-of-life” i „search and rescue” oraz usług
             publicznych; aplikacji zarządzania transportem, w tym przewozem materiałów
             niebezpiecznych; wykorzystywanie usług związanych z produktami ubocznymi;
             prezentacja korzyści i skuteczności nawigacji satelitarnej.

    –        Zapewnianie narzędzi i tworzenie odpowiednich warunków: zapewnianie bezpiecznego
             wykorzystania usług, szczególnie przez certyfikację w zakresie głównych obszarów
             zastosowań; przygotowanie i potwierdzenie przydatności usług dla nowych obszarów
             polityki i prawodawstwa (także ich wdrażania); zajmowanie się usługami regulowanymi
             publicznie, zgodnie z przyjętą polityką dostępu; opracowanie podstawowych danych i
             systemów topologii dyskretnej („digital topology”), kartografii i geodezji cyfrowej do
             wykorzystania w zastosowaniach nawigacyjnych; odpowiadanie na potrzeby i wymogi
             dotyczące bezpieczeństwa.

    –        Dostosowanie odbiorników do wymogów oraz modernizacja najważniejszych
             technologii: udoskonalanie działania odbiorników, integracja technologii opartych na
             niskim zużyciu energii i miniaturyzacji, zapewnienie obsługi nawigacyjnej w zamkniętej
             przestrzeni, połączenie z instrumentami służącymi określaniu częstotliwości radiowej,
             wykorzystanie technologii odbiorników softwarowych, łączenie z innymi funkcjami,
             takimi jak telekomunikacja, wspieranie technologii w zakresie infrastruktury nawigacji
             naziemnej w celu zapewnienia solidności i elastyczności.

1
        Działania badawcze będą prowadzone pod kierownictwem Europejskiego Organu Nadzoru
        globalnego systemu nawigacji satelitarnej (GNSS).
 ---pagebreak--- L 400/176         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

 –          Wspieranie rozwoju infrastruktury: przygotowanie systemu drugiej generacji, co ma na
            celu przystosowanie się do zmieniających się wymogów użytkownika i prognoz
            rynkowych, przy wykorzystaniu internacjonalizacji infrastruktury w celu wejścia na
            światowe rynki i stworzenia ogólnoświatowych norm.

Współpraca międzynarodowa

Współpraca międzynarodowa stanowi istotny składnik działań BRT w tej dziedzinie i będzie
pobudzana w przypadku zainteresowania ze strony przemysłu i decydentów politycznych. Znaczne
obszary otwarte na szczególne działania powstaną tam, gdzie istnieją interesy gospodarcze (na
przykład rozwój światowego handlu oraz łączących sieci i usług na poziomie kontynentalnym
i międzykontynentalnym), w przypadku możliwości dostępu i zdobycia wiedzy i technologii
uzupełniających obecny stan wiedzy w Europie i zapewniających obopólne korzyści oraz jako
odpowiedź Europy na potrzeby światowe (np. w zakresie zmian klimatu) lub przyczynianie się do
stworzenia międzynarodowych norm i światowych systemów (np. stosowana logistyka
i infrastruktura w zakresie nawigacji satelitarnej).

Reagowanie na nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne

Inicjatywy dotyczące nowych potrzeb wesprą badania będące odpowiedzią na decydujące
wydarzenia i wyzwania przyszłego systemu transportowego, na przykład nowatorskie koncepcje
w zakresie transportu i pojazdów, automatyzację, mobilność lub organizację.

Nieprzewidziane potrzeby polityczne, które mogą wymagać szczególnych badań w zakresie
transportu, mogą obejmować szerokie kwestie społeczne, takie jak zmiany demograficzne, styl
życia i oczekiwania społeczeństwa w stosunku do systemów transportowych, jak również nowe
zagrożenia i problemy istotne dla społeczeństwa Europy.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/177

8.       Nauki społeczno-ekonomiczne i humanistyczne

Cel

Zapewnienie dogłębnego, jednakowego zrozumienia złożonych i wzajemnie powiązanych wyzwań
społeczno-gospodarczych, przed którymi stoi Europa, takich jak wzrost, zatrudnienie
i konkurencyjność, spójność społeczna, wyzwania społeczne, kulturowe i edukacyjne
w poszerzonej UE oraz zrównoważony rozwój, wyzwania związane z ochroną środowiska, zmiany
demograficzne, migracja i integracja, jakość życia i globalna współzależność, w szczególności
w celu ulepszenia naukowych podstaw polityk prowadzonych w odnośnych dziedzinach.

Podejście

Priorytety badawcze dotyczą kluczowych społecznych, ekonomicznych i kulturowych wyzwań,
stojących obecnie, jak i w przyszłości, przed Europą i światem. Zaproponowany program badań
stanowi spójne podejście odpowiadające tym wyzwaniom. Stworzenie społeczno-ekonomicznych
i humanistycznych podstaw wiedzy w zakresie tych kluczowych wyzwań w znacznym stopniu
przyczyni się do promowania jednakowego podejścia w całej Europie oraz do rozwiązania bardziej
złożonych problemów w skali międzynarodowej. Priorytety badawcze przyczynią się do
formułowania, wdrażania, wpływu i oceny polityki, w tym środków regulacyjnych, w wielu
obszarach polityki wspólnotowej na poziomie europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym,
a większość badań zawiera istotną perspektywę międzynarodową.
 ---pagebreak--- L 400/178       PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

Poza badaniami społeczno-ekonomicznymi i społeczno-kulturowymi oraz prognozowaniem, nacisk
zostanie położony na badania humanistyczne, które dostarczą różnych perspektyw i w znacznym
stopniu przyczynią się do całokształtu zagadnienia, np. aspektów historycznych, kulturowych
i filozoficznych, łącznie z kwestiami dotyczącymi danego języka, tożsamości i wartości.

Prace mogą także opierać się na odpowiednich krajowych programach badawczych,
uzupełniających poniżej wymienione działania badawcze oraz korzystających z systemu ERA-NET
oraz z możliwości zastosowania art. 169. W odniesieniu do niektórych zagadnień, w celu
przeprowadzenia dyskusji nad przyszłymi programami badawczymi, będzie można skorzystać
z platform społecznych; uczestniczyć w nich będą mogły także społeczność naukowa oraz
zainteresowane grupy społeczne.

Badaniom będą sprzyjać infrastruktury badawcze wytwarzające nowe dane, także przez ankiety
(ilościowe i jakościowe), udostępniające istniejące dane do przeprowadzania międzynarodowych
badań porównawczych i zapewniające dostęp do materiałów źródłowych i nowoczesnych narzędzi
badawczych jak również wyników istniejących badań w wielu dziedzinach. Niektóre z tych działań
będą przeprowadzane w ramach części „Infrastruktury” należącej do programu „Możliwości”,
natomiast inne w ramach projektów objętych tym tematem. Badania będą opierać się na dostępie
i wykorzystaniu oficjalnych statystyk.

Podjęte zostaną szczególne działania w zakresie upowszechniania skierowane do określonych grup
i ogółu społeczeństwa, włącznie z warsztatami i konferencjami dla naukowców umożliwiającymi
wymianę poglądów z decydentami politycznymi i innymi zainteresowanymi stronami, jak również
upowszechnianie wyników za pośrednictwem różnych mediów.

Zapewniona zostanie odpowiednia koordynacja badań społeczno-ekonomicznych, badań
humanistycznych i elementów prognozowania objętych programem „Współpraca” i innymi
programami szczegółowymi.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                          L 400/179

Działania

• Wzrost gospodarczy, zatrudnienie i konkurencyjność w społeczeństwie opartym na wiedzy

Celem działań będzie rozwój i połączenie badań dotyczących kwestii mających wpływ na wzrost
gospodarczy, zatrudnienie i konkurencyjność, aby zapewnić lepsze i zintegrowane zrozumienie tych
zagadnień na rzecz dalszego rozwoju społeczeństwa wiedzy. Prace będą służyły polityce
i wspierały urzeczywistnienie tych celów. Badania będą dotyczyć następujących aspektów tego
zagadnienia:

 –           Zmieniającej się roli wiedzy w gospodarce, łącznie z rolą różnych rodzajów wiedzy,
             umiejętności i kompetencji w skali świata, kształcenia formalnego i incydentalnego oraz
             uczenia się przez całe życie i niematerialnych dóbr i inwestycji.

 –           Struktur gospodarczych, zmian strukturalnych, w tym aspektów przestrzennych, takich
             jak regionalizacja i internacjonalizacja, i kwestii dotyczących produktywności, łącznie z
             rolą sektora usług, finansów, demografii, popytu i procesów zmian w długim okresie.

 –           Kwestii instytucjonalnych i zagadnień związanych z polityką, łącznie z polityką
             makroekonomiczną, rynkami pracy, systemami opieki społecznej, krajowym i
             regionalnym kontekstem instytucjonalnym oraz spójnością i koordynacją polityki.
 ---pagebreak--- L 400/180           PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        30.12.2006

Prace badawcze będą obejmować ważne nowe wyzwania i możliwości wynikające z rosnącej
globalizacji, gospodarek wschodzących, relokacji oraz rozszerzenia UE; jak również stabilność
społeczno-gospodarczą, rolę technologii i międzynarodowy transfer technologii, różne formy
innowacji i odnowy gospodarczej, outsourcing i insourcing, młodzież i politykę dotyczącą
młodzieży, przedsiębiorczość gospodarczą i społeczną oraz gospodarczy potencjał europejskiego
dziedzictwa kulturowego i sektora twórczości. Kwestie związane z zatrudnieniem będą obejmować
bezrobocie i niedostateczne zatrudnienie.

• Łączenie ekonomicznych, społecznych i środowiskowych celów w perspektywie
     europejskiej

Zamierzeniem jest wspieranie celu społecznego dotyczącego połączenia ekonomicznych,
społecznych i środowiskowych celów oraz udoskonalenie w ten sposób podstawy zrównoważonego
rozwoju. Badania w ramach tych działań będą obejmować dwie powiązane kwestie:

 –          Sposób, w jaki europejskie i inne modele społeczno-ekonomiczne zdołały połączyć cele,
            warunki w jakich to się odbyło, łącznie z rolą dialogu, partnerstwa społecznego,
            transformacji sektorowej, zmian instytucjonalnych i zdolności tych modeli do stawiania
            czoła nowym wyzwaniom.

 –          Spójność gospodarczą regionów i rozwój miast i regionów w rozszerzonej UE oraz
            spójność społeczną, łącznie z nierównościami społecznymi, ochroną socjalną i usługami
            socjalnymi, polityką podatkową, stosunkami etnicznymi, migracją i edukacją,
            wykluczeniem społecznym i zdrowiem, jak również jej związek z problemami
            społecznymi takimi jak ubóstwo, mieszkalnictwo, przestępczość, wykroczenia i
            narkomania.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/181

    –        Przy rozpatrywaniu tych kwestii nacisk zostanie położony na:

         –       istnienie powiązań lub synergii między celami gospodarczymi, społecznymi
                 i środowiskowymi w skali świata;

         –       interakcje między środowiskiem1, energią i społeczeństwem;

         –       zrównoważony rozwój w perspektywie długoterminowej;

         –       kwestie dotyczące krajów rozwijających się;

         –       kwestie przestrzenne, w tym planowanie urbanistyczne, rolę miast, aglomeracji
                 i regionów miejskich oraz związane kwestie administracyjne;

         –       kwestie kulturowe i społeczno-ekonomiczne skutki polityki europejskiej
                 i prawodawstwa europejskiego.

Rozpatrywane będą również kwestie dotyczące państw opiekuńczych jako czynnika rozwoju oraz
zatrudnienia i zapewnienia mieszkań migrantom i ich potomkom.

1
        Zmiany środowiska w skali świata będą rozpatrywane w ramach tematu „Środowisko”.
 ---pagebreak--- L 400/182         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

• Główne tendencje w społeczeństwie i ich konsekwencje

Celem jest zrozumienie i dokonanie oceny przyczyn i konsekwencji niektórych kluczowych
tendencji w społeczeństwie europejskim, które mają znaczne skutki dla obywateli Europy, jakości
ich życia oraz polityki, co ma zapewnić podstawy dla wielu obszarów polityki. Badania empiryczne
i teoretyczne będą początkowo obejmować trzy główne tendencje:

 –          Zmiany demograficzne, łącznie ze starzeniem się społeczeństwa, płodnością i migracją.
            Rozpatrywane będą rozległe implikacje i kwestie społeczne i gospodarcze, w tym
            społeczny i gospodarczy potencjał aktywnego starzenia się, jego wpływ na systemy
            emerytalne, wyzwania związane z migracją i integracją oraz skutki dla rozwoju miast.

 –          Zmiany dotyczące aspektów związanych ze stylem życia, rodziną, pracą, konsumpcją (w
            tym aspekty ochrony konsumentów), zdrowiem, jakością życia łącznie z problematyką
            związaną z dziećmi, młodzieżą i niepełnosprawnością oraz godzeniem życia zawodowego
            i osobistego.

 –          Interakcje kulturowe w perspektywie międzynarodowej, w tym tradycje różnych
            społeczeństw, różnorodność grup społecznych, w tym grupy etniczne, kwestie
            wielokulturowości, różne tożsamości, języki i praktyki religijne oraz możliwe w tym
            kontekście kwestie obejmujące dyskryminację, rasizm, ksenofobię i nietolerancję.

Badania te obejmować będą także problematykę płci, nierówności i zmiany wartości. Ponadto
przedmiotem badań będą zmiany w przestępczości i jej postrzeganiu, jak również zmiany
w odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/183

• Europa w świecie

Celem jest zrozumienie zmieniających się interakcji i współzależności pomiędzy regionami świata,
w tym regionami wschodzącymi i rozwijającymi się, i ich konsekwencje dla przedmiotowych
regionów, zwłaszcza Europy, oraz pokrewnej kwestii dotyczącej badania nowych zagrożeń
w kontekście światowym oraz ich powiązań z prawami człowieka, wolnościami i dobrobytem.
Badania będą obejmować dwie powiązane ze sobą ścieżki:

 –           Przepływy handlowe, finansowe, inwestycyjne, migracyjne i ich oddziaływanie,
             nierównomierny rozwój, ubóstwo i zrównoważony rozwój, stosunki gospodarcze i
             polityczne oraz ład administracyjno-regulacyjny na poziomie światowym, w tym
             instytucje międzynarodowe. Badania będą dotyczyć interakcji kulturowych łącznie z
             mediami i religiami oraz wyróżniających się podejść pozaeuropejskich.

 –           Konflikty, ich przyczyny i rozwiązania oraz praca na rzecz pokoju, związki między
             bezpieczeństwem a czynnikami destabilizacji takimi jak ubóstwo, przestępczość,
             degradacja środowiska naturalnego i niedobór zasobów, nierównomierny rozwój, brak
             stabilności finansowej i zadłużenie, terroryzm, jego przyczyny i skutki, obszary polityki
             związane z bezpieczeństwem i poczucie braku bezpieczeństwa oraz związki między
             środowiskiem cywilnym i wojskowym.

W obu przypadkach przedmiotem badań będzie rola Europy w świecie, rozwój multilateralizmu
i prawa międzynarodowego, promowanie demokracji i podstawowych praw, w tym różnego ich
postrzegania oraz obraz Europy widzianej z zewnątrz.
 ---pagebreak--- L 400/184         PL                 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        30.12.2006

• Obywatel w Unii Europejskiej

W kontekście przyszłego rozwoju UE celem jest ułatwienie obywatelom zrozumienia, po pierwsze,
kwestii osiągnięcia poczucia demokratycznej współodpowiedzialności i aktywnego uczestnictwa,
jak również skutecznych i demokratycznych rządów na wszystkich poziomach, w tym
innowacyjnych procesów sprawowania rządów zwiększających udział obywateli w sprawowaniu
władzy i współpracy między podmiotami publicznymi i prywatnymi oraz, po drugie, europejskiej
różnorodności i podobieństw w zakresie kultury, religii, instytucji, prawa, historii, języków
i wartości. Badania dotyczyć będą:

 –          udziału (w tym aspektów związanych z młodzieżą, mniejszościami i płcią), reprezentacji,
            odpowiedzialności i legalności, europejskiej sfery publicznej, mediów i demokracji,
            różnych form rządów w UE, obejmujących zarządzanie gospodarką i państwo prawne
            oraz rolę sektorów publicznego i prywatnego, procesy dotyczące polityki i możliwości
            kształtowania polityki, roli społeczeństwa obywatelskiego; obywatelstwa i praw;
            konsekwencji rozszerzenia oraz związanych z tym wartości społecznych;

 –          europejskiej różnorodności i podobieństw, łącznie z ich historycznym pochodzeniem
            i rozwojem, różnic dotyczących instytucji (wraz z normami, praktykami, prawem),
            dziedzictwa kulturowego, różnych wizji i perspektyw integracji europejskiej oraz
            rozszerzenia z uwzględnieniem opinii społeczeństwa, tożsamości, w tym tożsamości
            europejskiej, podejścia do współistnienia wielu kultur, roli języka, sztuki i religii, postaw
            i wartości.
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/185

• Wskaźniki społeczno-ekonomiczne i naukowe

Aby poprawić wykorzystanie wskaźników w polityce, celem jest rozwój głębszego zrozumienia ich
wykorzystania w opracowywaniu i wdrażaniu polityki oraz poprawa wskaźników i metod ich
wykorzystania. Badania dotyczyć będą:

 –           Sposobu, w jaki wykorzystywane są wskaźniki przy wyznaczaniu celów, opracowywaniu
             i wdrażaniu polityki w różnych dziedzinach od poziomu makro do mikro, stosowności
             istniejących wskaźników i ich wykorzystania, technik ich analizowania, oraz propozycji
             nowych wskaźników i grup wskaźników.

 –           Sposobu, w jaki wskaźniki i metody ich wykorzystania mogą lepiej wspierać politykę
             opartą na faktach; wskaźników polityki dążących do osiągnięcia różnorodnych celów,
             koordynacji polityki i regulacji; wsparcia tych wskaźników przez oficjalne statystyki.

 –           Wykorzystania wskaźników oraz podejść związanych z oceną programów badawczych,
             łącznie z oceną oddziaływania.
 ---pagebreak--- L 400/186         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

• Badania wybiegające w przyszłość

Celem jest dostarczenie krajowym, regionalnym i wspólnotowym decydentom politycznym i innym
wyników prognozowania w celu wczesnego określania długoterminowych wyzwań i obszarów
wspólnego zainteresowania, które mogą ułatwiać im formułowanie polityki. Cztery rodzaje działań
obejmują:

 –          Obszerne społeczno-ekonomiczne prognozowanie ograniczonej liczby kluczowych
            wyzwań i możliwości dla Wspólnoty, badające kwestie takie jak przyszłość i
            konsekwencje starzenia się, migracji, globalizacji tworzenia i upowszechniania wiedzy,
            zmiany w przestępczości oraz główne zagrożenia.

 –          Bardziej ukierunkowane tematyczne prognozowanie zmian w nowych dziedzinach
            badawczych lub zmian wpływających na wiele istniejących dziedzin, jak również
            przyszłości dyscyplin naukowych.

 –          Prognozowanie systemów i kierunków polityki badawczej w Europie i poza nią, oraz
            prognozowanie przyszłości zaangażowanych kluczowych podmiotów.

 –          Uczenie się od siebie i współpracę pomiędzy krajowymi lub regionalnymi inicjatywami
            prognozowania, współpracę pomiędzy inicjatywami prognozowania UE, państw trzecich
            i inicjatywami międzynarodowymi.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/187

Współpraca międzynarodowa

Ze względu na znaczny międzynarodowy wymiar badań współpraca międzynarodowa będzie
rozwijać się we wszystkich obszarach tematu. Szczegółowe działania w zakresie współpracy
międzynarodowej zostaną podjęte odnośnie do pewnej liczby wybranych tematów dotyczących
wielostronnej lub dwustronnej podstawy określonej w oparciu o potrzeby krajów partnerskich
i Europy.

Reagowanie na nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne

Badania nad nowymi potrzebami zapewnią przestrzeń dla naukowców umożliwiającą określenie
i zajęcie się wyzwaniami badawczymi do tej pory nieokreślonymi. Badania te pobudzą innowacyjne
myślenie w odniesieniu do wyzwań stojących przed Europą, które nie były do tej pory szeroko
dyskutowane lub do innych odpowiednich kombinacji zagadnień, perspektyw i dyscyplin. Podjęte
zostaną także badania, których celem będzie odpowiedź na nieprzewidziane potrzeby polityczne
w ścisłej konsultacji z decydentami politycznymi.

9.       Przestrzeń kosmiczna

Cel

Wspieranie europejskiego programu kosmicznego skupiającego się na zastosowaniach takich jak
GMES, z korzyścią dla obywateli i konkurencyjności europejskiego przemysłu kosmicznego.
Przyczyni się to do rozwoju europejskiej polityki przestrzeni kosmicznej, uzupełniając wysiłki
państw członkowskich oraz innych kluczowych uczestników, w tym Europejskiej Agencji
Kosmicznej (ESA).
 ---pagebreak--- L 400/188       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

Podejście

W tej dziedzinie Wspólnota może przyczynić się do lepszego określenia wspólnych celów opartych
na wymaganiach użytkowników i celach polityk, do koordynacji działań, unikania ich powielania,
do ułatwienia interoperacyjności i poprawy opłacalności. Przyczyni się również do określenia
standardów. Europejska polityka kosmiczna1 będzie spełniać cele władz publicznych i decydentów
politycznych, wzmacniając konkurencyjność europejskiego przemysłu. Będzie wdrażana przez
europejski program kosmiczny, a siódmy program ramowy przyczyni się do wsparcia lub
uzupełnienia działań badawczych i rozwoju technologicznego przeprowadzanych przez
zainteresowane strony w sektorze publicznym i prywatnym w Europie.

Działania w ramach tego tematu będą wspierać cele wspólnotowej polityki, na przykład
w dziedzinie rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, środowiska, telekomunikacji, bezpieczeństwa,
rozwoju, zdrowia, pomocy humanitarnej, transportu, nauki, edukacji, jak również zapewnią Europie
zaangażowanie we współpracę regionalną i międzynarodową. Narzędzia odnoszące się do
przestrzeni kosmicznej powinny także przyczynić się do egzekwowania prawa w niektórych z tych
dziedzin.

Ze szczególnym naciskiem na wykorzystanie obecnych możliwości w Europie działania określone
w tym priorytecie mają głównie na celu: wykorzystywanie potencjału kosmicznego do
wprowadzania zastosowań, szczególnie GMES (globalny monitoring środowiska i bezpieczeństwa),
który razem z Galileo jest podstawą europejskiej polityki kosmicznej, i wysiłki zmierzające do
eksploracji kosmosu oraz ułatwienie opracowania technologii wspierających strategiczną rolę Unii
Europejskiej.

1
       „Europejska polityka kosmiczna: elementy wstępne” - COM(2005) 208.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/189

Działania ukierunkowane na zastosowania powinny być uzupełnieniem działań przeprowadzanych
w ramach innych tematów w programie szczegółowym „Współpraca” (w szczególności w ramach
działań przeprowadzanych w części „Środowisko” w powiązaniu z obserwacją Ziemi i z GEOSS
oraz tych przeprowadzanych w części „Technologie informacyjne i komunikacyjne”). Dążyć się
będzie do rozwoju synergii tematycznych z podobnymi działaniami w innych programach
szczegółowych. Przewiduje się działania uzupełniające przez program ramowy na rzecz
konkurencyjności i innowacji oraz program na rzecz edukacji i szkolenia.

Działania badawcze i dotyczące transferu technologii w ramach tematu mogłyby się
w szczególności odnosić do małych i średnich przedsiębiorstw rozwijających innowacyjne
technologie, które muszą oswoić się z nowymi możliwościami technologii przestrzeni kosmicznej
(spin-in) lub rozwijających zastosowania dla swoich własnych technologii w zakresie przestrzeni
kosmicznej dla innych rynków (spin-off).

Zarządzanie niektórymi częściami działań związanych z przestrzenią kosmiczną może zostać
powierzone istniejącym jednostkom zewnętrznym, takim jak ESA1, i innym europejskim lub
krajowym jednostkom i agencjom. W przypadku GMES działania badawcze mogą być realizowane
przez wspólną inicjatywę technologiczną (patrz załącznik III).

1
       Na podstawie Umowy ramowej między Wspólnotą Europejską a Europejską Agencją
       Kosmiczną (Dz.U. L 261 z 6.8.2004, str. 64).
 ---pagebreak--- L 400/190        PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       30.12.2006

Działania

• Wykorzystanie przestrzeni kosmicznej na rzecz społeczeństwa europejskiego

 –          Globalny monitoring środowiska i bezpieczeństwa (GMES):

Celem jest rozwijanie odpowiednich satelitarnych systemów monitorowania oraz systemów
wczesnego ostrzegania, w tym na rzecz bezpieczeństwa obywateli, jako unikalnych i ogólnie
dostępnych źródeł danych oraz umacnianie i stymulowanie rozwoju ich operacyjnego
wykorzystania. Program ten zapewni wsparcie na rzecz rozwoju operacyjnych usług GMES,
umożliwiających decydentom politycznym lepsze przewidywanie i skuteczniejsze łagodzenie
sytuacji kryzysowych i kwestii związanych z zarządzaniem środowiskiem i bezpieczeństwem oraz
reagowanie na katastrofy naturalne, począwszy od szybko wprowadzonych usług dotyczących
reagowania na sytuacje kryzysowe, monitorowania powierzchni ziemi oraz usług morskich.
Działania badawcze powinny przede wszystkim przyczynić się do maksymalizowania
wykorzystania danych GMES ze źródeł umieszczonych na pokładzie satelity i łączenia ich
z danymi pochodzącymi z innych systemów obserwacji w złożonych produktach przeznaczonych
do dostarczania informacji i indywidualnych usług skierowanych do użytkowników końcowych
przez skuteczną integrację danych i skuteczne zarządzanie informacjami. Inne technologie
satelitarne (np. komunikacyjne i nawigacji) zostaną włączone, jeśli będzie taka potrzeba, w rozwój
usług GMES. Działania badawcze powinny także przyczynić się do wzmocnienia technik
monitorowania oraz związanych z nimi technologii narzędziowych, do rozwoju nowych systemów
opartych na przestrzeni kosmicznej lub poprawy interoperacyjności systemów już istniejących oraz
umożliwić ich wykorzystanie w (przed)operacyjnych usługach odpowiadających szczególnym
rodzajom potrzeb. Badania powinny wspierać rozwój trwałych systemów opartych na przestrzeni
kosmicznej oraz miejscowych (w tym naziemnych i powietrznych), w szczególności służących
monitorowaniu powierzchni ziemi, monitorowaniu oceanów oraz zarządzaniu kryzysowemu
z częstym tworzeniem wysokiej rozdzielczości obrazów stref o dużym znaczeniu, w tym stref
stwarzających problemy, miejskich i szybko się rozrastających oraz służących zapobieganiu ryzyku
oraz zarządzaniu nim, a także wszelkim rodzajom sytuacji kryzysowych, zwiększając spójność
z systemami innymi niż kosmiczne.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/191

         • W dziedzinie środowiskowej potrzeby obejmują zdobywanie niezależnej wiedzy na
             temat stanu i ewolucji zrównoważonego wykorzystania zasobów odnawialnych (takich
             jak roślinność i lasy), terenów podmokłych, pustynnienia, pokrycia terenu, w tym
             śniegu i lodu, i użytkowania gruntów, dostaw żywności, środowiska rolniczego
             i rybołówstwa, pochłaniania i zapasów węgla, procesów atmosferycznych i chemii
             atmosferycznej oraz stanu oceanów. Uwzględniony zostanie szósty program działania
             WE na rzecz środowiska dotyczący polityki środowiskowej monitorującej zmiany
             klimatu, jakość powietrza, gleby i wody.

         • W dziedzinie bezpieczeństwa potrzeby obejmują poprawę zdobywania, dostępu
             i wymiany danych i informacji niezbędnych w kontekście niesienia pomocy
             w sytuacjach kryzysowych i zarządzania nimi. Wsparcia należy udzielić w zakresie
             zapobiegania/łagodzenia skutków, monitorowania, zarządzania ryzykiem i oceny
             naturalnych i technologicznych zagrożeń, jak również pomocy humanitarnej w celu
             umożliwienia właściwej oceny potrzeb, planowania interwencji w sytuacjach
             kryzysowych w obliczu klęsk żywiołowych (takich jak pożary lasów, powodzie
             i trzęsienia ziemi) i kryzysów humanitarnych (uchodźcy i uchodźcy wewnętrzni, itd.).
             Należy również rozpatrzyć wsparcie dla wdrażania takich obszarów polityki
             wspólnotowej jak ustanowienie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości,
             oraz w obszarze kontroli granic.
 ---pagebreak--- L 400/192         PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

    –       Aspekty związane z bezpieczeństwem (będące uzupełnieniem badań nad
            bezpieczeństwem i działań GMES)

W sprawozdaniu EC SPASEC1 podkreślono, że usługi związane z przestrzenią kosmiczną mają tak
kluczowe znaczenie dla dobrobytu społeczeństwa europejskiego, że ochrona infrastruktur
krytycznych w sektorze przestrzeni kosmicznej jest priorytetem. Konieczne mogą okazać się usługi
i zdolności obserwacyjne przestrzeni kosmicznej oparte na potencjale kosmicznym jak również
ochrona infrastruktur naziemnych. System obserwacji przestrzeni kosmicznej mógłby
np. dostarczać informacji dotyczących podstawowej charakterystyki satelitów (np. parametry
orbitalne, status działalności), podstawowej charakterystyki potencjalnie zagrażających szczątków
(np. trajektorie, parametry fizyczne) i istotne informacje związane z meteorologią kosmiczną
i obiektami bliskimi Ziemi. W tym obszarze przewiduje się analizy wykonalności i finansowanie
projektów demonstracji.

    –       Zastosowania łączności satelitarnej

Celem jest wsparcie innowacyjnych usług i zastosowań łączności satelitarnej, płynnie
zintegrowanych z globalnymi sieciami łączności elektronicznej, służące obywatelom
i przedsiębiorstwom w sektorach zastosowań obejmujących ochronę ludności, bezpieczeństwo,
e-rząd, telemedycynę, edukację na odległość, poszukiwania i ratownictwo, turystykę i działalność
rekreacyjną, transport, w tym zarządzanie flotą pojazdów i indywidualną nawigację, rolnictwo,
leśnictwo oraz meteorologię. Badania skoncentrowane będą na rozwoju nowych zastosowań
i wykorzystaniu zadań demonstracji i systemów przedoperacyjnych w sytuacji, gdy łączność
satelitarna stanowi skuteczną odpowiedź na te potrzeby ze względu na usługi związane z końcową
fazą realizacji GMES.

1
        Sprawozdanie panelu ekspertów ds. przestrzeni kosmicznej i bezpieczeństwa (marzec 2005).
 ---pagebreak--- 30.12.2006         PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    L 400/193

• Badania przestrzeni kosmicznej

 –           Celem jest wsparcie badań i rozwoju oraz maksymalizacja naukowej wartości dodanej
             przez synergie z inicjatywami ESA lub innych jednostek i agencji na poziomie
             europejskim lub krajowym w obszarze eksploracji kosmosu, w tym odnośne implikacje
             transferu technologii, oraz ułatwienie społeczności naukowej dostępu do
             wyników/danych zdobytych podczas misji eksploracyjnych podjętych w ramach
             europejskiego programu kosmicznego. Działania badawcze będą przeprowadzane
             w szczególności przez działania wspierające, analizy wykonalności i projekty
             przedoperacyjne. Należy uwzględnić dodatkowe wymiary: naturalne możliwości
             współpracy międzynarodowej i znaczenie utrzymania świadomości i upowszechniania
             wyników.

 –           Przewiduje się również wspieranie działań i analizy wykonalności, aby lepiej
             koordynować wysiłki na rzecz budowy teleskopów i detektorów kosmicznych oraz na
             rzecz analizy danych w naukach o kosmosie. Działania w tym kontekście uzupełnią
             właściwe programy krajowe i międzynarodowe (zwłaszcza prowadzone przez ESA)
             i będą służyły analizie możliwości współpracy międzynarodowej.

• BRT na rzecz wzmocnienia obecności w przestrzeni kosmicznej

 –           Technologia kosmiczna

Ogólnie celem jest wspieranie wzrostu konkurencyjności, opłacalności i niezależnego dostępu
w europejskim sektorze technologii kosmicznej w szerokim rozumieniu.
 ---pagebreak--- L 400/194        PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                  30.12.2006

Cel ten mógłby zostać osiągnięty w szczególności przez badania kosmiczne i rozwój
długoterminowych potrzeb, w tym transport kosmiczny, na przykład przez ocenę potrzeb w długim
okresie; przyczynienie się do badań systemowych uwzględniających wymagania odbiorcy
końcowego; przyczynienie się do początkowych badań w zakresie technologii systemów transportu
kosmicznego i systemów napędowych nowej generacji.

            –   Nauki o kosmosie

Celem jest przyczynianie się do rozwoju zaawansowanych technologii, które mają być
wykorzystywane w naukach o kosmosie. Nauki o kosmosie nie tylko zapewniają lepszy wgląd
w budowę wszechświata, lepsze zrozumienie planety Ziemi i układu słonecznego oraz nowe
podejście do biomedycyny i życia oraz nauk fizycznych, ale stanowią także siłę napędową rozwoju
nowych technologii, które będą miały wiele istotnych zastosowań z korzyścią dla społeczeństwa.
Siódmy program ramowy powinien uzupełniać istniejące programy naukowe, których braki zostały
zidentyfikowane, oraz powinien wspierać działalność naukową, w tym tę prowadzoną na pokładzie
międzynarodowej stacji kosmicznej (ISS). Planowane są również działania wspierające mające na
celu ułatwianie dostępu do danych naukowych, także tych otrzymanych podczas poprzednich misji.

Współpraca międzynarodowa

Wykorzystywanie i badanie przestrzeni kosmicznej jest z uwagi na swój charakter
przedsięwzięciem światowym. Skuteczna międzynarodowa współpraca w dziedzinie przestrzeni
kosmicznej umożliwi umocnienie politycznej roli Unii Europejskiej w świecie, wzmocni jej
konkurencyjność gospodarczą i poprawi renomę doskonałości naukowej. Współpraca w sektorze
przestrzeni kosmicznej wspierać będzie także cele zewnętrznej polityki Wspólnoty (np. wsparcie
dla krajów rozwijających się, krajów sąsiadujących).
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/195

Nacisk w tym obszarze zostanie położony na rozwój ogólnej strategii międzynarodowej współpracy
kosmicznej oraz skuteczny mechanizm koordynacji angażujący wszystkich europejskich graczy.

Przestrzeń kosmiczna musi być postrzegana jako sektor uprzywilejowany dla rozwoju
międzynarodowych działań, w szczególności współpracy z głównymi i powstającymi potęgami
przestrzeni kosmicznej, takimi jak Rosja, Stany Zjednoczone, Chiny, Indie, Kanada, Japonia,
Ukraina i inne kraje prowadzące działania w przestrzeni kosmicznej.

Dokonywane będą wysiłki promujące stosowanie rozwiązań związanych z wykorzystaniem
przestrzeni kosmicznej, tak aby wesprzeć zrównoważony rozwój i zmniejszać ryzyko
występowania katastrof naturalnych i kryzysów humanitarnych, w szczególności w Afryce.
Postawa ta jest spójna z ogólnym podejściem przyjętym przez GMES w odniesieniu do
monitorowania środowiska1 i bezpieczeństwa.

W celu poprawy perspektyw skutecznej współpracy i włączenia najlepszej międzynarodowej
wiedzy w dziedzinie przestrzeni kosmicznej do europejskiego programu kosmicznego, realizowane
będą szczegółowe działania w zakresie współpracy w ramach dwu- lub wielostronnych projektów,
międzynarodowych i światowych inicjatyw i współpracy z gospodarkami wschodzącymi i krajami
rozwijającymi się. Działania będą obejmować ocenę i monitorowanie zobowiązań
międzynarodowych.

Reagowanie na nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne

Badania nowych potrzeb umożliwią innowacyjne rozwiązania dla rozwoju technologicznego
w obszarze badań przestrzeni kosmicznej oraz możliwe dostosowania i zastosowania w innych

1
       Np. Protokół z Kioto, Konwencja Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie
       zwalczania pustynnienia, Konwencja Organizacji Narodów Zjednoczonych o różnorodności
       biologicznej, wnioski światowego szczytu na temat zrównoważonego rozwoju 2002 oraz
       wnioski szczytu G-8 w 2005 r.
 ---pagebreak--- L 400/196       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

dziedzinach (np. gospodarowanie zasobami, procesy biologiczne i nowe materiały). Badania
stanowiące odpowiedź na nieprzewidziane potrzeby polityczne mogą dotyczyć tematów takich jak
dostarczenie rozwiązań kosmicznych w celu wsparcia krajów rozwijających się, opracowywanie
nowych narzędzi i metod obserwacji przestrzeni kosmicznej i komunikacji w powiązaniu
z odpowiednimi obszarami polityki wspólnotowej i przyczynianie się do integracji społecznej.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/197

10.      Bezpieczeństwo

Cel

Rozwój technologii i wiedzy w celu budowania zdolności potrzebnych do zapewnienia obywatelom
bezpieczeństwa w zakresie zagrożeń takich jak terroryzm, katastrofy naturalne i przestępczość, przy
jednoczesnym respektowaniu podstawowych praw człowieka, w tym prawa do prywatności;
zapewnienie optymalnego i zgodnego wykorzystywania dostępnych i powstających technologii
z korzyścią dla europejskiego bezpieczeństwa cywilnego, pobudzanie współpracy dostawców
i użytkowników rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa cywilnego, poprawa konkurencyjności
europejskiego sektora bezpieczeństwa oraz dostarczania wyników badań ukierunkowanych na
realizację misji w celu zmniejszenia istniejących braków w dziedzinie bezpieczeństwa.

Podejście

Bezpieczeństwo Europy jest koniecznym warunkiem dobrobytu i wolności. Temat dotyczący
bezpieczeństwa koncentruje się wyłącznie na zastosowaniach cywilnych oraz wspiera wdrażanie
wspólnotowej polityki i inicjatyw z dziedziny bezpieczeństwa, takich jak ustanowienie przestrzeni
wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, transport, zdrowie (w tym program UE dotyczący
ochrony zdrowia1), ochrona ludności (w tym katastrofy naturalne i przemysłowe), energia,
środowisko i polityka zewnętrzna. W ten sposób program przyczyni się do wzrostu i zatrudnienia
oraz konkurencyjności europejskiego sektora bezpieczeństwa. Ułatwi wielu krajowym
i międzynarodowym uczestnikom współpracę i koordynację, tak aby uniknąć zbędnego powielania
działań i odnaleźć ewentualne synergie. Jego celem będzie dostarczenie brakujących zdolności
i zapewnienie potrzebom europejskiego bezpieczeństwa wyraźnej wartości dodanej. Zasadą
przewodnią tematu będzie poszanowanie prywatności i swobód obywatelskich. Temat nie obejmie
prac ani technologii związanych z bronią śmiercionośną lub niszczącą.

1
       Mający na celu poprawę przygotowania i reagowania na celowe uwolnienie substancji
       biologicznych lub chemicznych.
 ---pagebreak--- L 400/198      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

Należy zastosować specjalne wymagania dotyczące poufności, lecz nie należy niepotrzebnie
ograniczać dostępności wyników badań. Ponadto należy określić obszary, w których już udostępnia
się wyniki badań.

Działania spoza dziedziny obronności na poziomie wspólnotowym będą dotyczyć czterech
cywilnych obszarów misji bezpieczeństwa, które zostały ustalone w odpowiedzi na szczególne
wyzwania o większym znaczeniu politycznym i europejskiej wartości dodanej w odniesieniu do
zagrożeń i możliwych wydarzeń grożących bezpieczeństwu oraz trzech obszarów o charakterze
przekrojowym. Każdy obszar misji obejmuje sześć faz o różnym czasie trwania i o różnej
intensywności. Wspomniane fazy obejmują: identyfikację (związaną z wydarzeniami),
zapobieganie (związane z zagrożeniami), ochronę (związaną z celami), przygotowanie (związane
z operacją), reagowanie (związane z kryzysami) i naprawę (związaną z konsekwencjami); opisują
wysiłki, jakie należy podjąć w ramach odpowiednich faz. Pierwsze cztery fazy odnoszą się do
wysiłków włożonych w uniknięcie zdarzenia i złagodzenie potencjalnych negatywnych skutków,
ostatnie dwa – do wysiłków zmierzających do zaradzenia sytuacji i długofalowym konsekwencjom.

W odniesieniu do każdej fazy indywidualnych obszarów misji osoby odpowiedzialne za
bezpieczeństwo obywateli muszą mieć szczególne zdolności w celu skutecznego sprostania
zagrożeniom i wydarzeniom. Zdolności wskazują sposób podejmowania wysiłków oraz w wielu
przypadkach mają zastosowanie do więcej niż jednej fazy lub obszaru misji. Zdobywanie zdolności
jest oparte na połączeniu wiedzy, technologii i środków organizacyjnych. W ramach tematu
zbadane zostaną również sposoby zapewnienia skutecznego połączenia większej wiedzy
i technologii, lepszego wykorzystania wspólnych systemów ICT w różnorodnych działaniach oraz
opracowanych procesów i ich rzeczywistego wdrożenia przez różnych końcowych użytkowników,
tak aby poprawić europejskie zdolności w zakresie bezpieczeństwa.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                         L 400/199

Badania skoncentrują się w szczególności na dostarczeniu brakujących zdolności przez rozwój
technologii i umiejętności wymaganych w konkretnych obszarach misji i zidentyfikowanych
w ramach podejścia „zarządzanego odgórnie”, wyznaczanego przez dialog z użytkownikami
końcowymi, zgodnie z celami i zasadami. Użytkownicy końcowi badań dotyczących
bezpieczeństwa, władze publiczne, sektor prywatny i obywatele UE będą w pełni włączeni
w identyfikację konkretnych wymagań tych badań. Przyjęte zostanie podejście zakładające analizę
systemową, tak aby przeprowadzić analizę braków w obszarach bezpieczeństwa cywilnego
i wymagania dotyczące badań i rozwoju w każdym z obszarów misji. Działania obejmą analizę
wymagań dotyczących bezpieczeństwa w obszarze przemysłu cywilnego. Identyfikacja wymagań
dotyczących badań powinna być stale istotnym elementem badań w ramach tego tematu.

Podejście oparte na dostarczeniu brakujących zdolności powinno być uzupełniane podejściem
systemowym, zakładającym analizę i zbadanie technologii w celu oceny, w jaki sposób mogą one
być wykorzystane do poprawy bezpieczeństwa europejskiego. Ważnym aspektem jest
wykorzystanie korzyści oferowanych przez stronę dostarczającą rozwiązania (np. przemysł,
uczelnie, ośrodki badawcze), tak aby przyśpieszyć zastosowanie innowacyjnych rozwiązań
z zakresu bezpieczeństwa.

Badania te będą wielodyscyplinarne i ukierunkowane na zadania, będą obejmować rozwój
technologiczny i metodologiczny aż do integracji, demonstracji i zatwierdzania technologii
i systemów. Wieloczynnościowy charakter technologii zachęca do maksymalizowania rozmiaru ich
zastosowania i do sprzyjania owocnej wymianie oraz przyjmowaniu przez sektor bezpieczeństwa
cywilnego dostępnych i wypracowywanych technologii. Temat dotyczący badań nad
bezpieczeństwem będzie miał na celu przygotowanie średnio i długoterminowych skutecznych
rozwiązań, które będą wystarczająco zdolne do dostosowań i innowacyjne, aby umożliwić
przeciwstawienie się konkretnym zagrożeniom. Będzie także uzupełniać i łączyć badania
ukierunkowane na technologie i w większym stopniu ukierunkowane na systemy bezpieczeństwa,
dotyczące bezpieczeństwa cywilnego, które są przeprowadzane w innych obszarach tematycznych.
 ---pagebreak--- L 400/200      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

Badania dotyczące bezpieczeństwa wymagają szczegółowych zasad wdrażania, uwzględniających
ich specjalny charakter i cel ochrony poufnych informacji dotyczących bezpieczeństwa oraz
zapewnienie wystarczających informacji o wynikach państwom członkowskim i użytkownikom
końcowym.

Badania skoncentrowane będą wyłącznie na zastosowaniach w zakresie bezpieczeństwa cywilnego.
Uznając, że istnieją obszary podwójnego zastosowania technologii związane zarówno z cywilnymi
jak i wojskowymi zastosowaniami, ustanowione zostaną odpowiednie ramy w celu koordynacji
z pracami Europejskiej Agencji Obrony (EDA). Ponadto, w celu wzajemnego zapewniania sobie
informacji i uniknięcia niepotrzebnego powielania funduszy, badania z dziedziny bezpieczeństwa
będą koordynowane z innymi działaniami na poziomach krajowym i europejskim.

Zaangażowanie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w działania jest równie zdecydowanie
wspierane jak zaangażowanie władz i organizacji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo obywateli.
Długoterminowy program badań opracowany przez Europejski Komitet Konsultacyjny ds. Badań
nad Bezpieczeństwem (ESRAB)1 będzie wspierać określenie zawartości i struktury badań w ramach
tego tematu.

1
       Opracowany w trakcie trzyletniego działania przygotowawczego na rzecz badań nad
       bezpieczeństwem (PASR 2004-2006).
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/201

Działania

Działania dotyczyć będą następujących obszarów zadań:

• Bezpieczeństwo obywateli: Działania skoncentrowane będą na aspektach związancyh
   z zagrożeniem w przyapdku potencjalnych zdarzeń o znaczeniu ponadnarodowym, takich jak
   przestępcy, wyposażenie i środki przez nich wykorzystywane lub mechanizmy ataku. Do zajęcia
   się tym obszarem zadań potrzebne są różne zdolności, z których wiele jest związanych głównie z
   fazami „identyfikacja”, „zapobieganie”, „ochrona” i „reagowanie”. Dąży się zarówno do
   uniknięcia zdarzenia, jak i złagodzenia jego potencjalnych następstw. Aby stworzyć wymagane
   możliwości, co ma na celu zapewnienie ochrony ludności, w tym zapewnienie
   biobezpieczeństwa i ochronę przed ryzykiem związanym z przestępczością i atakami
   terrorystycznymi, nacisk zostanie położony na takie kwestie jak: zagrożenie (np. chemiczne,
   biologiczne, promieniotwórcze i jądrowe - CBRN), podniesienie świadomości (np. gromadzenie
   informacji, zbieranie, wykorzystywanie, dzielenie się, ostrzeganie), wykrywanie (np. substancje
   niebezpieczne, materiały wybuchowe, czynniki biologiczne lub chemiczne, pojedyncze osoby
   lub grupy, podejrzane zachowanie), identyfikacja i uwierzytelnianie (np. osób, rodzajów i ilości
   substancji), zapobieganie (np. kontrola dostępu i przepływu w odniesieniu do środków
   finansowych, kontrola struktur finansowych), gotowość (np. ocena ryzyka, ochrona CBRN,
   kontrola celowo uwolnionych biologicznych i chemicznych substancji), ocena poziomów
   strategicznych rezerw (siła robocza, umiejętności, wyposażenie, dobra konsumpcyjne – w
   odniesieniu do dużych imprez itd.), neutralizowanie (np. pocisków, komunikacji, pojazdów,
   systemów nieniszczących) i powstrzymywanie skutków ataków terrorystycznych i
   przestępczości, przetwarzania danych na potrzeby egzekwowania prawa.
 ---pagebreak--- L 400/202        PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                         30.12.2006

• Bezpieczeństwo infrastruktur i obiektów użyteczności publicznej: Działania będą
   skoncentrowane na celach zdarzenia lub katastrofy o znaczeniu ponadnarodowym, przykłady
   infrastruktur obejmują miejsca, w których organizowane są duże imprezy, miejsca istotne
   z politycznego punktu widzenia (np. budynki parlamentu) lub miejsca o znaczeniu
   symbolicznym (np. niektóre zabytki), wartości i obiekty użyteczności publicznej związane
   z energią (łącznie z ropą naftową, elektrycznością, gazem), wodą, transportem (łącznie
   z lotniczym, morskim i lądowym), przekazem informacji (łącznie z nadawaniem), obiekty
   związane z finansami, administracją i zdrowiem publicznym itd. Do zajęcia się tym obszarem
   zadań potrzebne są zdolności, z których wiele jest związanych głównie z fazami „ochrona”,
   a także „przygotowanie”. Dąży się zarówno do uniknięcia zdarzenia, jak i złagodzenia jego
   potencjalnych następstw. W celu stworzenia wymaganych zdolności nacisk zostanie położony na
   kwestie takie jak: analizowanie, modelowanie i ocena podatności na uszkodzenia infrastruktury
   fizycznej i jej działania; ochrona istniejącej i przyszłej strategicznej infrastruktury publicznej
   i prywatnej połączonej w sieci, systemów i usług, z uwzględnieniem ich aspektów fizycznego,
   logicznego i funkcjonalnego; systemy kontroli i ostrzegania, pozwalające na szybką reakcję na
   zdarzenia; ochrona przed reakcją łańcuchową wywołaną zdarzeniem, definiowanie i określanie
   kryteriów tworzenia nowej i bezpiecznej infrastruktury oraz obiektów użyteczności publicznej.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/203

• Inteligentna obserwacja i bezpieczeństwo granic: Działania będą dotyczyły kwestii
   właściwych dla wszystkich kolejnych szczebli europejskiej strategii ochrony granic, począwszy
   od postępowania wizowego w ambasadach i konsulatach (1. szczebel), współpracy
   transgranicznej (2. szczebel), środków stosowanych na przejściach granicznych na granicach
   lądowych, w portach i portach lotniczych oraz na przejściach granicznych na granicach
   „niebieskich” i zielonych (3. szczebel), aż po działania na obszarze ograniczonym zewnętrznymi
   granicami UE (4. szczebel), takie jak wymiana informacji, środki zastępcze, system
   informacyjny Schengen (SIS), współpraca sądowa i policyjna, celna i straży granicznej (PCB).
   Do zajęcia się tym obszarem zadań potrzebne są zdolności, z których wiele jest związanych
   głównie z fazami „identyfikacja”, „zapobieganie”, „ochrona”. Dąży się zarówno do uniknięcia
   zdarzenia, jak i złagodzenia jego potencjalnych następstw.

W celu stworzenia wymaganych zdolności nacisk zostanie położony na kwestie takie jak:
zwiększanie skuteczności i wydajności wszystkich związanych z bezpieczeństwem systemów,
wyposażenia, narzędzi i procesów stosowanych na przejściach granicznych (np. identyfikacja osób
zgłaszających się, nieinwazyjne metody wykrywania osób i towarów, wykrywanie substancji,
badania wyrywkowe, rozpoznanie przestrzenne, w tym zbieranie i analiza danych, etc.);
zwiększenie bezpieczeństwa europejskich granic lądowych i morskich (np. przez nieinwazyjne i
podwodne wykrywanie pojazdów, śledzenie pojazdów, rozpoznanie przestrzenne, w tym zbieranie i
analizę danych, nadzór, operacje z oddalenia etc.); bezpieczeństwo morskie; ocena i zarządzanie
(nielegalnym) napływem imigrantów. Stworzone zostaną odpowiednie ramy koordynacji z
działaniami Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach
Państw Członkowskich Unii Europejskiej.
 ---pagebreak--- L 400/204       PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

• Przywracanie bezpieczeństwa i ochrony w sytuacjach kryzysowych: Działania skoncentrują się
   na technologiach umożliwiających uzyskanie ogólnego obrazu sytuacji i wspierających różne
   operacje zarządzania kryzysowego, takie jak ochrona ludności (w tym katastrofy naturalne i
   wypadki przemysłowe), na pomocy humanitarnej i na zadaniach związanych z ratownictwem.
   Do zajęcia się tym obszarem zadań potrzebne są zdolności, z których wiele jest zasadniczo
   związanych z fazami „przygotowanie”, „reagowanie”, „naprawa”. Dąży się do łagodzenia
   następstw zdarzenia. W celu stworzenia wymaganych zdolności nacisk zostanie położony na
   kwestie takie jak: ogólna organizacyjna i operacyjna gotowość do reagowania na zdarzenia
   związane z zagrożeniem bezpieczeństwa (np. koordynacja między organizacjami
   i porozumiewanie się w sytuacjach kryzysowych, ocena rezerw strategicznych, zapasy
   strategiczne itd.), zarządzanie kryzysowe (np. zintegrowane środki ostrzegania i zarządzania,
   ocena zdarzenia i priorytetowe wymagania, integracja różnorodnych uczestników i zasobów,
   ewakuacja i odizolowanie, neutralizowanie i powstrzymywanie skutków ataków
   terrorystycznych i przestępczości, itd.), interwencje we wrogim otoczeniu, pomoc humanitarna
   w sytuacjach kryzysowych i zarządzanie następstwami i reakcjami łańcuchowymi po
   zdarzeniach związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa (np. funkcjonowanie publicznego
   systemu opieki zdrowotnej, ciągłość działań gospodarczych, środki przywracania zaufania,
   przywracanie zakłóconego lub zniszczonego funkcjonowania społeczeństwa itd.).
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                       L 400/205

Powyższe dziedziny będą wspierane przez działania w ramach następujących obszarów
o charakterze przekrojowym:

• Integracja systemów bezpieczeństwa, łączność i interoperacyjność: Działania związane
   z wywiadem, zbieraniem informacji i bezpieczeństwem wewnętrznym umożliwią lub przyczynią
   się do skuteczności technologii niezbędnych do rozwijania poniżej wymienionych zdolności,
   skupiając się w ten sposób na przekrojowych zagadnieniach, takich jak: wzmocnienie
   interoperacyjności i łączności systemów, wyposażenia, usług i procesów, w tym infrastruktury
   organów ścigania, pożarnictwa, obrony cywilnej i informacji medycznej, przy jednoczesnym
   zapewnieniu ich niezawodności, ochrony poufności i integralności informacji oraz możliwości
   śledzenia wszystkich transakcji i ich procesów przetwarzania itd. Działania będą także
   ukierunkowane na kwestie standaryzacji i szkoleń (łącznie z uwzględnieniem interoperacyjności
   kulturowej, ludzkiej i organizacyjnej).
 ---pagebreak--- L 400/206       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

• Bezpieczeństwo i społeczeństwo: Działania te mają charakter przekrojowy i powinny być
   przeprowadzane przez interakcje między naukami przyrodniczymi, technologią a innymi
   naukami, w szczególności naukami społecznymi i humanistycznymi. Nacisk zostanie położony
   na ukierunkowane analizy kulturowe i społeczno-ekonomiczne oraz systemowe analizy ryzyka,
   tworzenie scenariuszy i inne działania badawcze związane z zagadnieniami takimi jak:
   bezpieczeństwo jako zmieniające się pojęcie (wyczerpujące analizy potrzeb związanych
   z bezpieczeństwem w celu zdefiniowania głównych funkcjonalnych wymagań, tak aby
   uwzględnić zmieniającą się sytuację związaną z bezpieczeństwem), wzajemne zależności,
   podatność związana z katastrofami i nowe zagrożenia (np. w dziedzinie terroryzmu
   i przestępczości zorganizowanej); postawy obywateli w sytuacjach kryzysowych (np.
   postrzeganie terroryzmu i przestępczości, zachowania tłumu, publiczne rozumienie praw
   obywatelskich i społeczno-kulturowe formy ochrony i akceptacji środków kontroli
   bezpieczeństwa); stopień przygotowania i gotowości obywateli na ataki terrorystyczne; kwestie
   związane z komunikacją władzy z obywatelami w sytuacjach kryzysowych; zwiększanie
   świadomości zagrożeń; szkolenie obywateli w kwestiach związanych z systemami
   bezpieczeństwa doradztwa wewnętrznego i pomocy w państwach członkowskich i na poziomie
   UE; behawioralne, psychologiczne i inne stosowne analizy dotyczące sprawców przestępstw
   terrorystycznych; kwestie etyczne dotyczące ochrony danych osobowych i integralności
   informacji. Badania będą także skierowane na opracowywanie statystycznych wskaźników
   przestępczości w celu umożliwienia oceny zmian w zakresie przestępczości.

• Koordynacja i kształtowanie badań nad bezpieczeństwem: Obszar ten stanowi platformę działań
   mających na celu koordynację i strukturyzację krajowych, europejskich i międzynarodowych
   wysiłków badawczych w dziedzinie bezpieczeństwa, rozwój synergii między badaniami
   cywilnymi, nad bezpieczeństwem i obroną, jak również koordynację między popytem a podażą
   w dziedzinie badań nad bezpieczeństwem. Działania będą także skoncentrowane na poprawie
   stosownych warunków i procedur prawnych.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/207

Współpraca międzynarodowa

Współpraca międzynarodowa w dziedzinie badań nad bezpieczeństwem będzie realizowana
zgodnie z wewnętrznymi i zewnętrznymi aspektami polityki wspólnotowej. Z uwagi na poufny
charakter działań w tym obszarze współpraca międzynarodowa będzie rozpatrywana indywidualnie
w odniesieniu do konkretnych krajów. Szczególne wymagania i kryteria dotyczące
międzynarodowej współpracy mogą być określone w programie prac.

Konkretne działania w ramach współpracy międzynarodowej będą rozpatrywane, gdy przynoszą
korzyści obu stronom, jak w przypadku badań związanych z mającymi ogólne zastosowanie
działaniami dotyczącymi bezpieczeństwa, np. zarządzania katastrofami na dużą skalę.

Reagowanie na nowe potrzeby oraz nieprzewidziane potrzeby polityczne

Temat badań nad bezpieczeństwem jest elastyczny, zarówno z natury, jak i ze względu na to, jak
został sformułowany. Działania umożliwią zbadanie do tej pory nieznanych przyszłych zagrożeń
dla bezpieczeństwa, w tym katastrof, i związanych z nimi potrzeb politycznych, które mogą
powstać. Elastyczność ta uzupełni zadaniowy charakter powyższych działań badawczych.
 ---pagebreak--- L 400/208         PL             Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                 30.12.2006

                                        ZAŁĄCZNIK II

                               SZACUNKOWY PODZIAŁ KWOTY

Szacunkowy podział jest następujący (w mln EUR):

        Zdrowie                                                                6 100

        Żywność, rolnictwo i rybołówstwo, biotechnologia                       1 935

        Technologie informacyjne i komunikacyjne                               9 050

        Nanonauki, nanotechnologie, materiały i nowe technologie produkcyjne   3 475

        Energia                                                                2 350

        Środowisko (w tym zmiany klimatu)                                      1 890

        Transport (w tym aeronautyka)                                          4 160

        Nauki społeczno-ekonomiczne i humanistyczne                            623

        Przestrzeń kosmiczna                                                   1 430

        Bezpieczeństwo                                                         1 400
 ---pagebreak--- 30.12.2006     PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   L 400/209

       OGÓŁEM 1,2,3,4                                                            32 413

1
       W tym wspólne inicjatywy technologiczne (łącznie z planem finansowym itd.) oraz część
       działań w zakresie koordynacji i współpracy międzynarodowej finansowanych w ramach
       obszarów tematycznych.
2
       Celem jest umożliwienie MŚP otrzymania przynajmniej 15% środków finansowych
       dostępnych w ramach programu.
3
       W tym wkład w dotację w wysokości do 800 milionów EUR dla Europejskiego Banku
       Inwestycyjnego na mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka, o którym mowa
       w załączniku III. Tematy będą dokonywać wkładów proporcjonalnie – oprócz tematu
       „Nauki społeczno-ekonomiczne i humanistyczne”, który nie wnosi wkładu na rzecz
       wspomnianego mechanizmu.
       Na okres 2007–2010 przyznana będzie w rocznych ratach kwota rzędu 400 milinów EUR.
4
       Z czego co najmniej 210 milionów EUR i co najwyżej 250 milionów EUR na COST,
       zależnie od wynikó oceny śródokresowej.Wsparcie finansowe będzie dostarczane na
       podstawie dotacji, która będzie wypłacana na podstawie umowy o dotację między Komisją a
       podmiotem prawnym wyznaczonym przez COST na jednostkę odpowiedzialną za
       realizację; informacja o dotacji zostanie przekazana Komisji przez Sekretariat Generalny
       Rady i umieszczona w programie prac.
 ---pagebreak--- L 400/210        PL             Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

                                       ZAŁĄCZNIK III

                       Mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka

Zgodnie z załącznikiem II Wspólnota przyzna Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu (EBI) –
partnerowi przejmującemu część ryzyka w ramach mechanizmu finansowania opartego na podziale
ryzyka – dotację (działanie koordynacyjne i wspierające). Mechanizm finansowania oparty na
podziale ryzyka, w którym wezmą udział Wspólnota i EBI, ma na celu zwiększenie inwestycji
sektora prywatnego w Europie w badania, rozwój technologiczny i demonstracje (BRT)
i w innowacje.

Wkład Wspólnoty zwiększy zdolność banku do zarządzania ryzykiem, umożliwiając
(i) zwiększenie pożyczek i gwarancji EBI udzielanych operacjom o pewnym stopniu ryzyka oraz
(ii) finansowanie bardziej ryzykownych europejskich działań w ramach BRT, które nie byłyby
możliwe bez takiego wsparcia Wspólnoty, co ma pomóc przezwyciężyć braki rynku. Ma to na celu:

• wartość dodaną w obszarach, w których rynek nie zapewnia wystarczającego finansowania; oraz

• zapewnienie katalizującego efektu dźwigni dla inwestycji prywatnych.

Wkład Wspólnoty w mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka będzie zgodny
z przepisami określonymi w załączniku II.

EBI będzie udzielać pożyczek ze środków finansowych pozyskiwanych na międzynarodowych
rynkach finansowych i udzielać gwarancji swoim partnerom finansowym zgodnie ze swoimi
standardowymi zasadami, uregulowaniami i procedurami.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/211

Wykorzysta ten wkład na zasadzie „kto pierwszy, ten lepszy”, jako rezerwy i przydział kapitału
w obrębie banku, w celu pokrycia części ryzyka związanego z jego operacjami wspierającymi
kwalifikujące się europejskie działania w dziedzinie BRT.

Na podstawie własnej oceny finansowej EBI będzie określać poziom ryzyka finansowego
i decydować o wartości rezerwy lub przydziału kapitału.

Ocena i stopniowanie ryzyka oraz wynikające z nich decyzje w zakresie rezerw i przydziału
kapitału odbędą się zgodnie ze standardowymi procedurami banku, w ramach strukturalnego
instrumentu finansowego, i zostaną zatwierdzone i skontrolowane przez akcjonariuszy oraz czasami
zmienione i zmodyfikowane. Nie będą zmieniane w związku z wkładem Wspólnoty.

Ryzyko dla budżetu Wspólnoty jest ograniczone do kwot wypłaconych, lub tych, których
wypłacenie obiecano. Nie powstaną żadne zobowiązania warunkowe dla budżetu Wspólnoty, gdyż
dodatkowe ryzyko spada na EBI.

Wkład Wspólnoty będzie wypłacany corocznie, na podstawie wieloletniego planu
i z uwzględnieniem zmian zapotrzebowania. Roczna kwota będzie określana w programie prac, na
podstawie sprawozdania z działań i prognoz przedstawianych przez EBI.

Plan wieloletni będzie finansowany z każdego z poszczególnych tematów i w razie potrzeby
dostosowywany zgodnie z zasadą proporcjonalnych wkładów.
 ---pagebreak--- L 400/212       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     30.12.2006

W umowie, która zostanie zawarta z EBI po szczegółowych konsultacjach z państwami
członkowskimi, zostaną ustanowione zasady i warunki wykorzystania środków Wspólnoty na
rezerwy i przydziały kapitału. W porozumieniu tym zostaną zawarte między innymi następujące
zasady i warunki:

•     Kwalifikowalność wspólnotowych działań w dziedzinie BRT. W sposób automatyczny
      kwalifikuje się wspólne inicjatywy technologiczne, projekty realizowane w ramach
      współpracy, sieci doskonałości i badania prowadzone na rzecz MŚP finansowane przez
      Wspólnotę, pod warunkiem że ich cele są zgodne z zakresem poszczególnych tematów
      niniejszego programu szczegółowego. Podmioty prawne ustanowione w państwach trzecich
      innych niż kraje stowarzyszone również się kwalifikują, pod warunkiem że biorą udział
      w działaniach pośrednich siódmego programu ramowego, a ich koszty kwalifikują się do
      finansowania wspólnotowego.

      Inne działania europejskie (takie jak EUREKA) kwalifikują się, pod warunkiem że dotyczą
      badań, rozwoju technologicznego lub demonstracji w ramach poszczególnych tematów,
      odpowiadających europejskim zasadom i kryteriom badawczym oraz że pożyczkobiorcy lub
      korzystający z gwarancji są podmiotami prawnymi z siedzibą w państwach członkowskich
      lub krajach stowarzyszonych.

      Mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka będzie również dostępny we wszystkich
      państwach członkowskich i w krajach stowarzyszonych, tak by zapewnić, że wszystkie
      podmioty prawne, niezależnie od ich rozmiaru (także MŚP i organizacje badawcze, w tym
      uczelnie wyższe) we wszystkich państwach członkowskich mogą korzystać z mechanizmu
      finansowania ich kwalifikujących się działań.

      Działania innowacyjne o charakterze komercyjnym kwalifikują się do mechanizmu tylko gdy
      zastosowany zostanie wkład własny EBI.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    L 400/213

      Zgodnie z rozporządzeniem o zasadach uczestnictwa przyjętym na mocy art. 167 Traktatu
      umowa określi również wspólnotowe procedury przeciwstawienia się, w odpowiednio
      umotywowanych przypadkach, zastosowaniu przez EBI wkładu Wspólnoty.

      Zasady określania części ryzyka finansowego, która będzie pokryta z wkładu Wspólnoty
      i progu ryzyka, powyżej którego EBI może wykorzystywać wkład Wspólnoty oraz podział
      przypadającego dochodu.

      Poziom wkładu Wspólnoty w ramach każdej z operacji zależy od oceny ryzyka finansowego
      przeprowadzonej przez EBI. Poziom całkowitych rezerw i przydziału kapitału na większość
      operacji w ramach mechanizmu finansowania opartego na podziale ryzyka powinien mieścić
      się w przedziale 15%–25% wartości nominalnej takich operacji. W żadnym wypadku poziom
      całkowitych rezerw i przydziału kapitału kwot wkładu Wspólnoty nie przekracza 50%
      nominalnej wartości pożyczki ani wartości gwarancji. Podział ryzyka zostanie zastosowany
      w przypadku każdej operacji.

      Zasady, zgodnie z którymi Wspólnota będzie monitorować pożyczki i gwarancje EBI
      udzielane w związku z wkładem Wspólnoty, w tym operacje dokonywane przez partnerów
      finansowych EBI.

EBI może wykorzystać wkład Wspólnoty jedynie na operacje zatwierdzone między datą wejścia
w życie niniejszego programu szczegółowego a dniem 31 grudnia 2013 r.
 ---pagebreak--- L 400/214      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   30.12.2006

EBI przedstawia co roku Komisji odsetki i dochody związane z wkładem Wspólnoty w tym okresie;
Komisja przekazuje te informacje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Zgodnie z art. 18 ust. 2
rozporządzenia finansowego uznaje się je za dochody przeznaczone na mechanizm finansowania
oparty na podziale ryzyka i wykazuje w budżecie.

Przyjmując program prac, Komisja może podjąć decyzję o ponownym przeznaczeniu, do celów
innych działań pośrednich w ramach działu „Infrastruktury badawcze” niniejszego programu
szczegółowego, każdej kwoty niewykorzystanej w ramach mechanizmu finansowania opartego na
podziale ryzyka i w związku z tym odzyskanej z EBI, po średniookresowej ocenie, o której mowa
w załączniku II do programu ramowego. Ocena średniookresowa będzie zawierała zewnętrzną
ocenę wpływu mechanizmu finansowania opartego na podziale ryzyka.

Komisja ściśle monitoruje efektywne wykorzystanie wkładu Wspólnoty, co obejmuje również
oceny ex-post korzystnych cech działania i regularnie składa sprawozdania komitetowi
programowemu. Ponadto Komisja włącza główne wnioski na ten temat do sprawozdania rocznego
w sprawie działań związanych z badaniami i rozwojem technologicznym, które przesyła do
Parlamentu Europejskiego i do Rady zgodnie z art. 173 Traktatu.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                     L 400/215

                                        ZAŁĄCZNIK IV

Wspólne inicjatywy technologiczne i koordynowanie pozawspólnotowych programów badawczych

Wspólne inicjatywy technologiczne1

Obszary badawcze z orientacyjnej listy wspólnych inicjatyw technologicznych są określone poniżej
w oparciu o kryteria wyznaczone w załączniku I. Te wspólne inicjatywy technologiczne dotyczą
szerokiego zakresu wyzwań. Należy zatem stworzyć struktury dla każdego przypadku dostosowane
do szczególnych cech obszaru badań, o którym mowa. W każdym przypadku zostanie określona
specjalna struktura w celu realizacji uzgodnionego programu badań wspólnej inicjatywy
technologicznej oraz połączenia koniecznych publicznych i prywatnych inwestycji
i skoordynowanie wysiłków europejskich. Wspólnota mogłaby na podstawie oddzielnych
wniosków przyznać kwotę potrzebną na wdrożenie programu badań. Kolejne wspólne inicjatywy
technologiczne mogą zostać określone na podstawie kryteriów wymienionych w załączniku I oraz
zaproponowane podczas realizacji siódmego programu ramowego.

• Inicjatywa w zakresie leków innowacyjnych

Wspólna inicjatywa technologiczna w zakresie leków innowacyjnych ma na celu zwiększenie
konkurencyjności europejskiego sektora farmaceutycznego, zapewniając skoordynowane podejście
do przezwyciężania zastoju w procesie opracowywania leków, zmniejszając czas opracowywania
leków i wskaźnik zaniechania badań klinicznych dla nowych leków. Umożliwi to szybszy dostęp do
bardziej specjalistycznych leków i zwrot w szybszym terminie inwestycji na badania, a w ten
sposób większe pobudzenie inwestycji prywatnych w dalsze badania.

1
       Lista proponowanych wspólnych inicjatyw technologicznych jest jedynie orientacyjna
       i zostanie dostosowana w miarę rozwoju sytuacji. Decyzja o podjęciu każdej inicjatywy
       będzie podejmowana indywidualnie (patrz załącznik I, rozdział „Cele naukowe
       i technologiczne, ogólne kierunki tematów i działań”).
 ---pagebreak--- L 400/216       PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      30.12.2006

Badania przedkonkurencyjne, jak określono w strategicznym programie badań (SPB) inicjatywy
w zakresie leków innowacyjnych, będą obejmować: opracowywanie narzędzi i metod lepszego
przewidywania adekwatności, bezpieczeństwa i skuteczności leków, inteligentnych infrastruktur na
rzecz integracji danych i zarządzania wiedzą przez ścisłą współpracę między przedsiębiorstwami,
ośrodkami akademickimi a ośrodkami klinicznymi na wszystkich koniecznych etapach. Badania
będą także dotyczyć zmniejszania luk w kształceniu i szkoleniu, tak aby Europa była w stanie
przekładać wyniki badań na korzyści dla pacjenta. Zapewniona będzie ścisła współpraca między
Wspólnotą Europejską a przedsiębiorstwami i innymi zainteresowanymi stronami, takimi jak
agencje regulacyjne, pacjenci, ośrodki akademickie, klinicyści itd., jak również mobilizacja
publicznych i prywatnych funduszy. SPB będzie realizowany przez inicjatywę w zakresie leków
innowacyjnych i specjalnie utworzoną w tym celu odpowiednią publiczno-prywatną strukturę
partnerstwa.

• Technologie w zakresie nanoelektroniki 2020

Nanoelektronika ma duże strategiczne znaczenie dla europejskiej konkurencyjności, ponieważ jej
produkty są kluczowymi czynnikami wpływającymi na innowacje w innych sektorach (multimedia,
telekomunikacja, transport, zdrowie, środowisko, przetwarzanie przemysłowe itd.). Wymaga się, by
wysiłki na rzecz badań i rozwoju oraz innowacji były lepiej ustrukturyzowane, zoptymalizowane
i włączone do szerszego procesu łączącego wszystkie kluczowe podmioty, których rola jest
zasadnicza w osiągnięciu pomyślnego rezultatu w tej dziedzinie.

Inicjatywa obejmie potrzeby technologii krzemowych w czterech dziedzinach technologicznych:
(i) minimalizowanie układów logicznych i pamięci w celu zwiększenia wyników i zmniejszenia
kosztów, (ii) opracowywanie funkcji wartości dodanej, łącznie z funkcjami wyczuwania,
uruchomienia i pakowania i ich wbudowaniem do układu logicznego i pamięci w celu stworzenia
złożonego systemu opartego na mikroukładach lub złożonych rozwiązań typu System-on-Chip lub
System-in-Package, (iii) wyposażenie i materiały i (iv) automatyzacja projektowania.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    L 400/217

• Systemy wbudowane

Systemy wbudowane – niewidzialna elektronika i oprogramowanie, które nadają „inteligencję”
produktom i procesom – są strategicznie ważne dla konkurencyjności istotnych europejskich
sektorów przemysłowych, takich jak motoryzacja, awionika, urządzenia elektroniczne na użytek
konsumentów, telekomunikacja, systemy medyczne i wytwarzanie. Ponadto wzrastająca zdolność
przyłączeniowa tych układów tworzy potencjał dla całkowicie nowych rynków i zastosowań
społecznych, z których Europa będzie mogła czerpać korzyści, jeżeli będzie zajmować dobrą
pozycję.

Wspólna inicjatywa technologiczna w zakresie systemów wbudowanych połączy i skoncentruje
wysiłki badawcze, pobudzając prywatne i publiczne inwestycje w celu podziału wysokiego ryzyka
i utrzymania wysokiego poziomu ambicji. Inicjatywa obejmie projektowanie, opracowywanie
i wykorzystywanie wszechobecnych, interoperacyjnych i efektywnych pod względem kosztów
systemów elektronicznych i oprogramowania, będących jednocześnie systemami o dużej mocy,
bezpiecznymi i pewnymi. Inicjatywa dostarczy modeli referencyjnych dla projektów, które oferują
standardowe podejścia architekturalne odnośnie do danego zakresu zastosowań, specjalistyczne
oprogramowanie umożliwiające płynną zdolność przyłączeniową i interoperacyjność, zintegrowane
narzędzia i metody projektowania oprogramowania dla szybkiego opracowywania
i prototypowania, jak również nowe podejścia do interakcji między komputerami a rzeczywistością.

• Inicjatywy w zakresie wodoru i ogniw paliwowych

Wodór i ogniwa paliwowe są technologiami energetycznymi, które mogą doprowadzić do zmiany
sposobu produkcji i wykorzystania energii w Europie, oferując zasadniczą zmianę potencjału
w kierunku długoterminowej niezależności dostaw zrównoważonej energii, zapewniając Europie
kluczową konkurencyjną pozycję. Przejście do gospodarki opartej na wodorze pociąga za sobą
badania i inwestycje kapitałowe na dużą skalę w celu tworzenia nowych gałęzi przemysłu, nowych
struktur łańcucha dostaw, infrastruktur i zasobów ludzkich.
 ---pagebreak--- L 400/218       PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

Wspólna inicjatywa technologiczna określi i przeprowadzi ambitny europejski program badań
przemysłowych, rozwoju technologicznego i demonstracji w celu dostarczenia solidnych
technologii wodoru i ogniw paliwowych rozwiniętych w stopniu wystarczającym do wykorzystania
komercyjnego. Głównymi tematami programu badań w ramach wspólnej inicjatywy
technologicznej będą: rozwój ogniw paliwowych dla wszystkich sektorów zastosowań i zakresów,
zrównoważone dostawy wodoru łącznie z produkcją, dystrybucją, przechowywaniem i dostawą;
zintegrowane demonstracje na wielką skalę opracowanych i zaawansowanych technologii
w rzeczywistym operacyjnym kontekście i działania przygotowawcze w celu opracowania ram
rynkowych. Działania te będą realizowane na podstawie solidnej, stale rozwijającej się mapy
drogowej technologii i odnośnych pomysłów gospodarczych szczegółowo określających strategie
transformacji i długookresowe cele oraz etapy realizacji.

• Aeronautyka i transport lotniczy

Europa musi pozostać na czele wszystkich kluczowych technologii, jeżeli w przyszłości chce
dysponować zrównoważonymi, innowacyjnymi i konkurencyjnymi sektorami aeronautyki
i transportu lotniczego. Opracowanie ekologicznych technologii jest kluczowe dla zapewnienia
konkurencyjności całego sektora transportu lotniczego. Technologie innowacyjne mają
pierwszorzędne znaczenie dla utrzymania konkurencyjności w dziedzinach, w których rośnie
konkurencja oraz w celu jej odzyskania w dziedzinach, w których Europa ma potencjał, aby mieć
znaczny udział w rynku, jak np. w transporcie regionalnym. Istniejąca konkurencyjność
europejskich przedsiębiorstw działających w sektorach aeronautyki i transportu lotniczego o dużej
intensywności BRT na światowych rynkach została osiągnięta dzięki istotnym prywatnym
inwestycjom w dziedzinie badań (zazwyczaj 13–15% obrotu) na przestrzeni wielu dziesięcioleci.
Z uwagi na specyfikę sektora nowe osiągnięcia często zależą od skutecznej współpracy pomiędzy
sektorami publicznym i prywatnym.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL                Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        L 400/219

Niektóre aspekty strategicznego programu badań ACARE wymagają skali efektu i ciągłości celu,
który wymaga wspólnej inicjatywy technologicznej ukierunkowanej na spójny i szczególny
program badań dotyczący zaawansowanych technologii i aspektów wspierających, takich jak
integracja, zatwierdzanie na szeroką skalę i demonstracje.

W dziedzinie aeronautyki i transportu lotniczego uwzględnione będą różne obszary, takie jak
przyjazny dla środowiska i efektywny pod względem kosztów system transportu lotniczego
(„ekologiczny system transportu lotniczego”) oraz zarządzanie ruchem lotniczym na rzecz
wspierania jednolitej europejskiej polityki przestrzeni powietrznej oraz inicjatywy SESAR.

• Globalny monitoring środowiska i bezpieczeństwa (GMES):

Europa potrzebuje niezależnej zdolności opartej na europejskich standardach globalnego
monitorowania. Pomoże to znacznie Europie i jej gałęziom przemysłu, w których jej konkurenci
w znacznym stopniu inwestują w normy dotyczące systemów globalnego monitorowania.

GMES musi sprostać wymaganiom mandatu politycznego wyrażonego w rezolucji Rady z dnia 13
listopada 2001 r. w sprawie rozpoczęcia początkowego okresu globalnego monitoringu środowiska
i bezpieczeństwa (GMES)1, przyjętej w następstwie posiedzenia w Göteborgu w czerwcu 2001 r.,
planu działania na rzecz GMES przedstawionego w lutym 2004 r.2 i jego włączenia do „Inicjatywy
na rzecz wzrostu” i wykazu „Quick-start”.

1
       Dz.U. C 350 z 11.12.2001, str. 4.
2
       „Globalny monitoring środowiska i bezpieczeństwa (GMES): Określenie zdolności GMES
       do 2008 r. Plan działania (2004–2008)” – COM(2004) 65, 3.2.2004.
 ---pagebreak--- L 400/220        PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                   30.12.2006

Przyszłość GMES zależy od istotnych długoterminowych inwestycji podejmowanych przez
użytkowników i dostawców infrastruktur (publicznych i prywatnych). Z tego powodu ważne jest,
aby GMES utrzymał swój wyraźny i spójny wizerunek, łatwo rozpoznawany przez użytkowników,
władze publiczne i przedsiębiorstwa. Niezależnie od obszarów szczególnych zastosowań GMES cel
ten będzie obejmować grupę przyjętych standardów, mechanizmów i polityki zatwierdzania
w ramach jednolitej odpowiedzialności politycznej.

W tym celu struktura zarządzania GMES w postaci wspólnej inicjatywy technologicznej może być
utworzona tak, aby połączyć wszystkich odpowiednich uczestników wraz z ich zasobami,
w szczególności organizacje użytkowników, zarówno na poziomie krajowym, jak i europejskim.

Wspólna inicjatywa technologiczna w zakresie GMES powinna zapewnić silną koordynację działań
związanych z GMES, także przez następujące zadania:

– konsolidacja wymagań użytkowników w odniesieniu do każdego obszaru zastosowania GMES,

– nadzorowanie i wspieranie opracowywania usług operacyjnych GMES oraz związanych z nimi
   zdolności i infrastruktur,

– w stosownych przypadkach zatwierdzanie takich usług,

– opracowywanie mechanizmów mających na celu zapewnienie długoterminowego dostępu do
   danych („zakup danych”).
 ---pagebreak--- 30.12.2006       PL              Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                      L 400/221

Wspólna inicjatywa technologiczna w zakresie GMES byłaby także skutecznym narzędziem
promowania aktywnego zaangażowania sektora prywatnego, ponieważ stanowiłaby czynnik
koordynacji i finansowania przedsiębiorstw (łącznie z małymi i średnimi przedsiębiorstwami)
i innych potencjalnych kontrahentów pragnących przyczynić się do realizacji GMES przez
odpowiednie procesy konkurencyjne.

GMES nada Europie przewagę w obszarze zarządzania i wykorzystania głównych infrastruktur,
łącznie ze strategicznymi zdolnościami przestrzeni kosmicznej. GMES może także zapewnić
podstawę skutecznego wykorzystania ograniczonych zasobów naturalnych, zarówno przez
przedsiębiorstwa publiczne, jak i prywatne. W ten sposób przyczyni się do poprawy
produktywności w wielu sektorach, które potrzebują spójnych i aktualizowanych informacji na
temat dostępnych zasobów.

Koordynowanie pozawspólnotowych programów badawczych1

Orientacyjna lista inicjatyw na rzecz wspólnej realizacji krajowych programów badawczych została
określona poniżej; może być przedmiotem odrębnej decyzji na podstawie art. 169 Traktatu. Podczas
realizacji siódmego programu ramowego mogą zostać określone i zaproponowane kolejne
inicjatywy.

W przypadku każdej decyzji, jeśli i gdy zostanie przyjęta, do celów wdrażania działania zostanie
ustanowiona specjalna jednostka ds. wdrażania oraz struktura organizacyjna i odpowiednie organy
zarządzające. Zgodnie z załącznikiem II Wspólnota może zapewnić wsparcie finansowe inicjatyw
i może aktywnie uczestniczyć we wdrażaniu przy wykorzystaniu środków najbardziej stosownych
dla działania.

1
       Lista jest wyłącznie orientacyjna, a proponowane inicjatywy podlegają oddzielnym
       decyzjom na podstawie art. 169 (patrz załącznik I, rozdział „Cele naukowe i technologiczne,
       ogólne kierunki tematów i działań”).
 ---pagebreak--- L 400/222       PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                    30.12.2006

• Inicjatywa na mocy art. 169 w dziedzinie badań Morza Bałtyckiego

Celem będzie uruchomienie i wdrożenie wspólnego programu w zakresie badań i rozwoju
łączącego wiele programów krajowych w dziedzinie nauk dotyczących morza i zrównoważonego
rozwoju Morza Bałtyckiego. W powiązaniu z kilkoma międzynarodowymi, europejskimi
i regionalnymi konwencjami dotyczącymi Morza Bałtyckiego inicjatywa ta umożliwi utworzenie
platformy przeznaczonej do połączenia i upowszechniania wyników w dziedzinie oraz wsparcia
zrównoważonego rozwoju Morza Bałtyckiego przez niezbędne działania badawczo-rozwojowe.

• Inicjatywa na mocy art. 169 w dziedzinie życia wspieranego przez otoczenie

Celem wspólnego programu badawczo-rozwojowego dotyczącego życia wspieranego przez
otoczenie będzie połączenie wysiłków badawczych na rzecz określenia sposobu, w jaki technologie
informacyjne i komunikacyjne mogą poprawić jakość życia osób starszych i wydłużyć czas,
podczas którego będą one funkcjonowały w sposób niezależny w otoczeniu domowym i ich
środowisku. Obejmuje to na przykład pomoc w wykonywaniu codziennych czynności, ułatwianie
kontaktów społecznych, monitorowanie zdrowia i funkcjonowania oraz wzmacnianie
bezpieczeństwa i pewności. Nacisk zostanie położony na włączenie układów, systemów i usług do
efektywnych pod względem kosztów, wiarygodnych i niezawodnych rozwiązań. Inicjatywa ta ma
na celu ustanowienie europejskiej współpracy na szeroką skalę w oparciu o odpowiednią masę
krytyczną i długoterminowe zobowiązanie.

• Inicjatywa na mocy art. 169 w dziedzinie metrologii

Celem będzie uruchomienie i wdrożenie spójnego, wspólnego programu badawczo-rozwojowego
w zakresie metrologii łączącego wiele programów krajowych, które umożliwią Europie
wychodzenie naprzeciw zwiększającym się potrzebom nowoczesnej metrologii będącej narzędziem
innowacji i wspierającej badania i politykę naukową. Inicjatywa wesprze w szczególności cele
europejskich krajowych systemów pomiarowych zapewnionych przez sieci krajowych laboratoriów
metrologicznych.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      PL               Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej                        L 400/223

                                        ZAŁĄCZNIK V

                  Informacje, które Komisja ma przekazać zgodnie z art. 8 ust. 5

1.       Informacje o poszczególnych projektach pozwalające monitorować każdy wniosek przez
         całą drogę administracyjną, którą przebywa, w szczególności:

         –    złożone wnioski;

         –    rezultaty oceny każdego z wniosków;

         –    umowy o dotacje;

         –    zakończone projekty.

2.       Informacje o wynikach wszystkich zaproszeń do składania wniosków i realizacji
         projektów, obejmujące w szczególności:

         –    wyniki wszystkich zaproszeń;

         –    wynik negocjacji umów o dotacje;

         –    realizację projektów, w tym dane dotyczące płatności i rezultaty projektów.

3.       Informacje o realizacji programu, w tym stosowne informacje na poziomie programu
         ramowego, programu szczegółowego i każdego tematu.

Te informacje (w szczególności dotyczące wniosków, ich oceny i umów o dotacje) powinny być
przekazywane w jednolitej formie, o jasnej strukturze, odczytywanej i przetwarzanej elektronicznie,
dostępnej w systemie IT dotyczącym sprawozdawczości oraz umożliwiającej łatwą analizę danych.