title: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 24 maja 2011 r. # Komisja Europejska przeciwko Republice Portugalskiej. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Notariusze - Dyrektywa 2005/36/WE. # Sprawa C-52/08.

text:
      Sprawa C‑52/08
      Komisja Europejska
      przeciwko
      Republice Portugalskiej
      Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego ‑ Notariusze ‑ Dyrektywa 2005/36/WE
      Streszczenie wyroku
      1.        Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Przedmiot sporu – Określenie w trakcie postępowania
            poprzedzającego wniesienie skargi – Dostosowanie ze względu na zmianę prawa Unii – Dopuszczalność – Przesłanki
      (art. 226 WE)
      2.        Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Badanie zasadności przez Trybunał – Sytuacja, jaką
            należy wziąć pod uwagę – Sytuacja w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii – Sytuacja niepewności wynikająca
            ze szczególnych okoliczności, które miały miejsce w trakcie procesu legislacyjnego – Brak uchybienia zobowiązaniom państwa
            członkowskiego
      (art. 43 WE, 45 akapit pierwszy WE, art. 226 WE; dyrektywa 2005/36 Parlamentu Europejskiego i Rady)
      1.        W ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, chociaż żądania zawarte w skardze nie mogą
         co do zasady zostać rozszerzone ponad uchybienia zarzucane w sentencji uzasadnionej opinii i w wezwaniu do usunięcia uchybienia,
         to jednak dopuszczalna jest skarga Komisji o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom, które wynikają z pierwotnej wersji aktu
         prawa Unii, następnie zmienionego lub uchylonego, i które zostały utrzymane w nowych przepisach Unii. Natomiast przedmiot
         sporu nie może zostać rozszerzony o zobowiązania wynikające z nowych przepisów, które nie mają odpowiedników w pierwotnej
         wersji danego aktu prawa, gdyż stanowiłoby to naruszenie istotnych wymogów proceduralnych wpływające na prawidłowość postępowania
         w przedmiocie stwierdzenia uchybienia zobowiązaniom.

      (por. pkt 42)
      2.        Gdy w trakcie procesu legislacyjnego, okoliczności szczególne takie jak brak zajęcia jasnego stanowiska ustawodawcy lub brak
         precyzji co do określenia zakresu stosowania przepisu prawa Unii, prowadzą do sytuacji niepewności, nie można stwierdzić,
         że istniał wraz z upływem terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii wystarczająco jasny obowiązek transpozycji przez państwa
         członkowskie dyrektywy.

      (por. pkt 54-56)
WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba)
      z dnia 24 maja 2011 r.(*)

      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Notariusze – Dyrektywa 2005/36/WE
      W sprawie C‑52/08
      mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną
         w dniu 12 lutego 2008 r.,

      Komisja Europejska, reprezentowana przez H. Støvlbæka oraz P. Andradego, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      strona skarżąca,
      popierana przez:
      Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, reprezentowane przez S. Ossowskiego, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez K. Smitha, barrister,

      interwenient,
      przeciwko
      Republice Portugalskiej, reprezentowanej przez L. Ineza Fernandesa oraz F.S. Gaspar Rosę, działających w charakterze pełnomocników,

      strona pozwana,
      popieranej przez:
      Republikę Czeską, reprezentowaną przez M. Smolka, działającego w charakterze pełnomocnika,

      Republikę Litewską, reprezentowaną przez D. Kriaučiūnasa oraz E. Matulionytė, działających w charakterze pełnomocników,

      Republikę Słowenii, reprezentowaną przez V. Klemenc oraz Ž. Cilenšek Bončinę, działające w charakterze pełnomocników,

      Republikę Słowacką, reprezentowaną przez J. Čorbę, działającego w charakterze pełnomocnika,

      interwenienci,
      TRYBUNAŁ (wielka izba),
      w składzie: V Skouris, prezes, A. Tizzano, J.N. Cunha Rodrigues, K. Lenaerts, J.C. Bonichot, A. Arabadjiev (sprawozdawca)
         i J.J Kasel, prezesi izb, R. Silva de Lapuerta, E. Juhász, G. Arestis, M. Ilešič, C. Toader i M. Safjan, sędziowie,

      rzecznik generalny: P. Cruz Villalón,
      sekretarz: M. Ferreira, główny administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 28 kwietnia 2010 r.,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 14 września 2010 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        W swojej skardze Komisja Wspólnot Europejskich wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że nie ustanawiając przepisów ustawowych,
         wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do zastosowania się do dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
         7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.U. L 255, s. 22), Republika Portugalska uchybiła zobowiązaniom
         ciążącym na niej na mocy tej dyrektywy.

       Ramy prawne
       Prawo Unii
      2        Motyw 9 dyrektywy 2005/36 stanowi, że „[p]rzy zachowaniu, dla celów swobody przedsiębiorczości, zasad i gwarancji stanowiących
         podstawę obecnie obowiązujących, zróżnicowanych systemów uznawania kwalifikacji, należy poprawić odpowiednie przepisy, opierając
         się na dotychczasowym doświadczeniu”.

      3        Zgodnie z motywem 14 tej dyrektywy „[m]echanizm uznawania ustanowiony w [dyrektywie Rady 89/48/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r.
         w sprawie ogólnego systemu uznawania dyplomów ukończenia studiów wyższych, przyznawanych po ukończeniu kształcenia i szkolenia
         zawodowego, trwających co najmniej trzy lata (Dz.U. 1989, L 19, s. 16)], pozostaje niezmieniony”.

      4        Motyw 41 dyrektywy 2005/36 stanowi, że „nie narusza [ona] art. 39 ust. 4 [WE] [ani] art. 45 [WE], w szczególności w odniesieniu
         do notariuszy”.

      5        Artykuł 2 ust. 3 dyrektywy 2005/36 ma następujące brzmienie:

      „Jeżeli w odniesieniu do danego zawodu regulowanego obowiązują inne szczególne przepisy bezpośrednio dotyczące uznawania kwalifikacji
         zawodowych, ustanowione w odrębnym instrumencie prawa wspólnotowego, odpowiadających im przepisów niniejszej dyrektywy nie
         stosuje się”.

      6        Zawód notariusza nie stanowi przedmiotu żadnego instrumentu, do którego nawiązuje wspomniany art. 2 ust. 3.

      7        Dyrektywa 2005/36 uchyliła na mocy art. 62 dyrektywę 89/48 z dniem 20 października 2007 r.

       Uregulowania krajowe
      8        W portugalskim porządku prawnym notariusze prowadzą swoją działalność w ramach wolnego zawodu. Organizacja tego zawodu jest
         uregulowana w dekrecie z mocą ustawy nr 26/2004 z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie przyjęcia statutu notariatu (Diário da República I, seria A, nr 29 z dnia 4 lutego 2004 r., zwanego dalej „statutem notariatu”).

      9        Artykuł 1 ust. 1 i 2 statutu notariatu stanowi:

      „1.      Notariusz jest prawnikiem, którego dokumenty na piśmie, sporządzone w ramach wykonywania jego funkcji, są dokumentami wiary
         publicznej.

      2.      Notariusz jest jednocześnie funkcjonariuszem publicznym nadającym dokumentom charakter dokumentu urzędowego i zapewniającym
         ich przechowanie oraz członkiem wolnego zawodu działającym z zachowaniem pełnej niezależności i bezstronności, wybieranym
         swobodnie przez strony”.

      10      Zgodnie z art. 4 ust. 1 rzeczonego statutu „notariusz sporządza co do zasady dokument urzędowy zgodnie z wolą stron i zapewnia
         jego zgodność z prawem w oparciu o przeprowadzoną analizę i dokonaną wykładnię, informując rzeczone strony o jego znaczeniu
         i zakresie”.

      11      Artykuł 4 ust. 2 tego statutu stanowi, że do kompetencji notariusza należy w szczególności sporządzanie testamentów i innych
         dokumentów urzędowych, nadawanie dokumentom charakteru urzędowego lub uwierzytelnianie dokumentów bądź podpisów, wydawanie
         poświadczeń, uwierzytelnianie tłumaczeń, sporządzanie wypisów lub uwierzytelnionych kopii, spisywanie protokołów posiedzeń
         i przechowywanie dokumentów.

      12      Na podstawie art. 25 statutu notariatu dostęp do zawodu notariusza jest uzależniony od spełnienia łącznie czterech następujących
         warunków:

      –        zdolność do pełnienia funkcji publicznych i brak zakazu wykonywania zawodu notariusza;
      –        posiadanie dyplomu ukończenia studiów prawniczych uznanego przez prawo portugalskie;
      –        odbycie stażu notarialnego, oraz
      –        zdanie egzaminu przeprowadzonego przez radę notariatu.
      13      Dekret z mocą ustawy nr 27/2004 z dnia 4 lutego 2004 r. (Diário da República I, seria A, nr 29 z dnia 4 lutego 2004 r.) utworzył samorząd zawodowy notariuszy. Przyznanie tytułu notariusza jest uregulowane
         w zarządzeniu ministra sprawiedliwości nr 398/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

      14      W rozumieniu art. 38 dekretu z mocą ustawy nr 76-A/2006 z dnia 29 marca 2006 r. (Diário da República I, seria A, nr 63 z dnia 29 marca 2006 r.), uprawnienia do nadania charakteru dokumentu urzędowego, poświadczania i uwierzytelniania
         dokumentów zostały przyznane także urzędnikom i funkcjonariuszom rejestrów publicznych, izbom handlowym lub przemysłowym,
         a także adwokatom i „solicitadores”. Dokonane w tym trybie nadanie charakteru dokumentu urzędowego, poświadczenie i uwierzytelnienie
         nadaje danym dokumentom taką samą moc dowodową, jaką miałyby one, gdyby zostały sporządzone przez notariusza.

      15      Jak wyjaśniła w związku z tym Republika Portugalska na rozprawie, prawodawca portugalski stopniowo uchylił konieczność nadania
         charakteru dokumentu urzędowego przez notariusza w odniesieniu do niemalże ogółu dokumentów, co do których taka czynność była
         uprzednio wymagana.

       Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
      16      Do Komisji wpłynęła skarga dotycząca braku transpozycji dyrektywy 89/48 w odniesieniu do zawodu notariusza w Portugalii. Po
         przeprowadzeniu badania tej skargi Komisja w piśmie z dnia 20 grudnia 2001 r. skierowała do Republiki Portugalskiej wezwanie
         do usunięcia uchybienia z dwumiesięcznym terminem na przedstawienie uwag na temat braku transpozycji tej dyrektywy.

      17      Republika Portugalska w odpowiedzi z dnia 17 czerwca 2002 r. poinformowała Komisję, że reforma ustawodawstwa dotyczącego dostępu
         do zawodu notariusza jest w toku.

      18      Komisja w dniu 18 października 2006 r. skierowała do tego państwa członkowskiego uzasadnioną opinię, w której stwierdziła,
         że wskazane państwo członkowskie uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy dyrektywy 89/48. Instytucja ta wezwała Republikę
         Portugalską do podjęcia niezbędnych środków w celu zastosowania się do uzasadnionej opinii w terminie dwóch miesięcy od jej
         otrzymania.

      19      Pismem z dnia 24 stycznia 2007 r. Republika Portugalska wyjaśniła powody, dla których uznała, że stanowisko Komisji nie jest
         zasadne.

      20      W tych okolicznościach Komisja podjęła decyzję o wniesieniu skargi.

       W przedmiocie skargi
       Argumentacja stron
      21      Komisja podnosi, w pierwszej kolejności, że notariusze nie uczestniczą w wykonywaniu władzy publicznej w rozumieniu art. 45
         akapit pierwszy WE. Przypomina ona w tym względzie, że w zakresie, w jakim przewiduje on odstępstwo od swobody przedsiębiorczości,
         przepis ten należy interpretować w sposób ścisły (wyrok z dnia 21 czerwca 1974 r. w sprawie 2/74 Reyners, Rec. s. 631, pkt 43).

      22      Zakres stosowania wskazanego odstępstwa powinien być ponadto ograniczony do czynności, które same w sobie wiążą się z bezpośrednim
         i szczególnym udziałem w wykonywaniu władzy publicznej (ww. wyrok w sprawie Reyners, pkt 44, 45). Zdaniem Komisji pojęcie
         władzy publicznej oznacza wykonywanie wykraczających poza prawo powszechne uprawnień decyzyjnych wyrażające się możliwością
         działania niezależnie od woli innych podmiotów, a nawet wbrew tej woli. W szczególności władza publiczna przejawia się według
         orzecznictwa Trybunału wykonywaniem uprawnień w zakresie środków przymusu (wyrok z dnia 29 października 1998 r. w sprawie
         C‑114/97 Komisja przeciwko Hiszpanii, Rec. s. I‑6717, pkt 37).

      23      Z zakresu zastosowania art. 45 akapit pierwszy WE wyłączone są czynności obejmujące wsparcie lub współpracę w ramach funkcjonowania
         władzy publicznej (zob. podobnie wyrok z dnia 13 lipca 1993 r. w sprawie C‑42/92 Thijssen, Rec. s. I‑4047, pkt 22).

      24      Zdaniem Komisji i Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej czynności związane z wykonywaniem władzy
         publicznej należy odróżnić od czynności wykonywanych w ogólnym interesie. Różnym zawodom przyznawane są bowiem szczególne
         uprawnienia w ogólnym interesie, przy czym zawody te nie są jednak związane z wykonywaniem władzy publicznej.

      25      Ponieważ portugalskie ustawodawstwo nie powierza notariuszom uprawnień decyzyjnych, nie uczestniczą oni w wykonywaniu władzy
         publicznej.

      26      Komisja przystępuje, w drugiej kolejności, do badania warunków, od których spełnienia uzależniony jest dostęp do zawodu notariusza
         w Portugalii w świetle wymogów dyrektywy 2005/36.

      27      Instytucja ta, podobnie jak Zjednoczone Królestwo, uważa, że motyw 41 nie wyklucza zawodu notariusza z zakresu stosowania
         wskazanej dyrektywy. Motyw ten należy interpretować w ten sposób, że art. 45 akapit pierwszy WE znajduje zastosowanie do zawodu
         notariusza w zakresie, w jakim zawód ten związany jest z udziałem w wykonywaniu władzy publicznej. Tymczasem, ponieważ w portugalskim
         porządku prawnym notariusz nie uczestniczy w wykonywaniu władzy publicznej, dyrektywa 2005/36 ma wobec niego zastosowanie.

      28      W związku z tym Komisja zauważa, że wykonywanie zawodu notariusza w Portugalii jest uzależnione od spełnienia pięciu warunków.
         Po pierwsze, kandydaci powinni posiadać dyplom ukończenia studiów prawniczych wydany przez uniwersytet portugalski lub równorzędny
         dyplom uniwersytecki zgodnie z prawem portugalskim. Po drugie, kandydaci powinni zdać egzamin umożliwiający uzyskanie tytułu
         notariusza. Po trzecie, powinni odbyć staż, po którego zakończeniu mianowany notariusz wydaje opinię w kwestii możliwości
         wykonywania zawodu notariusza przez stażystę. Po czwarte, po odbyciu rzeczonego stażu kandydaci powinni zdać drugi egzamin
         umożliwiający im wykonywanie zawodu. Po piąte, kandydaci obejmują stanowisko, składając ślubowanie przed ministrem sprawiedliwości
         i dziekanem rady notarialnej.

      29      Komisja uważa, że trzy pierwsze warunki wymienione w poprzednim punkcie nie są zgodne z wymogami dyrektywy 2005/36. Pierwszy
         warunek jest sprzeczny z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 3 tej dyrektywy, ponieważ uniemożliwia osobom posiadającym dyplomy
         ukończenia studiów prawniczych wydane przez uniwersytety innych państw członkowskich lub dyplomy uniwersyteckie, które nie
         są uznane za równorzędne, wykonywanie zawodu notariusza w Portugalii. Drugi warunek jest sprzeczny w szczególności z art. 14
         ust. 3 wskazanej dyrektywy, gdyż egzamin umożliwiający uzyskanie tytułu notariusza obejmuje szeroki zakres przedmiotów, bez
         uwzględnienia przedmiotów, które były już podstawą uzyskania dyplomu lub dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji
         kandydata. Co się tyczy trzeciego warunku, omawiany staż stanowi nie tylko staż adaptacyjny, lecz również jednocześnie test
         umiejętności, podczas gdy art. 14 ust. 3 dyrektywy 2005/36 zakazuje łączenia, z jednej strony, stażu adaptacyjnego, a z drugiej
         strony, testu umiejętności.

      30      Republika Portugalska, popierana przez Republikę Litewską, Republikę Słowenii i Republikę Słowacką, podnosi, w pierwszej kolejności,
         że zgodnie z prawem Unii i orzecznictwem Trybunału notariusz uczestniczy w wykonywaniu władzy publicznej w rozumieniu art. 45
         akapit pierwszy WE.

      31      Trybunał potwierdził bowiem w wyroku z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C‑405/01 Colegio de Oficiales de la Marina Mercante
         Española, Rec. s. I‑10391, pkt 42, że czynności notarialne dotyczące wykonania testamentów są związane z udziałem w wykonywaniu
         uprawnień władzy publicznej.

      32      W swoich rezolucjach z dnia 18 stycznia 1994 r. w sprawie sytuacji i organizacji notariatu w dwunastu państwach członkowskich
         Wspólnoty (Dz.U. C 44, s. 36) oraz z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie zawodów prawniczych i interesu ogólnego w funkcjonowaniu
         systemów prawnych (Dz.U. C 292E, s. 105) Parlament Europejski uznał również, że art. 45 akapit pierwszy WE znajduje zastosowanie
         do zawodu notariusza.

      33      Ponadto dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych
         usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu
         elektronicznym) (Dz.U. L 178, s. 1) i 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług
         na rynku wewnętrznym (Dz.U. L 376, s. 36) wykluczają ze swojego zakresu stosowania czynności notarialne.

      34      Niektóre aspekty dotyczące statusu notariusza, w szczególności jego status funkcjonariusza publicznego, zasada numerus clausus,
         której podlega, złożenie ślubowania i przewidziany ustawą zakaz łączenia stanowisk, świadczą również o udziale notariuszy
         w wykonywaniu władzy publicznej.

      35      Jeśli chodzi o zarzucany brak transpozycji dyrektywy 2005/36, Republika Portugalska, Republika Litewska i Republika Słowenii
         podnoszą, w drugiej kolejności, że motyw 41 tej dyrektywy przewiduje wyraźnie, że „nie narusza [ona] art. 39 ust. 4 [WE] [ani]
         art. 45 [WE], w szczególności w odniesieniu do notariuszy”. Zastrzeżenie to potwierdza, że zawód notariusza jest wykluczony
         z zakresu stosowania dyrektywy 2005/36. Podobne zastrzeżenie znajduje się w motywie dwunastym dyrektywy 89/48.

      36      Odwołując się do prac przygotowawczych nad dyrektywą 2005/36 i w szczególności do rezolucji legislacyjnej Parlamentu Europejskiego
         w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.U.
         2004, C 97E, s. 230), przyjętej w pierwszym czytaniu w dniu 11 lutego 2004 r., Republika Portugalska stwierdza, że prawodawca
         Unii wykluczył zawód notariusza z zakresu stosowania wskazanej dyrektywy.

      37      Republika Czeska uważa, że w zakresie, w jakim wykonywanie zawodu notariusza wymaga rozległej wiedzy z zakresu prawa krajowego
         przyjmującego państwa członkowskiego, wymóg testu umiejętności obejmującego pytania dotyczące prawa krajowego tego państwa
         członkowskiego jest zgodny z warunkami, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. h) dyrektywy 2005/36.

      38      Republika Słowenii podnosi, że Trybunał powinien oddalić z urzędu niniejszą skargę z uwagi na fakt, że przedmiotem postępowania
         poprzedzającego wniesienie skargi był zarzucany brak transpozycji dyrektywy 89/48, podczas gdy w niniejszej skardze zarzuca
         się Republice Portugalskiej, że uchybiła ona zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy dyrektywy 2005/36.

       Ocena Trybunału
       W przedmiocie dopuszczalności skargi
      39      Ze skargi Komisji wynika, że dotyczy ona podnoszonego braku transpozycji dyrektywy 2005/36. Należy jednak zauważyć, że zarówno
         wystosowane przez Komisję wezwania do usunięcia uchybienia, jak i jej uzasadniona opinia dotyczą dyrektywy 89/48. Należy w rezultacie
         zbadać z urzędu kwestię dopuszczalności niniejszej skargi.

      40      Zgodnie ze swoim orzecznictwem Trybunał jest bowiem uprawniony do badania z urzędu, czy spełnione zostały przesłanki wniesienia
         skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przewidziane w art. 226 WE (wyroki: z dnia 31 marca
         1992 r. w sprawie C‑362/90 Komisja przeciwko Włochom, Rec. s. I‑2353, pkt 8; z dnia 9 września 2004 r. w sprawie C‑417/02
         Komisja przeciwko Grecji, Zb.Orz. s. I‑7973, pkt 16).

      41      Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że zaistnienie uchybienia w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 226 WE powinno
         być oceniane przy uwzględnieniu prawodawstwa Unii obowiązującego w chwili upływu terminu wyznaczonego przez Komisję zainteresowanemu
         państwu członkowskiemu w celu zastosowania się do uzasadnionej opinii (zob. w szczególności wyroki: z dnia 10 września 1996 r.
         w sprawie C‑61/94 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. s. I‑3989, pkt 42; z dnia 5 października 2006 r. w sprawie C‑377/03 Komisja
         przeciwko Belgii, Zb.Orz. s. I‑9733, pkt 33; z dnia 10 września 2009 r. w sprawie C‑416/07 Komisja przeciwko Grecji, Zb.Orz.
         s. I‑7883, pkt 27). Tymczasem należy stwierdzić, że dyrektywa 2005/36 uchyliła dyrektywę 89/48 od dnia 20 października 2007 r.,
         czyli po upływie terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii.

      42      Jednakże, jak orzekł już Trybunał, chociaż żądania zawarte w skardze nie mogą co do zasady zostać rozszerzone ponad uchybienia
         zarzucane w sentencji uzasadnionej opinii i w wezwaniu do usunięcia uchybienia, to jednak dopuszczalna jest skarga Komisji
         o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom, które wynikają z pierwotnej wersji aktu prawa Unii, następnie zmienionego lub uchylonego,
         i które zostały utrzymane w nowych przepisach Unii. Natomiast przedmiot sporu nie może zostać rozszerzony o zobowiązania wynikające
         z nowych przepisów, które nie mają odpowiedników w pierwotnej wersji danego aktu prawa, gdyż stanowiłoby to naruszenie istotnych
         wymogów proceduralnych wpływające na prawidłowość postępowania w przedmiocie stwierdzenia uchybienia zobowiązaniom (zob. w tym
         względzie wyroki: z dnia 9 listopada 1999 r. w sprawie C‑365/97 Komisja przeciwko Włochom, Rec. s. I‑7773, pkt 36; z dnia
         12 czerwca 2003 r. w sprawie C‑363/00 Komisja przeciwko Włochom, Rec. s. I‑5767, pkt 22; ww. wyrok z dnia 10 września 2009 r.
         w sprawie Komisja przeciwko Grecji, pkt 28).

      43      Dlatego zawarte w skardze Komisji żądania dotyczące stwierdzenia, że Republika Portugalska uchybiła swym zobowiązaniom wynikającym
         z dyrektywy 2005/36, są co do zasady dopuszczalne, o ile zobowiązania wynikające z tej dyrektywy są analogiczne do zobowiązań,
         które wynikają z dyrektywy 89/48 (zob. analogicznie ww. wyrok z dnia 10 września 2009 r. w sprawie Komisja przeciwko Grecji,
         pkt 29).

      44      Tymczasem, jak wynika z motywu 9 dyrektywy 2005/36, mając na celu poprawienie, zreorganizowanie i zracjonalizowanie istniejących
         przepisów poprzez ujednolicenie obowiązujących zasad, dyrektywa ta zachowuje dla celów swobody przedsiębiorczości zasady i gwarancje
         stanowiące podstawę obecnie obowiązujących zróżnicowanych systemów uznawania, takich jak ten wprowadzony dyrektywą 89/48.

      45      Podobnie motyw 14 dyrektywy 2005/36 stwierdza, że mechanizm uznawania ustanowiony w szczególności w dyrektywie 89/48 pozostaje
         niezmieniony.

      46      W niniejszym przypadku zarzut, który wobec Republiki Portugalskiej wysuwa Komisja, dotyczy w odniesieniu do zawodu notariusza
         braku transpozycji nie określonego przepisu dyrektywy 2005/36, ale tej dyrektywy w całości.

      47      W tych okolicznościach należy stwierdzić, że podnoszony obowiązek transpozycji dyrektywy 2005/36 w odniesieniu do zawodu notariusza
         jest analogiczny do obowiązku wynikającego z dyrektywy 89/48, ponieważ, po pierwsze, zasady i gwarancje stanowiące podstawę
         mechanizmu uznawania wprowadzonego przez tę ostatnią dyrektywę są zachowane w pierwszej z nich, a po drugie, mechanizm ten
         pozostał niezmieniony po przyjęciu dyrektywy 2005/36.

      48      W konsekwencji skargę należy uznać za dopuszczalną.

       Co do istoty
      49      Komisja zarzuca Republice Portugalskiej niedokonanie transpozycji dyrektywy 2005/36 w odniesieniu do zawodu notariusza. Należy
         w rezultacie zbadać, czy dyrektywa ta może stosować się do tego zawodu.

      50      W tym względzie należy wziąć pod uwagę kontekst legislacyjny, w który wpisuje się ta dyrektywa.

      51      Należy zatem zauważyć, że prawodawca wyraźnie przewidział w motywie dwunastym dyrektywy 89/48, która poprzedziła dyrektywę
         2005/36, że ogólny system uznawania dyplomów szkół wyższych, wprowadzony przez pierwszą z tych dyrektyw, „nie narusza postanowień
         […] art. [45 WE]”. Wyrażone w ten sposób zastrzeżenie jest przejawem woli pozostawienia przez prawodawcę działalności objętych
         art. 45 akapit pierwszy WE poza zakresem stosowania dyrektywy 89/48.

      52      Tymczasem w chwili przyjęcia dyrektywy 89/48 Trybunał nie miał jeszcze okazji wypowiedzenia się co do kwestii, czy działalność
         notariuszy jest, czy nie jest objęta art. 45 akapit pierwszy WE.

      53      W przeciągu lat następujących po przyjęciu dyrektywy 89/48 Parlament w swoich rezolucjach z 1994 r. i z 2006 r., wspomnianych
         w pkt 32 niniejszego wyroku, potwierdził z jednej strony, że art. 45 akapit pierwszy WE powinien mieć pełne zastosowanie do
         zawodu notariusza jako takiego, podczas gdy z drugiej strony wyraził postulat, by został zniesiony warunek przynależności
         państwowej w odniesieniu do dostępu do zawodu notariusza.

      54      Ponadto w toku przyjmowania dyrektywy 2005/36, która zastąpiła dyrektywę 89/48, prawodawca Unii zadbał o uściślenie w motywie 41
         pierwszej z tych dyrektyw, że nie narusza ona stosowania art. 45 WE „w szczególności w odniesieniu do notariuszy”. Wyrażając
         to zastrzeżenie, prawodawca Unii nie zajął stanowiska co do stosowania się art. 45 akapit pierwszy WE i tym samym dyrektywy
         2005/36 do działalności notariuszy.

      55      Świadczą o tym w szczególności prace przygotowawcze nad tą ostatnią dyrektywą. Parlament zaproponował bowiem w swojej rezolucji
         legislacyjnej, wspomnianej w pkt 36 niniejszego wyroku, aby wyraźnie wskazać w tekście dyrektywy 2005/36, że nie stosuje się
         ona do notariuszy. Jeśli propozycja ta nie została zachowana w zmienionym wniosku dotyczącym dyrektywy Parlamentu Europejskiego
         i Rady w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych [COM(2004) 317 wersja ostateczna] ani we wspólnym stanowisku (WE) nr 10/2005
         przyjętym przez Radę dnia 21 grudnia 2004 r., stanowiącą zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu ustanawiającego
         Wspólnotę Europejską, w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych
         (Dz.U. 2005, C 58E, s. 1), nie nastąpiło to ze względu na to, że planowana dyrektywa powinna mieć zastosowanie do zawodu notariusza,
         ale ze względu w szczególności na to, że „odstępstwo od zasad swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług w odniesieniu
         do czynności, które pociągają za sobą bezpośredni i szczególny udział we władzy publicznej, jest przewidziane w art. 45 [akapit
         pierwszy] WE” [tłumaczenie nieoficjalne].

      56      W tym względzie przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności, które towarzyszyły postępowaniu legislacyjnemu oraz wynikającej
         z niego sytuacji niepewności, jak wynika z wyżej wspomnianego kontekstu legislacyjnego, nie wydaje się możliwe stwierdzenie,
         że istniał wraz z upływem terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii wystarczająco jasny obowiązek transpozycji przez państwa
         członkowskie dyrektywy 2005/36 w odniesieniu do zawodu.

      57      W rezultacie skargę należy oddalić.

       W przedmiocie kosztów
      58      Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca
         sprawę. Ponieważ Republika Portugalska wniosła o obciążenie Komisji kosztami postępowania, a Komisja przegrała sprawę, należy
         obciążyć ją kosztami postępowania.

      59      Zgodnie z art. 69 § 4 akapit pierwszy tegoż regulaminu państwa członkowskie, które przystąpiły do sprawy w charakterze interwenienta,
         pokrywają własne koszty. Republika Czeska, Republika Litewska, Republika Słowenii, Republika Słowacka i Zjednoczone Królestwo
         pokrywają zatem własne koszty.

      Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:
      1)      Skarga zostaje oddalona.
      2)      Komisja Europejska zostaje obciążona kosztami postępowania.
      3)      Republika Czeska, Republika Litewska, Republika Słowenii, Republika Słowacka i Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii
            Północnej pokrywają własne koszty.
      Podpisy
      * Język postępowania: portugalski.


Wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 25 listopada 2014 r. # Brouwerij Van Honsebrouck przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Sprawa T-375/12.


title: Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (pierwsza izba) z dnia 14 października 2008 r.#Stefan Meierhofer przeciwko Komisja Europejska.#Sprawa F-74/07.

text:
WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ (pierwsza izba)
      z dnia 14 października 2008 r.
      Sprawa F‑74/07
      Stefan Meierhofer
      przeciwko
      Komisji Wspólnot Europejskich
      Służba publiczna – Konkurs otwarty – Negatywny wynik egzaminu ustnego – Niewpisanie na listę rezerwy kadrowej – Obowiązek uzasadnienia – Przestrzeganie tajności prac komisji konkursowej – Odmowa wykonania przez instytucję środka organizacji postępowania
      Przedmiot: Skarga wniesiona na podstawie art. 236 WE i 152 EWEA, w której S. Meierhofer żąda zasadniczo po pierwsze, stwierdzenia nieważności
         decyzji z dnia 10 maja 2007 r. wydanej przez komisję konkursową konkursu EPSO/AD/26/05, zorganizowanego przez Urząd Doboru
         Kadr Wspólnot Europejskich, informującej go o negatywnym wyniku egzaminu ustnego w ramach tego konkursu, jak również decyzji
         z dnia 19 czerwca 2007 r. nieuwzględniającej jego wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji z dnia 10 maja 2007 r. i po drugie,
         dokonania ponownej oceny tego egzaminu oraz wpisania go na listę rezerwy kadrowej.

      Orzeczenie: Stwierdza się nieważność decyzji komisji konkursowej EPSO/AD/26/05 z dnia 19 czerwca 2007 r. W pozostałym zakresie skarga
         zostaje oddalona. Komisja pokrywa własne koszty, jak również koszty poniesione przez skarżącego.

      Streszczenie
      Urzędnicy – Konkurs – Komisja konkursowa – Odrzucenie kandydatury – Obowiązek uzasadnienia – Zakres
      (regulamin pracowniczy, art. 25, akapit drugi; załącznik III, art. 6)
      Chociaż wynik pogodzenia obowiązku uzasadnienia z przestrzeganiem zasady tajności prac komisji konkursowej, w szczególności
         odnośnie do kwestii, czy podanie do wiadomości kandydata wyeliminowanego na etapie ustnym tylko jednej indywidualnej oceny
         eliminującej stanowi spełnienie tego obowiązku, skłania się najczęściej w stronę zasady tajności prac komisji, może być inaczej
         w przypadku zaistnienia wyjątkowych okoliczności, takich jak okoliczność, że kandydatowi zabrakło niewiele, aby uzyskać pozytywny
         wynik na danym egzaminie, lecz również gdy przyznawano oceny pośrednie, które posłużyły do obliczenia oceny eliminującej,
         a wreszcie gdy nie wydaje się, aby podanie do wiadomości kandydata bardziej szczegółowych informacji niż jego indywidualna
         ocena eliminująca, niezawierających jednak indywidualnych ocen członków komisji ani ocen wyrażonych liczbowo przyznanych przez
         każdego z nich, mogło być, biorąc pod uwagę dostępne obecnie technologie, znacznym obciążeniem pracy dla instytucji lub aby
         było sprawą delikatną.

      Takie podanie do wiadomości jest natomiast czymś więcej niż zwykłym zaczątkiem uzasadnienia, które może zostać uzupełnione
         w toku postępowania.

      O ile sąd wspólnotowy nie może rzeczywiście zastąpić oceny członków komisji konkursowej swoją oceną, musi on mieć możliwość
         zweryfikowania, w świetle obowiązku uzasadnienia, że dokonali oni oceny skarżącego na podstawie kryteriów określonych w ogłoszeniu
         o konkursie i że w obliczeniach oceny nie wystąpił żaden błąd; tak samo musi on mieć możliwość dokonywania ograniczonej kontroli
         związku między ocenami członków komisji a ich ocenami wyrażonymi liczbowo. W tej kwestii musi on zarządzić środki organizacji
         postępowania, które są jego zdaniem odpowiednie, uwzględniając szczególne okoliczności sprawy, wskazując w stosownym przypadku
         instytucji pozwanej, że odpowiedzi zostaną przekazane osobie zainteresowanej tylko w zakresie, w jakim jest to zgodne z zasadą
         tajności prac komisji konkursowej. Jeśli pozwana instytucja odmawia podania do wiadomości, nawet tylko sądowi, informacji
         żądanych w ramach środków organizacji postępowania, narusza ona obowiązek uzasadnienia i nie pozwala sądowi w pełni sprawować
         kontroli.

      (zob. pkt 40, 42–44, 46, 49–54)
      Odesłanie:
      Trybunał: sprawa 40/86 Kolivas przeciwko Komisji, 16 czerwca 1987 r., Rec. s. 2643, pkt 11
      Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F‑73/06 Van Neyghem przeciwko Komisji, 13 grudnia 2007 r., dotychczas nieopublikowana
         w Zbiorze, pkt 72, 79, 80, będąca przedmiotem odwołania w toku przed Sądem Pierwszej Instancji, sprawa T‑105/08 P Coto Moreno
         przeciwko Komisji, 11 września 2008 r., sprawa F‑127/07, dotychczas nieopublikowana w Zbiorze, pkt 34, 36

WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ (pierwsza izba)
      z dnia 14 października 2008 r. (*)

      Służba publiczna – Konkurs otwarty – Niezdany egzamin ustny – Niewpisanie na listę rezerwy kadrowej – Obowiązek uzasadnienia – Przestrzeganie tajności prac komisji konkursowej – Odmowa wykonania przez instytucję środka organizacji postępowania
      W sprawie F‑74/07
      mającej za przedmiot skargę wniesioną na podstawie art. 236 WE i art. 152 EA,
      Stefan Meierhofer, zamieszkały w Monachium (Niemcy), reprezentowany przez adwokata H.G. Schiessla,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez B. Eggers oraz K. Herrmann, działające w charakterze pełnomocników,

      strona pozwana,
      SĄD (pierwsza izba),
      w składzie: H. Kreppel, prezes, H. Tagaras (sprawozdawca) i S. Gervasoni, sędziowie,
      sekretarz: R. Schiano, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 23 kwietnia 2008 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        W skardze, która wpłynęła do sekretariatu Sądu w dniu 3 lipca 2007 r. za pośrednictwem faksu (oryginał złożono w dniu 5 lipca
         2007 r.), S. Meierhofer żąda w istocie po pierwsze, stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 10 maja 2007 r. wydanej przez
         komisję konkursową konkursu EPSO/AD/26/05, zorganizowanego przez Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO), informującej go o uzyskaniu
         niewystarczającej liczby punktów na egzaminie ustnym w ramach tego konkursu, jak również decyzji z dnia 19 czerwca 2007 r.
         nieuwzględniającej jego wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji z dnia 10 maja 2007 r. i po drugie, dokonania ponownej oceny
         tego egzaminu oraz wpisania go na listę rezerwy kadrowej.

       Ramy prawne
       Ogólne prawo wspólnotowe i przepisy regulaminu pracowniczego
      2        Artykuł 253 WE stanowi:

      „Rozporządzenia, dyrektywy i decyzje przyjęte wspólnie przez Parlament Europejski i Radę [Unii Europejskiej], jak również
         takie akty przyjęte przez Radę albo Komisję [Wspólnot Europejskich], są uzasadnione i odnoszą się do wniosków lub opinii,
         które były wymagane zgodnie z niniejszym Traktatem”.

      3        Artykuł 25 akapit drugi Regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”)
         brzmi następująco:

      „Każda decyzja indywidualna, która jest podejmowana na podstawie przepisów niniejszego regulaminu pracowniczego, jest niezwłocznie
         przekazywana na piśmie zainteresowanemu urzędnikowi. Jakakolwiek decyzja powodująca negatywne skutki dla urzędnika powinna
         zawierać uzasadnienie”.

      4        Artykuł 6 załącznika III do regulaminu pracowniczego brzmi następująco:

      „Prace komisji konkursowej są tajne”.
       Ogłoszenie o konkursie
      5        W dniu 20 lipca 2005 r. EPSO opublikowało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenie o konkursie otwartym „EPSO/AD/26/05: prawo” (Dz.U. C 178 A, s. 3).

      6        Po pierwsze w tytule „A. Charakter zadań, warunki dopuszczenia do konkursu (wymagany profil)”, to ogłoszenie o konkursie przewidywało
         w punkcie „I. Charakter zadań” „wykonywanie zadań analitycznych, koncepcyjnych, badawczych i kontrolnych dotyczących działalności
         Unii Europejskiej”; w sekcji dotyczącej prawa brzmiało ono następująco:

      „EPSO/AD/26/05: prawo
      –        tworzenie, analizowanie i opracowywanie projektów aktów prawa wspólnotowego,
      –        doradztwo prawne,
      –        analizowanie prawa krajowego, prawa wspólnotowego i prawa międzynarodowego,
      –        uczestnictwo w negocjowaniu umów międzynarodowych,
      –        analizowanie i przygotowywanie projektów decyzji, na przykład w dziedzinie prawa konkurencji,
      –        analizowanie i monitorowanie prawa krajowego w celu weryfikacji zgodności z prawem wspólnotowym,
      –        przygotowywanie dokumentów na etapie poprzedzającym wniesienie skargi (naruszenia prawa wspólnotowego, skargi, itd.),
      –        wykonywanie różnego rodzaju zadań związanych z postępowaniem sądowym; przygotowywanie stanowisk instytucji w ramach postępowań
         sądowych, przede wszystkim przed Trybunałem Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich lub Sądem Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich;
         wykonywanie zadań z zakresu prawa w sekretariatach Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji,

      –        wykonywanie prac koncepcyjnych, przygotowawczych i wykonawczych w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych”.
      7        Po drugie w tytule „B. Przebieg konkursu” w ogłoszeniu o konkursie ujęte są następujące reguły dotyczące egzaminu ustnego
         i wpisu na listę rezerwy kadrowej:

      „3. Egzamin ustny – Ocena
      e)      Rozmowa z komisją konkursową, w głównym języku kandydata, umożliwiająca dokonanie oceny jego zdolności do wykonywania zadań
         wymienionych w tytule A pkt I. Rozmowa ta dotyczy w szczególności specjalistycznej wiedzy związanej z dziedziną konkursu i wiedzy
         na temat Unii Europejskiej, jej instytucji i prowadzonych polityk. Sprawdzana będzie również znajomość drugiego języka. Rozmowa
         ta ma również na celu dokonanie oceny zdolności do zaadaptowania się kandydatów w pracy w korpusie europejskiej służby publicznej,
         w środowisku wielokulturowym.

      Egzamin jest oceniany w skali od 0 do 50 punktów (wymagane minimum: 25 punktów).
      […].
      5. Wpisanie na listę rezerwy kadrowej
      Komisja konkursowa sporządza dla każdego konkursu listę rezerwy kadrowej kandydatów [...] (tytuł A, liczba laureatów), którzy
         uzyskali najlepsze oceny ze wszystkich egzaminów pisemnych d) i ustnych e), jak również minimalną liczbę punktów wymaganą
         dla każdego z tych egzaminów, z podziałem na grupy według ilości zdobytych punktów (najwyżej cztery grupy) z zachowaniem porządku
         alfabetycznego dla każdej z grup.

      […]”.
       Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu
      8        Skarżący, obywatel Niemiec, brał udział w konkursie EPSO/AD/26/05. Po pomyślnym przejściu przez testy kwalifikacyjne oraz
         egzaminy pisemne, w dniu 29 marca 2007 r. uczestniczył w egzaminie ustnym.

      9        Pismem z dnia 10 maja 2007 r. przewodniczący komisji konkursowej EPSO/AD/26/05 poinformował skarżącego, że uzyskał on z egzaminu
         ustnego 24,5 punktu, a tym samym nie osiągnął wymaganego minimalnego progu wynoszącego 25/50 i nie może być wpisany na listę
         rezerwy kadrowej.

      10      W piśmie z dnia 11 maja 2007 r. skarżący zażądał powtórnego rozpatrzenia wyżej wspomnianej decyzji z dnia 10 maja 2007 r.
         i stwierdził, odnosząc się do protokołu, który sam sporządził po egzaminie ustnym i który został dołączony do skargi, że podczas
         tego egzaminu udzielił prawidłowej odpowiedzi na co najmniej 80% pytań. W istocie skarżący domagał się weryfikacji oceny,
         jaką otrzymał z egzaminu ustnego, jak również, ewentualnie, wyjaśnienia oceny, którą uzyskał w odniesieniu do każdego pytania
         postawionego podczas tego egzaminu.

      11      W piśmie z dnia 19 czerwca 2007 r. przewodniczący komisji konkursowej poinformował skarżącego, że po dokonaniu ponownej oceny
         jego kandydatury komisja konkursowa nie znalazła powodów do zmiany wyników egzaminu. W piśmie tym wskazał on również skarżącemu,
         że po pierwsze jeśli chodzi o jego specjalistyczną wiedzę, liczba odpowiedzi niezadowalających przewyższała liczbę odpowiedzi
         zadowalających, a po drugie egzamin ustny został przeprowadzony zgodnie z kryteriami określonymi w ogłoszeniu o konkursie
         i mając na uwadze fakt, iż zgodnie z wymogami art. 6 załącznika III do regulaminu pracowniczego, prace komisji konkursowej
         są tajne, nie ma możliwości dostarczenia kandydatom ani arkusza ocen („marking grid”), ani zestawienia ich ocen uzyskanych
         na egzaminie ustnym („breakdown of their marks for the oral test”).

       Żądania stron i postępowanie
      12      Skarżący wnosi do Sądu o:

      –        stwierdzenie nieważności decyzji komisji konkursowej EPSO/AD/26/05 z dnia 10 maja 2007 r.;
      –        stwierdzenie nieważności decyzji komisji konkursowej EPSO/AD/26/05 z dnia 19 czerwca 2007 r. nieuwzględniającej jego wniosku
         o dokonanie ponownej oceny, złożonego w dniu 11 maja 2007 r.;

      –        zobowiązanie Komisji do dokonania powtórnej oceny egzaminu ustnego, który odbył się w dniu 29 marca 2007 r., z uwzględnieniem
         obowiązujących kryteriów egzaminacyjnych;

      –        zobowiązanie Komisji do wydania nowej decyzji w sprawie wpisania skarżącego na listę rezerwy wspólnotowej procedury naboru
         kadr EPSO/AD/26/05, z uwzględnieniem nowego wyniku egzaminu;

      –        zobowiązanie Komisji do uzasadnienia decyzji, które zostaną wydane na podstawie trzeciego i czwartego tiret powyżej;
      –        obciążenie Komisji kosztami postępowania.
      13      Komisja wnosi do Sądu o:

      –        oddalenie skargi;
      –        obciążenie każdej ze stron własnymi kosztami postępowania.
      14      W ramach środków organizacji postępowania, określonych na podstawie art. 55 regulaminu, Sąd wezwał Komisję, w sprawozdaniu
         na rozprawę przesłanym stronom w dniu 7 lutego 2008 r., do złożenia przed rozprawą:

      a)      arkusza ocen i zestawienia ocen z egzaminu pisemnego („the marking grid” i „the breakdown of [the] marks for the oral test”)
         skarżącego, o których wspomniano w decyzji z dnia 19 czerwca 2007 r. nieuwzględniającej jego wniosku o dokonanie ponownej
         oceny,

      b)      każdej innej informacji dotyczącej oceny jakości odpowiedzi udzielonych przez skarżącego podczas egzaminu ustnego,
      c)      wykazu ocen pozostałych kandydatów, bez podania ich nazwisk, którzy uzyskali podczas egzaminu ustnego ocenę eliminującą,
      d)      obliczeń, w wyniku których uzyskano dokładny wynik 24,5/50 w przypadku oceny skarżącego z egzaminu ustnego.
      15      W tym samym sprawozdaniu na rozprawę i po wezwaniu stron do poświęcenia znacznej części ich wystąpień zarzutowi opartemu na
         naruszeniu obowiązku uzasadnienia, wskazano po pierwsze, że celem żądanych środków było „zapewnienie pełnej skuteczności debatom
         dotyczącym tego zarzutu (a także zarzutu opartego na oczywistym naruszeniu obowiązujących kryteriów egzaminacyjnych, będącego
         w istocie zarzutem związanym z kryterium uzasadnienia)”, a po drugie, że podanie do wiadomości skarżącego informacji ujętych
         w lit. a)–d) tego sprawozdania na rozprawę nastąpiłoby w zakresie, w jakim dałoby się to pogodzić z zasadą tajności prac komisji
         konkursowej lub po pominięciu, w zależności od przypadku, niektórych informacji, których rozpowszechnienie naruszałoby tę
         zasadę.

      16      W odpowiedzi na te środki organizacji postępowania, pismem, które wpłynęło do sekretariatu Sądu w dniu 18 lutego 2008 r. (oryginał
         złożono w dniu 19 lutego 2008 r.), Komisja przekazała Sądowi, tak jak wymagano w lit. c) sprawozdania na rozprawę, tabelę
         ocen kwalifikacyjnych kandydatów, bez podania ich nazwisk, którzy nie uzyskali wystarczającej liczby punktów na egzaminie
         ustnym. Jednakże Komisja odmówiła wykonania środków organizacji postępowania wskazanych w tym sprawozdaniu w lit. a), b) i d),
         twierdząc, że ze względu na brak dowodu naruszenia zasad rządzących pracami komisji konkursowej, sam zarzut oparty na obowiązku
         uzasadnienia nie uzasadnia, mając na uwadze tajność prac komisji konkursowej, przedłożenia innych żądanych przez Sąd informacji
         i dokumentów. Ponadto Komisja zauważyła, że nie jest zobowiązana do przedstawiania takich informacji i dokumentów, niezależnie
         od tego, czy Sąd prowadzi postępowanie w oparciu o środki organizacji postępowania, jak w tym przypadku, lub środki dowodowe.

      17      W dniu 20 marca 2008 r. skarżący złożył w sekretariacie Sądu uwagi, opatrzone datą 17 marca 2008 r., dotyczące środków organizacji
         postępowania skierowanych do Komisji, a w szczególności jej odmowy spełnienia wszystkich żądań Sądu.

      18      W dniu 19 maja 2008 r. Komisja złożyła w sekretariacie Sądu uwagi stanowiące odpowiedź na wspomniane pismo skarżącego.

       Przedmiot skargi
      19      Należy zauważyć, że skarżący domaga się między innymi stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 10 maja 2007 r. informującej
         go o uzyskaniu niewystarczającej liczby punktów podczas konkursowego egzaminu ustnego, jak również stwierdzenia nieważności
         decyzji z dnia 19 czerwca 2007 r. nieuwzględniającej jego wniosku o dokonanie ponownej oceny. W tej kwestii należy przypomnieć,
         że zgodnie z orzecznictwem, jeżeli uczestnik konkursu domaga się powtórnego rozpatrzenia decyzji wydanej przez komisję konkursową,
         to decyzja wydana przez tę komisję po ponownym rozpatrzeniu sytuacji kandydata stanowi akt powodujący niekorzystne dla niego
         skutki (postanowienie Sądu Pierwszej Instancji z dnia 3 kwietnia 2001 r. w sprawach połączonych T‑95/00 i T‑96/00 Zaur-Gora
         i Dubigh przeciwko Komisji, Rec. s. I‑A‑79 i II‑379, pkt 24–27; wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 stycznia 2002 r.
         w sprawie T‑386/00 Gonçalves przeciwko Parlamentowi, RecFP s. I‑A‑13 i II‑55, pkt 39; z dnia 31 maja 2005 r. w sprawie T‑294/03
         Gibault przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I‑A‑141 i II‑635, pkt 22; z dnia 13 grudnia 2006 r. w sprawie T‑173/05 Heus przeciwko
         Komisji, Zb.Orz.SP s. II‑A‑2‑1695, pkt 19, i z dnia 12 marca 2008 r. w sprawie T‑100/04 Giannini przeciwko Komisji, dotychczas
         nieopublikowany w Zbiorze, będący przedmiotem postępowania odwoławczego przed Trybunałem, sprawa C‑231/08 P, pkt 30). Wobec
         powyższego decyzja z dnia 19 czerwca 2007 r. wydana po rozpatrzeniu wniosku o dokonanie ponownej oceny, złożonego przez skarżącego
         w dniu 11 maja 2007 r., zastąpiła pierwotną decyzję komisji konkursowej z dnia 10 maja 2007 r., a zatem jest aktem niekorzystnym.

      20      Należy w związku z tym uznać, że skarga dotyczy tylko decyzji komisji konkursowej EPSO/AD/26/05 z dnia 19 czerwca 2007 r.

       Co do prawa
       Argumenty stron
      21      W uzasadnieniu swojej skargi skarżący podnosi trzy zarzuty.

      22      Po pierwsze Komisja uchybiła obowiązkowi uzasadnienia decyzji z dnia 10 maja 2007 r. (zob. pkt 9 niniejszego wyroku), który
         jest przewidziany w art. 253 WE, gdyż „zasada tajności”, określona w art. 6 załącznika XIII do regulaminu pracowniczego, obowiązuje
         jedynie wobec osób trzecich, a nie samego kandydata. Zdaniem Komisji, jeśli chodzi o dostęp kandydata do prac komisji konkursowej,
         z utrwalonego orzecznictwa wynika, że art. 6 załącznika III do regulaminu pracowniczego zawiera specjalny przepis zabraniający
         ujawniania stanowiska komisji konkursowej i informacji dotyczących indywidualnej lub porównawczej oceny kandydatów; a zatem
         podając do wiadomości skarżącego jego ocenę uzyskaną z egzaminu ustnego, Komisja spełniła obowiązek uzasadnienia.

      23      Następnie skarżący wskazuje na uchybienie proceduralne polegające na tym, że przewodniczący komisji konkursowej p. Singer,
         nie korzystając ze słuchawek pozwalających na śledzenie tłumaczenia symultanicznego egzaminu ustnego na język francuski, nie
         zrozumiał odpowiedzi udzielonych przez skarżącego w języku niemieckim. Komisja uważa, że zarzut ten jest bezzasadny, ponieważ
         poza tym, że p. Singer doskonale włada językiem niemieckim, a członkowie komisji konkursowej nie są zobowiązani do korzystania
         z tłumaczenia symultanicznego, okazuje się przede wszystkim, że skarżący w żadnym stopniu nie był przedmiotem nierównego traktowania,
         ponieważ p. Singer nie korzystał z tłumaczenia symultanicznego podczas egzaminu ustnego w przypadku żadnego z pozostałych
         94 kandydatów, którzy odpowiadali w języku niemieckim, a ponadto, że w żadnym wypadku nie można tego uznać za uchybienie proceduralne.

      24      Wreszcie skarżący twierdzi, że ze względu na dużą ilość pełnych i bez wątpienia prawidłowych odpowiedzi, jakich udzielił podczas
         egzaminu ustnego, ocena, jaką uzyskał z egzaminu, poniżej 50%, stanowi oczywiste naruszenie zasad kierujących pracą komisji
         konkursowej i obowiązujących kryteriów egzaminacyjnych i może być wynikiem jedynie takiego naruszenia. Komisja zauważa, że
         nie ma oczywistego błędu w ocenie w przypadku, gdy komisja konkursowa posiada szeroki zakres swobodnego uznania, który jest
         jeszcze szerszy w przypadku konkursowych egzaminów ustnych, ponieważ komisja konkursowa może brać pod uwagę odpowiedzi kandydatów,
         ale również ich doświadczenie zawodowe i osobowość.

      25      W odpowiedzi na środki organizacji postępowania żądane przez Sąd w sprawozdaniu na rozprawę z dnia 7 lutego 2008 r. Komisja,
         uzasadniając swoją odmowę podania niektórych informacji żądanych przez Sąd (zob. pkt 16 niniejszego wyroku), utrzymuje w szczególności,
         że skarżący nie udowodnił naruszenia zasad, które rządzą pracami komisji konkursowej i że w związku z tym, zgodnie z utrwalonym
         orzecznictwem, jej decyzja nie podlega kontroli sądowej. Komisja uznaje, że w sprawie, która zakończyła się wydaniem wyroku
         Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie T‑53/00 Angioli przeciwko Komisji, RecFP s. I‑A‑13 i II‑73,
         dostarczyła zainteresowanej osobie „zestawienie ocen, jakie uzyskała ona z egzaminu ustnego”, ale twierdzi, że chodzi o „absolutny
         wyjątek” i że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dotyczącym tajności prac komisji konkursowych, domniemane naruszenie obowiązku
         uzasadnienia nie może być w tym przypadku podstawą dla przedstawienia „karty ocen” skarżącego, czyli karty, która zawiera
         jednocześnie arkusz ocen, punkty przyznane podczas egzaminu ustnego oraz ocenę członków komisji konkursowej. Twierdzi ona,
         że w przypadku braku jakiejkolwiek przesłanki mogącej podawać w wątpliwość ważność zaskarżonego aktu, akt ten korzysta z domniemania
         ważności, z którego korzystają akty prawa wspólnotowego, i Sąd nie może domagać się przedstawienia żądanych informacji.

      26      W uwagach odnoszących się do odmowy podania przez Komisję niektórych informacji żądanych w ramach środków organizacji postępowania,
         skarżący ponownie potwierdził, opierając się na art. 27 regulaminu pracowniczego, że miało miejsce oczywiste naruszenie stosownych
         zasad pracy komisji konkursowej, w szczególności z tego względu, że komisja konkursowa nie dokonała obiektywnej oceny jego
         rzeczywistych odpowiedzi udzielonych podczas egzaminu ustnego i nie uzasadniła swojej decyzji; ponieważ w tym przypadku udowodniono
         takie oczywiste naruszenie wspomnianych zasad, skarżący powinien w drodze wyjątku skorzystać ze złagodzenia ciężaru dowodu
         ze względu na brak możliwości, przy braku winy z jego strony, przedstawienia takiego dowodu. Co więcej, skarżący zarzuca Komisji,
         w odniesieniu do sprawy, która zakończyła się wydaniem ww. wyroku w sprawie Angioli przeciwko Komisji, naruszenie zasady równego
         traktowania.

      27      W odpowiedzi na uwagi przedstawione w poprzednim punkcie Komisja twierdzi, że zgodnie z orzecznictwem późniejsza kontrola
         egzaminu ustnego przez sąd wspólnotowy jest z natury niemożliwa i wobec powyższego do spełnienia obowiązku uzasadnienia wystarczy
         podanie tylko oceny ogólnej. Następnie podkreśla brak oczywistego naruszenia zasad rządzących pracami komisji konkursowej,
         ze względu na po pierwsze, właściwą ocenę przez członków komisji odpowiedzi udzielonych przez skarżącego podczas egzaminu,
         po drugie, przestrzeganie obowiązku uzasadnienia, po trzecie, przestrzeganie zasady równego traktowania; co więcej, dodaje
         ona, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów oczywistego naruszenia tych zasad.

       Ocena Sądu
      28      Należy na wstępie przypomnieć, że w celu uzasadnienia swojej skargi skarżący podnosi trzy zarzuty, oparte na naruszeniu obowiązku
         uzasadnienia, uchybieniu proceduralnemu i istnieniu oczywistego błędu w ocenie. Ponieważ w odpowiedzi na skargę Komisja przedstawiła
         pewną analizę dotyczącą zasady równego traktowania, skarżący, w piśmie uzupełniającym skargę z dnia 17 marca 2008 r., przedstawił
         argumenty dotyczące domniemanego naruszenia tej zasady, argumenty, na które Komisja udzieliła odpowiedzi w swoich uwagach
         z dnia 19 maja 2008 r. Ponieważ zarzuty te nie zostały podniesione przez skarżącego w skardze, Sąd może jedynie uznać je za
         niedopuszczalne i nie należy ich rozpatrywać.

      29      Spośród trzech zarzutów podniesionych w skardze przez skarżącego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć zarzut oparty na
         naruszeniu obowiązku uzasadnienia.

      30      W tej kwestii należy na wstępie stwierdzić, że z art. 253 WE i art. 25 akapit drugi regulaminu pracowniczego wynika, że każda
         decyzja, która jest podejmowana na podstawie regulaminu pracowniczego i powodująca negatywne skutki, musi być uzasadniona.
         Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem obowiązek uzasadnienia stanowi zarówno podstawową zasadę prawa wspólnotowego, jak i istotny
         wymóg proceduralny aktów wydawanych przez instytucje, i ma na celu z jednej strony umożliwienie sądowi wykonywania kontroli
         zgodności z prawem decyzji, a z drugiej strony dostarczenie osobie zainteresowanej niezbędnych wskazówek, aby mogła ona wiedzieć,
         czy decyzja jest uzasadniona, i aby umożliwić jej ocenę możliwości wniesienia skargi (zob. podobnie wyroki Trybunału z dnia
         7 marca 2002 r. w sprawie C‑310/99 Włochy przeciwko Komisji, Rec. s. I‑2289, pkt 48, i z dnia 19 września 2002 r. w sprawie
         C‑113/00 Hiszpania przeciwko Komisji, Rec. s. I‑7601, pkt 47; wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia 20 marca 1991 r. w sprawie
         T‑1/90 Pérez-Mínguez Casariego przeciwko Komisji, Rec. s. II‑143, pkt 73; z dnia 8 czerwca 1995 r. w sprawie T‑583/93 P przeciwko
         Komisji, RecFP s. I‑A‑137 i II‑433, pkt 24, i z dnia 29 lutego 1996 r. w sprawie T‑280/94 Lopes przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości,
         RecFP s. I‑A‑77 i II‑239, pkt 148).

      31      Jednakże w odniesieniu do decyzji wydawanych przez komisję konkursową Trybunał wskazał, że obowiązek uzasadnienia należy pogodzić
         z zachowaniem tajności, która otacza prace komisji konkursowej na podstawie art. 6 załącznika III do regulaminu pracowniczego,
         tajności ustanowionej w celu zapewnienia niezależności komisji konkursowych i obiektywności ich prac, mającej chronić je przed
         wszelkimi zewnętrznymi ingerencjami i naciskami ze strony samej administracji wspólnotowej, zainteresowanych kandydatów, czy
         też osób trzecich. W szczególności uznano, że zachowanie tej tajemnicy stoi na przeszkodzie zarówno ujawnianiu stanowiska
         poszczególnych członków komisji, jak i ujawnianiu jakichkolwiek informacji związanych z ocenami o charakterze indywidualnym
         lub porównawczym dotyczącym kandydatów, i że wymóg uzasadnienia decyzji komisji konkursowej musi uwzględniać charakter omawianych
         prac, które na etapie sprawdzania przydatności kandydatów mają przede wszystkim charakter porównawczy, i z tego względu obejmuje
         je tajemnica związana z tymi pracami (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 4 lipca 1996 r. w sprawie C‑254/95 P Parlament
         przeciwko Innamoratiemu, Rec. s. I‑3423, pkt 24–28).

      32      Na podstawie tej analizy sąd wspólnotowy niezmiennie twierdzi, że „podanie do wiadomości ocen uzyskanych z poszczególnych
         egzaminów” stanowi wystarczające uzasadnienie decyzji Komisji (ww. wyrok w sprawie Parlament przeciwko Innamoratiemu, pkt 31;
         wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia 21 maja 1996 r. w sprawie T‑153/95 Kaps przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości, RecFP
         s. I‑A‑233 i II‑663, pkt 81; z dnia 2 maja 2001 r. w sprawach połączonych T‑167/99 i T‑174/99 Giulietti i in. przeciwko Komisji,
         RecFP s. I‑A‑93 i II‑441, pkt 81; w ww. sprawie Angioli przeciwko Komisji, pkt 69, i ww. w sprawie Gibault przeciwko Komisji,
         pkt 39).

      33      Wniosek ten odnosi się w szczególności do przypadków, w których ocena pisemnego lub ustnego etapu konkursu składa się z kilku
         oddzielnych ocen uzyskanych z poszczególnych egzaminów z danego etapu. To samo dotyczy przypadku podawania do wiadomości osoby
         zainteresowanej ocen pośrednich, odpowiadających poszczególnym kryteriom oceny każdego egzaminu pisemnego lub ustnego. W istocie
         w takich przypadkach podanie do wiadomości wyeliminowanych kandydatów indywidualnych lub pośrednich ocen zawiera nie tylko
         informację o ich wyeliminowaniu z kolejnego etapu procedury rekrutacyjnej, ale również informację dotyczącą powodów ich niepowodzenia,
         dostarczając im informacje na temat materiałów lub kryteriów, na podstawie których komisja konkursowa uznała ich odpowiedzi
         za niezadowalające.

      34      Orzecznictwo przytoczone w pkt 31 i 32 niniejszego wyroku nie wprowadza rozróżnienia, przynajmniej bezpośrednio, między podaniem
         do wiadomości kilku ocen, indywidualnych lub pośrednich, a podaniem do wiadomości jednej indywidualnej oceny eliminującej.
         Nie może to jednak oznaczać, że podanie do wiadomości kandydata jednej indywidualnej oceny eliminującej stanowi zawsze wystarczające
         uzasadnienie, niezależnie od szczególnych okoliczności danej sprawy.

      35      W istocie z jednej strony żaden element zawarty w treści lub w kontekście orzecznictwa, o którym mowa w pkt 31 i 32 niniejszego
         wyroku, nie pozwala na zinterpretowanie odniesienia do „ocen uzyskanych z poszczególnych egzaminów” jako dotyczącego wyłącznie
         indywidualnych ocen eliminujących w przeciwieństwie do pozostałych istniejących ocen, włącznie z ocenami pośrednimi, w szczególności
         jeśli chodzi o oceny pośrednie, w przypadku gdy etap pisemny lub – jak w tym przypadku – etap ustny obejmuje tylko jeden egzamin,
         a zatem jedną ocenę indywidualną. Sąd zwraca w tej kwestii uwagę na ogólny charakter sformułowań, jakimi posłużono się w omawianym
         orzecznictwie, jak również na okoliczność, że w ww. wyroku w sprawie Parlament przeciwko Innamoratiemu, który leży u podstaw
         orzecznictwa przytoczonego w pkt 32, zarzut dotyczący obowiązku uzasadnienia nie dotyczył odmowy przez pozwaną instytucję
         podania do wiadomości skarżącego kilku ocen, indywidualnych lub pośrednich, ale odmowy podania skarżącemu kryteriów oceny
         komisji konkursowej i powodów wydania zaskarżonej decyzji (zob. ww. wyrok w sprawie Parlament przeciwko Innamoratiemu, pkt 22);
         to samo odnosi się również do wyroków, które dotyczą, jak w tym przypadku, wyeliminowania skarżących na etapie ustnym, jak
         na przykład wyroków: ww. w pkt 56–65 w sprawie Angioli przeciwko Komisji i ww. w pkt 33–35 Gibault przeciwko Komisji.

      36      Ponadto w niedawnej sprawie dotyczącej – jak w tym przypadku – nieprzejścia pomyślnie ustnego etapu konkursu przez kandydatkę,
         uznano, że obowiązek uzasadnienia może oznaczać podanie do wiadomości, na żądanie kandydata, ocen pośrednich i metody, jaką
         posługiwała się komisja w celu ustalenia indywidualnej oceny z jednego z egzaminów ustnych, i że jeśli takiego uzasadnienia
         nie podano na żądanie odrzuconego kandydata, do sądu wspólnotowego należy wystąpienie o przedstawienie wyjaśnień, z wykorzystaniem
         środków organizacji postępowania (wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie T‑277/02 Pascall przeciwko
         Radzie, RecFP s. I‑A‑137 i II‑621); w tej sprawie zastosowania takich środków domagał się skądinąd Sąd Pierwszej Instancji
         i strona pozwana spełniła to żądanie, w wyniku czego zarzut oparty na naruszeniu obowiązku uzasadnienia stał się bezprzedmiotowy
         (zob. ww. wyrok w sprawie Pascall przeciwko Radzie, pkt 28–31).

      37      Co więcej, Sąd zauważa, że sama Komisja już zgodziła się na podanie do wiadomości kandydatów ocen pośrednich, w szczególności
         w dwóch sprawach dotyczących nieprzejścia pomyślnie przez kandydatów etapu ustnego, który obejmował tylko jeden egzamin ustny.
         W pierwszej sprawie dotyczącej konkursu Komisja przekazała osobie zainteresowanej, na jej żądanie, zestawienie poszczególnych
         ocen pośrednich z egzaminu ustnego, dla każdego z kryteriów (zob. ww. wyrok w sprawie Angioli przeciwko Komisji, pkt 79).
         W drugiej sprawie dotyczącej postępowania rekrutacyjnego Komisja przekazała, na żądanie Sądu Pierwszej Instancji, oceny z egzaminu
         ustnego, dla każdego kryterium, wyrażone w skali od „--” do „++” (zob. wyrok Trybunału z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie
         C‑17/07 P Neirinck przeciwko Komisji, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 56). A zatem w przeciwieństwie do tego, co
         stwierdziła Komisja, odnosząc się do sprawy, która zakończyła się wydaniem ww. wyroku w sprawie Angioli przeciwko Komisji,
         w odpowiedzi dotyczącej środków organizacji postępowania, podanie do wiadomości informacji uzupełniających, a w szczególności
         uzyskanych ocen dla każdego kryterium, nie było „absolutnym wyjątkiem w jednym szczególnym przypadku”, ale nastąpiło wielokrotnie,
         ze względu na okoliczności danego przypadku.

      38      Z drugiej strony jeśli chodzi o żądania dotyczące informacji innych niż same oceny, a mianowicie dotyczące kryteriów lub powodów
         przyznania oceny eliminującej lub innych informacji dotyczących oceny danego kandydata, należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniu,
         zgodnie z którym podanie do wiadomości indywidualnych ocen jest spełnieniem obowiązku uzasadnienia, z samej treści wyroków
         zawierających takie twierdzenie (zob. pkt 32 niniejszego wyroku), również z ww. wyroku w sprawie Parlament przeciwko Innamoratiemu,
         a w szczególności z wyroków odnoszących się do etapu ustnego, jak na przykład z wyroków: ww. w pkt 71–85 w sprawie Angioli
         przeciwko Komisji i ww. w pkt 42 Gibault przeciwko Komisji, wynika że sąd wspólnotowy nie ogranicza się do automatycznego
         stosowania wspomnianego wyżej orzecznictwa, ale rozpatruje każdy przypadek z uwzględnieniem szczególnego kontekstu sprawy
         i żądań zainteresowanych kandydatów.

      39      Analizę przedstawioną w pkt 35–37, jak również w poprzednim punkcie, wzmacnia dodatkowo istniejące orzecznictwo dotyczące
         niezdania pisemnego etapu konkursu, zgodnie z którym kandydat uzyskuje w praktyce wystarczająco pełne wyjaśnienie swojego
         niepowodzenia, otrzymując nie tylko poszczególne oceny indywidualne, ale również uzasadnienie indywidualnej oceny eliminującej,
         która spowodowała jego wykluczenie z dalszej części konkursu, jak również inne informacje. W istocie sąd wspólnotowy orzekł,
         że „kandydaci, którzy nie zostali zakwalifikowani, mogą, w zależności od przypadku, otrzymać od instytucji będącej organizatorem
         danego konkursu poprawione kopie swoich prac lub informację o ustalonych przez komisję ogólnych kryteriach oceny za pośrednictwem,
         jak w tym przypadku, dobrowolnego przekazania dokumentów w toku postępowania sądowego, którego stronami jest ta instytucja
         i wspomniani kandydaci lub zgodnie z praktyką przyjętą przez tę instytucję, której celem jest zapewnienie przejrzystości procedur
         rekrutacji przy zachowaniu zasady tajności prac komisji konkursowej, zapisanej w art. 6 załącznika III do regulaminu pracowniczego”
         (zob. wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie T‑72/01 Pyres przeciwko Komisji, RecFP s. I‑A‑169
         i II‑861, pkt 70, i z dnia 17 września 2003 r. w sprawie T‑233/02 Alexandratos i Panagiotou przeciwko Radzie, RecFP s. I‑A‑201
         i II‑989, pkt 31). Co więcej, wielokrotnie okazywało się, że instytucje wspólnotowe przekazały bezpośrednio skarżącemu lub
         sądowi wspólnotowemu na jego żądanie poprawioną kopię pisemną lub kartę ocen zawierającą ocenę kopii (zob. wyrok Sądu Pierwszej
         Instancji z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie T‑371/03 Le Voici przeciwko Radzie, Zb.Orz.SP s. I‑A‑209 i II‑957, pkt 115–117;
         wyroki Sądu z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie F‑73/06 Van Neyghem przeciwko Komisji, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze,
         będący przedmiotem postępowania odwoławczego przed Sądem Pierwszej Instancji, sprawa T‑105/08 P, pkt 72, 79 i 80, jak również
         z dnia 4 września 2008 r. w sprawie F‑147/06 Dragoman przeciwko Komisji, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 21, 82
         i 83). Nawet jeśli prawdą jest, że osoby sprawdzające egzaminy pisemne mogą nie być znane osobom zainteresowanym (a zatem
         nie są narażone na ingerencję i naciski, do których odnosi się orzecznictwo przytoczone w pkt 31 niniejszego wyroku), w przeciwieństwie
         do członków komisji uczestniczących w etapie ustnym, Sąd uważa, że okoliczność ta obiektywnie nie uzasadnia istnienia znaczących
         różnic między wymogami uzasadnienia w przypadku niezdania etapu pisemnego, które to wymogi wynikają z orzecznictwa przedstawionego
         w niniejszym punkcie, a wymogami bronionymi przez Komisję w przypadku niezdania egzaminu ustnego i które, w szczególności
         w tym przypadku, polegają na podaniu skarżącemu tylko jego indywidualnej oceny eliminującej, i to pomimo okoliczności opisanych
         w pkt 42–47 niniejszego wyroku.

      40      W związku z tym należy stwierdzić, że chociaż wynik pogodzenia obowiązku uzasadnienia z przestrzeganiem zasady tajności prac
         komisji konkursowej, w szczególności odnośnie do kwestii, czy podanie do wiadomości kandydata wyeliminowanego na etapie ustnym
         tylko jednej indywidualnej oceny eliminującej stanowi spełnienie tego obowiązku, skłania się najczęściej w stronę zasady tajności
         prac komisji, może być inaczej w przypadku zaistnienia wyjątkowych okoliczności. Taki wniosek nie jest w żadnym stopniu sprzeczny
         z zasadą tajności prac komisji, przewidzianą w art. 6 załącznika III do regulaminu pracowniczego i wpisuje się skądinąd w niedawne
         zmiany wspólnotowego orzecznictwa na rzecz zapewnienia przejrzystości (zob. podobnie wyroki Trybunału z dnia 18 grudnia 2007 r.
         w sprawie C‑64/05 P Szwecja przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑11389, i z dnia 1 lipca 2008 r. w sprawach połączonych C‑39/05 P
         i C‑52/05 P Szwecja i Turco przeciwko Radzie, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze; wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia
         8 listopada 2007 r. w sprawie T‑194/04 Bavarian Lager przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑4523, będący przedmiotem postępowania
         odwoławczego przed Trybunałem, sprawa C‑28/08 P).

      41      W tym przypadku Sąd uważa, iż ma do czynienia ze szczególnymi okolicznościami w rozumieniu poprzedniego punktu.

      42      Po pierwsze, z treści decyzji z dnia 10 maja 2007 r. (zob. pkt 9 niniejszego wyroku) bezspornie wynika, że skarżącemu zabrakło
         niewiele, aby zaliczyć etap ustny. W tych okolicznościach uzasadnione jest, że osoba zainteresowana żąda pełnych informacji,
         czyniąc to jedynie w celu upewnienia się, czy jej ocena nie jest wynikiem błędu lub aby uzyskać informację o możliwości zaokrąglenia
         oceny.

      43      Po drugie, bezsporne jest również, że skarżącemu podano jedynie indywidualną oceną z etapu ustnego, co, w przeciwieństwie
         do założeń, o których mowa w pkt 33 niniejszego wyroku, nie pozwala mu na uzyskanie informacji, określonych w tym punkcie,
         które są mu potrzebne, aby zrozumieć powody swojego niepowodzenia na tym etapie konkursu, ponieważ jak już wspomniano, zabrakło
         mu niewiele, aby ten etap zaliczyć.

      44      Po trzecie, całkowicie bezsporne jest również, że w tym przypadku przyznawano oceny pośrednie, które posłużyły do obliczenia
         indywidualnej oceny eliminującej skarżącego. Jest to wyraźnie wskazane w odpowiedzi na jego wniosek o dokonanie ponownej oceny
         i zostało potwierdzone przez przedstawicielkę Komisji podczas rozprawy.

      45      Po czwarte, o ile przedstawicielka Komisji stwierdziła podczas rozprawy, że wszystkie kryteria oceny przewidziane w ogłoszeniu
         o konkursie faktycznie były przedmiotem oceny i zostały uwzględnione przy obliczaniu indywidualnych ocen kandydatów, należy
         najpierw zauważyć, że zgodnie z jej oświadczeniem, nie widziała ona karty ocen (zob. pkt 25 niniejszego wyroku) i jedynie
         przekazała Sądowi informacje, jakie otrzymała od EPSO, a następnie i przede wszystkim, że zapytana w tej kwestię przez Sąd
         stwierdziła, że nie wie, czy wszystkie kryteria oceny miały takie same znaczenie ani czy nie uwzględniono innych elementów,
         nieprzewidzianych w ogłoszeniu o tym konkursie. W szczególności zapytana kilkakrotnie o to, czy ocena 24,5/50 była sumą wszystkich
         ocen pośrednich odpowiadających kryteriom oceny określonym w ogłoszeniu o konkursie, przedstawicielka Komisji, udzielając
         odpowiedzi twierdzącej na to pytanie, przedstawiła swoje stanowisko w ten sposób, aby nie wykluczyć możliwości uwzględnienia
         innych elementów lub względów przy przyznawaniu skarżącemu takiej oceny eliminującej. Jeśli „kryteria sprawdzania”, wymienione
         w pkt 29 ww. wyroku w sprawie Parlament przeciwko Innamoratiemu mają na celu określenie na użytek osób sprawdzających egzaminy
         pisemne – których jest zwykle więcej niż członków zasiadających w komisji na etapie ustnym – wspólnych zasad oceny egzaminów
         pisemnych i są objęte tajemnicą, to nie można stwierdzić tego samego odnośnie do kryteriów oceny określonych w tym przypadku,
         które są wyznaczone w tytule B pkt 3 ogłoszenia o konkursie EPSO/AD/26/05, są publicznie dostępne i wiążące dla członków komisji.
         Co za tym idzie, w opisanych wyżej okolicznościach samo podanie do wiadomości indywidualnej oceny eliminującej nie pozwala
         ani skarżącemu, ani Sądowi na upewnienie się, czy decyzje z dnia 10 maja 2007 r. i z dnia 19 czerwca 2007 r. nie są dotknięte
         błędem w odniesieniu do kryteriów oceny, które należy uwzględnić w celu obliczenia oceny indywidualnej, które dotyczą w niniejszej
         sprawie oceny specjalistycznej wiedzy związanej z „dziedziną” i wiedzy na temat Unii Europejskiej, jej instytucji, i prowadzonych
         przez nią polityk, ponadto znajomości drugiego języka i wreszcie zdolności do zaadaptowania się kandydatów w pracy w korpusie
         europejskiej służby publicznej, w środowisku wielokulturowym.

      46      Po piąte, nie wydaje się, aby podanie do wiadomości skarżącego bardziej szczegółowych informacji niż jego indywidualna ocena
         eliminująca mogło być, biorąc pod uwagę dostępne obecnie technologie, znacznym obciążeniem pracy dla Komisji lub aby było
         sprawą delikatną. O ile prawdą jest, że podczas rozprawy przedstawicielka Komisji podniosła te dwie kwestie, Sąd zauważa,
         że uczyniła to tylko w sposób ogólny, nie przedstawiając problemów, jakie wystąpiły w tym przypadku, w szczególności nie wspominając
         o wielu innych kandydatach, którzy domagali się bardziej szczegółowego uzasadnienia indywidualnych ocen eliminujących, i nie
         wskazując, dlaczego podanie do wiadomości skarżącego bardziej szczegółowych informacji, niezawierających jednak indywidualnych
         ocen członków komisji ani ocen wyrażonych liczbowo przyznanych przez każdego z nich, mogłoby doprowadzić do powstania sytuacji
         wrażliwych. W istocie, co najwyżej twierdziła ona, podczas rozprawy i także w sposób ogólny, że odmowa podania do wiadomości
         takich informacji uzasadniona była w szczególności trudnością znalezienia osób, które chciałyby zostać członkami komisji i „wielką
         liczbą skarg” kandydatów uczestniczących w konkursach, do których składania mogłoby doprowadzić podanie takich informacji.

      47      Po szóste, w swojej decyzji z dnia 19 czerwca 2007 r. nieuwzględniającej wniosku o dokonanie ponownej oceny egzaminu, komisja,
         odnosząc się do „specjalistycznej wiedzy”, stwierdziła, że liczba odpowiedzi niezadowalających przewyższała liczbę odpowiedzi
         zadowalających, podczas gdy w odpowiedziach na środki organizacji postępowania, a następnie podczas rozprawy, strona pozwana
         wskazała, że głównym błędem w odpowiedziach udzielonych przez skarżącego w trakcie egzaminu ustnego był ich ogólnie mało precyzyjny
         i mało jasny charakter. Ponadto, jeśli chodzi o tę ostatnią uwagę krytyczną, Komisja nie wspomniała, czy odnosi się ona do
         wszystkich kryteriów oceny określonych w ogłoszeniu o konkursie, czy też jedynie do kryterium dotyczącego specjalistycznej
         wiedzy. Sąd zauważa zatem w odpowiedzi Komisji pewne luki i dwuznaczności, którym mogłoby zapobiec zwykłe podanie do wiadomości
         kart ocen lub ocen pośrednich skarżącego.

      48      Pomocniczo Sąd zauważa, że skarżący załączył do swojej skargi trzystronicowy protokół ze swojego egzaminu ustnego z dnia 29 marca
         2007 r. O ile bezsporne jest, że zadaniem Sądu nie jest podważanie ocen członków komisji na podstawie takiego dokumentu, który
         dodatkowo nie może mieć jakiejkolwiek wartości merytorycznej, niemniej jednak skarżący nie opiera swoich stwierdzeń dotyczących
         wyników egzaminu ustnego na niepewnych i niejasnych elementach, podanych w sposób nieprecyzyjny i nieuporządkowany, ale na
         jasnym i wyraźnym protokole zawierającym postawione mu pytania i udzielone przez niego odpowiedzi.

      49      W związku z tym należy stwierdzić, że o ile podanie do wiadomości skarżącemu indywidualnej oceny eliminującej, jaką uzyskał
         z egzaminu ustnego, a mianowicie oceny 24,5/50, jest czymś więcej niż zwykłym zaczątkiem uzasadnienia, które zgodnie z orzecznictwem
         (zob. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 6 listopada 1997 r. w sprawie T‑71/96 Berlingieri Vinzek przeciwko Komisji, RecFP
         s. I‑A‑339 i II‑921, pkt 79) może zostać uzupełnione w toku postępowania, o tyle podanie do wiadomości tej jednej oceny nie
         jest w tym przypadku wystarczające, aby obowiązek uzasadnienia został w pełni spełniony, a co za tym idzie, odmowa uzupełnienia
         informacji przez Komisję oznacza naruszenie tego obowiązku.

      50      Do obowiązków Sądu nie należy ustalanie, jakie informacje musi przekazać Komisja osobie zainteresowanej, aby został spełniony
         obowiązek uzasadnienia, w szczególności gdy, jak w tym przypadku, Komisja odmawia wykonania zarządzonych przez Sąd środków
         organizacji postępowania i w związku z tym Sąd nie może znać treści karty ocen skarżącego lub innych informacji odnoszących
         się do przebiegu jego egzaminu ustnego, a w szczególności przyznania oceny.

      51      Sąd zauważa jednak, że w każdej sytuacji, a w szczególności w tym przypadku, można byłoby podać skarżącemu pewne dodatkowe
         informacje, jak w sprawie, która zakończyła się wydaniem ww. wyroku w sprawie Pascall przeciwko Radzie, nie naruszając tajemnicy,
         którą objęte są prace Komisji i której ramy zostały wyznaczone w orzecznictwie (zob. pkt 31 niniejszego wyroku), w szczególności
         w ww. wyroku w sprawie Parlament przeciwko Innamoratiemu, nie ujawniając ani stanowiska poszczególnych członków komisji ani
         informacji dotyczących indywidualnej lub porównawczej oceny kandydatów (zob. ww. wyrok w sprawie Pascall przeciwko Radzie,
         pkt 28). Sąd ma w szczególności na myśli oceny pośrednie dla każdego z kryteriów oceny określonych w ogłoszeniu o konkursie;
         tak samo mogło być w przypadku karty oceny, która mogłaby zostać mu przedstawiona, nie ujawniając jednocześnie informacji
         objętych tajemnicą prac Komisji. Odmowa Komisji podania do wiadomości, nawet tylko Sądowi, tych informacji doprowadziła to
         tego, że nie mógł on w pełni sprawować kontroli. W istocie i wbrew temu, że Komisja stwierdziła podczas rozprawy, że podanie
         do wiadomości zestawienia ocen dla każdego z kryteriów „nie wniosłoby wiele”, a następnie w swoich uwagach z dnia 19 maja
         2008 r. dotyczących pisma uzupełniającego skargę z dnia 17 marca 2008 r., że żądane przez Sąd dokumenty, a mianowicie karta
         oceny, „nie są istotne”, taka ocena dotycząca zasadności zarzutu naruszenia obowiązku uzasadnienia należy do Sądu, a nie do
         Komisji.

      52      W każdym razie, podążanie tokiem rozumowania Komisji prowadzi ponadto do pozbawienia Sądu wszelkiej możliwości kontroli oceny
         etapu ustnego. O ile Sąd nie może rzeczywiście zastąpić oceny członków komisji konkursowej swoją oceną, musi on mieć możliwość
         zweryfikowania, w świetle obowiązku uzasadnienia (którego zakres przytoczono w pkt 30 niniejszego wyroku), że dokonali oni
         oceny skarżącego na podstawie kryteriów określonych w ogłoszeniu o konkursie i że w obliczeniach oceny osoby zainteresowanej
         nie wystąpił żaden błąd; tak samo musi on mieć możliwość dokonywania ograniczonej kontroli związku między ocenami członków
         komisji a ich ocenami wyrażonymi liczbowo (zob. wyrok Trybunału z dnia 16 czerwca 1987 r. w sprawie 40/86 Kolivas przeciwko
         Komisji, Rec. s. 2643, pkt 11; ww. wyrok w sprawie Van Neyghem przeciwko Komisji, pkt 86, i wyrok Sądu z dnia 11 września
         2008 r. w sprawie F‑127/07 Coto Moreno przeciwko Komisji, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 34 i 36). W tej kwestii
         musi on zarządzić środki organizacji postępowania, które są jego zdaniem odpowiednie, uwzględniając szczególne okoliczności
         sprawy, wskazując w stosownym przypadku instytucji pozwanej, jak uczynił to w tym przypadku, że odpowiedzi zostaną przekazane
         osobie zainteresowanej tylko w zakresie, w jakim jest to zgodne z zasadą tajności prac komisji konkursowej.

      53      W tym przypadku, uwzględniając elementy zawarte w dokumentacji (w szczególności okoliczności opisane w pkt 42–47 niniejszego
         wyroku) i niedostarczenie przez Komisję informacji żądanych przez Sąd w ramach środków organizacji postępowania (zob. pkt 16
         niniejszego wyroku), Sąd stwierdza, że zarzut oparty na naruszeniu obowiązku uzasadnienia jest zasadny i należy go uwzględnić.

      54      Takiego wniosku nie może podważyć stanowisko Komisji, wyrażone w piśmie z dnia 18 lutego 2008 r., zgodnie z którym odmowa
         podania przez nią do wiadomości karty ocen i innych żądanych przez Sąd informacji była uzasadniona, po pierwsze nieprzedstawieniem
         przez skarżącego twierdzenia, a tym bardziej niedostarczeniem dowodu oczywistego naruszenia zasad rządzących pracami komisji
         i, po drugie okolicznością, że Sąd błędnie ujął obowiązek uzasadnienia jako zasadę rządzącą pracami komisji lub co najwyżej
         jako zasadę powiązaną. W istocie, oprócz tego, że z treści samego sprawozdania na rozprawę wynika, że zastosowania omawianych
         środków zażądano głównie, aby móc dokonać oceny zarzutu opartego na naruszeniu obowiązku uzasadnienia, stanowisko Komisji
         narusza w tym przypadku zarówno bezwzględnie obowiązujący charakter obowiązku uzasadnienia, jak i zakres tego obowiązku, który
         został przytoczony w pkt 30 niniejszego wyroku.

      55      Z całości powyższych rozważań, i bez konieczności rozpatrywania dwóch pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącego,
         wynika, że żądania mające na celu stwierdzenie nieważności decyzji komisji konkursowej EPSO/AD/26/05 z dnia 19 czerwca 2007 r.
         (zob. pkt 19 niniejszego wyroku) należy uwzględnić, ponieważ doszło do naruszenia obowiązku uzasadnienia.

      56      Natomiast odnośnie do żądań, aby Sąd kierował do Komisji nakazy, Sąd przypomina, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sąd
         wspólnotowy jest w oczywisty sposób niewłaściwy do wydawania nakazów kierowanych do instytucji wspólnotowych. Orzecznictwo
         to ma zastosowanie do sporów dotyczących służby publicznej (wyrok Trybunału z dnia 21 listopada 1989 r. w sprawach połączonych
         C‑41/88 i C‑178/88 Becker i Starquit przeciwko Parlamentowi, Rec. s. 3807, wydanie zbiorcze, pkt 6; wyrok Sądu Pierwszej Instancji
         z dnia 9 czerwca 1998 r. w sprawie T‑172/95 Chesi i in. przeciwko Radzie, RecFP s. I‑A‑265 i II‑817, pkt 33). A zatem Sąd
         nie mógł w tym przypadku, bez wkroczenia w zakres wyłącznych kompetencji organu administracyjnego (zob. w szczególności wyrok
         Sądu Pierwszej Instancji z dnia 15 grudnia 1999 r. w sprawie T‑300/97 Latino przeciwko Komisji, RecFP s. I‑A‑259 i II‑1263,
         pkt 28, i przytoczone tam orzecznictwo), kierować nakazów do Komisji, nawet związanych ze spoczywającym na instytucji obowiązkiem,
         zgodnie z art. 233 WE, po wydaniu wyroku stwierdzającego nieważność (zob. podobnie wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia
         9 czerwca 2005 r. w sprawie T‑80/04 Castets przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I‑A‑161 i II‑729, pkt 17, i z dnia 5 października
         2005 r. w sprawie T‑203/03 Rasmussen przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I‑A‑279 i II‑1287, pkt 32). Natomiast do Komisji należy
         podjęcie środków związanych z wykonaniem wyroku.

       W przedmiocie kosztów
      57      Zgodnie z art. 122 regulaminu Sądu, przepisy rozdziału ósmego tytułu drugiego dotyczącego kosztów postępowania przed Sądem
         stosują się tylko do spraw wniesionych do Sądu po dniu wejścia w życie tego regulaminu, tj. od dnia 1 listopada 2007 r. Istotne
         w tym zakresie przepisy regulaminu Sądu Pierwszej Instancji znajdują nadal zastosowanie odpowiednio do spraw zawisłych przed
         Sądem przed tą datą.

      58      Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu Sądu Pierwszej Instancji, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona
         przegrywająca sprawę. Jednakże na mocy art. 88 regulaminu, w sporach między Wspólnotami a ich pracownikami, instytucje pokrywają
         poniesione przez nie koszty. Ponieważ skarga wniesiona przez skarżącego została co do zasady uwzględniona, Komisję należy
         obciążyć jej własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez skarżącego.

      Z powyższych względów
      SĄD (pierwsza izba)
      orzeka, co następuje:
      1)      Stwierdza się nieważność decyzji komisji konkursowej EPSO/AD/26/05 z dnia 19 czerwca 2007 r.
      2)      W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.
      3)      Komisja Wspólnot Europejskich pokrywa własne koszty, jak również koszty poniesione przez skarżącego.

               Kreppel

                Tagaras

                Gervasoni

         Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 14 października 2008 r.

               Sekretarz

                      Prezes

               W. Hakenberg

                      S. Gervasoni

         Treść niniejszego orzeczenia, jak również cytowanych w nim, a dotychczas nieopublikowanych orzeczeń sądów wspólnotowych, jest
            dostępna na stronie internetowej Trybunału Sprawiedliwości www.curia.europa.eu

      ** Język postępowania: niemiecki.