title: Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 9 marca 2006 r. # L. H. Piatkowski przeciwko Inspecteur van de Belastingdienst grote ondernemingen Eindhoven. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Gerechtshof te 's-Hertogenbosch - Niderlandy. # Swobodny przepływ pracowników - Zabezpieczenie społeczne - Osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego Państwa Członkowskiego i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium innego Państwa Członkowskiego - Podleganie ustawodawstwu w dziedzinie zabezpieczenia społecznego każdego z tych państw - Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 - Artykuł 14c lit. b) i załącznik VII - Składka na zabezpieczenie społeczne pobierana od odsetek wypłaconych przez spółkę z siedzibą w jednym Państwie Członkowskim osobie zamieszkałej w innym Państwie Członkowskim. # Sprawa C-493/04.

text:
      Sprawa C‑493/04
      L.H. Piatkowski
      przeciwko
      Inspecteur van de Belastingdienst grote ondernemingen Eindhoven
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Gerechtshof te ’s‑Hertogenbosch)
      Swobodny przepływ pracowników – Zabezpieczenie społeczne – Osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego państwa członkowskiego i prowadząca działalność na
         własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego – Podleganie ustawodawstwu w dziedzinie zabezpieczenia społecznego każdego z tych państw – Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 – Artykuł 14c lit. b) i załącznik VII – Składka na ubezpieczenie społeczne pobierana od odsetek wypłaconych przez spółkę z siedzibą w jednym państwie członkowskim
         osobie zamieszkałej w innym państwie członkowskim

      Opinia rzecznika generalnego F.G. Jacobsa przedstawiona w dniu 17 listopada 2005 r.
      Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 9 marca 2006 r.
      Streszczenie wyroku
      Zabezpieczenie społeczne pracowników migrujących – Właściwe ustawodawstwo – Osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym
            na terytorium jednego państwa członkowskiego i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego
      (traktat WE, art. 48 i 52 (po zmianie art. 39 WE i 43 WE); rozporządzenie Rady nr 1408/71, art. 14c lit. b), zmienione rozporządzeniem
            nr 1606/98)
      Jeśli chodzi o osobę będącą równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego państwa członkowskiego i prowadzącą działalność
         na własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego, to wykładni art. 48 i 52 traktatu (po zmianie art. 39 WE i 43 WE)
         oraz art. 14c lit. b) rozporządzenia nr 1408/71, w brzmieniu zmienionym i uaktualnionym rozporządzeniem nr 118/97, zmienionym
         rozporządzeniem nr 1606/98, należy dokonywać w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu państwa członkowskiego,
         które do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne włącza odsetki tego rodzaju, jak wypłacone przez spółkę posiadającą
         siedzibę w tym państwie członkowskim obywatelowi pierwszego państwa zamieszkałemu w drugim państwie oraz podlegającemu na
         podstawie tego rozporządzenia i z uwagi na rodzaje wykonywanej działalności zawodowej ustawodawstwu obu tych państw członkowskich
         w dziedzinie zabezpieczenia społecznego.

      W istocie zakładając nawet, że zakaz pobierania podwójnej składki, wynikający z art. 14c lit. b) rozporządzenia nr 1408/71,
         zgodnie z którym każde z zainteresowanych państw członkowskich może pobierać składkę jedynie od tej części przychodu, która
         została uzyskana na jego terytorium, znajduje zastosowanie nie tylko do przychodów osiąganych z pracy najemnej oraz przychodów
         z działalności na własny rachunek, ale rozciąga się również na wszystkie przychody osiągnięte przez osoby, które obejmuje
         ten przepis, okoliczność, że rozporządzenie nie zawiera żadnego łącznika wiążącego przychód w postaci odsetek z państwem członkowskim,
         w którym pracownik wykonuje działalność, nie stanowi sama w sobie przeszkody, by ustawodawstwo tego państwa członkowskiego
         obejmowało te same przychody składką, jeśli nie podlegają one zaliczeniu do podstawy składek na ubezpieczenie społeczne w państwie
         członkowskim, w którym pracownik zamieszkuje lub wykonuje inną działalność.

      W tym względzie traktat nie gwarantuje pracownikowi, że rozszerzenie przez niego działalności na więcej niż jedno państwo
         członkowskie lub przeniesienie działalności do innego państwa członkowskiego będzie obojętne z punktu widzenia zabezpieczenia
         społecznego. Z uwagi na rozbieżności między ustawodawstwami państw członkowskich w zakresie zabezpieczenia społecznego, do
         których należy, wobec braku harmonizacji na poziomie wspólnotowym, określenie przesłanek uprawnienia lub obowiązku przynależności
         do systemu zabezpieczenia społecznego, takie rozszerzenie lub przeniesienie może w konkretnych przypadkach okazać się dla
         pracownika bardziej lub mniej korzystne pod względem ochrony socjalnej. Wynika stąd, że nawet w przypadkach, gdy stosowanie
         takiego ustawodawstwa okazuje się mniej korzystne, pozostaje ono zgodne z postanowieniami art. 48 i 52 traktatu, jeżeli nie
         stawia ono zainteresowanego pracownika w gorszej sytuacji w porównaniu z tymi, którzy pracują lub prowadzą działalność w całości
         w tym państwie członkowskim, na którego terytorium obowiązuje to ustawodawstwo, lub w porównaniu z tymi, którzy podlegali
         mu wcześniej, i jeżeli zwyczajnie nie oznacza sytuacji, w której opłacane są składki na ubezpieczenie społeczne nieuprawniające
         ubezpieczonego do świadczenia.

      (por. pkt 29–32, 34, 40 i sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
      z dnia 9 marca 2006 r. (*)

      Swobodny przepływ pracowników – Zabezpieczenie społeczne – Osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego państwa członkowskiego i prowadząca działalność na
         własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego – Podleganie ustawodawstwu w dziedzinie zabezpieczenia społecznego każdego z tych państw – Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 – Artykuł 14c lit. b) i załącznik VII – Składka na ubezpieczenie społeczne pobierana od odsetek wypłaconych przez spółkę z siedzibą w jednym państwie członkowskim
         osobie zamieszkałej w innym państwie członkowskim

      W sprawie C‑493/04
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Gerechtshof
         te ’s‑Hertogenbosch (Niderlandy) postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 1 grudnia 2004 r.,
         w postępowaniu:

      L. H. Piatkowski
      przeciwko
      Inspecteur van de Belastingdienst Grote ondernemingen Eindhoven,

      TRYBUNAŁ (trzecia izba),
      w składzie: A. Rosas, prezes izby, J. Malenovský (sprawozdawca) i J.‑P. Puissochet, sędziowie,
      rzecznik generalny: F. G. Jacobs,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –       w imieniu rządu niderlandzkiego przez H. Sevenster i C. Wissels, działających w charakterze pełnomocników,
      –       w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez D. Martina i P. van Nuffela, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 17 listopada 2005 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1       Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 48 i 52 traktatu WE (po zmianie art. 39 WE i 43 WE)
         oraz art. 14c lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia
         społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających
         się we Wspólnocie, w brzmieniu zmienionym i uaktualnionym rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r. (Dz.U. 1997
         L 28, str. 1) i zmienionym rozporządzeniem Rady (WE) nr 1606/98 z dnia 29 czerwca 1998 r. (Dz.U. L 209, str. 1, zwanego dalej
         „rozporządzeniem nr 1408/71”).

      2       Wniosek ten wpłynął na kanwie sporu między L. H. Piatkowskim a Inspecteur van de Belastingdienst grote ondernemingen Eindhoven
         (kierownikiem wydziału ds. dużych przedsiębiorstw w Eindhoven centralnego organu podatkowego, zwanym dalej „Inspecteur”) dotyczącego
         określenia podstawy wymiaru składek należnych od zainteresowanego na rzecz systemu zabezpieczenia społecznego Niderlandów.

       Ramy prawne
       Uregulowania wspólnotowe
      3       Artykuł 13 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71 stanowi:
      „Z zastrzeżeniem art. 14c i 14f osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego
         państwa członkowskiego[…]”.

      4       Artykuł 14c tego rozporządzenia ustanawia zasady szczególne stosowane do osób będących równocześnie pracownikami najemnymi
         na terytorium jednego państwa członkowskiego i prowadzących działalność na własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego.

      5       Zgodnie z tymże art. 14c lit. b), osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego państwa członkowskiego
         i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego podlega, w przypadkach wymienionych
         w załączniku VII do tego rozporządzenia, ustawodawstwu państwa członkowskiego, na którego terytorium wykonuje pracę za wynagrodzeniem
         oraz ustawodawstwu państwa członkowskiego, na którego terytorium prowadzi działalność na własny rachunek.

      6       W załączniku VII do rozporządzenia nr 1408/71 wśród przypadków, w których dana osoba podlega jednocześnie ustawodawstwu dwóch
         państw członkowskich, wymieniony jest w pkt. 1 przypadek, obejmujący prowadzenie działalności na własny rachunek w Belgii
         oraz zatrudnienie za wynagrodzeniem w innym państwie członkowskim.

       Uregulowania krajowe
      7       Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b) niderlandzkiej ustawy o powszechnym ubezpieczeniu emerytalnym (Algemene Ouderdomswet), ubezpieczeniem
         przewidzianym w ustawie jest objęta każda osoba niebędąca rezydentem, podlegająca podatkowi dochodowemu z tytułu pracy najemnej
         wykonywanej w Niderlandach. Podobnie rzecz się przedstawia w przypadku pozostałych ustaw dotyczących zabezpieczenia społecznego,
         jak ustawy o powszechnym systemie zasiłków rodzinnych (Algemene Kinderbijslagwet), ustawy o powszechnym systemie rent rodzinnych
         (Algemene Nabestaandenwet) i ustawy o powszechnym ubezpieczeniu chorobowym (Algemene wet bijzondere ziektekosten).

      8       Ściąganie składek na ubezpieczenie społeczne jest uregulowane w ustawie o finansowaniu zabezpieczenia społecznego (Wet financiering
         volksverzekeringen, zwanej dalej „WFV”).

      9       Zgodnie z art. 6 WFV:
      „Ubezpieczony jest zobowiązany do opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne”.
      10     W rozumieniu art. 7 tej ustawy:
      „Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne stanowi przychód zobowiązanego”.
      11     Zgodnie z art. 8 WFV, przez przychód rozumie się przychód podlegający opodatkowaniu lub krajowy przychód podlegający opodatkowaniu
         w rozumieniu niderlandzkiej ustawy o podatku dochodowym (Wet op de inkomstenbelasting, zwanej dalej„WIB”).

      12     Zgodnie z art. 49 ust. 1 lit. c) pkt 4 WIB, dochody z wierzytelności wobec spółki posiadającej siedzibę w Niderlandach zaliczają
         się do krajowego przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeżeli uzyskujący te dochody posiada znaczący udział w takiej spółce
         w rozumieniu art. 20 lit. a) tej ustawy, a udział ten nie jest częścią aktywów spółki.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
      13     L. H. Piatkowski, obywatel niderlandzki, od 1996 r. ustanowił swoje miejsce zamieszkania w Belgii, gdzie zajmuje się zawodowo
         zarządzaniem spółkami. Belgijskie ustawodawstwo dotyczące zabezpieczenia społecznego uznaje taką działalność za działalność
         na własny rachunek.

      14     Zainteresowany jest również dyrektorem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Vanderheide Beheer BV (zwanej dalej „Vanderheide”)
         z siedzibą w Niderlandach, w całości należącej do spółki belgijskiej, w której L. H. Piatkowki i jego żona posiadają po 50%
         udziałów. Działalność ta, z tytułu której zainteresowany uzyskiwał wynagrodzenie podlegające podatkowi dochodowemu w Niderlandach,
         była przez ustawodawstwo niderlandzkie dotyczące zabezpieczenia społecznego uznawana za pracę za wynagrodzeniem.

      15     L. H. Piatkowski posiada wierzytelność wobec spółki DuvedeC BV, z siedzibą w Niderlandach, w której 41% udziałów posiada Vanderheide.
         W 1998 r. L. H. Piatkowski otrzymał odsetki od tej wierzytelności (zwane dalej „spornymi odsetkami”), których kwota została
         zaliczona do przychodu za ten rok.

      16     Nie zgadzając się z tym zaliczeniem L. H. Piatkowski złożył odwołanie do Inspecteur. Stosowny wymiar składki został jednak
         potwierdzony decyzją z dnia 17 marca 2000 r. L. H. Piatkowski wniósł wówczas odwołanie do Gerechtshof te ’s‑Hertogenbosch.
         Przed sądem podnosił między innymi, że na podstawie rozporządzenia nr 1408/71 pobranie składek od spornych odsetek należało
         do właściwych organów Królestwa Belgii, to jest kraju, w którym wskazał miejsce zamieszkania.

      17     Uznając, że istnieje uzasadniona wątpliwość, czy pobranie od spornych odsetek składki na niderlandzkie ubezpieczenie społeczne
         jest zgodne z prawem wspólnotowym, Gerechtshof te ’s‑Hertogenbosch postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału
         z następującym pytaniem prejudycjalnym:

      „Czy prawo wspólnotowe, w szczególności prawo do swobodnego przepływu i art. 14c lit. b) rozporządzenia nr 1408/71 […] stoi
         na przeszkodzie temu, by Niderlandy pobierały składkę na ubezpieczenie społeczne od dochodów z tytułu odsetek wypłacanych
         przez spółkę z siedzibą w Niderlandach na rzecz osoby zamieszkałej w Belgii, do której na podstawie art. 14c lit. b) w związku
         z załącznikiem VII pkt 1 rozporządzenia nr 1408/71 znajduje zastosowanie zarówno niderlandzkie, jak i belgijskie ustawodawstwo
         dotyczące zabezpieczenia społecznego?”.

       W przedmiocie pytania prejudycjalnego
      18     Treść pytania w powiązaniu z uzasadnieniem orzeczenia odsyłającego wskazuje, że Gerechtshof te ’s‑Hertogenbosch zmierza zasadniczo
         do ustalenia, czy wykładni art. 48 traktatu dotyczącego swobody przepływu pracowników oraz art. 52 traktatu dotyczącego swobody
         przedsiębiorczości, jak również art. 14c lit. b) rozporządzenia nr 1408/71 należy dokonywać w ten sposób, że stoją one na
         przeszkodzie ustawodawstwu niderlandzkiemu, które do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne włącza odsetki tego
         rodzaju, jak wypłacone w postępowaniu przed sądem krajowym przez spółkę posiadającą siedzibę w Niderlandach obywatelowi niderlandzkiemu
         zamieszkałemu w Belgii oraz podlegającemu, na podstawie tego rozporządzenia i z uwagi na rodzaje wykonywanej działalności
         zawodowej, w dziedzinie zabezpieczenia społecznego ustawodawstwu obu tych państw członkowskich, w sytuacji gdy brak jest wyraźnego
         łącznika wiążącego te odsetki z państwem członkowskim siedziby spółki.

      19     Tytułem wstępu należy przypomnieć, że celem rozporządzenia nr 1408/71 jest – jak wskazują jego motywy drugi i czwarty – zapewnienie
         swobody przepływu we Wspólnocie Europejskiej pracowników najemnych i osób prowadzących działalność na własny rachunek, z poszanowaniem
         rozwiązań właściwych ustawodawstwu poszczególnych krajów w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. W tym celu, jak wynika z motywów
         piątego, szóstego i dziesiątego, rozporządzenie przyjmuje jako zasadę równe traktowanie pracowników wobec różnych ustawodawstw
         krajowych oraz zmierza do zapewnienia w możliwie największym stopniu równego traktowania wszystkich osób wykonujących pracę
         na terytorium danego państwa członkowskiego, jak również unikanie stawiania w niekorzystnej sytuacji pracowników korzystających
         ze swobody przepływu (zob. wyroki z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie C‑68/99 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. str. I‑1865, pkt 22
         i 23 oraz z dnia 26 maja 2005 r. w sprawie C‑249/04 Allard, Zb.Orz. str. I‑4535, pkt 31).

      20     System wdrożony rozporządzeniem nr 1408/71 jest jedynie systemem koordynacyjnym i dotyczy między innymi określenia – co czyni
         w tytule drugim – ustawodawstwa lub ustawodawstw właściwych w przypadku pracowników najemnych i osób prowadzących działalność
         na własny rachunek, którzy w różnych okolicznościach korzystają z prawa do swobody przepływu. Nieodłączną cechą takiego systemu
         jest to, że wysokość składek, jakie należy uiścić na ubezpieczenie społeczne z tytułu pracy lub działalności różni się w zależności
         od państwa członkowskiego, w którym praca lub działalność została wykonana w całości lub w części bądź w zależności od ustawodawstwa
         w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, któremu ta działalność lub praca podlega (zob., podobnie, ww. wyrok w sprawie Komisja
         przeciwko Niemcom, pkt. 29 oraz z dnia 19 marca 2002 r. w sprawach połączonych C‑393/99 i C‑394/99 Hervein i in., Rec. str. I‑2829,
         pkt 52).

      21     Artykuł 13 rozporządzenia nr 1408/71, który rozpoczyna tytuł II tego rozporządzenia dotyczący określenia właściwego ustawodawstwa,
         stanowi w ust. 1, że z zastrzeżeniem art. 14c i 14f osoby, do których stosuje się to rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu
         tylko jednego państwa członkowskiego. Jak wynika w szczególności z motywów piątego, ósmego i dziesiątego tego rozporządzenia,
         zasada jedynego właściwego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego ma na celu zniesienie nierówności w traktowaniu
         pracowników najemnych i osób prowadzących działalność na własny rachunek, będących konsekwencją częściowego lub całkowitego
         zbiegu ustawodawstw właściwych (zob., podobnie, wyrok z dnia 15 lutego 2000 r. w sprawie C‑169/98 Komisja przeciwko Francji,
         Rec. str. I‑1049, pkt 43). W ten sposób, zgodnie z art. 14a ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71, osoba zwykle prowadząca działalność
         na własny rachunek na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego,
         na którego terytorium zamieszkuje (zob. wyrok z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie C‑340/94 De Jaeck, Rec. str. I‑461, pkt 11).

      22     Artykuł 14c lit. b) rozporządzenia nr 1408/71 stanowi jednak, że w przypadkach wymienionych w załączniku VII osoba zatrudniona
         za wynagrodzeniem na terytorium jednego państwa członkowskiego i jednocześnie prowadząca działalność na własny rachunek na
         terytorium innego państwa członkowskiego podlega jednocześnie ustawodawstwom obu tych państw. Osoba ta jest zatem zobowiązana
         do uiszczania składek, które mogą ją obciążać równocześnie zgodnie z jednym i drugim ustawodawstwem (ww. wyrok w sprawie De
         Jaeck, pkt 39).

      23     Również w sytuacji takiej, jak w sprawie przed sądem krajowym, gdzie bezspornym jest, iż L. H. Piatkowski jest jednocześnie
         pracownikiem najemnym w Niderlandach i prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek w Belgii, a zatem znajduje się
         w sytuacji, o której mowa w załączniku VII pkt 1 rozporządzenia nr 1408/71, z samych przepisów rozporządzenia wynika, że zainteresowany
         może być obowiązany do uiszczania składek przewidzianych w niderlandzkim ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego,
         nawet jeśli uiszcza składki na podstawie belgijskiego ustawodawstwa dotyczącego zabezpieczenia społecznego.

      24     Należy zatem ustalić, czy art. 14c lit. b) rozporządzenia nr 1408/71 wyklucza możliwość, by pracownik mógł z tytułu tego samego
         przychodu podlegać obciążeniom socjalnym wynikającym z równoczesnego stosowania dwóch ustawodawstw krajowych, o których mowa.

      25     W tym względzie należy zauważyć, jak to czyni sąd krajowy, że art. 14c lit. b) rozporządzenia nr 1408/71, w brzmieniu znajdującym
         zastosowanie do stanu faktycznego postępowania przed sądem krajowym, w przeciwieństwie do brzmienia poprzedniego, nie zawiera
         już uściślenia, że jednoczesne stosowanie ustawodawstw każdego z państw członkowskich, których to dotyczy, ma miejsce jedynie
         „w odniesieniu do pracy wykonywanej na jego terytorium”.

      26     Jednakże w celu dokonania wykładni przepisu prawa wspólnotowego należy uwzględnić nie tylko brzmienie tego przepisu, ale również
         jego kontekst oraz cele uregulowania, którego część przepis ten stanowi (zob. ww. wyrok w sprawie De Jaeck, pkt 17 oraz z dnia
         7 czerwca 2005 r. w sprawie C‑17/03 VEMW i in., Zb.Orz. str. I‑4983, pkt 41).

      27     Dokonywanie wykładni art. 14c lit. b) rozporządzenia nr 1408/71 w ten sposób, że zezwala on na podwójne pobranie składki od
         tego samego przychodu, stawiałoby w niekorzystnej sytuacji pracowników korzystających z prawa do swobodnego przepływu i w związku
         z tym byłoby w sposób oczywisty sprzeczne z celem rozporządzenia. Jak Trybunał orzekł już w odniesieniu do art. 14d ust. 2
         tego rozporządzenia, nakłada ono na państwa członkowskie obowiązek traktowania pracowników podlegających przepisom jego art. 14c
         lit. b) w sposób nie mniej korzystny niż pracowników, którzy pracują lub prowadzą działalność w całości na terytorium jednego
         państwa członkowskiego (zob., podobnie, ww. wyrok w sprawie Hervein i in., pkt 61).

      28     Z wymienionych przepisów wynika zatem w sposób dorozumiany lecz nieunikniony, że w przypadkach, o których mowa w załączniku
         VII do rozporządzenia nr 1408/71, w zakresie pracy za wynagrodzeniem ubezpieczony podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego,
         na którego terytorium wykonuje prace za wynagrodzeniem oraz w zakresie tej działalności na własny rachunek ustawodawstwu tego
         państwa członkowskiego, w którym prowadzi tę działalność gospodarczą.

      29     Co się zatem tyczy przychodów osiąganych z pracy najemnej oraz przychodów z działalności na własny rachunek, które w żadnym
         przypadku nie mogą być przedmiotem podwójnego naliczenia składki, każde z zainteresowanych państw członkowskich może pobierać
         składkę jedynie od tej części przychodu, która została uzyskana na jego terytorium (zob., podobnie, ww. wyrok w sprawie De
         Jaeck, pkt 40).

      30     Oczywistym jest, że sporne odsetki nie podlegają zaliczeniu do podstawy składek na ubezpieczenie społeczne w Belgii. W konsekwencji,
         nawet zakładając, że zakaz pobierania podwójnej składki, o którym mowa w punkcie poprzednim niniejszego wyroku, znajduje zastosowanie
         nie tylko do przychodów osiąganych z pracy najemnej oraz przychodów z działalności na własny rachunek, ale rozciąga się również
         na wszystkie przychody osiągnięte przez osoby, które obejmuje przepis art. 14c lit. b) rozporządzenia nr 1408/71, ustawodawstwo
         niderlandzkie w żaden sposób nie narusza tego zakazu.

      31     W tej sytuacji okoliczność, że rozporządzenie nie zawiera żadnego łącznika wiążącego przychód w postaci odsetek z Niderlandami,
         nie stanowi sama w sobie przeszkody, by ustawodawstwo tego państwa członkowskiego obejmowało ten przychód składką na ubezpieczenie
         społeczne.

      32     Ponadto, ponieważ prawo wspólnotowe nie wkracza w kompetencję państw członkowskich w zakresie uregulowania systemów zabezpieczenia
         społecznego (wyrok z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie C‑385/99 Müller‑Fauré i Van Riet, Rec. str. I‑4509, pkt 100), do ustawodawstwa
         zainteresowanego państwa członkowskiego należy, wobec braku harmonizacji na poziomie wspólnotowym, określenie przesłanek uprawnienia
         lub obowiązku przynależności do systemu zabezpieczenia społecznego, jak również wysokości należnych od ubezpieczonych składek
         (zob., w szczególności, wyrok z dnia 8 września 2005 r. w sprawie C‑512/03 Blanckaert, Zb.Orz. str.I‑7685, pkt 49) oraz przychodów,
         jakie należy brać pod uwagę przy obliczaniu składek (wyrok z dnia 26 stycznia 1999 r. w sprawie C‑18/95 Terhoeve, Rec. str. I‑345,
         pkt 51).

      33     Istotne jest jedynie, by przy wykonywaniu swej kompetencji zainteresowane państwo członkowskie przestrzegało prawa wspólnotowego
         (zob., w szczególności, ww. wyrok w sprawie Terhoeve, pkt 34 oraz z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie C‑227/03 van Pommeren‑Bourgondiën,
         Zb.Orz. str. I‑6101, pkt 39).

      34     W tym względzie Trybunał orzekł, że traktat nie gwarantuje pracownikowi, że rozszerzenie przez niego działalności na więcej
         niż jedno państwo członkowskie lub przeniesienie działalności do innego państwa członkowskiego będzie obojętne z punktu widzenia
         zabezpieczenia społecznego. Z uwagi na rozbieżności między ustawodawstwami państw członkowskich w zakresie zabezpieczenia
         społecznego takie rozszerzenie lub przeniesienie może w konkretnych przypadkach okazać się dla pracownika bardziej lub mniej
         korzystne pod względem ochrony socjalnej. Wynika stąd, że nawet w przypadkach, gdy stosowanie takiego ustawodawstwa okazuje
         się mniej korzystne, pozostaje ono zgodne z postanowieniami art. 48 i 52 traktatu, jeżeli nie stawia ono zainteresowanego
         pracownika w gorszej sytuacji w porównaniu z tymi, którzy pracują lub prowadzą działalność w całości w tym państwie członkowskim,
         na którego terytorium obowiązuje to ustawodawstwo lub w porównaniu z tymi, którzy podlegali mu wcześniej i jeżeli zwyczajnie
         nie oznacza sytuacji, w której opłacane są składki na ubezpieczenie społeczne nieuprawniające ubezpieczonego do świadczenia
         (zob., podobnie, ww. wyrok w sprawie Hervein i in., pkt 51).

      35     W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić przede wszystkim, że art. 49 ust. 1 lit. c) pkt 4 WIB, zgodnie z którym dochody
         z wierzytelności wobec spółki posiadającej siedzibę w Niderlandach zaliczają się do przychodu podlegającego obciążeniem składką
         na ubezpieczenie społeczne, stosuje się jednakowo do każdej osoby uzyskującej taki dochód, bez stawiania w niekorzystnej sytuacji
         pracowników, którzy – tak jak L. H. Piatkowski – korzystają z prawa do swobodnego przepływu w porównaniu z tymi, którzy pracują
         lub prowadzą działalność w całości w tym państwie członkowskim.

      36     Następnie bezspornym jest, że składki na ubezpieczenie społeczne uiszczone przez zainteresowanego w Niderlandach dają mu w tym
         państwie członkowskim prawo do ochrony socjalnej uzupełniając tę, z której korzysta w Belgii, a zatem nie są składkami nieuprawniającymi
         do świadczenia.

      37     Oczywiście okazuje się, że wliczenie spornych odsetek do przychodu stanowiącego podstawę obliczania składek na ubezpieczenie
         społeczne należnych od L. H. Piatkowskiego samo w sobie nie da mu w Niderlandach prawa do dodatkowych świadczeń z zabezpieczenia
         społecznego w stosunku do tych, do których był już uprawnionym w tym państwie członkowskim. Sytuacja taka wynika jednak, jak
         wskazano w pkt 32 niniejszego wyroku, po pierwsze z tego, że każde państwo członkowskie zachowuje kompetencję do określania
         wysokości składek należnych od ubezpieczonych oraz przychodów, jakie należy uwzględnić przy obliczaniu składek. Zakres ochrony
         socjalnej i szczegółowy sposób obliczania składek na ubezpieczenie społeczne nie mają tu znaczenia, skoro obowiązek zapłaty
         tych składek jest zrównoważony zaoferowaniem całościowej ochrony socjalnej.

      38     Po drugie, jeżeli zakres ochrony socjalnej w sprawie przed sądem krajowym jest niezależny od kwoty uiszczonych składek, sytuacja
         taka jest ściśle związana z  systemem zabezpieczenia społecznego, który opiera się na zasadzie solidarności.

      39     W tych okolicznościach nie wydaje się, by przepisy niderlandzkie będące przedmiotem sporu w sprawie przed sądem krajowym naruszały
         zasadę swobody przepływu osób gwarantowaną w art. 48 i 52 traktatu.

      40     zatem na pytanie sądu odsyłającego należy odpowiedzieć w ten sposób, że wykładni art. 48 traktatu dotyczącego swobody przepływu
         pracowników oraz art. 52 traktatu dotyczącego swobody przedsiębiorczości, jak również art. 14c lit. b) rozporządzenia nr 1408/71
         należy dokonywać w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu niderlandzkiemu, które do podstawy wymiaru składek
         na ubezpieczenie społeczne włącza odsetki tego rodzaju, jak wypłacone w postępowaniu przed sądem krajowym przez spółkę posiadającą
         siedzibę w Niderlandach obywatelowi niderlandzkiemu zamieszkałemu w Belgii oraz podlegającemu, na podstawie tego rozporządzenia
         i z uwagi na rodzaje wykonywanej działalności zawodowej, ustawodawstwu obu tych państw członkowskich w dziedzinie zabezpieczenia
         społecznego.

       W przedmiocie kosztów
      41     Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
      1)      Wykładni art. 48 traktatu WE dotyczącego swobody przepływu pracowników oraz art. 52 traktatu WE dotyczącego swobody przedsiębiorczości
            (po zmianie odpowiednio art. 39 WE i 43 WE) , jak również art. 14c lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca
            1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na
            własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, w brzmieniu zmienionym i uaktualnionym rozporządzeniem
            Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r. i zmienionym rozporządzeniem Rady (WE) nr 1606/98 z dnia 29 czerwca 1998 r. należy
            dokonywać w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu niderlandzkiemu, które do podstawy wymiaru składek
            na ubezpieczenie społeczne włącza odsetki tego rodzaju, jak wypłacone w postępowaniu przed sądem krajowym przez spółkę posiadającą
            siedzibę w Niderlandach obywatelowi niderlandzkiemu zamieszkałemu w Belgii oraz podlegającemu, na podstawie tego rozporządzenia
            i z uwagi na rodzaje wykonywanej działalności zawodowej, ustawodawstwu obu tych państw członkowskich w dziedzinie zabezpieczenia
            społecznego.
      Podpisy
      *	 Język postępowania: niederlandzki.


Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 7 marca 1991 r. # Maria Masgio przeciwko Bundesknappschaft. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Bundessozialgericht - Niemcy. # Zabezpieczenie społeczne pracowników migrujących - Zasada równości traktowania. # Sprawa C-10/90.


title: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 20 maja 2008 r. # Brigitte Bosmann przeciwko Bundesagentur für Arbeit - Familienkasse Aachen. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Finanzgericht Köln - Niemcy. # Zabezpieczenie społeczne - Świadczenia rodzinne - Zawieszenie prawa do świadczeń - Artykuł 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (EWG) nr 1408/71- Artykuł 10 rozporządzenia (EWG) nr 574/72 - Obowiązujące przepisy prawne - Przyznanie świadczeń w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, które nie jest państwem właściwym. # Sprawa C-352/06.

text:
      Sprawa C‑352/06
      Brigitte Bosmann
      przeciwko
      Bundesagentur für Arbeit — Familienkasse Aachen
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Finanzgericht Köln)
      Zabezpieczenie społeczne – Dodatki rodzinne – Zawieszenie prawa do świadczeń – Artykuł 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 – Artykuł 10 rozporządzenia (EWG) nr 574/72 – Właściwe ustawodawstwo – Przyznanie świadczeń w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, które nie jest państwem właściwym
      Streszczenie wyroku
      Zabezpieczenie społeczne pracowników migrujących – Właściwe ustawodawstwo – Ustawodawstwo państwa członkowskiego miejsca zatrudnienia
      (art. 42 WE; rozporządzenie Rady nr 1408/71, zmienione rozporządzeniem nr 647/2005, art.13 ust. 2 lit. a))
      Wykładni art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71, zmienionego rozporządzeniem nr 647/2005, na podstawie którego pracownik
         najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje
         na terytorium innego państwa członkowskiego, należy dokonywać w świetle art. 42 WE, który ma na celu ułatwienie swobodnego
         przepływu pracowników, co oznacza mianowicie, że pracownicy migrujący nie powinni tracić uprawnień do świadczeń z zabezpieczenia
         społecznego ani otrzymywać świadczeń w niższej wysokości, tylko dlatego że korzystają z prawa do swobodnego przepływu, które
         przyznaje im traktat.

      Z powyższego wynika, że artykuł ten nie stoi na przeszkodzie temu, aby pracownik migrujący, który podlega systemowi zabezpieczenia
         społecznego państwa członkowskiego miejsca zatrudnienia, otrzymywał na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa członkowskiego
         miejsca zamieszkania świadczenia rodzinne w tym państwie.

      Do sądu krajowego należy ustalenie, czy kwestia tego, że pracownik powraca po każdym dniu pracy do gospodarstwa domowego znajdującego
         się w danym państwie członkowskim, ma znaczenie dla oceny, czy taki pracownik spełnia warunki przyznania spornego świadczenia
         rodzinnego w tym państwie na podstawie jego ustawodawstwa.

      (por. pkt 29, 33, 37; pkt 1, 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba)
      z dnia 20 maja 2008 r. (*)

      Zabezpieczenie społeczne – Dodatki rodzinne – Zawieszenie prawa do świadczeń – Artykuł 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 – Artykuł 10 rozporządzenia (EWG) nr 574/72 – Właściwe ustawodawstwo – Przyznanie świadczeń w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, które nie jest państwem właściwym
      W sprawie C‑352/06
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Finanzgericht
         Köln (Niemcy) postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2006 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 25 sierpnia 2006 r., w postępowaniu:

      Brigitte Bosmann
      przeciwko
      Bundesagentur für Arbeit – Familienkasse Aachen,

      TRYBUNAŁ (wielka izba),
      w składzie: V. Skouris, prezes, P. Jann, C. W. A. Timmermans, A. Rosas, K. Lenaerts, A. Tizzano, prezesi izb, K. Schiemann
         (sprawozdawca), A. Borg Barthet, M. Ilešič, J. Malenovský i J. Klučka, sędziowie,

      rzecznik generalny: J. Mazák,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu B. Bosmann przez H. Knopsa, Rechtsanwalt,
      –        w imieniu rządu niemieckiego przez M. Lummę oraz C. Schulze‑Bahr, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu hiszpańskiego przez F. Díeza Morenę, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez V. Kreuschitza oraz I. Kaufmann‑Bühler, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2007 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71
         z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących
         działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, jak również art. 10 rozporządzenia
         Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71, zmienionych i uaktualnionych
         rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r. (Dz.U. 1997 L 28, s. 1), zmienionym rozporządzeniem (WE) nr 647/2005
         Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia 2005 r. (Dz.U. L 117, s. 1, zwanych dalej odpowiednio „rozporządzeniem
         nr 1408/71” oraz „rozporządzeniem nr 574/72”).

      2        Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy B. Bosmann a Bundesagentur für Arbeit – Familienkasse Aachen (federalny
         urząd pracy – kasa świadczeń rodzinnych w Akwizgranie, zwany dalej „Bundesagentur”) w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń
         rodzinnych w Niemczech.

       Ramy prawne
       Uregulowania wspólnotowe
       Rozporządzenie nr 1408/71
      3        Motywy pierwszy i piąty rozporządzenia nr 1408/71 mają następujące brzmienie:

      „mając na uwadze, [że] przepisy w celu koordynacji ustawodawstw krajowych dotyczących zabezpieczenia społecznego wpisują się
         w ramy swobodnego przepływu pracowników będących obywatelami państw członkowskich i powinny przyczynić się do polepszenia
         ich poziomu życia i warunków zatrudnienia;

      […]
      niezbędne jest, w ramach tej koordynacji, zagwarantowanie we Wspólnocie równości traktowania przez różne ustawodawstwa krajowe
         pracowników zamieszkujących w państwach członkowskich oraz osobom pozostającym na ich utrzymaniu, jak również osobom pozostałym
         przy życiu po ich śmierci”.

      4        Motywy ósmy, dziewiąty i dziesiąty tego rozporządzenia stanowią, co następuje:

      „pracownicy najemni i osoby prowadzące działalność na własny rachunek przemieszczające się we Wspólnocie powinni być objęci
         systemem zabezpieczenia społecznego tylko jednego państwa członkowskiego w celu uniknięcia zbiegu właściwych ustawodawstw
         i wynikających z tego komplikacji;

      należy jak najbardziej ograniczyć liczbę i zakres przypadków stanowiących wyjątki od zasad ogólnych, w których jedna osoba
         powinna podlegać równocześnie ustawodawstwu dwóch państw członkowskich;

      w celu jak najlepszego zagwarantowania równego traktowania pracowników zatrudnionych na terytorium jednego państwa członkowskiego
         należy przyjąć jako zasadę ogólną, że stosuje się ustawodawstwo tego państwa członkowskiego, na którego terytorium dana osoba
         jest zatrudniona lub prowadzi działalność na własny rachunek”.

      5        Artykuł 13 rozporządzenia nr 1408/71, zatytułowany „zasady ogólne”, przewiduje:

      „1.      Z zastrzeżeniem art. 14c i 14f osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają wyłącznie ustawodawstwu jednego
         państwa członkowskiego. Przepisy niniejszego tytułu określają ustawodawstwo właściwe.

      2.      Z zastrzeżeniem przepisów art. 14‑17:
      a) pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli
         zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia, ma
         swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego państwa członkowskiego;

      […]”.
      6        Zgodnie z art. 73 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Pracownicy najemni lub osoby prowadzące działalność na własny rachunek,
         których członkowie rodziny zamieszkują w państwie członkowskim innym niż państwo właściwe”:

      „Pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek podlegający ustawodawstwu państwa członkowskiego są
         uprawnieni w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują [na] terytorium innego państwa członkowskiego, do
         świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni [na] terytorium tego
         państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI”.

       Rozporządzenie nr 574/72
      7        Artykuł 10 ust. 1 rozporządzenia nr 574/72, zatytułowany „Zasady stosowane wobec pracowników najemnych, osób prowadzących
         działalność na własny rachunek w przypadku kumulacji praw do świadczeń lub zasiłków rodzinnych”, stanowi:

      „1.      a)     Prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego, w którym nabycie prawa
         do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny
         rachunek, jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie
         z krajowym ustawodawstwem innego państwa członkowskiego lub w zastosowaniu art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia [nr 1408/71],
         do wysokości kwoty tych świadczeń.

               b)     Jednakże jeżeli praca lub działalność zawodowa wykonywana jest na terytorium pierwszego państwa członkowskiego:
      i)      w przypadku świadczeń należnych zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego państwa członkowskiego albo zgodnie z art. 73 lub
         74 rozporządzenia [nr 1408/71] osobie uprawnionej do zasiłku rodzinnego lub osobie pobierającej te świadczenia prawo do świadczeń
         rodzinnych, należne tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego państwa członkowskiego albo zgodnie z tymi artykułami,
         jest zawieszone do wysokości kwoty świadczeń rodzinnych, przewidzianych w ustawodawstwie państwa członkowskiego, na którego
         terytorium zamieszkuje członek rodziny. Koszt świadczeń przyznawanych przez państwo członkowskie, na którego terytorium zamieszkuje
         członek rodziny, ponosi to państwo członkowskie;

      […]”.
       Uregulowania krajowe
      8        Paragraf 62 ust. 1 pkt 1 Einkommensteuergesetz (ustawy o podatku dochodowym) brzmi następująco:

      „Prawo do świadczenia na dzieci […] na podstawie niniejszej ustawy przysługuje każdemu, kto posiada stałe miejsce zamieszkania
         lub zwykłe miejsce pobytu na terytorium Niemiec”.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      9        B. Bosmann, obywatelka Belgii, zamieszkująca w Niemczech, samotnie wychowuje dwójkę dzieci, urodzonych odpowiednio w 1983 r.
         i w 1985 r. One również zamieszkują w Niemczech i tam też studiują.

      10      Zasadniczo B. Bosmann byłaby uprawniona do niemieckich świadczeń rodzinnych przewidzianych w §62 ustawy o podatku dochodowym,
         które początkowo zostały jej przyznane przez Bundesagentur. Jednak po tym jak z dniem 1 września 2005 r. B. Bosmann podjęła
         zatrudnienie w Niderlandach, decyzją z dnia 18 października 2005 r. odmówiono jej prawa do tych świadczeń, z mocą od października
         2005 r. Bundesagentur dokonał wykładni właściwych przepisów prawa wspólnotowego w taki sposób, że B. Bosmann podlega wyłącznie
         ustawodawstwu państwa członkowskiego miejsca zatrudnienia, w tym przypadku Królestwa Niderlandów, a Republiki Federalnej Niemiec
         nie uznaje się już więcej za państwo właściwe, zobowiązane do wypłacania tych świadczeń.

      11      B. Bosmann nie przysługują w Niderlandach analogiczne świadczenia rodzinne, ponieważ ustawodawstwo niderlandzkie nie przewiduje
         takich świadczeń na dzieci, które ukończyły 18 rok życia.

      12      Sąd krajowy podaje, że nie jest wyjaśniona kwestia tego, czy B. Bosmann powraca do Niemiec po każdym dniu pracy, czy też tylko
         na soboty i niedziele oraz w dni wolne od pracy.

      13      W powyższych okolicznościach Finanzgericht Köln postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi
         pytaniami prejudycjalnymi:

      1)      Czy art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia [...] nr 1408/71 […] należy interpretować zwężająco w ten sposób, że nie stoi on
         na przeszkodzie uzyskaniu prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci w państwie miejsca zamieszkania (Republika Federalna Niemiec)
         przez matkę samotnie wychowującą dzieci, której ze względu na wiek dzieci świadczenia te nie przysługują w państwie miejsca
         zatrudnienia (Królestwo Niderlandów)?

      2)      W przypadku udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi przeczącej:
      Czy art. 10 rozporządzenia [...] nr 574/72 […] należy interpretować zwężająco w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie
         uzyskaniu prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci w państwie miejsca zamieszkania (Republika Federalna Niemiec) przez matkę
         samotnie wychowującą dzieci, której ze względu na wiek dzieci świadczenia te nie przysługują w państwie miejsca zatrudnienia
         (Królestwo Niderlandów)?

      3)      W przypadku udzielenia odpowiedzi przeczących na pytania pierwsze i drugie:
      Czy prawo pracownika, będącego matką samotnie wychowującą dzieci, do podlegania w przedmiocie prawa do zasiłku rodzinnego
         na dzieci korzystniejszemu ustawodawstwu państwa miejsca zamieszkania wynika bezpośrednio z traktatu WE, względnie z ogólnych
         zasad prawa?

      4)      Czy udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania zależy od tego, czy po każdym dniu pracy pracownik powraca do miejsca zamieszkania
         rodziny?.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie pytania pierwszego
      14      W swoim pytaniu pierwszym sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, czy wykładni art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia
         nr 1408/71 można dokonywać w taki sposób, że umożliwia on pracownikowi najemnemu znajdującemu się w takiej sytuacji jak B. Bosmann,
         która podlega zakresowi stosowania rozporządzenia nr 1408/71 oraz systemowi zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego
         miejsca zatrudnienia, w tym przypadku Królestwa Niderlandów, otrzymywanie świadczeń rodzinnych w państwie członkowskim miejsca
         zamieszkania, w tym przypadku w Republice Federalnej Niemiec, jeśli świadczenie takie nie przysługuje jej – ze względu na
         wiek dzieci – we właściwym państwie członkowskim.

      15      Przed udzieleniem odpowiedzi na to pytanie należy przypomnieć zasady ogólne, jakim, na podstawie rozporządzenia nr 1408/71,
         podlega określenie ustawodawstwa właściwego w stosunku do pracowników przemieszczających się we Wspólnocie.

      16      Przepisy tytułu II rozporządzenia nr 1408/71, które określają ustawodawstwo właściwe wobec pracowników przemieszczających
         się we Wspólnocie, mają na celu zagwarantowanie, aby zainteresowani podlegali systemowi zabezpieczenia społecznego jednego
         tylko państwa członkowskiego, po to, aby uniknąć kolizji mających zastosowanie przepisów prawnych oraz komplikacji z tego
         wynikających. Zasada ta została wyrażona w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71, który stanowi, że pracownicy, do których
         stosuje się to rozporządzenie, podlegają wyłącznie ustawodawstwu jednego państwa członkowskiego (zob. wyrok z dnia 12 czerwca
         1986 r. w sprawie 302/84 Ten Holder, Rec. s. 1821, pkt 19 i 20).

      17      Na podstawie art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71 pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa
         członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego. Ustalenie
         ustawodawstwa państwa członkowskiego jako ustawodawstwa znajdującego zastosowanie wobec pracownika na podstawie tego przepisu
         skutkuje tym, że tylko ustawodawstwo tego państwa członkowskiego znajduje wobec niego zastosowanie (zob. ww. wyrok w sprawie
         Ten Holder, pkt 23).

      18      Jeśli chodzi o specyficzny kontekst świadczeń rodzinnych, to na podstawie art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 pracownik podlegający
         ustawodawstwu państwa członkowskiego jest uprawniony, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium
         innego państwa członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali
         oni na terytorium tego państwa.

      19      W rezultacie, jak słusznie ustalił sąd krajowy, przepisy mające zastosowanie do sytuacji B. Bosmann stanowią co do zasady
         ustawodawstwo państwa członkowskiego jej miejsca zatrudnienia, czyli ustawodawstwo niderlandzkie.

      20      Chociaż prawo właściwe w przypadku pracownika znajdującego się w jednej z sytuacji objętych przepisami tytułu II rozporządzenia
         nr 1408/71 musi być ustalone z uwzględnieniem powołanych wyżej przepisów, to zastosowanie przepisów innego porządku prawnego
         nie jest mimo to wykluczone (zob. wyrok z dnia 20 stycznia 2005 r. w sprawie C‑302/02 Laurin Effing, Zb. Orz. s. I‑553, pkt 39).

      21      Według Komisji Wspólnot Europejskich, w sytuacji takiej, w jakiej znajduje się B. Bosmann, to właśnie w oparciu o art. 10
         ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 574/72 można odrzucić zastosowanie przepisów porządku prawnego państwa członkowskiego miejsca
         zatrudnienia, wyznaczonego zgodnie z art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71, jako państwo właściwe, aby ustąpić
         miejsca zastosowaniu ustawodawstwa państwa członkowskiego miejsca zamieszkania zainteresowanej. Tym samym istnienie związku
         pomiędzy tymi dwoma państwami członkowskimi, czyli miejsca zamieszkania i miejsca zatrudnienia, umożliwiałoby mianowicie kumulację
         uprawnień do świadczeń. A zatem, na podstawie art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 574/72, zważywszy na brak uprawnień
         do porównywalnych świadczeń rodzinnych w państwie członkowskim miejsca zatrudnienia, te ostatnie przysługiwałyby bez ograniczeń
         w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, w tym przypadku w Republice Federalnej Niemiec. Na poparcie tej tezy Komisja
         powołuje się na wyrok z dnia 9 grudnia 1992 r. w sprawie C‑119/91 McMenamin (Rec. s. I‑6393). Podobnie sąd krajowy odnosi
         się do wyroku z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie C‑543/03 Dodl i Oberhollenzer (Zb. Orz. s. I‑5049).

      22      W tym względzie należy jednak zauważyć, że sprawy będące przedmiotem dwóch wyżej przywołanych wyroków zostały rozstrzygnięte
         w oparciu o art. 10 ust. 1 lit. b) pkt i) rozporządzenia nr 574/72 dotyczący sytuacji, w których działalność zawodowa wykonywana
         jest również w państwie członkowskim miejsca zamieszkania. Jak słusznie podniósł rzecznik generalny w pkt 51 i 52 swojej opinii,
         w ww. wyrokach w sprawie McMenamin oraz w sprawie Dodl i Oberhollenzer zmiana pierwszeństwa na rzecz właściwości państwa członkowskiego
         miejsca zamieszkania spowodowana była tym, że działalność zawodowa była wykonywana w państwie członkowskim miejsca zamieszkania
         przez współmałżonka osoby uprawnionej do świadczeń przewidzianych na podstawie art. 73 rozporządzenia nr 1408/71.

      23      Tymczasem z postanowienia odsyłającego wynika, że B. Bosmann nie znajduje się w takiej sytuacji.

      24      Natomiast z brzmienia art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 574/72 wynika, że ma on na celu rozwiązanie przypadków kumulacji
         praw do świadczeń rodzinnych powstałych wówczas, gdy są one należne równocześnie w państwie członkowskim miejsca zamieszkania
         dziecka, niezależnie od wymogów ubezpieczenia czy zatrudnienia, oraz, na podstawie art. 73 rozporządzenia nr 1408/71, w państwie
         członkowskim miejsca zatrudnienia.

      25      Tymczasem, zdaniem rządu niemieckiego oraz sądu krajowego, okoliczności sprawy w postępowaniu przed sądem krajowym nie dotyczą
         „kumulacji” świadczeń rodzinnych tego rodzaju, ponieważ prawo do świadczeń rodzinnych w państwie członkowskim miejsca zatrudnienia
         jest w tym przypadku wykluczone, na podstawie ustawodawstwa tego państwa członkowskiego, ze względu na wiek dzieci skarżącej
         w postępowaniu przed sądem krajowym.

      26      Ponieważ zmiana pierwszeństwa na rzecz zastosowania przepisów prawnych państwa członkowskiego miejsca zamieszkania nie może
         być tym samym oparta na zasadach szczególnego powiązania, o których mowa w rozporządzeniu nr 574/72, to należy uznać, że sytuacja
         B. Bosmann podlega ogólnej zasadzie ustalania ustawodawstwa właściwego wyrażonej w art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71.

      27      Z tego wynika, że na podstawie prawa wspólnotowego, władze niemieckie nie są zobowiązane do przyznania B. Bosmann spornych
         świadczeń rodzinnych.

      28      Jednakże nie można wykluczyć możliwości przyznania takich świadczeń, tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy przedłożonych
         Trybunałowi, wydaje się że na podstawie ustawodawstwa niemieckiego B. Bosmann mogą przysługiwać świadczenia rodzinne z samego
         tylko względu zamieszkiwania w Niemczech, czego ustalenie należy do sądu krajowego.

      29      W tym kontekście należy przypomnieć, że wykładni przepisów rozporządzenia nr 1408/71 należy dokonywać w świetle art. 42 WE,
         który ma na celu ułatwienie swobodnego przepływu pracowników, co oznacza mianowicie, że pracownicy migrujący nie powinni tracić
         uprawnień do świadczeń z zabezpieczenia społecznego ani otrzymywać świadczeń w niższej wysokości, tylko dlatego że korzystają
         z prawa do swobodnego przepływu, które przyznaje im traktat (zob. wyrok z dnia 9 listopada 2006 r. w sprawie C‑205/05 Nemec,
         Zb. Orz. s. I‑10745, pkt 37 i 38).

      30      Podobnie motyw pierwszy rozporządzenia nr 1408/71 stanowi, że przepisy w celu koordynacji ustawodawstw krajowych dotyczących
         zabezpieczenia społecznego zawarte w tym rozporządzeniu wpisują się w ramy swobodnego przepływu pracowników i powinny przyczynić
         się do polepszenia ich poziomu życia i warunków zatrudnienia.

      31      W świetle powyższego należy stwierdzić, że w okolicznościach takich jak okoliczności sprawy w postępowaniu przed sądem krajowym,
         państwo członkowskie miejsca zamieszkania nie może być pozbawione możliwości przyznania świadczeń rodzinnych osobom zamieszkującym
         na jego terytorium. O ile na podstawie art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71 osoba wykonująca pracę najemną na
         terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego, nawet jeśli zamieszkuje na terytorium
         innego państwa członkowskiego, o tyle to rozporządzenie nie może uniemożliwiać państwu członkowskiemu miejsca zamieszkania
         przyznania tej osobie świadczeń rodzinnych na podstawie swego ustawodawstwa.

      32      Przywołany wyżej wyrok w sprawie Ten Holder, do którego odnosi się rząd niemiecki w swoich uwagach na piśmie, jak również
         przywołany przez sąd krajowy wyrok z dnia 10 lipca 1986 r. w sprawie 60/85 Luijten (Rec. s. 2365) nie mogą podważać wykładni
         rozporządzenia nr 1408/71 przedstawionej powyżej. Przywołany powyżej wyrok w sprawie Ten Holder dotyczył przypadku odmowy
         przyznania świadczenia przez władze właściwego państwa członkowskiego i w tym to kontekście Trybunał orzekł, że określenie
         na podstawie rozporządzenia nr 1408/71 ustawodawstwa państwa członkowskiego jako ustawodawstwa znajdującego zastosowanie wobec
         pracownika skutkuje tym, że tylko to ustawodawstwo ma wobec niego zastosowanie (ww. wyrok w sprawie Ten Holder, pkt 23). Ta
         sama zasada została powtórzona przez Trybunał w ww. wyroku w sprawie Luijten, w związku z ryzykiem równoczesnego zastosowania
         ustawodawstwa państwa miejsca zatrudnienia i państwa miejsca zamieszkania, umożliwiającego ubezpieczonym korzystanie ze świadczeń
         rodzinnych. W rezultacie powyższe wyroki, rozumiane w ich szczególnym kontekście, różnym od kontekstu niniejszej sprawy w postępowaniu
         przed sądem krajowym, nie mogą służyć jako podstawa do wykluczenia tego, aby państwo członkowskie niebędące państwem właściwym,
         w którego ustawodawstwie prawo do świadczeń rodzinnych nie jest uzależnione od warunków zatrudnienia czy ubezpieczenia, mogło
         przyznać takie świadczenie osobie zamieszkującej na jego terytorium, jeśli taka możliwość faktycznie wynika z jego ustawodawstwa.

      33      Biorąc pod uwagę powyższe, na pytanie pierwsze należy udzielić takiej odpowiedzi, że art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia
         nr 1408/71 nie stoi na przeszkodzie temu, aby pracownik migrujący, który podlega systemowi zabezpieczenia społecznego państwa
         członkowskiego miejsca zatrudnienia, otrzymywał na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa członkowskiego miejsca zamieszkania
         świadczenia rodzinne w tym państwie.

       W przedmiocie pytania drugiego i trzeciego
      34      Zważywszy na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze, nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie drugie i trzecie.

       W przedmiocie pytania czwartego
      35      Sąd krajowy zmierza ponadto do ustalenia, czy okoliczność, że B. Bosmann powraca po każdym dniu pracy do gospodarstwa rodzinnego
         znajdującego się w Niemczech ma znaczenie w kontekście udzielenia odpowiedzi na pytania pierwsze, drugie i trzecie.

      36      Jak zasadniczo wynika z odpowiedzi udzielonej na pytanie pierwsze, art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71 nie stoi
         na przeszkodzie temu, aby pracownik migrujący, znajdujący się w sytuacji B. Bosmann, otrzymywał świadczenia rodzinne w państwie
         członkowskim miejsca zamieszkania, pod warunkiem że spełnia warunki przyznania takich świadczeń na podstawie ustawodawstwa
         tego państwa. O ile, jak wynika z postanowienia odsyłającego, prawo B. Bosmann do świadczeń rodzinnych w Niemczech jest uzależnione
         od warunku zamieszkiwania przez zainteresowaną na terytorium tego państwa członkowskiego, który to warunek wydaje się ona
         faktycznie spełniać, o tyle do sądu krajowego należy ustalenie, czy kwestia tego, że B. Bosmann powraca po każdym dniu pracy
         do swojego gospodarstwa domowego w Niemczech ma znaczenie dla oceny, czy „zamieszkuje” ona w tym państwie na podstawie ustawodawstwa
         niemieckiego.

      37      W rezultacie na pytanie czwarte należy udzielić takiej odpowiedzi, że do sądu krajowego należy ustalenie, czy kwestia tego,
         że pracownik, znajdujący się w sytuacji takiej jak skarżąca w postępowaniu przed sądem krajowym, powraca po każdym dniu pracy
         do gospodarstwa domowego, znajdującego się w danym państwie członkowskim, ma znaczenie dla oceny, czy taki pracownik spełnia
         warunki przyznania spornego świadczenia rodzinnego w tym państwie na podstawie jego ustawodawstwa.

       W przedmiocie kosztów
      38      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:
      1)      Artykuł 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Rady nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia
            społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających
            się we Wspólnocie, zmienionego i uaktualnionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r., zmienionego
            rozporządzeniem (WE) nr 647/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia 2005 r. nie stoi na przeszkodzie temu,
            aby pracownik migrujący, który podlega systemowi zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego miejsca zatrudnienia, otrzymywał
            na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa członkowskiego miejsca zamieszkania świadczenia rodzinne w tym państwie.
      2)      Do sądu krajowego należy ustalenie, czy kwestia tego, że pracownik, znajdujący się w sytuacji takiej jak skarżąca w postępowaniu
            przed sądem krajowym, powraca po każdym dniu pracy do gospodarstwa domowego znajdującego się w danym państwie członkowskim,
            ma znaczenie dla oceny, czy taki pracownik spełnia warunki przyznania spornego świadczenia rodzinnego w tym państwie na podstawie
            jego ustawodawstwa.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.