title: Wyrok Sądu (ósma izba) z dnia 13 lipca 2017 r.#Agricola italiana alimentare SpA (AIA) przeciwko Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.#Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku – Słowny unijny znak towarowy MONTORSI F. & F. – Wcześniejszy słowny krajowy znak towarowy Casa Montorsi – Względna podstawa unieważnienia – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – Artykuł 53 ust. 1 lit. a) i art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009 – Porozumienie o współistnieniu znaków towarowych – Zakres – Artykuł 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009.#Sprawa T-389/16.

text:
         WYROK SĄDU (ósma izba)
      z dnia 13 lipca 2017 r. (
            *1
         )
      Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku – Słowny unijny znak towarowy MONTORSI F. & F. – Wcześniejszy słowny krajowy znak towarowy Casa Montorsi – Względna podstawa unieważnienia – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – Artykuł 53 ust. 1 lit. a) i art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009 – Porozumienie o współistnieniu znaków towarowych – Zakres – Artykuł 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009
      W sprawie Т-389/16

         Agricola italiana alimentare SpA (AIA), z siedzibą w San Martino Buon Albergo (Włochy), reprezentowana przez adwokata S. Rizza,
      strona skarżąca,
      przeciwko

         Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), reprezentowanemu przez L. Rampiniego, działającego w charakterze pełnomocnika,
      strona pozwana,
      w której drugą stroną w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą EUIPO, występującą przed Sądem w charakterze interwenienta, jest

         Casa Montorsi Srl, z siedzibą w Vignola (Włochy), reprezentowana przez adwokatów S. Vereę, K. Muraro oraz M. Balestriero,
      mającej za przedmiot skargę na decyzję Pierwszej Izby Odwoławczej EUIPO z dnia 28 kwietnia 2016 r. (sprawa R-1239/2014‑1) dotyczącą postępowania w sprawie stwierdzenia unieważnienia prawa do znaku między Casa Montorsi a AIA,
      SĄD (ósma izba),
      w składzie: A.M. Collins, prezes, M. Kancheva i J. Passer (sprawozdawca), sędziowie,
      sekretarz: E. Coulon,
      po zapoznaniu się ze skargą złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 22 lipca 2016 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę złożoną przez EUIPO w sekretariacie Sądu w dniu 11 października 2016 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę złożoną przez interwenienta w sekretariacie Sądu w dniu 13 października 2016 r.,
      uwzględniwszy, że w terminie trzech tygodni od dnia powiadomienia stron głównych o zamknięciu pisemnego etapu postępowania nie wpłynął żaden wniosek o wyznaczenie rozprawy, i postanowiwszy, na podstawie art. 106 § 3 regulaminu postępowania przed Sądem, orzec w przedmiocie skargi bez przeprowadzenia części ustnej postępowania,
      wydaje następujący
      Wyrok
      Okoliczności powstania sporu

               1

               W dniu 12 lutego 2007 r. Montorsi Francesco & Figli SpA dokonała w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) zgłoszenia unijnego znaku towarowego na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 17, t. 1, s. 146), ze zmianami [zastąpionego rozporządzeniem Rady nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2009, L 78, s. 1)].

               2

               Znakiem towarowym, dla którego wniesiono o rejestrację, jest oznaczenie słowne MONTORSI F. & F.

               3

               Towary, dla których wniesiono o rejestrację, należą do klasy 29 Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., z późniejszymi zmianami, i odpowiadają następującemu opisowi: „mięso, ryby, drób i dziczyzna; ekstrakty mięsne; owoce i warzywa konserwowane, suszone i gotowane; galaretki, dżemy, jaja, mleko i produkty mleczne; oleje i tłuszcze jadalne”.

               4

               Zgłoszenie unijnego znaku towarowego zostało opublikowane w Biuletynie Wspólnotowych Znaków Towarowych nr 38/2007 z dnia 30 lipca 2007 r., a sam znak towarowy został zarejestrowany w dniu 18 stycznia 2008 r.

               5

               W dniu 28 grudnia 2010 r. interwenient, Casa Montorsi Srl, na podstawie art. 53 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 wystąpił z wnioskiem o unieważnienie prawa do kwestionowanego znaku towarowego dla wszystkich wymienionych w pkt 3 powyżej towarów.

               6

               Wniosek o unieważnienie prawa do znaku został oparty na wcześniejszym słownym włoskim znaku towarowym Casa Montorsi, zgłoszonym w dniu 24 lutego 1995 r., zarejestrowanym w dniu 2 czerwca 1998 r. pod numerem 751820, którego rejestracja została następnie przedłużona, oznaczającym w szczególności towary należące do klasy 29, które odpowiadają następującemu opisowi: „mięso, ryby, drób i dziczyzna; ekstrakty mięsne; owoce i warzywa konserwowane, suszone i gotowane; galaretki, dżemy, kompoty; jaja, mleko i produkty mleczne; oleje i tłuszcze jadalne”.

               7

               We wniosku o unieważnienie powołano się na podstawę unieważnienia określoną w art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 dotyczącą istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.

               8

               W toku postępowania administracyjnego kwestionowany znak towarowy został przeniesiony na Negroni SpA, następnie na stronę skarżącą, Agricola italiana alimentare SpA (AIA).

               9

               Skarżąca wniosła o oddalenie wniosku o unieważnienie z tego powodu, że był on sprzeczny z aktem prywatnym, który skarżąca podpisała z interwenientem w dniu 4 maja 2000 r. (zwanym dalej „porozumieniem”) i na podstawie którego strony te zgodziły się na współistnienie swych znaków towarowych na rynku włoskim oraz zobowiązały się wzajemnie do niesprzeciwiania się używaniu tych znaków. Skarżąca wniosła również o przedstawienie dowodów używania wcześniejszego znaku towarowego.

               10

               W dniu 20 marca 2014 r. Wydział Unieważnień unieważnił kwestionowany znak towarowy dla towarów „mięso, ryby, drób i dziczyzna; jaja”, ale potwierdził jego ważność dla innych towarów objętych tym znakiem towarowym, to jest „ekstraktów mięsnych; owoców i warzyw konserwowanych, suszonych i gotowanych; galaretek, dżemów, mleka i produktów mlecznych; olejów i tłuszczów jadalnych”, jak również dla innych towarów niewymienionych w wykazie towarów objętych kwestionowanym znakiem towarowym.

               11

               Wydział Unieważnień stwierdził w szczególności, że porozumienie nie stało na przeszkodzie dopuszczalności wniosku interwenienta o unieważnienie, ponieważ porozumienie to, z uwagi na nieprecyzyjną treść dotyczącą zakresu terytorialnego i czasu trwania, nie mogło zostać uznane za wyraźne zezwolenie w rozumieniu art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009. Jeśli chodzi o dowód interwenienta dotyczący używania wcześniejszego znaku towarowego, Wydział Unieważnień stwierdził, że dowód ten został przedstawiony, lecz jedynie w odniesieniu do towarów „szynki, salami i produkty wędliniarskie”, należących do podkategorii „mięso”. W odniesieniu do porównania towarów wydział ten wskazał, że pośród towarów oznaczonych kwestionowanym znakiem towarowym jedynie towary „mięso, ryby, drób i dziczyzna; jaja” były identyczne z tymi lub podobne do tych, dla których używany był wcześniejszy znak towarowy, to jest identyczne z tymi lub podobne do tych, które wchodzą w zakres podkategorii „mięso”. Co się tyczy porównania oznaczeń, Wydział Unieważnień zaznaczył, że kwestionowany znak towarowy wykazywał przeciętny stopień podobieństwa z wcześniejszym znakiem towarowym, ponieważ te dwa znaki towarowe zawierały to samo nazwisko Montorsi. Wreszcie, Wydział Unieważnień stwierdził, że mając na uwadze identyczność lub podobieństwo towarów i kolidujących ze sobą znaków towarowych, istniało prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd włoskojęzycznych odbiorców, jeśli chodzi o towary „mięso, ryby, drób i dziczyzna; jaja” objęte kwestionowanym znakiem towarowym, i że należy unieważnić ten znak towarowy w odniesieniu do tych towarów.

               12

               W dniu 12 maja 2014 r. skarżąca – działając na podstawie art. 58–64 rozporządzenia nr 207/2009 – wniosła do EUIPO odwołanie od decyzji Wydziału Unieważnień celem utrzymania w mocy rejestracji kwestionowanego znaku towarowego dla towarów „mięso, ryby, drób i dziczyzna; jaja”.

               13

               Decyzją z dnia 28 kwietnia 2016 r. (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”) Pierwsza Izba Odwoławcza EUIPO oddaliła odwołanie.

               14

               Izba Odwoławcza wskazała przede wszystkim, że skarżąca nie zakwestionowała przed nią żadnej z ocen dokonanych przez Wydział Unieważnień dotyczących dowodu używania wcześniejszego znaku towarowego, podobieństwa oznaczeń i towarów oraz prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. Jedyny argument skargi opierał się na porozumieniu, które sprzeciwiało się zdaniem skarżącej wnioskowi o unieważnienie prawa do kwestionowanego znaku towarowego z uwagi na prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.

               15

               Izba Odwoławcza stwierdziła, że EUIPO nie było związane porozumieniem, które regulowało prywatne interesy, ale powinno dążyć, jeśli było to możliwe, do wywiedzenia z tego porozumienia istnienia „wyraźnej zgody na rejestrację”, o której mowa w art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009, lub współistnienia kolidujących ze sobą znaków towarowych. Izba Odwoławcza stwierdziła, że porozumienie nie pozwoliło na ustalenie takiej zgody. Dodała, że nawet jeśli wzięto pod uwagę część porozumienia, w którym strony porozumienia „uzna[ły], że ich znaki towarowe [mogły] współistnieć”, pozostawało do udowodnienia, że współistnienie wynikało z braku prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w odczuciu właściwego kręgu odbiorców, który to dowód wymagałby wykazania jednoczesnego używania kolidujących ze sobą znaków towarowych podczas wystarczająco długiego okresu, przed dniem zgłoszenia kwestionowanego znaku towarowego. Ten dowód jednoczesnego używania nie został przedstawiony, a tym bardziej dowód jednoczesnego używania niestwarzającego prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. W związku z powyższym Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie.

         Żądania stron

               16

               Skarżąca wnosi do Sądu o:

                        –

                        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;

                        –

                        obciążenie EUIPO kosztami postępowania.

               17

               EUIPO i interwenient wnoszą do Sądu o:

                        –

                        oddalenie skargi;

                        –

                        obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

         Co do prawa

               18

               Na poparcie skargi skarżąca podnosi dwa zarzuty, dotyczące, po pierwsze, naruszenia art. 53 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 w związku z art. 8 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, a po drugie, naruszenia art. 53 ust. 3 tego rozporządzenia.

               19

               Należy najpierw zbadać drugi spośród tych zarzutów.

         W przedmiocie drugiego zarzutu nieważności, dotyczącego naruszenia art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009

               20

               Skarżąca podnosi, że bezsporny jest fakt, iż strony porozumienia zgodziły się na współistnienie na rynku włoskim ich znaków towarowych – obecnych i przyszłych – co zakazywało interwenientowi wnoszenia o unieważnienie prawa do kwestionowanego znaku towarowego.

               21

               Skarżąca twierdzi, że interwenient nie może w żaden sposób uniemożliwiać zarejestrowania kwestionowanego znaku towarowego w każdym państwie Unii Europejskiej innym niż Włochy, ani nawet – biorąc pod uwagę porozumienie – rejestracji tego znaku towarowego we Włoszech.

               22

               Skarżąca zarzuca Izbie Odwoławczej nieuwzględnienie „zasady relatywizacji” przyczyn unieważnienia wynikającego z wcześniejszych, kolidujących ze sobą praw. Względne podstawy odmowy rejestracji chroniłyby jedynie interesy prywatne. Podczas gdy zgoda właściciela wcześniejszego prawa nie pozwoliłaby na zniwelowanie bezwzględnej podstawy odmowy rejestracji, zgoda taka umożliwiłaby jednak zniwelowanie względnej podstawy odmowy rejestracji. W związku z tym konflikt między znakami towarowymi dotyczyłby jedynie przedsiębiorstw konkurujących, a nie konsumentów, zgodnie z orzecznictwem Sądu.

               23

               W odniesieniu konkretnie do naruszenia art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009 skarżąca w pierwszej kolejności podważa twierdzenie Izby Odwoławczej zawarte w pierwszych dwóch zdaniach pkt 25 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym to twierdzeniem, aby zgoda na rejestrację znaku towarowego doszła do skutku, niezbędne jest to, by oznaczenie, które ma być przedmiotem rejestracji, zostało dokładnie zidentyfikowane, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

               24

               Porozumienie odnosi się wyraźnie nie do znaku towarowego MONTORSI, ale, ściśle rzecz ujmując, do rejestracji lub używania – obecnie lub w przyszłości – wyrazu „montorsi” w kontekście oznaczenia odróżniającego, jeśli chodzi o towary przynależące do klasy 29. Wykładnia zawężająca tego odniesienia nie miałaby żadnego sensu, ponieważ jeśli porozumienie zostałoby zawarte, żadna ze stron tego porozumienia nie byłaby właścicielem znaku towarowego MONTORSI w ścisłym znaczeniu. W konsekwencji skarżąca utrzymuje, że – w przeciwieństwie do tego, co stwierdziła Izba Odwoławcza w zaskarżonej decyzji – strony porozumienia wyraźnie zgodziły się na rejestrację oraz używanie nie tylko znaku towarowego MONTORSI w ścisłym znaczeniu, ale również każdego oznaczenia odróżniającego zawierającego wyraz „montorsi”, jak ma to miejsce w przypadku znaku towarowego MONTORSI F. & F.

               25

               W drugiej kolejności skarżąca ocenia w sposób nadmiernie formalistyczny wykładnię Izby Odwoławczej w dalszej części pkt 25 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którą to wykładnią z porozumienia nie można wywieść wyraźnej zgody na rejestrację kwestionowanego znaku towarowego jako unijnego znaku towarowego. Ważność porozumienia z pewnością ogranicza się do terytorium Włoch. Jednakże w rozpatrywanym przypadku wyraźna zgoda dotycząca terytorium Włoch bezwzględnie oznaczałaby zgodę na rejestrację kwestionowanego znaku towarowego na poziomie Unii. W zakresie, w jakim interwenient wyraził zgodę na współistnienie – na terytorium Włoch – znaków towarowych, co obejmowałoby przyszłe rejestracje znaków towarowych zawierających wyraz „montorsi”, nie byłoby logiczne obecne zaprzeczanie tej zgodzie w odniesieniu do kwestionowanego znaku towarowego na podstawie hipotetycznego sporu, wyraźnie ograniczonego do terytorium Włoch. Skarżąca nie miałaby nic do powiedzenia, w przypadku gdyby interwenient dążył do unieważnienia rejestracji kwestionowanego znaku towarowego na podstawie wcześniejszych praw we Francji, w Hiszpanii lub w innym niż Włochy państwie Unii.

               26

               EUIPO, wspierane przez interwenienta, uważa, że twierdzeniu, zgodnie z którym zgoda wyrażona przez interwenienta w porozumieniu uniemożliwiałaby dochodzenie przez interwenienta jego praw do wcześniejszego znaku towarowego, przeczą okoliczności faktyczne. Skarżąca słusznie twierdzi, że w przypadku względnych podstaw odmowy rejestracji właściciel prawa wcześniejszego może dokonać wyboru, czy chce chronić swój własny znak towarowy, czy też nie chce go chronić, a jeśli zdecyduje się to uczynić – czy działać w swoim wyłącznym interesie. Jednak w rozpatrywanym przypadku interwenient ewidentnie zdecydował się chronić wcześniejszy znak towarowy, gdyż wystąpił do EUIPO z wnioskiem o unieważnienie prawa do kwestionowanego znaku towarowego. Okoliczność, że interwenient podpisał wcześniej porozumienie i mógł być postrzegany jako niewykonujący swoich obowiązków, takich jak przewidziane w tym prywatnym akcie, dotyczyłaby sfery prywatnej stron porozumienia, które mogłyby ewentualnie egzekwować konsekwencje wszelkich potencjalnych uchybień przed krajowymi sądami cywilnymi.

               27

               Argument, zgodnie z którym względne podstawy odmowy rejestracji chroniłyby jedynie interesy prywatne, nie miałby wpływu na wniosek dotyczący wymogu wyraźnej zgody do celów stosowania art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009. Orzecznictwo, na które powołuje się skarżąca, odnosi się do innej kwestii, dotyczącej legitymacji procesowej osób, które zamierzają powołać się na względne podstawy odmowy rejestracji unijnego znaku towarowego.

               28

               Co się tyczy kompetencji EUIPO, powinno było ono wziąć pod uwagę rozpatrywane porozumienie z jednej strony celem zweryfikowania, czy jest możliwe wywiedzenie z tego porozumienia wyraźnej zgody na rejestrację kwestionowanego znaku towarowego w rozumieniu art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009, a z drugiej strony w celu zbadania, czy warunki współistnienia rozpatrywanych znaków towarowych na rynku są spełnione jako czynnik istotny w kontekście art. 53 ust. 1 lit. a) w związku z art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009.

               29

               Ponadto w żadnym wypadku z porozumienia nie wynikało, że interwenient wyraźnie zgodził się na rejestrację kwestionowanego znaku towarowego jako unijnego znaku towarowego. EUIPO przypomina, że art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009 stanowi odstępstwo i musi być zatem interpretowany ściśle. W związku z tym, aby odpowiadać zgodzie na rejestrację kwestionowanego znaku towarowego, porozumienie powinno odnosić się do tego znaku w sposób jasny, oczywisty i wyraźny, a ciężar dowodu spoczywa na tym, kto powołuje się na zgodę, przy czym druga strona porozumienia nie jest zobowiązana do udowodnienia braku swojej zgody.

               30

               Porozumienie nie zawierało żadnej wyraźnej i precyzyjnej zgody na rejestrację kwestionowanego znaku towarowego jako unijnego znaku towarowego z powodów dokładnie określonych w zaskarżonej decyzji. Porozumienie wydaje się niejasne i nieprecyzyjne. Zakres terytorialny i okres obowiązywania porozumienia nie zostały wyraźnie określone. W szczególności znak towarowy MONTORSI F. & F. nie został prawidłowo wskazany w porozumieniu. W pierwszej kolejności nie został on bowiem wymieniony w akcie prywatnym. W drugiej kolejności słowo „wspólnotowy” lub „europejski” nie zostało nigdy przytoczone w porozumieniu, które wymieniało jedynie rejestracje we Włoszech oraz spór zawisły przed Tribunale di Modena (sądem w Modenie, Włochy). Wreszcie, pkt 2 porozumienia stanowił, że „strony uznają, że oznaczenia odróżniające każdej ze stron dotychczas zarejestrowane lub używane dla towarów należących do międzynarodowej klasy 29 mogą współistnieć”. Biorąc pod uwagę, że zgoda na rejestrację kwestionowanego znaku towarowego została wydana w dniu 18 stycznia 2008 r., ten podstawowy punkt porozumienia skłaniałby również do wniosku, że kwestionowany znak towarowy nie może być uważany za pewny element tego porozumienia. W konsekwencji wydaje się raczej, że porozumienia dotyczące współistnienia znaków towarowych i ich rejestracji obejmowały jedynie rejestracje włoskie, jak zostało to prawidłowo zaobserwowane w zaskarżonej decyzji. W każdym razie zdaniem EUIPO okoliczność, iż kwestionowany znak towarowy nie został wyraźnie wskazany w porozumieniu, jest – jedynie sama w sobie – wystarczającą podstawą do wykluczenia, że interwenient udzielił wyraźnej zgody na rejestrację tego znaku towarowego w Unii.

               31

               Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącej, między stronami porozumienia istniał spór w przedmiocie interpretacji niektórych istotnych elementów tego porozumienia, w szczególności w kwestii, czy porozumienie to dotyczy jedynie krajowych znaków towarowych, czy również znaków zagranicznych, międzynarodowych lub unijnych.

               32

               Sprzeczną interpretację porozumienia potwierdzało zachowanie stron przed EUIPO i sądami krajowymi. Zachowanie to nie odpowiadało jasnemu, spójnemu i pokojowemu działaniu.

               33

               Podsumowując, porozumienie nie stanowiło „wyraźnej zgody” interwenienta na rejestrację kwestionowanego znaku towarowego. Izba Odwoławcza nie naruszyła w żaden sposób art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009.

               34

               Interwenient podnosi – jak zostało to zresztą potwierdzone w decyzji Wydziału Unieważnień i w zaskarżonej decyzji – że ewentualne prywatne porozumienia między stronami nie będą w żadnym przypadku wiążące dla EUIPO. Nie istnieje w tym znaczeniu żadna podstawa prawna. Wiąże się to również z faktem, że umowy miałyby skutek względny między stronami i byłyby zatem niezgodne ze skutkami erga omnes decyzji w sprawie sprzeciwu lub unieważnienia. Istnieje zatem interes publiczny, który należy chronić. Tak więc Izba Odwoławcza słusznie potwierdziła, że EUIPO nie było związane porozumieniem, lecz powinno zbadać, czy z owego porozumienia możliwe było wywiedzenie istnienia zgody lub współistnienia znaków towarowych.

               35

               Interwenient podnosi również, że istnienie zgody nie zostało wykazane z jednej strony głównie z powodu nieprecyzyjnego sformułowania porozumienia, jak zauważyła to Izba Odwoławcza, a z drugiej strony – ponieważ sprzeciw wniesiony przez skarżącą wobec zgłoszenia interwenienta dokonanego w dniu 15 kwietnia 2008 r. i mającego na celu rejestrację, pod numerem 6832125, znaku towarowego CASA MONTORSI jako unijnego znaku towarowego nie miałby zatem żadnego sensu. Istnieje pewna niespójność w argumentacji skarżącej.

               36

               W każdym razie kwestionowany znak towarowy nie został konkretnie wymieniony w porozumieniu i – jak to zostało słusznie zaznaczone w zaskarżonej decyzji – porozumienie nie wymieniało również wyrażeń „wspólnotowy znak towarowy”, „rejestracja wspólnotowa” lub „unijny znak towarowy”. Zgoda nie może być dorozumiana lub domniemywana. To nie Izba Odwoławcza była „nadmiernie formalistyczna”. Skarżąca chciałaby za wszelką cenę zinterpretować porozumienie według własnego uznania.

               37

               Należy przypomnieć, że art. 53 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 stanowi w szczególności, że „[n]ieważność [unijnego] znaku towarowego stwierdza się na podstawie wniosku do Urzędu […], w przypadku gdy istnieje wcześniejszy znak towarowy określony w art. 8 ust. 2 i jeżeli spełnione są warunki określone w ust. 1 […] tego artykułu”.

               38

               Artykuł 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009 stanowi, że „[n]ie można stwierdzić nieważności unijnego znaku towarowego, w przypadku gdy właściciel prawa określonego w ust. 1 lub 2 wyraźnie zezwolił na rejestrację [tego] znaku towarowego przed wniesieniem wniosku o stwierdzenie nieważności lub roszczenia wzajemnego”.

               39

               Artykuł 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009 wymaga zatem, aby właściciel wcześniejszego prawa wyraźnie zezwolił na rejestrację unijnego znaku towarowego, aby zapobiec następnie wniesieniu przez niego wniosku o unieważnienie prawa do tego znaku towarowego.

               40

               Zatem w sprawie, w której właściciel zakwestionowanych znaków towarowych podnosi, że wnoszący o unieważnienie prawa do tych znaków towarowych – ze względu na prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – zgodzili się na ich rejestrację dzięki w szczególności zgodnemu współistnieniu i porozumieniu o współistnieniu, Sąd przypomniał, że zgoda właściciela prawa powinna być wyraźna celem umożliwienia rejestracji oznaczenia, które może prowadzić do wystąpienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. Sąd wywiódł z tego z jednej strony, że zgodne współistnienie znaków towarowych nie może być uznane za wyraźną zgodę w rozumieniu art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009. Z drugiej strony, jeśli chodzi o porozumienie o współistnieniu, Sąd, ustaliwszy, że przedmiotem tego porozumienia nie były znaki towarowe, które zostały zakwestionowane, lecz był nim inny znak towarowy, uznał, że porozumienie to nie może być interpretowane w sposób wykraczający poza zasięg jego zastosowania bez wyraźnej zgody stron w rozumieniu art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009. Sąd stwierdził, że nie było tej wyraźnej zgody [wyrok z dnia 3 czerwca 2015 r., Pensa Pharma/OHIM – Ferring i Farmaceutisk Laboratorium Ferring (PENSA PHARMA i pensa), T‑544/12 i T‑546/12, niepublikowany, EU:T:2015:355, pkt 35, 37, 40, 49, 51].

               41

               W niniejszej sprawie porozumienie w swej części wstępnej (pkt A–C) przywołuje spór między stronami przed Tribunale di Modena (sądem w Modenie) dotyczący używania wyrazu „montorsi” w sektorze suszonego mięsa, jak również negocjacje między stronami w celu rozwiązania tego sporu i uniknięcia przyszłych sporów dotyczących tego wyrazu w odniesieniu do wszystkich towarów z klasy 29. Ta część wstępna porozumienia wymienia włoskie znaki towarowe zawierające wyraz „montorsi”.

               42

               Punkt 2 akapit pierwszy porozumienia stanowi, że „strony uznają, że oznaczenia odróżniające każdej ze stron dotychczas zarejestrowane lub używane dla towarów z międzynarodowej klasy 29 (w szczególności dla mięsa, ryb, drobiu i dziczyzny, ekstraktów mięsnych, owoców i warzyw konserwowanych, suszonych i gotowanych, galaretek, dżemów, kompotów, jaj, mleka i produktów mlecznych, olejów i tłuszczów jadalnych) mogą współistnieć”. Punkt 2 akapit drugi porozumienia stanowi, że „[w] konsekwencji strony, w odniesieniu do siebie samych i swych następców prawnych, rezygnują wzajemnie z kwestionowania rejestracji tych oznaczeń jako znaków towarowych i sprzeciwiania się używaniu tych oznaczeń – czy to jako nazwy przedsiębiorstwa, znaku towarowego, wskazówki lub do spełniania innej nietypowej funkcji – przez drugą stronę”. Punkt 3 porozumienia stanowi ponadto, że „[s]trony zrzekają się wszelkich roszczeń, które mogą im dotychczas przysługiwać w odniesieniu do używania oznaczenia odróżniającego MONTORSI przez drugą stronę”.

               43

               Jak wskazuje EUIPO, porozumienie przywołuje włoskie oznaczenia i rejestracje oraz spór we Włoszech. Nie czyni ono żadnego odniesienia do Unii ani do prawa Unii. Porozumienie przywołuje wyraz „montorsi”, lecz nie przywołuje rozpatrywanego w niniejszej sprawie oznaczenia słownego MONTORSI F. & F. Ponadto przywołane w porozumieniu współistnienie znaków towarowych i rezygnacja z kwestionowania dotyczą oznaczeń zarejestrowanych i używanych „dotychczas”, to jest do dnia 4 maja 2000 r. Wreszcie, zgodnie z porozumieniem, strony zrzekają się wszelkich roszczeń, które mogą im dotychczas przysługiwać w odniesieniu do używania „oznaczenia odróżniającego MONTORSI przez drugą stronę”.

               44

               Z powyższego wynika, jak wskazały zasadniczo Wydział Unieważnień i Izba Odwoławcza, że porozumienie zdawało się ograniczać do oznaczeń zarejestrowanych i używanych do chwili jego zawarcia oraz w kontekście włoskim. Jak słusznie zaznacza Izba Odwoławcza, sformułowanie porozumienia zdaje się nieuchronnie zakładać, że porozumienia dotyczące współistnienia znaków towarowych oraz ich rejestracji odnoszą się jedynie do praw we Włoszech. Porozumienie nie przywołuje rozpatrywanego w niniejszej sprawie oznaczenia MONTORSI F. & F., a tym bardziej przyszłej rejestracji tego oznaczenia – ani jakiegokolwiek oznaczenia zawierającego wyraz „montorsi” – jako unijnego znaku towarowego.

               45

               Mając na uwadze te okoliczności, które ujawniają co najmniej brak określenia w porozumieniu stanowiska stron w kwestii rejestracji na poziomie Unii znaków towarowych zawierających wyraz „montorsi”, i biorąc pod uwagę fakt, że zgoda przewidziana w art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009 powinna być wyraźna, Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła, że z porozumienia nie można było wywieść wyraźnej zgody interwenienta na rejestrację oznaczenia MONTORSI F. & F. jako unijnego znaku towarowego.

               46

               Tenże wniosek Izby Odwoławczej nie jest, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, nadmiernie formalistyczny. Wynika on z postanowień porozumienia oraz wymogów określonych w art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009. Ponadto skarżąca sama przyznaje, że ważność porozumienia ogranicza się do terytorium Włoch. Jak wskazuje w istocie interwenient, to skarżąca dąży do nadania porozumieniu znaczenia wykraczającego poza jego postanowienia.

               47

               Skarżąca twierdzi jednak, że wniosek ten jest mało logiczny, ponieważ mogła ona ponadto zarejestrować kwestionowany znak towarowy w każdym z krajów Unii innym niż Włochy, podczas gdy interwenient nie dysponował wcześniejszymi prawami w tych państwach, nawet we Włoszech, z uwagi na porozumienie. Skarżąca dodaje, że unieważnienie prawa do zakwestionowanego znaku towarowego, zarejestrowanego na poziomie Unii, z powodu prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd przywołanego oraz ustalonego jedynie we Włoszech byłoby nielogiczne, jako że interwenient wyraźnie zrezygnował w porozumieniu z kwestionowania znaku towarowego we Włoszech, a zatem wyraźnie podjął ryzyko wystąpienia ewentualnego prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd we Włoszech.

               48

               Te argumenty skarżącej nie pozwalają na podważenie stanowiska Izby Odwoławczej.

               49

               W istocie okoliczność, że ze względów ekonomicznych, strategicznych lub innych dotyczących interwenienta, zamiast wszczynać spór przed sądem przeciwko skarżącej, interwenient wolał porozumieć się ze skarżącą w kwestii współistnienia we Włoszech ich oznaczeń oraz znaków towarowych istniejących w chwili zawierania porozumienia, nie oznacza zrzeczenia się przez niego możliwości wniesienia sprzeciwu wobec unijnego znaku towarowego. Taka zgoda nie oznacza, że ewentualne prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – uzgodnione umownie w kontekście Włoch i w granicach porozumienia o współistnieniu – należałoby również uznać za zaakceptowane poza tym kontekstem, a w szczególności w przypadku unijnego znaku towarowego. W odniesieniu do takiego znaku towarowego, którego zasięg i skutki mają szerszy zakres niż w przypadku krajowego znaku towarowego, interwenientowi – w braku wyraźnej zgody na rejestrację tego znaku – nadal przysługuje prawo do powołania się na prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.

               50

               Należy także wskazać, że skarżąca, odmawiając tego prawa interwenientowi, dochodziła tego prawa dla samej siebie. Jak wynika bowiem z akt postępowania przed EUIPO i jak podnoszą EUIPO oraz interwenient, skarżąca, odmawiając interwenientowi w niniejszej sprawie prawa do domagania się unieważnienia kwestionowanego znaku towarowego, nie wahała się sprzeciwić wnioskowi interwenienta o rejestrację oznaczenia CASA MONTORSI jako unijnego znaku towarowego. Jednakże z porozumienia nie wynika w żaden sposób, że przewiduje ono asymetryczne zobowiązania stron. Wręcz przeciwnie, porozumienie przewiduje wzajemną zgodę stron na współistnienie ich oznaczeń i znaków towarowych istniejących w chwili jego zawarcia.

               51

               Co się tyczy następnie twierdzenia, że względne podstawy odmowy rejestracji chronią jedynie interesy prywatne i że zgoda właściciela wcześniejszego znaku towarowego jest zatem wiążąca dla EUIPO, wystarczy wskazać, że w każdym razie taka zgoda na rejestrację kwestionowanego znaku towarowego nie została udzielona w niniejszej sprawie.

               52

               Zresztą, jak zauważyli w istocie EUIPO oraz interwenient, wyrok, na który powołuje się skarżąca na poparcie tego twierdzenia, nie dotyczy kwestii zasięgu – względem EUIPO – porozumienia o współistnieniu znaków towarowych. Wyrok ten dotyczy kwestii – odmiennej i niemającej znaczenia w niniejszej sprawie – osób mogących powołać się na, bezwzględną lub względną, podstawę odmowy rejestracji unijnego znaku towarowego [wyrok z dnia 8 lipca 2008 r., Lancôme/OHIM – CMS Hasche Sigle (COLOR EDITION), T‑160/07, EU:T:2008:261, pkt 20–26].

               53

               Z całości powyższych rozważań wynika, że zarzut drugi dotyczący stwierdzenia nieważności jest bezzasadny i powinien zostać oddalony.

         W przedmiocie pierwszego zarzutu nieważności, dotyczącego naruszenia art. 53 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 w związku z art. 8 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia

               54

               Skarżąca podnosi, że dokonana przez Izbę Odwoławczą ocena, zgodnie z którą skarżąca musiałaby udowodnić nie tylko zgodę na współistnienie znaków towarowych, lecz również okoliczność, że współistnienie to wynikało z braku prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, jest błędna.

               55

               Celem art. 53 ust. 1 lit. a) i art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 jest bowiem ochrona nie interesów konsumentów, lecz interesów właścicieli wcześniejszych praw. Istnienie ewentualnego prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd jest nieistotne, skoro – jak w niniejszej sprawie – właściciel wcześniejszego prawa wyraźnie zgodził się na współistnienie znaków towarowych we Włoszech. W przypadku względnych podstaw odmowy rejestracji właściciel prawa wcześniejszego może wybrać, czy chce chronić swój znak towarowy, czy też nie chce go chronić, a jeśli zdecyduje się to uczynić, to działa we własnym interesie. Ewentualną korzyścią dla ogółu jest prosty skutek uboczny skargi właściciela.

               56

               W każdym razie uwzględnienie niniejszej skargi, a zatem utrzymanie w mocy rejestracji kwestionowanego znaku towarowego dla towarów „mięso, ryby, drób i dziczyzna; jaja”, nie zmieniłoby realiów włoskiego rynku, na którym wcześniejszy znak towarowych i włoski znak towarowy MONTORSI F. & F. dalej współistniały.

               57

               EUIPO i interwenient nie zgadzają się ze stanowiskiem skarżącej.

               58

               EUIPO podnosi, że jeśli współistnienie dwóch znaków towarowych na rynku mogłoby ewentualnie zmniejszyć prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w przypadku tych dwóch znaków, to taka ewentualność byłaby jedynie brana pod uwagę, jeśli co najmniej w toku postępowania administracyjnego zgłaszający unijny znak towarowy wykazałby, że rzeczone współistnienie opierało się na braku prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. Ponadto okres współistnienia musiałby być wystarczająco długi, aby móc wywrzeć wpływ na postrzeganie konsumenta.

               59

               Skarżąca musiałaby zatem wykazać, że właściwi włoscy konsumenci zostaliby narażeni na jednoczesne używanie znaków towarowych zawierających wyraz „montorsi” i że używanie to nie wprowadzałoby w błąd. Zważywszy, że współistnienie na rynku kolidujących ze sobą znaków towarowych oraz fakt, że to współistnienie wynikało z braku prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, nie zostały w sposób wystarczający udowodnione, współistnienie, na które powołuje się skarżąca, nie może zostać uznane za czynnik, który należy uwzględnić przy ocenie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.

               60

               Ponadto ocena istnienia bądź nieistnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd zakładałaby uwzględnienie całości istotnych czynników, wśród których figurowałoby nie tylko współistnienie rozpatrywanych znaków towarowych, lecz również stopień podobieństwa znaków towarowych i towarów.

               61

               Interwenient twierdzi, że sposób rozumowania skarżącej, zgodnie z którym prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd nie jest istotną kwestią, ponieważ jest jedynie kwestią ochrony interesów prywatnych właściciela znaku towarowego, opiera się na błędnym założeniu, a mianowicie że względne podstawy odmowy rejestracji mają na celu nie ochronę interesów konsumentów, lecz jedynie ochronę interesów właścicieli wcześniejszych praw.

               62

               Interwenient podnosi ponadto, że hipoteza współistnienia znaków towarowych pociągałaby za sobą istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w odczuciu odbiorców z uwagi na ewentualny wpływ oznaczeń na rynek oraz że nie ma najmniejszej wątpliwości, iż porozumienie o współistnieniu nie powinno szkodzić celowi ochrony konsumentów, którzy nie powinni być narażeni na ryzyko wystąpienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.

               63

               Niezależnie od tych rozważań należy zauważyć, że przedmiotem wniosku o unieważnienie jest w niniejszej sprawie unijny znak towarowy, który jest pod każdym względem zagranicznym znakiem towarowym, w przeciwieństwie do krajowego znaku towarowego, i którego ważność rozciągałaby się na wszystkie państwa Unii, oraz że w dodatku krajowy znak towarowy mógłby skutecznie zostać powołany w sprzeciwie wobec unijnego znaku towarowego. Terytorium istotnym dla niniejszego sporu nie są Włochy, lecz jest nim Unia. Żadne „rozważania prawne” nie mogą być na tyle nielogiczne, aby sugerować, że ewentualna zgoda na rejestrację w jednym państwie rozszerzyłaby – sama w sobie – jej zakres na 27 innych państw członkowskich.

               64

               Ponadto dniem dokonania zgłoszenia zakwestionowanego znaku towarowego jest 12 lutego 2007 r., tak że ewentualna zmiana tego znaku towarowego na włoski znak towarowy na podstawie art. 112 rozporządzenia nr 207/2009 byłaby w każdym razie późniejsza od porozumienia. Wynika stąd, że krajowy znak towarowy, który powstałby z takiej zmiany, nie mógłby w żadnym razie współistnieć z „oznaczeniami odróżniającymi dotychczas zarejestrowanymi lub używanymi przez każdą ze [stron] dla towarów należących do międzynarodowej klasy 29” (pkt 2 porozumienia), ponieważ w momencie podpisywania porozumienia w dniu 4 maja 2000 r. znak taki nie istniał. W tym względzie odniesienie do identycznego włoskiego znaku towarowego skarżącej, będącego przedmiotem rejestracji krajowej pod numerem 1205683, jest pozbawione znaczenia, ponieważ odnosi się również do późniejszego w stosunku do porozumienia znaku towarowego, o którego rejestrację wniesiono w dniu 22 listopada 2006 r., zarejestrowanego w dniu 1 lipca 2009 r., i który nie stanowił części „oznaczeń odróżniających dotychczas zarejestrowanych lub używanych przez każdą ze [stron] dla towarów należących do międzynarodowej klasy 29.

               65

               Wreszcie, należy podkreślić, że kierując się swoim rozumowaniem, zgodnie z którym porozumienie jest ważne jedynie we Włoszech, a wniosek o unieważnienie nie jest dopuszczalny, ponieważ opiera się na pierwszeństwie we Włoszech, skarżąca uznałaby, że jej znaki towarowe zgłoszone lub zarejestrowane poza terytorium krajowym byłyby co do zasady możliwe do zaskarżenia przez interwenienta, co pokazywałoby, że problem nie dotyczył ważności lub dopuszczalności wniosku o unieważnienie jako takiego, to jest jako zastosowania zasady ochrony interesu publicznego, lecz jedynie naruszenia ewentualnego interesu prywatnego opartego na istnieniu porozumienia prywatnego, w odniesieniu do którego EUIPO nie mogłoby być kompetentne.

               66

               W trakcie badania drugiego zarzutu nieważności zostało już stwierdzone, że porozumienie nie zawiera żadnej wyraźniej zgody interwenienta na rejestrację kwestionowanego znaku towarowego jako unijnego znaku towarowego. Następnie wskazano, że art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009 nie stoi na przeszkodzie temu, aby interwenient wystąpił z wnioskiem o unieważnienie kwestionowanego znaku towarowego na podstawie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. Na próżno zatem skarżąca przy okazji niniejszego zarzutu podnosi ponownie, że zgoda na współistnienie znaków towarowych we Włoszech uniemożliwiłaby skuteczne powoływanie się na prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w odniesieniu do zakwestionowanego znaku towarowego.

               67

               Pomijając powyższe, skarżąca twierdzi, że błędna jest ocena Izby Odwoławczej, zgodnie z którą skarżąca musiałaby udowadniać – w celu oddalenia wniosku o unieważnienie – nie tylko zgodę na współistnienie znaków towarowych, ale również okoliczność, że współistnienie to było wynikiem braku prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.

               68

               To stanowisko skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

               69

               W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Izba Odwoławcza nie wspomniała, iż skarżąca powinna udowodnić zgodę na współistnienie znaków towarowych, ale wskazała, że skarżąca powinna udowodnić współistnienie tych znaków towarowych.

               70

               W drugiej kolejności należy zaznaczyć, że zgodnie z orzecznictwem, o ile nie jest wykluczone, że współistnienie na rynku wcześniejszych znaków towarowych mogłoby ewentualnie zmniejszyć prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w przypadku dwóch kolidujących ze sobą znaków towarowych, o tyle tego rodzaju ewentualność może zostać uwzględniona jedynie wówczas, gdy w toku postępowania przed EUIPO właściciel unijnego znaku towarowego odpowiednio wykazał, iż rzeczone współistnienie opiera się na braku prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w odczuciu właściwego kręgu odbiorców w przypadku wcześniejszych znaków towarowych, na które właściciel ten się powołuje, oraz wcześniejszego znaku, który jest przedmiotem wniosku o unieważnienie, i z zastrzeżeniem, że te wcześniejsze znaki towarowe i kolidujące ze sobą znaki towarowe są identyczne [zob. podobnie wyroki: z dnia 11 maja 2005 r., Grupo Sada/OHIM – Sadia (GRUPO SADA), T‑31/03, EU:T:2005:169, pkt 86; z dnia 7 listopada 2007 r., NV Marly/OHIM – Erdal (Top iX), T‑57/06, niepublikowany, EU:T:2007:333, pkt 97; z dnia 20 stycznia 2010 r., Nokia/OHIM – Medion (LIFE BLOG), T‑460/07, EU:T:2010:18, pkt 68; z dnia 10 kwietnia 2013 r., Höganäs/OHIM – Haynes (ASTALOY), T‑505/10, niepublikowany, EU:T:2013:160, pkt 48].

               71

               Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła, że dla zakwestionowania wniosku o unieważnienie na podstawie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd skarżąca powinna była – czego nie uczyniła – udowodnić nie tylko współistnienie znaków towarowych, ale również że współistnienie to było wynikiem braku prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, a to poprzez dostarczanie dowodów takich jak sondaże opinii publicznej, oświadczenia stowarzyszeń konsumentów lub inne.

               72

               Niniejszy zarzut należy zatem oddalić.

               73

               Ponieważ żaden z zarzutów niniejszej skargi nie jest zasadny, skargę należy oddalić.

         W przedmiocie kosztów

               74

               Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.

               75

               Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem EUIPO i interwenienta – obciążyć ją kosztami postępowania.

               Z powyższych względów
               SĄD (ósma izba)
               orzeka, co następuje:

                        1)

                           Skarga zostaje oddalona.

                        2)

                           Agricola italiana alimentare SpA (AIA) zostaje obciążona kosztami postępowania.

                           Collins

                           Kancheva

                           Passer

                     Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 13 lipca 2017 r.
                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: włoski.


title: Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 12 czerwca 2014 r.#SEK Zollagentur GmbH przeciwko Hauptzollamt Gießen.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesfinanzhof.#Unia celna i Wspólna taryfa celna – Usunięcie towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym spod dozoru celnego – Powstanie długu celnego.#Sprawa C-75/13.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (szósta izba)
      z dnia 12 czerwca 2014 r. (
            *1
         )
      „Unia celna i Wspólna taryfa celna — Usunięcie towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym spod dozoru celnego — Powstanie długu celnego”
      W sprawie C‑75/13
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesfinanzhof (Niemcy) postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 14 lutego 2013 r., w postępowaniu:

         SEK Zollagentur GmbH

      przeciwko

         Hauptzollamt Gießen,
      TRYBUNAŁ (szósta izba),
      w składzie: A. Borg Barthet (sprawozdawca), prezes izby, S. Rodin i F. Biltgen, sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Mengozzi,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      uwzględniając pisemny etap postępowania,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu SEK Zollagentur GmbH przez T. Ulbricha, Rechtsanwalt,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez B.R. Killmanna oraz L. Keppenne, działających w charakterze pełnomocników,

         podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 50 i 203 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. L 302, s. 1), zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 648/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia 2005 r. (Dz.U. L 117, s. 13) (zwanego dalej „kodeksem celnym”).

               2

               Niniejszy wniosek został złożony w ramach sporu pomiędzy SEK Zollagentur GmbH (zwaną dalej „SEK Zollagentur”) a Hauptzollamt Gießen [głównym urzędem celnym w Gießen] w przedmiocie żądania zwrotu należności celnych, które były należne z powodu usunięcia przez SEK Zollagentur spod dozoru celnego rozpatrywanych towarów podczas procedury tranzytu.

         Ramy prawne

               3

               Artykuł 4 kodeksu celnego przewiduje, że:
               „Użyte w niniejszym kodeksie określenia oznaczają:
               […]

                        13)

                        »dozór celny« oznacza ogólne działania prowadzone przez organy celne w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz, w razie potrzeby, innych przepisów mających zastosowanie do towarów znajdujących się pod dozorem celnym;

                        14)

                        »kontrola celna« oznacza wykonywanie specjalnych czynności przez organy celne w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów celnych i innych przepisów dotyczących wwozu, wywozu, tranzytu, przewozu i końcowego wykorzystania towarów w obrocie pomiędzy obszarem celnym Wspólnoty a państwami trzecimi oraz obecności towarów nieposiadających statusu wspólnotowego; takie działania mogą obejmować weryfikację towarów, sprawdzanie danych na zgłoszeniu oraz istnienia i autentyczności dokumentów elektronicznych lub sporządzonych w formie pisemnej, kontrolę księgowości i innych dokumentów przedsiębiorstw, kontrolę środków transportu, kontrolę bagaży i innych towarów przewożonych przez osoby oraz prowadzenie dochodzeń w postępowaniu administracyjnym i innych podobnych czynności;

                        15)

                        »przeznaczenie celne towaru« oznacza:

                                 a)

                                 objęcie towaru procedurą celną,

                                 b)

                                 wprowadzenie towaru do wolnego obszaru celnego lub do składu wolnocłowego,

                                 c)

                                 powrotny wywóz towaru poza obszar celny Wspólnoty,

                                 d)

                                 zniszczenie towaru,

                                 e)

                                 zrzeczenie się towaru na rzecz Skarbu Państwa;

                  […]

                        20)

                        »zwolnienie towarów« oznacza czynność podjętą przez organy celne umożliwiającą użycie towarów w celach określonych przez procedurę celną, jaką zostały objęte;

                  […]”.

               4

               Artykuł 37 ust. 1 rzeczonego kodeksu stanowi:
               „Towary wprowadzane na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu. Mogą one podlegać kontroli celnej zgodnie z obowiązującymi przepisami”.

               5

               Zgodnie z art. 50 kodeksu celnego:
               „Towary przedstawione organom celnym nabywają, z chwilą ich przedstawienia, status towarów składowanych czasowo do czasu nadania im przeznaczenia celnego. Towary takie są zwane dalej »towarami składowanymi czasowo«”.

               6

               Artykuł 91 tego kodeksu stanowi:
               „1.   Procedura tranzytu zewnętrznego pozwala na przemieszczanie z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Wspólnoty:

                        a)

                        towarów niewspólnotowych, niepodlegających w tym czasie należnościom celnym przywozowym i innym opłatom ani środkom polityki handlowej;

                  […]
               2.   Przemieszczanie określone w ust. 1 odbywa się:

                        a)

                        z zastosowaniem procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego;

                  […]”.

               7

               Artykuł 92 kodeksu celnego przewiduje, że:
               „1.   Procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki zobowiązanego spełnione, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury, w urzędzie celnym przeznaczenia.
               2.   Organy celne zamykają procedurę tranzytu zewnętrznego, jeżeli są w stanie stwierdzić, na podstawie porównania danych dostępnych w urzędzie wyjścia i danych dostępnych w urzędzie przeznaczenia, że procedura została w prawidłowy sposób zakończona”.

               8

               Artykuł 96 ust. 1 rzeczonego kodeksu stanowi:

                        „1.

                        Główny zobowiązany jest osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Jest on odpowiedzialny za:

                                 a)

                                 przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów,

                                 b)

                                 przestrzeganie przepisów procedury tranzytu wspólnotowego”.

               9

               Artykuł 201 ust. 1 wspomnianego kodeksu stanowi:
               „Dług celny w przywozie powstaje w wyniku:

                        a)

                        dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym,

                  […]”.

               10

               Artykuł 203 kodeksu celnego stanowi:
               „1.   Dług celny w przywozie powstaje w wyniku:

                        —

                        usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom przywozowym.

                  2.   Dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego.
               3.   Dłużnikami są:

                        —

                        osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,

                  […]

                        —

                        odpowiednio osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty”.

               11

               Artykuł 236 ust. 1 rzeczonego kodeksu przewiduje:
               „Należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2.
               […]”.

               12

               Zgodnie z art. 398 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia 2913/92 (Dz.U. L 253, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1192/2008 z dnia 17 listopada 2008 r. (Dz.U. L 329, s. 1):
               „Osobie zamierzającej realizować przewozy we wspólnej procedurze tranzytowej bez konieczności przedstawiania w urzędzie wyjścia lub innym zatwierdzonym miejscu towarów i towarzyszącego im zgłoszenia tranzytowego może zostać przyznany status upoważnionego nadawcy.
               […]”.

         Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

               13

               W dniu 15 stycznia 2010 r. na obszar celny Unii wprowadzono przesyłkę zawierającą dwanaście bagażników rowerowych. Przesyłka została objęta składowaniem czasowym w składzie, którego prowadzący przedstawił towary organom celnym i sporządził deklarację skróconą.

               14

               W dniu 17 stycznia 2010 r. SEK Zollagentur sporządziła zgłoszenie objęcia bagażników rowerowych procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Zwolnienie bagażników rowerowych do zgłoszonej procedury nastąpiło tego samego dnia.

               15

               Nazajutrz przewoźnik wynajęty przez SEK Zollagentur, będącą upoważnionym nadawcą, miał odebrać dostawę licznych przesyłek, w tym wspomnianych towarów objętych składowaniem czasowym, i dostarczyć je do ich odbiorcy w Greven (Niemcy).

               16

               W momencie przyjazdu przesyłek towarów odbiorca zorientował się, że nie zawierały one bagażników rowerowych, o czym powiadomił urząd celny przeznaczenia.

               17

               Hauptzollamt Gießen skierował pismo do SEK Zollagentur z żądaniem poinformowania o miejscu, w którym znajdowały się bagażniki rowerowe. Spółka ta udzieliła odpowiedzi, że bagażniki rowerowe nie mogły zostać załadowane w dniu 17 stycznia 2010 r. Oświadczyła ona, że prowadzący skład, w którym towary te były składowane czasowo, nie był w stanie składować przesyłek złożonych w jego składzie w sposób umożliwiający odnalezienie ich wszystkich i przekazanie przewoźnikowi. Z tego powodu bagażniki rowerowe nie zostały przekazane przewoźnikowi jak przewidziano, lecz pozostały w składzie, w którym były składowane czasowo.

               18

               W dniu 1 lutego 2010 r. bagażniki rowerowe zostały ponownie wysłane po rozpoczęciu nowej procedury tranzytu. Odbiorca wprowadził rzeczone towary do swobodnego obrotu w urzędzie celnym przeznaczenia i zapłacił 2000 EUR należności celnych przywozowych.

               19

               Hauptzollamt Gießen zażądał od SEK Zollagentur zapłaty tej samej kwoty należności z uzasadnieniem, że nie przedstawiając towaru urzędowi celnemu przeznaczenia przy pierwszej procedurze tranzytu, spółka ta usunęła ten towar spod dozoru celnego.

               20

               SEK Zollagentur uznała, że wymagane należności celne przywozowe nie były prawnie należne, i wystąpiła o ich zwrot na podstawie art. 236 kodeksu celnego. Skarżąca twierdzi bowiem, że procedura tranzytu rozpoczęła się dopiero w momencie rzeczywistego odbioru towarów od prowadzącego skład, niezależnie od dokonanego przez nią zgłoszenia. Tym samym procedura zewnętrznego tranzytu wspólnotowego nie rozpoczęła się przed rozpoczęciem transportu, przez co jedyną osobą odpowiedzialną za wspomniane usunięcie spod dozoru jest prowadzący skład, w którym odbywało się czasowe składowanie towarów.

               21

               W następstwie oddalenia odwołania od decyzji, w której SEK Zollagentur odmówiono zwrotu, spółka ta wniosła skargę do Finanzgericht Hessen [sądu ds. finansowych dla Hesji], który utrzymał w mocy decyzję w sprawie odmowy zwrotu z uzasadnieniem, iż należności celne nie mogą zostać zwrócone, ponieważ są prawnie należne. SEK Zollagentur wniosła więc skargę rewizyjną do Bundesfinanzhof [federalnego trybunału ds. finansowych].

               22

               W tych okolicznościach Bundesfinanzhof postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

                        „1)

                        Czy właściwe przepisy [kodeksu celnego], a w szczególności jego art. 50, należy interpretować w ten sposób, że towar przekazany danej osobie przez organ celny do czasowego składowania w miejscu uznanym przez ten organ zostaje usunięty spod dozoru celnego, jeśli towar ten został zgłoszony do zewnętrznej procedury tranzytu, jednakże w rzeczywistości nie towarzyszy podczas przewidzianego przewozu wystawionym dokumentom tranzytowym i nie jest przedstawiany urzędowi celnemu przeznaczenia?

                        2)

                        W razie udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi twierdzącej: czy w takim przypadku osoba, która jako upoważniony nadawca wprowadza towary do procedury tranzytu, jest dłużnikiem celnym, o którym mowa w art. 203 ust. 3 tiret pierwsze [kodeksu celnego] lub w art. 203 ust. 3 tiret czwarte [rzeczonego kodeksu]?”.

         W przedmiocie pytań prejudycjalnych

         W przedmiocie pytania pierwszego

               23

               Poprzez swe pierwsze pytanie sąd odsyłający stara się w istocie ustalić, czy art. 50 i 203 kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że towar składowany czasowo należy uznać za usunięty spod dozoru celnego, jeżeli został on zgłoszony w ramach procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego, lecz nie opuścił składu i nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, mimo że w urzędzie tym przedstawiono dokumenty tranzytowe.

               24

               Przede wszystkim należy ustalić chwilę, w której zgodnie z kodeksem celnym kończy się czasowe składowanie towaru i rozpoczyna się jego objęcie procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego.

               25

               W tym względzie należy przypomnieć, że art. 50 kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, iż towary niewspólnotowe, które były przedmiotem zgłoszenia celnego przyjętego przez organy celne w celu objęcia ich procedurą celną wspólnotowego tranzytu zewnętrznego i mające status towarów składowanych czasowo, zostają objęte tą procedurą celną i tym samym zostaje nadane im przeznaczenie celne w chwili udzielenia zwolnienia tychże towarów (wyrok Codirex Expeditie, C‑542/11, EU:C:2013:429, pkt 55).

               26

               Tym samym towary takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym mogą być objęte procedurą zewnętrznego tranzytu wspólnotowego dopiero od ich zwolnienia. Tymczasem zgodnie z informacjami przekazanymi przez sąd odsyłający zwolnienia towarów rozpatrywanych w postępowaniu głównym dokonano w dniu 17 stycznia 2010 r., w związku z czym zostały one objęte procedurą zewnętrznego tranzytu wspólnotowego od tego dnia.

               27

               W celu udzielenia odpowiedzi na pytanie pierwsze w przeformułowanym brzmieniu należy zbadać, czy towar, który nie opuścił strefy składowania, może rzeczywiście zostać usunięty spod dozoru celnego, w sytuacji gdy jego dokumenty tranzytowe zostały przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia.

               28

               W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału pojęcie usunięcia spod dozoru celnego, o którym mowa w art. 203 ust. 1 kodeksu celnego, należy rozumieć w ten sposób, iż obejmuje ono każde działanie lub zaniechanie stanowiące choćby chwilową przeszkodę dla właściwego organu celnego w dostępie do towaru podlegającego dozorowi celnemu i w przeprowadzeniu kontroli przewidzianej w art. 37 ust. 1 kodeksu celnego (wyroki: D. Wandel, C‑66/99, EU:C:2001:69, pkt 47; Liberexim, C‑371/99, EU:C:2002:433, pkt 55; Hamann International, C‑337/01, EU:C:2004:90, pkt 31).

               29

               Zgodnie z art. 96 kodeksu celnego, jako że główny zobowiązany jest odpowiedzialny między innymi za przedstawienie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie towarów w nienaruszonym stanie, dokument tranzytowy, na podstawie którego odbywa się przewóz towarów objętych procedurą zewnętrznego tranzytu wspólnotowego, niezaprzeczalnie odgrywa zasadniczą rolę w prawidłowym działaniu tej procedury. Tym samym chociażby nawet tymczasowe oddalenie tych towarów może zagrażać samym celom rzeczonej procedury, jeżeli stanowi przeszkodę, niezgodnie z wymogami art. 37 kodeksu celnego, w przedstawieniu rzeczonych towarów na każde ewentualne żądanie służb celnych. Takie tymczasowe oddalenie komplikuje ponadto również identyfikację zarówno towarów będących przedmiotem tranzytu, jak też mającej do nich zastosowanie procedury celnej (zob. analogicznie wyrok British American Tobacco, C‑222/01, EU:C:2004:250, pkt 52).

               30

               W takich warunkach tymczasowe oddalenie dokumentu tranzytowego od towarów, które są w nim wymienione, należy uważać za usunięcie tychże towarów spod dozoru celnego. Zgodnie z wykładnią przyjętą przez Trybunał w wyrokach D. Wandel (EU:C:2001:69), Liberexim (EU:C:2002:433) i Hamann International (EU:C:2004:90) wspomniane oddalenie jest bowiem dla właściwego organu celnego właśnie działaniem stanowiącym, choćby chwilową, przeszkodę w dostępie do towaru podlegającego dozorowi celnemu i w przeprowadzeniu kontroli przewidzianych w uregulowaniach celnych Unii (zob. podobnie wyrok British American Tobacco, EU:C:2004:250, pkt 53).

               31

               Podobnie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem usunięcie towaru spod dozoru celnego wymaga jedynie spełnienia przesłanek obiektywnych takich jak fizyczna nieobecność towaru w dozwolonym miejscu składowania, w chwili gdy organ celny zamierza dokonać kontroli rzeczonego towaru (zob. wyroki: D. Wandel, EU:C:2001:69, pkt 48; Liberexim, EU:C:2002:433, pkt 60).

               32

               Aby doszło do usunięcia spod dozoru celnego, wystarczy więc, że towar był obiektywnie usunięty spod ewentualnych kontroli, niezależnie od tego, czy właściwy organ w rzeczywistości dokonał tych kontroli (wyrok American Tobacco, EU:C:2004:250, pkt 55).

               33

               W świetle powyższych uwag na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż art. 50 i 203 kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że towar składowany czasowo należy uznać za usunięty spod dozoru celnego, jeżeli został on zgłoszony w ramach procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego, lecz nie opuścił składu i nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, mimo że w urzędzie tym przedstawiono dokumenty tranzytowe.

         W przedmiocie pytania drugiego

               34

               Poprzez swe drugie pytanie sąd odsyłający stara się w istocie ustalić, czy art. 203 ust. 3 kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym w wypadku usunięcia towaru spod dozoru celnego osoba, która jako upoważniony nadawca wprowadziła tenże towar do procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego, jest dłużnikiem w rozumieniu tego przepisu.

               35

               Należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału, jeżeli w chwili usunięcia spod dozoru celnego danych towarów były one już objęte procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego, to osoba uprawniona do korzystania z tej procedury, jako główny zobowiązany w rozumieniu art. 96 ust. 1 kodeksu celnego, musi wykonać obowiązki wynikające ze stosowania tejże procedury oraz jest odpowiedzialna za uiszczenie należności długu celnego w rozumieniu art. 203 ust. 3 tiret czwarte kodeksu celnego, jeżeli nie mają zastosowania przepisy trzech pierwszych tiret tego ustępu (wyrok Codirex Expeditie, EU:C:2013:429, pkt 33).

               36

               Jeżeli natomiast w chwili rzeczonego usunięcia towary nie były jeszcze objęte procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego, lecz wciąż są składowane czasowo, to osobą odpowiedzialną za uiszczenie należności długu celnego – jeżeli nie mają zastosowania trzy pierwsze tiret art. 203 ust. 3 kodeksu celnego – jest osoba, która będąc zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru po wyładunku, posiada te towary w celu ich przeniesienia lub składowania (zob. podobnie wyroki: United Antwerp Maritime Agencies i Seaport Terminals, C‑140/04, EU:C:2005:556, pkt 39; a także Codirex Expeditie, EU:C:2013:429, pkt 34).

               37

               Tymczasem jak przypomniano w pkt 26 niniejszego wyroku, towary rozpatrywane w postępowaniu głównym zostały objęte procedurą zewnętrznego tranzytu wspólnotowego. Tym samym to osoba uprawniona do korzystania z tej procedury, czyli SEK Zollagentur, będąc, jako upoważniony nadawca, głównym zobowiązanym w rozumieniu art. 96 ust. 1 kodeksu celnego, jest odpowiedzialna za uiszczenie należności długu celnego w rozumieniu art. 203 ust. 3 tiret czwarte tego kodeksu, jeżeli nie mają zastosowania przepisy trzech pierwszych tiret tego ustępu, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego.

               38

               W świetle powyższego na pytanie drugie należy odpowiedzieć, iż art. 203 ust. 3 tiret czwarte kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym w wypadku usunięcia towaru spod dozoru celnego osoba, która jako uznany przewoźnik wprowadziła tenże towar do procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego, jest dłużnikiem w rozumieniu tego przepisu.

         W przedmiocie kosztów

               39

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje:

                           1)

                           Artykuły 50 i 203 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 648/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia 2005 r., należy interpretować w ten sposób, że towar składowany czasowo należy uznać za usunięty spod dozoru celnego, jeżeli został on zgłoszony w ramach procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego, lecz nie opuścił składu i nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, mimo że w urzędzie tym przedstawiono dokumenty tranzytowe.

                           2)

                           Artykuł 203 ust. 3 tiret czwarte rozporządzenia nr 2913/92, zmienionego rozporządzeniem nr 648/2005, należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym w wypadku usunięcia towaru spod dozoru celnego osoba, która jako upoważniony nadawca wprowadziła tenże towar do procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego, jest dłużnikiem w rozumieniu tego przepisu.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Trybunału z dnia 7 listopada 2000 r. # The Queen przeciwko Secretary of State for the Environment, Transport and the Regions, ex parte First Corporate Shipping Ltd, przy udziale World Wide Fund for Nature UK (WWF) i Avon Wildlife Trust. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: High Court of Justice (England & Wales), Queen's Bench Division (Divisional Court) - Zjednoczone Królestwo. # Dyrektywa 92/43/EWG. # Sprawa C-371/98.


Wyrok Trybunału z dnia 14 grudnia 1972 r. # Boehringer Mannheim GmbH przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Sprawa 7-72.


Wyrok Trybunału z dnia 9 grudnia 2003 r. # Erich Gasser GmbH przeciwko MISAT Srl. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Oberlandesgericht Innsbruck - Austria. # Konwencja brukselska - Artykuł 21 - Artykuł 17. # Sprawa C-116/02.


title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 9 grudnia 2004 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Hiszpanii. # Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego - Dyrektywa 79/409/EWG - Ochrona dzikiego ptactwa - Polowanie na lep. # Sprawa C-79/03.

text:
      Sprawa C‑79/03
      Komisja Wspólnot Europejskich
      przeciwko
      Królestwu Hiszpanii

      Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego – Dyrektywa 79/409/EWG – Ochrona dzikiego ptactwa – Polowanie na lep
      Streszczenie wyroku
      1.        Środowisko naturalne – Ochrona dzikiego ptactwa – Dyrektywa 79/409 – Wykonanie przez Państwa Członkowskie – Odstępstwa od
            zakazu zabijania czy chwytania gatunków chronionych – Zapobieganie poważnym szkodom w uprawach – Warunek – Brak innego zadowalającego
            rozwiązania
      (dyrektywa Rady 79/409, art. 9 ust. 1 lit. a))
      2.        Środowisko naturalne – Ochrona dzikiego ptactwa – Dyrektywa 79/409 – Wykonanie przez Państwa Członkowskie – Odstępstwa od
            zakazu zabijania czy chwytania gatunków chronionych – Warunek – Chwytanie w małych ilościach – Kryteria
      (dyrektywa Rady 79/409, art. 9 ust. 1 lit. c))
      1.        Odstępstwo od przepisów art. 8 dyrektywy 79/409 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, który zabrania wykorzystywania wszelkich
         środków, sposobów lub metod wykorzystywanych do nieselektywnego lub na dużą skalę chwytania lub polowania na ptactwo, można
         przyznać na podstawie art. 9 ust. 1 tej dyrektywy, jedynie gdy nie ma innego zadowalającego rozwiązania oraz jedynie ze ściśle
         określonych przyczyn, wymienionych w tymże art. 9 ust. 1 lit. a) i c), w tym z powodu zapobiegania poważnym szkodom w uprawach.

      (por. pkt 24)
      2.        Przy ocenie, czy odstępstwo przyznane przez Państwo Członkowskie na podstawie art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy 79/409 w sprawie
         ochrony dzikiego ptactwa spełnia warunek chwytania ptactwa w małych ilościach, Trybunał może, w braku jakiegokolwiek naukowego
         dowodu, który by to kryterium podważał, odwołać się jako do punktu odniesienia, z racji poważania, jakim cieszą się w nauce,
         do opinii komitetu ORNIS, tj. Komitetu ds. Dostosowania do Postępu Naukowo‑Technicznego tej dyrektywy, ustanowionego na podstawie
         jej art. 16. Jest tak w przypadku opinii proponującej kryterium małej ilości, mimo iż nie jest ona prawnie wiążąca dla Państw
         Członkowskich.

      (por. pkt 41)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 9 grudnia 2004 r. (*)

      Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego – Dyrektywa 79/409/EWG – Ochrona dzikiego ptactwa – Polowanie na lep
      W sprawie C‑79/03
      mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom Państwa Członkowskiego, wniesioną
         w dniu 21 lutego 2003 r.,

      Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez G. Valera Jordanę, działającego w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Królestwu Hiszpanii, reprezentowanemu przez N. Díaz Abad, działającą w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      strona pozwana,
      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: C. W. A. Timmermans, prezes izby, C. Gulmann (sprawozdawca), J. Makarczyk, P. Kūris i J. Klučka, sędziowie,
      rzecznik generalny: L. A. Geelhoed,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 9 września 2004 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Komisja Wspólnot Europejskich wnosi w skardze do Trybunału o stwierdzenie, że pozwalając na polowanie na lep w regionie autonomicznym
         Walencji (Hiszpania), za pomocą metody zwanej „parany”, Królestwo Hiszpanii uchybiło zobowiązaniom Państwa Członkowskiego,
         które na nim ciążą na mocy art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony
         dzikiego ptactwa (Dz.U. L 103, str. 1, zwanej dalej „dyrektywą”).

      2        „Parany” to sposób chwytania ptactwa. Polega on na rozmieszczeniu zestawu lepów na drzewie, do którego łowione ptactwo jest
         przynęcane przy pomocy wabików (gwizdków, świstawek). Przy zetknięciu z lepem ptak traci zazwyczaj możliwość latania i może
         zostać schwytany i zabity przez myśliwego.

       Prawo wspólnotowe
      3        Artykuł 8 ust. 1 dyrektywy stanowi, że „w odniesieniu do polowania, chwytania lub zabijania ptactwa […] Państwa Członkowskie
         zabraniają wykorzystywania wszelkich środków, sposobów lub metod wykorzystywanych do nieselektywnego lub na dużą skalę chwytania
         lub zabijania ptactwa, lub mogących spowodować lokalne zanikanie gatunków, w szczególności tych wymienionych w załączniku
         IV lit. a)”.

      4        W pkt a) załącznika IV do dyrektywy wymienione są między innymi lepy.

      5        Artykuł 9 ust. 1 dyrektywy dopuszcza możliwość odstępstwa od art. 5, 6, 7 i 8, w braku innego zadowalającego rozwiązania,
         z przyczyn wymienionych pod lit. a)–c). W szczególności odstępstwo to jest możliwe „w celu zapobiegania poważnym szkodom w odniesieniu
         do zbóż [upraw] […]” [lit. a) tiret trzecie] lub „w celu zezwolenia, przy zachowaniu ściśle nadzorowanych warunków oraz na
         zasadach selektywnych, na chwytanie, przetrzymywanie lub inne legalne wykorzystywanie niektórych ptaków w małych ilościach”
         [lit. c)].

       Prawo krajowe
      6        Dekret nr 135/2000, wydany przez rząd Walencji dnia 12 września 2000 r. (zwany dalej „dekretem nr 135/2000”), ustanawia system
         przyznawania w wyjątkowych wypadkach zezwoleń na polowanie na drozdy metodą „parany” w regionie autonomicznym Walencji. Określa
         on:

      –        warunki, jakie musi spełniać „parany”, w szczególności w zakresie odległości pomiędzy lepami i cech używanego kleju;
      –        gatunki ptactwa, które wolno chwytać: drozd śpiewak (turdus philomelos), droździk (turdus iliacus), kwiczoł (turdus pilaris)
         i paszkot (turdus viscivorus);

      –        okres polowań i pory dnia, w czasie których polowanie jest dozwolone;
      –        maksymalną liczbę ptaków schwytanych na jeden „parany”.
      7        Dekret ten został uchylony wyrokiem Tribunal Superior de Justicia regionu autonomicznego Walencji z dnia 26 września 2002 r.
         Od wyroku została przez rząd Walencji wniesiona kasacja do Tribunal Supremo.

       Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
      8        W związku z otrzymanymi skargami dotyczącymi polowania metodą „parany” w regionie autonomicznym Walencji Komisja włączyła
         tę kwestię do programu spotkania na temat środowiska, które odbyło się w Madrycie w dniach 12 i 13 listopada 1998 r. Na spotkaniu
         tym władze hiszpańskie przyznały, że zezwoliły na te praktyki na mocy odstępstw, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt a) dyrektywy,
         ze względu na brak bardziej zadowalającego rozwiązania problemu ochrony upraw.

      9        Komisja, uznawszy, że tolerując polowanie metodą „parany” w regionie autonomicznym Walencji i nie wykazując w wystarczający
         sposób braku innego zadowalającego rozwiązania w przypadku odstępstw przyznawanych w tym regionie, Królestwo Hiszpanii uchybiło
         zobowiązaniom Państwa Członkowskiego, które na nim ciążą na mocy art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 dyrektywy, skierowała do niego
         w dniu 25 października 2000 r. wezwanie do zaprzestania uchybienia.

      10      Pismem z dnia 20 grudnia 2000 r. rząd hiszpański udzielił Komisji odpowiedzi, wskazując, że mając szczególny wzgląd na ustawę
         40/97, dokonującą transpozycji do hiszpańskiego porządku prawnego art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy, rząd regionu autonomicznego
         Walencji dołożył starań w celu ujęcia polowania na drozdy metodą „parany” w odpowiednie ramy prawne, gwarantujące jego praktykowanie
         z poszanowaniem zasady ograniczonego charakteru, selektywności i właściwej kontroli, w wyniku czego rząd tego regionu przyjął
         dekret nr 135/2000.

      11      W maju 2001 r. podczas spotkania z przedstawicielami Komisji władze hiszpańskie wskazały, że polowanie na lep jest zwyczajem
         silnie zakorzenionym w regionie Walencji oraz że zakaz jego uprawiania mógłby spowodować niezadowolenie społeczne. Zdaniem
         tych władz, nie istnieją inne metody pozwalające na uniknięcie szkód w uprawach.

      12      Dnia 26 lipca 2001 r. Komisja wydała uzasadnioną opinię, w której powtórzyła w istocie zarzuty przedstawione w wezwaniu i wyznaczyła
         Królestwu Hiszpanii dwumiesięczny termin na podjęcie odpowiednich kroków celem zastosowania się do zobowiązań, które na nim
         ciążą na mocy dyrektywy.

      13      W odpowiedzi z dnia 28 września 2001 r. rząd hiszpański ponowił i uzupełnił wcześniej podniesione argumenty na poparcie spornej
         praktyki łowieckiej.

      14      Uznawszy, że naruszenie dyrektywy przez Królestwo Hiszpanii przeciąga się, Komisja postanowiła wnieść skargę w niniejszej
         sprawie.

       W przedmiocie skargi
      15      Komisja podnosi, że polowanie na drozdy metodą „parany” ma charakter nieselektywny i nie znajduje uzasadnienia ani z racji
         zapobiegania poważnym szkodom w uprawach, o którym mowa w art. 9 ust. 1 lit. a) dyrektywy, ani też w związku z lit. c) tego
         ustępu, jako chwytanie niektórych ptaków w małych ilościach.

       W przedmiocie nieselektywnego charakteru polowania metodą „parany”
       Argumentacja stron
      16      Komisja utrzymuje, że pomimo przepisów wydanych przez władze hiszpańskie, dotyczących zwłaszcza rozmiaru „parany”, umieszczania
         lepów, używania wabików, jak również zobowiązania właścicieli „parany’ów” do oczyszczenia i uwolnienia złowionych ptaków innych
         niż drozdy, polowanie na lep jest nieselektywną metodą chwytania, zabronioną przez art. 8 dyrektywy. Wspomniane przepisy nie
         zapobiegają bowiem, zdaniem Komisji, chwytaniu ptactwa należącego do gatunków nieobjętych systemem odstępstw.

      17      Rząd hiszpański podnosi, że zgodnie z uzasadnieniem dekretu nr 135/2000 lep jest sam w sobie elementem nieselektywnym, jednakże,
         jeśli jest on używany w odpowiedni sposób, zgodnie z ograniczeniami stawianymi przez ten dekret, staje się on w pełni selektywny
         jako metoda lub sposób chwytania. Zatem ewentualne złapanie okazów ptactwa nienależącego do gatunków, na które można polować
         na lep, byłoby przypadkowe. Nałożony na myśliwych dekretem nr 135/2000 obowiązek oczyszczenia wszystkich ptaków schwytanych
         przypadkowo oraz ich wypuszczenia na wolność miałby właśnie zapewniać selektywny charakter polowania metodą „parany”.

       Ocena Trybunału
      18      Należy przypomnieć, że w odniesieniu do polowania, chwytania lub zabijania ptactwa art. 8 ust. 1 dyrektywy stanowi, że Państwa
         Członkowskie powinny zabronić stosowania wszelkich środków, sposobów lub metod wykorzystywanych do nieselektywnego lub na
         dużą skalę chwytania lub zabijania ptactwa, lub mogących spowodować lokalne zanikanie gatunków, w szczególności tych wymienionych
         w załączniku IV lit. a), w tym lepów.

      19      Wiadomo zaś, że polowanie na drozdy za pomocą lepów, jakie organizuje się w regionie autonomicznym Walencji, nie pozwala uniknąć
         chwytania ptactwa innego niż drozdy. Jak wynika z trzeciego raportu hiszpańskiego towarzystwa ornitologicznego na temat polowania
         metodą „parany” na drozdy w regionie autonomicznym Walencji (zwanego dalej „raportem SEO/BirdLife”), złożonego we wrześniu
         2001 r. w ramach sporu przed Tribunal Superior de Justicia de la Comunidad Valenciana i przekazanemu Komisji do akt niniejszej
         sprawy, wśród ptaków schwytanych tą metodą stosunek drozdów do ptactwa innych gatunków mieści się w widełkach pomiędzy 1,24
         a 4. Ponadto żaden dowód przeciwny nie figuruje w aktach Trybunału.

      20      Wynika stąd, że polowanie metodą „parany” opiera się na nieselektywnej metodzie chwytania. Fakt, że myśliwi mają obowiązek
         oczyszczenia i uwolnienia ptaków nieobjętych zakresem dekretu nr 135/2000, gdy te złapią się na lepy, nie pozbawia tej metody
         chwytania nieselektywnego charakteru.

      21      W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że polowanie metodą „parany” objęte jest zakresem zakazu zawartego w art. 8
         ust. 1 dyrektywy.

       W przedmiocie zapobiegania poważnym szkodom w uprawach, o którym mowa w art. 9 ust. 1 lit. a) dyrektywy jako uzasadnienia
            polowania metodą „parany”
       Argumentacja stron
      22      Zdaniem Komisji, warunki mogące uzasadnić odstępstwo od zakazu chwytania ptactwa za pomocą lepów, zawartego w art. 8 ust. 1
         dyrektywy na podstawie art. 9 ust. 1 lit. a), nie są w tej sprawie spełnione. Po pierwsze, istnieją inne zadowalające rozwiązania
         pozwalające zapobiegać poważnym szkodom wyrządzanym przez drozdy w uprawach winorośli i drzew oliwnych. Odstrzał lub używanie
         odstraszających armatek hukowych jest, zdaniem Komisji, stosowane z powodzeniem w innych hiszpańskich regionach autonomicznych.
         Po drugie, Komisja podważa prawdziwość twierdzenia rządu hiszpańskiego co do rozmiaru szkód. Jej zdaniem, zarówno liczebność
         populacji drozdów objętych systemem odstępstw w zakresie polowań, wprowadzonym dekretem nr 135/2000, jak i ilość pożywienia
         roślinnego spożywana przez te ptaki, są przesadzone. Po trzecie, według Komisji, geograficzne zagęszczenie przyznanych zezwoleń
         na używanie „parany’ów” oraz upraw drzew oliwnych i winorośli nie odpowiadają sobie.

      23      Rząd hiszpański podnosi, że alternatywne rozwiązania, wskazane przez Komisję w celu zapobiegania szkodom w uprawach, nie są
         zadowalające. Odnośnie do odstraszających armatek hukowych ich koszt jest zbyt wysoki w stosunku do wartości poniesionych
         szkód w uprawach, a ich użycie mogłoby grozić pożarami. Co do używania strzelb pociągałoby to za sobą zwiększenie liczby zezwoleń
         na polowanie i przedłużenie okresu polowań. To zaś naruszyłoby równowagę ptactwa łownego na danym obszarze, zwłaszcza że zachowań
         myśliwego walenckiego nie da się porównać z zachowaniami myśliwych w innych regionach autonomicznych. Co do rozmiaru szkód
         w uprawach winorośli i drzew oliwnych rząd hiszpański utrzymuje, że twierdzenia na ten temat są dokładne i że Komisja nie
         wzięła w swej ocenie pod uwagę wszystkich istotnych elementów.

       Ocena Trybunału
      24      Należy przypomnieć, że odstępstwo od przepisów art. 8 dyrektywy można przyznać na podstawie art. 9 ust. 1 dyrektywy, jedynie
         gdy nie ma innego zadowalającego rozwiązania oraz jedynie ze ściśle określonych przyczyn, wymienionych w tymże art. 9 ust. 1
         lit. a) i c) (zob. podobnie wyrok z dnia 8 lipca 1987 r. w sprawie 262/85 Komisja przeciwko Włochom, Rec. str. I‑3073, pkt 7),
         w tym z powodu zapobiegania poważnym szkodom w uprawach.

      25      W tym względzie należy stwierdzić, że w innych hiszpańskich regionach autonomicznych, jak np. Kastylia–La Mancha, a w szczególności
         Andaluzja, gdzie uprawia się na wielką skalę drzewa oliwne i winorośl oraz gdzie również przebywają znaczne populacje drozdów,
         polowanie na lep nie jest dozwolone. Można tam polować na drozdy ze strzelbą, która jest selektywnym środkiem zabijania. A jednak
         nie wydaje się, by drzewa oliwne i winorośl w tych regionach ponosiły poważniejsze szkody niż te same uprawy położone w regionie
         autonomicznym Walencji.

      26      Odnośnie do argumentu rządu hiszpańskiego, zgodnie z którym zastąpienie polowania na lep metodą „parany” odstrzałem spowodowałoby
         nękanie innych gatunków ptactwa łownego, z racji zwiększenia liczby strzelb i dni polowań, do tego stopnia, że spadłaby liczebność
         ich populacji, nie znajduje on żadnego poparcia w aktach dotyczących tej sprawy. W tym względzie należy podkreślić, że na
         kuropatwę czerwoną, gatunek, na który można polować na podstawie art. 7 i części 1 załącznika II do dyrektywy, oraz na drozdy
         poluje się w regionie autonomicznym Walencji w tym samym czasie bez żadnych problemów, co przyznaje nawet sam rząd hiszpański.
         Stąd okoliczność ta, przy całkowitym braku innych istotnych informacji świadczących o czymś przeciwnym, nie wskazuje na rzekome
         szczególne zachowanie walenckich myśliwych.

      27      Ponadto z uzasadnienia dekretu nr 135/2000 wynika, że brak innych rozwiązań, bardziej zadowalających niż polowanie na drozdy
         metodą „parany”, wynika raczej z faktu, że polowanie to odpowiada silnie zakorzenionej w regionie autonomicznym Walencji tradycji
         niż z zapobiegania poważnym szkodom w uprawach.

      28      W dodatku nikt nie zaprzecza, że 80 % „parany’ów” rozmieszczonych w regionie autonomicznym Walencji mieści się w prowincji
         Castellón, z czego 69,5 % z nich w strefach bez upraw drzew oliwnych lub winorośli. Tak więc uzasadnienie oparte na zapobieganiu
         poważnym szkodom w tych uprawach nie wydaje się być zgodne z faktami.

      29      Nie można zatem przyjąć, iż nie istnieje satysfakcjonujące rozwiązanie pozwalające zapobiegać poważnym szkodom w uprawach,
         inne niż polowanie metodą „parany”, ani że taki rodzaj polowań jest stosowany w tym celu.

      30      Z powyższego wynika, że polowanie metodą „parany” nie znajduje uzasadnienia na podstawie art. 9 ust. 1 lit. a) dyrektywy.

      31      Należy zatem uznać skargę Komisji w tym zakresie za zasadną.

       W przedmiocie chwytania niektórych ptaków w małych ilościach, o którym mowa w art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy, jako uzasadnienia
            polowania metodą „parany”
       Argumentacja stron
      32      Zdaniem Komisji, polowanie będące przedmiotem niniejszej sprawy nie spełnia ani wymogu selektywności, ani wymogu chwytania
         ptaków w małych ilościach, w rozumieniu art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy.

      33      Rząd hiszpański odpowiada, iż polowanie na lep uregulowane w dekrecie nr 135/2000 stanowi selektywną metodę chwytania. Ponadto,
         biorąc pod uwagę stosunek liczby drozdów, które można upolować na lep, do całkowitej liczby drozdów obecnych na obszarze regionu
         autonomicznego Walencji, należy uznać, że polowanie to odpowiada wymogom rozsądnego wykorzystania niektórych ptaków w małych
         ilościach.

       Ocena Trybunału
      34      Należy przypomnieć, że dla zgodności stosowanego w danym Państwie Członkowskim odstępstwa od zakazu używania lepów do chwytania
         ptactwa z art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy, musi ono być w każdym przypadku stosowane w sposób selektywny oraz polegać na chwytaniu
         ptactwa jedynie w małych ilościach (zob. podobnie wyrok z dnia 27 kwietnia 1988 r. w sprawie 252/85 Komisja przeciwko Francji,
         Rec. str. 2243, pkt 28).

      35      Należy, po pierwsze, zbadać, czy w tym przypadku ten ostatni warunek jest rzeczywiście spełniony.

      36      W tym względzie „drugie sprawozdanie [Komisji] na temat wykonania dyrektywy 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikiego ptactwa”
         [COM(93) 572 wersja ostateczna z dnia 24 listopada 1993 r.] wskazuje, że zgodnie z opracowaniami komitetu ORNIS za „małą ilość”
         należy uznać wszelki odłów poniżej 1 % całkowitej rocznej śmiertelności danej populacji (wartość średnia) dla gatunków, na
         które nie można polować, oraz wielkości rzędu 1 % dla gatunków, które mogą być przedmiotem polowań, przy czym określenie „dana
         populacja” w odniesieniu do gatunków wędrownych oznacza populację w regionach, z których pochodzą główne grupy przelatujące
         przez region, w którym obowiązuje odstępstwo, w czasie jego stosowania. Komitet ORNIS jest to Komitet ds. Dostosowania do
         Postępu Naukowo‑Technicznego dyrektywy, ustanowiony na podstawie jej art. 16. Składa się z przedstawicieli Państw Członkowskich,
         a przewodniczy mu przedstawiciel Komisji.

      37      Raport SEO/BirdLife przytacza, że w najbardziej wyczerpującym zarysie historii naturalnej ptactwa zachodniego regionu palearktycznego
         („The BIRDS of Western Paleartic: Cramp 1988, Snow & Perrins 1988”) wskazano, iż roczny współczynnik śmiertelności drozda
         śpiewaka może się wahać od 40 do 54 %, podczas gdy dla droździka wynosi on od 57 do 58 %.

      38      Jak ustalono, populacja drozdów w regionach, z których pochodzą główne grupy wędrowne, liczy około 16 milionów w przypadku
         drozda śpiewaka, a 5,9 miliona droździków. W przypadku drozda śpiewaka odłów odpowiadający 1 % całkowitej śmiertelności rocznej
         tego gatunku nie przekraczałby 86 400 okazów, a dla droździka 34 200 okazów.

      39      Wiadomo również, że w 2001 r. zezwolenia na polowanie metodą „parany” wydane przez właściwe władze regionu autonomicznego
         Walencji obejmowały odłowy do 429 600 sztuk.

      40      Wynika stąd, że bez względu na stosunek schwytanych drozdów śpiewaków do droździków liczba drozdów, na które polowanie metodą
         „parany” jest dozwolone, znacznie przekracza próg małych ilości, przyjęty przez komitet ORNIS, na który powołuje się Komisja.

      41      I chociaż kryterium małej ilości opracowane przez komitet ORNIS nie jest prawnie wiążące dla Państw Członkowskich, z racji
         poważania, jakim cieszą się w nauce opinie komitetu oraz w braku jakiegokolwiek naukowego dowodu, który by to kryterium podważał,
         Trybunał może odwołać się doń w niniejszej sprawie jako do punktu odniesienia przy ocenie, czy odstępstwo przyznane przez
         pozwane Państwo Członkowskie na podstawie art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy spełnia warunek chwytania ptactwa w małych ilościach
         (zob. podobnie wyrok z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie C‑3/96 Komisja przeciwko Niderlandom, Rec. str. I‑3031, pkt 69 i 70).

      42      Z powyższego, a w szczególności z pkt 40 niniejszego wyroku wynika, że polowanie metodą „parany” w sposób, w jaki urządza
         się je w regionie autonomicznym Walencji, nie spełnia tego warunku.

      43      Zatem zarzut Komisji, oparty na tym, że polowanie metodą „parany” nie jest zgodne z wymogami art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy,
         również należy uznać za zasadny.

      44      W związku z tym, i bez konieczności badania innych argumentów przedstawionych na poparcie tego zarzutu, należy stwierdzić,
         że pozwalając na polowanie na lep w regionie autonomicznym Walencji metodą zwaną „parany”, Królestwo Hiszpanii uchybiło zobowiązaniom
         Państwa Członkowskiego, które na nim ciążą na mocy art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 dyrektywy.

       W przedmiocie kosztów
      45      Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ
         Komisja wniosła o obciążenie kosztami Królestwa Hiszpanii, a ono przegrało sprawę, należy obciążyć je kosztami.

      Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
      1)      Pozwalając na polowanie na lep w regionie autonomicznym Walencji metodą zwaną „parany”, Królestwo Hiszpanii uchybiło zobowiązaniom,
            które na nim ciążą na mocy art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony
            dzikiego ptactwa.
      2)      Królestwo Hiszpanii zostaje obciążone kosztami postępowania.
      Podpisy
      * Język postępowania: hiszpański.