title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 15 grudnia 2011 r. # Hauptzollamt Hamburg-Hafen przeciwko Afasia Knits Deutschland GmbH. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Bundesfinanzhof - Niemcy. # Wspólna polityka handlowa - Preferencyjne traktowanie produktów pochodzących z państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) - Nieprawidłowości wykryte podczas dochodzenia przeprowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), w państwie AKP wywozu - Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych. # Sprawa C-409/10.

text:
      Sprawa C‑409/10
      Hauptzollamt Hamburg-Hafen
      przeciwko
      Afasia Knits Deutschland GmbH
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnymzłożony przez Bundesfinanzhof)

      Wspólna polityka handlowa – Preferencyjne traktowanie produktów pochodzących z państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) – Nieprawidłowości wykryte podczas dochodzenia przeprowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)
         w państwie AKP wywozu – Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych

      Streszczenie wyroku
      1.        Umowy międzynarodowe – Umowa AKP-WE z Kotonu – Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych – Kontrola pochodzenia
            towarów przeprowadzana przez Komisję po zwolnieniu towarów – Ustalenia zawarte w sporządzonym protokole kontrasygnowane przez
            przedstawiciela danego państwa wywozu
      (umowa AKP-WE z Kotonu, załącznik V, protokół nr 1, art. 32)
      2.        Środki własne Unii Europejskiej – Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych lub wywozowych – Przesłanki braku
            zaksięgowania należności celnych przywozowych określonych w art. 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 2913/92 – Niepotwierdzająca
            kontrola świadectwa EUR.1 po zwolnieniu towarów
      (rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 220 ust. 2 lit. b))
      1.        Artykuł 32 protokołu nr 1 załącznika V do Umowy o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej
         strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisanej w Kotonu 23 czerwca 2000 r. i zatwierdzonej
         w imieniu Wspólnoty decyzją nr 2003/159/WE, należy interpretować w ten sposób, że wyniki kontroli po zwolnieniu towarów dotyczącej
         prawidłowości pochodzenia towarów wskazanego w świadectwach EUR.1 wydanych przez państwo Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP)
         i zasadniczo polegającej na dochodzeniu przeprowadzonym przez Komisję, a konkretniej przez Europejski Urząd ds. Zwalczania
         Nadużyć Finansowych (OLAF), w tym państwie i na jego zaproszenie, wiążą organy państwa członkowskiego, do którego zostały
         wwiezione towary, jeżeli – czego ocena należy do sądu krajowego – organy te otrzymały dokument jednoznacznie uznający, iż
         to państwo AKP uznało owe wyniki za swoje.

      Nie ma w tym względzie znaczenia, że kontrola po zwolnieniu towarów została przeprowadzona przez OLAF. W istocie taka kontrola
         po zwolnieniu towarów może zostać przeprowadzona nie tylko na wniosek państwa członkowskiego przywozu, lecz również, w sposób
         ogólny, wtedy gdy według jednego z państw‑stron umowy lub według Komisji, która czuwa nad prawidłowym stosowaniem umowy, istnieją
         wskazówki pozwalające podejrzewać nieprawidłowość w przedmiocie pochodzenia przywożonych towarów. Jest tak w wypadku misji
         dochodzeniowej prowadzonej przez OLAF, która musi została przeprowadzona na zaproszenie ministerstwa spraw zagranicznych i handlu
         zagranicznego państwa wywozu. W tych okolicznościach dochodzenia wszczętego przez OLAF na terytorium owego państwa nie można
         uważać za ingerencję w wewnętrzne sprawy tego państwa, a zatem nie stanowi ono naruszenia jego suwerenności.

      Co się tyczy formy, w jakiej należy zawiadomić państwo członkowskie przywozu o wynikach dochodzenia, aby mogły one wiązać
         jego organy, wysłanie do nich protokołu z dochodzenia OLAF‑u należycie podpisanego w imieniu państwa AKP wywozu i stwierdzającego
         jednoznacznie, że świadectwa EUR.1 są nieprawidłowe, a zatem nieważne, skutkuje tym, że wyniki takie wiążą rzeczone organy.

      Wreszcie co się tyczy kwestii czy osoba, która podpisała protokół z dochodzenia w imieniu państwa AKP wywozu, miała do tego
         kompetencję na podstawie jego prawa, tylko w braku takiej kompetencji osoby, która podpisała w imieniu państwa wywozu do organów
         państwa członkowskiego przywozu należy zbadanie w danym państwie AKP, czy rzeczona osoba w istocie miała w tej dziedzinie
         kompetencję do zaciągania zobowiązań w imieniu tego ostatniego.

      (por. pkt 32, 33, 36–38, 40; pkt 1 sentencji)
      2.        Artykuł 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, zmienionego rozporządzeniem
         nr 2700/2000, należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy świadectwa EUR.1 wydane na przywóz towarów do Unii Europejskiej
         zostały uznane za nieważne na tej podstawie, że wydanie tych świadectw jest obarczone nieprawidłowościami oraz że wskazane
         w nich pochodzenie preferencyjne nie mogło zostać potwierdzone na podstawie kontroli po zwolnieniu towarów, importer nie może
         sprzeciwić się retrospektywnemu pobraniu należności celnych przywozowych, podnosząc, iż nie można wykluczyć, że w rzeczywistości
         niektóre z tych towarów posiadały rzeczone pochodzenie preferencyjne.

      W istocie z jednej strony, celem kontroli po zwolnieniu towarów jest sprawdzenie prawidłowości pochodzenia wskazanego w świadectwie
         EUR.1. Zatem gdy kontrola po zwolnieniu towarów nie pozwala na potwierdzenie pochodzenia towarów wskazanego w świadectwie
         EUR.1, należy stwierdzić, że ich pochodzenie jest nieznane i że wobec tego świadectwo EUR.1 i preferencyjne stawki celne zostały
         zastosowane. W konsekwencji retrospektywne pokrycie należności celnych niezapłaconych przy przywozie jest zwykłym skutkiem
         okoliczności, iż kontrola po zwolnieniu towarów nie pozwala na potwierdzenie pochodzenia towarów takiego jak wskazane w świadectwie
         EUR.1.

      Z drugiej strony, organy państwa wywozu zostały wprowadzone w błąd przez eksporterów, wydania nieprawidłowych świadectw EUR.1
         nie można uznać za błąd popełniony przez same te organy. W razie braku takiego błędu art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego
         nie umożliwia osobie odpowiedzialnej za uiszczenie opłat celnych powołania się na uzasadnione oczekiwania.

      (por. pkt 43, 44, 46, 54, 55; pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 15 grudnia 2011 r.(*)

      Wspólna polityka handlowa – Preferencyjne traktowanie produktów pochodzących z państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) – Nieprawidłowości wykryte podczas dochodzenia przeprowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)
         w państwie AKP wywozu – Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych

      W sprawie C‑409/10
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na podstawie art. 267 TFUE, złożony przez Bundesfinanzhof
         (Niemcy) postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 16 sierpnia 2010 r., w postępowaniu

      Hauptzollamt Hamburg-Hafen
      przeciwko
      Afasia Knits Deutschland GmbH,

      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: A. Tizzano, prezes izby, M. Safjan, M. Ilešič (sprawozdawca), E. Levits i M. Berger, sędziowie,
      rzecznik generalny: J. Mazák,
      sekretarz: B. Fülöp, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 7 lipca 2011 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Afasia Knits Deutschland GmbH przez H. von Zanthiera oraz M. Stawską‑Höbel, Rechtsanwälte,
      –        w imieniu rządu czeskiego przez M. Smolka, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu włoskiego przez G. Palmieri, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez G. Albenzia, avvocato
         dello Stato,

      –        w imieniu Komisji Europejskiej przez A. Bordesa oraz B.R. Killmanna, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 15 września 2011 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 32 protokołu nr 1 załącznika V do Umowy o partnerstwie
         między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi
         z drugiej strony, podpisanej w Kotonu 23 czerwca 2000 r. (Dz.U. z 2000 r., L 317, s. 3), zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty
         decyzją Rady nr 2003/159/WE z dnia 19 grudnia 2002 r. (Dz.U. 2003, L 65, s. 27, zwanej dalej „umową z Kotonu”), a także art. 220
         rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. L 302,
         s. 1), zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 2700/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 listopada 2000 r. (Dz.U. L 311,
         s. 17, zwanego dalej „kodeksem celnym”).

      2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Hauptzollamt Hamburg‑Hafen (głównym urzędem celnym portu w Hamburgu, zwanym
         dalej „Hauptzollamt”) a Afasia Knits Deutschland GmbH (zwaną dalej „Afasia”) w przedmiocie należności celnych przywozowych
         zapłaconych przez tę spółkę po zwolnieniu towarów z tytułu przywozu tekstyliów do Unii Europejskiej.

       Ramy prawne
       Umowa z Kotonu
      3        Umowa z Kotonu weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2003 r. Jednakże na podstawie decyzji nr 1/2000 Rady Ministrów AKP‑WE z dnia
         27 lipca 2000 r. dotyczącej środków przejściowych mających zastosowanie od dnia 2 sierpnia 2000 r. do wejścia w życie umowy
         o partnerstwie AKP‑WE (Dz.U. L 195, s. 46), przedłużonej decyzją nr 1/2002 Rady Ministrów AKP‑WE z dnia 31 maja 2002 r. (Dz.U.
         L 150, s. 55), umowa ta była przedmiotem wcześniejszego stosowania od dnia 2 sierpnia 2000 r.

      4        Umowa zmieniająca została podpisana w Luksemburgu w dniu 25 czerwca 2005 r. i weszła w życie w dniu 1 lipca 2008 r. W dniu
         14 czerwca 2010 r. została przyjęta decyzja Rady 2010/648/UE w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy zmieniającej
         po raz drugi Umowę o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską
         i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r., zmienioną po raz pierwszy w Luksemburgu
         w dniu 25 czerwca 2005 r. (Dz.U. L 287, s. 1). Jednakże ze względu na datę okoliczności faktycznych w sprawie przed sądem
         krajowym pozostają one pod rządami zasad określonych w pierwotnej wersji umowy z Kotonu.

      5        Na podstawie art. 100 umowy z Kotonu „[p]rotokoły i załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część. […]”.

      6        Załącznik V do umowy z Kotonu, zatytułowany „System handlu stosowany w okresie przejściowym określonym w art. 37 ust. 1”,
         w art. 1 stanowił, że „[p]rodukty pochodzące z państw AKP są przywożone do Wspólnoty bez należności celnych i opłat o skutku
         równoważnym”.

      7        Protokół nr 1 do rzeczonego załącznika V, dotyczący definicji pojęcia „produkty pochodzące” oraz metod współpracy administracyjnej
         (zwany dalej „protokołem nr 1”), w art. 2 ust. 1 stanowił:

      „Do celów wykonania postanowień […] załącznika V następujące produkty uznaje się za produkty pochodzące z państw AKP:
      a)      produkty w całości uzyskane w państwach AKP w rozumieniu art. 3 niniejszego protokołu;
      b)      produkty uzyskane w państwach AKP zawierające materiały, które nie zostały w całości uzyskane w tych państwach, pod warunkiem
         że materiały te poddano w państwach AKP wystarczającej obróbce lub wystarczającemu przetworzeniu, w rozumieniu art. 4 niniejszego
         protokołu”.

      8        Tytuł IV protokołu nr 1, zatytułowany „Dowód pochodzenia”, zawierał w szczególności art. 14 tego protokołu, którego ust. 1
         przewidywał:

      „Produkty pochodzące z państw AKP przy ich przywozie do Wspólnoty podlegają postanowieniom załącznika V, pod warunkiem przedłożenia:
      a)      świadectwa przewozowego EUR.1 [zwanego dalej »świadectwem EUR.1«] […].
      […]”.
      9        Artykuł 15 ust. 1 rzeczonego protokołu precyzował, że świadectwo EUR.1 jest wystawiane przez organy celne kraju wysyłającego.
         Zgodnie z ust. 3 tegoż artykułu „[e]ksporter wnioskujący o wystawienie [świadectwa EUR.1] musi być przygotowany do przedłożenia
         w każdym momencie, na wniosek organów celnych państwa AKP wywozu, w którym wystawiane jest świadectwo […], wszystkich odpowiednich
         dokumentów potwierdzających pochodzenie danych produktów […]”.

      10      Na podstawie art. 28 ust. 1 tegoż protokołu rzeczony eksporter przechowuje dokumenty określone w art. 15 ust. 3 przez okres
         co najmniej trzech lat.

      11      Tytuł V protokołu nr 1, zatytułowany „Postanowienia dotyczące współpracy administracyjnej”, obejmował m.in. art. 31 i 32 tego
         protokołu, zatytułowane, odpowiednio, „Wzajemna pomoc” i „Weryfikacja dowodów pochodzenia”.

      12      Wskazany art. 31 w ust. 1 i ust. 2 akapit pierwszy stanowił:

      „1.      Państwa AKP przekazują Komisji wzory odcisków pieczęci używanych przez ich urzędy celne do wystawiania [świadectw EUR.1] oraz
         adresy organów celnych odpowiedzialnych za kontrolę tych świadectw i deklaracji na fakturach.

      [Świadectwa EUR.1] oraz deklaracje na fakturze są akceptowane do celów stosowania traktowania preferencyjnego od dnia otrzymania
         informacji przez Komisję.

      Komisja przekazuje te informacje organom celnym państw członkowskich.
      2.      W celu zapewnienia prawidłowego stosowania niniejszego protokołu Wspólnota, […], państwa AKP udzielają sobie wzajemnej pomocy,
         za pośrednictwem właściwych organów administracji celnej, w zakresie sprawdzania autentyczności [świadectw EUR.1], deklaracji
         dostawcy lub deklaracji na fakturach oraz poprawności informacji podanych w tych dokumentach”.

      13      Artykuł 32 protokołu nr 1 stanowił:

      „1.      Dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia [Kontrola dowodów pochodzenia po zwolnieniu towarów] jest przeprowadzana wyrywkowo
         lub za każdym razem, gdy organy celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności takich dokumentów,
         statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub spełnienia innych wymogów niniejszego protokołu.

      2.      W celu wykonania postanowień ust. 1 organy celne kraju przywozu zwracają organom celnym kraju wywozu [świadectwo EUR.1] i fakturę,
         jeżeli została przedłożona, deklarację na fakturze lub kopie tych dokumentów, wraz z podaniem, w stosownych przypadkach, powodów
         przeprowadzenia dochodzenia. Do wniosku o przeprowadzenie weryfikacji [kontroli po zwolnieniu towarów] załącza się wszelkie
         otrzymane dokumenty i informacje, wskazujące na nieprawdziwość informacji podanych w dowodzie pochodzenia.

      3.      Weryfikację [Kontrolę] przeprowadzają organy celne kraju wywozu. W tym celu mają one prawo zażądać przedstawienia dowodów
         oraz przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera lub inną kontrolę, jaką uznają za stosowną.

      […]
      5.      Organy celne wnioskujące o przeprowadzenie weryfikacji [kontroli] są informowane o jej wynikach możliwie jak najszybciej.
         Wyniki te muszą wyraźnie określać, czy dokumenty są autentyczne oraz czy dane produkty można uznać za pochodzące z państw
         AKP […] oraz za spełniające pozostałe wymogi niniejszego protokołu.

      […]
      7.      W przypadku gdy procedura weryfikacji [kontroli] lub wszelkie inne dostępne informacje wskazują, iż naruszone zostały postanowienia
         niniejszego protokołu, państwo AKP z własnej inicjatywy lub na wniosek Wspólnoty przeprowadza właściwe dochodzenie lub doprowadza
         do wszczęcia takiego dochodzenia, które należy podjąć z zachowaniem właściwej pilności w celu stwierdzenia takich naruszeń
         i zapobieżenia im, w tym celu zainteresowane państwo AKP może zaprosić Wspólnotę do wzięcia udziału w takich dochodzeniach”.

       Kodeks celny
      14      Kodeks celny został uchylony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiającym
         Wspólnotowy kodeks celny (zmodernizowany kodeks celny) (Dz.U. L 145, s. 1), którego niektóre przepisy zaczęły obowiązywać
         od dnia 24 czerwca 2008 r. Jednakże z uwagi na datę okoliczności faktycznych w sporze przed sądem krajowym pozostają one regulowane
         przepisami określonymi w kodeksie celnym.

      15      W brzmieniu mającym zastosowanie do sporu przed sądem krajowym art. 220 ust. 1 kodeksu celnego przewidywał, że „[j]eżeli kwota
         należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana […] lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej,
         to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od
         dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić
         dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne). […]”.

      16      Jednakże art. 220 ust. 2 przewidywał wyjątki od zaksięgowania retrospektywnego. Miał on następujące brzmienie:

      „[…] zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy:
      […]
      b)      kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów
         celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą
         w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.

      Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa
         trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny
         sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu.

      Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego
         przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo
         wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.

      Osoba odpowiedzialna za uiszczenie opłat celnych może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych
         operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się, czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji.

      […]”.
       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      17      Afasia należy do grupy spółek sprzedających materiały. Grupa ta ma główną siedzibę w Hongkongu (Chiny) i założyła przedsiębiorstwa
         m.in. na Jamajce.

      18      W 2002 r. Afasia złożyła wniosek o wprowadzenie do swobodnego obrotu w Unii licznych przesyłek tekstyliów pochodzących od
         spółki ARH Enterprises Ltd (zwanej dalej „ARH”), która jest jednym z przedsiębiorstw jamajskich należących do owej grupy.

      19      Owo wprowadzenie do swobodnego obrotu Afasia uzyskała na podstawie informacji, zgodnie z którą rzeczone towary pochodziły
         z Jamajki, oraz na podstawie przedłożenia świadectw EUR.1 wystawionych przez jamajskie organy celne i poświadczających to
         pochodzenie.

      20      W ramach misji podjętej w marcu 2005 r. na Jamajce przez Komisję, a konkretniej przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć
         Finansowych (OLAF), na zaproszenie jamajskiego ministerstwa spraw zagranicznych i handlu zagranicznego, na podstawie podejrzenia
         nieprawidłowości, skontrolowane zostały świadectwa EUR.1 wydane w latach 2002–2004. W odniesieniu do ustaleń misji sporządzono
         protokół z datą 23 marca 2005 r., który został wystawiony z nagłówkiem Komisji. Protokół ten został podpisany przez uczestników
         misji oraz w imieniu Jamajki przez stałego sekretarza ministerstwa spraw zagranicznych i handlu zagranicznego.

      21      Rzeczony protokół poświadcza, że:

      –      eksporterzy jamajscy, w tym ARH, naruszyli przepisy umowy z Kotonu, ponieważ większość wyrobów wywiezionych do Unii lub wszystkie
         te wyroby albo zostały wyprodukowane z gotowych części z Chin, albo stanowiły gotowe tekstylia pochodzące z Chin;

      –      wprawdzie możliwe jest, że niektóre wywiezione towary były pochodzenia jamajskiego, jednak zainteresowani eksporterzy nie
         byli w stanie w tym zakresie dostarczyć kontrolującym dowodów;

      –      eksporterzy jamajscy w swoich wnioskach o wydanie świadectw EUR.1 złożyli fałszywe deklaracje w sprawie pochodzenia towarów,
         co z powodu profesjonalnego sposobu ukrycia pochodzenia towarów było bardzo trudne do wykrycia dla jamajskich organów celnych.
         Te ostatnie działały więc z należytą starannością i w dobrej wierze, oraz

      –      jamajskie organy celne wywnioskowały z tego, że świadectwa EUR.1 wystawione od 2002 r. są nieprawidłowe, a w konsekwencji
         nieważne.

      22      Ze względu na brak współpracy podczas dochodzenia ze strony właścicieli grupy Afasia oraz ze względu na okoliczność, że podczas
         wizyty w warsztatach i biurach ARH nie można było znaleźć żadnego dokumentu, wspomniane w punkcie poprzednim wyniki dochodzenia
         zostały w szczególności oparte na analizie dokumentów przewozowych oraz będących w posiadaniu organów jamajskich dokumentów
         dotyczących przesyłek wywożonych towarów, a także na porównaniu danych zawartych w tych dokumentach z danymi zawartymi w dokumentach
         przekazanych kontrolerom przez chińskie organy celne. Z powyższej analizy i porównania wynikało, że większości towarów wchodzących
         w skład wskazanych przesyłek nie wyprodukowano na Jamajce, lecz albo zostały one wytworzone z gotowych części dziewiarskich
         z Chin, albo stanowiły gotowe tekstylia pochodzące z Chin.

      23      W dniu 3 maja 2005 r. Hauptzollamt dokonał retrospektywnego pobrania należności celnych od omawianych przesyłek tekstyliów
         na kwotę 62 323,45 EUR.

      24      Afasia zaskarżyła powyższą decyzję, twierdząc, że dostarczenie dowodów na jamajskie pochodzenie towarów stało się niemożliwe
         z powodu zniszczenia warsztatów produkcyjnych na Jamajce przez huragan, który miał miejsce w 2004 r. Ponadto świadectwa EUR.1
         wydane pierwotnie przez organy jamajskie są nadal ważne, ponieważ nie zostały przez te organy należycie unieważnione.

      25      Ponieważ Hauptzollamt podtrzymał swoją decyzję, Afasia wniosła skargę do Finanzgericht Hamburg (sądu finansowego w Hamburgu).
         Ten uznał skargę na tej podstawie, że wbrew wymogom umowy z Kotonu ustalenia, które doprowadziły do wezwania do retrospektywnego
         pokrycia należności celnych przywozowych, opierały się nie na skierowanym do jamajskich organów celnych wniosku o przeprowadzenie
         kontroli ani na wszczętym przez nie dochodzeniu, lecz na dochodzeniu przeprowadzonym przez służby Komisji. Świadectwa EUR.1
         dotyczące danych przesyłek tekstyliów w konsekwencji nie zostały skutecznie uznane za nieważne. Co więcej, sąd ten stwierdził,
         że Afasia miała uzasadnione oczekiwania co do prawidłowości przywozu rzeczonych przesyłek towarów.

      26      Hauptzollamt wniósł rewizję od tego wyroku do Bundesfinanzhof (federalnego sądu finansowego), który żywiąc wątpliwości co
         do zasadności ocen Finanzgericht Hamburg, postanowił zawiesić postępowanie i skierować do Trybunału następujące pytania prejudycjalne:

      „1)      Czy jest zgodne z art. 32 [protokołu nr 1], że Komisja Europejska zasadniczo sama – a nawet ze wsparciem władz kraju wywozu
         – przeprowadza kontrolę wydanych w tym kraju dowodów pochodzenia po zwolnieniu towarów; a nadto, czy w wypadku gdy uzyskane
         w ten sposób przez Komisję wyniki tej kontroli ujęte są w protokole, który jest kontrasygnowany przez przedstawiciela rządu
         kraju wywozu, to stanowią one wynik kontroli w rozumieniu tego artykułu?

      Jeżeli na pytanie pierwsze zostanie udzielona odpowiedź twierdząca:
      2)      Czy w wypadku odpowiadającym sprawie przed sądem krajowym, w którym [świadectwa EUR.1] wydane przez kraj wywozu w określonym
         czasie zostały uznane za nieważne, ponieważ pochodzenie towaru nie mogło zostać potwierdzone na podstawie kontroli po zwolnieniu
         towarów, ale nie można wykluczyć, że niektóre wywożone towary spełniały warunki pochodzenia, osoba odpowiedzialna za uiszczenie
         opłat celnych może powoływać się, na podstawie na art. 220 ust. 2 lit. b) akapity drugi i trzeci [kodeksu celnego], na zasadę
         ochrony uzasadnionych oczekiwań, wskazując, że przedłożone w jej sprawie [świadectwa EUR.1] mogły być prawidłowe, a zatem
         opierały się na właściwym przedstawieniu faktów przez eksportera?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie pytania pierwszego
      27      Poprzez pytanie pierwsze sąd krajowy zasadniczo dąży do ustalenia, czy art. 32 protokołu nr 1 należy interpretować w ten sposób,
         że wyniki kontroli po zwolnieniu towarów świadectw EUR.1 wydanych przez państwo AKP wiążą organy państwa członkowskiego, do
         którego zostały wwiezione towary wymienione w tych świadectwach, jeżeli kontrola ta w istocie polegała na dochodzeniu przeprowadzonym
         w tym państwie AKP przez Komisję oraz gdy rzeczone wyniki są komunikowane wskazanym organom w drodze protokołu kontrasygnowanego
         przez przedstawiciela danego państwa AKP.

      28      Jak już orzekł Trybunał, system współpracy administracyjnej przewidziany w protokole określającym w załączniku do umowy zawartej
         między Unią a państwami trzecimi zasady dotyczące pochodzenia produktów oparty jest na wzajemnym zaufaniu między organami
         państw członkowskich przywozu a organami państwa wywozu (wyroki: z dnia 9 lutego 2006 r. w sprawach połączonych od C‑23/04
         do C‑25/04 Sfakianakis, Zb.Orz. s. I‑1265, pkt 21; z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie C‑442/08 Komisja przeciwko Niemcom, Zb.Orz.
         s. I‑6457, pkt 70).

      29      Wnioski, do których doszły organy państwa wywozu, wiążą organy państwa członkowskiego przywozu w szczególności w odniesieniu
         do kontroli po zwolnieniu towarów świadectw EUR.1 wydanych przez kraj wywozu. System współpracy administracyjnej ustanowiony
         w protokole dotyczącym pochodzenia produktów może bowiem funkcjonować, wyłącznie jeżeli kraj przywozu uznaje dokonane zgodnie
         z prawem ustalenia władz kraju wywozu (wyrok z dnia 17 lipca 1997 r. w sprawie C‑97/95 Pascoal & Filhos, Rec. s. I‑4209, pkt 33;
         ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Niemcom, pkt 72, 73; a także wyrok z dnia 25 lutego 2010 r. w sprawie C‑386/08 Brita,
         Zb.Orz. s. I‑1289, pkt 62).

      30      Jeśli chodzi o pytanie, czy w okolicznościach takich jak w sprawie przed sądem krajowym wyniki kontroli po zwolnieniu towarów
         stanowią oceny dostarczone zgodnie z prawem przez kraj wywozu, a zatem wiążą organy państwa członkowskiego przywozu, należy
         przede wszystkim stwierdzić, że wbrew temu, co twierdzi Afasia, kontrola po zwolnieniu towarów świadectw EUR.1 wydanych przez
         państwo AKP może być dokonana w razie braku wniosku ze strony organów państwa członkowskiego przywozu.

      31      W tym względzie należy stwierdzić, że oprócz zasad ustanowionych w art. 32 ust. 1–6 protokołu nr 1 ust. 7 tego artykułu przewiduje,
         że państwo AKP wywozu z własnej inicjatywy lub na wniosek Unii przeprowadza dochodzenie, które należy podjąć w celu stwierdzenia
         naruszeń przepisów tego protokołu i zapobieżenia im.

      32      Wynika z tego, że – jak w swoich uwagach na piśmie podkreśliły rządy czeski i włoski, a także Komisja, i jak stwierdził rzecznik
         generalny w pkt 23 opinii – kontrola po zwolnieniu towarów może zostać przeprowadzona nie tylko na wniosek państwa członkowskiego
         przywozu, lecz również, w sposób ogólny, wtedy gdy według jednego z państw‑stron umowy lub według Komisji, która zgodnie z art. 211 WE
         czuwa nad prawidłowym stosowaniem umowy, istnieją wskazówki pozwalające podejrzewać nieprawidłowość w przedmiocie pochodzenia
         przywożonych towarów (zob. analogicznie ww. wyroki: w sprawach połączonych Sfakianakis, pkt 30, 31; a także w sprawie Komisja
         przeciwko Niemcom, pkt 82).

      33      Następnie należy stwierdzić, że art. 32 ust. 7 protokołu nr 1 umożliwia państwu AKP wywozu zaproszenie Unii do uczestniczenia
         w dochodzeniu. W niniejszej sprawie nie kwestionowano, że misja dochodzeniowa prowadzona przez OLAF została przeprowadzona
         – jak też zaświadcza protokół z tej misji – na zaproszenie jamajskiego ministerstwa spraw zagranicznych i handlu zagranicznego.
         W tych okolicznościach, wbrew temu, co twierdzi Afasia, dochodzenia wszczętego przez OLAF na terytorium Jamajki nie można
         uważać za ingerencję w wewnętrzne sprawy tego państwa, a zatem nie stanowi ono naruszenia jego suwerenności.

      34      Należy również stwierdzić, że ani w protokole nr 1, ani w innych aktach umowy z Kotonu nie zostało sprecyzowane, według jakich
         metod powinien odbywać się udział Unii w dochodzeniach w państwie AKP wywozu. W braku zasad szczególnych i z uwagi na cele
         właściwego stosowania rzeczonej umowy oraz na zasadę dobrej współpracy administracyjnej należy uznać, że art. 32 ust. 7 tego
         protokołu umożliwia państwu AKP wywozu – jeżeli ono sobie tego życzy lub jeżeli przyjmie odpowiednią propozycję Unii – skorzystanie
         ze środków i doświadczenia OLAF‑u poprzez zlecenie temu ostatniemu w znacznej mierze przeprowadzenie dochodzenia. Jeżeli państwo
         AKP wywozu postanowi postąpić w taki sposób, aby należycie wypełnić swą funkcję podmiotu odpowiedzialnego za kontrolę po zwolnieniu
         towarów, wystarczy, aby państwo to uznało w sposób jednoznaczny i na piśmie, że przyjęło ono za własne wyniki dochodzenia
         przeprowadzonego przez OLAF.

      35      W tym względzie bowiem, jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 25 i 29 swojej opinii, to uznanie wyników dochodzenia powinno
         być opatrzone datą i należycie podpisane w imieniu państwa AKP wywozu, a okoliczność, że wyniki te są zawarte w dokumencie
         z nagłówkiem OLAF‑u, jest w tym zakresie pozbawiona znaczenia.

      36      Z uwagi na to, że art. 32 ust. 7 rzeczonego protokołu nie zawiera też przepisów dotyczących formy, w jakiej należy zawiadomić
         państwo członkowskie przywozu o wynikach dochodzenia, aby mogły one wiązać jego organy, należy uznać, że wysłanie do nich
         protokołu z dochodzenia OLAF‑u należycie podpisanego w imieniu państwa AKP wywozu i stwierdzającego jednoznacznie, że świadectwa
         EUR.1 są nieprawidłowe, a zatem nieważne, skutkuje tym, że wyniki takie wiążą rzeczone organy.

      37      Wreszcie, jeśli chodzi również o podniesione przez Afasia pytanie, czy osoba, która podpisała protokół z dochodzenia w imieniu
         państwa AKP wywozu, miała do tego kompetencję na podstawie jego prawa, należy stwierdzić, że, po pierwsze, w braku takiej
         kompetencji nie można uważać, iż zainteresowane państwo AKP przyjęło za własne wyniki dochodzenia, a po drugie, że wzajemne
         zaufanie cechujące współpracę między państwami AKP wywozu a państwami członkowskimi przywozu oznacza, iż te ostatnie nie muszą
         systematycznie badać ważności podpisów pochodzących od osób, które wydają się mieć uprawnienia do zaciągania zobowiązań w imieniu
         państwa AKP w dziedzinie wywozu.

      38      W konsekwencji jedynie w razie wątpliwości co do kompetencji osoby składającej podpis w imieniu państwa wywozu do organów
         państwa członkowskiego przywozu należy zbadanie w danym państwie AKP, czy rzeczona osoba w istocie miała w tej dziedzinie
         kompetencję do zaciągania zobowiązań w imieniu tego ostatniego.

      39      W niniejszej sprawie do sądu krajowego należy ocena, czy Hauptzollamt – uwzględniając informacje zawarte w protokole z dochodzenia
         i argumenty przedstawione przez Afasia w odniesieniu do zarzucanego braku kompetencji stałego sekretarza przy ministerstwie
         spraw zagranicznych i handlu zagranicznego do podpisania tego dokumentu w imieniu Jamajki – powinien był dokonać badania w tym
         względzie.

      40      W świetle powyższego na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że art. 32 protokołu nr 1 należy interpretować w ten sposób,
         że wyniki kontroli po zwolnieniu towarów, dotyczącej prawidłowości pochodzenia towarów wskazanego w świadectwach EUR.1 wydanych
         przez państwo AKP i zasadniczo polegającej na dochodzeniu przeprowadzonym przez Komisję, a konkretniej przez OLAF, w tym państwie
         i na jego zaproszenie, wiążą organy państwa członkowskiego, do którego zostały wwiezione towary, jeżeli – czego ocena należy
         do sądu krajowego – organy te otrzymały dokument jednoznacznie uznający, iż to państwo AKP uznało owe wyniki za swoje.

       W przedmiocie pytania drugiego
      41      Poprzez pytanie drugie sąd krajowy zasadniczo dąży do ustalenia, czy art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego należy interpretować
         w ten sposób, iż w sytuacji gdy świadectwa EUR.1 wydane na przywóz towarów do Unii zostały uznane za nieważne na tej podstawie,
         że wydanie tych świadectw jest obarczone nieprawidłowościami oraz że pochodzenie preferencyjne wskazane w tych świadectwach
         nie mogło zostać potwierdzone w ramach kontroli po zwolnieniu towarów, importer może sprzeciwić się retrospektywnemu pobraniu
         należności celnych przywozowych, podnosząc, iż nie można wykluczyć, że w rzeczywistości niektóre z tych towarów posiadają
         rzeczone pochodzenie preferencyjne.

      42      Powyższy sąd zastanawia się również nad ewentualnymi skutkami prawnymi ustaleń dokonanych przez podmioty prowadzące dochodzenie,
         takich jak przywołane w pkt 21 niniejszego wyroku, zgodnie z którymi możliwe jest, iż niektóre z rzeczonych towarów są pochodzenia
         jamajskiego, jednakże w każdym razie eksporterzy nie dostarczyli na to dowodów.

      43      W tym względzie należy przede wszystkim przypomnieć, że celem kontroli po zwolnieniu towarów jest sprawdzenie prawidłowości
         pochodzenia wskazanego w świadectwie EUR.1 (wyrok z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie C‑293/04 Beemsterboer Coldstore Services,
         Zb.Orz. s. I‑2263, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).

      44      Jak wielokrotnie orzekał w tym kontekście Trybunał, gdy kontrola po zwolnieniu towarów nie pozwala na potwierdzenie pochodzenia
         towarów wskazanego w świadectwie EUR.1, należy stwierdzić, że ich pochodzenie jest nieznane i że wobec tego świadectwo EUR.1
         i preferencyjne stawki celne zostały zastosowane bezzasadnie (wyroki: z dnia 7 grudnia 1993 r. w sprawie C‑12/92 Huygen i in.,
         Rec. s. I‑6381, pkt 17, 18; z dnia 14 maja 1996 r. w sprawach połączonych C‑153/94 i C‑204/94 Faroe Seafood i in., Rec. s. I‑2465,
         pkt 16; a także ww. wyrok w sprawie Beemsterboer Coldstore Services, pkt 34).

      45      Orzecznictwo to stoi na przeszkodzie temu, aby importer, powołując się na nieznane pochodzenie towarów – a zatem na okoliczność,
         że nie można wykluczyć, iż niektóre z tych towarów mają pochodzenie preferencyjne wskazane w świadectwach EUR.1 uznanych za
         nieważne – mógł uniknąć retrospektywnego pokrycia należności celnych przywozowych.

      46      A contrario wynika z orzecznictwa, że retrospektywne pokrycie należności celnych niezapłaconych przy przywozie jest zwykłym
         skutkiem okoliczności, iż kontrola po zwolnieniu towarów nie pozwala na potwierdzenie pochodzenia towarów takiego jak wskazane
         w świadectwie EUR.1 (ww. wyroki: w sprawie Huygen i in., pkt 19; w sprawach połączonych Faroe Seafood i in., pkt 16).

      47      Aby importer mógł skutecznie powołać się na uzasadnione oczekiwania na podstawie art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego i tym
         samym skorzystać z wyjątku od retrospektywnego pokrycia przewidzianego przez ten przepis, powinny być spełnione trzy kumulatywne
         przesłanki. Przede wszystkim, że nieprawidłowe wydanie świadectw EUR.1 wynika z błędu właściwych organów, następnie, że popełniony
         przez nie błąd jest takiego rodzaju, iż nie mógł w racjonalny sposób zostać wykryty przez działającą w dobrej wierze osobę
         zobowiązaną do pokrycia należności celnych, i wreszcie, że ta ostatnia przestrzegała wszystkich przepisów obowiązujących w tym
         przedmiocie (zob. w szczególności: ww. wyrok w sprawach połączonych Faroe Seafood i in., pkt 83; wyroki: z dnia 3 marca 2005 r.
         w sprawie C‑499/03 P Biegi Nahrungsmittel i Commonfood przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑1751, pkt 46; a także z dnia 18 października
         2007 r. w sprawie C‑173/06 Agrover, Zb.Orz. s. I‑8783, pkt 30).

      48      Jeżeli, jak w sprawie przed sądem krajowym, organy państwa wywozu wydały nieprawidłowe świadectwa EUR.1 w ramach systemu współpracy
         administracyjnej, na mocy wskazanego art. 220 ust. 2 lit. b) akapity drugi i trzeci wydanie to należy uważać za błąd popełniony
         przez rzeczone organy, chyba że okaże się, iż świadectwa te zostały wydane na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów
         przez eksportera. Jeśli wskazane świadectwa zostały oparte na fałszywych deklaracjach eksportera, nie jest spełniona pierwsza
         z powyższych trzech przesłanek kumulatywnych, a w konsekwencji powinno nastąpić retrospektywne pokrycie należności celnych
         przywozowych, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające takie świadectwa wiedziały lub
         powinny były wiedzieć, iż towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencyjnego traktowania.

      49      Chociaż w sprawie przed sądem krajowym sąd ten nie podważa stwierdzenia dokonanego w protokole z przeprowadzonej kontroli,
         zgodnie z którym organy jamajskie nie wiedziały i nie mogły wiedzieć, że tekstylia wywożone przez ARH nie spełniały warunków,
         aby uznać ich jamajskie pochodzenie, to jednak zastanawia się on, czy do Hauptzollamt należy udowodnienie, że nieprawidłowe
         świadectwa zostały wydane na podstawie fałszywych deklaracji tej spółki, czy też przeciwnie – do Afasia należy wykazanie,
         że ARH prawidłowo przedstawiła fakty organom jamajskim.

      50      Sąd ten zastanawia się w szczególności, w jaki sposób należy przełożyć na okoliczności takie jak w sprawie przed sądem krajowym
         interpretację art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego dostarczoną przez Trybunał w ww. wyroku w sprawie Beemsterboer Coldstore
         Services.

      51      W rzeczonym wyroku Trybunał orzekł, że nie można wymagać od organów celnych państwa przywozu wykazania, iż eksporter przedstawił
         fałszywe deklaracje, jeśli okaże się, że pomimo obowiązku wynikającego z właściwych przepisów nie zachował on dokumentów dotyczących
         danych towarów przez okres co najmniej trzech lat. W takich okolicznościach rzeczone organy są bowiem pozbawione możliwości
         wykazania, czy informacje przedstawione przez eksportera do celów wydania świadectwa EUR.1 były prawidłowe czy nieprawidłowe
         (ww. wyrok w sprawie Beemsterboer Coldstore Services, pkt 40).

      52      Afasia twierdzi, że owo wypracowane przez Trybunał rozwiązanie w sprawie, która doprowadziła do wydania ww. wyroku Beemsterboer
         Coldstore Services, nie ma przełożenia na sprawę przed sądem krajowym, ponieważ ARH nie mogła dochować określonego w art. 28
         protokołu nr 1 obowiązku przechowywania dokumentów przez okres co najmniej trzech lat, gdyż jej warsztaty zostały zniszczone
         przez huragan przed upływem tego okresu. Ów czynnik siły wyższej skutkuje tym, że kwestia, czy świadectwa EUR.1 zostały sporządzone
         na podstawie fałszywych deklaracji eksportera, nie może już zostać rozwiązana, a wydanie nieprawidłowych świadectw EUR.1 należy
         zatem uznać za błąd popełniony przez organy jamajskie.

      53      Taka argumentacja pomija jednak okoliczność, że w świetle faktu, iż OLAF – nie mogąc uzyskać współpracy ze strony właścicieli
         grupy Afasia, a także uwzględniając, iż warsztaty i biura ARH w czasie przymusowej kontroli prowadzonej we współpracy z organami
         jamajskimi były pozbawione dokumentów – w swoim dochodzeniu kierował się dokumentami przewozowymi oraz posiadanymi przez organy
         jamajskie dokumentami dotyczącymi przesyłek wywiezionych towarów i porównał dane zawarte w tych dokumentach z danymi przekazanymi
         przez chińskie organy celne. Na podstawie tych dokumentów i tego porównania danych OLAF doszedł do wniosku, że dotyczące pochodzenia
         towarów deklaracje, które ARH i inni eksporterzy jamajscy skierowali do organów jamajskich, musiały być fałszywe.

      54      Jak bowiem słusznie zostało zauważone przez rząd włoski i Komisję, jeżeli organy państwa wywozu zostały wprowadzone w błąd
         przez eksporterów, wydania nieprawidłowych świadectw EUR.1 nie można uznać za błąd popełniony przez same te organy. Z utrwalonego
         orzecznictwa wynika w tym względzie, że jedynie błędy wynikające z działania właściwych organów powodują powstanie uprawnienia
         do odstąpienia od retrospektywnego pokrycia należności celnych. W razie braku takiego błędu art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu
         celnego nie umożliwia osobie odpowiedzialnej za uiszczenie opłat celnych powołania się na uzasadnione oczekiwania (zob. w szczególności
         ww. wyroki: w sprawach połączonych Faroe Seafood i in., pkt 91, 92; a także w sprawie Agrover, pkt 31). W takich okolicznościach
         argumenty Afasia oparte na wystąpieniu wypadku siły wyższej pozostają bezskuteczne.

      55      W świetle powyższego na pytanie drugie należy odpowiedzieć, że art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego należy interpretować
         w ten sposób, iż w sytuacji gdy świadectwa EUR.1 wydane na przywóz towarów do Unii zostały uznane za nieważne na tej podstawie,
         że wydanie tych świadectw jest obarczone nieprawidłowościami oraz że wskazane w nich pochodzenie preferencyjne nie mogło zostać
         potwierdzone na podstawie kontroli po zwolnieniu towarów, importer nie może sprzeciwić się retrospektywnemu pobraniu należności
         celnych przywozowych, podnosząc, iż nie można wykluczyć, że w rzeczywistości niektóre z tych towarów posiadały rzeczone pochodzenie
         preferencyjne.

       W przedmiocie kosztów
      56      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Artykuł 32 protokołu nr 1 załącznika V do Umowy o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej
            strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisanej w Kotonu 23 czerwca 2000 r. i zatwierdzonej
            w imieniu Wspólnoty decyzją Rady nr 2003/159/WE z dnia 19 grudnia 2002 r., należy interpretować w ten sposób, że wyniki kontroli
            po zwolnieniu towarów dotyczącej prawidłowości pochodzenia towarów wskazanego w świadectwach EUR.1 wydanych przez państwo
            AKP i zasadniczo polegającej na dochodzeniu przeprowadzonym przez Komisję, a konkretniej przez Europejski Urząd ds. Zwalczania
            Nadużyć Finansowych, w tym państwie i na jego zaproszenie, wiążą organy państwa członkowskiego, do którego zostały wwiezione
            towary, jeżeli – czego ocena należy do sądu krajowego – organy te otrzymały dokument jednoznacznie uznający, iż to państwo
            AKP uznało owe wyniki za swoje.
      2)      Artykuł 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy
            kodeks celny, zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 2700/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 listopada 2000 r., należy
            interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy świadectwa EUR.1 wydane na przywóz towarów do Unii Europejskiej zostały uznane
            za nieważne na tej podstawie, że wydanie tych świadectw jest obarczone nieprawidłowościami oraz że wskazane w nich pochodzenie
            preferencyjne nie mogło zostać potwierdzone na podstawie kontroli po zwolnieniu towarów, importer nie może sprzeciwić się
            retrospektywnemu pobraniu należności celnych przywozowych, podnosząc, iż nie można wykluczyć, że w rzeczywistości niektóre
            z tych towarów posiadały rzeczone pochodzenie preferencyjne.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


title: Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 12 września 2013 r. # The Commissioners for Her Majesty's Revenue & Customs przeciwko Sunico ApS i inni. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Østre Landsret - Dania. # Współpraca sądowa w sprawach cywilnych - Jurysdykcja i uznawanie orzeczeń sądowych oraz ich wykonywanie w sprawach cywilnych i handlowych -Rozporządzenie (WE) nr 44/2001 - Artykuł 1 ust. 1 - Zakres stosowania - Pojęcie sprawy cywilnej i handlowej - Powództwo wniesione przez organ władzy publicznej - Naprawienie szkody wyrządzonej wskutek przyczynienia się do oszustwa podatkowego przez osobę trzecią, która sama nie jest płatnikiem podatku VAT. # Sprawa C-49/12.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
      z dnia 12 września 2013 r. (
            *1
         )
      „Współpraca sądowa w sprawach cywilnych — Jurysdykcja i uznawanie orzeczeń sądowych oraz ich wykonywanie w sprawach cywilnych i handlowych — Rozporządzenie (WE) nr 44/2001 — Artykuł 1 ust. 1 — Zakres stosowania — Pojęcie sprawy cywilnej i handlowej — Powództwo wniesione przez organ władzy publicznej — Naprawienie szkody wyrządzonej wskutek uczestnictwa w oszustwie podatkowym osoby trzeciej, która sama nie jest płatnikiem podatku VAT”
      W sprawie C‑49/12
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Østre Landsret (Dania) postanowieniem z dnia 25 stycznia 2012 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 31 stycznia 2012 r., w postępowaniu:

         The Commissioners for Her Majesty’s Revenue & Customs

      przeciwko

         Sunico ApS,

         M & B Holding ApS,

         Sunil Kumar Harwani,

      TRYBUNAŁ (trzecia izba),
      w składzie: M. Ilešič, prezes izby, E. Jarašiūnas, A. Ó Caoimh, C. Toader (sprawozdawca) i C.G. Fernlund, sędziowie,
      rzecznik generalny: J. Kokott,
      sekretarz: C. Strömholm, administrator,
      uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 21 lutego 2013 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu Sunico ApS, M & B Holding ApS oraz Sunila Kumara Harwaniego przez O. Spiermanna, advokat,

               —

               w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez L. Christiego, S. Ossowskiego oraz przez S. Lee, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez A. Henshawa, barrister,

               —

               w imieniu rządu szwajcarskiego przez D. Klingelego, działającego w charakterze pełnomocnika,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Wilderspina oraz C. Barslev, działających w charakterze pełnomocników,

         po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2013 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. L 12, s. 1).

               2

               Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu między Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (organem podatkowym i celnym Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, zwanym dalej „HMRC”) a Sunico ApS, M & B Holding ApS oraz S.K. Harwanim (zwanymi dalej łącznie „Sunico”), którego przedmiotem jest postępowanie w sprawie stwierdzenia zgodności z prawem przeprowadzonego na wniosek HMRC zajęcia należącego do Sunico i znajdującego się na terytorium duńskim mienia.

         Ramy prawne

         Prawo Unii

      Rozporządzenie nr 44/2001

               3

               Motywy 6 i 7 rozporządzenia nr 44/2001 stanowią:

                        „(6)

                        Celem zagwarantowania swobodnego przepływu orzeczeń w sprawach cywilnych i handlowych niezbędne i stosowne jest, aby przepisy o jurysdykcji oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń zostały określone w drodze aktu wspólnotowego, który będzie wiążący i bezpośrednio stosowany.

                        (7)

                        Przedmiotowy zakres zastosowania niniejszego rozporządzenia powinien rozciągać się, pominąwszy kilka dokładnie określonych dziedzin prawa, na zasadniczą część prawa cywilnego i handlowego”.

               4

               Artykuł 1 ust. 1 tego rozporządzenia określa zakres zastosowania tego rozporządzenia ratione materiae w sposób następujący:
               „Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie w sprawach cywilnych i handlowych, niezależnie od rodzaju sądu. Nie obejmuje ono w szczególności spraw podatkowych, celnych i administracyjnych”.

         Umowa WE–Dania

               5

               Umowa pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem Danii w sprawie właściwości sądów oraz uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, podpisana w Brukseli w dniu 19 października 2005 r. (Dz.U. L 299, s. 62, zwana dalej „umową WE–Dania”), zatwierdzona w imieniu Unii decyzją 2006/325/WE Rady z dnia 27 kwietnia 2006 r. (Dz.U. L 120, s. 22), ma na celu stosowanie przepisów rozporządzenia nr 44/2001 oraz przepisów wykonawczych do niego w stosunkach pomiędzy Unią Europejską a Królestwem Danii. Weszła ona w życie w dniu 1 lipca 2007 r. zgodnie z art. 12 ust. 2 umowy WE–Dania (Dz.U. 2007, L 94, s. 70).

               6

               Preambuła tej umowy brzmi następująco:
               „[…]
               Uwzględniając fakt, że Trybunał Sprawiedliwości [Unii Europejskiej] powinien na takich samych warunkach posiadać prawo do orzekania w trybie prejudycjalnym w sprawach dotyczących ważności i interpretacji niniejszej umowy wnoszonych przez sąd bądź trybunał duński oraz że duńskie sądy i trybunały powinny wobec tego zwracać się z prośbą o wydanie orzeczenia prejudycjalnego na takich samych warunkach jak sądy i trybunały innych państw członkowskich w odniesieniu do wykładni rozporządzenia [nr 44/2001] oraz przepisów wykonawczych do niego,
               […]”.

               7

               Zgodnie z art 2 ust. 1 tej umowy, zatytułowanym „Właściwość sądów oraz uznawanie i wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych”:
               „Zgodnie z prawem międzynarodowym do stosunków pomiędzy [Unią a Królestwem Danii] zastosowanie mają postanowienia [rozporządzenia nr 44/2001], które zostało dołączone do niniejszej umowy i stanowi jej część, wraz z przepisami wykonawczymi przyjętymi na mocy postanowień art. 74 ust. 2 tego rozporządzenia oraz – w odniesieniu do przepisów wykonawczych przyjętych po wejściu w życie niniejszej umowy – wdrożonymi przez [Królestwo Danii] w sposób, o którym mowa w art. 4 niniejszej umowy, a także z przepisami przyjętymi na mocy postanowień art. 74 ust. 1 rozporządzenia”.

               8

               Artykuł 6 ust. 1 i 6 tej umowy, zatytułowany „Właściwość Trybunału Sprawiedliwości [Unii Europejskiej] w odniesieniu do interpretacji umowy”, przewiduje:
               „1.   W przypadku gdy kwestia dotycząca ważności bądź interpretacji niniejszej umowy podnoszona jest w sprawie toczącej się przed sądem lub trybunałem duńskim, sąd lub trybunał ten zwraca się do Trybunału Sprawiedliwości o wydanie orzeczenia w danej sprawie w każdym przypadku, gdy tego samego wymagano by w takich samych okolicznościach od sądu albo trybunału innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej w odniesieniu do [rozporządzenia nr 44/2001] i przepisów wykonawczych do niego, o których mowa w art. 2 ust. 1 [niniejszej umowy].
               […]
               6.   W przypadku gdy postanowienia [traktatu WE] dotyczące orzeczeń wydawanych przez Trybunał Sprawiedliwości są zmieniane w sposób powodujący skutki dla orzeczeń dotyczących [rozporządzenia nr 44/2001], [Królestwo Danii] ma prawo powiadomić Komisję o swej decyzji dotyczącej niewprowadzania takich zmian w odniesieniu do niniejszej umowy. Powiadomienie takie należy przekazać z chwilą wejścia zmian w życie lub w terminie 60 dni od tej daty.
               W takim wypadku niniejszą umowę uznaje się za rozwiązaną. Rozwiązanie umowy następuje po upływie trzech miesięcy od przekazania powiadomienia”.

         Prawo duńskie

               9

               Paragraf 634 ust. 1 retsplejeloven (kodeksu postępowania cywilnego) stanowi:
               „W ciągu tygodnia od wydania postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia wierzyciel wszczyna postępowanie dotyczące wierzytelności, która była przedmiotem zabezpieczenia, chyba że dłużnik zrzeknie się swoich roszczeń w czasie dokonywania zabezpieczenia lub po jego dokonaniu. W ramach takiego postępowania wierzyciel żąda również, odrębnie, stwierdzenia zgodności z prawem zabezpieczenia roszczenia”.

               10

               Paragraf 634 ust. 5 tego kodeksu przewiduje:
               „Jeżeli postępowanie dotyczące określonego roszczenia toczy się przed sądem zagranicznym, a należy spodziewać się, że orzeczenie tego sądu będzie w Danii wiążące, zawiesza się wszelkie postępowanie wszczęte zgodnie z ust. 1 do czasu wydania ostatecznego orzeczenia w postępowaniu zagranicznym. Sąd może jednak orzec niezwłocznie w przedmiocie zgodności z prawem postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia”.

         Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne

               11

               W wyniku oszustwa dotyczącego podatku od wartości dodanej (zwanego dalej „podatkiem VAT”) typu „karuzela podatkowa”, które umożliwiło uchylenie się od zapłaty tego należnego podatku na szkodę brytyjskiego skarbu państwa, HMRC wszczął postępowania sądowe zarówno w Zjednoczonym Królestwie, jak i w Danii.

               12

               Po pierwsze, jeżeli chodzi o postępowanie wszczęte w Zjednoczonym Królestwie, HMRC wytoczył w dniu 17 maja 2010 r. przed High Court of Justice (England & Wales), Chancery Division (Zjednoczone Królestwo) powództwo przeciwko kilku osobom prawnym i fizycznym mającym swą siedzibę czy miejsce zamieszkania w Danii, w tym przeciwko Sunico.

               13

               Kwestią, która jest przedmiotem sporu przed tym sądem, jest to, czy HMRC może żądać od osób niebędących rezydentami, takich jak Sunico, w kontekście roszczenia odszkodowawczego („claim for damages”) zapłaty odszkodowania odpowiadającego kwocie podatku VAT nieuiszczonego przez płatnika tego podatku w Zjednoczonym Królestwie z tego względu, że te niebędące rezydentami osoby brały udział w „niedozwolonym porozumieniu mającym na celu popełnienie oszustwa” („tortious conspiracy to defraud”) w rozumieniu prawa angielskiego. Wyrażając się bardziej szczegółowo, HMRC utrzymuje, że wspomniane niebędące rezydentami osoby są winne popełnienia na terytorium Zjednoczonego Królestwa oszustwa dotyczącego podatku VAT typu „karuzela podatkowa”. HMRC twierdzi również, że te same niebędące rezydentami osoby, nie będąc płatnikami podatku VAT w Zjednoczonym Królestwie, były rzeczywistymi beneficjentami kwot uzyskanych w wyniku zastosowania tego mechanizmu unikania opodatkowania.

               14

               Płatnik podatku VAT w Zjednoczonym Królestwie, który jest uwikłany w tę dotyczącą podatku VAT karuzelę, nie jest ani stroną sporu zawisłego przed High Court of Justice, ani stroną sporu w postępowaniu głównym.

               15

               Z uwagi na to, że niebędące rezydentami osoby, o których mowa, nie zostały pociągnięte do odpowiedzialności na podstawie ustawodawstwa dotyczącego podatku VAT w Zjednoczonym Królestwie, HMRC oparł swe powództwo wytoczone przed High Court of Justice na przepisach ustawodawczych tego państwa członkowskiego dotyczących odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego („tort”), stosowanej do porozumienia mającego na celu posłużenie się niedozwolonymi środkami („unlawful means conspiracy”).

               16

               W dniu wydania postanowienia odsyłającego nadal toczyło się powództwo przed High Court of Justice.

               17

               Przed wniesieniem owego powództwa na wniosek HMRC duńskie władze podatkowe udzieliły temu organowi, na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 218/92 (Dz.U. L 264, s. 1), informacji w przedmiocie niebędących rezydentami osób pozwanych przed High Court of Justice.

               18

               Po drugie, HMRC wszczął również postępowania w Danii.

               19

               W dniu 18 maja 2010 r. fogedret i København (sąd egzekucyjny w Kopenhadze. Dania) wydał na wniosek HMRC zezwolenie na zajęcie należącego do Sunico i znajdującego się na terytorium duńskim mienia celem zabezpieczenia windykacji wniesionego przez HMRC roszczenia odszkodowawczego.

               20

               Na te postanowienia o zajęciu mienia Sunico złożyło zażalenie, które zostało oddalone przez Østre Landsret (Dania) w dniu 2 lipca 2010 r.

               21

               W oddzielnym wniosku, złożonym w dniu 25 maja 2010 r. w Københavns byret (sądzie miejskim w Kopenhadze, Dania), HMRC zażądał od tego sądu zgodnie z § 634 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego stwierdzenia zgodności z prawem zabezpieczenia roszczenia, na które zezwolił fogedret i København, oraz zapłaty sumy 40391100,01 funtów szterlingów (GBP), odpowiadającej kwocie podatku VAT, którego zapłaty uniknięto.

               22

               Sunico wniosło, po pierwsze, o odrzucenie wysuniętego przez HMRC żądania zapłaty jako niedopuszczalnego lub przynajmniej o jego oddalenie jako niezasadnego, i po drugie, jeżeli chodzi o część wniosku dotyczącą dokonanego zajęcia, o wycofanie tych środków zabezpieczających.

               23

               Postanowieniem z dnia 8 września 2010 r. Københavns byret przekazał sprawę do rozpoznania przez sąd odsyłający.

               24

               Tenże sąd postanowił rozstrzygnąć oddzielnie kwestię, czy zgodnie z § 634 ust. 5 kodeksu postępowania cywilnego należy zawiesić toczące się przed nim postępowania do czasu zakończenia postępowania przed High Court of Justice.

               25

               Sąd odsyłający ma zwłaszcza wątpliwości, czy powództwo takie jak wytoczone w dniu 17 maja 2010 r. przed sądami Zjednoczonego Królestwa objęte jest zakresem stosowania rozporządzenia nr 44/2001, tak że orzeczenie wydane przez te sądy będzie mogło zostać uznane i wykonane w Danii na podstawie tego rozporządzenia i umowy WE–Dania.

               26

               W tych okolicznościach Østre Landsret postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
               „Czy art. 1 rozporządzenia [nr 44/2001] należy interpretować w ten sposób, że zakres zastosowania tego rozporządzenia obejmuje powództwo, w ramach którego władze państwa członkowskiego domagają się naprawienia szkody przez przedsiębiorstwa i osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego na podstawie zarzucanego im – zgodnie z prawem krajowym pierwszego państwa członkowskiego – udziału w niedozwolonym porozumieniu mającym na celu popełnienie oszustwa polegającego na uchylaniu się od podatku VAT należnego w pierwszym państwie członkowskim?”.

         W przedmiocie pytania prejudycjalnego

               27

               Tytułem wstępnym należy stwierdzić, że Trybunał ma właściwość, aby rozstrzygnąć w przedmiocie niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

               28

               Jak potwierdziła bowiem Komisja w trakcie rozprawy przed Trybunałem, po wejściu w życie traktatu z Lizbony, który uchylił art. 68 WE, Królestwo Danii nie skorzystało z przewidzianej w art. 6 ust. 6 umowy WE–Dania możliwości powiadomienia Komisji o swej decyzji dotyczącej niestosowania tej zmiany traktatu WE w ciągu 60 dni od daty jej wejścia w życie. Wynika z tego, że po uchyleniu art. 68 WE rozciągnięcie uprawnienia do zadawania pytań prejudycjalnych w przedmiocie współpracy sądowej w sprawach cywilnych na sądy, których orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, ma zastosowanie również do sądu odsyłającego.

               29

               Zadając swe pytanie, tenże sąd dąży zasadniczo do ustalenia, czy pojęcie sprawy cywilnej i handlowej w rozumieniu art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 44/2001 należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono powództwo, w ramach którego władze państwa członkowskiego domagają się od osób fizycznych i prawnych mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niedozwolone porozumienie mające na celu popełnienie oszustwa polegającego na uchylaniu się od podatku VAT należnego w pierwszym państwie członkowskim.

               30

               Sunico, które domaga się kontynuacji zawisłego przed sądem odsyłającym postępowania, podnosi, że orzeczenie wydane przez sądy Zjednoczonego Królestwa w ramach wniesionego przeciwko niemu powództwa o odszkodowanie nie może być wiążące w Danii. Orzeczenie to nie może zostać wykonane w Danii na podstawie rozporządzenia nr 44/2001 w zakresie, w jakim roszczenie odszkodowawcze HMRC jest oparte na fakcie, że osoba trzecia będąca płatnikiem podatku VAT w Zjednoczonym Królestwie nie zapłaciła tego podatku, z takim skutkiem, że roszczenie to podlega regulacji prawa brytyjskiego w dziedzinie podatku VAT. W konsekwencji zdaniem Sunico tego rodzaju powództwo nie wchodzi w zakres stosowania omawianego rozporządzenia z tego względu, że powództwa w sprawach podatkowych są z jego zakresu wyraźnie wyłączone.

               31

               HMRC, który wniósł o to, by toczące się przed sądem odsyłającym postępowanie zostało zawieszone, podnosi, że orzeczenie wydane przez sądy Zjednoczonego Królestwa w wyniku wniesionego przeciwko Sunico powództwa o odszkodowanie powinno podlegać wykonaniu w Danii na podstawie rozporządzenia nr 44/2001 i umowy WE–Dania.

               32

               Tytułem wstępnym należy przypomnieć, że w zakresie, w jakim rozporządzenie nr 44/2001 zastępuje odtąd w stosunkach między państwami członkowskimi Konwencję z dnia 27 września 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 1972, L 299, s. 32, zwaną dalej „konwencją brukselską”), wykładnia dotycząca tej konwencji dokonana przez Trybunał stosuje się również w odniesieniu do wspomnianego rozporządzenia, wówczas gdy postanowienia zarówno tego rozporządzenia, jak i tej konwencji można zakwalifikować jako równoważne (zob. w szczególności wyrok z dnia 11 kwietnia 2013 r. w sprawie C‑645/11 Sapir i in., pkt 31). Ponadto z motywu 19 rozporządzenia nr 44/2001 wynika, że należy zapewnić ciągłość wykładni pomiędzy konwencją brukselską a wymienionym rozporządzeniem.

               33

               W tym względzie należy stwierdzić, że zakres stosowania rozporządzenia nr 44/2001 jest, podobnie jak w przypadku konwencji brukselskiej, ograniczony do pojęcia sprawy cywilnej i handlowej. Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że ten zakres stosowania jest wytyczony zasadniczo z uwagi na elementy, które charakteryzują stosunek prawny między stronami sporu lub przedmiot tego sporu (zob. w szczególności wyrok z dnia 18 października 2011 r. w sprawie C-406/09 Realchemie Nederland, Zb.Orz. s. I-9773, pkt 39; ww. wyrok w sprawie Sapir i in., pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).

               34

               Trybunał uznał zatem, że chociaż pewne spory między organem władzy publicznej a podmiotem prawa prywatnego mogą być objęte zakresem stosowania rozporządzenia nr 44/2001, to inaczej jest w sytuacji, gdy organ władzy publicznej wykonuje swoje władztwo publiczne (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Sapir i in., pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).

               35

               Aby ustalić, czy jest tak w przypadku sporu takiego jak ten w postępowaniu głównym, należy zbadać podstawę i reguły postępowania mające zastosowanie do powództwa, jakie zostało wniesione do High Court of Justice w Zjednoczonym Królestwie przez HMRC (zob. analogicznie wyroki: z dnia 14 listopada 2002 r. w sprawie C-271/00 Baten, Rec. s. I-10489, pkt 31; z dnia 15 maja 2003 r. w sprawie C-266/01 Préservatrice foncière TIARD, Rec. s. I-4867, pkt 23).

               36

               Należy zauważyć w tym względzie, że okolicznością faktyczną leżące u podstaw roszczenia, jakie zostało wysunięte przed tym sądem jest jak twierdzi HMRC wypełniające znamiona oszustwa działanie Sunico i innych niebędących rezydentami osób pozwanych przed wspomnianym sądem i którym zarzuca sią udział na terytorium Zjednoczonego Królestwa w łańcuchu transakcji sprzedaży towarów mającym na celu zorganizowanie mechanizmu unikania płacenia podatków typu „karuzela podatkowa dotycząca podatku VAT”, które to działanie umożliwiło tym osobom uniknięcie zapłacenia owego podatku należnego przez płatnika tego podatku w tym państwie członkowskim i uczyniło z nich w ten sposób rzeczywistych beneficjentów kwot uzyskanych w oparciu o takie unikanie płacenia podatków.

               37

               Jeżeli chodzi o podstawę prawną żądania HMRC, powództwo wytoczone przez HMRC przeciwko Sunico opiera się nie na ustawodawstwie Zjednoczonego Królestwa dotyczącym podatku VAT, lecz na zarzucanym Sunico udziale w porozumieniu mającym na celu popełnienie oszustwa, które wchodzi w zakres prawa tego państwa członkowskiego z zakresu odpowiedzialności cywilnej z tytułu czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego.

               38

               Podobnie z postanowienia odsyłającego wynika, iż Sunico i inne niebędące rezydentami osoby pozwane przed High Court of Justice nie są płatnikami podatku VAT w Zjednoczonym Królestwie, tak że nie są one osobami zobowiązanymi do zapłaty tego podatku na podstawie ustawodawstwa tego państwa członkowskiego.

               39

               Jak w kontekście tego stosunku prawnego wywiedli Komisja i rząd Zjednoczonego Królestwa, HMRC nie wykonuje uprawnień wychodzących poza zakres zasad prawnych obowiązujących w stosunkach między podmiotami prawa prywatnego. W szczególności, jak podkreśliła w pkt 44 opinii rzecznik generalna, HMRC nie ma możliwości – co powszechnie zdarza się w ramach wykonywania jego prerogatyw władztwa publicznego – wydawania tytułu egzekucyjnego pozwalającego mu na windykację jego należności, lecz zobowiązany jest w tym celu, w kontekście, jaki występuje w niniejszej sprawie, dochodzić swych praw normalną drogą sądową.

               40

               Wynika z tego, że stosunek prawny, jaki istnieje między HMRC a Sunico, nie jest stosunkiem prawnym opartym na prawie publicznym, w tym wypadku na prawie podatkowym, oznaczającym odwołanie się do prerogatyw władztwa publicznego.

               41

               Nie ulega wątpliwości, że z postanowienia odsyłającego wynika, iż kwota żądanego przez HMRC odszkodowania odpowiada kwocie podatku VAT należnego przez płatnika tego podatku w Zjednoczonym Królestwie. Jednakże fakt, że zakres odpowiedzialności Sunico względem HMRC z tytułu czynów niedozwolonych oraz kwota wierzytelności podatkowej, którą posiada on względem płatnika podatku, są jednakowe, nie może być uznany za dowód na okoliczność, iż powództwo HMRC przed High Court of Justice mieści się w zakresie wykonania przez niego władztwa publicznego względem Sunico, ponieważ bezsporne jest, że istniejący między HMRC a Sunico stosunek prawny jest regulowany nie przez ustawodawstwo Zjednoczonego Królestwa dotyczące VAT, lecz przez ustawodawstwo tego państwa dotyczące odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego.

               42

               Wreszcie jeśli chodzi o kwestię, czy wniosek o udzielenie informacji, który HMRC skierował do władz duńskich na podstawie rozporządzenia nr 1798/2003 przed wniesieniem sprawy do High Court of Justice, ma wpływ na charakter stosunków prawnych między HMRC a Sunico, to należy podkreślić, że z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, nie wynika, by w ramach zawisłego przed High Court of Justice postępowania HMRC skorzystał z dowodów uzyskanych w oparciu o wykonanie swoich prerogatyw władztwa publicznego.

               43

               Jednakże do sądu odsyłającego należy, jak podkreśliła w pkt 45 opinii rzecznik generalna, ustalenie, czy miało to miejsce w tym wypadku, i w razie potrzeby, czy HMRC znalazł się w tej samej sytuacji co podmiot prawa prywatnego w kontekście jego powództwa przeciwko Sunico i innym niebędącym rezydentami osobom pozwanym przed High Court of Justice.

               44

               W świetle powyższego na postawione pytanie prejudycjalne należy odpowiedzieć, że pojęcie sprawy cywilnej i handlowej w rozumieniu art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 44/2001 należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono powództwo, w ramach którego władze państwa członkowskiego domagają się od osób fizycznych i prawnych mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niedozwolone porozumienie mające na celu popełnienie oszustwa polegającego na uchylaniu się od podatku VAT należnego w pierwszym państwie członkowskim.

         W przedmiocie kosztów

               45

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:

                     Pojęcie sprawy cywilnej i handlowej w rozumieniu art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono powództwo, w ramach którego władze państwa członkowskiego domagają się od osób fizycznych i prawnych mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niedozwolone porozumienie mające na celu popełnienie oszustwa polegającego na uchylaniu się od podatku VAT należnego w pierwszym państwie członkowskim.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: duński.