title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 16 stycznia 2014 r. # UAB "Juvelta" przeciwko VĮ "Lietuvos prabavimo rūmai". # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas - Litwa. # Swobodny przepływ towarów - Artykuł 34 TFUE - Ograniczenia ilościowe w przywozie - Środki o skutku równoważnym - Sprzedaż wyrobów z metali szlachetnych - Cecha probiercza - Wymogi ustanowione w przepisach państwa członkowskiego przywozu. # Sprawa C-481/12.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 16 stycznia 2014 r. (
            *1
         )
      „Swobodny przepływ towarów — Artykuł 34 TFUE — Ograniczenia ilościowe w przywozie — Środki o skutku równoważnym — Sprzedaż wyrobów z metali szlachetnych — Cecha probiercza — Wymogi ustanowione w przepisach państwa członkowskiego przywozu”
      W sprawie C‑481/12
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Litwa) postanowieniem z dnia 27 września 2012 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 25 października 2012 r., w postępowaniu:

         UAB „Juvelta”

      przeciwko

         VĮ „Lietuvos prabavimo rūmai”,

      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), prezes izby, J.L. da Cruz Vilaça, G. Arestis, J.C. Bonichot i A. Arabadjiev, sędziowie,
      rzecznik generalny: N. Wahl,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      uwzględniając pisemny etap postępowania,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu UAB „Juvelta” przez A. Astauskienė, advokatė,

               —

               w imieniu rządu litewskiego przez D. Kriaučiūnasa oraz R. Krasuckaitė, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez A. Steiblytė oraz G. Wilmsa, działających w charakterze pełnomocników,

         podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 34 TFUE.

               2

               Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy UAB „Juvelta” (zwaną dalej „Juveltą”) a VĮ Lietuvos prabavimo rūmai (litewskim urzędem probierczym) dotyczącego decyzji tego urzędu nakazującej Juvelcie dokonania oznaczenia sprzedawanych przez nią, w upoważnionym i niezależnym państwowym urzędzie probierczym, wyrobów ze złota cechami probierczymi spełniającymi wymogi litewskich przepisów.

         Ramy prawne

               3

               Zgodnie z art. 3 ust. 21 Lietuvos Respublikos tauriųjų metalų ir brangakmenių valstybinės priežiūros įstatymas (ustawy Republiki Litewskiej o nadzorze państwowym nad metalami szlachetnymi i kamieniami jubilerskimi) w brzmieniu znajdującym zastosowanie w postępowaniu głównym (zwanej dalej „ustawą o nadzorze państwowym”) państwowa cecha probiercza VĮ Lietuvos prabavimo rūmai jest cechą probierczą ustanowioną przez państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i Republikę Turcji, która to cecha potwierdza, że wyrób nią opatrzony został skontrolowany i ocechowany przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez to państwo oraz jest zgodny z próbą, wyrażoną w cesze cyframi arabskimi, wskazującą proporcję metalu szlachetnego wyrażoną w częściach tysięcznych masy stopu.

               4

               Na mocy art. 17 ust. 1 tej ustawy wyroby z metali szlachetnych i kamienie jubilerskie, które są przywożone na Litwę, muszą być oznaczone krajową cechą probierczą tego państwa przez VĮ Lietuvos prabavimo rūmai.

               5

               Artykuł 17 ust. 2 pkt 2 wskazanej ustawy przewiduje, że wyroby z metali szlachetnych i kamienie jubilerskie, które są przywożone z innego państwa – państwa EOG lub Republiki Turcji, w którym dozwolona jest sprzedaż takich wyrobów – mogą być sprzedawane bez cechy probierczej VĮ Lietuvos prabavimo rūmai lub świadectwa jakości, jeśli zostały skontrolowane i oznakowane cechą probierczą przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez to państwo i są opatrzone obowiązkowym znakiem wytwórcy, zarejestrowanym w tym państwie, umieszczonym przy ich produkcji.

         Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

               6

               Juvelta jest spółką, która zajmuje się w szczególności handlem detalicznym wyrobami biżuteryjnymi wykonanymi z metali szlachetnych.

               7

               W wyniku prowadzonej inspekcji urzędnicy VĮ Lietuvos prabavimo rūmai ustalili, że część (355 pozycji) kontrolowanych wyrobów ze złota nie spełniała wymogów art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy o nadzorze państwowym.

               8

               W protokole inspekcji nr 04‑13‑41 z dnia 15 marca 2011 r., w którym zawarte były wyniki rzeczonej inspekcji, VĮ Lietuvos prabavimo rūmai nakazał Juvelcie oznaczenie sprzedawanych przez nią wyrobów ze złota cechami probierczymi spełniającymi wymogi litewskiego ustawodawstwa w upoważnionym i niezależnym państwowym urzędzie probierczym.

               9

               Z tego protokołu inspekcji wynika, że omawiane wyroby były oznaczone cechą probierczą niezależnego urzędu probierczego upoważnionego przez Rzeczpospolitą Polską, lecz zdaniem VĮ Lietuvos prabavimo rūmai cecha ta nie była zgodna z wymogami art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy o nadzorze państwowym w związku z art. 3 ust. 21 tej ustawy z uwagi na fakt, że występująca na niej cyfra arabska „3” nie potwierdzała zwartości metali szlachetnych mierzonych w częściach tysięcznych w stosunku do wagi stopu.

               10

               W tym zakresie sąd odsyłający zauważa, że nie ulega wątpliwości, iż w Rzeczpospolitej Polskiej użycie cyfry „3” na takim znaku ma oznaczać wyroby z metali szlachetnych, w których próba wyrażona w częściach tysięcznych w stosunku do masy stopu wynosi 585.

               11

               Ponadto sąd ten zauważa, że Juvelta dokonała dodatkowego oznaczenia omawianych wyrobów, umieszczając na nich wzmiankę „585”, mającą wskazywać próbę tych wyrobów w formie zrozumiałej dla litewskich konsumentów.

               12

               Po wniesieniu odwołania od protokołu inspekcji do dyrektora VĮ Lietuvos prabavimo rūmai, który decyzją nr 1.5‑264 z dnia 15 kwietnia 2011 r. oddalił to odwołanie i utrzymał w mocy ważność wskazanego protokołu inspekcji, Juvelta wniosła o stwierdzenie nieważności tegoż protokołu do Vilniaus apygardos administracinis teismas, który odrzucił to żądanie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2011 r.

               13

               Juvelta odwołała się od tego wyroku do sądu odsyłającego.

               14

               W tych okolicznościach Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas postanowił zawiesić postępowanie i skierować do Trybunału następujące pytania prejudycjalne:

                        „1)

                        Czy art. 34 [TFUE] należy interpretować w ten sposób, że zakazuje on uregulowania krajowego stanowiącego, iż w celu sprzedaży na rynku państwa członkowskiego Unii Europejskiej wyrobów ze złota przywiezionych z innego państwa członkowskiego, których wprowadzenie na rynek tego państwa członkowskiego (wywozu) jest dozwolone, wyroby te muszą być ocechowane znakiem niezależnego urzędu probierczego upoważnionego przez państwo członkowskie, który potwierdza, że wyrób go noszący został skontrolowany przez ten urząd, i w którym podane są informacje zrozumiałe dla konsumentów państwa członkowskiego przywozu dotyczące próby wyrobu, w razie gdy takie informacje dotyczące próby są podane w oddzielnym i dodatkowym znaku lub oznaczeniu wykonanym na tym samym wyrobie ze złota?

                        2)

                        Czy dla odpowiedzi na pytanie pierwsze jest istotne, że – tak jak w rozpatrywanym przypadku – dodatkowe oznaczenie dotyczące próby wyrobów ze złota, które jest podane na wyrobach i jest zrozumiałe dla konsumentów państwa członkowskiego przywozu (na przykład oznaczenie trzema cyframi arabskimi »585«), nie zostało dokonane przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, ale informacje podane w tym oznaczeniu odpowiadają co do treści informacjom widniejącym w oznaczonej na tym samym wyrobie cesze niezależnego urzędu probierczego upoważnionego przez państwo członkowskiego wywozu (na przykład stosowane przez państwo wywozu oznaczenie cyfrą arabską »3« oznacza w szczególności na mocy ustawodawstwa tego państwa próbę 585)?”.

         W przedmiocie pytań prejudycjalnych

         W przedmiocie pytania pierwszego

               15

               W swym pierwszym pytaniu sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 34 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on obowiązywaniu przepisów krajowych, takich jak będące przedmiotem postępowania głównego, zgodnie z którymi w celu sprzedaży na rynku państwa członkowskiego wyrobów z metali szlachetnych przywożonych z innego państwa członkowskiego, w którym ich sprzedaż jest dozwolona, oznaczonych cechą probierczą zgodnie z przepisami tego drugiego państwa członkowskiego, wyroby te – w sytuacji gdy informacje dotyczące próby tych wyrobów widniejące na tej cesze probierczej nie są zgodne z wymogami zawartymi w przepisach pierwszego państwa członkowskiego – muszą być ponownie oznaczone cechą probierczą przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez to ostatnie państwo członkowskie, która to próba potwierdza, że rzeczone wyroby zostały skontrolowane, i określa próbę tych wyrobów zgodnie ze wskazanymi wymogami.

               16

               Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wszelkie uregulowania państw członkowskich dotyczące handlu, mogące utrudniać, bezpośrednio lub pośrednio, rzeczywiście lub potencjalnie, handel wewnątrz Unii, należy uznać za środki o skutku równoważnym z ograniczeniami ilościowymi w rozumieniu art. 34 TFUE (zob. w szczególności wyroki: z dnia 11 lipca 1974 r. w sprawie 8/74 Dassonville, Rec. s. 837, pkt 5; z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie C-108/09 Ker-Optika, Zb.Orz. s. I-12213, pkt 47).

               17

               Przeszkody w swobodnym przepływie towarów, będące – w braku harmonizacji ustawodawstw – wynikiem stosowania do towarów pochodzących z innych państw członkowskich, w których są zgodnie z prawem produkowane i wprowadzane do obrotu, przepisów określających wymogi, które towary te muszą spełniać, stanowią środki o skutku równoważnym, zakazane na mocy art. 34 TFUE, nawet jeśli przepisy te są stosowane bez rozróżnienia do wszystkich produktów, jeżeli ich stosowanie nie może zostać uzasadnione celem dotyczącym interesu ogólnego przeważającym nad wymogami swobody przepływu towarów (zob. wyroki: z dnia 22 czerwca 1982 r. w sprawie 220/81 Robertson i in., Rec. s. 2349, pkt 9; z dnia 15 września 1994 r. w sprawie C-293/93 Houtwipper, Rec. s. I-4249, pkt 11; a także z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawie C-30/99 Komisja przeciwko Irlandii, Rec. s. I-4619, pkt 26).

               18

               W tym względzie Trybunał orzekł już, że przepisy krajowe wymagające, aby wyroby z metali szlachetnych przywożone z innych państw członkowskich, w których są one zgodnie z prawem wprowadzone do obrotu i ocechowane zgodnie z ustawodawstwem tych państw, zostały dodatkowo ocechowane w państwie członkowskim przywozu, utrudniają przywóz i czynią go bardziej kosztownym (zob. podobnie ww. wyroki: w sprawie Robertson i in., pkt 10; w sprawie Houtwipper, pkt 13; a także w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 27).

               19

               Jest tak w przypadku przepisów będących przedmiotem postępowania głównego. Na mocy tych przepisów wyroby z metali szlachetnych i kamienie jubilerskie oznakowane cechą probierczą, która zawiera informacje niezgodne z wymogami ustanowionymi w tych przepisach, mogą być sprzedawane na Litwie wyłącznie po ponownym ocechowaniu ich w tym państwie członkowskim.

               20

               W rezultacie przepisy takie stanowią środek o skutku równoważnym z ograniczeniami ilościowymi w przywozie, zakazany w art. 34 TFUE.

               21

               Co się tyczy możliwości uzasadnienia takiego środka, Trybunał orzekł już, że obowiązek importera obejmujący umieszczenie na wyrobach z metali szlachetnych cechy probierczej wskazującej próbę tych wyrobów ma co do zasady zapewnić skuteczną ochronę konsumentów i wspierać uczciwość obrotu handlowego (zob. ww. wyroki: w sprawie Robertson i in., pkt 11; w sprawie Houtwipper, pkt 14; a także w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 29).

               22

               Jednakże w tym kontekście Trybunał orzekł również, że państwo członkowskie nie może wymagać nowego ocechowania produktów przywożonych z innego państwa członkowskiego, w którym były one legalnie wprowadzone do obrotu i ocechowane zgodnie z przepisami tego państwa, jeżeli informacje widniejące na oryginalnej cesze probierczej, niezależnie od ich formy, są równoważne z informacjami wymaganymi w państwie członkowskim przywozu i zrozumiałe dla konsumentów w tym państwie (zob. ww. wyroki: w sprawie Robertson i in., pkt 12; w sprawie Houtwipper, pkt 15; a także w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 30, 69).

               23

               W celu dokonania oceny, czy oznaczenie próby nieprzewidziane w przepisach państwa członkowskiego zawiera informacje równoważne i zrozumiałe dla konsumentów w tym państwie, należy uwzględnić przypuszczalne oczekiwania przeciętnego konsumenta, właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 32).

               24

               Jeśli chodzi o spór rozstrzygany przed sądem odsyłającym, należy zauważyć, że nie ulega wątpliwości, iż wyroby będące przedmiotem postępowania głównego zostały ocechowane przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez Rzeczpospolitą Polską zgodnie z przepisami tego państwa.

               25

               Ponadto sąd odsyłający zauważa, że nie jest kwestionowane, iż cecha probiercza umieszczona na rzeczonych wyrobach określa ich próbę przy użyciu cyfry „3”, a w Polsce informacja ta ma oznaczać wyroby z metali szlachetnych, których próba wyrażona w częściach tysięcznych w stosunku do masy stopu wynosi 585.

               26

               Wynika stąd, że informacja wynikająca z rzeczonej wzmianki jest w odniesieniu do wyrobów z metali szlachetnych ocechowanych w Polsce równoważna z informacją wynikającą ze wzmianki „585” widniejącej na cesze probierczej umieszczonej przez niezależny urząd probierczy upoważniony na Litwie zgodnie z przepisami tego państwa.

               27

               Wobec powyższego należy zbadać również, czy użycie cyfry „3” występującej na cesze probierczej umieszczonej na wyrobach będących przedmiotem postępowania głównego zawiera informację zrozumiałą dla przeciętnego litewskiego konsumenta, właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego.

               28

               Należy stwierdzić w tym zakresie, że jest prawdopodobne, iż wskazane oznaczenie nie jest zrozumiałe dla takiego konsumenta, gdyż co do zasady nie zna on polskiego systemu znakowania prób wyrobów z metali szlachetnych.

               29

               Jednakże, chociaż ograniczające skutki przepisów będących przedmiotem postępowania głównego mogą być zatem uzasadnione celem w postaci zapewnienia skutecznej ochrony litewskich konsumentów poprzez zapewnienie im informacji dotyczących próby wyrobów z metali szlachetnych przywożonych na Litwę, które są zrozumiałe dla tych konsumentów, to uzasadnienie takie można uwzględnić, wyłącznie jeżeli przepisy te są proporcjonalne względem założonego w nim celu, to znaczy są właściwe do osiągnięcia tego celu i nie wykraczają poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia.

               30

               Należy zatem zbadać, czy wskazany cel może zostać osiągnięty za pomocą mniej restrykcyjnych środków w zakresie wymiany handlowej wyrobami z metali szlachetnych wewnątrz Unii niż nałożenie obowiązku nowego ocechowania w państwie członkowskim przywozu, przewidzianego w rzeczonych przepisach.

               31

               W tym kontekście należy przypomnieć, jak zauważa sąd odsyłający, że w celu wyrażenia próby wyrobów będących przedmiotem postępowania głównego w formie zrozumiałej dla litewskich konsumentów Juvelta dokonała dodatkowego oznakowania tych wyrobów poprzez umieszczenie na nich wzmianki „585”, przy czym liczba ta odpowiada próbie rzeczonych wyrobów wyrażonej w częściach tysięcznych w stosunku do masy stopu.

               32

               Tymczasem należy stwierdzić, że takie oznaczenie może służyć realizacji celu założonego w przepisach będących przedmiotem postępowania głównego i stanowi środek w mniejszym stopniu ograniczający przepływ wyrobów z metali szlachetnych w Unii niż nowe ocechowanie wymagane w tych przepisach, pod warunkiem że informacje wynikające z tego oznaczenia odpowiadają informacjom widniejącym na cesze probierczej umieszczanej na odnośnych wyrobach przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez państwo członkowskie ich wywozu.

               33

               Ponadto należy zauważyć, że oprócz dodatkowego oznakowania takiego jak będące przedmiotem postępowania głównego, inne środki – takie jak obowiązek wywieszenia w miejscu sprzedaży wyrobów z metali szlachetnych pochodzących z innych państw członkowskich tabel korelacji zatwierdzonych przez niezależny urząd probierczy państwa członkowskiego przywozu informujących konsumentów o cechach probierczych prób w innych państwach członkowskich i ich odpowiednikach w rzecznym państwie członkowskim czy też obowiązek umieszczenia na tych wyrobach etykiety obejmującej wszystkie informacje wymagane w przepisach tego państwa członkowskiego – mogą stanowić środki wystarczające w celu zapewnienia skutecznej ochrony konsumentów.

               34

               W tych okolicznościach na pierwsze pytanie należy udzielić odpowiedzi, zgodnie z którą art. 34 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on obowiązywaniu przepisów krajowych, takich jak będące przedmiotem postępowania głównego, zgodnie z którymi w celu sprzedaży na rynku państwa członkowskiego wyrobów z metali szlachetnych przywożonych z innego państwa członkowskiego, w którym ich sprzedaż jest dozwolona, oznaczonych cechą probierczą zgodnie z przepisami tego drugiego państwa członkowskiego, wyroby te – w sytuacji gdy informacje dotyczące próby tych wyrobów widniejące na tej cesze probierczej nie są zgodne z wymogami zawartymi w przepisach pierwszego państwa członkowskiego – muszą być ponownie oznaczone cechą probierczą przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez to ostatnie państwo członkowskie, która to cecha potwierdza, że rzeczone wyroby zostały skontrolowane, i określa próbę tych wyrobów zgodnie ze wskazanymi wymogami.

         W przedmiocie pytania drugiego

               35

               W drugim pytaniu sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy okoliczność, że dodatkowe oznaczenie przywożonych wyrobów z metali szlachetnych, zawierające informacje mające wskazywać próbę tych wyrobów w sposób zrozumiały dla konsumentów państwa członkowskiego przywozu, nie zostało dokonane przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez państwo członkowskie, ma wpływ na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze.

               36

               W tym względzie należy zauważyć, że w zakresie, w jakim wyroby będące przedmiotem postępowania głównego zostały dodatkowo oznaczone wyłącznie w uzupełnieniu cechy probierczej umieszczonej przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez państwo członkowskie wywozu, w tym wypadku przez Rzeczpospolitą Polską, funkcja gwarancyjna tej cechy jest zapewniona (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Houtwipper, pkt 19).

               37

               Sytuację będącą przedmiotem postępowania głównego należy bowiem odróżnić od tej, w której wyroby z metali szlachetnych są ocechowane przez samych producentów w państwie członkowskim wywozu. Ta ostatnia sytuacja może prowadzić do oszustw, którym w braku przepisów Unii powinny zapobiegać państwa członkowskie, które dysponują szerokim zakresem uznania, przyjmując środki, które uznają za odpowiednie w tym względzie (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Houtwipper, pkt 20–22).

               38

               Wobec powyższego informacje wynikające z dodatkowego oznaczenia takiego jak będące przedmiotem postępowania głównego powinny w każdym razie odpowiadać informacjom widniejącym na cesze probierczej umieszczonej na odnośnych wyrobach przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez państwo członkowskie wywozu.

               39

               Tymczasem, jak wynika z postanowienia odsyłającego oraz z pkt 25 i 26 niniejszego wyroku, ma to miejsce w postępowaniu głównym.

               40

               W tych okolicznościach na pytanie drugie należy udzielić odpowiedzi, zgodnie z którą okoliczność, że dodatkowe oznaczenie przywożonych wyrobów z metali szlachetnych, zawierające informacje mające wskazywać próbę tych wyrobów w sposób zrozumiały dla konsumentów państwa członkowskiego przywozu, nie zostało dokonane przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez państwo członkowskie, nie ma wpływu na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze, w sytuacji gdy cecha probiercza została uprzednio umieszczona na rzeczonych wyrobach przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez państwo członkowskie wywozu, a informacje wynikające z tego oznaczenia są zgodne z informacjami widniejącymi na tej cesze probierczej.

         W przedmiocie kosztów

               41

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi

               Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:

                           1)

                           Artykuł 34 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on obowiązywaniu przepisów krajowych, takich jak będące przedmiotem postępowania głównego, zgodnie z którymi w celu sprzedaży na rynku państwa członkowskiego wyrobów z metali szlachetnych przywożonych z innego państwa członkowskiego, w którym ich sprzedaż jest dozwolona, oznaczonych cechą probierczą zgodnie z przepisami tego drugiego państwa członkowskiego, wyroby te – w sytuacji gdy informacje dotyczące próby tych wyrobów widniejące na tej cesze probierczej nie są zgodne z wymogami zawartymi w przepisach pierwszego państwa członkowskiego – muszą być ponownie oznaczone cechą probierczą przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez to ostatnie państwo członkowskie, która to cecha potwierdza, że rzeczone wyroby zostały skontrolowane, i określa próbę tych wyrobów zgodnie ze wskazanymi wymogami.

                           2)

                           Okoliczność, że dodatkowe oznaczenie przywożonych wyrobów z metali szlachetnych, zawierające informacje mające wskazywać próbę tych wyrobów w sposób zrozumiały dla konsumentów państwa członkowskiego przywozu, nie zostało dokonane przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez państwo członkowskie, nie ma wpływu na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze, w sytuacji gdy cecha probiercza została uprzednio umieszczona na rzeczonych wyrobach przez niezależny urząd probierczy upoważniony przez państwo członkowskie wywozu, a informacje wynikające z tego oznaczenia są zgodne z informacjami widniejącymi na tej cesze probierczej.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: litewski.


Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 28 lutego 1989 r. # Erik van der Stijl i Geoffrey Cullington przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy. # Sprawy połączone 341/85, 251, 258, 259, 262 oraz 266/86, 222 oraz 232/87.


Wyrok Trybunału z dnia 6 października 1993 r. # Gerardus Cornelis Ten Oever przeciwko Stichting Bedrijfspensioenfonds voor het Glazenwassers- en Schoonmaakbedrijf. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Kantongerecht Utrecht - Niderlandy. # Sprawa C-109/91.


Wyrok Trybunału z dnia 17 grudnia 1970 r. # Einfuhr- und Vorratsstelle für Getreide und Futtermittel przeciwko Köster i Berodt & Co. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Hessischer Verwaltungsgerichtshof - Niemcy. # Sprawa 25-70.


title: Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 27 czerwca 2013 r.#Vodafone Malta ltd. i Mobisle Communications ltd. przeciwko Avukat Ġenerali i in.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Qorti Kostituzzjonali.#Sieci i usługi łączności elektronicznej – Dyrektywa 2002/20/WE – Artykuły 12 i 13 – Opłaty administracyjne i opłaty za prawo użytkowania – Opłata nałożona na operatorów sieci telefonii ruchomej – Ustawodawstwo krajowe – Metoda obliczania opłaty – Odsetek od opłat uiszczanych przez użytkowników.#Sprawa C-71/12.

text:
               Strony
               Motywy wyroku
               Sentencja

            Strony
            W sprawie C-71/12
            mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Qorti Kostituzzjonali (Malta) postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 10 lutego 2012 r., w postępowaniu:
            Vodafone Malta ltd.,
            Mobisle Communications ltd.
            przeciwko
            Avukat Ġenerali,
            Kontrollur tad-Dwana,
            Ministru tal-Finanzi,
            Awtorita’ ta’ Malta dwar il-Komunikazzjoni,
            TRYBUNAŁ (trzecia izba),
            w składzie: M. Ilešič, prezes izby, K. Lenaerts, wiceprezes Trybunału pełniący obowiązki sędziego trzeciej izby, E. Jarašiūnas (sprawozdawca), A. Ó Caoimh i C.G. Fernlund, sędziowie,
            rzecznik generalny: N. Jääskinen,
            sekretarz: L. Hewlett, główny administrator,
            uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 30 stycznia 2013 r.,
            rozważywszy uwagi przedstawione:
            – w imieniu Vodafone Malta ltd. przez I. Refala, M. Refala, L. Hursta, J. Pavię oraz M. Borg, avukati, a także M. Hall, QC,
            – w imieniu Mobisle Communications ltd. przez F. Galeę Salomone, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez I. Gauciego oraz R. Tufigno, avukati,
            – w imieniu Awtorita’ ta’ Malta dwar il-Komunikazzjoni przez L. Cassara Pullicino oraz P. Micallefa, avukati,
            – w imieniu rządu maltańskiego przez P. Grecha oraz przez D. Mangion i V. Buttigieg, działających w charakterze pełnomocników,
            – w imieniu rządu hiszpańskiego przez N. Díaz Abad, działającą w charakterze pełnomocnika,
            – w imieniu rządu francuskiego przez G. de Bergues’a oraz J.S. Pilczera, działających w charakterze pełnomocników,
            – w imieniu Węgier przez M.Z. Fehéra oraz przez K. Szíjjártó i Á. Szílágyi, działających w charakterze pełnomocników,
            – w imieniu Komisji Europejskiej przez G. Brauna i K. Mifsud-Bonniciego oraz przez L. Nicolae, działających w charakterze pełnomocników,
            podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
            wydaje następujący
            Wyrok

            Motywy wyroku
            1. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 12 i 13 dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywy o zezwoleniach) (Dz.U. L 108, s. 21).
            2. Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Vodafone Malta ltd. (zwaną dalej „Vodafone Malta”) i Mobisle Communications ltd. (zwaną dalej „Mobisle Communications”) a Avukat Ġenerali (prokuratorem generalnym), Kontrollur tad-Dwana (kontrolerem ceł), Ministru tal-Finanzi (ministrem finansów) i Awtorita’ ta’ Malta dwar il-Komunikazzjoni (maltańskim urzędem komunikacji) dotyczącego nałożenia podatku akcyzowego.
            Ramy prawne
            Prawo Unii
            3. Motywy 30 i 31 dyrektywy o zezwoleniach mają następujące brzmienie:
            „(30) Opłaty administracyjne mogą być nakładane na podmioty świadczące usługi łączności elektronicznej celem sfinansowania działalności krajowych organów regulacyjnych w zakresie zarządzania systemem zezwoleń i w celu przyznawania prawa użytkowania. Wysokość takich opłat powinna być ograniczona do sumy potrzebnej do pokrycia rzeczywistych kosztów administracyjnych związanych z taką działalnością. W tym celu należy zapewnić przejrzystość dochodów i wydatków krajowego organu regulacyjnego poprzez wprowadzenie obowiązku składania rocznych sprawozdań o łącznej sumie zebranych opłat i poniesionych kosztów administracyjnych. Pozwoli to przedsiębiorstwom sprawdzić bilans administracyjnych kosztów i opłat.
            (31) System administracyjnych opłat nie powinien zniekształcać konkurencji lub stwarzać barier w dostępie do rynku. Wraz z wprowadzeniem systemu ogólnych zezwoleń nie będzie już możliwe ustalanie administracyjnych kosztów, a tym samym i opłat, dla pojedynczych przedsiębiorstw, z wyjątkiem przyznania prawa do użytkowania numerów, częstotliwości radiowych oraz prawa do instalowania urządzeń. Jakakolwiek stosowana opłata administracyjna winna odpowiadać zasadom systemu ogólnych zezwoleń. Przykładem sprawiedliwej, prostej i przejrzystej alternatywy dla takich kryteriów ustalania opłat będzie kryterium związane z obrotem. Podczas gdy opłaty administracyjne są bardzo niskie, opłaty obliczane według płaskiej skali lub opłaty obliczane częściowo na podstawie płaskiej skali, a częściowo przy zastosowaniu kryterium związanego z obrotem, powinny stanowić właściwe rozwiązanie”.
            4. Zgodnie z art. 1 dyrektywy o zezwoleniach, zatytułowanym „Cel i zakres”:
            „1. Celem niniejszej dyrektywy jest wdrożenie wewnętrznego rynku w dziedzinie sieci i usług łączności elektronicznej poprzez harmonizację i uproszczenie zasad i warunków udzielania zezwoleń celem ułatwienia świadczenia takich usług wewnątrz Wspólnoty.
            2. Niniejsza dyrektywa znajduje zastosowanie w odniesieniu do zezwoleń na dostęp do sieci i świadczenie usług w zakresie łączności elektronicznej”.
            5. W art. 2 ust. 2 lit. a) tej dyrektywy znajduje się następująca definicja:
            „»ogólne zezwolenie« oznacza ramy prawne określone przez państwo członkowskie zapewniające prawo świadczenia dostępu do sieci oraz usług łączności elektronicznej oraz określające szczególne obowiązki sektorowe, jakie mogą mieć zastosowanie w odniesieniu do wszystkich lub poszczególnych rodzajów sieci i usług łączności elektronicznej, zgodnie z niniejszą dyrektywą”.
            6. Artykuł 12 wskazanej dyrektywy, zatytułowany „Opłaty administracyjne”, stanowi:
            „1. Każda opłata administracyjna nałożona na przedsiębiorstwa świadczące usługi lub udostępniające sieć zgodnie z ogólnym zezwoleniem lub na rzecz którego zostało ustanowione prawo użytkowania winna:
            a) w całości odnosić się jedynie do kosztów administracyjnych, które byłyby poniesione przy zarządzaniu, sprawowaniu nadzoru lub wdrażaniu planu ogólnych zezwoleń, praw użytkowania i szczegółowych obowiązków, o których mowa w artykule 6 ust. 2, w tym kosztów współpracy międzynarodowej, związanych z harmonizacją i standaryzacją, analizą rynku, monitorowaniem zgodności ze stanem prawnym lub sprawowaniem kontroli rynku w inny sposób, jak również prac normatywnych związanych z przygotowaniem i wdrażaniem wtórnego prawodawstwa oraz decyzji administracyjnych, takich jak decyzje o dostępie do sieci i wzajemnych połączeniach; oraz
            b) być nakładana na poszczególne przedsiębiorstwa w sposób obiektywny, przejrzysty i proporcjonalny, zmniejszając w ten sposób dodatkowe koszty administracyjne oraz bieżące opłaty.
            2. Nakładając opłaty administracyjne, krajowy organ regulacyjny opublikuje corocznie bilans swoich administracyjnych wydatków oraz całkowitej sumy zebranych opłat. W razie wystąpienia różnicy pomiędzy całkowitą sumą zebranych opłat a wydatkami administracyjnymi, należy zapewnić stosowne wyrównanie”.
            7. Zgodnie z art. 13 dyrektywy o zezwoleniach, zatytułowanym „Opłaty za prawo użytkowania oraz prawo instalowania urządzeń”:
            „Państwa członkowskie mogą zezwolić właściwym organom władzy państwowej na nakładanie opłat za prawo użytkowania częstotliwości radiowych i numeracji oraz prawo instalowania urządzeń na potrzeby podmiotów państwowych lub prywatnych [prawo instalowania urządzeń na własności publicznej lub prywatnej, nad nią lub pod nią], co odzwierciedla potrzebę optymalnego wykorzystania powyższych zasobów. Państwa członkowskie zapewnią, by takie opłaty były obiektywnie uzasadnione, jawne [przejrzyste], niedyskryminujące i proporcjonalne stosownie do celu, jaki ma być osiągnięty, oraz by uwzględniały cele określone w artykule 8 dyrektywy 2002/21/WE [Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywy ramowej) (Dz.U. L 108, s. 33)]”.
            Prawo maltańskie
            8. Att Numru II ta’1-2005 – Att biex jimplimenta diversi miżuri ta’ l-Estmi u biex jipprovdi għal miżuri amministrattivi oħra (ustawa nr II z 2005 r. – ustawa o wdrożeniu środków budżetowych i w sprawie innych środków administracyjnych) ( Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta nr 17,734 z dnia 1 marca 2005 r.) (zwana dalej „ustawą nr II z 2005 r.”) w art. 40 wprowadza podatek akcyzowy w wysokości 3% od usług telefonii ruchomej (abonamentów i opłaconych z góry kuponów doładowujących) oraz ustanawia zasady dotyczące tych usług.
            9. Artykuł 41 ustawy nr II z 2005 r. dotyczący tych zasad ma następujące brzmienie:
            „Część G
            Regulacje w sprawie usług telefonii ruchomej
            1. Niniejsze regulacje zatytułowane są »Regulacje w sprawie usług telefonii ruchomej«.
            2. Niniejsze regulacje mają zastosowanie do wszystkich przychodów osiąganych z usług telefonii ruchomej określonych w regulacji 4.
            3. Operatorzy telefonii ruchomej rejestrują się u kontrolera [ceł] zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym, zwaną dalej »ustawą«.
            4. Akcyzę nalicza się od wszystkich opłat pobieranych przez operatorów telefonii ruchomej z tytułu świadczonych przez nich usług, w tym abonamentów i kuponów doładowujących;
            Z zastrzeżeniem że termin »operator« ma takie samo znaczenie, jakie zostało określone w art. 2 ustawy (o regulacji) łączności elektronicznej;
            Także z zastrzeżeniem że akcyza nie jest należna w przypadku następujących usług:
            a) roamingu pasywnego;
            b) przychodów z tytułu połączenia sieci;
            c) darowizn o charakterze pieniężnym przekazanych przez darczyńcę obdarowanemu za pośrednictwem usług oferowanych przez operatora telefonii ruchomej;
            d) bezpłatnego czasu połączeń.
            5. Osoba, przedsiębiorstwo lub spółka należycie zarejestrowane u kontrolera [ceł] odpowiadają za zapłatę akcyzy zgodnie z art. 3 ustawy z chwilą, gdy zapłata akcyzy staje się wymagalna.
            6. (1) Wykazy przychodów uzyskiwanych z usług podlegających akcyzie na mocy niniejszych regulacji udostępnia się kontrolerowi [ceł] dla celów przeprowadzenia niezbędnych kontroli.
            (2) Kontrolerowi [ceł] przedstawia się okresowe sprawozdanie zawierające szczegółowe dane przychodów uzyskiwanych z usług podlegających akcyzie na mocy niniejszych regulacji za każdy okres wskazany przez kontrolera [ceł].
            (3) Okres rozliczeniowy obejmuje trzy miesiące lub taki dłuższy okres, jaki może zostać wskazany przez kontrolera [ceł] lub w inny sposób przewidziany, a deklaracje wpływają do kontrolera [ceł] w ciągu trzydziestu dni po upływie każdego odnośnego okresu rozliczeniowego.
            (4) Kto narusza postanowienia niniejszych regulacji, jest winny popełnienia przestępstwa i w razie skazania podlega grzywnie nieprzekraczającej pięciuset lir [maltańskich]”.
            Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
            10. Vodafone Malta i Mobisle Communications są operatorami w sektorze telekomunikacji na Malcie, gdzie posiadają one ogólne zezwolenie na świadczenie usług telefonii ruchomej.
            11. Z postanowienia odsyłającego wynika, że w dniu 19 kwietnia 2005 r. Vodafone Malta i Mobisle Communications wszczęły w Prim’Awla tal-Qorti Ċivili (pierwszej izbie sądu cywilnego) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności art. 40 i 41 ustawy nr II z 2005 r., podnosząc, że przepisy te, nakładając podatek akcyzowy na niektóre usługi telefonii ruchomej, są sprzeczne z art. 12 i 13 dyrektywy o zezwoleniach.
            12. Sąd pierwszej instancji oddalił skargi Vodafone Malta i Mobisle Communications. Sąd ten uznał, po pierwsze, że nałożenie kwestionowanego podatku akcyzowego nie jest sprzeczne z dyrektywą o zezwoleniach, gdyż dyrektywa ta nie pozbawia państw członkowskich możliwości wprowadzenia podatków od usług świadczonych przez operatorów telekomunikacyjnych innych niż podatki w niej przewidziane. Sąd pierwszej instancji uznał, po drugie, że zważywszy, iż wskazany podatek nie jest obliczany na podstawie obrotów operatora, lecz wyłącznie na podstawie ceny niektórych usług konsumpcyjnych świadczonych przez operatora użytkownikom, powstanie obowiązku zapłacenia podatku akcyzowego nie wynika z zezwolenia udzielonego operatorowi na świadczenie usług, lecz z konsumpcji tej usługi.
            13. W dniu 10 grudnia 2008 r. Vodafone Malta i Mobisle Communications wniosły odwołanie od tego wyroku do Qorti Kostituzzjonali. Przed sądem tym podnoszą one ponownie, że należy stwierdzić nieważność rozważanego podatku akcyzowego, gdyż jest on sprzeczny z dyrektywą o zezwoleniach, jako że państwa członkowskie nie mogą nałożyć innych podatków lub opłat niż podatki i opłaty przewidziane w tej dyrektywie i podatki mające ogólne zastosowanie.
            14. Tymczasem ich zdaniem podatek akcyzowy od usług telefonii ruchomej nie jest podatkiem mającym ogólne zastosowanie, lecz podatkiem szczególnego rodzaju dotyczącym wyłącznie operatorów telefonii ruchomej.
            15. Pozwane w postępowaniu głównym twierdzą, że podatek akcyzowy przewidziany w ustawie nr II z 2005 r. jest opłatą zupełnie inną i odrębną od opłat administracyjnych określonych w art. 12 i 13 dyrektywy o zezwoleniach. Ich zdaniem podstawą tego podatku – pobieranego przez dane przedsiębiorstwo – jest konsumpcja usług przez użytkownika i taki podatek akcyzowy różni się od podatków badanych w wyroku z dnia 18 września 2003 r. w sprawach połączonych C-292/01 i C-293/01 Albacom i Infostrada, Rec. s. I-9449.
            16. W świetle wyroku z dnia 8 września 2005 r. w sprawach połączonych C-544/03 i C-545/03 Mobistar i Belgacom Mobile, Zb.Orz. s. I-7723, Qorti Kostituzzjonali wyraził wątpliwości co do zakresu dy rektywy o zezwoleniach i zastanawia się nad kwestią, czy dyrektywa ta wyłącza nakładanie podatku bezpośrednio na pewne usługi świadczone przez operatorów telekomunikacji ruchomej.
            17. W tych okolicznościach Qorti Kostituzzjonali postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
            „Czy przepisy dyrektywy [o zezwoleniach], a w szczególności jej art. 12 lub 13, sprzeciwiają się temu, by państwa członkowskie nakładały na operatorów telekomunikacji ruchomej […] obciążenie podatkowe, które:
            a) stanowi podatek, zwany akcyzą, wprowadzony ustawodawstwem krajowym;
            b) jest wyliczane procentowo od opłat pobieranych przez operatorów telefonii ruchomej od ich użytkowników za usługi świadczone im przez tych operatorów z wyjątkiem usług ustawowo zwolnionych;
            c) jest płacone operatorom telefonii ruchomej przez ich użytkowników indywidualnie, a następnie przekazywane kontrolerowi ceł przez wszystkich operatorów oferujących usługi telefonii ruchomej, przy czym płatność ta jest należna tylko od tych operatorów, a nie od innych przedsiębiorstw, w tym od przedsiębiorstw udostępniających sieci i inne usługi łączności elektronicznej?”.
            W przedmiocie pytania prejudycjalnego
            18. W swym pytaniu sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 12 i 13 dyrektywy o zezwoleniach powinny być interpretowane w ten sposób, że sprzeciwiają się przepisom państwa członkowskiego, takim jak w postępowaniu głównym, na mocy których operatorzy świadczący usługi telefonii ruchomej obciążeni są podatkiem zwanym „akcyzą”, który stanowi odsetek opłat, pobieranych przez nich od użytkowników tych usług.
            19. Tytułem wstępu należy zauważyć, że art. 13 dyrektywy o zezwoleniach dotyczy zasad nakładania opłat za prawa użytkowania częstotliwości radiowych lub numerów lub też prawa do instalowania urządzeń na własności publicznej lub prywatnej lub pod taką własnością. Natomiast jak wynika z postanowienia odsyłającego, pobieranie opłaty, określonej jako „akcyza”, obciążającej wszystkie należności pobierane przez operatorów telefonii ruchomej za ich usługi, takiej jak będąca przedmiotem postępowania głównego, jest związane ze „świadczeniem usług telefonii ruchomej”. W rezultacie art. 13 dyrektywy o zezwoleniach nie jest istotny w postępowaniu głównym.
            20. Co się tyczy art. 12 dyrektywy o zezwoleniach, należy przypomnieć, że dyrektywa ta przewiduje nie tylko zasady dotyczące procedur przyznawania ogólnych zezwoleń lub praw do użytkowania częstotliwości radiowych lub numerów oraz treści tych zezwoleń, lecz również zasady dotyczące natury, a także wymiaru obciążeń finansowych związanych z tymi procedurami, jakie mogą zostać nałożone przez państwa członkowskie na przedsiębiorstwa w sektorze usług łączności elektronicznej (zob. podobnie ww. wyrok w sprawach połączonych Albacom i Infostrada, pkt 35 i 36, a także wyrok z dnia 21 lipca 2011 r. w sprawie C-284/10 Telefónica de España, Zb.Orz. s. I-6991, pkt 18).
            21. W tym względzie z treści art. 12 dyrektywy o zezwoleniach wynika, że państwa członkowskie mogą nakładać na przedsiębiorstwa świadczące usługi lub udostępniające sieć zgodnie z ogólnym zezwoleniem lub na rzecz których zostało ustanowione prawo użytkowania częstotliwości radiowych lub numerów, wyłącznie opłaty administracyjne pokrywające całkowite koszty administracyjne ponoszone przy zarządzaniu, sprawowaniu nadzoru lub wdrażaniu planu ogólnych zezwoleń, praw użytkowania i szczegółowych obowiązków, o których mowa w art. 6 ust. 2 tej dyrektywy.
            22. Opłaty administracyjne, o których mowa w art. 12 dyrektywy o zezwoleniach, mają zatem charakter wynagrodzenia, ponieważ, po pierwsze, mogą zostać nałożone wyłącznie w związku z usługami administracyjnymi świadczonymi przez krajowe organy regulujące na rzecz operatorów łączności elektronicznej z tytułu w szczególności zezwolenia ogólnego lub przyznania praw użytkowania częstotliwości radiowych lub numerów oraz, po drugie, powinny pokrywać koszty administracyjne ponoszone w związku z tymi usługami.
            23. Zgodnie zatem z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w odniesieniu w szczególności do opłat administracyjnych nałożonych przez państwa członkowskie na operatorów posiadających ogólne zezwolenie na podstawie art. 12 dyrektywy o zezwoleniach, mogą one mieć na celu wyłącznie pokrycie kosztów administracyjnych ponoszonych w związku z czterema rodzajami działań administracyjnych, czyli wydawaniem, zarządzaniem, kontrolą i wykonywaniem obowiązującego systemu zezwoleń ogólnych (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Telefónica de España, pkt 22).
            24. Z powyższych uwag wynika, że opłata, której obowiązek zapłaty powstaje w związku z procedurą wydawania ogólnego zezwolenia umożliwiającego dostęp do rynku usług łączności elektronicznej, objęta jest zakresem stosowania art. 12 dyrektywy o zezwoleniach. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby taka opłata administracyjna była nakładana wyłącznie w celach opisanych w art. 12 dyrektywy o zezwoleniach i spełniała określone w tym artykule przesłanki.
            25. Natomiast opłata, której obowiązek zapłaty powstaje nie w związku z procedurą wydawania ogólnego zezwolenia umożliwiającego dostęp do rynku usług łączności elektronicznej, lecz w związku z wykorzystywaniem usług telefonii ruchomej świadczonych przez operatorów, i która jest ponoszona ostatecznie przez użytkownika tych usług, nie jest objęta zakresem stosowania art. 12 dyrektywy o zezwoleniach.
            26. Należy bowiem zauważyć, że Trybunał w pkt 35 i 36 postanowienia z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie C-492/09 Agricola Esposito, orzekł, iż dyrektywa o zezwoleniach nie znajduje zastosowania do opłaty pobieranej w związku z korzystaniem z końcowych urządzeń naziemnych publicznych usług komunikacji przenośnej, jeżeli podstawą jej nałożenia nie jest zapewnienie dostępu do sieci i świadczenie usług łączności elektronicznej, a korzystanie na potrzeby prywatne z usługi telefonii ruchomej przez abonenta nie obejmuje zapewniania dostępu do sieci lub świadczenia usług łączności elektronicznej w rozumieniu tej dyrektywy.
            27. W niniejszym przypadku z postanowienia odsyłającego wynika, że opłata będąca przedmiotem postępowania głównego, która jest nazwana „akcyzą”, jest nałożona nie na wszystkich operatorów łączności elektronicznej posiadających ogólne zezwolenie, lecz wyłącznie na operatorów świadczących usługi telefonii ruchomej, i stanowi odsetek opłat, pobieranych przez tych operatorów od użytkowników wskazanych usług. Sąd odsyłający zauważa ponadto, że to „obciążenie [podatkowe] jest płacone operatorom telefonii ruchomej przez ich użytkowników indywidualnie, a następnie przekazywane kontrolerowi ceł przez wszystkich operatorów oferujących usługi telefonii ruchomej, przy czym płatność ta jest należna tylko od tych operatorów, a nie od innych przedsiębiorstw, w tym od przedsiębiorstw udostępniających sieci i inne usługi łączności elektronicznej”.
            28. W tych okolicznościach wydaje się, że opłata będąca przedmiotem postępowania głównego stanowi podatek konsumpcyjny, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego. W takim przypadku rzeczona opłata nie jest objęta zakresem stosowania art. 12 dyrektywy o zezwoleniach.
            29. W świetle ogółu tych rozważań na przedłożone pytanie należy odpowiedzieć, że art. 12 dyrektywy o zezwoleniach należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się przepisom państwa członkowskiego, takim jak w postępowaniu głównym, na mocy których operatorzy świadczący usługi telefonii ruchomej obciążeni są podatkiem zwanym „akcyzą”, który stanowi odsetek opłat, pobieranych przez nich od użytkowników tych usług, pod warunkiem że obowiązek jego zapłaty powstaje nie w związku z procedurą wydawania ogólnego zezwolenia umożliwiającego dostęp do rynku usług łączności elektronicznej, lecz w związku z wykorzystywaniem usług telefonii ruchomej świadczonych przez operatorów, i że podatek ten obciąża ostatecznie użytkownika tych usług, zbadanie czego należy do sądu odsyłającego.
            W przedmiocie kosztów
            30. Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

            Sentencja
            Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
            Artykuł 12 dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywy o zezwoleniach) należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się przepisom państwa członkowskiego, takim jak w postępowaniu głównym, na mocy których operatorzy świadczący usługi telefonii ruchomej obciążeni są podatkiem zwanym „akcyzą”, który stanowi odsetek opłat, pobieranych przez nich od użytkowników tych usług, pod warunkiem że obowiązek jego zapłaty powstaje nie w związku z procedurą wydawania ogólnego zezwolenia umożliwiającego dostęp do rynku usług łączności elektronicznej, lecz w związku z wykorzystywaniem usług telefonii ruchomej świadczonych przez operatorów, i że podatek ten obciąża ostatecznie użytkownika tych usług, zbadanie czego należy do sądu odsyłającego.

    ---documentbreak---

         WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
      z dnia 27 czerwca 2013 r. (
            *1
         )
      „Sieci i usługi łączności elektronicznej — Dyrektywa 2002/20/WE — Artykuły 12 i 13 — Opłaty administracyjne i opłaty za prawo użytkowania — Opłata nałożona na operatorów sieci telefonii ruchomej — Ustawodawstwo krajowe — Metoda obliczania opłaty — Odsetek od opłat uiszczanych przez użytkowników”
      W sprawie C-71/12
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Qorti Kostituzzjonali (Malta) postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 10 lutego 2012 r., w postępowaniu:

         Vodafone Malta ltd.,

         Mobisle Communications ltd.

      przeciwko

         Avukat Ġenerali,

         Kontrollur tad-Dwana,

         Ministru tal-Finanzi,

         Awtorita’ ta’ Malta dwar il-Komunikazzjoni,

      TRYBUNAŁ (trzecia izba),
      w składzie: M. Ilešič, prezes izby, K. Lenaerts, wiceprezes Trybunału pełniący obowiązki sędziego trzeciej izby, E. Jarašiūnas (sprawozdawca), A. Ó Caoimh i C.G. Fernlund, sędziowie,
      rzecznik generalny: N. Jääskinen,
      sekretarz: L. Hewlett, główny administrator,
      uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 30 stycznia 2013 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu Vodafone Malta ltd. przez I. Refala, M. Refala, L. Hursta, J. Pavię oraz M. Borg, avukati, a także M. Hall, QC,

               —

               w imieniu Mobisle Communications ltd. przez F. Galeę Salomone, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez I. Gauciego oraz R. Tufigno, avukati,

               —

               w imieniu Awtorita ta’ Malta dwar il-Komunikazzjoni przez L. Cassara Pullicino oraz P. Micallefa, avukati,

               —

               w imieniu rządu maltańskiego przez P. Grecha oraz przez D. Mangion i V. Buttigieg, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu rządu hiszpańskiego przez N. Díaz Abad, działającą w charakterze pełnomocnika,

               —

               w imieniu rządu francuskiego przez G. de Bergues’a oraz J.S. Pilczera, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu Węgier przez M.Z. Fehéra oraz przez K. Szíjjártó i Á. Szílágyi, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez G. Brauna i K. Mifsud-Bonniciego oraz przez L. Nicolae, działających w charakterze pełnomocników,

         podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 12 i 13 dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywy o zezwoleniach) (Dz.U. L 108, s. 21).

               2

               Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Vodafone Malta ltd. (zwaną dalej „Vodafone Malta”) i Mobisle Communications ltd. (zwaną dalej „Mobisle Communications”) a Avukat Ġenerali (prokuratorem generalnym), Kontrollur tad-Dwana (kontrolerem ceł), Ministru tal-Finanzi (ministrem finansów) i Awtorita’ ta’ Malta dwar il-Komunikazzjoni (maltańskim urzędem komunikacji) dotyczącego nałożenia podatku akcyzowego.

         Ramy prawne

         Prawo Unii

               3

               Motywy 30 i 31 dyrektywy o zezwoleniach mają następujące brzmienie:

                        „(30)

                        Opłaty administracyjne mogą być nakładane na podmioty świadczące usługi łączności elektronicznej celem sfinansowania działalności krajowych organów regulacyjnych w zakresie zarządzania systemem zezwoleń i w celu przyznawania prawa użytkowania. Wysokość takich opłat powinna być ograniczona do sumy potrzebnej do pokrycia rzeczywistych kosztów administracyjnych związanych z taką działalnością. W tym celu należy zapewnić przejrzystość dochodów i wydatków krajowego organu regulacyjnego poprzez wprowadzenie obowiązku składania rocznych sprawozdań o łącznej sumie zebranych opłat i poniesionych kosztów administracyjnych. Pozwoli to przedsiębiorstwom sprawdzić bilans administracyjnych kosztów i opłat.

                        (31)

                        System administracyjnych opłat nie powinien zniekształcać konkurencji lub stwarzać barier w dostępie do rynku. Wraz z wprowadzeniem systemu ogólnych zezwoleń nie będzie już możliwe ustalanie administracyjnych kosztów, a tym samym i opłat, dla pojedynczych przedsiębiorstw, z wyjątkiem przyznania prawa do użytkowania numerów, częstotliwości radiowych oraz prawa do instalowania urządzeń. Jakakolwiek stosowana opłata administracyjna winna odpowiadać zasadom systemu ogólnych zezwoleń. Przykładem sprawiedliwej, prostej i przejrzystej alternatywy dla takich kryteriów ustalania opłat będzie kryterium związane z obrotem. Podczas gdy opłaty administracyjne są bardzo niskie, opłaty obliczane według płaskiej skali lub opłaty obliczane częściowo na podstawie płaskiej skali, a częściowo przy zastosowaniu kryterium związanego z obrotem, powinny stanowić właściwe rozwiązanie”.

               4

               Zgodnie z art. 1 dyrektywy o zezwoleniach, zatytułowanym „Cel i zakres”:
               „1.   Celem niniejszej dyrektywy jest wdrożenie wewnętrznego rynku w dziedzinie sieci i usług łączności elektronicznej poprzez harmonizację i uproszczenie zasad i warunków udzielania zezwoleń celem ułatwienia świadczenia takich usług wewnątrz Wspólnoty.
               2.   Niniejsza dyrektywa znajduje zastosowanie w odniesieniu do zezwoleń na dostęp do sieci i świadczenie usług w zakresie łączności elektronicznej”.

               5

               W art. 2 ust. 2 lit. a) tej dyrektywy znajduje się następująca definicja:
               „»ogólne zezwolenie« oznacza ramy prawne określone przez państwo członkowskie zapewniające prawo świadczenia dostępu do sieci oraz usług łączności elektronicznej oraz określające szczególne obowiązki sektorowe, jakie mogą mieć zastosowanie w odniesieniu do wszystkich lub poszczególnych rodzajów sieci i usług łączności elektronicznej, zgodnie z niniejszą dyrektywą”.

               6

               Artykuł 12 wskazanej dyrektywy, zatytułowany „Opłaty administracyjne”, stanowi:
               „1.   Każda opłata administracyjna nałożona na przedsiębiorstwa świadczące usługi lub udostępniające sieć zgodnie z ogólnym zezwoleniem lub na rzecz którego zostało ustanowione prawo użytkowania winna:

                        a)

                        w całości odnosić się jedynie do kosztów administracyjnych, które byłyby poniesione przy zarządzaniu, sprawowaniu nadzoru lub wdrażaniu planu ogólnych zezwoleń, praw użytkowania i szczegółowych obowiązków, o których mowa w artykule 6 ust. 2, w tym kosztów współpracy międzynarodowej, związanych z harmonizacją i standaryzacją, analizą rynku, monitorowaniem zgodności ze stanem prawnym lub sprawowaniem kontroli rynku w inny sposób, jak również prac normatywnych związanych z przygotowaniem i wdrażaniem wtórnego prawodawstwa oraz decyzji administracyjnych, takich jak decyzje o dostępie do sieci i wzajemnych połączeniach; oraz

                        b)

                        być nakładana na poszczególne przedsiębiorstwa w sposób obiektywny, przejrzysty i proporcjonalny, zmniejszając w ten sposób dodatkowe koszty administracyjne oraz bieżące opłaty.

                  2.   Nakładając opłaty administracyjne, krajowy organ regulacyjny opublikuje corocznie bilans swoich administracyjnych wydatków oraz całkowitej sumy zebranych opłat. W razie wystąpienia różnicy pomiędzy całkowitą sumą zebranych opłat a wydatkami administracyjnymi, należy zapewnić stosowne wyrównanie”.

               7

               Zgodnie z art. 13 dyrektywy o zezwoleniach, zatytułowanym „Opłaty za prawo użytkowania oraz prawo instalowania urządzeń”:
               „Państwa członkowskie mogą zezwolić właściwym organom władzy państwowej na nakładanie opłat za prawo użytkowania częstotliwości radiowych i numeracji oraz prawo instalowania urządzeń na potrzeby podmiotów państwowych lub prywatnych [prawo instalowania urządzeń na własności publicznej lub prywatnej, nad nią lub pod nią], co odzwierciedla potrzebę optymalnego wykorzystania powyższych zasobów. Państwa członkowskie zapewnią, by takie opłaty były obiektywnie uzasadnione, jawne [przejrzyste], niedyskryminujące i proporcjonalne stosownie do celu, jaki ma być osiągnięty, oraz by uwzględniały cele określone w artykule 8 dyrektywy 2002/21/WE [Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywy ramowej) (Dz.U. L 108, s. 33)]”.

         Prawo maltańskie

               8

               Att Numru II ta’1-2005 – Att biex jimplimenta diversi miżuri ta’ l-Estmi u biex jipprovdi għal miżuri amministrattivi oħra (ustawa nr II z 2005 r. – ustawa o wdrożeniu środków budżetowych i w sprawie innych środków administracyjnych) (Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta nr 17,734 z dnia 1 marca 2005 r.) (zwana dalej „ustawą nr II z 2005 r.”) w art. 40 wprowadza podatek akcyzowy w wysokości 3% od usług telefonii ruchomej (abonamentów i opłaconych z góry kuponów doładowujących) oraz ustanawia zasady dotyczące tych usług.

               9

               Artykuł 41 ustawy nr II z 2005 r. dotyczący tych zasad ma następujące brzmienie:
               „Część G
               Regulacje w sprawie usług telefonii ruchomej
               1.   Niniejsze regulacje zatytułowane są »Regulacje w sprawie usług telefonii ruchomej«.
               2.   Niniejsze regulacje mają zastosowanie do wszystkich przychodów osiąganych z usług telefonii ruchomej określonych w regulacji 4.
               3.   Operatorzy telefonii ruchomej rejestrują się u kontrolera [ceł] zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym, zwaną dalej »ustawą«.
               4.   Akcyzę nalicza się od wszystkich opłat pobieranych przez operatorów telefonii ruchomej z tytułu świadczonych przez nich usług, w tym abonamentów i kuponów doładowujących;
               Z zastrzeżeniem że termin »operator« ma takie samo znaczenie, jakie zostało określone w art. 2 ustawy (o regulacji) łączności elektronicznej;
               Także z zastrzeżeniem że akcyza nie jest należna w przypadku następujących usług:

                        a)

                        roamingu pasywnego;

                        b)

                        przychodów z tytułu połączenia sieci;

                        c)

                        darowizn o charakterze pieniężnym przekazanych przez darczyńcę obdarowanemu za pośrednictwem usług oferowanych przez operatora telefonii ruchomej;

                        d)

                        bezpłatnego czasu połączeń.

                  5.   Osoba, przedsiębiorstwo lub spółka należycie zarejestrowane u kontrolera [ceł] odpowiadają za zapłatę akcyzy zgodnie z art. 3 ustawy z chwilą, gdy zapłata akcyzy staje się wymagalna.

                        (1)

                        Wykazy przychodów uzyskiwanych z usług podlegających akcyzie na mocy niniejszych regulacji udostępnia się kontrolerowi [ceł] dla celów przeprowadzenia niezbędnych kontroli.

                        (2)

                        Kontrolerowi [ceł] przedstawia się okresowe sprawozdanie zawierające szczegółowe dane przychodów uzyskiwanych z usług podlegających akcyzie na mocy niniejszych regulacji za każdy okres wskazany przez kontrolera [ceł].

                        (3)

                        Okres rozliczeniowy obejmuje trzy miesiące lub taki dłuższy okres, jaki może zostać wskazany przez kontrolera [ceł] lub w inny sposób przewidziany, a deklaracje wpływają do kontrolera [ceł] w ciągu trzydziestu dni po upływie każdego odnośnego okresu rozliczeniowego.

                        (4)

                        Kto narusza postanowienia niniejszych regulacji, jest winny popełnienia przestępstwa i w razie skazania podlega grzywnie nieprzekraczającej pięciuset lir [maltańskich]”.

         Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne

               10

               Vodafone Malta i Mobisle Communications są operatorami w sektorze telekomunikacji na Malcie, gdzie posiadają one ogólne zezwolenie na świadczenie usług telefonii ruchomej.

               11

               Z postanowienia odsyłającego wynika, że w dniu 19 kwietnia 2005 r. Vodafone Malta i Mobisle Communications wszczęły w Prim’Awla tal-Qorti Ċivili (pierwszej izbie sądu cywilnego) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności art. 40 i 41 ustawy nr II z 2005 r., podnosząc, że przepisy te, nakładając podatek akcyzowy na niektóre usługi telefonii ruchomej, są sprzeczne z art. 12 i 13 dyrektywy o zezwoleniach.

               12

               Sąd pierwszej instancji oddalił skargi Vodafone Malta i Mobisle Communications. Sąd ten uznał, po pierwsze, że nałożenie kwestionowanego podatku akcyzowego nie jest sprzeczne z dyrektywą o zezwoleniach, gdyż dyrektywa ta nie pozbawia państw członkowskich możliwości wprowadzenia podatków od usług świadczonych przez operatorów telekomunikacyjnych innych niż podatki w niej przewidziane. Sąd pierwszej instancji uznał, po drugie, że zważywszy, iż wskazany podatek nie jest obliczany na podstawie obrotów operatora, lecz wyłącznie na podstawie ceny niektórych usług konsumpcyjnych świadczonych przez operatora użytkownikom, powstanie obowiązku zapłacenia podatku akcyzowego nie wynika z zezwolenia udzielonego operatorowi na świadczenie usług, lecz z konsumpcji tej usługi.

               13

               W dniu 10 grudnia 2008 r. Vodafone Malta i Mobisle Communications wniosły odwołanie od tego wyroku do Qorti Kostituzzjonali. Przed sądem tym podnoszą one ponownie, że należy stwierdzić nieważność rozważanego podatku akcyzowego, gdyż jest on sprzeczny z dyrektywą o zezwoleniach, jako że państwa członkowskie nie mogą nałożyć innych podatków lub opłat niż podatki i opłaty przewidziane w tej dyrektywie i podatki mające ogólne zastosowanie.

               14

               Tymczasem ich zdaniem podatek akcyzowy od usług telefonii ruchomej nie jest podatkiem mającym ogólne zastosowanie, lecz podatkiem szczególnego rodzaju dotyczącym wyłącznie operatorów telefonii ruchomej.

               15

               Pozwane w postępowaniu głównym twierdzą, że podatek akcyzowy przewidziany w ustawie nr II z 2005 r. jest opłatą zupełnie inną i odrębną od opłat administracyjnych określonych w art. 12 i 13 dyrektywy o zezwoleniach. Ich zdaniem podstawą tego podatku – pobieranego przez dane przedsiębiorstwo – jest konsumpcja usług przez użytkownika i taki podatek akcyzowy różni się od podatków badanych w wyroku z dnia 18 września 2003 r. w sprawach połączonych C-292/01 i C-293/01 Albacom i Infostrada, Rec. s. I-9449.

               16

               W świetle wyroku z dnia 8 września 2005 r. w sprawach połączonych C-544/03 i C-545/03 Mobistar i Belgacom Mobile, Zb.Orz. s. I-7723, Qorti Kostituzzjonali wyraził wątpliwości co do zakresu dyrektywy o zezwoleniach i zastanawia się nad kwestią, czy dyrektywa ta wyłącza nakładanie podatku bezpośrednio na pewne usługi świadczone przez operatorów telekomunikacji ruchomej.

               17

               W tych okolicznościach Qorti Kostituzzjonali postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
               „Czy przepisy dyrektywy [o zezwoleniach], a w szczególności jej art. 12 lub 13, sprzeciwiają się temu, by państwa członkowskie nakładały na operatorów telekomunikacji ruchomej […] obciążenie podatkowe, które:

                        a)

                        stanowi podatek, zwany akcyzą, wprowadzony ustawodawstwem krajowym;

                        b)

                        jest wyliczane procentowo od opłat pobieranych przez operatorów telefonii ruchomej od ich użytkowników za usługi świadczone im przez tych operatorów z wyjątkiem usług ustawowo zwolnionych;

                        c)

                        jest płacone operatorom telefonii ruchomej przez ich użytkowników indywidualnie, a następnie przekazywane kontrolerowi ceł przez wszystkich operatorów oferujących usługi telefonii ruchomej, przy czym płatność ta jest należna tylko od tych operatorów, a nie od innych przedsiębiorstw, w tym od przedsiębiorstw udostępniających sieci i inne usługi łączności elektronicznej?”.

         W przedmiocie pytania prejudycjalnego

               18

               W swym pytaniu sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 12 i 13 dyrektywy o zezwoleniach powinny być interpretowane w ten sposób, że sprzeciwiają się przepisom państwa członkowskiego, takim jak w postępowaniu głównym, na mocy których operatorzy świadczący usługi telefonii ruchomej obciążeni są podatkiem zwanym „akcyzą”, który stanowi odsetek opłat, pobieranych przez nich od użytkowników tych usług.

               19

               Tytułem wstępu należy zauważyć, że art. 13 dyrektywy o zezwoleniach dotyczy zasad nakładania opłat za prawa użytkowania częstotliwości radiowych lub numerów lub też prawa do instalowania urządzeń na własności publicznej lub prywatnej lub pod taką własnością. Natomiast jak wynika z postanowienia odsyłającego, pobieranie opłaty, określonej jako „akcyza”, obciążającej wszystkie należności pobierane przez operatorów telefonii ruchomej za ich usługi, takiej jak będąca przedmiotem postępowania głównego, jest związane ze „świadczeniem usług telefonii ruchomej”. W rezultacie art. 13 dyrektywy o zezwoleniach nie jest istotny w postępowaniu głównym.

               20

               Co się tyczy art. 12 dyrektywy o zezwoleniach, należy przypomnieć, że dyrektywa ta przewiduje nie tylko zasady dotyczące procedur przyznawania ogólnych zezwoleń lub praw do użytkowania częstotliwości radiowych lub numerów oraz treści tych zezwoleń, lecz również zasady dotyczące natury, a także wymiaru obciążeń finansowych związanych z tymi procedurami, jakie mogą zostać nałożone przez państwa członkowskie na przedsiębiorstwa w sektorze usług łączności elektronicznej (zob. podobnie ww. wyrok w sprawach połączonych Albacom i Infostrada, pkt 35 i 36, a także wyrok z dnia 21 lipca 2011 r. w sprawie C-284/10 Telefónica de España, Zb.Orz. s. I-6991, pkt 18).

               21

               W tym względzie z treści art. 12 dyrektywy o zezwoleniach wynika, że państwa członkowskie mogą nakładać na przedsiębiorstwa świadczące usługi lub udostępniające sieć zgodnie z ogólnym zezwoleniem lub na rzecz których zostało ustanowione prawo użytkowania częstotliwości radiowych lub numerów, wyłącznie opłaty administracyjne pokrywające całkowite koszty administracyjne ponoszone przy zarządzaniu, sprawowaniu nadzoru lub wdrażaniu planu ogólnych zezwoleń, praw użytkowania i szczegółowych obowiązków, o których mowa w art. 6 ust. 2 tej dyrektywy.

               22

               Opłaty administracyjne, o których mowa w art. 12 dyrektywy o zezwoleniach, mają zatem charakter wynagrodzenia, ponieważ, po pierwsze, mogą zostać nałożone wyłącznie w związku z usługami administracyjnymi świadczonymi przez krajowe organy regulujące na rzecz operatorów łączności elektronicznej z tytułu w szczególności zezwolenia ogólnego lub przyznania praw użytkowania częstotliwości radiowych lub numerów oraz, po drugie, powinny pokrywać koszty administracyjne ponoszone w związku z tymi usługami.

               23

               Zgodnie zatem z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w odniesieniu w szczególności do opłat administracyjnych nałożonych przez państwa członkowskie na operatorów posiadających ogólne zezwolenie na podstawie art. 12 dyrektywy o zezwoleniach, mogą one mieć na celu wyłącznie pokrycie kosztów administracyjnych ponoszonych w związku z czterema rodzajami działań administracyjnych, czyli wydawaniem, zarządzaniem, kontrolą i wykonywaniem obowiązującego systemu zezwoleń ogólnych (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Telefónica de España, pkt 22).

               24

               Z powyższych uwag wynika, że opłata, której obowiązek zapłaty powstaje w związku z procedurą wydawania ogólnego zezwolenia umożliwiającego dostęp do rynku usług łączności elektronicznej, objęta jest zakresem stosowania art. 12 dyrektywy o zezwoleniach. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby taka opłata administracyjna była nakładana wyłącznie w celach opisanych w art. 12 dyrektywy o zezwoleniach i spełniała określone w tym artykule przesłanki.

               25

               Natomiast opłata, której obowiązek zapłaty powstaje nie w związku z procedurą wydawania ogólnego zezwolenia umożliwiającego dostęp do rynku usług łączności elektronicznej, lecz w związku z wykorzystywaniem usług telefonii ruchomej świadczonych przez operatorów, i która jest ponoszona ostatecznie przez użytkownika tych usług, nie jest objęta zakresem stosowania art. 12 dyrektywy o zezwoleniach.

               26

               Należy bowiem zauważyć, że Trybunał w pkt 35 i 36 postanowienia z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie C-492/09 Agricola Esposito, orzekł, iż dyrektywa o zezwoleniach nie znajduje zastosowania do opłaty pobieranej w związku z korzystaniem z końcowych urządzeń naziemnych publicznych usług komunikacji przenośnej, jeżeli podstawą jej nałożenia nie jest zapewnienie dostępu do sieci i świadczenie usług łączności elektronicznej, a korzystanie na potrzeby prywatne z usługi telefonii ruchomej przez abonenta nie obejmuje zapewniania dostępu do sieci lub świadczenia usług łączności elektronicznej w rozumieniu tej dyrektywy.

               27

               W niniejszym przypadku z postanowienia odsyłającego wynika, że opłata będąca przedmiotem postępowania głównego, która jest nazwana „akcyzą”, jest nałożona nie na wszystkich operatorów łączności elektronicznej posiadających ogólne zezwolenie, lecz wyłącznie na operatorów świadczących usługi telefonii ruchomej, i stanowi odsetek opłat, pobieranych przez tych operatorów od użytkowników wskazanych usług. Sąd odsyłający zauważa ponadto, że to „obciążenie [podatkowe] jest płacone operatorom telefonii ruchomej przez ich użytkowników indywidualnie, a następnie przekazywane kontrolerowi ceł przez wszystkich operatorów oferujących usługi telefonii ruchomej, przy czym płatność ta jest należna tylko od tych operatorów, a nie od innych przedsiębiorstw, w tym od przedsiębiorstw udostępniających sieci i inne usługi łączności elektronicznej”.

               28

               W tych okolicznościach wydaje się, że opłata będąca przedmiotem postępowania głównego stanowi podatek konsumpcyjny, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego. W takim przypadku rzeczona opłata nie jest objęta zakresem stosowania art. 12 dyrektywy o zezwoleniach.

               29

               W świetle ogółu tych rozważań na przedłożone pytanie należy odpowiedzieć, że art. 12 dyrektywy o zezwoleniach należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się przepisom państwa członkowskiego, takim jak w postępowaniu głównym, na mocy których operatorzy świadczący usługi telefonii ruchomej obciążeni są podatkiem zwanym „akcyzą”, który stanowi odsetek opłat, pobieranych przez nich od użytkowników tych usług, pod warunkiem że obowiązek jego zapłaty powstaje nie w związku z procedurą wydawania ogólnego zezwolenia umożliwiającego dostęp do rynku usług łączności elektronicznej, lecz w związku z wykorzystywaniem usług telefonii ruchomej świadczonych przez operatorów, i że podatek ten obciąża ostatecznie użytkownika tych usług, zbadanie czego należy do sądu odsyłającego.

         W przedmiocie kosztów

               30

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:

                     Artykuł 12 dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywy o zezwoleniach) należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się przepisom państwa członkowskiego, takim jak w postępowaniu głównym, na mocy których operatorzy świadczący usługi telefonii ruchomej obciążeni są podatkiem zwanym „akcyzą”, który stanowi odsetek opłat, pobieranych przez nich od użytkowników tych usług, pod warunkiem że obowiązek jego zapłaty powstaje nie w związku z procedurą wydawania ogólnego zezwolenia umożliwiającego dostęp do rynku usług łączności elektronicznej, lecz w związku z wykorzystywaniem usług telefonii ruchomej świadczonych przez operatorów, i że podatek ten obciąża ostatecznie użytkownika tych usług, zbadanie czego należy do sądu odsyłającego.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: maltański.


title: Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 27 października 2011 r.#Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Bundesfinanzhof - Niemcy.#Szósta dyrektywa VAT - Artykuł 2 pkt 1 i art. 4 - Zakres stosowania - Pojęcia "odpłatne świadczenie usług" i "działalność gospodarcza" - Sprzedaż wierzytelności trudnych - Cena sprzedaży niższa od nominalnej wartości wierzytelności - Przejęcie przez nabywcę windykacji wierzytelności i ryzyka niewypłacalności dłużnika.#Sprawa C-93/10.

text:
      Sprawa C‑93/10
      Finanzamt Essen-NordOst
      przeciwko
      GFKL Financial Services AG
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnymzłożony przez Bundesfinanzhof)

      Szósta dyrektywa VAT – Artykuł 2 pkt 1 i art. 4 – Zakres stosowania – Pojęcia „odpłatne świadczenie usług” i „działalność gospodarcza” – Sprzedaż wierzytelności trudnych – Cena sprzedaży niższa od nominalnej wartości wierzytelności – Przejęcie przez nabywcę windykacji wierzytelności i ryzyka niewypłacalności dłużnika
      Streszczenie wyroku
      Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki obrotowe – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Odpłatne
            świadczenie usług – Pojęcie
      (dyrektywa Rady 77/388, art. 2 pkt 1, art. 4)
      Artykuł 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do
         podatków obrotowych należy interpretować w ten sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po
         cenie niższej od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie dokonuje tym samym
         czynności z zakresu działalności gospodarczej objętej zakresem stosowania wspomnianej dyrektywy, jeżeli różnica między wartością
         nominalną tych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili
         sprzedaży.

      W takich okolicznościach cesjonariusz wierzytelności nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia od cedenta, ponieważ różnica między
         wartością nominalną cedowanych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności
         w chwili sprzedaży, która jest uzależniona od wątpliwych perspektyw na ich spłatę i zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników.

      (por. pkt 22, 25, 26; sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
      z dnia 27 października 2011 r.(*)

      Szósta dyrektywa VAT – Artykuł 2 pkt 1 i art. 4 – Zakres stosowania – Pojęcia „odpłatne świadczenie usług” i „działalność gospodarcza” – Sprzedaż wierzytelności trudnych – Cena sprzedaży niższa od nominalnej wartości wierzytelności – Przejęcie przez nabywcę windykacji wierzytelności i ryzyka niewypłacalności dłużnika
      W sprawie C‑93/10
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesfinanzhof
         (Niemcy) postanowieniem z dnia 10 grudnia 2009 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 17 lutego 2010 r., w postępowaniu:

      Finanzamt Essen-NordOst
      przeciwko
      GFKL Financial Services AG,

      TRYBUNAŁ (trzecia izba),
      w składzie: K. Lenaerts, prezes izby, J. Malenovský, R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), G. Arestis i D. Šváby, sędziowie,
      rzecznik generalny: N. Jääskinen,
      sekretarz: K. Malacek, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 maja 2011 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu GFKL Financial Services AG przez A. Bartscha i B. Kellera, Rechtsanwälte,
      –        w imieniu rządu niemieckiego przez T. Henzego i C. Blaschkego, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu Irlandii przez D. O’Hagana i G. Clohessy, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu Komisji Europejskiej przez D. Triantafyllou, działającego w charakterze pełnomocnika,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 14 lipca 2011 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 pkt 1, art. 4, art. 11 część A ust. 1 lit. a)
         oraz art. 13 część B lit. d) pkt 2 i 3 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw
         państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa
         wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1) (zwanej dalej „szóstą dyrektywą”).

      2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Finanzamt Essen-NordOst (zwanym dalej „Finanzamt”) a spółką GFKL Financial
         Services AG (zwaną dalej „spółką GFKL”) w przedmiocie opodatkowania tej ostatniej podatkiem od wartości dodanej (zwanym dalej
         „podatkiem VAT”) z tytułu nabycia przez jedną z jej spółek zależnych wierzytelności uznanych za wymagalne, wynikających z 70
         wypowiedzianych umów kredytowych.

       Ramy prawne
      3        Artykuł 2 pkt 1 szóstej dyrektywy stanowi:

      „Opodatkowaniu podatkiem [VAT] podlega:
      1.      dostawa towarów lub usług świadczona odpłatnie na terytorium kraju przez podatnika, który jako taki występuje”.
      4        Artykuł 4 ust. 1 i 2 dyrektywy ma następujące brzmienie:

      „1.      »Podatnikiem« jest każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania [od jej miejsca] działalność
         gospodarczą określoną w ust. 2, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

      2.      Działalność gospodarcza określona w ust. 1 obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi
         włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów. Za działalność gospodarczą uznaje się również
         wykorzystywanie, w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych [wykorzystywanie własności
         dóbr materialnych lub niematerialnych celem stałego osiągania zysku]”.

       Postępowanie przed sądem odsyłającym i pytania prejudycjalne
      5        Spółka GFKL jest jedynym udziałowcem i podmiotem dominującym spółki prawa niemieckiego, która w dniu 26 października 2004 r.
         nabyła od jednego z banków zabezpieczone hipoteką wierzytelności z tytułu 70 wypowiedzianych umów kredytowych, uznane za wymagalne.

      6        Na dzień 29 kwietnia 2004 r. wartość nominalna wierzytelności wynosiła 15 500 915,16 EUR.

      7        Umowa sprzedaży przewidywała między innymi, że od tego dnia nabywca przejmuje prawa z tytułu wierzytelności i ich zabezpieczenia
         będące przedmiotem umowy w swoim imieniu i na swoje ryzyko, że związane z nimi wpłaty dokonywane będą na rzecz nabywcy oraz
         że wykluczona jest odpowiedzialność sprzedającego w odniesieniu do spłaty tych wierzytelności.

      8        Jednakże w związku z pismem federalnego ministerstwa finansów z dnia 3 czerwca 2004 r., dotyczącym wykonania wyroku Trybunału
         z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie C‑305/01 MKG-Kraftfahrzeuge-Factoring, Rec. s. I‑6729, strony umowy uznały, że wobec wielkości
         dokonanych już spłat pozostająca do odzyskania część wierzytelności jest znacznie niższa od ich wartości nominalnej, i określiły
         ich wartość ekonomiczną na 8 956 101 EUR.

      9        Ponadto, uznawszy, że odzyskanie wierzytelności zajmie około trzech lat, strony uzgodniły, na podstawie ustalonej za porozumieniem
         stron stopy odsetek w wysokości 5,97%, udzielenie sprzedającemu przez nabywcę kredytu o łącznej sumie odsetek 556 293 EUR,
         w związku z czym po ich odliczeniu wartość umowna wierzytelności wynosiła 8 399 808 EUR.

      10      Ostateczna cena sprzedaży wierzytelności wynosiła 8 034 883 EUR, a umowa nie przewidywała możliwości zmiany tej ceny w przyszłości.

      11      Ponadto strony uznały, że nabywając wierzytelności, nabywca nie świadczy sprzedającemu usługi podlegającej opodatkowaniu.
         Uzgodniły jednak, że w razie gdyby organy podatkowe nie podzieliły tego poglądu, wynoszącą 364 925 EUR różnicę między wartością
         umowną wierzytelności po odjęciu odsetek a ostateczną ceną sprzedaży należy uznać za wynagrodzenie za usługę.

      12      Spółka GFKL, po przedstawieniu wstępnego zeznania z tytułu podatku obrotowego, w którym wykazała tę różnicę jako wynagrodzenie
         za objętą opodatkowaniem usługę na rzecz sprzedającego, wniosła odwołanie od swojego zeznania wstępnego, które zostało oddalone
         przez Finanzamt jako bezzasadne.

      13      Spółka GFKL wniosła następnie skargę do Finanzgericht, który ją uwzględnił, uznając, że w odróżnieniu od właściwego faktoringu
         cesja trudnych wierzytelności nie stanowi świadczenia – na rzecz sprzedającego – usługi podlegającej opodatkowaniu podatkiem
         obrotowym.

      14      Finanzamt wniósł „Revision” od wyroku Finanzgericht do sądu odsyłającego.

      15      W tych okolicznościach Bundesfinanzhof postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami
         prejudycjalnymi:

      „1)      W przedmiocie wykładni art. 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy [...]:
      Czy w przypadku sprzedaży (kupna) wierzytelności, co do których istnieje poważna wątpliwość, czy zostaną zaspokojone w drodze
         przejęcia odzyskiwania długów i ryzyka ich niezaspokojenia, nabywca wierzytelności dokonuje odpłatnego świadczenia i prowadzi
         działalność gospodarczą również wtedy, gdy cena kupna

      –        nie jest obliczana stosownie do wartości nominalnej wierzytelności, przy uzgodnionym umownie ryczałtowym potrąceniu z tytułu
         przejęcia odzyskiwania długów i ryzyka ich niezaspokojenia, lecz

      –        jest obliczana stosownie do ryzyka niezaspokojenia oszacowanego dla każdej wierzytelności, a odzyskiwanie długów ma jedynie
         podrzędne znaczenie w stosunku do potrącenia z tytułu ryzyka ich niezaspokojenia?

      2      W przedmiocie wykładni art. 13 część B lit. d) pkt 2 i 3 szóstej dyrektywy [...], w razie odpowiedzi twierdzącej na pierwsze
         pytanie:

      a)      Czy przejęcie ryzyka niezaspokojenia wierzytelności przez nabywcę w przypadku nabycia wierzytelności, co do których istnieje
         poważna wątpliwość, czy zostaną zaspokojone, za cenę znacznie poniżej wartości nominalnej, jest, jako udzielenie innego zabezpieczenia
         kredytowego lub innego zabezpieczenia, zwolnione z podatku?

      b)      Jeżeli ma miejsce zwolnione z podatku przejęcie ryzyka:
      Czy odzyskiwanie długów jest zwolnione z podatku jako element jednolitego świadczenia bądź jako świadczenie uboczne, czy też
         podlega opodatkowaniu jako odrębne świadczenie?

      3)      W przedmiocie wykładni art. 11 część A [ust. 1] lit. a) szóstej dyrektywy [...], w razie odpowiedzi twierdzącej na pierwsze
         pytanie i jeżeli nie ma miejsca świadczenie zwolnione z podatku:

      Czy wynagrodzenie za podlegające opodatkowaniu świadczenie jest określane stosownie do przypuszczanych przez strony, czy też
         rzeczywistych kosztów odzyskania długu?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie pytania pierwszego
      16      Poprzez pierwsze pytanie prejudycjalne sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy
         należy interpretować w ten sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej od ich
         wartości nominalnej, świadczy odpłatnie usługę i dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej.

      17      Na wstępie należy przypomnieć, że w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między
         stornami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze
         stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi
         VAT (zob. wyrok z dnia 29 października 2009 r. w sprawie C‑246/08 Komisja przeciwko Finlandii, Zb.Orz. s. I‑10605, pkt 43).

      18      W tym świetle świadczenie usługi następuje „odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu,
         tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych,
         gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy
         (ww. wyrok w sprawie MKG-Kraftfahrzeuge-Factoring, pkt 47).

      19      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „świadczenie usług dokonywane odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga
         bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie C‑40/09
         Astra Zeneca UK, Zb.Orz. s.I‑7505, pkt 27 i przytoczone orzecznictwo).

      20      W ww. wyroku w sprawie MKG-Kraftfahrzeuge-Factoring Trybunał orzekł, że czynność faktora, polegająca na gwarancji wobec faktoranta
         spłaty wierzytelności i przejęciu ryzyka niewypłacalności dłużników należy uznać za wykorzystywanie własności dóbr celem stałego
         osiągania zysku w rozumieniu art. 4 ust. 2 szóstej dyrektywy, jeżeli czynność ta jest wykonywana za wynagrodzeniem i przez
         określony czas (zob. ww. wyrok w sprawie MKG-Kraftfahrzeuge-Factoring, pkt 50).

      21      Trzeba w tej kwestii przypomnieć, że w ramach cesji wierzytelności będących przedmiotem sprawy, w której zapadł wspomniany
         wyrok, cesjonariusz wierzytelności zobowiązywał się świadczyć wobec cedenta usługę faktoringu, w zamian za co otrzymywał wynagrodzenie,
         to jest prowizję oraz premię del credere.

      22      Natomiast w odniesieniu do sprawy przed sądem odsyłającym należy zauważyć, że odmiennie niż w sprawie MKG-Kraftfahrzeuge-Factoring,
         w której zapadł ww. wyrok, cesjonariusz wierzytelności nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia od cedenta, w związku z czym nie
         dokonuje czynności z zakresu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 szóstej dyrektywy, ani nie świadczy usługi w rozumieniu
         art. 2 pkt 1 tej dyrektywy.

      23      Istnieje wprawdzie różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności a ceną ich sprzedaży.

      24      Jednakże, odmiennie niż prowizja z tytułu faktoringu i premia del credere, które w sporze w sprawie MKG-Kraftfahrzeuge-Factoring
         otrzymywał faktor, w sprawie przed sądem odsyłającym różnica ta nie stanowi bezpośredniego wynagrodzenia z tytułu usługi świadczonej
         przez nabywcę cedowanych wierzytelności.

      25      Różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności a ceną ich sprzedaży nie stanowi bowiem wynagrodzenia za tego
         rodzaju usługę, lecz odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży, która jest uzależniona
         od wątpliwych perspektyw na ich spłatę i zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników.

      26      Wobec powyższego na pytanie pierwsze trzeba udzielić odpowiedzi, iż art. 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy należy interpretować
         w ten sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej od ich wartości nominalnej,
         nie świadczy odpłatnie usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej
         objętej zakresem stosowania wspomnianej dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych wierzytelności a ceną ich
         sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży.

       W przedmiocie pytań drugiego i trzeciego
      27      Mając na uwadze odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze, nie ma konieczności udzielania odpowiedzi na pytania drugie i trzecie.

       W przedmiocie kosztów
      28      Dla stron postępowania przed sądem odsyłającym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem odsyłającym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
      Artykuł 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw
            członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru
            podatku należy interpretować w ten sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej
            od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie dokonuje tym samym czynności z zakresu
            działalności gospodarczej objętej zakresem stosowania wspomnianej dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych
            wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Trybunału z dnia 19 marca 2002 r. # H. Lommers przeciwko Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Centrale Raad van Beroep - Niderlandy. # Polityka społeczna. # Sprawa C-476/99.