title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 3 marca 2011 r. # AG2R Prévoyance przeciwko Beaudout Père et Fils SARL. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Tribunal de grande instance de Périgueux - Francja. # Konkurencja - Artykuły 101 TFUE, 102 TFUE i 106 TFUE - System dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej - Układ zbiorowy - Obowiązkowe ubezpieczenie przez określoną instytucję ubezpieczeniową - Jednoznaczne wyłączenie wszelkiej możliwości zwolnienia z obowiązku objęcia ubezpieczeniem - Pojęcie przedsiębiorstwa. # Sprawa C-437/09.

text:
      Sprawa C‑437/09
      AG2R Prévoyance
      przeciwko
      Beaudout Père et Fils SARL
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez
      tribunal de grande instance de Périgueux)
      Konkurencja – Artykuły 101 TFUE, 102 TFUE i 106 TFUE – System dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej – Układ zbiorowy – Obowiązkowe ubezpieczenie przez określoną instytucję ubezpieczeniową – Jednoznaczne wyłączenie wszelkiej możliwości zwolnienia z obowiązku objęcia ubezpieczeniem – Pojęcie przedsiębiorstwa
      Streszczenie wyroku
      1.        Konkurencja – Zasady Unii – Przedmiotowy zakres stosowania – Układy zbiorowe zmierzające do realizacji celów polityki społecznej
            – Aneks do układu zbiorowego mającego za przedmiot system dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej – Decyzja władz publicznych
            wprowadzająca obowiązek przystąpienia do tego systemu – Wyłączenie
      (art. 4 ust. 3 TUE; art. 101 ust. 1 TFUE)
      2.        Konkurencja – Zasady Unii – Przedsiębiorstwo – Pojęcie – Organ wyznaczony do zarządzania systemem dodatkowego zwrotu kosztów
            opieki zdrowotnej – Włączenie – Warunki
      (art. 101 TFUE, 102 TFUE)
      3.        Konkurencja – Przedsiębiorstwa publiczne oraz przedsiębiorstwa, którym państwa członkowskie przyznają prawa specjalne lub
            wyłączne – Przedsiębiorstwa zobowiązane do zarządzania usługami w ogólnym interesie gospodarczym – Organ wyznaczony do zarządzania
            systemem dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej – Obowiązkowe dla wszystkich przedsiębiorstw należących do danego sektora
            działalności, objęcie takim porozumieniem bez możliwości zwolnienia z tego obowiązku – Dopuszczalność
      (art. 102 TFUE, 106 TFUE)
      1.        Nie jest objęte zakresem art. 101 ust. 1 TFUE ze względu na swój charakter i cel porozumienie zawarte w formie aneksu do układu
         zbiorowego wynikającego ze zbiorowych negocjacji prowadzonych między reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników
         danego sektor, które wprowadza w owym sektorze system dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej zmierzający do poprawy
         warunków pracy zatrudnionych nie tylko poprzez zapewnienie im środków koniecznych do pokrycia kosztów poniesionych w związku
         z zachorowaniem, wypadkiem w pracy, chorobą zawodową czy też macierzyństwem, lecz również poprzez obniżenie wysokości ponoszonych
         przez nich obciążeń, które, w braku zawarcia układu zbiorowego, byłyby ponoszone przez tych zatrudnionych. Stwierdzenia tego
         nie może podważyć okoliczność, że objęcie takim porozumieniem jest obowiązkowe dla wszystkich przedsiębiorstw należących do
         tego sektora działalności danego państwa członkowskiego, bez możliwości zwolnienia z tego obowiązku.

      Ponieważ porozumienie takie nie jest objęte zakresem art. 101 ust. 1 TFUE, władze publiczne nie są ograniczone w nadawaniu
         temu porozumieniu charakteru obowiązkowego wobec tych osób, które nie są nim formalnie związane.

      W konsekwencji art. 101 TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE nie sprzeciwia się decyzji władz publicznych o nadaniu, na wniosek
         reprezentatywnych organizacji pracodawców i pracowników danego sektora, obowiązkowego dla wszystkich przedsiębiorstw tego
         sektora charakteru będącemu owocem zbiorowych negocjacji porozumieniu przewidującemu obowiązkowe objęcie systemem dodatkowego
         zwrotu kosztów opieki zdrowotnej bez przyznania możliwości zwolnienia z tego obowiązku.

      (por. pkt 31-33, 36, 38, 39; pkt 1 sentencji)
      2.        Pojęcie przedsiębiorstwa w prawie konkurencji obejmuje każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą niezależnie od jego
         formy prawnej i sposobu finansowania. Działalność gospodarczą stanowi wszelka działalność polegająca na oferowaniu na danym
         rynku towarów czy usług.

      Ze względu na to, że ustanawia on dla wszystkich pracowników danego sektora gospodarki dodatkowe obowiązkowe zabezpieczenie
         społeczne, system dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej realizuje cel społeczny. Społeczny cel systemu ubezpieczeń
         nie jest sam w sobie wystarczający, aby wykluczyć możliwość zakwalifikowania danej działalności jako działalności gospodarczej.
         Konieczne jest także, z jednej strony, by system ten wdrażał zasadę solidarności oraz, z drugiej strony, by był on poddany
         kontroli państwa, które go stworzyło.

      Zależnie od okoliczności w jakich dany organ zostaje wyznaczony do zarządzania systemem dodatkowego zwrotu kosztów opieki
         zdrowotnej oraz zależnie od swobody w negocjacjach, jaką taki organ dysponuje w odniesieniu do zasad ponoszonej przez nią
         odpowiedzialności, organ taki – choć prowadzona przezeń w celu niezarobkowym działalność gospodarcza opiera się ona na zasadzie
         solidarności – może zostać zakwalifikowany jako przedsiębiorstwo, które, ze względów finansowych i gospodarczych, zostało
         wybrane przez partnerów społecznych spośród innych przedsiębiorstw, z którymi konkuruje ono na rynku oferowanych przez nie
         usług zabezpieczeń społecznych.

      (por. pkt 41, 42, 44-46, 64, 65)
      3.        Chociaż działalność polegającą na zarządzaniu systemem dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej może być uznana za działalność
         gospodarczą, z art. 102 TFUE i 106 TFUE nie jest sprzeczne, to, że władze publiczne przyznają zakładowi zabezpieczeń społecznych
         wyłączne prawo do zarządzania tym systemem, bez żadnej możliwości zwolnienia przedsiębiorstw z tego sektora z obowiązku objęcia
         nim.

      W istocie uchylenie takiego obowiązku bez żadnej możliwości zwolnienia mogłoby pociągnąć za sobą brak możliwości wypełnienia
         przez daną instytucję leżących w ogólnym interesie gospodarczym zadań powierzonych jej na akceptowalnych z gospodarczego punktu
         widzenia warunkach.

      (por. pkt 8, 81; pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 3 marca 2011 r.(*)

      Konkurencja – Artykuły 101 TFUE, 102 TFUE i 106 TFUE – System dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej – Układ zbiorowy – Obowiązkowe ubezpieczenie przez określoną instytucję ubezpieczeniową – Jednoznaczne wyłączenie wszelkiej możliwości zwolnienia z obowiązku objęcia ubezpieczeniem – Pojęcie przedsiębiorstwa
      W sprawie C‑437/09
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez tribunal
         de grande instance de Périgueux (Francja) postanowieniem z dnia 27 października 2009 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu
         9 listopada 2009 r., w postępowaniu:

      AG2R Prévoyance
      przeciwko
      Beaudout Père et Fils SARL,

      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: A. Tizzano, prezes izby, J.J. Kasel, A. Borg Barthet, E. Levits (sprawozdawca) i M. Safjan, sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Mengozzi,
      sekretarz: R. Şereş, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 30 września 2010 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu AG2R Prévoyance przez adwokatów J. Barthélémy’ego oraz O. Barrauta,
      –        w imieniu Beaudout Père et Fils SARL przez adwokata F. Uroza,
      –        w imieniu rządu francuskiego przez J. Gstaltera, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu belgijskiego przez J.C. Halleux oraz C. Pochet, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu niemieckiego przez J. Möllera oraz N. Grafa Vitzthuma, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu Komisji Europejskiej przez F. Castilla de la Torrego oraz P.J.O. Van Nuffela, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 11 listopada 2010 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 81 WE i 82 WE.

      2        Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy AG2R Prévoyance (zwanym dalej „AG2R”), działającym na podstawie kodeksu
         zabezpieczeń społecznych zakładem zabezpieczeń społecznych, a spółką Beaudout Père et Fils SARL (zwaną dalej „Beaudout”),
         dotyczącego odmowy przystąpienia przez tę ostatnią do systemu dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej zarządzanego przez
         AG2R dla potrzeb sektora francuskiego piekarnictwa rzemieślniczego.

       Uregulowania krajowe
      3        We Francji zwrot kosztów poniesionych z powodu choroby lub wypadku jest pokrywany częściowo przez podstawowy system zabezpieczeń
         społecznych. Część kosztów obciążająca ubezpieczonego może zostać częściowo zwrócona w ramach dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego.

      4        Objęcie pracowników danej grupy zawodowej takim dodatkowym ubezpieczeniem może wynikać z porozumienia lub układu zbiorowego
         zawartego przez przedstawicieli pracodawców i pracowników.

      5        Zgodnie bowiem z art. L 911‑1 code de la sécurité sociale (francuskiego kodeksu zabezpieczeń społecznych):

      „Z wyjątkiem przypadków, w których został on ustanowiony w przepisach ustawowych lub wykonawczych, zakres zbiorowej ochrony
         ubezpieczeniowej, którą pracownicy, byli pracownicy i osoby uprawnione są objęci dodatkowo w stosunku do ubezpieczenia wynikającego
         z organizacji zabezpieczenia społecznego, zostaje określony bądź w drodze porozumień lub układów zbiorowych, bądź w drodze
         ratyfikacji przez większość zainteresowanych zaproponowanego przez kierownictwo przedsiębiorstwa projektu takiego układu,
         bądź w drodze jednostronnej decyzji kierownictwa przedsiębiorstwa, podanej przezeń na piśmie do wiadomości każdego zainteresowanego”.

      6        Artykuł L 912‑1 tego kodeksu określa zasady obowiązkowego objęcia dodatkowym systemem ubezpieczenia zdrowotnego. Artykuł ten
         stanowi:

      „W przypadku, gdy porozumienia branżowe lub międzybranżowe określone w art. L 911‑1 przewidują wzajemne ubezpieczenie objętych
         nimi ryzyk w jednej lub kilku instytucjach określonych w art. 1 ustawy nr 89‑1009 z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie zwiększenia
         zakresu ochrony ubezpieczeniowej osób ubezpieczonych od niektórych ryzyk, lub w jednej lub kilku instytucjach określonych
         w art. L 370‑1 code des assurances (kodeksu ubezpieczeń), do których przystępują wówczas obowiązkowo przedsiębiorstwa objęte
         zakresem stosowania tych porozumień, to porozumienia te zawierają postanowienie określające, w jakich okolicznościach i z jaką
         częstotliwością zasady wzajemnego ubezpieczenia ryzyk mogą podlegać weryfikacji. Weryfikacji należy dokonywać przynajmniej
         raz na pięć lat.

      W przypadku, gdy porozumienia, o których mowa w akapicie pierwszym, mają zastosowanie do przedsiębiorstwa, które przed datą
         ich wejścia w życie przystąpiło do innej instytucji ubezpieczeniowej niż ta przewidziana w porozumieniach lub zawarło z nią
         umowę, celem ubezpieczenia tych samych ryzyk na równorzędnym poziomie, zastosowanie mają postanowienia akapitu drugiego art. L 132‑23
         code du travail (kodeksu pracy)”.

      7        Zgodnie z art. 1 ustawy nr 89‑1009 z dnia 31 grudnia 1989 r. zmienionej ustawą nr 94‑678 z dnia 8 sierpnia 1994 r. (JORF nr 184
         z dnia 10 sierpnia 1994 r.) działalność w zakresie zabezpieczeń społecznych może być prowadzona wyłącznie przez towarzystwa
         ubezpieczeniowe, zakłady zabezpieczeń społecznych, których działalność została uregulowana w kodeksie zabezpieczeń społecznych
         lub w code rural (kodeksie rolnym) oraz przez towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych.

      8        Artykuł L 931‑1 kodeksu zabezpieczeń społecznych wyjaśnia w tym względzie, że zakłady zabezpieczeń społecznych są osobami
         prawnymi prawa prywatnego działającymi w celach niezarobkowych, zarządzanymi parytetowo przez członków będących stronami umowy
         oraz członków uczestniczących. Przedmiotem ich działalności jest w szczególności ubezpieczanie ryzyka szkód na osobie związanych
         z wypadkami i chorobami.

      9        Zgodnie z art. L 932‑9 akapit piąty kodeksu zabezpieczeń społecznych zakład, któremu powierzono zarządzanie systemem zabezpieczeń
         społecznych, nie może zawiesić ochrony ubezpieczeniowej ani wykluczyć z systemu ubezpieczeniowego przedsiębiorstwa, które
         nie płaci należnych temu zakładowi składek.

      10      Artykuł L 132‑23 akapit drugi kodeksu pracy wyjaśnia, że w przypadku, gdy układy lub porozumienia branżowe lub międzybranżowe
         obejmują przedsiębiorstwo już po zawarciu wynegocjowanych układów lub porozumień aktualnie obowiązujących, postanowienia tych
         układów lub porozumień są odpowiednio dostosowywane.

      11      Artykuł L 133-8 tego kodeksu pracy stanowi:

      „Na wniosek jednej z organizacji, o których mowa w art. L. 133‑1, lub na wniosek ministra pracy pewne, odpowiadające określonym
         powyżej warunkom, postanowienia umów lub porozumień branżowych lub międzybranżowych mogą nabrać charakteru obowiązkowego dla
         wszystkich pracowników i pracodawców, którzy objęci są zakresem stosowania tego układu czy tego porozumienia; dokonuje się
         to w drodze rozporządzenia ministra pracy, po wcześniejszym uwzględnieniu uzasadnionej opinii wydanej przez przewidzianą w art. L. 136‑1
         krajową komisję ds. negocjacji zbiorowych.

      Minister pracy, do którego wpłynął wniosek, o którym mowa powyżej, ma obowiązek bezzwłocznego wszczęcia postępowania w przedmiocie
         rozszerzenia zakresu obowiązywania ww. układów czy porozumień.

      Zakres obowiązywania skutków czy sankcji przewidzianych w układzie czy też w porozumieniu jest rozszerzany na przewidziany
         w tym układzie czy też w porozumieniu okres oraz na przewidzianych w nich warunkach.

      Minister pracy może jednak, po uwzględnieniu uzasadnionej opinii wydanej przez krajową komisję ds. negocjacji zbiorowych,
         wyłączyć rozszerzenie obowiązywania tych postanowień, które byłyby sprzeczne z obowiązującymi przepisami ustawowymi czy wykonawczymi,
         oraz tych, które nie byłyby odpowiednie dla sytuacji w danej branży czy branżach wchodzących w dany zakres stosowania, a które
         można usunąć z układu czy porozumienia bez naruszenia ich struktury. Na tych samych warunkach może on również rozszerzyć,
         z zastrzeżeniem zastosowania obowiązujących przepisów ustawowych i wykonawczych, zakres stosowania postanowień, które są niekompletne
         z punktu widzenia tych przepisów”.

      12      W dniu 24 kwietnia 2006 r. związek właścicieli piekarń i różne związki zawodowe pracowników tej branży dodały do obejmującego
         rzemieślnicze przedsiębiorstwa piekarnicze i piekarniczo-cukiernicze krajowego układu zbiorowego z dnia 19 marca 1978 r.,
         mającego za przedmiot system „dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej”, aneks (zwany dalej „aneksem nr 83”), zgodnie
         z którym:

      „Artykuł 1 – Zakres zastosowania
      Niniejszy aneks ma zastosowanie do wszystkich przedsiębiorstw wchodzących w zakres stosowania układu zbiorowego przedsiębiorstw
         rzemieślniczych branży piekarniczej i piekarniczo-cukierniczej.

      Artykuł 2 – Przystąpienie – Objęcie ubezpieczeniem
      Począwszy od daty wejścia w życie niniejszego aneksu przedsiębiorstwa są zobowiązane objąć swych pracowników ubezpieczeniem
         oferowanym przez instytucję ubezpieczeniową poprzez podpisanie odpowiedniego formularza objęcia ubezpieczeniem.

      […]
      Artykuł 3 – Beneficjenci
      Niniejszy aneks ustanawia na rzecz wszystkich pracowników zatrudnionych co najmniej od miesiąca przez jedno ze wskazanych
         w art. 1 niniejszego aneksu przedsiębiorstw obowiązkowy system »dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej«.

      Z chwilą wypracowania przez zatrudnionego wymaganego stażu pracy będzie mógł on zostać objęty systemem z mocą wsteczną, począwszy
         od dnia zatrudnienia przez przedsiębiorstwo.

      […]
      Artykuł 4 – Zakres ochrony ubezpieczeniowej
      Zakres ochrony ubezpieczeniowej przysługującej na podstawie niniejszego systemu opiera się na dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego
         przepisach ustawowych i wykonawczych obowiązujących w chwili jej ustanowienia. Jeśli przepisy te ulegają zmianom, zakres tej
         ochrony podlega bezzwłocznym modyfikacjom wraz ze zmianą tych przepisów.

      Niniejszy system obejmuje wszystkie świadczenia i koszty poniesione w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej, które były
         przedmiotem zwrotu i zostały ujęte w indywidualnym rozliczeniu w ramach podstawowego systemu zabezpieczeń zdrowotnych, na
         podstawie uregulowań dotyczących »chorób«, »wypadków przy pracy/chorób zawodowych« i »macierzyństwa«, jak również świadczenia
         i koszty nieobjęte tym systemem, wymienione szczegółowo w tabeli świadczeń znajdującej się w załączniku do aneksu.

      […]
      Artykuł 5 – Składki i rozłożenie ich ciężaru
      Wysokość składek na system »dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej« określana jest jako wyrażona w procentach część
         miesięcznego pułapu zabezpieczenia społecznego (MPZS).

      W 2007 r. ta wyrażona w procentach część MPZS odpowiada miesięcznej składce w wysokości 40 EUR za pracownika objętego systemem
         powszechnym oraz 32 EUR w przypadku regionu Alzacja-Mozela.

      W 2008 r. przyjęte zostały te same wysokości składek.
      Po dwóch latach stosowania tego systemu sygnatariusze niniejszego aneksu dokonają weryfikacji wysokości składek na podstawie
         wyników finansowych, tendencji rozwojowych kosztów opieki zdrowotnej oraz przepisów ustawowych i wykonawczych w dziedzinie
         podatkowej, społecznej oraz z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych.

      [...]
      Ciężar składki ponosi w 50% pracodawca, a w 50% – pracownik.
      [...]
      Zbierająca się co najmniej raz do roku komisja parytetowa dokonuje weryfikacji wyników osiągniętych przez system, a także
         wszelkich dotyczących go statystyk i innych czynników, które mogą okazać się jej przydatne.

      [...]
      Artykuł 13 – Wyznaczenie instytucji ubezpieczeniowej
      W ramach niniejszego systemu wyznacza się AG2R Prévoyance […] jako instytucję ubezpieczeniową. […]
      Szczegółowe zasady organizacji ubezpieczeń wzajemnych w ramach systemu podlegają weryfikacji przez branżową państwową komisję
         parytetową […], która zbierze się w terminie pięciu lat od dnia wejścia w życie niniejszego aneksu.

      […]
      Artykuł 14 – Przepis przejściowy
      Przystąpienie wszystkich objętych krajowym układem zbiorowym rzemieślniczych przedsiębiorstw piekarniczych i piekarniczo-cukierniczych
         do systemu »dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej« oraz objęcie pracowników tych przedsiębiorstw ubezpieczeniem przez
         wyznaczoną instytucję ubezpieczeniową jest, począwszy od określonej w art. 16 niniejszego aneksu daty jego wejścia w życie,
         obowiązkowe.

      Objęte tym obowiązkiem przedsiębiorstwa otrzymają umowę przystąpienia oraz odpowiednie formularze objęcia ubezpieczeniem.
      Przepisy te mają również zastosowanie do przedsiębiorstw, które zawarły wcześniej umowę dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego
         z inną instytucją ubezpieczeniową, gwarantującą poziom ubezpieczenia identyczny lub wyższy niż poziom określony w aneksie.

      […]”.
      13      Zgodnie ze swoim art. 16 aneks wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2007 r.

      14      Do aneksu nr 83 dołączono w dniu 6 września 2006 r. załącznik nr 1, którego art. 1 stanowi m.in., że instytucja ubezpieczeniowa
         zapewnia ubezpieczenie kosztów opieki zdrowotnej osób objętych ubezpieczeniem przez co najmniej 12 miesięcy od śmierci głównego
         ubezpieczonego; osoby te nie mają obowiązku składkowego.

      15      Do aneksu nr 83 dołączono w dniu 21 lipca 2009 r. załącznik nr 5, którego art. 2 dodaje do tego aneksu art. 4a zatytułowany
         „Możliwość przenoszenia praw wynikających z systemu dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej”. Ten art. 4a brzmi następująco:

      „W przypadku rozwiązania lub zakończenia ostatniej umowy o pracę niespowodowanego poważnym uchybieniem obowiązkom i dającego
         prawo do żądania odszkodowania w ramach obowiązkowego systemu ubezpieczenia na wypadek bezrobocia pracownik nadal objęty jest
         ochroną ubezpieczeniową wynikającą z określonego w aneksie nr 83 systemu dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej […]

      […]
      Dalsze objęcie ochroną ubezpieczeniową rozpoczyna się następnego dnia od zakończenia umowy o pracę z zastrzeżeniem zgodnego
         z prawem zgłoszenia go przez przedsiębiorstwo wyznaczonej instytucji ubezpieczeniowej.

      Ta dalsza ochrona ubezpieczeniowa ma zastosowanie przez okres odpowiadający co najwyżej okresowi trwania ostatniej zawartej
         przez pracownika z przedsiębiorstwem umowy o pracę, określony w całych miesiącach, nieprzekraczający jednak 9 miesięcy.

      […]
      Dalsza ochrona ubezpieczeniowa z tytułu możliwości przenoszenia praw jest finansowana ze składek wnoszonych przedsiębiorstw
         i zatrudnionych pracowników […]”.

      16      Zgodnie z art. 1 rozporządzenia z dnia 16 października 2006 r. w sprawie rozszerzenia zakresu aneksu do krajowego układu zbiorowego
         rzemieślniczych przedsiębiorstw piekarniczych i piekarniczo-cukierniczych:

      „Postanowienia aneksu nr 83 mają charakter obowiązkowy dla wszystkich pracodawców i pracowników objętych krajowym układem
         zbiorowym rzemieślniczych przedsiębiorstw piekarniczych i piekarniczo-cukierniczych z dnia 19 marca 1976 r. […]”.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
      17      W dniu 10 października 2006 r. Beaudout przystąpiła do dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego oferowanego przez inne niż AG2R
         towarzystwo ubezpieczeniowe.

      18      Ponieważ Beaudout odmówiła przystąpienia do systemu zarządzanego przez AG2R, instytucja ta pozwała tę spółkę przed sąd odsyłający,
         żądając, aby zobowiązano ją do przystąpienia do tego systemu i do zapłaty zaległych składek.

      19      Beaudout posiłkowo zakwestionowała zgodność z prawem aneksu nr 83.

      20      Po odrzuceniu niektórych argumentów dotyczących zgodności aneksu z prawem krajowym, sąd odsyłający starał się porównać rozpoznawany
         przez siebie spór z zakończoną wydaniem wyroku z dnia 21 września 1999 r. sprawą C‑67/96 Albany, Rec. s. I‑5751.

      21      Sąd ten uznał, że, w przeciwieństwie do będącego przedmiotem ww. sprawy funduszu emerytalnego, do którego przynależność była
         obowiązkowa z zastrzeżeniem jednak pewnych wyjątków, rozpatrywany przezeń system dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej
         nie przewiduje, ani w aneksie nr 83, ani w art. L 912‑1 kodeksu zabezpieczenia społecznego, żadnej możliwości zwolnienia z obowiązku
         objęcia ubezpieczeniem [przez określoną instytucję ubezpieczeniową].

      22      Uznając, że rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu wymaga wykładni prawa wspólnotowego, tribunal de grande instance de
         Périgueux postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

      „Czy sposób organizacji instytucji obowiązkowego członkostwa w dodatkowym systemie ubezpieczenia zdrowotnego, ustanowionej
         w art. L 912‑1 kodeksu zabezpieczeń społecznych oraz aneks, który uzyskał charakter obowiązkowy wskutek decyzji władz publicznych
         na wniosek reprezentatywnych organizacji pracodawców i pracowników określonej branży, ustanawiający członkostwo w jednej instytucji
         wyznaczonej w celu zarządzania dodatkowym systemem ubezpieczenia zdrowotnego, bez żadnej możliwości zwolnienia przedsiębiorstw
         z tego sektora z obowiązku tego członkostwa, są zgodne z postanowieniami art. 81 WE i 82 WE, czy też ich charakter powoduje,
         że wyznaczona instytucja ubezpieczeniowa nadużywa swojej pozycji dominującej[?]”.

       Ocena Trybunału
      23      Na wstępie należy przypomnieć, że choć przedmiot zadanego prze sąd odsyłający Trybunałowi pytania ogranicza się do wykładni,
         w okolicznościach rozpatrywanej przezeń sprawy, art. 81 WE i 82 WE, odpowiadających obecnie art. 101 TFUE i 102 TFUE, które
         dotyczą zachowania się przedsiębiorstw, z postanowienia odsyłającego wynika, że wydający je sąd zastanawia się w istocie nad
         tym, czy decyzja władz publicznych o nadaniu, na wniosek reprezentatywnych organizacji pracodawców i pracowników danego sektora,
         obowiązkowego charakteru będącemu owocem zbiorowych negocjacji porozumieniu przewidującemu obowiązkowe objęcie zarządzanym
         przez wyznaczoną instytucję systemem dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej, bez przyznania możliwości zwolnienia z tego
         obowiązku, jest zgodne z prawem Unii Europejskiej.

      24      Należy zaś przypomnieć, że art. 101 TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE nakłada na państwa członkowskie obowiązek niewydawania
         oraz nieutrzymywania w mocy przepisów, również o charakterze ustawowym lub wykonawczym, które mogłyby pozbawiać skuteczności
         reguły konkurencji znajdujące zastosowanie do przedsiębiorstw (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Albany, pkt 65; wyroki
         z dnia 21 września 1999 r.: w sprawach połączonych od C‑115/97 do C‑117/97 Brentjens’, Rec. s. I‑6025, pkt 65; w sprawie C‑219/97
         Drijvende Bokken, Rec. s. I‑6121, pkt 55).

      25      Ponadto, zgodnie z brzmieniem art. 106 ust. 1 TFUE, odpowiadającego wcześniej art. 86 ust. 1 WE, z zastrzeżeniem przepisu
         art. 106 ust. 2 TFUE, państwa członkowskie, w odniesieniu do przedsiębiorstw publicznych i przedsiębiorstw, którym przyznają
         prawa specjalne lub wyłączne, nie wprowadzają ani nie utrzymują żadnego środka sprzecznego z normami traktatów, w szczególności
         z normami przewidzianymi w art. 18 TFUE oraz 101–109 TFUE.

      26      Zadaniem Trybunału jest zaś dokonanie wykładni wszelkich przepisów prawa Unii Europejskiej, których potrzebują sądy krajowe
         w celu rozstrzygnięcia zawisłych przed nimi sporów, nawet jeżeli przepisy te nie są wyraźnie wskazane w pytaniach skierowanych
         do niego przez te sądy (zob. podobnie wyroki: z dnia 8 marca 2007 r. w sprawie C‑45/06 Campina, Zb.Orz. s. I‑2089, pkt 31;
         a także z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie C‑350/07 Kattner Stahlbau, Zb.Orz. s. I‑1513, pkt 25, 26).

      27      Aby udzielić odpowiedzi, która będzie użyteczna dla sądu odsyłającego, należy uznać, że zadane przezeń pytanie dotyczy wykładni
         art. 101 TFUE i 102 TFUE w związku, odpowiednio, z art. 4 ust. 3 TUE oraz art. 106 TFUE.

       W przedmiocie wykładni art. 101 TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE
      28      Aby udzielić odpowiedzi na tę część przeformułowanego pytania prejudycjalnego, należy najpierw zbadać, czy podjęta przez reprezentatywne
         organizacje pracodawców i pracowników danego sektora zawodowego decyzja o wyznaczeniu instytucji, której zostało powierzone
         zarządzanie systemem dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej, oraz o zwróceniu się do władz publicznych o nadanie obowiązkowego
         charakteru objęciu tym systemem wszystkich należących do tego sektora pracowników może wchodzić w zakres pojęcia zakazanych
         w art. 101 ust. 1 TFUE porozumień między przedsiębiorstwami, związków przedsiębiorstw czy praktyk uzgodnionych.

      29      W tym względzie należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że Trybunał rozstrzygnął, iż zawarte w ramach zbiorowych negocjacji
         między partnerami społecznymi porozumienia mające na celu poprawę warunków zatrudnienia i pracy należy uznać, ze względu na
         ich charakter i przedmiot, za niewchodzące w zakres stosowania art. 101 ust. 1 TFUE (zob. podobnie ww. wyroki: w sprawie Albany,
         pkt 60; w sprawach połączonych Brentjens’, pkt 57; w sprawie Drijvende Bokken, pkt 47; wyroki: z dnia 12 września 2000 r.
         w sprawach połączonych od C‑180/98 do 184/98 Pavlov i in., Rec. s. I‑6451, pkt 67; a także z dnia 21 września 2000 r. w sprawie
         C‑222/98 van der Woude, Rec. s. I‑7111, pkt 22).

      30      Należy zatem zbadać, czy charakter i przedmiot porozumienia takiego jak to rozpatrywane przez sąd krajowy uzasadniają wyłączenie
         go z zakresu stosowania art. 101 ust. 1 TFUE.

      31      Z ustaleń sądu odsyłającego wynika, po pierwsze, że rozpatrywane przezeń porozumienie zostało zawarte w formie aneksu do układu
         zbiorowego, czyli jest owocem zbiorowych negocjacji prowadzonych między reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników
         francuskiego sektora piekarnictwa rzemieślniczego.

      32      Jeśli chodzi natomiast o jego przedmiot, porozumienie to wprowadza w określonym sektorze system dodatkowego zwrotu kosztów
         opieki zdrowotnej, który przyczynia się do poprawy warunków pracy zatrudnionych nie tylko poprzez zapewnienie im środków koniecznych
         do pokrycia kosztów poniesionych w związku z zachorowaniem, wypadkiem w pracy, chorobą zawodową czy też macierzyństwem, lecz
         również poprzez obniżenie wysokości ponoszonych przez nich obciążeń, które, w braku zawarcia układu zbiorowego, byłyby ponoszone
         przez tych zatrudnionych.

      33      Stwierdzenia tego nie może podważyć okoliczność, że objęcie takim porozumieniem jest obowiązkowe dla wszystkich przedsiębiorstw
         należących do tego sektora działalności danego państwa członkowskiego, bez możliwości zwolnienia z tego obowiązku – w odróżnieniu
         od porozumienia będącego przedmiotem ww. wyroku w sprawie Albany.

      34      W tym wyroku Trybunał nie uwzględnił bowiem, w celu wykładni art. 85 ust. 1 traktatu WE, któremu odpowiada obecnie art. 101
         ust. 1 TFUE, możliwości zwolnienia z objęcia funduszem emerytalnym, o którym mowa w tej sprawie.

      35      Z pkt 26 i 27 ww. wyroku w sprawie van der Woude wynika natomiast, że z zakresu zastosowania art. 101 ust. 1 TFUE wyłączony
         jest układ zbiorowy w przedmiocie systemu ubezpieczenia zdrowotnego wyznaczający tylko jedną instytucję, poprzez którą można
         zostać objętym tym systemem, wyłączając w ten sposób jakąkolwiek możliwość objęcia ubezpieczeniem przez instytucje konkurencyjne.

      36      Należy zatem stwierdzić, że porozumienie takie jak aneks nr 83 nie wchodzi, ze względu na swój charakter i przedmiot, w zakres
         stosowania art. 101 ust. 1 TFUE.

      37      Po drugie, z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż choć prawdą jest, że art. 101 TFUE dotyczy wyłącznie zachowania przedsiębiorstw
         i nie odnosi się do przepisów ustawowych lub wykonawczych pochodzących od państw członkowskich, artykuł ten w związku z art. 4
         ust. 3 TUE nakłada na państwa członkowskie obowiązek nieprzyjmowania oraz nieutrzymywania w mocy przepisów o charakterze ustawowym
         i wykonawczym, które mogłyby pozbawiać skuteczności reguły konkurencji stosujące się do przedsiębiorstw. Ma to miejsce wówczas,
         gdy państwo członkowskie czy to narzuca lub faworyzuje zawieranie porozumień sprzecznych z art. 101 TFUE lub wzmacnia skutki
         tych porozumień, czy to pozbawia swoje własne regulacje charakteru państwowego, przenosząc odpowiedzialność za podejmowanie
         decyzji ingerujących w sferę ekonomiczną na podmioty prywatne (zob. podobnie wyroki z dnia 18 czerwca 1998 r.: w sprawie C‑35/96
         Komisja przeciwko Włochom, Rec. s. I‑3851, pkt 53, 54; w sprawie C‑266/96 Corsica Ferries France, Rec. s. I‑3949, pkt 35,
         36, 49; a także ww. wyrok w sprawie Albany, pkt 65).

      38      W tym kontekście należy zauważyć, że ze względu na to, iż z pkt 36 niniejszego wyroku wynika, że porozumienie takie jak aneks
         nr 83 nie wchodzi w zakres stosowania art. 101 ust. 1 TFUE, władze publiczne nie są ograniczone w nadawaniu temu porozumieniu
         charakteru obowiązkowego wobec tych osób, które nie są nim formalnie związane (zob. analogicznie ww. wyroki: w sprawie Albany,
         pkt 66; w sprawie Brentjens’, pkt 66; w sprawie Drijvende Bokken, pkt 56).

      39      Na pierwszą część przeformułowanego pytania prejudycjalnego należy zatem udzielić odpowiedzi, że wykładni art. 101 TFUE w związku
         z art. 4 ust. 3 TUE należy dokonywać w ten sposób, iż nie jest z nim sprzeczna decyzja władz publicznych o nadaniu, na wniosek
         reprezentatywnych organizacji pracodawców i pracowników danego sektora, obowiązkowego dla wszystkich przedsiębiorstw tego
         sektora charakteru będącemu owocem zbiorowych negocjacji porozumieniu przewidującemu obowiązkowe objęcie systemem dodatkowego
         zwrotu kosztów opieki zdrowotnej bez przyznania możliwości zwolnienia z tego obowiązku.

       W przedmiocie wykładni art. 102 TFUE w związku z art. 106 TFUE
       W przedmiocie uznania za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 102 TFUE
      40      W zakresie dotyczącym wykładni art. 102 TFUE należy ustalić, czy instytucja taka jak AG2R jest przedsiębiorstwem w rozumieniu
         tego postanowienia traktatowego.

      41      W tym względzie należy przypomnieć, że pojęcie przedsiębiorstwa w prawie konkurencji obejmuje każdy podmiot prowadzący działalność
         gospodarczą niezależnie od jego formy prawnej i sposobu finansowania (zob. w szczególności wyroki: z dnia 23 kwietnia 1991 r.
         w sprawie C‑41/90 Höfner i Elser, Rec. s. I‑1979, pkt 21; a także wyrok z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C‑280/06 ETI i in.,
         Zb.Orz. s. I‑10893, pkt 38).

      42      Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że działalność gospodarczą stanowi wszelka działalność polegająca na oferowaniu na danym
         rynku towarów czy usług (zob. w szczególności wyrok z dnia 22 stycznia 2002 r. w sprawie C‑218/00 Cisal, Rec. s. I‑691, pkt 23).

      43      W niniejszym przypadku z art. L 931‑1 kodeksu zabezpieczeń społecznych wynika, że AG2R, jako wchodzący w zakres stosowania
         tego kodeksu zakład zabezpieczeń społecznych, jest podmiotem prawa prywatnego o celu nie zarobkowym, lecz polegającym na ubezpieczaniu
         ryzyka szkód na osobie związanych z wypadkami i chorobami. Efektem tego, z jednej strony, zgodnie z art. L 932‑9 tego samego
         kodeksu instytucja taka nie może ani zawiesić ochrony ubezpieczeniowej, ani wykluczyć z systemu ubezpieczeniowego przedsiębiorstwa,
         które nie płaci należnych temu zakładowi składek. Z drugiej strony, choć przedsiębiorstwa objęte krajowym układem zbiorowym
         rzemieślniczych przedsiębiorstw piekarniczych są zobowiązane do przystąpienia do zarządzanego przez AG2R systemu, odpowiada
         temu jednak wynikający z aneksu nr 83 spoczywający na AG2R obowiązek ubezpieczenia wszystkich pracowników tych przedsiębiorstw,
         niezależnie od podlegającego ubezpieczeniu ryzyka, w zamian za niezróżnicowaną pod względem kwoty składkę, której ciężar jest
         ponoszony w równych częściach przez pracodawcę i pracownika, bez względu na wielkość przedsiębiorstwa i wynagrodzenie ubezpieczonego
         pracownika.

      44      Ze względu zatem na to, że ustanawia on dla wszystkich pracowników danego sektora gospodarki dodatkowe obowiązkowe zabezpieczenie
         społeczne, system dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej taki jak ten rozpatrywany przez sąd krajowy realizuje cel społeczny.

      45      Społeczny cel systemu ubezpieczeń nie jest sam w sobie wystarczający, aby wykluczyć możliwość zakwalifikowania danej działalności
         jako działalności gospodarczej (zob. podobnie ww. wyroki: w sprawie Albany, pkt 86; w sprawach połączonych Pavlov i in., pkt 118;
         w sprawie Cisal, pkt 37; a także w sprawie Kattner Stahlbau, pkt 42).

      46      Należy jeszcze zbadać w szczególności, z jednej strony, czy można uznać, iż system ten wdraża zasadę solidarności oraz, z drugiej
         strony, w jakim zakresie podlega on kontroli państwa, czyli te czynniki, które mogą pozbawić daną działalność charakteru gospodarczego
         (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Kattner Stahlbau, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).

      –       W przedmiocie wdrażania zasady solidarności
      47      W zakresie dotyczącym wdrażania zasady solidarności z ogólnej oceny rozpatrywanego przez sąd krajowy systemu wynika, że jest
         on finansowany ze składek w określonej ryczałtowo wysokości, których stawka nie jest zatem proporcjonalna do ubezpieczonego
         ryzyka.

      48      Zgodnie bowiem z art. 5 akapit drugi aneksu nr 83 wysokość składki została określona na jedną kwotę 40 EUR, której ciężar
         ponosi w 50% pracodawca, a w 50% – pracownik.

      49      W ramach tego systemu nie są zatem brane pod uwagę czynniki takie jak wiek, stan zdrowia czy też szczególne rodzaje ryzyka
         związane z zajmowanym przez ubezpieczonego pracownika stanowiskiem pracy.

      50      Efektem tego charakter wykonywanych przez AG2R świadczeń, a także zakres przyznanego ubezpieczenia nie są proporcjonalne do
         kwoty uiszczanych składek.

      51      Po drugie, świadczenia te są w pewnych przypadkach wykonywane niezależnie od faktu uiszczenia należnych składek. Wynika to
         przede wszystkim z art. 3 akapit drugi aneksu nr 83, który stanowi, że z chwilą wypracowania przez zatrudnionego co najmniej
         miesięcznego stażu pracy wymaganego do przystąpienia do systemu jest on obejmowany nim z mocą wsteczną. Następnie, w zastosowaniu
         art. 4a tego aneksu, koszty opieki zdrowotnej są, co do zasady, nadal pokrywane przez pewien okres po rozwiązaniu umowy o pracę.
         Wreszcie, art. 1 załącznika nr 1 z dnia 6 września 2006 r. do aneksu nr 83 przewiduje dalsze ubezpieczenie kosztów opieki
         zdrowotnej osób objętych ubezpieczeniem przez okres co najmniej 12 miesięcy od śmierci głównego ubezpieczonego.

      52      Uwzględniając powyższe, uznać należy, że cechą charakterystyczną systemu dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej takiego
         jak ten rozpatrywany przez sąd krajowy jest zwiększony poziom solidarności.

      –       W przedmiocie kontroli państwa
      53      W celu ustalenia tego, czy uznanie za przedsiębiorstwo prowadzące działalność gospodarczą ma zastosowanie do podmiotu takiego
         jak ten będący przedmiotem zawisłego przed sądem krajowym sporu, należy przeanalizować zakres sprawowanej przez państwo kontroli
         szczegółowych zasad funkcjonowania tego systemu.

      54      W niniejszym przypadku, w pierwszej kolejności, zgodnie z brzmieniem art. L 911-1 kodeksu zabezpieczenia społecznego partnerom
         społecznym zostało przyznane prawo do samodzielnego określenia, w drodze porozumień lub układów zbiorowych, zakresu zbiorowej
         ochrony ubezpieczeniowej, którą pracownicy, byli pracownicy i osoby uprawnione są objęci dodatkowo w stosunku do ubezpieczenia
         wynikającego z organizacji zabezpieczenia społecznego.

      55      W drugiej kolejności, art. L 912-1 tego samego kodeksu wskazuje, że te porozumienia zawierają postanowienia określające, w jakich
         okolicznościach i z jaką częstotliwością zasady wzajemnego ubezpieczenia ryzyk mogą podlegać weryfikacji przez partnerów społecznych.

      56      W trzeciej kolejności, zgodnie z art. L 133-8 kodeksu pracy, aby nadać postanowieniom takich porozumień charakter obowiązkowy
         względem wszystkich pracowników i pracodawców, do których ma on zastosowanie, konieczne jest rozporządzenie ministerialne.

      57      W tych właśnie ramach prawnych zadanie kontroli szczegółowych zasad funkcjonowania zostało przekazane, z pewnymi zastrzeżeniami,
         przedstawicielom pracodawców i pracowników sektora piekarnictwa rzemieślniczego.

      58      W tym kontekście aneks nr 83 przyznaje przeważającą rolę tym właśnie reprezentantom w zakresie, w jakim zgodnie z jego art. 13
         akapit drugi komisja parytetowa składająca się zarówno z przedstawicieli pracodawców, jak i pracowników, jest zobowiązana
         do zweryfikowania, w terminie pięciu lat od wejścia tego aneksu w życie, szczegółowych zasad organizacji ubezpieczeń wzajemnych
         w ramach tego systemu. Ponadto art. 5 akapit czwarty tego aneksu stanowi, że ustalona w nim kwota składki jest weryfikowana
         przez jego sygnatariuszy po dwóch latach stosowania systemu. Ten sam artykuł zawiera wyjaśnienie, że komisja parytetowa bada
         corocznie osiągnięte przez ten ostatni wyniki.

      59      Jednak na podstawie innych jego cech charakterystycznych związanych z wyznaczeniem AG2R jako podmiotu zarządzającego tym systemem
         dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej można wyciągnąć wniosek, że podmiot ten działa w pewnym stopniu niezależnie.

      60      W pierwszej kolejności, art. L 911‑1 kodeksu zabezpieczeń społecznych stanowi, że zakres dodatkowej ochrony ubezpieczeniowej,
         którą są objęci pracownicy, może zostać określony na różne sposoby. Dokonanie tego w drodze układu zbiorowego jest w tym kontekście
         wyborem dokonanym przez partnerów społecznych, którym przepis ten daje również możliwość zorganizowania tej ochrony na poziomie
         przedsiębiorstwa, a nie – całego sektora zawodowego.

      61      W drugiej kolejności, zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy nr 89‑1009, po zmianach wprowadzonych ustawą nr 94‑678, działalność
         w zakresie zabezpieczeń społecznych może być powierzona nie tylko zakładom zabezpieczeń społecznych czy towarzystwom ubezpieczeń
         wzajemnych, lecz również towarzystwom ubezpieczeniowym.

      62      Na podstawie powyższych względów można wyciągnąć wniosek, że po stronie partnerów społecznych nie istnieje obowiązek wyznaczenia
         AG2R do zapewnienia zarządzania takim systemem dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej jak ten rozpatrywany przez sąd
         krajowy, a po stronie AG2R – obowiązek wzięcia na siebie odpowiedzialności za zarządzanie takim systemem.

      63      W tym kontekście Beaudout w swych uwagach podnosi, że istnieją inne zakłady zabezpieczeń społecznych i towarzystwa ubezpieczeniowe,
         które, przed wyznaczeniem AG2R w aneksie nr 83, oferowały usługi, które są w istocie identyczne jak te świadczone przez tę
         ostatnią instytucję.

      64      Nasuwa się zatem kwestia dotycząca, z jednej strony, okoliczności, w których AG2R została wyznaczona w aneksie nr 83, oraz,
         z drugiej strony, zakresu swobody w negocjacjach, jaką ta instytucja mogła dysponować w odniesieniu do szczegółowych zasad
         ponoszonej przez nią odpowiedzialności, a także skutków, jakie mają te czynniki dla funkcjonowania rozpatrywanego systemu
         jako całości.

      65      Na podstawie tych okoliczności i zakresu swobody w negocjacjach, których zbadanie jest zadaniem sądu odsyłającego, można bowiem
         dojść do wniosku, że AG2R – choć prowadzona przezeń w celu niezarobkowym działalność gospodarcza opiera się ona na zasadzie
         solidarności – jest prowadzącym taką działalność przedsiębiorstwem, które, ze względów finansowych i gospodarczych, zostało
         wybrane przez partnerów społecznych spośród innych przedsiębiorstw, z którymi konkuruje ono na rynku oferowanych przez nie
         usług zabezpieczeń społecznych.

       W przedmiocie możliwości zastosowania art. 106 ust. 2 TFUE
      66      Jeżeli należałoby uznać AG2R za prowadzące działalność gospodarczą przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 102 TFUE, decyzja władz
         publicznych o nadaniu objęciu systemem dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej charakteru obowiązkowego względem całego
         sektora francuskiego piekarnictwa rzemieślniczego bez przyznania żadnej możliwości zwolnienia musiałaby pociągać za sobą konieczność
         przyznania tej instytucji wyłącznego prawa do poboru składek uiszczanych w ramach tego systemu przez należących do tego sektora
         pracodawców i pracowników, a także zarządzania tymi składkami. Instytucja taka mogłaby zatem zostać uznana za przedsiębiorstwo,
         któremu przysługują prawa wyłączne w rozumieniu art. 106 ust. 1 TFUE (zob. podobnie ww. wyroki: w sprawie Albany, pkt 90;
         w sprawach połączonych Brentjens’, pkt 90; w sprawie Drijvende Bokken, pkt 80).

      67      Skoro zatem, ze względu na te prawa wyłączne, należące do sektora francuskiego piekarnictwa rzemieślniczego przedsiębiorstwa
         zostałyby pozbawiona możliwości składkowania w ramach zarządzanego przez inną instytucję systemu dodatkowego zwrotu kosztów
         opieki zdrowotnej, AG2R posiadałby monopol prawny na znacznej części wspólnego rynku i mógłby zostać uznany za zajmujący pozycję
         dominującą w rozumieniu art. 102 TFUE (zob. analogicznie ww. wyrok w sprawach połączonych Pavlov i in., pkt 126).

      68      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sam fakt stworzenia, poprzez przyznanie praw specjalnych lub wyłącznych w rozumieniu art. 106
         ust. 1 TFUE, pozycji dominującej nie jest, jako taki, sprzeczny z art. 102 TFUE. Państwo członkowskie narusza zakazy ustanowione
         w tych dwóch przepisach jedynie w przypadkach, gdy dane przedsiębiorstwo jest skłaniane, poprzez samo wykonywanie praw specjalnych
         lub wyłącznych, do nadużywania zajmowanej pozycji dominującej lub też gdy te prawa mogą stworzyć sytuację, w której przedsiębiorstwo
         to zostaje skłonione do popełnienia takiego nadużycia (zob. ww. wyroki: w sprawie Höfner i Elser, pkt 29; w sprawie Albany,
         pkt 93; w sprawach połączonych Brentjens’, pkt 93; a także w sprawie Drijvende Bokken, pkt 83).

      69      Taka mająca znamiona nadużycia i sprzeczna z art. 106 ust. 1 TFUE praktyka zachodzi zwłaszcza w sytuacji, gdy państwo członkowskie
         przyznaje przedsiębiorstwu prawo wyłączne do prowadzenia pewnych rodzajów działalności i tworzy sytuację, w której to przedsiębiorstwo
         w sposób oczywisty nie jest w stanie zaspokoić popytu istniejącego na rynku tych rodzajów działalności (zob. podobnie ww.
         wyroki: w sprawie Höfner i Elser, pkt 31; a także w sprawach połączonych Pavlov i in., pkt 127).

      70      W tym względzie Beaudout, odmawiając przystąpienia do zarządzanego przez AG2R systemu, opiera się na twierdzeniu, że inne
         przedsiębiorstwa ubezpieczeniowe oferują lepszy zakres ochrony ubezpieczeniowej niż ta wynikająca ze świadczeń oferowanych
         przez AG2R.

      71      Trzeba jednak podkreślić, że, z jednej strony, brak możliwości zwrócenia się przez przedsiębiorstwa należące do sektora francuskiego
         piekarnictwa rzemieślniczego do innych instytucji o uzyskanie dla ich pracowników ubezpieczenia w dziedzinie dodatkowego zwrotu
         kosztów opieki zdrowotnej, a także wynikające z tego faktu ograniczenie konkurencji wynikają bezpośrednio z przyznanego AG2R
         prawa wyłącznego (zob. analogicznie ww. wyroki: w sprawie Albany, pkt 97; w sprawach połączonych Brentjens’, pkt 97; w sprawie
         Drijvende Bokken, pkt 87).

      72      Z drugiej strony, jak słusznie podniósł rzecznik generalny w pkt 98 swej opinii, ani z przekazanych przez sąd krajowy akt
         sprawy, ani z przedstawionych Trybunałowi uwag nie wynika, iż świadczenia wykonywane przez AG2R nie odpowiadają potrzebom
         objętych systemem przedsiębiorstw.

      73      W tych okolicznościach pozostaje jeszcze sprawdzić, czy AG2R powierzone zostało zadanie zarządzania usługą świadczoną w ogólnym
         interesie gospodarczym w rozumieniu art. 106 ust. 2 TFUE.

      74      Jak bowiem wynika z pkt 47–52 niniejszego wyroku, system dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej taki jak ten zarządzany
         przez AG2R cechuje się zwiększonym poziomem solidarności. Aneks nr 83 nakłada zatem na AG2R szczególne ograniczenia, zwłaszcza
         o charakterze finansowym, których celem jest zapewnienie ciągłości przyznanego ubezpieczenia.

      75      Beaudout podnosi jednak, że wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego zwolnienie się z obowiązku objęcia ubezpieczeniem nie
         zagraża równowadze finansowej instytucji zarządzającej, takiej jak ta będąca przedmiotem zawisłego przed sądem krajowym sporu.

      76      W tym względzie należy przypomnieć, że z orzecznictwa wynika, iż dla spełnienia przesłanek zastosowania art. 106 ust. 2 TFUE
         nie jest konieczne, aby równowaga finansowa lub zdolność do utrzymania się na rynku przedsiębiorstwa, któremu powierzono zarządzanie
         usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym, były zagrożone. Wystarczy, że w braku spornych praw wyłącznych nie
         powiodłaby się realizacja szczególnych zadań powierzonych przedsiębiorstwu, które są określone przez nałożone na owo przedsiębiorstwo
         obowiązki i ograniczenia, lub że utrzymanie tych praw byłoby konieczne, aby umożliwić upoważnionemu podmiotowi wykonanie powierzonych
         mu zadań w ogólnym interesie gospodarczym na warunkach akceptowalnych z gospodarczego punktu widzenia (zob. podobnie ww. wyroki:
         w sprawie Albany, pkt 107; w sprawach połączonych Brentjens’, pkt 107; a także w sprawie Drijvende Bokken, pkt 97).

      77      Należy zaś stwierdzić, że w przypadku uchylenia przepisu przejściowego oraz, tym samym, przysługującego AG2R wyłącznego prawa
         do zarządzania systemem dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej obejmującym wszystkie przedsiębiorstwa należące do sektora
         francuskiego piekarnictwa rzemieślniczego, instytucja ta, choć jest ona na podstawie aneksu nr 83 zobowiązana do oferowania
         pracownikom tych przedsiębiorstw ubezpieczenia na określonych w tym aneksie warunkach, narażałaby się na przechodzenie z niej
         tych ubezpieczonych, z którymi związane jest ograniczone ryzyko, do przedsiębiorstw oferujących w dotyczącym ich zakresie
         porównywalne – a wręcz lepsze – ubezpieczenie w zamian za niższą składkę. W tych okolicznościach, wraz z rosnącą grupą osób
         o „wysokim ryzyku”, które musiałby ubezpieczać AG2R, rósłby również koszt ochrony ubezpieczeniowej, efektem czego instytucja
         ta nie mogłaby już oferować tej samej jakości ubezpieczenia po akceptowalnej cenie.

      78      Sytuacja taka zachodziłaby tym bardziej w przypadku systemu, który, tak jak ten rozpatrywany przez sąd krajowy, cechuje się
         zwiększonym poziomem solidarności ze względu w szczególności na ryczałtowy charakter składek i obowiązek pokrywania wszelkich
         ryzyk.

      79      Tego rodzaju ograniczenia, które nadają usłudze świadczonej przez daną instytucję charakter mniej konkurencyjny niż porównywalna
         usługa świadczona przez niepoddane tego rodzaju ograniczeniom towarzystwa ubezpieczeniowe, przyczyniają się bowiem do uzasadnienia
         przyznanego tej instytucji wyłącznego prawa do zarządzania tego rodzaju systemem, bez żadnej możliwości zwolnienia z obowiązku
         objęcia nim.

      80      Uchylenie przepisu przejściowego takiego jak ten ustanowiony w aneksie nr 83 mogłoby zatem pociągnąć za sobą brak możliwości
         wypełnienia przez daną instytucję leżących w ogólnym interesie gospodarczym zadań powierzonych jej na akceptowalnych z gospodarczego
         punktu widzenia warunkach.

      81      Na drugą część przeformułowanego pytania prejudycjalnego należy zatem udzielić odpowiedzi, że w zakresie, w jakim należy uznać
         działalność polegającą na zarządzaniu systemem dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej takim jak ten rozpatrywany przez
         sąd krajowy za działalność gospodarczą, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego, wykładni art. 102 TFUE i 106 TFUE należy
         dokonywać w ten sposób, iż nie jest z nimi sprzeczne, w okolicznościach takich jak okoliczności rozpatrywanej przez sąd krajowy
         sprawy, to, że władze publiczne przyznają zakładowi zabezpieczeń społecznych wyłączne prawo do zarządzania tym systemem, bez
         żadnej możliwości zwolnienia przedsiębiorstw z tego sektora z obowiązku objęcia nim.

       W przedmiocie kosztów
      82      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Wykładni art. 101 TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy dokonywać w ten sposób, iż nie jest z nim sprzeczna decyzja władz
            publicznych o nadaniu, na wniosek reprezentatywnych organizacji pracodawców i pracowników danego sektora, obowiązkowego dla
            wszystkich przedsiębiorstw tego sektora charakteru będącemu owocem zbiorowych negocjacji porozumieniu przewidującemu obowiązkowe
            objęcie systemem dodatkowego zwrotu kosztów opieki zdrowotnej bez przyznania możliwości zwolnienia z tego obowiązku.
      2)      W zakresie, w jakim należy uznać działalność polegającą na zarządzaniu takim systemem za gospodarczą, czego sprawdzenie należy
            do sądu odsyłającego, wykładni art. 102 TFUE i 106 TFUE należy dokonywać w ten sposób, iż nie jest z nimi sprzeczne, w okolicznościach
            takich jak okoliczności rozpatrywanej przez sąd krajowy sprawy, to, że władze publiczne przyznają zakładowi zabezpieczeń społecznych
            wyłączne prawo do zarządzania tym systemem, bez żadnej możliwości zwolnienia przedsiębiorstw z tego sektora z obowiązku objęcia
            nim.
      Podpisy
      * Język postępowania: francuski.


title: Wyrok Sądu (druga izba) z dnia 29 listopada 2012 r. # Ursula Adamowski przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku - Słowny wspólnotowy znak towarowy Fagumit i graficzny wspólnotowy znak towarowy FAGUMIT - Wcześniejszy graficzny krajowy znak towarowy FAGUMIT - Względna podstawa unieważnienia - Artykuł 8 ust. 3 i art. 165 ust. 4 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009. # Sprawy T-537/10 i T-538/10.

text:
         WYROK SĄDU (druga izba)
      z dnia 29 listopada 2012 r. (
            *1
         )
      „Wspólnotowy znak towarowy — Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku — Słowny wspólnotowy znak towarowy Fagumit i graficzny wspólnotowy znak towarowy FAGUMIT — Wcześniejszy graficzny krajowy znak towarowy FAGUMIT — Względna podstawa unieważnienia — Artykuł 8 ust. 3 i art. 165 ust. 4 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009”
      W sprawach T-537/10 i T-538/10

         Ursula Adamowski, zamieszkała w Hamburgu (Niemcy), reprezentowana przez adwokata D. von Schultza,
      strona skarżąca,
      przeciwko

         Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowanemu przez G. Schneidera, działającego w charakterze pełnomocnika,
      strona pozwana,
      w której drugą stroną w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą OHIM, występującą przed Sądem w charakterze interwenienta, jest

         Fabryka Węży Gumowych i Tworzyw Sztucznych Fagumit sp. z o.o., z siedzibą w Wolbromiu (Polska), reprezentowana przez adwokatów M. Krekorę, T. Targosza i P. Podreckiego,
      mających za przedmiot dwie skargi na, odpowiednio, dwie decyzje Pierwszej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 3 września 2010 r. (sprawy R 1002/2009-1 i R 1003/2009-1) dotyczące dwóch postępowań w sprawie unieważnienia prawa do znaku między Fabryką Węży Gumowych i Tworzyw Sztucznych Fagumit sp. z o.o. a Ursulą Adamowski
      SĄD (druga izba),
      w składzie: N.J. Forwood (sprawozdawca), prezes, F. Dehousse i J. Schwarcz, sędziowie,
      sekretarz: E. Coulon,
      po zapoznaniu się ze skargami złożonymi w sekretariacie Sądu w dniu 26 listopada 2010 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedziami na skargi złożonymi przez OHIM w sekretariacie Sądu w dniu 5 kwietnia 2011 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedziami na skargi złożonymi przez interwenienta w sekretariacie Sądu w dniu 17 marca 2011 r.,
      po zapoznaniu się z replikami złożonymi w sekretariacie Sądu w dniu 1 lipca 2011 r.,
      po zapoznaniu się z duplikami interwenienta złożonymi w sekretariacie Sądu w dniu 26 września 2011 r.,
      po zapoznaniu się z uwagami stron w przedmiocie połączenia niniejszych spraw do celów wydania wyroku,
      uwzględniając, że w terminie miesiąca od dnia powiadomienia stron o zakończeniu pisemnego etapu postępowania nie wpłynął żaden wniosek o wyznaczenie rozprawy, i postanowiwszy, na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy i w zastosowaniu art. 135a regulaminu postępowania przed Sądem, orzec w przedmiocie skargi bez przeprowadzenia ustnego etapu postępowania,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               W dniach 18 lutego i 12 marca 2003 r. skarżąca, Ursula Adamowski, dokonała w Urzędzie Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) zgłoszenia dwóch wspólnotowych znaków towarowych na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1), ze zmianami [zastąpionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 78, s. 1)].

               2

               Znakiem towarowym, o którego rejestrację wniesiono w dniu 18 lutego 2003 r., jest następujące oznaczenie graficzne:

               3

               Znakiem towarowym, o którego rejestrację wniesiono w dniu 12 marca 2003 r., jest oznaczenie słowne Fagumit.

               4

               Towary, dla których wystąpiono o rejestrację, należą do klas 12 i 17 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i odpowiadają następującemu opisowi:

                        —

                        klasa 12: kauczuk i guma jako produkty końcowe dla przemysłu samochodowego, a mianowicie bieżnikowane opony, także jako ogumienie pełne i ochraniacze dętki;

                        —

                        klasa 17: węże; kauczuk i guma jako półprodukty w postaci arkuszy, paneli, drążków, ukształtowanych odcinków, bloków, rur i węży, kauczuk i guma jako produkty końcowe dla węży przemysłowych, zwłaszcza węże z PCW, węże do wody, dętki, węże kablowe, węże odporne na ścieranie, węże olejowe i benzynowe, węże chemiczne, węże gazowe, węże acetylenowe, węże propanowe i węże podwójne, kauczuk i guma jako produkty końcowe dla przemysłu samochodowego, a mianowicie opony bieżnikowane, także jako ogumienie pełne i ochraniacze dętki; węże, podkładki do rozdzielania i uszczelki.

               5

               Znaki towarowe wymienione w pkt 2 i 3 powyżej zostały zarejestrowane w dniu 28 czerwca 2004 r.

               6

               W dniach 7 i 8 kwietnia 2008 r. interwenient, Fabryka Węży Gumowych i Tworzyw Sztucznych Fagumit sp. z o.o., złożył dwa wnioski o unieważnienie prawa do znaków towarowych będących przedmiotem sporu na podstawie:

                        —

                        art. 51 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 [obecnie art. 52 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009], uzasadniając to faktem, że w chwili dokonania zgłoszeń znaków towarowych skarżąca działała w złej wierze;

                        —

                        art. 52 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 [obecnie art. 53 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009], uzasadniając to faktem, że dokonując rejestracji znaków towarowych będących przedmiotem sporu, skarżąca działała na swoją rzecz bez zgody interwenienta, który jest właścicielem polskiego znaku towarowego, zarejestrowanego w dniu 15 stycznia 1997 r. dla „węży wykonanych z gumy, węży z PCW”, należących do klasy 17 w rozumieniu porozumienia nicejskiego, a który to znak przedstawia się następująco:

               —

               art. 52 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94 [obecnie art. 53 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009] w oparciu o to, że firma interwenienta, zarejestrowana w Polsce w 1993 r. i używana w obrocie handlowym, jest od tego samego roku używana także w eksporcie do licznych państw Unii Europejskiej, w tym również do Niemiec.

               7

               Mocą dwóch decyzji wydanych w dniu 25 czerwca 2009 r. Wydział Unieważnień oddalił wnioski o unieważnienie.

               8

               W dniu 27 sierpnia 2009 r. interwenient – działając na podstawie art. 58–64 rozporządzenia nr 207/2009 – wniósł do OHIM dwa odwołania od decyzji wydanych przez Wydział Unieważnień.

               9

               Mocą dwóch decyzji wydanych w dniu 3 września 2010 r. (zwanych dalej „zaskarżonymi decyzjami”) Pierwsza Izba Odwoławcza uwzględniła odwołania, uchyliła decyzje wydane przez Wydział Unieważnień i unieważniła znaki towarowe będące przedmiotem niniejszego sporu, uznawszy, że trzy podstawy unieważnienia podniesione przez interwenienta były uzasadnione.

               10

               W szczególności, odnosząc się do podstawy wskazanej w art. 53 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009 (zob. pkt 6 tiret trzecie powyżej), Izba Odwoławcza uznała, że interwenient przedstawił dowody na używanie nazwy „fagumit” od dnia 1 czerwca 1997 r. w międzynarodowym obrocie handlowym dzięki eksportowi między innymi do Niemiec, odbywającemu się na podstawie porozumienia w sprawie dystrybucji zawartego ze spółką Adamex Handels- u. Transportgesellschaft mbH, kierowaną przez skarżącą. Oznaczenie to było chronione w Niemczech na mocy § 5 ust. 2 Markengesetz (niemieckiej ustawy o znakach towarowych). W odniesieniu do podstawy wskazanej w art. 53 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 (zob. pkt 6 tiret drugie powyżej) Izba Odwoławcza uznała na wstępie, że sporny znak towarowy, o którym mowa w pkt 3 powyżej, był dominującym elementem polskiego znaku towarowego przywołanego na poparcie wniosku o unieważnienie, podczas gdy sporny znak towarowy odtworzony w pkt 2 powyżej był w zasadzie jego reprodukcją. W dalszej kolejności, jako że określenia „agent lub przedstawiciel” użyte w art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009 obejmują również osobę kierującą agentem, przedstawicielem bądź dystrybutorem, a pisma z dnia 10 kwietnia 1998 r. nie można uznać za upoważniające skarżącą do rejestracji znaków towarowych będących przedmiotem niniejszego sporu, Izba Odwoławcza uznała, że również i ta podstawa była uzasadniona. Co do podstawy wskazanej w pkt 52 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009, Izba Odwoławcza podkreśliła, że zgodnie z ww. porozumieniem w sprawie dystrybucji skarżąca miała obowiązek czuwać nad ochroną interesów gospodarczych interwenienta, który to cel został narażony na niepowodzenie przez zgłoszenie wspólnotowych znaków towarowych, natomiast przywołane powyżej pismo z dnia 10 kwietnia 1998 r. nie dowodzi, że w chwili dokonania zgłoszeń znaków towarowych skarżąca działała w dobrej wierze. Ponieważ żadna inna okoliczność nie wskazuje, że interwenient zrezygnował z przysługujących mu praw wobec oznaczenia Fagumit ani też że skarżąca działała w dobrej wierze, tę podstawę należy również uznać za uzasadnioną.

         Żądania stron

               11

               Skarżąca wnosi do Sądu o:

                        —

                        stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji;

                        —

                        oddalenie wniosków o unieważnienie;

                        —

                        obciążenie OHIM kosztami postępowania przed Wydziałem Unieważnień, Izbą Odwoławczą i Sądem.

               12

               OHIM i interwenient wnoszą do Sądu o:

                        —

                        oddalenie skarg;

                        —

                        obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

         Co do prawa

               13

               Wysłuchawszy stron na okoliczność połączenia niniejszych spraw, Sąd uznał, iż sprawy te należy połączyć do celów wydania wyroku, zgodnie z art. 50 regulaminu postępowania przed Sądem.

               14

               W każdej z niniejszych spraw skarżąca podnosi trzy zarzuty, dotyczące, po pierwsze, naruszenia art. 53 ust. 1 lit. c) w związku z art. 8 ust. 4 rozporządzenia nr 207/2009, po drugie, naruszenia art. 53 ust. 1 lit. b) w związku z art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009, i po trzecie, naruszenia art. 52 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia.

               15

               Jak twierdzi OHIM, każda z podstaw unieważnienia, w oparciu o które wydała swoją decyzję Izba Odwoławcza, jest wystarczająca, aby unieważnić znaki towarowe będące przedmiotem niniejszego sporu. W tym kontekście zarzut drugi, dotyczący podstawy unieważnienia przewidzianej w art. 53 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009, zostanie zbadany w pierwszej kolejności.

               16

               W ramach tego zarzutu skarżąca twierdzi w pierwszej kolejności, że art. 165 ust. 4 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 sprzeciwia się temu, by interwenient mógł przywołać na swój użytek art. 53 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia.

               17

               Nie można uwzględnić tego argumentu. Zgodnie bowiem z art. 165 ust. 4 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 nie można unieważnić wspólnotowego znaku towarowego na mocy art. 53 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, jeżeli wcześniejsze prawo krajowe zostało zarejestrowane, zgłoszone lub nabyte przed dniem 1 maja 2004 r. w państwie, które z tą datą przystąpiło do Unii Europejskiej.

               18

               Przepis ten ma na celu wykluczenie takiej sytuacji, gdy wspólnotowy znak towarowy zarejestrowany lub zgłoszony przed dniem 1 maja 2004 r. mógłby zostać zakwestionowany wyłącznie ze względu na okoliczność przystąpienia niektórych państw do Unii Europejskiej, podczas gdy przed ich przystąpieniem nie istniała taka możliwość. Rozpatrywany przepis nie służy więc uniemożliwieniu właścicielowi znaku towarowego złożenia po dniu 1 maja 2004 r. wniosku o unieważnienie, z którym właściciel ów mógł już wystąpić przed tą datą.

               19

               Z tego względu właściciel znaku towarowego, o którym mowa w art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009, może powoływać się na podstawę unieważnienia przewidzianą w art. 53 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, nawet jeśli rzeczony znak towarowy był jedynie przedmiotem rejestracji w państwie niebędącym członkiem Unii Europejskiej. W przeciwieństwie bowiem do art. 8 ust. 1, 2, 4 i 5 rozporządzenia nr 207/2009 art. 8 ust. 3 tego rozporządzenia nie odnosi się do znaków towarowych zarejestrowanych lub wywołujących skutki w państwie członkowskim. Ponadto gdyby rejestracja znaku towarowego w państwie członkowskim była warunkiem zastosowania art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009, przepis ten byłby powieleniem art. 8 ust. 1 i 5 tego rozporządzenia. Dlatego też należy stwierdzić, tak jak to uczynił OHIM, że interwenient mógłby złożyć wnioski o unieważnienie, o których mowa w pkt 6 powyżej, także przed przystąpieniem Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, w związku z czym art. 165 ust. 4 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 nie wpływa na zasadność tych wniosków ani na zgodność z prawem zaskarżonych decyzji.

               20

               W niniejszej sprawie skarżąca koncentruje się w swojej argumentacji na istnieniu zgody właściciela znaku towarowego, o którym mowa w pkt 6 tiret drugie powyżej, nie przecząc temu, że działała ona wcześniej w charakterze agenta lub przedstawiciela interwenienta. W tym kontekście skarżąca twierdzi, że przed dokonaniem zgłoszeń, o których mowa w pkt 1–3 powyżej, uzyskała ona zgodę interwenienta na mocy pisma z dnia 10 kwietnia 1998 r.

               21

               OHIM i interwenient kwestionują tę opinię.

               22

               Stosowanie art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009 wymaga, by zgłaszający znak towarowy do rejestracji był w danej chwili lub wcześniej agentem lub przedstawicielem właściciela znaku towarowego, by zgłoszenie zostało dokonane w imieniu agenta lub przedstawiciela bez zgody właściciela i bez istnienia usankcjonowanych prawnie powodów usprawiedliwiających działania agenta lub przedstawiciela. Przepis ten ma na celu unikanie nadużywania znaku towarowego przez przedstawiciela właściciela tego znaku, ponieważ przedstawiciel może wykorzystywać wiedzę i doświadczenie zdobyte w okresie trwania stosunków handlowych łączących go z właścicielem, a w konsekwencji czerpać nienależne korzyści z wysiłków i nakładów poczynionych przez samego właściciela znaku towarowego [wyrok Sądu z dnia 6 września 2006 r. w sprawie T-6/05 DEF-TEC Defense Technology przeciwko OHIM - Defense Technology (FIRST DEFENSE AEROSOL PEPPER PROJECTOR), Zb.Orz. s. II-2671, pkt 38].

               23

               Co się tyczy ewentualnej zgody na dokonanie przez przedstawiciela lub agenta zgłoszenia znaku towarowego do rejestracji na swoją rzecz, musi ona być wyraźna, precyzyjna i bezwarunkowa (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie FIRST DEFENSE AEROZOL PEPPER PROJECTOR, pkt 40). W niniejszej sprawie należy jednak stwierdzić, tak jak uznała Izba Odwoławcza, że pismo z dnia 10 kwietnia 1998 r., na które powołuje się skarżąca, nie spełniało tych wymogów.

               24

               Zgodnie z brzmieniem tego pisma zaadresowanego do Adamex Industrie GmbH pełnomocnik interwenienta wyraził zgodę na to, by „oryginalny symbol” i „określenie” („Or[i]ginal-Symbol” i „Bezeichnung”) spółki Fagumit były „używane” i „zastrzeżone” („Benutzung” i „Vorbehalt”) w całej Europie, i wskazał, że jego zdaniem odnosi się to również do spółek Fagumit GmbH Deutschland, Fagumit SARL Frankreich i Fagumit Schweiz.

               25

               W tym kontekście należy, po pierwsze, wskazać, że rzeczone pismo nie odnosi się do przyznania skarżącej możliwości zgłoszenia do rejestracji jako wspólnotowego znaku towarowego oznaczenia przedstawionego w pkt 2 powyżej. Należy zauważyć w tym względzie, że skarżąca nie została wymieniona w tym piśmie oraz że nie odnosi się ono do możliwości zarejestrowania wskazanego oznaczenia jako wspólnotowego znaku towarowego.

               26

               Po drugie, jak podniosła skarżąca w postępowaniu przed Wydziałem Unieważnień i Izbą Odwoławczą, w chwili wysłania rzeczonego pisma nie istniały jeszcze spółki Fagumit Deutschland, Fagumit Frankreich i Fagumit Schweiz, co można z łatwością rozumieć w ten sposób, że interwenient nie sprzeciwiał się temu, by spółki te nosiły nazwę handlową Fagumit i by używały w prowadzonej przez siebie działalności handlowej, co więcej – na wyłączność – znaku towarowego związanego z tą nazwą.

               27

               Skarżąca nie może więc opierać się na okoliczności, że interwenient nie sprzeciwił się używaniu spornego znaku przez spółki inne niż wymienione w piśmie z dnia 10 kwietnia 1998 r. W tym zakresie, jak wskazuje skarżąca w pkt 33 swoich skarg i jak to również wynika z pism przedstawionych przez nią w postępowaniu przed OHIM, rzeczone używanie odbywało się w ramach sprzedaży towarów wyprodukowanych przez interwenienta. Takie używanie wpisuje się w logikę współpracy pomiędzy interwenientem a dystrybutorami wytwarzanych przez niego towarów, nie świadcząc w żaden sposób o zrzeczeniu się oznaczenia, o którym mowa w pkt 6 tiret drugie powyżej, a które umożliwiłoby każdej osobie zgłoszenie tego znaku bądź jego elementu dominującego do rejestracji jako wspólnotowego znaku towarowego.

               28

               Wynika z tego, że Izba Odwoławcza nie naruszyła prawa, uznając, iż pismo z dnia 10 kwietnia 1998 r. nie może być postrzegane jako udzielające skarżącej jakiejkolwiek zgody w rozumieniu art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009 do celów rejestracji znaków towarowych będących przedmiotem niniejszego sporu.

               29

               W tym kontekście podniesiona przez skarżącą okoliczność, że jej stosunki z interwenientem nie spełniały wymogów formalnych, w związku z czym listy przedsiębiorstw, do których odnosi się pismo z dnia 10 kwietnia 1998 r., nie można uznać za wyczerpującą, jest pozbawiona znaczenia. W istocie, jako że rzeczone pismo nie stanowi zgody w rozumieniu art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009, ta okoliczność, nawet w przypadku jej dowiedzenia, nie podważa wniosku, do którego doszła Izba Odwoławcza.

               30

               W rezultacie należy oddalić zarzut drugi i – z przyczyn wskazanych w pkt 15 powyżej – obie skargi w całości.

         W przedmiocie kosztów

               31

               Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem OHIM i interwenienta – obciążyć ją poniesionymi przez nich kosztami.

               Z powyższych względów
               SĄD (druga izba)
               orzeka, co następuje:

                           1)

                           Sprawy T-537/10 i T-538/10 zostają połączone w celu wydania wyroku.

                           2)

                           Skargi zostają oddalone.

                           3)

                           Ursula Adamowski pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione w postępowaniu przed Sądem przez Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) i przez Fabrykę Węży Gumowych i Tworzyw Sztucznych Fagumit sp. z o.o.

                           Forwood

                           Dehousse

                           Schwarcz

                     Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 29 listopada 2012 r.
                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: niemiecki.