title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 15 kwietnia 2010 r. # Komisja Europejska przeciwko Republice Francuskiej. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Dyrektywa 2000/53/WE - Artykuł 5 ust. 3 i 4, art. 6 ust. 3 oraz art. 7 ust. 1 - Nieprawidłowa transpozycja. # Sprawa C-64/09.

text:
      Sprawa C‑64/09
      Komisja Europejska
      przeciwko
      Republice Francuskiej
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 2000/53/WE – Artykuł 5 ust. 3 i 4, art. 6 ust. 3 oraz art. 7 ust. 1 – Nieprawidłowa transpozycja
      Streszczenie wyroku
      1.        Środowisko naturalne – Unieszkodliwianie odpadów – Dyrektywa 2000/53 – Pojazdy wycofane z eksploatacji – Oznaczenie
      (dyrektywa 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 2 pkt. 13,8 ust. 3)
      2.        Środowisko naturalne – Unieszkodliwianie odpadów – Dyrektywa 2000/53 – Pojazdy wycofane z eksploatacji – Zbiórka
      (dyrektywa 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5 ust. 3)
      3.        Środowisko naturalne – Unieszkodliwianie odpadów – Dyrektywa 2000/53 – Pojazdy wycofane z eksploatacji – Zbiórka
      (dyrektywa 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5 ust. 4)
      4.        Środowisko naturalne – Unieszkodliwianie odpadów – Dyrektywa 2000/53 – Pojazdy wycofane z eksploatacji – Zbiórka
      (dyrektywa 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5 ust. 2, 4)
      5.        Środowisko naturalne – Unieszkodliwianie odpadów – Dyrektywa 2000/5 3– Pojazdy wycofane z eksploatacji – Czynności przetwarzania
            odpadów
      (dyrektywa 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 6 ust. 3)
      6.        Środowisko naturalne – Unieszkodliwianie odpadów – Dyrektywa 2000/53 – Pojazdy wycofane z eksploatacji – Ponowne użycie i odzysk
            odpadów
      (dyrektywa 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 7 ust. 1)
      1.        Z brzmienia art. 2 pkt 13 dyrektywy 2000/53 w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji jasno wynika, że informacje o demontażu
         obejmują wszystkie informacje niezbędne do przetwarzania pojazdów wycofanych z eksploatacji i że w odniesieniu do metod przekazywania
         takich informacji art. 8 ust. 3 dyrektywy należy interpretować przy uwzględnieniu treści art. 2 pkt 13 tego aktu.

      (por. pkt 25)
      2.        Artykuł 5 ust. 3 dyrektywy 2000/53 w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji szczegółowo opisuje procedurę wyrejestrowywania
         pojazdów wycofanych z eksploatacji w celu zapewnienia – jak stanowi motyw 2 tego aktu –spójności działań poszczególnych państw.
         Rola, jaką w procedurze tej pełni kluczowy dokument o nazwie „świadectwo złomowania”, została dokładnie określona.

      Rola omawianego dokumentu nie może ulec zmianie. Tymczasem nawet jeśli system krajowy umożliwia ściślejszy nadzór nad postępowaniem
         z pojazdami wycofanymi z eksploatacji, to jeśli świadectwu złomowania przypisano w nim funkcję inną od tej, która określona
         jest w art. 5 ust. 3 dyrektywy 2000/53, taka zmiana może stanowić zagrożenie dla spójności działań poszczególnych państw,
         a tym samym dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

      Podobnie jest w wypadku wystawiania dokumentu innego niż świadectwo złomowania przewidziane we wspomnianym art. 5 ust. 3 dyrektywy
         i pełniącego rolę świadectwa złomowania co może być źródłem nieporozumień i zniweczyć realizację celu tego przepisu.

      (por. pkt 36-38)
      3.        Z samego brzmienia art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/53 w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji jasno wynika, że przekazanie
         pojazdu wycofanego z eksploatacji do uprawnionego zakładu przetwarzania winno być nieodpłatne, przy czym związane z tym koszty
         obciążają producentów.

      Oznacza to przede wszystkim, że dla każdego zakładu złomowania, który dobrowolnie przyjął pojazd wycofany z eksploatacji do
         złomowania, system krajowy winien przewidywać mechanizm zwrotu kosztów przetwarzania, w tym przypadku taki sam jak mechanizm
         przewidziany dla zakładów przetwarzania, na które w systemie krajowym nałożono obowiązek przyjmowania pojazdów do złomowania.

      (por. pkt 48-49)
      4.        Ani z brzmienia art. 5 ust. 2 dyrektywy 2000/53 w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, zgodnie z którym państwa członkowskie
         winny podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia, aby wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji były przekazywane uprawnionym
         zakładom przetwarzania, ani z brzmienia art. 5 ust. 4 owej dyrektywy, zgodnie z którym państwa członkowskie powinny zapewnić,
         aby ostatni posiadacz lub właściciel mógł bez żadnych opłat dostarczyć pojazd wycofany z eksploatacji do uprawnionego zakładu
         przetwarzania nie wynika, jakoby przekazywanie do zakładów przetwarzania należało interpretować w ten sposób, że wszystkie
         takie zakłady są zobowiązane do przyjmowania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Omawiana dyrektywa nie stoi zatem na przeszkodzie
         przyznaniu pewnym zakładom przetwarzania uprawnienia do przyjmowania pojazdów na zasadzie fakultatywności, pod warunkiem że
         liczba zakładów przetwarzania, na których ciąży obowiązek przyjmowania pojazdów wycofanych z eksploatacji, będzie wystarczająco
         duża, aby przekazywanie pojazdów do takich zakładów funkcjonowało w praktyce.

      Wobec tego ustanawiając po stronie zakładów strzępienia i punktów zbiórki pojazdów obowiązek przyjmowania pojazdów wycofanych
         z eksploatacji, a z drugiej strony wprowadzając surowe kary za porzucenie takiego pojazdu, państwo członkowskie tworzy system
         przyjmowania do złomowania pojazdów wycofanych z eksploatacji, którego nie można uznać za niezgodny z art. 5 ust. 4 dyrektywy
         2000/53.

      (por. pkt 51-52, 55-57)
      5.        Mimo braku definicji terminu „rozbiórka” znajdującego się w art. 6 ust. 3 dyrektywy 2000/53 w sprawie pojazdów wycofanych
         z eksploatacji zarówno czynności w zakresie rozbiórki, jak i oczyszczania z substancji szkodliwych dotyczą części składowych
         pojazdu zawierających substancje niebezpieczne, które należy zdemontować przed przystąpieniem do kolejnych etapów przetwarzania,
         tak aby ograniczyć wszelkie negatywne skutki dla środowiska naturalnego. Omawiany przepis należy zatem interpretować w ten
         sposób, że przez rozbiórkę należy rozumieć proces, który rozpoczyna przetwarzanie w celu oczyszczenia z substancji szkodliwych
         i który stanowi jeden z etapów takiego przetwarzania.

      W związku z tym, przyjmując zasadę oczyszczania z substancji szkodliwych przed przystąpieniem do kolejnych etapów przetwarzania,
         mimo braku wskazania przy wprowadzaniu terminu rozbiórka, że oczyszczanie z substancji szkodliwych rozpoczyna się od demontażu
         części łatwych do zdemontowania, państwo członkowskie nie narusza zobowiązań ciążących na nim na mocy art. 6 ust. 3 tej dyrektywy.

      (por. pkt 61, 63)
      6.        Co się tyczy treści zobowiązania do dokonania recyklingu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dyrektywy 2000/53 w sprawie pojazdów
         wycofanych z eksploatacji, pojęcia „niestanowiący zagrożenia dla środowiska” [w wersji francuskiej art. 7 ust. 1 dyrektywy
         posługuje się pojęciem „viable du point de vue écologique”, co oznacza dosłownie „zdolny do funkcjonowania z punktu widzenia
         ochrony środowiska”] nie można uznać za równoważne pojęciu stosowanemu w krajowym przepisie dokonującym transpozycji gdy przepis
         ten ogranicza ową „zdolność” do przesłanek o charakterze gospodarczym, ponieważ recykling jest brany pod uwagę jedynie wówczas,
         gdy jest on wykonalny z technicznego punktu widzenia. Nawet jeżeli pojęcia niestanowienia zagrożenia dla środowiska oraz wykonalności
         z gospodarczego punktu widzenia, wykazują pewne cechy wspólne, to oczywiste jest, że nie są one równoważne.

      (zob. pkt 69, 72-74)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 15 kwietnia 2010 r.(*)

      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 2000/53/WE – Artykuł 5 ust. 3 i 4, art. 6 ust. 3 oraz art. 7 ust. 1 – Nieprawidłowa transpozycja
      W sprawie C‑64/09
      mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną
         w dniu 13 lutego 2009 r.,

      Komisja Europejska, reprezentowana przez P. Olivera oraz J.B. Laignelota, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Republice Francuskiej, reprezentowanej przez G. de Bergues’a oraz A. Adama, działających w charakterze pełnomocników,

      strona pozwana,
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: A. Tizzano, prezes izby, E. Levits (sprawozdawca), M. Ilešič, J.J. Kasel i M. Safjan, sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Cruz Villalón,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        W swej skardze Komisja Europejska wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że nie przyjmując wszystkich przepisów ustawowych i wykonawczych
         koniecznych do właściwej i pełnej transpozycji art. 2 pkt 13, art. 4 ust. 2 lit. a), art. 5 ust. 3 i 4, art. 6 ust. 3, art. 7
         ust. 1 i art. 8 ust. 3 dyrektywy 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów
         wycofanych z eksploatacji (Dz.U. L 269, s. 34) Republika Francuska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy tej dyrektywy.

       Ramy prawne
       Uregulowania unijne
      2        Zgodnie z art. 1 zatytułowanym „Cele” dyrektywa 2000/53 określa środki, których celem jest przede wszystkim zapobieganie powstawaniu
         odpadów z pojazdów, a ponadto ponowne użycie i recykling lub inne formy odzysku pojazdów wycofanych z eksploatacji i ich części,
         aby zmniejszyć ilość odpadów do unieszkodliwienia i polepszyć wyniki działań związanych z ochroną środowiska, podejmowanych
         przez wszystkie podmioty gospodarcze zaangażowane w pełny cykl życia pojazdu, a szczególnie bezpośrednio zaangażowane w przetwarzanie
         pojazdów wycofanych z eksploatacji.

      3        Artykuł 2 pkt 13 tej dyrektywy definiuje „informację o demontażu” jako „wszystkie informacje niezbędne do poprawnego i nieszkodliwego
         dla środowiska przetwarzania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Producenci pojazdów oraz producenci części będą udostępniać
         te informacje upoważnionym podmiotom zajmującym się przetwarzaniem pojazdów w formie podręcznika lub za pośrednictwem mediów
         elektronicznych (CD‑ROM, usługi on‑line)”.

      4        Artykuł 4 ust. 2 lit. a) tej dyrektywy brzmi następująco:

      „Państwa członkowskie zapewnią, że materiały i części pojazdów wprowadzane do obrotu po dniu 1 lipca 2003 r. nie będą zawierać
         ołowiu, rtęci, kadmu ani sześciowartościowego chromu, poza przypadkami wymienionymi w załączniku II i na warunkach w nim określonych”.

      5        Artykuł 5 ust. 2–4 dyrektywy 2000/53 stanowi:

      „2.      Państwa członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji będą przekazywane
         uprawnionym zakładom przetwarzania.

      3.      Państwa członkowskie stworzą system, zgodnie z którym przedstawienie świadectwa złomowania będzie warunkiem wyrejestrowania
         pojazdu wycofanego z eksploatacji. Takie świadectwo będzie wystawiane posiadaczowi i/lub właścicielowi, kiedy pojazd wycofany
         z eksploatacji będzie przekazany do zakładu przetwarzania. Zakłady przetwarzania, które uzyskały zezwolenie zgodnie z art. 6,
         mogą wydawać świadectwa złomowania. Państwa członkowskie mogą zezwolić producentom, sprzedawcom oraz punktom zbierania działającym
         w imieniu uprawnionego zakładu przetwarzania, do wydawania świadectw złomowania, pod warunkiem że zagwarantują, że pojazd
         wycofany z eksploatacji jest przekazany do uprawnionego zakładu przetwarzania i że są one urzędowo zarejestrowane.

      Wydawanie świadectwa złomowania nie uprawnia zakładów przetwarzania, sprzedawców oraz punktów zbierania działających w imieniu
         uprawnionego zakładu przetwarzania, do żądania zwrotu kosztów, z wyjątkiem przypadków, gdy zostało to wyraźnie ustalone przez
         państwa członkowskie.

      […]
      4.      Państwa członkowskie podejmą niezbędne środki, aby zapewnić, że dostarczanie pojazdów do uprawnionych zakładów przetwarzania
         zgodnie z ust. 3 odbywa się bez żadnych kosztów obciążających ostatniego posiadacza i/lub właściciela ze względu na to, że
         pojazd nie posiada żadnej wartości rynkowej lub jest ona ujemna.

      Państwa członkowskie podejmą niezbędne środki, aby zapewnić, że producenci pokryją wszystkie lub znaczną część kosztów związanych
         z wykonaniem tych środków i/lub będą odbierać pojazdy wycofane z eksploatacji na tych samych warunkach, jak określono w akapicie
         pierwszym.

      Państwa członkowskie mogą postanowić, że dostarczenie pojazdów wycofanych z eksploatacji nie jest całkowicie wolne od opłat,
         jeżeli dostarczane pojazdy nie zawierają istotnych części pojazdu, w szczególności silnika i nadwozia lub zawierają odpady,
         które zostały dodane do pojazdu wycofanego z eksploatacji.

      Komisja będzie regularnie monitorować wykonanie akapitu pierwszego, aby zapewnić, że nie powoduje to zakłóceń na rynku, a w razie
         potrzeby zaproponuje Parlamentowi Europejskiemu i [Radzie] wprowadzenie zmian do tego akapitu”.

      6        Artykuł 6 ust. 3 tej dyrektywy stanowi:

      „Państwa członkowskie podejmą niezbędne środki, aby zapewnić, że każdy zakład lub przedsiębiorstwo zajmujące się przetwarzaniem
         pojazdów wycofanych z eksploatacji spełnia przynajmniej następujące wymagania zgodnie z załącznikiem I:

      a)      pojazdy wycofane z eksploatacji będą rozbierane przed dalszym przetwarzaniem lub podjęte będą inne rozwiązania ograniczające
         negatywny wpływ na środowisko. Części oraz materiały oznakowane lub w inny sposób możliwe do identyfikacji zgodnie z art. 4
         ust. 2, będą rozbierane przed dalszym przetwarzaniem;

      b)      niebezpieczne materiały i części będą usuwane i oddzielnie segregowane tak, aby nie zanieczyszczać odpadów pochodzących ze
         strzępienia pojazdów wycofanych z eksploatacji;

      c)      operacje rozbiórki i magazynowanie będą przeprowadzone w taki sposób, aby zapewnić przydatność części pojazdów do ponownego
         użycia i odzyskiwania, a w szczególności do recyklingu.

      Operacje przetwarzania prowadzące do oczyszczenia pojazdu wycofanego z eksploatacji z substancji szkodliwych, o których mowa
         w załączniku I pkt 3, będą przeprowadzone możliwie szybko”.

      7        Artykuł 7 ust. 1 tej dyrektywy brzmi:

      „Państwa członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zachęcenia do ponownego używania części, które nadają się do ponownego
         użycia, do odzyskiwania części, które nie mogą być ponownie użyte, oraz do przyznawania preferencji recyklingowi, jeżeli nie
         stanowi to zagrożenia dla środowiska, bez naruszania wymagań dotyczących bezpieczeństwa pojazdów oraz wymogów ochrony środowiska,
         szczególnie związanych z emisją do atmosfery oraz hałasem”.

      8        Artykuł 8 ust. 3 dyrektywy 2000/53 stanowi:

      „Państwa członkowskie podejmą niezbędne środki, aby zapewnić, że producenci będą dostarczać informacje o demontażu każdego
         nowego typu pojazdu wprowadzanego do obrotu, w przeciągu sześciu miesięcy po jego wprowadzeniu do obrotu. […]”.

       Uregulowania krajowe
      9        Dyrektywa 2000/53 została przetransponowana do prawa francuskiego przez décret n° 2003-727, du 1er août 2003, relatif à la construction des véhicules et à l’élimination des véhicules hors d’usage (dekret nr 2003‑727 z dnia
         1 sierpnia 2003 r. w sprawie budowy pojazdów i unieszkodliwiania pojazdów wycofanych z eksploatacji, JORF z dnia 5 sierpnia
         2003 r., s. 13487, zwany dalej „dekretem nr 2003‑727”) a także wydanymi w celu jego wykonania rozporządzeniami: arrêté du
         24 décembre 2004 concernant les dispositions relatives à la construction des véhicules, composants et équipements visant l’élimination
         des véhicules hors d’usage (rozporządzenie z dnia 24 grudnia 2004 r. w sprawie przepisów dotyczących budowy pojazdów oraz
         części składowych i wyposażenia, które należy usunąć z pojazdów wycofanych z eksploatacji, JORF z dnia 31 grudnia 2004 r.,
         s. 22743); arrêté du 15 mars 2005 relatif aux agréments des exploitants des installations de stockage, de dépollution, de
         démontage, de découpage ou de broyage des véhicules hors d’usage (rozporządzenie z dnia 15 marca 2005 r. w sprawie zezwoleń
         na działalność podmiotów prowadzących punkty magazynowania, oczyszczania z substancji szkodliwych, demontażu, cięcia lub strzępienia
         pojazdów wycofanych z eksploatacji, JORF z dnia 14 kwietnia 2005 r., s. 6688); arrêté du 6 avril 2005 fixant les règles d’établissement
         du récépissé de prise en charge pour destruction et du certificat de destruction d’un véhicule hors d’usage (rozporządzenie
         z dnia 6 kwietnia 2005 r. określające zasady sporządzania pokwitowań przyjęcia pojazdu do złomowania oraz świadectw złomowania
         pojazdów wycofanych z eksploatacji, JORF z dnia 24 maja 2005 r., s. 8915) oraz arrêté du 13 mai 2005 relatif aux modalités
         de compensation des broyeurs agréés (rozporządzenie z dnia 13 maja 2005 r. w sprawie metod wynagradzania zatwierdzonych zakładów
         strzępienia, JORF z dnia 31 maja 2005 r., s. 9716).

      10      Artykuł 2 dekretu nr 2003‑727 stanowi:

      „W celu zastosowania niniejszego dekretu:
      […]
      3) za zakłady złomowania uważa się podmioty, które zapewniają przyjmowanie, magazynowanie, oczyszczanie z substancji szkodliwych
         oraz demontaż pojazdów;

      4) za zakłady strzępienia uważa się podmioty, które zapewniają przyjmowanie, magazynowanie, cięcie lub strzępienie pojazdów,
         przy czym dwie wymienione w ostatniej kolejności czynności poprzedza w razie konieczności oczyszczanie pojazdów z substancji
         szkodliwych oraz ich demontaż;

      […]”.
      11      Artykuł 4 tego dekretu stanowi:

      „Pojazdy wycofane z eksploatacji mogą być przekazywane przez ich posiadaczy wyłącznie zakładom złomowania lub zakładom strzępienia
         posiadającym zezwolenie, o którym mowa w art. 9 niniejszego dekretu, lub do punktów zbiórki zorganizowanych przez producentów”.

      12      Artykuł 5 dekretu brzmi:

      „Zakłady strzępienia oraz punkty zbiórki, a także zakłady złomowania, które zgodziły się na przyjmowanie pojazdów, nie mogą
         obciążać posiadaczy, którzy oddali do nich pojazd wycofany z użytku żadnymi kosztami, chyba że pojazd pozbawiony jest istotnych
         części składowych, w szczególności zespołu napędowego, katalizatora – o ile dany pojazd był w niego wyposażony w chwili wprowadzenia
         go na rynek – lub karoserii, lub chyba że zawiera on odpady lub elementy wyposażenia nieposiadające homologacji, które zostały
         do niego dodane i które ze względu na swe cechy lub ilość zwiększają koszty przetwarzania pojazdów wycofanych z użytku”.

      13      Zgodnie z art. 6 dekretu nr 2003‑727:

      „Każdy producent zobowiązany jest – w odniesieniu do pojazdów swej marki – do pokrycia deficytu, jaki może powstać po stronie
         zatwierdzonego zakładu strzępienia w związku z zastosowaniem art. 5 bądź do przyjęcia takich pojazdów do unieszkodliwienia
         we własnym zakresie, przy wykorzystaniu metod, jakie uzna on za stosowne.

      Powstanie deficytu stwierdza niezależny podmiot trzeci wyznaczony wspólnie przez producenta i zatwierdzony zakład strzępienia.
      O okolicznościach stwierdzenia deficytu oraz proponowanym sposobie jego pokrycia przez producenta niezwłocznie informuje się
         komisję, o której mowa w art. 18 niniejszego dekretu.

      Zasady stosowania dwóch pierwszych akapitów niniejszego artykułu, a w szczególności reguły rozdzielności księgowej w odniesieniu
         do różnych czynności, jakie mogą być wykonywane w zakładach strzępienia, określi wspólne rozporządzenie ministrów transportu,
         środowiska, gospodarki i przemysłu”.

      14      Artykuł 7 tego dekretu stanowi:

      „Części składowe pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą zostać w miarę możliwości wykorzystane powtórnie, o ile spełnione
         zostaną wymogi w dziedzinie bezpieczeństwa pojazdów i ochrony środowiska naturalnego, a w szczególności wymogi dotyczące zwalczania
         zanieczyszczenia powietrza i hałasu. Należy przy tym zapewnić możliwość identyfikacji wykorzystanych powtórnie części, do
         których odnoszą się te wymogi, poprzez ich odpowiednie oznakowanie, o ile istnieją w tym zakresie możliwości techniczne, zgodnie
         z postanowieniami art. 11 i 12 niniejszego dekretu.

      Z zastrzeżeniem postanowień zawartych w poprzednim akapicie części i materiały pochodzące z pojazdów wycofanych z eksploatacji
         należy nie tyle zniszczyć, ile raczej wykorzystać powtórnie, odzyskać lub, w szczególności, poddać recyklingowi każdorazowo,
         gdy warunki techniczne i gospodarcze na to pozwalają”.

      15      Artykuł 13 dekretu brzmi:

      „Artykuł R. 322‑9 kodeksu drogowego otrzymuje następujące brzmienie:
      »Artykuł R. 322‑9. – W razie sprzedaży lub nieodpłatnego zbycia pojazdu w celu jego złomowania, z wyjątkiem sytuacji określonych
         w art. L. 326‑11, właściciel przekazuje dowód rejestracyjny pojazdu zatwierdzonemu zakładowi złomowania lub strzępienia, po
         umieszczeniu na nim opatrzonej podpisem, czytelnej i trwałej wzmianki o treści ‘sprzedano w celu złomowania w dniu …./…./….
         (data przeniesienia własności)’ lub ‘przekazano do złomowania w dniu …./…./…. (data przekazania)’ i po odcięciu stosownej
         części dokumentu.

      W braku dowodu rejestracyjnego, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. L. 326‑11, właściciel przekazuje zakładowi oficjalny
         dokument potwierdzający, że dostarczenie dowodu rejestracyjnego nie jest możliwe, lub dowód własności – w przypadku pojazdów
         starszych niż dwadzieścia pięć lat.

      Zatwierdzony zakład złomowania lub strzępienia wydaje w zamian właścicielowi pojazdu, w terminie piętnastu dni od daty jego
         przejęcia, pokwitowanie przyjęcia pojazdu do złomowania.

      W tym samym terminie zatwierdzony zakład złomowania lub strzępienia przekazuje prefektowi departamentu, w którym pojazd jest
         zarejestrowany, drugi egzemplarz pokwitowania przyjęcia pojazdu do złomowania, a nadto dostarcza mu jeden z dokumentów wymienionych
         w akapicie pierwszym i drugim niniejszego artykułu.

      W terminie piętnastu dni od pocięcia lub postrzępienia pojazdu zatwierdzony zakład strzępienia potwierdza jego zezłomowanie
         prefektowi departamentu, na obszarze którego dokonano rejestracji pojazdu, przekazując mu stosowne świadectwo złomowania.
         Na tej podstawie prefekt rejestruje fakt zezłomowania pojazdu oraz dokonuje jego wyrejestrowania.

      Zasady sporządzania pokwitowań i świadectw złomowania określa wspólne rozporządzenie ministrów transportu, środowiska, spraw
         wewnętrznych i przemysłu«”.

      16      Artykuł 15 dekretu nr 2003‑727 stanowi:

      „Bez uszczerbku dla tajemnicy handlowej i przemysłowej każdy producent pojazdów, w porozumieniu z producentami materiałów
         i części wykorzystywanych w pojazdach, przekazuje zatwierdzonym zakładom złomowania i strzępienia, w odniesieniu do każdego
         nowego typu pojazdu dostarczonego w kraju lub we Wspólnocie, w terminie sześciu miesięcy od daty jego dostarczenia, informacje
         dotyczące:

      1)      warunków demontażu pojazdu i oczyszczania go z substancji szkodliwych;
      2)      warunków demontażu, magazynowania i kontroli części składowych, które nadają się do powtórnego wykorzystania;
      3)      różnych części składowych i materiałów, z których zbudowany jest pojazd;
      4)      rozmieszczenia w pojazdach substancji niebezpiecznych«”.
       Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
      17      Po otrzymaniu kilku skarg, w dniu 12 października 2005 r. Komisja skierowała do Republiki Francuskiej wezwanie do usunięcia
         uchybienia, w którym uznała, że państwo to dokonało, z jednej strony, nieprawidłowej transpozycji art. 1, art. 4 ust. 2, art. 5
         ust. 3 i 4, art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 2000/53, a z drugiej strony, niepełnej transpozycji art. 7 ust. 2 tej
         dyrektywy, jak również nieprawidłowej i niepełnej transpozycji art. 2 ust. 12 i 13, art. 4 ust. 1 oraz art. 8 ust. 3 tego
         aktu.

      18      W dniu 19 grudnia 2005 r. Republika Francuska udzieliła odpowiedzi na to wezwanie i wyjaśniła, dlaczego zarzuty przedstawione
         przez Komisję nie wydają się jej zasadne.

      19      W dniu 12 grudnia 2006 r. Komisja skierowała do Republiki Francuskiej uzasadnioną opinię, w której powtórzyła zarzuty sformułowane
         w wezwaniu do usunięcia naruszenia, z wyjątkiem zarzutów dotyczących art. 2 pkt 2 i art. 7 ust. 2 dyrektywy 2000/53.

      20      W dniu 14 lutego 2007 r. Republika Francuska ustosunkowała się do uzasadnionej opinii, podnosząc, że zarzuty Komisji są bezzasadne.

      21      Uznawszy, że należy podtrzymać wszystkie zarzuty z wyjątkiem tych, które dotyczą art. 1 i art. 4 ust. 1 dyrektywy 2000/53,
         Komisja wniosła niniejszą skargę.

       W przedmiocie skargi
      22      W uzasadnieniu swej skargi Komisja podnosi siedem zarzutów dotyczących odpowiednio:

      –      niezgodności z art. 2 pkt 13 dyrektywy 2000/53 wprowadzonej do prawa francuskiego definicji terminu „informacja o demontażu”;
      –      niezgodności daty początkowej obowiązywania zakazu używania substancji niebezpiecznych z art. 4 ust. 2 lit. a) dyrektywy;
      –      niezgodności z art. 5 ust. 3 dyrektywy francuskiego systemu wyrejestrowywania pojazdów po okazaniu świadectwa złomowania;
      –      niezgodności z art. 5 ust. 4 tej dyrektywy systemu przyjmowania pojazdów wycofanych z eksploatacji do odpowiednich zakładów
         przetwarzania;

      –      niezgodności z art. 6 ust. 3 dyrektywy 2000/53 polegającej na braku powtórzenia terminu „rozbiórka” w przepisach transponujących
         tę dyrektywę do prawa francuskiego;

      –      niezgodności z art. 7 ust. 1 tej dyrektywy zastosowanej w prawie francuskim wykładni wyrażenia „niestanowiący zagrożenia dla
         środowiska”, oraz

      –      niezgodności z art. 8 ust. 3 tej dyrektywy polegającej na braku szczegółowego określenia środków technicznych służących przekazywaniu
         informacji o demontażu.

       W przedmiocie zarzutów pierwszego i siódmego dotyczących niezgodności z art. 2 pkt 13 dyrektywy 2000/53 wprowadzonej do prawa
            francuskiego definicji terminu „informacja o demontażu” oraz wynikającej stąd niezgodności z art. 8 ust. 3 tej dyrektywy polegającej
            na braku szczegółowego określenia środków technicznych służących przekazywaniu informacji o demontażu
      23      Komisja twierdzi, że zakres zastosowania art. 15 dekretu nr 2003‑727 jest węższy niż zakres zastosowania art. 2 pkt 13 dyrektywy
         2000/53, gdyż drugi z wymienionych przepisów przewiduje obowiązek dostarczania do uprawnionych zakładów przetwarzania „wszystkich
         informacji”, a nie jedynie ograniczonego zestawu informacji określonego w art. 15 dekretu. Według Komisji nieprawidłowa i niepełna
         transpozycja art. 2 pkt 13 dyrektywy 2000/53 oznacza ipso facto, że transpozycja art. 8 ust. 3 tej dyrektywy, który obejmuje
         zobowiązanie do określenia środków służących przekazywaniu takich informacji, jest także niepełna i nieprawidłowa.

      24      W odpowiedzi na skargę Republika Francuska przyznaje, że określenie ogólnego zakresu „informacji o demontażu” jest niezbędne
         dla zapewnienia prawidłowej i pełnej transpozycji art. 2 pkt 13 dyrektywy 2000/53. Państwo to przyznaje również, iż konieczne
         jest dokładne określenie technik realizacji nałożonego na producentów obowiązku przekazywania informacji o demontażu i zobowiązuje
         się do zmiany stosownych przepisów prawa krajowego w celu ich uzupełnienia o niezbędne uregulowania.

      25      W tym względzie wystarczy stwierdzić, iż z brzmienia art. 2 pkt 13 dyrektywy 2000/53 jasno wynika, że „informacje o demontażu”
         obejmują „wszystkie informacje niezbędne do […] przetwarzania pojazdów wycofanych z eksploatacji” i że w odniesieniu do metod
         przekazywania takich informacji art. 8 ust. 3 dyrektywy należy interpretować przy uwzględnieniu treści art. 2 pkt 13 tego
         aktu.

      26      W związku z powyższym zarzut pierwszy i zarzut siódmy są zasadne.

       W przedmiocie zarzutu drugiego dotyczącego niezgodności daty początkowej obowiązywania zakazu używania substancji niebezpiecznych
            z art. 4 ust. 2 lit. a) dyrektywy
      27      W ramach zarzutu drugiego Komisja podnosi, że art. 4 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2000/53 został przetransponowany do prawa francuskiego
         przez art. 3 dekretu nr 2003‑727 oraz przez rozporządzenie z dnia 24 grudnia 2004 r. w sprawie przepisów dotyczących budowy
         pojazdów, części składowych i wyposażenia, które należy usunąć z pojazdów wycofanych z eksploatacji. Komisja twierdzi jednak,
         że Republika Francuska nie zapewniła prawidłowej transpozycji wskazanego przepisu dyrektywy, gdyż obowiązkiem zagwarantowania,
         aby materiały i części wykorzystane w tych pojazdach nie zawierały ołowiu, rtęci, kadmu ani sześciowartościowego chromu, poza
         przypadkami wymienionymi w załączniku II do dyrektywy 2000/53, objęto wyłącznie pojazdy wprowadzone na rynek po dacie 31 grudnia
         2004 r., lecz nie objęto nim pojazdów wprowadzanych na rynek począwszy od dnia 1 lipca 2003 r.

      28      W tym względzie wystarczy stwierdzić – co przyznaje także sama Republika Francuska – że rozporządzenie z dnia 24 grudnia 2004 r.
         było w mocy dopiero od dnia 31 grudnia 2004 r., a zatem obowiązek określony w art. 4 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2000/53 został
         wprowadzony w życie po upływie terminu wskazanego w tym przepisie. Oznacza to, że art. 4 ust. 2 lit. a) nie został prawidłowo
         przetransponowany do prawa francuskiego.

      29      Zarzut drugi należy zatem uznać za zasadny.

       W przedmiocie zarzutu trzeciego dotyczącego niezgodności z art. 5 ust. 3 dyrektywy 2000/53 francuskiego systemu wyrejestrowywania
            pojazdów po okazaniu świadectwa złomowania
       Argumenty stron
      30      Komisja zwraca uwagę, że art. 5 ust. 3 dyrektywy 2000/53 szczegółowo opisuje procedurę wyrejestrowywania pojazdów wycofanych
         z eksploatacji. W celu zapewnienia spójności działań poszczególnych państw zmierzających do zapewnienia właściwego funkcjonowania
         rynku wewnętrznego oraz uniknięcia zakłóceń konkurencji na obszarze Unii Europejskiej przepis ten określa zatem osoby uprawnione
         do wydawania świadectw złomowania, adresatów tych świadectw, a także moment, w którym należy je sporządzać.

      31      Według Komisji system francuski, od którego stosowania odstąpiono po wejściu w życie, z dniem 15 września 2009 r., nowego
         systemu rejestracji w odniesieniu do wszystkich pojazdów rejestrowanych począwszy od tej daty, nie odpowiadał szczegółowym
         uregulowaniom zawartym w art. 5 ust. 3 dyrektywy 2000/53. Stanowiąc w art. 13 dekretu nr 2003‑727 oraz w rozporządzeniu z dnia
         6 kwietnia 2005 r., o którym mowa w pkt 9 niniejszego wyroku, że do wystawiania „świadectw złomowania” uprawnione są wyłącznie
         zakłady strzępienia i że świadectwa te przekazuje się prefektowi departamentu, na którego obszarze dokonano rejestracji pojazdu,
         po jego faktycznym zezłomowaniu, podczas gdy posiadacz pojazdu wycofanego z eksploatacji otrzymuje pokwitowanie przyjęcia
         pojazdu do złomowania, stworzono pewną niejasność w prawie francuskim oraz skomplikowano postępowanie administracyjne, co
         sprzeciwia się realizacji celu dyrektywy 2000/53 i ogranicza jej skuteczność (effet utile).

      32      Republika Francuska kwestionuje stanowisko Komisji. Twierdzi, że wprowadziła w życie dwuetapową procedurę umożliwiającą ściślejszy
         nadzór nad postępowaniem z pojazdami wycofanymi z eksploatacji w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony.

      33      Wystawienie pokwitowania przyjęcia pojazdu do złomowania, przekazywanego w pierwszej kolejności posiadaczowi przy przekazaniu
         pojazdu do zakładu przetwarzania, stanowi bowiem warunek konieczny późniejszego wyrejestrowania. Ponadto wystawiany przez
         zakłady strzępienia dokument zatytułowany „świadectwo złomowania” umożliwia potwierdzenie zezłomowania pojazdu i jego ostateczne
         wyrejestrowanie.

      34      W związku z powyższym Republika Francuska stoi na stanowisku, że „pokwitowanie przyjęcia pojazdu do złomowania” pełni rolę
         „świadectwa złomowania”, o którym mowa w art. 5 ust. 3 dyrektywy 2000/53, ponieważ jego wystawienie stanowi automatycznie
         gwarancję późniejszego zezłomowania pojazdu wycofanego z eksploatacji, natomiast dokument zatytułowany „świadectwo złomowania”,
         w rozumieniu prawa francuskiego, umożliwia upewnienie się przed przystąpieniem do wyrejestrowania, że dany pojazd wycofany
         z eksploatacji został rzeczywiście zezłomowany.

       Ocena Trybunału
      35      Dyrektywa 2000/53, której celem jest – zgodnie z jej motywem 1 – zminimalizowanie szkodliwego wpływu pojazdów wycofanych z eksploatacji
         na środowisko naturalne, nie przewiduje całkowitej harmonizacji, a zatem nie stoi na przeszkodzie ustanawianiu przez państwa
         członkowskie bardziej rygorystycznych środków ochronnych (zob. w szczególności wyrok z dnia 14 kwietnia 2005 r. w sprawie
         C‑6/03 Deponiezweckverband Eiterköpfe, Zb.Orz. s. I‑2753, pkt 27). Środki takie winny być jednak zgodne z postanowieniami
         traktatu WE i nie mogą w szczególności utrudniać realizacji drugiego z celów, jakim służy ta dyrektywa, a mianowicie zapewnienia
         właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz uniknięcia zakłóceń konkurencji na obszarze Unii.

      36      W tym względzie należy stwierdzić, że – jak wskazuje Komisja – art. 5 ust. 3 dyrektywy 2000/53 szczegółowo opisuje procedurę
         wyrejestrowywania pojazdów wycofanych z eksploatacji w celu zapewnienia – jak stanowi motyw 2 tego aktu –spójności działań
         poszczególnych państw. Rola, jaką w procedurze tej pełni kluczowy dokument o nazwie „świadectwo złomowania”, została dokładnie
         określona.

      37      Rola omawianego dokumentu nie może ulec zmianie. Tymczasem nawet jeśli system francuski umożliwia ściślejszy nadzór nad postępowaniem
         z pojazdami wycofanymi z eksploatacji, to należy stwierdzić, że „świadectwu złomowania” przypisano w nim funkcję inną od tej,
         która określona jest w art. 5 ust. 3 dyrektywy 2000/53. Taka zmiana funkcji świadectwa może stanowić zagrożenie dla spójności
         działań poszczególnych państw, o której mowa w punkcie poprzednim, a tym samym dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

      38      Wystawianie dokumentu o nazwie „pokwitowanie przyjęcia pojazdu do złomowania”, który według Republiki Francuskiej pełni rolę
         świadectwa złomowania przewidzianego w art. 5 ust. 3 dyrektywy 2000/53, może także być źródłem nieporozumień i zniweczyć realizację
         celu tego przepisu.

      39      Wobec powyższego również zarzut trzeci jest zasadny.

       W przedmiocie zarzutu czwartego dotyczącego niezgodności z art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/53 systemu przyjmowania pojazdów wycofanych
            z eksploatacji do odpowiednich zakładów przetwarzania
       Argumenty stron
      40      Komisja podnosi, że art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/53 w związku z jego art. 5 ust. 2 ustanawia obowiązek nieodpłatnego przyjmowania
         pojazdów wycofanych z eksploatacji do uprawnionych zakładów przetwarzania, w celu ich zezłomowania.

      41      Według Komisji zasadę nieodpłatnego przyjmowania takich pojazdów należy interpretować w ten sposób, że po pierwsze, wszystkie
         zakłady przetwarzania zobowiązane są do przyjmowania bez żadnych kosztów obciążających ostatniego posiadacza i/lub właściciela,
         a po drugie, wszystkie te zakłady należy objąć mechanizmem zwrotu kosztów związanych z przyjmowaniem przez nie takich pojazdów,
         tak aby koszty te obciążały producentów.

      42      Wobec pozostawienia zakładom złomowania możliwości odmowy przyjęcia do złomowania pojazdów wycofanych z eksploatacji i wobec
         braku mechanizmu zwrotu kosztów przetwarzania powstających po stronie tych zakładów francuski system obciążania tymi kosztami
         producentów nie jest zgodny z dyrektywą 2000/53 i ogranicza jej skuteczność (effet utile).

      43      Republika Francuska nie zgadza się z taką wykładnią dyrektywy 2000/53. Według tego państwa członkowskiego prawodawca unijny
         nie miał na celu nałożenia na wszystkie zakłady przetwarzania obowiązku przyjmowania pojazdów wycofanych z eksploatacji, w zamian
         za przyznanie tym zakładom stosownego wynagrodzenia.

      44      Z pewnością jednym z celów dyrektywy 2000/53 jest zapewnienie, aby wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji były przekazywane
         do zakładów przetwarzania. Jednakże w kontekście realizacji tego celu nieodpłatne przekazywanie pojazdów stanowi jedynie bodziec
         zachęcający i jest ono tylko jednym spośród wielu środków służących jego urzeczywistnianiu wspomnianego celu.

      45      Cel, jakim jest umożliwienie zbiórki wszystkich pojazdów wycofanych z eksploatacji w ramach odpowiedniego systemu zakładów
         przetwarzania, realizowany jest w prawie francuskim nie tylko za pomocą przepisu o charakterze bodźca zachęcającego, ale także
         za pomocą przepisów o charakterze represyjnym, nakładających sankcje za porzucanie pojazdów wycofanych z eksploatacji.

      46      W tych okolicznościach przepisy wprowadzone do prawa francuskiego w kontekście dyrektywy 2000/53 wydają się wystarczające
         do osiągnięcia omawianego celu, przy czym nie istnieje konieczność nakładania na wszystkie zakłady przetwarzania, a więc także
         na zakłady złomowania, obowiązku przyjmowania pojazdów wycofanych z eksploatacji.

      47      Wreszcie mechanizm zwrotu kosztów ustanowiony w rozporządzeniu z dnia 13 maja 2005 r. w sprawie metod wynagradzania zatwierdzonych
         zakładów strzępienia kompensuje jedynie obowiązek przyjmowania pojazdów. W związku z tym Komisja błędnie uznała, że wobec
         braku mechanizmu wynagradzania zakładów złomowania, uregulowania francuskie dotyczące obciążania producentów kosztami przetwarzania
         pojazdów są niezgodne z celami dyrektywy 2000/53.

      Ocena Trybunału
      48      W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż z samego brzmienia art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/53 jasno wynika, że przekazanie
         pojazdu wycofanego z eksploatacji do uprawnionego zakładu przetwarzania winno być nieodpłatne, przy czym związane z tym koszty
         obciążają producentów.

      49      Oznacza to przede wszystkim, że dla każdego zakładu złomowania, który dobrowolnie przyjął pojazd wycofany z eksploatacji do
         złomowania, system krajowy winien przewidywać mechanizm zwrotu kosztów przetwarzania, w tym przypadku taki sam jak mechanizm
         przewidziany dla zakładów przetwarzania, na które w systemie krajowym nałożono obowiązek przyjmowania pojazdów do złomowania.

      50      W związku z tym już na tym etapie analizy należy stwierdzić, że wyłączając z systemu zwrotu kosztów przewidzianego w art. 6
         dekretu nr 2003‑727 zakłady złomowania, które zgodziły się przyjąć pojazdy do złomowania, Republika Francuska uchybiła zobowiązaniom
         ciążącym na niej na mocy art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/53.

      51      Co się tyczy kwestii, czy dyrektywę 2000/53 należy interpretować w ten sposób, że zakłady złomowania są – jako zakłady przetwarzania
         – ipso facto zobowiązane do przyjmowania pojazdów wycofanych z eksploatacji dostarczonych im przez ich ostatniego posiadacza
         bądź właściciela, należy przypomnieć, że zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 2 tej dyrektywy państwa członkowskie winny podjąć
         niezbędne środki w celu zapewnienia, aby wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji były przekazywane uprawnionym zakładom
         przetwarzania.

      52      Ani z brzmienia wskazanego przepisu, ani z brzmienia art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/53 nie wynika, jakoby określenie „przekazywanie
         do zakładów przetwarzania” należało interpretować w ten sposób, że wszystkie takie zakłady są zobowiązane do przyjmowania
         pojazdów wycofanych z eksploatacji.

      53      Ponadto należy stwierdzić, że motyw 7 dyrektywy 2000/53, wprowadzający jej art. 5 ust. 4, stanowi, że „[p]aństwa członkowskie
         powinny zapewnić, aby ostatni posiadacz i/lub właściciel mógł bez żadnych opłat dostarczyć pojazd wycofany z eksploatacji
         do uprawnionego zakładu przetwarzania […]”.

      54      Ponieważ w motywie tym mowa jest o nieokreślonym, a nie o „każdym” zakładzie przetwarzania, a jego brzmienie odpowiada brzmieniu
         tekstu angielskiego („»an« authorised treatment facility” a nie „any”) oraz niemieckiego („bei »einer« zugelassenen Verwertungsanlage”
         a nie „jeder”), należy go raczej interpretować tak, jak proponuje to Republika Francuska.

      55      Za taką właśnie interpretacją przemawia również wynik wykładni teleologicznej spornego przepisu. Skoro bowiem zgodnie z art. 5
         ust. 2 dyrektywy 2000/53 jednym z celów tego aktu jest zapewnienie, aby wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji były przekazywane
         zakładom przetwarzania i skoro podejmowanie w tym względzie środków – oprócz ustanowionego w art. 5 ust. 4 dyrektywy obowiązku
         zapewnienia nieodpłatnego przyjmowania pojazdów – należy do kompetencji państw członkowskich, to wynika stąd wniosek, że omawiana
         dyrektywa nie stoi na przeszkodzie przyznaniu pewnym zakładom przetwarzania uprawnienia do przyjmowania pojazdów na zasadzie
         fakultatywności, pod warunkiem że liczba zakładów przetwarzania, na których ciąży obowiązek przyjmowania pojazdów wycofanych
         z eksploatacji, będzie wystarczająco duża, aby przekazywanie pojazdów do takich zakładów funkcjonowało w praktyce.

      56      Wobec tego ustanawiając po stronie zakładów strzępienia i punktów zbiórki pojazdów obowiązek przyjmowania pojazdów wycofanych
         z eksploatacji, a z drugiej strony wprowadzając surowe kary za porzucenie takiego pojazdu, o których mowa w pkt 65 odpowiedzi
         na skargę przedstawionej przez Republikę Francuską, w prawie francuskim stworzono system przyjmowania do złomowania pojazdów
         wycofanych z eksploatacji, którego nie można uznać za niezgodny z art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/53.

      57      Należy zatem stwierdzić, że zarzut czwarty jest zasadny w zakresie, w jakim zakłady złomowania, które zgodziły się przyjmować
         do złomowania pojazdy wycofane z eksploatacji, są wyłączone z zakresu zastosowania systemu zwrotu kosztów przewidzianego w art. 6
         dekretu nr 2003‑727, zaś w pozostałym zakresie zarzut ten należy oddalić.

       W przedmiocie zarzutu piątego dotyczącego niezgodności z art. 6 ust. 3 dyrektywy 2000/53 polegającej na braku powtórzenia
            terminu „rozbiórka” w przepisach transponujących tę dyrektywę do prawa francuskiego
      Argumenty stron
      58      W uzasadnieniu analizowanego zarzutu Komisja podnosi, że dekret nr 2003‑727 nie posługuje się terminem „rozbiórka” użytym
         w art. 6 ust. 3 dyrektywy 2000/53 dla oznaczenia pierwszego etapu procesu przetwarzania. Chociaż Komisja przyznaje, że ów
         termin [w wersji francuskiej „déshabillage”], będący niewątpliwie wynikiem niezręcznego tłumaczenia angielskiego słowa „stripping”,
         w języku francuskim dość rzadko używany jest w odniesieniu do pojazdów, to jednak opisuje on czynność niezbędnego demontażu
         poprzedzającego wszystkie kolejne etapy przetwarzania, a w szczególności oczyszczanie z substancji niebezpiecznych.

      59      Republika Francuska zwraca uwagę, że brakuje jakiejkolwiek definicji terminu „rozbiórka”. Zaznacza ponadto, że wchodzące w zakres
         przetwarzania czynności wyszczególnione w art. 6 ust. 3 dyrektywy 2000/53 stanowią jedynie minimalne wymogi w zakresie przetwarzania,
         jakie podmiot lub przedsiębiorstwo dokonujące operacji przetwarzania winno być w stanie spełnić. Zdaniem tego państwa członkowskiego
         celem omawianego przepisu nie jest opisanie procesu przetwarzania w sposób wyczerpujący ani nałożenie na państwa członkowskie
         obowiązku zachowania określonej kolejności czynności wchodzących w zakres przetwarzania.

      60      Republika Francuska stoi na stanowisku, że ponieważ oczyszczanie „z substancji szkodliwych” odnosi się do wszystkich czynności
         składających się na przetwarzanie, o których mowa w art. 6 ust. 3 dyrektywy 2000/53, sformułowanie w prawie francuskim zasady
         oczyszczania substancji szkodliwych przed przystąpieniem do kolejnych etapów przetwarzania oznacza, że przepis ten został
         przetransponowany w sposób prawidłowy.

      Ocena Trybunału
      61      Po pierwsze, należy stwierdzić, że mimo braku definicji terminu „rozbiórka” nie ma wątpliwości co do tego, że zarówno czynności
         w zakresie rozbiórki, jak i oczyszczania z substancji szkodliwych dotyczą części składowych pojazdu zawierających substancje
         niebezpieczne, które należy zdemontować przed przystąpieniem do kolejnych etapów przetwarzania, tak aby ograniczyć wszelkie
         negatywne skutki dla środowiska naturalnego.

      62      Po drugie, należy zwrócić uwagę, że według Komisji kryterium odróżniającym zawierające substancje niebezpieczne części pojazdu,
         które – jak twierdzi ta instytucja – winny być przedmiotem „rozbiórki”, od części będących przedmiotem „oczyszczania z substancji
         szkodliwych” jest kryterium łatwości dokonania ich demontażu bez stwarzania zagrożenia dla środowiska naturalnego. Łatwe do
         zdemontowania akumulatory objęte są zatem procedurą „rozbiórki”, zaś te, które nie są łatwe do zdemontowania, podlegają „oczyszczaniu
         z substancji szkodliwych”.

      63      W świetle powyższych ustaleń art. 6 ust. 3 dyrektywy 2000/53 należy interpretować w ten sposób, że przez „rozbiórkę” należy
         rozumieć proces, który rozpoczyna „przetwarzanie w celu oczyszczenia z substancji szkodliwych” i który stanowi jeden z etapów
         takiego przetwarzania. W związku z tym, przyjmując zasadę oczyszczania z substancji szkodliwych przed przystąpieniem do kolejnych
         etapów przetwarzania, mimo braku wskazania przy wprowadzaniu terminu „rozbiórka”, że oczyszczanie z substancji szkodliwych
         rozpoczyna się od demontażu części łatwych do zdemontowania, co wydaje się oczywiste, Republika Francuska nie naruszyła zobowiązań
         ciążących na niej na mocy art. 6 ust. 3 tej dyrektywy.

      64      Wobec powyższego zarzut piąty należy oddalić.

       W przedmiocie zarzutu szóstego dotyczącego niezgodności z art. 7 ust. 1 dyrektywy 2000/53 wykładni wyrażenia „niestanowiący
            zagrożenia dla środowiska”
      Argumenty stron
      65      Komisja zwraca uwagę, że art. 7 dekretu nr 2003‑727 transponujący art. 7 ust. 1 dyrektywy 2000/53 przewiduje, iż części i materiały
         pochodzące z pojazdów wycofanych z eksploatacji należy nie tyle zniszczyć, co raczej wykorzystać powtórnie, odzyskać lub poddać
         recyklingowi „każdorazowo, gdy warunki techniczne i gospodarcze na to pozwalają”, podczas gdy art. 7 dyrektywy przyznaje preferencję
         recyklingowi, „jeżeli nie stanowi to zagrożenia dla środowiska”.

      66      Komisja twierdzi, że odniesienie do „warunków technicznych i gospodarczych” służy innemu celowi niż cel, którego realizację
         ma na względzie prawodawca unijny, gdyż w chwili dokonywania wyboru między recyklingiem a innym procesem kładzie się nacisk
         nie na ochronę środowiska naturalnego, lecz na opłacalność gospodarczą bądź wykonalność techniczną przy możliwie najmniejszych
         kosztach.

      67      Republika Francuska stoi na stanowisku, że pojęciu recyklingu „niestwarzającego zagrożenia dla środowiska” nie można nadawać
         znaczenia normatywnego, gdyż skutek normatywny przepisu prawnego zależy od tego, czy wynikające z niego zobowiązanie określone
         jest w sposób jasny i precyzyjny.

      68      Państwo to twierdzi bowiem, że zakłady złomowania i strzępienia nie są w stanie przewidzieć, czy ich działania mogą „stanowić
         zagrożenie dla środowiska”, a tym samym określić okoliczności, w których winni oni przyznać preferencję recyklingowi. W prawie
         francuskim wprowadzono zatem subiektywne podejście do kwestii preferencji, jaką należy przyznać recyklingowi, gdyż kwestię
         tę można oceniać jedynie na podstawie okoliczności konkretnego przypadku.

      Ocena Trybunału
      69      W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że transpozycja do prawa francuskiego wyrażenia „jeżeli nie stanowi to zagrożenia
         dla środowiska”, którym posłużono się w art. 7 ust. 1 dyrektywy 2000/53, będzie poprawna, o ile użyte w art. 7 akapit drugi
         dekretu nr 2003‑727 wyrażenie „każdorazowo, gdy warunki techniczne i gospodarcze na to pozwalają” może zostać uznane za odpowiednik
         sformułowania zastosowanego w dyrektywie.

      70      W tym względzie należy zwrócić uwagę, że obydwa te wyrażenia wymagają oceny na podstawie konkretnego przypadku, która z natury
         jest w pewnym stopniu subiektywna.

      71      Ponadto należy zaznaczyć, że wyrażenia te nie różnią się pod względem skutku normatywnego, gdyż – jak twierdzi Republika Francuska
         – skutek ten zależy od tego, czy wynikające z tych sformułowań zobowiązanie jest wystarczająco jasne i precyzyjne.

      72      Co się tyczy treści zobowiązania do dokonania recyklingu przewidzianego z jednej strony w art. 7 dyrektywy 2000/53, a z drugiej
         strony w art. 7 dekretu nr 2003‑727, należy zaznaczyć, że przesłanki sformułowane w tym drugim przepisie można ostatecznie
         uznać za przesłanki o charakterze gospodarczym, gdyż najwyraźniej oznaczają one przyznanie preferencji recyklingowi jedynie
         wówczas, gdy jest on wykonalny z technicznego punktu widzenia.

      73      Oznacza to, że treść dwóch wyrażeń przytoczonych w pkt 69 niniejszego wyroku można by uznać za równoważną jedynie pod warunkiem,
         że określenie „niestanowiący zagrożenia dla środowiska” [w wersji francuskiej art. 7 ust. 1 dyrektywy posługuje się pojęciem
         „viable du point de vue écologique”, co oznacza dosłownie „zdolny do funkcjonowania z punktu widzenia ochrony środowiska”]
         stanowić będzie odpowiednik określenia „wykonalny z gospodarczego punktu widzenia”.

      74      Otóż, nawet jeśli pojęcia te wykazują pewne cechy wspólne, to oczywiste jest, że nie są one równoważne.

      75      Zarzut szósty jest zatem zasadny.

      76      W świetle wszystkich powyższych rozważań należy stwierdzić, że nie przyjmując wszystkich przepisów ustawowych i wykonawczych
         koniecznych do właściwej i pełnej transpozycji art. 2 pkt 13, art. 4 ust. 2 lit. a), art. 5 ust. 3 i 4 – w odniesieniu do
         ostatniego z wymienionych ustępów w zakresie, w jakim zakłady złomowania, które zgodziły się zapewnić złomowanie samochodu
         wycofanego z eksploatacji, są wyłączone z systemu zwrotu kosztów przetwarzania – art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 3 dyrektywy 2000/53,
         Republika Francuska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy tej dyrektywy.

       W przedmiocie kosztów
      77      Zgodnie z art. 69 § 3 regulaminu, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, Trybunał może postanowić, że koszty zostaną
         rozdzielone albo że każda ze stron poniesie własne koszty.

      78      Ponieważ w niniejszej sprawie żądania Komisji i Republiki Francuskiej zostały uwzględnione tylko częściowo, ponoszą one koszty
         własne.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Nie przyjmując wszystkich przepisów ustawowych i wykonawczych koniecznych do właściwej i pełnej transpozycji art. 2 pkt 13,
            art. 4 ust. 2 lit. a), art. 5 ust. 3 i 4 – w odniesieniu do ostatniego z wymienionych ustępów w zakresie, w jakim zakłady
            złomowania, które zgodziły się zapewnić złomowanie samochodu wycofanego z eksploatacji, są wyłączone z systemu zwrotu kosztów
            przetwarzania – art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 3 dyrektywy 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r.
            w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, Republika Francuska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy tej dyrektywy.
      2)      W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.
      3)      Komisja Europejska i Republika Francuska pokrywają własne koszty.
      Podpisy
      * Język postępowania: francuski.


Wyrok Trybunału z dnia 29 lutego 1996 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Radzie Unii Europejskiej. # Pomoc państwa. # Sprawa C-122/94.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (piąta izba) z dnia 29 września 2005 r. # Gustav Thommes przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Zwrot nienależnego świadczenia. # Sprawa T-195/03.


Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 29 stycznia 1985 r. # F. przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy - Régime disciplinaire. # Sprawa 228/83.


Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 11 marca 1982 r. # Luigi De Pascale przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Sprawa 164/80.


title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 28 stycznia 2010 r.#Belgische Staat przeciwko Direct Parcel Distribution Belgium NV.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Hof van Cassatie - Belgia.#Wspólnotowy kodeks celny - Dług celny - Kwota należności celnych - Artykuły 217 i 221 - Środki własne Wspólnot - Rozporządzenie (WE, Euratom) nr 1150/2000 - Artykuł 6 - Wymóg uwzględnienia kwoty należności przed powiadomieniem dłużnika - Pojęcie kwoty prawnie należnej.#Sprawa C-264/08.

text:
      Sprawa C‑264/08
      Belgische Staat
      przeciwko
      Direct Parcel Distribution Belgium NV
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hof van Cassatie)
      Wspólnotowy kodeks celny – Dług celny – Kwota należności celnych – Artykuły 217 i 221 – Środki własne Wspólnot – Rozporządzenie (WE, Euratom) nr 1150/2000 – Artykuł 6 − Wymóg uwzględnienia kwoty należności przed powiadomieniem dłużnika – Pojęcie kwoty prawnie należnej
      Streszczenie wyroku
      1.        Środki własne Wspólnot Europejskich – Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych lub wywozowych
      (rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 217 ust. 1, art. 221 ust.  1)
      2.        Środki własne Wspólnot Europejskich – Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych lub wywozowych
      (rozporządzenia Rady: nr 2913/92, art. 217 ust. 1, art. 221 ust. 1; nr 1150/2000, art. 6)
      3.        Środki własne Wspólnot Europejskich – Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych lub wywozowych – Wymóg uwzględnienia
            kwoty należności przed powiadomieniem dłużnika
      (rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 221 ust. 1)
      4.        Środki własne Wspólnot Europejskich – Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych lub wywozowych – Wymóg uwzględnienia
            kwoty należności przed powiadomieniem dłużnika
      (rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 217)
      5.        Środki własne Wspólnot Europejskich – Zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych albo wywozowych – Wymóg uwzględnienia
            kwoty należności przed powiadomieniem dłużnika
      (rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 217 ust. 1; art 221 ust. 1)
      6.        Środki własne Wspólnot Europejskich – Zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych albo wywozowych – Wymóg uwzględnienia
            kwoty należności przed powiadomieniem dłużnika
      (rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 221 ust. 1, 3; art. 236 ust. 1 akapit pierwszy)
      1.        Artykuł 221 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny powinien być interpretowany w ten sposób,
         że „zaksięgowanie” kwoty cła do pobrania, o którym mowa w tym artykule, stanowi „zaksięgowanie” owej kwoty w sposób określony
         w art. 217 ust. 1 tego kodeksu.

      (por. pkt 17, sentencja 1)
      2.        „Zaksięgowanie” w rozumieniu art. 217 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, powinno być
         odróżniane od wpisu ustalonych należności celnych na rachunek środków własnych, o którym mowa w art. 6 rozporządzenia nr 1150/2000
         wykonującego decyzję 94/728 w sprawie systemu środków własnych Wspólnot.. Ponieważ art. 217 rozporządzenia nr 2913/92 nie
         przewiduje praktycznych procedur „zaksięgowania” w rozumieniu tego przepisu ani też w związku z tym nie przewiduje żadnych
         minimalnych wymogów technicznych lub formalnych, zaksięgowanie to, które może zostać dokonane przez wpisanie tej kwoty do
         protokołu stwierdzającego naruszenie obowiązującego prawa celnego, powinno być dokonane w taki sposób, aby zapewniało, że
         właściwe organy celne wpisują prawidłową kwotę należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych, która wynika
         z długu celnego, do rejestru lub ewidencjonują ją w inny, równoważny sposób, aby umożliwić między innymi, by zaksięgowanie
         danych kwot zostało ustalone w sposób dokładny również względem zobowiązanego do zapłaty.

      (por. pkt 18–20, 22–25, sentencja 2)
      3.        Artykuł 221 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92, ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, powinien być interpretowany w ten
         sposób, że powiadomienie dłużnika przez organy celne, zgodnie z odpowiednią procedurą, o wysokości kwoty podlegających zapłacie
         należności celnych przywozowych lub wywozowych jest skuteczne jedynie w wypadku uprzedniego zaksięgowania kwoty tych należności
         przez wskazane organy. W istocie bowiem należy przestrzegać tej kolejności czynności zaksięgowania i powiadomienia o kwocie
         należności gdyż w przeciwnym wypadku grozi wystąpienie różnic w traktowaniu podmiotów zobowiązanych do uiszczenia należności
         celnych, a także wystąpienie skutków negatywnych dla harmonijnego działania unii celnej.

      Ponadto państwa członkowskie nie muszą przyjmować szczególnych przepisów proceduralnych dotyczących sposobu, w jaki należy
         dokonać powiadomienia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia należności celnych o kwocie należności celnych przywozowych lub
         wywozowych, jeżeli do tego powiadomienia można zastosować krajowe przepisy proceduralne o zasięgu ogólnym, gwarantujące podmiotowi
         zobowiązanemu do uiszczenia należności celnych odpowiednią informację i pozwalające mu na obronę jego praw przy pełnej znajomości
         okoliczności sprawy.

      (por. pkt 26–30, sentencja 3)
      4.        Prawo wspólnotowe nie sprzeciwia się temu, aby sąd krajowy oparł się na domniemaniu związanym z oświadczeniem organów celnych,
         zgodnie z którym „zaksięgowanie” kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych w rozumieniu art. 217 rozporządzenia
         nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, zostało dokonane przed powiadomieniem dłużnika o tej kwocie, o ile przestrzegane
         są zasady skuteczności i równoważności.

      W istocie w braku właściwych uregulowań wspólnotowych w danej dziedzinie, do wewnętrznego porządku prawnego każdego państwa
         członkowskiego należy wyznaczenie właściwych sądów i ustalenie zasad proceduralnych dotyczących środków prawnych, które mają
         zapewnić podmiotom prawa ochronę praw wywodzących się z bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego, o ile, poprzez zastosowanie
         zasady równoważności, zasady te nie są mniej korzystne od zasad proceduralnych odnoszących się do odpowiadających im środków
         prawnych dotyczących wyłącznie prawa krajowego a poprzez zastosowanie zasady skuteczności nie czynią wykonywania praw przyznanych
         przez wspólnotowy porządek prawny praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym. Wnioski te zachowują również swoją ważność
         w odniesieniu w szczególności do procedur dowodowych, między innymi w odniesieniu do przepisów dotyczących ciężaru dowodu
         mających zastosowanie do sporów dotyczących naruszenia prawa wspólnotowego.

      Zatem jeżeli w danej sprawie sąd krajowy stwierdzi, że okoliczność, iż zobowiązany do zapłaty długu celnego ponosi ciężar
         dowodu braku zaksięgowania tego długu, może uczynić niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym przedstawienie takiego dowodu,
         między innymi z tego powodu, że dowód ten dotyczy danych, którymi zobowiązany nie może dysponować, jest obowiązany, w celu
         zapewnienia dochowania zasady skuteczności, do zastosowania wszelkich środków proceduralnych przysługujących mu zgodnie z prawem
         krajowym, wśród których figuruje zarządzenie koniecznych środków dowodowych, w tym przedłożenie określonych dokumentów przez
         jedną ze stron lub osobę trzecią.

      (por. pkt 32–36, sentencja 4)
      5.        Artykuł 221 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, należy interpretować w ten sposób,
         że powiadomienie o kwocie podlegających zapłacie należności celnych powinno zostać poprzedzone zaksięgowaniem tej kwoty przez
         organy celne państwa członkowskiego oraz że w braku zaksięgowania zgodnie z art. 217 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 kwota
         ta nie może zostać pobrana przez organy celne, które zachowują jednak możliwość ponownego powiadomienia o niej, przy poszanowaniu
         warunków przewidzianych w art. 221 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 i przepisów dotyczących przedawnienia obowiązujących w chwili,
         w której powstał dług celny.

      (por. pkt 37–39, sentencja 5)
      6.        Pomimo iż kwota należności przywozowych lub wywozowych jest „prawnie należna” w rozumieniu art. 236 ust. 1 akapit pierwszy
         rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, chociaż zobowiązany do zapłaty został o niej powiadomiony,
         a kwota ta nie została uprzednio zaksięgowana zgodnie z art. 221 ust. 1 tego rozporządzenia, to jednak jeżeli powiadomienie
         takie nie jest już możliwe na skutek tego, że termin ustalony w art. 221 ust. 3 rzeczonego rozporządzenia upłynął, zobowiązany
         do zapłaty zasadniczo powinien uzyskać zwrot tej kwoty od państwa członkowskiego, które ją pobrało.

      W braku uregulowań wspólnotowych w przedmiocie zwrotu krajowych podatków pobranych nienależnie to do wewnętrznego porządku
         prawnego każdego państwa członkowskiego należy wyznaczenie właściwych sądów oraz uregulowanie procedur postępowania przed
         nimi, mających zapewnić ochronę praw jednostek wynikających z prawa wspólnotowego, w taki sposób aby, po pierwsze, zasady
         te nie były mniej korzystne od zasad dotyczących podobnych środków w prawie krajowym (zasada równoważności), a po drugie,
         nie czyniły one wykonywania praw przyznanych przez wspólnotowy porządek prawny praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym
         (zasada skuteczności).

      (por. pkt 40–47, sentencja 6)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 28 stycznia 2010 r.(*)

      Wspólnotowy kodeks celny – Dług celny – Kwota należności celnych – Artykuły 217 i 221 – Środki własne Wspólnot – Rozporządzenie (WE, Euratom) nr 1150/2000 – Artykuł 6 − Wymóg uwzględnienia kwoty należności przed powiadomieniem dłużnika – Pojęcie kwoty prawnie należnej
      W sprawie C‑264/08
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Hof van
         Cassatie (Belgia) postanowieniem z dnia 22 maja 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 19 czerwca 2008 r., w postępowaniu:

      Belgische Staat
      przeciwko
      Direct Parcel Distribution Belgium NV,
      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: C.W.A. Timmermans (sprawozdawca), pełniący obowiązki prezesa drugiej izby, K. Schiemann i L. Bay Larsen, sędziowie,
      rzecznik generalny: E. Sharpston,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Direct Parcel Distribution Belgium NV przez K. Wille, advocaat,
      –        w imieniu rządu belgijskiego przez J.C. Halleux, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu polskiego przez M. Dowgielewicza, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu fińskiego przez A. Guimaraes-Purokoski, działającą w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez W. Roelsa, działającego w charakterze pełnomocnika,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 217 ust. 1 i art. 221 ust. 1 rozporządzenia Rady
         (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. L 302, s. 1, zwanego dalej
         „kodeksem celnym”).

      2        Wniosek został złożony w ramach sporu pomiędzy Belgische Staat (państwem belgijskim) a spółką Direct Parcel Distribution Belgium
         NV (zwaną dalej „Direct Parcel”) w przedmiocie pobrania a posteriori celnych należności przywozowych.

       Ramy prawne
       Kodeks celny
      3        Artykuł 217 kodeksu celnego stanowi:

      „1.      Każda kwota należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych wynikających z długu celnego, zwana dalej »kwotą
         należności«, obliczana jest przez organy celne, z chwilą gdy znajdą się one w posiadaniu niezbędnych informacji, oraz zostaje
         wpisana do rejestru lub zaewidencjonowana w inny, równoważny sposób (zaksięgowanie).

      […]
      2.      Państwa członkowskie ustalają szczegółowe zasady księgowania kwot należności. Zasady te mogą być różne w zależności od tego,
         czy organy celne, biorąc pod uwagę warunki, w których powstał dług celny, upewniły się lub nie, czy powyższe kwoty będą zapłacone.

      4        Zgodnie z art. 221 ust. 1 i 3 kodeksu celnego:

      „1.      Niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik zostaje powiadomiony o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą.
      […]
      3.      Powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Jednakże gdy przyczyną
         tego, że organy celne nie mogły określić dokładnej kwoty opłat prawnie należnych, był czyn podlegający postępowaniu sądowemu
         w sprawach karnych, dłużnika można powiadomić po upływie wspomnianego trzyletniego terminu, o ile przewidują to obowiązujące
         przepisy”.

       Uregulowanie dotyczące środków własnych Wspólnot Europejskich
      5        Artykuł 6 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1150/2000 z dnia 22 maja 2000 r. wykonującego decyzję 94/728/WE, Euratom w sprawie
         systemu środków własnych Wspólnot (Dz.U. L 130, s. 1), przewiduje w szczególności zasady w dziedzinie zapisywania należności
         wynikających z długu celnego na rachunkach środków własnych, które to zapisywanie uzależnione jest od ustalenia tych praw
         zgodnie z art. 2 tego rozporządzenia.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      6        W dniu 18 listopada 1999 r. Boeckmans België NV (zwana dalej „Boeckmans België”) przedstawiła organom ds. ceł i podatku akcyzowego
         Antwerpii tymczasowe zgłoszenie dotyczące kontenera zawierającego wyroby piekarnicze, którego odbiorcą była Direct Parcel.

      7        Kontener został dostarczony Direct Parcel bez dokonania zgłoszenia celnego, tak iż został on wyłączony z nadzoru celnego.

      8        Pismem z dnia 26 maja 2000 r. organy administracji poinformowały Boeckmans België, że termin dopełnienia formalności już dawno
         upłynął, tak iż powstał dług celny.

      9        W dniu 3 października 2000 r. organy administracji zaproponowały Boeckmans België ugodę, wobec której wniosła ona sprzeciw,
         który został oddalony w dniu 10 stycznia 2001 r.

      10      Boeckmans België zakwestionowała obowiązek zapłaty długu celnego i w dniu 2 lutego 2001 r. wniosła skargę do Rechtbank van
         eerste aanleg te Antwerpen (sądu pierwszej instancji w Antwerpii). Pismem z dnia 8 lutego 2001 r. Boeckmans België wezwała
         Direct Parcel do ustanowienia zabezpieczenia wszystkich roszczeń wysuwanych przeciwko niej przez Belgische Staat.

      11      Belgische Staat wystąpiło z wnioskiem incydentalnym o nakazanie Direct Parcel i Boeckmans België solidarnej zapłaty należnego
         długu celnego.

      12      Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2004 r. Rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen oddalił skargę Boeckmans België i nakazał jej
         oraz Direct Parcel zapłatę wspomnianych należności celnych.

      13      Wyrokiem z dnia 7 listopada 2006 r. Hof van beroep te Antwerpen (sąd apelacyjny w Antwerpii) zmienił rzeczony wyrok. Sąd ten
         orzekł, że prawo Belgische Staat do przystąpienia do windykacji odnośnego długu celnego wygasło na tej podstawie, że Belgische
         Staat nie przedstawiło żadnego dowodu na to, że zgodnie z art. 221 ust. 1 kodeksu celnego kwota tych należności została uprzednio
         zaksięgowana.

      14      W związku z tym Belgische Staat wniosło do sądu krajowego skargę kasacyjną od rzeczonego wyroku Hof van beroep te Antwerpen,
         podnosząc, że brak zaksięgowania lub opóźnione zaksięgowanie odnośnego długu celnego nie stanowią przeszkody dla jego windykacji
         przez organy celne.

      15      W tych okolicznościach Hof van Cassatie (sąd kasacyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi
         pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy zaksięgowanie w rozumieniu art. 221 [kodeksu celnego] stanowi zaksięgowanie w rozumieniu art. 217 [tego kodeksu], polegające
         na tym, że kwota należności jest wpisywana przez organy celne do rejestru lub ewidencjonowana w inny, równoważny sposób?

      2)      W przypadku udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi twierdzącej – w jaki sposób należy wykonać obowiązek określony w art. 217
         [kodeksu celnego], zgodnie z którym kwota należności powinna zostać »wpisana do rejestru lub zaewidencjonowana w inny, równoważny
         sposób«? Czy wiążą się z tym minimalne wymogi techniczne lub formalne, czy też [artykuł ten] pozostawia w pełni państwom członkowskim
         wydanie szczegółowych przepisów regulujących sposób zaksięgowania kwot należności, nie określając przy tym minimalnych wymogów?
         Czy należy odróżnić zaksięgowanie od wpisu na rachunek środków własnych w rozumieniu art. 6 [rozporządzenia nr 1150/2000]?

      3)      Czy art. 221 ust. 1 [kodeksu celnego] należy interpretować w ten sposób, że powiadomienie dłużnika o kwocie należności przez
         organy celne zgodnie z odpowiednią procedurą jedynie wówczas będzie postrzegane jako powiadomienie dłużnika o kwocie należności
         w rozumieniu art. 221 ust. 1, gdy kwota należności została przez organy celne zaksięgowana przed powiadomieniem dłużnika?
         Co należy rozumieć pod pojęciem „zgodnie z odpowiednią procedurą” zawartym w [tym artykule]?

      4)      Czy – w przypadku udzielenia na pytanie trzecie odpowiedzi twierdzącej – istnieje domniemanie na korzyść państwa, że zaksięgowanie
         kwoty należności nastąpiło przed powiadomieniem dłużnika? Czy sąd krajowy może przyjąć domniemanie prawdziwości wyjaśnień
         organów celnych, że kwota należności została zaksięgowana przed powiadomieniem dłużnika, czy też organy te powinny co do zasady
         przedłożyć sądowi krajowemu pisemny dowód dokonania zaksięgowania kwoty należności?

      5)      Czy wymagane przez art. 221 ust. 1 [kodeksu celnego] zaksięgowanie kwoty należności przed powiadomieniem o niej dłużnika powinno
         zostać dokonane, aby uniknąć nieważności lub wygaśnięcia prawa do pobrania lub windykacji długu celnego? Czy, innymi słowy,
         art. 221 ust. 1 należy interpretować w ten sposób, że kwota należności, jeśli dłużnik został o niej powiadomiony przez organy
         celne zgodnie z odpowiednią procedurą, lecz kwota ta nie została przed powiadomieniem zaksięgowana, nie może zostać pobrana,
         tak iż organy celne w celu późniejszego pobrania tej kwoty powinny ponownie powiadomić dłużnika o kwocie należności zgodnie
         z odpowiednią procedurą po dokonaniu jej zaksięgowania i czy powinno to nastąpić przed upływem terminu określonego w [tym
         artykule]?

      6)      W przypadku udzielenia na pytanie piąte odpowiedzi twierdzącej – jaki jest skutek uiszczenia przez dłużnika kwoty należności,
         o której został on powiadomiony, mimo że nie została ona przedtem zaksięgowana? Czy kwotę tę należy uznać za nienależną i dłużnik
         może żądać jej zwrotu przez państwo?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie pytania pierwszego
      16      Odnośnie do tego pytania wystarczy przypomnieć, że Trybunał odpowiedział już na nie w sposób twierdzący w postanowieniu z dnia
         9 lipca 2008 r. w sprawie C‑477/07 Gerlach & Co., pkt 18 i 23.

      17      W związku z tym na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że art. 221 ust. 1 kodeksu celnego powinien być interpretowany w ten
         sposób, że „zaksięgowanie” kwoty cła do pobrania, o którym mowa w tym artykule, stanowi „zaksięgowanie” owej kwoty w sposób
         określony w art. 217 ust. 1 tego kodeksu.

       W przedmiocie pytania drugiego
      18      Jeżeli chodzi o drugą część pytania drugiego, w której sąd krajowy zwraca się do Trybunału o odpowiedź, czy „zaksięgowanie”
         w rozumieniu art. 217 ust. 1 kodeksu celnego powinno być odróżniane od wpisu na rachunek środków własnych w rozumieniu art. 6
         rozporządzenia nr 1150/2000, należy odpowiedzieć, że Trybunał odpowiedział już również i na to pytanie w ww. postanowieniu
         Gerlach & Co., pkt 22 i 23.

      19      Skoro w postanowieniu tym Trybunał wypowiedział się w ten sposób w przedmiocie art. 6 rozporządzenia Rady (EWG, Euratom) nr 1552/89
         z dnia 29 maja 1989 r. wykonującego decyzję 88/376/EWG, Euratom w sprawie systemu środków własnych Wspólnot (Dz.U. L 155,
         s. 1), to stanowisko to ma w pełni zastosowanie do art. 6 rozporządzenia nr 1150/2000, którego treść jest co do zasady identyczna
         z treścią art. 6 rozporządzenia nr 1552/89.

      20      W związku z tym należy stwierdzić, że „zaksięgowanie” w rozumieniu art. 217 kodeksu celnego powinno być odróżniane od wpisu
         ustalonych należności celnych na rachunek środków własnych, o którym mowa w art. 6 rozporządzenia nr 1150/2000.

      21      Jeżeli chodzi o pierwszą część tego pytania, dotyczącą tego, czy art. 217 kodeksu celnego przewiduje minimalne wymogi techniczne
         lub formalne odnośnie do księgowania kwot cła, to należy podnieść, że z art. 217 ust. 1 akapit pierwszy kodeksu celnego wynika,
         że zaksięgowanie polega na wpisaniu przez organy celne kwoty należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych,
         która wynika z długu celnego, do rejestru lub na jej zaewidencjonowaniu w inny, równoważny mu sposób.

      22      Zgodnie z art. 217 ust. 2 tegoż kodeksu państwa członkowskie ustalają praktyczne zasady księgowania, które mogą być różne
         w zależności od tego, czy organy celne, biorąc pod uwagę warunki, w których powstał dług celny, upewniły się, czy też nie,
         czy kwota należności wynikająca z tego długu będzie zapłacona.

      23      W ten sposób ponieważ art. 217 kodeksu celnego nie przewiduje praktycznych wymogów „zaksięgowania” w rozumieniu tego przepisu
         ani też w związku z tym nie przewiduje żadnych minimalnych wymogów technicznych lub formalnych, zaksięgowanie to powinno być
         dokonane w taki sposób, aby zapewniało, że właściwe organy celne wpisują prawidłową kwotę należności celnych przywozowych
         lub należności celnych wywozowych, która wynika z długu celnego, do rejestru lub ewidencjonują ją w inny, równoważny sposób,
         aby umożliwić między innymi, by zaksięgowanie konkretnych odnośnych kwot zostało ustalone w sposób dokładny również względem
         zobowiązanego do zapłaty.

      24      Ponadto Trybunał orzekł już, że z uwagi na zakres uznania, jakie art. 217 ust. 2 kodeksu celnego przyznaje państwom członkowskim,
         należy przyjąć, że państwa te mogą przewidzieć, iż zaksięgowanie kwoty należności wynikającej z długu celnego następuje przez
         wpisanie tej kwoty do protokołu sporządzonego w celu stwierdzenia naruszenia obowiązującego prawa celnego przez właściwe organy
         celne, takie jak organy wskazane w art. 267 loi générale sur les douanes et accises, coordonnée par l’arrêté royal du 18 juillet
         1977 (ustawy ogólnej w sprawie ceł i akcyz, której przepisy koordynuje rozporządzenie królewskie z dnia 18 lipca 1977 r.,
         Belgisch Staatsblad z dnia 21 września 1977 r., s. 11425), potwierdzonej ustawą z dnia 6 lipca 1978 r. w sprawie ceł i akcyz (Belgisch Staatsblad z dnia 12 sierpnia 1978 r., s. 9013) (wyrok z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie C‑126/08 Distillerie Smeets Hasselt i in.,
         Zb.Orz. s. I‑6809, pkt 25).

      25      Z uwagi na powyższe na pytanie drugie należy odpowiedzieć, że „zaksięgowanie” w rozumieniu art. 217 ust. 1 kodeksu celnego
         powinno być odróżniane od wpisu ustalonych należności celnych na rachunek środków własnych, o którym mowa w art. 6 rozporządzenia
         nr 1150/2000. Ponieważ art. 217 kodeksu celnego nie przewiduje praktycznych procedur „zaksięgowania” w rozumieniu tego przepisu
         ani też w związku z tym nie przewiduje żadnych minimalnych wymogów technicznych lub formalnych, zaksięgowanie to powinno być
         dokonane w taki sposób, aby zapewniało, że właściwe organy celne wpisują prawidłową kwotę należności celnych przywozowych
         lub należności celnych wywozowych, która wynika z długu celnego, do rejestru lub ewidencjonują ją w inny, równoważny sposób,
         aby umożliwić między innymi, by zaksięgowanie danych kwot zostało ustalone w sposób dokładny również względem zobowiązanego
         do zapłaty.

       W przedmiocie pytania trzeciego
      26      Trybunał przypomniał, że z brzmienia art. 221 ust. 1 kodeksu celnego wynika, że zaksięgowanie, polegające zgodnie z art. 217
         ust. 1 tego kodeksu na zarejestrowaniu kwoty należności celnej lub zaewidencjonowaniu jej w inny, równoważny sposób przez
         organy celne, musi obowiązkowo być poprzedzone powiadomieniem dłużnika o kwocie należności celnych przywozowych lub wywozowych
         (zob. w szczególności wyrok z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawach połączonych C‑124/08 i C‑125/08 Snauwaert i in., Zb.Orz. s. I‑6793,
         pkt 21).

      27      W istocie bowiem należy przestrzegać tej kolejności czynności zaksięgowania i powiadomienia o kwocie należności, znajdującej
         potwierdzenie w samym tytule sekcji 1 rozdziału 3 tytułu VII kodeksu celnego: „Zaksięgowanie i podanie do wiadomości dłużnika
         kwoty należności”, gdyż w przeciwnym wypadku grozi wystąpienie różnic w traktowaniu podmiotów zobowiązanych do uiszczenia
         należności celnych, a także wystąpienie skutków negatywnych dla harmonijnego działania unii celnej (zob. w szczególności ww.
         wyrok w sprawie Snauwaert i in., pkt 22).

      28      Na tej podstawie Trybunał stwierdził, że art. 221 ust. 1 kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że powiadomienie
         dłużnika przez organy celne, zgodnie z odpowiednią procedurą, o wysokości kwoty podlegających zapłacie należności celnych
         przywozowych lub wywozowych jest skuteczne jedynie w wypadku uprzedniego zaksięgowania kwoty tych należności przez wskazane
         organy (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Snauwaert i in., pkt 23).

      29      Trybunał orzekł również, że państwa członkowskie nie muszą przyjmować szczególnych przepisów proceduralnych dotyczących sposobu,
         w jaki należy dokonać powiadomienia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia należności celnych o kwocie należności celnych przywozowych
         lub wywozowych, jeżeli do tego powiadomienia można zastosować krajowe przepisy proceduralne o zasięgu ogólnym, gwarantujące
         podmiotowi zobowiązanemu do uiszczenia należności celnych odpowiednią informację i pozwalające mu na obronę jego praw przy
         pełnej znajomości okoliczności sprawy (wyrok z dnia 23 lutego 2006 r. w sprawie C‑201/04 Molenbergnatie, Zb.Orz. s. I‑2049,
         pkt 54).

      30      W związku z tym na pytanie trzecie należy odpowiedzieć, że art. 221 ust. 1 kodeksu celnego powinien być interpretowany w ten
         sposób, że powiadomienie dłużnika przez organy celne, zgodnie z odpowiednią procedurą, o wysokości kwoty podlegających zapłacie
         należności celnych przywozowych lub wywozowych jest skuteczne jedynie w wypadku uprzedniego zaksięgowania kwoty tych należności
         przez wskazane organy. Państwa członkowskie nie muszą przyjmować szczególnych przepisów proceduralnych dotyczących sposobu,
         w jaki należy dokonać powiadomienia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia należności celnych o kwocie należności celnych przywozowych
         lub wywozowych, jeżeli do tego powiadomienia można zastosować krajowe przepisy proceduralne o zakresie ogólnym, gwarantujące
         podmiotowi zobowiązanemu do uiszczenia należności celnych odpowiednią informację i pozwalające mu na obronę jego praw przy
         pełnej znajomości okoliczności sprawy.

       W przedmiocie pytania czwartego
      31      W pytaniu tym sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy prawo wspólnotowe sprzeciwia się temu, aby sąd krajowy oparł się na domniemaniu
         związanym z oświadczeniem organów celnych, zgodnie z którym zaksięgowanie kwoty należności celnej zostało dokonane przed powiadomieniem
         dłużnika o tej kwocie, czy też prawo wspólnotowe wymaga, aby rzeczone organy systematycznie przedstawiały sądowi krajowemu
         pisemny dowód zaksięgowania kwoty tej należności celnej.

      32      W tym zakresie wiadomo, że odnośnie do ciężaru dowodu „zaksięgowania” długu celnego w rozumieniu art. 217 kodeksu celnego
         prawo wspólnotowe nie przewiduje żadnego szczególnego przepisu.

      33      W braku właściwych uregulowań wspólnotowych to do wewnętrznego porządku prawnego każdego państwa członkowskiego należy wyznaczenie
         właściwych sądów i ustalenie zasad proceduralnych dotyczących środków prawnych, które mają zapewnić podmiotom prawa ochronę
         praw wywodzących się z bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego, przy czym zasady te nie mogą być mniej korzystne od
         zasad proceduralnych odnoszących się do odpowiadających im środków prawnych dotyczących wyłącznie prawa krajowego (zasada
         równoważności) oraz nie mogą czynić wykonywania praw przyznanych przez wspólnotowy porządek prawny praktycznie niemożliwym
         lub nadmiernie utrudnionym (zasada skuteczności) (zob. w szczególności wyroki: z dnia 7 września 2006 r. w sprawie C‑526/04
         Laboratoires Boiron, Zb.Orz. s. I‑7529, pkt 51; a także z dnia 8 września 2009 r. w sprawie C‑478/07 Budějovický Budvar, Zb.Orz.
         s. I‑7721, pkt 88 i przytoczone tam orzecznictwo).

      34      Wnioski te zachowują również swoją ważność w odniesieniu w szczególności do procedur dowodowych, między innymi w odniesieniu
         do przepisów dotyczących ciężaru dowodu mających zastosowanie do sporów dotyczących naruszenia prawa wspólnotowego (zob. w szczególności
         wyrok z dnia 24 kwietnia 2008 r. w sprawie C‑55/06 Arcor, Zb.Orz. s. I‑2931, pkt 191).

      35      W celu zapewnienia poszanowania zasady skuteczności sąd krajowy, w przypadku gdy stwierdzi, że okoliczność, iż zobowiązany
         do zapłaty długu celnego ponosi ciężar dowodu braku zaksięgowania tego długu, może uczynić niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym
         przedstawienie takiego dowodu, między innymi z tego powodu, że dowód ten dotyczy danych, którymi zobowiązany nie może dysponować,
         jest obowiązany do zastosowania wszelkich środków proceduralnych przysługujących mu zgodnie z prawem krajowym, wśród których
         figuruje zarządzenie koniecznych środków dowodowych, w tym przedłożenie określonych dokumentów przez jedną ze stron lub osobę
         trzecią (zob. analogicznie ww. wyrok w sprawie Laboratoires Boiron, pkt 55).

      36      W związku z tym na pytanie czwarte należy odpowiedzieć, że prawo wspólnotowe nie sprzeciwia się temu, aby sąd krajowy oparł
         się na domniemaniu związanym z oświadczeniem organów celnych, zgodnie z którym „zaksięgowanie” kwoty należności celnych przywozowych
         lub wywozowych w rozumieniu art. 217 kodeksu celnego zostało dokonane przed powiadomieniem dłużnika o tej kwocie, o ile przestrzegane
         są zasady skuteczności i równoważności.

       W przedmiocie pytania piątego
      37      Odnośnie do pytania dotyczącego konsekwencji braku zaksięgowania długu celnego przed powiadomieniem zobowiązanego do zapłaty
         o wysokości tej kwoty Trybunał orzekł już, że o ile naruszenie art. 221 ust. 1 kodeksu celnego przez organy celne państwa
         członkowskiego może stanowić przeszkodę dla windykacji prawnie należnej kwoty długu lub dla poboru odsetek za zwłokę, to jednak
         naruszenie takie nie ma żadnego wpływu na istnienie tej należności (zob. w szczególności wyrok z dnia 20 października 2005 r.
         w sprawie C‑247/04 Transport Maatschappij Traffic, Zb.Orz. s. I‑9089, pkt 28).

      38      Z powyższego wynika, że organy celne zachowują możliwość ponownego powiadomienia o tej kwocie przy poszanowaniu warunków przewidzianych
         w art. 221 ust. 1 kodeksu celnego (ww. postanowienie w sprawie Gerlach & Co., pkt 28).

      39      W związku z tym na pytanie piąte należy odpowiedzieć, że art. 221 ust. 1 kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób,
         że powiadomienie o kwocie podlegających zapłacie należności celnych powinno zostać poprzedzone zaksięgowaniem tej kwoty przez
         organy celne państwa członkowskiego oraz że w braku zaksięgowania zgodnie z art. 217 ust. 1 kodeksu celnego kwota ta nie może
         zostać pobrana przez organy celne, które zachowują jednak możliwość ponownego powiadomienia o niej, przy poszanowaniu warunków
         przewidzianych w art. 221 ust. 1 kodeksu celnego i przepisów dotyczących przedawnienia obowiązujących w chwili, w której powstał
         dług celny.

       W przedmiocie pytania szóstego
      40      Trybunał orzekł już, że kwota należności przywozowych lub wywozowych jest „prawnie należna” w rozumieniu art. 236 ust. 1 akapit
         pierwszy kodeksu celnego nawet wówczas, gdy dłużnik nie został o niej powiadomiony zgodnie z art. 221 ust. 1 tego kodeksu
         (ww. wyrok w sprawie Transport Maatschappij Traffic, pkt 29).

      41      Wnioski te zachowują swą ważność również w sytuacji, gdy pomimo że kwota tych należności została zakomunikowana zobowiązanemu
         do jej zapłaty, to jednak powiadomienie to nie zostało poprzedzone zaksięgowaniem tej kwoty.

      42      W takim przypadku, tak jak to zostało wskazane w pkt 39 niniejszego wyroku, organy celne zachowują możliwość ponownego powiadomienia
         o tej kwocie, przy poszanowaniu warunków przewidzianych w art. 221 ust. 1 kodeksu celnego i przepisów dotyczących przedawnienia
         obowiązujących w chwili, w której powstał dług celny.

      43      Niemniej jednak skoro powiadomienie takie nie jest już możliwe na skutek tego, że termin ustalony w art. 221 ust. 3 kodeksu
         celnego upłynął, dług celny ulega przedawnieniu, a tym samym wygasa w rozumieniu art. 233 tego kodeksu (ww. wyrok w sprawie
         Molenbergnatie, pkt 40, 41).

      44      W takich okolicznościach zobowiązany do zapłaty zasadniczo powinien uzyskać zwrot kwot zapłaconych z tytułu rzeczonego długu
         celnego.

      45      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem bowiem, prawo uzyskania zwrotu podatków pobranych w państwie członkowskim z naruszeniem
         przepisów prawa wspólnotowego jest konsekwencją i dopełnieniem praw przyznanych jednostkom przez przepisy wspólnotowe w takim
         kształcie, jaki nadała im wykładnia dokonana przez Trybunał. Państwo członkowskie jest zatem zobowiązane co do zasady do zwrotu
         podatków pobranych z naruszeniem prawa wspólnotowego (zob. w szczególności wyrok z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie C‑524/04
         Test Claimants in the Thin Cap Group Litigation, Zb.Orz. s. I‑2107, pkt 110 i przytoczone tam orzecznictwo).

      46      W braku uregulowań wspólnotowych w przedmiocie zwrotu krajowych podatków pobranych nienależnie to do wewnętrznego porządku
         prawnego każdego państwa członkowskiego należy wyznaczenie właściwych sądów oraz uregulowanie procedur postępowania przed
         nimi, mających zapewnić ochronę praw jednostek wynikających z prawa wspólnotowego, w taki sposób aby, po pierwsze, zasady
         te nie były mniej korzystne od zasad dotyczących podobnych środków w prawie krajowym (zasada równoważności), a po drugie,
         nie czyniły one wykonywania praw przyznanych przez wspólnotowy porządek prawny praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym
         (zasada skuteczności) (ww. wyrok w sprawie Test Claimants in the Thin Cap Group Litigation, pkt 11 i przytoczone tam orzecznictwo).

      47      Z uwagi na powyższe rozważania na pytanie szóste należy odpowiedzieć, że pomimo iż kwota należności przywozowych lub wywozowych
         jest „prawnie należna” w rozumieniu art. 236 ust. 1 akapit pierwszy kodeksu celnego chociaż dłużnik został o niej powiadomiony
         a kwota ta nie została uprzednio zaksięgowana zgodnie z art. 221 ust. 1 tego kodeksu, to jednak jeżeli powiadomienie takie
         nie jest już możliwe na skutek tego, że termin ustalony w art. 221 ust. 3 kodeksu celnego upłynął, zobowiązany do zapłaty
         zasadniczo powinien uzyskać zwrot tej kwoty od państwa członkowskiego, które ją pobrało.

       W przedmiocie kosztów
      48      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
      1)      Artykuł 221 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks
            celny powinien być interpretowany w ten sposób, że „zaksięgowanie” kwoty cła do pobrania, o którym mowa w tym artykule, stanowi
            „zaksięgowanie” owej kwoty w sposób określony w art. 217 ust. 1 tego kodeksu.
      2)      „Zaksięgowanie” w rozumieniu art. 217 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 powinno być odróżniane od wpisu ustalonych należności
            celnych na rachunek środków własnych, o którym mowa w art. 6 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1150/2000 z dnia 22 maja
            2000 r. wykonującego decyzję 94/728/WE, Euratom w sprawie systemu środków własnych Wspólnot. Ponieważ art. 217 rozporządzenia
            nr 2913/92 nie przewiduje praktycznych procedur „zaksięgowania” w rozumieniu tego przepisu ani też w związku z tym nie przewiduje
            żadnych minimalnych wymogów technicznych lub formalnych, zaksięgowanie to powinno być dokonane w taki sposób, aby zapewniało,
            że właściwe organy celne wpisują prawidłową kwotę należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych, która
            wynika z długu celnego, do rejestru lub ewidencjonują ją w inny, równoważny sposób, aby umożliwić między innymi, by zaksięgowanie
            konkretnych odnośnych kwot zostało ustalone w sposób dokładny również względem zobowiązanego do zapłaty.
      3)      Artykuł 221 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 powinien być interpretowany w ten sposób, że powiadomienie dłużnika przez organy
            celne, zgodnie z odpowiednią procedurą, o wysokości kwoty podlegających zapłacie należności celnych przywozowych lub wywozowych
            jest skuteczne jedynie w wypadku uprzedniego zaksięgowania kwoty tych należności przez wskazane organy. Państwa członkowskie
            nie muszą przyjmować szczególnych przepisów proceduralnych dotyczących sposobu, w jaki należy dokonać powiadomienia podmiotu
            zobowiązanego do uiszczenia należności celnych o kwocie należności celnych przywozowych lub wywozowych, jeżeli do tego powiadomienia
            można zastosować krajowe przepisy proceduralne o zakresie ogólnym, gwarantujące podmiotowi zobowiązanemu do uiszczenia należności
            celnych odpowiednią informację i pozwalające mu na obronę swych praw przy pełnej znajomości okoliczności sprawy.
      4)      Prawo wspólnotowe nie sprzeciwia się temu, aby sąd krajowy oparł się na domniemaniu związanym z oświadczeniem organów celnych,
            zgodnie z którym „zaksięgowanie” kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych w rozumieniu art. 217 rozporządzenia
            nr 2913/92 zostało dokonane przed powiadomieniem dłużnika o tej kwocie, o ile przestrzegane są zasady skuteczności i równoważności.
      5)      Artykuł 221 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 należy interpretować w ten sposób, że powiadomienie o kwocie podlegających zapłacie
            należności celnych powinno zostać poprzedzone zaksięgowaniem tej kwoty przez organy celne państwa członkowskiego oraz że w braku
            zaksięgowania zgodnie z art. 217 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 kwota ta nie może zostać pobrana przez organy celne, które
            zachowują jednak możliwość ponownego powiadomienia o niej, przy poszanowaniu warunków przewidzianych w art. 221 ust. 1 rozporządzenia
            nr 2913/92 i przepisów dotyczących przedawnienia obowiązujących w chwili, w której powstał dług celny.
      6)      Pomimo iż kwota należności przywozowych lub wywozowych jest „prawnie należna” w rozumieniu art. 236 ust. 1 akapit pierwszy
            rozporządzenia nr 2913/92 chociaż zobowiązany do zapłaty został o niej powiadomiony, a kwota ta nie została uprzednio zaksięgowana
            zgodnie z art. 221 ust. 1 tego rozporządzenia, to jednak jeżeli powiadomienie takie nie jest już możliwe na skutek tego, że
            termin ustalony w art. 221 ust. 3 rzeczonego rozporządzenia upłynął, zobowiązany do zapłaty zasadniczo powinien uzyskać zwrot
            tej kwoty od państwa członkowskiego, które ją pobrało.
      Podpisy
      * Język postępowania: niderlandzki.