title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (piąta izba) z dnia 22 stycznia 2009 r. # Commercy AG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie unieważnienia - Słowny wspólnotowy znak towarowy easyHotel - Wcześniejszy słowny krajowy znak towarowy EASYHOTEL - Względna podstawa odmowy rejestracji - Brak podobieństwa towarów i usług - Artykuł 8 ust. 1 lit. b) i art. 52 ust 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 40/94 - Pomoc w zakresie kosztów postępowania - Wniosek złożony przez syndyka spółki handlowej - Artykuł 94 ust. 2 regulaminu. # Sprawa T-316/07.

text:
      Sprawa T‑316/07
      Commercy AG
      przeciwko
      Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
      Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie unieważnienia – Słowny wspólnotowy znak towarowy easyHotel – Wcześniejszy słowny krajowy znak towarowy EASYHOTEL – Względna podstawa odmowy rejestracji – Brak podobieństwa towarów i usług − Artykuł 8 ust. 1 lit. b), art. 52 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 40/94 – Pomoc w zakresie kosztów postępowania – Wniosek złożony przez syndyka spółki handlowej – Artykuł 94 ust. 2 regulaminu
      Streszczenie wyroku
      1.      Wspólnotowy znak towarowy – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Względne podstawy unieważnienia
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 8 ust. 1 lit.b))
      2.      Wspólnotowy znak towarowy – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Osoby uprawnione do złożenia wniosku o unieważnienie
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 42 ust. 1, art. 52 ust. 1, art. 55 ust. 1 lit. b), art. 58, art. 64 ust. 4)
      3.      Postępowanie – Wniosek o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania – Przesłanki przyznania
      (regulamin Sądu, art. 94 § 2)
      4.      Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Względne podstawy odmowy rejestracji –
            Sprzeciw właściciela wcześniejszego identycznego lub podobnego znaku towarowego zarejestrowanego dla identycznych lub podobnych
            towarów lub usług – Podobieństwo rozpatrywanych towarów lub usług
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 8 ust. 1 lit. b))
      1.      Nie istnieje w odczuciu ogółu odbiorców prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia
         nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego w przypadku oznaczenia słownego easyHotel, o którego rejestrację jako wspólnotowego
         znaku towarowego wniesiono dla „usług informacyjnych dotyczących usług transportowych, w tym usług informacyjnych świadczonych
         online w oparciu o informatyczną bazę danych lub Internet; usług rezerwacji i zamówień wycieczek turystycznych w sieci (World
         Wide Web) i zinformatyzowanych usług rezerwacji pokoi hotelowych” należących odpowiednio do klas 39 i 42 w rozumieniu porozumienia
         nicejskiego, jak również towarów i usług należących do klas 16, 25, 32, 33, 35, 36 i 41, oraz w przypadku słownego znaku towarowego
         EASYHOTEL, zarejestrowanego wcześniej w Niemczech dla „oprogramowania informatycznego do tworzenia niezależnych od wszelkich
         platform sklepów internetowych i systemów autorskich w Internecie, przeznaczonych głównie do dokonywania rezerwacji i zamówień
         pokoi hotelowych oraz płatności za nie” i „rozwoju i opracowywania oprogramowania informatycznego głównie dla sklepów internetowych
         i systemów autorskich w Internecie, zwłaszcza na potrzeby dokonywania rezerwacji i zamówień pokoi hotelowych oraz płatności
         za nie”, należących odpowiednio do klas 9 i 42 w rozumieniu tego porozumienia.

      Towary i usługi, o których mowa, różnią się pod względem charakteru, przeznaczenia i sposobu używania, a także nie konkurują
         ze sobą ani się nie uzupełniają. Już na wstępie należy bowiem stwierdzić, że towary i usługi oznaczone wcześniejszym znakiem
         towarowym stanowią produkty informatyczne, podczas gdy usługi informacyjne, zamawiania i rezerwacji oznaczone zgłoszonym znakiem
         towarowym mają inny charakter i wykorzystują informatykę jedynie jako nośnik do przekazywania informacji lub umożliwienia
         dokonania rezerwacji pokoju hotelowego czy wycieczki.

      Towary i usługi objęte rejestracją wcześniejszego znaku towarowego są specyficznie kierowane do przedsiębiorstw z sektora
         hotelarskiego i turystycznego, natomiast usługi informacyjne, zamawiania i rezerwacji oznaczone zgłoszonym znakiem towarowym
         są przeznaczone dla ogółu odbiorców.

      Ponadto towary i usługi oznaczone wcześniejszym znakiem towarowym są wykorzystywane w celu umożliwienia funkcjonowania systemu
         informatycznego, a dokładniej sklepu internetowego, podczas gdy usługi informacyjne, zamawiania i rezerwacji objęte rejestracją
         zgłoszonego znaku towarowego są wykorzystywane do dokonania rezerwacji pokoju hotelowego lub wycieczki.

      Sama okoliczność, że usługi informacyjne, zamawiania i rezerwacji oznaczone zgłoszonym znakiem towarowym są świadczone wyłącznie
         w Internecie i wymagają zatem nośnika informatycznego, takiego jak dostarczany przez towary i usługi oznaczone wcześniejszym
         znakiem towarowym, nie wystarczy, aby zatrzeć podstawowe różnice występujące między rozpatrywanymi towarami i usługami pod
         względem ich charakteru, przeznaczenia i sposobu używania.

      (por. pkt 51–54)
      2.      Z art. 55 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego w związku z art. 42 ust. 1 i art. 52
         ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że wniosek o unieważnienie oparty na art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia może być złożony
         wyłącznie przez właścicieli wcześniejszych znaków towarowych, na które powołano się na poparcie tego wniosku, lub przez upoważnionych
         przezeń licencjobiorców. Funkcja syndyka w postępowaniu w sprawie ogłoszenia upadłości spółki handlowej, który jest właścicielem
         spornych znaków towarowych, nie odpowiada żadnej z tych dwóch kategorii podmiotów. Zatem wniosek o unieważnienie złożony przez
         tego syndyka we własnym imieniu należy uznać za niedopuszczalny.

      Jeśli zainteresowana spółka złożyła wniosek o unieważnienie wspólnotowego znaku towarowego, powołując się na wcześniejsze
         znaki towarowe, których jest właścicielem, to ta właśnie spółka w danym przypadku reprezentowana przez syndyka w postępowaniu
         upadłościowym, jest upoważniona do zaskarżenia decyzji wydziału unieważnień i izby odwoławczej. Natomiast odwołanie do izby
         odwoławczej czy skarga do Sądu wniesione przez syndyka w postępowaniu upadłościowym tejże spółki we własnym imieniu winny
         być odrzucone z uwagi na to, że wbrew postanowieniom, odpowiednio, art. 58 i art. 63 ust. 4 rozporządzenia nr 40/94 zostały
         one wniesione przez osobę, która nie była uprawniona do zaskarżenia decyzji, których te środki dotyczyły.

      (por. pkt 20, 21, 23)
      3.      Uwzględnienie wniosku o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania złożonego przed Sądem w imieniu osoby prawnej przez
         jej przedstawiciela działającego w charakterze syndyka w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości co do jej majątku
         stanowiłoby w rzeczywistości przyznanie tego przywileju osobie prawnej z naruszeniem art. 94 § 2 regulaminu Sądu, zgodnie
         z którym każda osoba fizyczna, która ze względu na swoją sytuację materialną nie jest w stanie w całości lub w części ponieść
         kosztów, o których mowa w § 1, jest uprawniona do uzyskania pomocy w zakresie kosztów postępowania. Przepis ten wyraźnie przewiduje,
         że z pomocy w zakresie kosztów postępowania mogą korzystać wyłącznie osoby fizyczne.

      (por. pkt 16, 18, 19, 27, 29)
      4.      Towary lub usługi komplementarne to takie, między którymi istnieje ścisły związek polegający na tym, że jedne są nieodzowne
         lub istotne do użycia drugich, wobec czego konsumenci mogą myśleć, że za produkcję obu tych towarów lub za świadczenie obu
         tych usług odpowiedzialne jest to samo przedsiębiorstwo.

      Ta wypracowana przez orzecznictwo definicja zakłada, że towary lub usługi komplementarne mogą być używane razem, co z kolei
         wymaga, aby były kierowane do tego samego kręgu odbiorców. Wynika z tego, że więź komplementarności nie może istnieć między
         towarami lub usługami niezbędnymi do funkcjonowania przedsiębiorstwa handlowego z jednej strony a towarami i usługami, które
         to przedsiębiorstwo wytwarza lub świadczy z drugiej strony. Te dwie kategorie towarów lub usług nie mogą być używane wspólnie,
         ponieważ towary lub usługi należące do pierwszej kategorii są wykorzystywane przez samo przedsiębiorstwo, podczas gdy towary
         lub usługi z drugiej kategorii są wykorzystywane przez klientów tego przedsiębiorstwa.

      (por. pkt 57, 58)
WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (piąta izba)
      z dnia 22 stycznia 2009 r.(*)

      Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie unieważnienia – Słowny wspólnotowy znak towarowy easyHotel – Wcześniejszy słowny krajowy znak towarowy EASYHOTEL – Względna podstawa odmowy rejestracji – Brak podobieństwa towarów i usług − Artykuł 8 ust. 1 lit. b) i art. 52 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 40/94 – Pomoc w zakresie kosztów postępowania – Wniosek złożony przez syndyka spółki handlowej – Artykuł 94 ust. 2 regulaminu
      W sprawie T‑316/07
      Commercy AG, z siedzibą w Weimarze (Niemcy), reprezentowana początkowo przez adwokata F. Jaschkego, a następnie przez adwokatów S. Grossego
         oraz I. Müllera,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowanemu przez S. Schäffnera, działającego w charakterze pełnomocnika,

      strona pozwana,
      w której drugą stroną w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą OHIM, występującą przed Sądem w charakterze interwenienta, jest
      easyGroup IP Licensing Ltd, z siedzibą w Londynie (Zjednoczone Królestwo), reprezentowana przez adwokatów T. Koerla oraz S. Möbus,

      mającej za przedmiot skargę na decyzję Drugiej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 19 czerwca 2007 r. (sprawa R 1295/2006‑2) dotyczącą
         postępowania w sprawie unieważnienia między Commercy AG a easyGroup IP Licensing Ltd,

      SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI
      WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (piąta izba),
      w składzie: M. Vilaras (sprawozdawca), prezes, M. Prek i V. Ciucǎ, sędziowie,
      sekretarz: C. Kantza, administrator,
      po zapoznaniu się ze skargą złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 20 sierpnia 2007 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę złożoną przez OHIM w sekretariacie Sądu w dniu 7 stycznia 2008 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedzią interwenienta na skargę złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 21 grudnia 2007 r.,
      po zapoznaniu się z wnioskiem o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania złożonym przez skarżącą w dniu 18 września
         2008 r.,

      po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 18 września 2008 r.,
      po zapoznaniu się z uwagami pisemnymi w przedmiocie wniosku o przyznanie skarżącej pomocy w zakresie kosztów postępowania,
         przedstawionymi przez OHIM i interwenienta w dniu 2 października 2008 r.,

      uwzględniając decyzję prezesa z dnia 9 października 2008 r. o zamknięciu procedury ustnej,
      wydaje następujący
      Wyrok
       Okoliczności powstania sporu
      1        W dniu 21 września 2000 r. interwenient, easyGroup IP Licensing Ltd, dokonał na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94
         z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1), ze zmianami, zgłoszenia wspólnotowego
         znaku towarowego do Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM).

      2        Znakiem towarowym, o którego rejestrację wniesiono, było oznaczenie słowne easyHotel.

      3        Towary i usługi, dla których wniesiono o rejestrację, należą do klas 9, 16, 25, 32, 33, 35, 36, 38, 39, 41 i 42 Porozumienia
         nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r.,
         ze zmianami.

      4        W dniu 30 czerwca 2004 r. wspólnotowy znak towarowy został zarejestrowany pod numerem 1 866 706 dla wszystkich towarów i usług
         objętych zgłoszeniem.

      5        W dniu 11 lutego 2005 r. skarżąca, Commercy AG, złożyła wniosek o unieważnienie tego znaku na podstawie art. 55 rozporządzenia
         nr 40/94. We wniosku tym skarżąca powołała się na podstawę unieważnienia, o której mowa w art. 52 ust. 1 lit. a) w związku
         z art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia.

      6        Wniosek o unieważnienie został uzasadniony istnieniem wcześniejszego słownego krajowego znaku towarowego EASYHOTEL, zarejestrowanego
         w Niemczech dla różnych towarów i usług, należących między innymi do klas 9 i 42 i odpowiadających dla każdej z tych klas
         następującemu opisowi:

      –        klasa 9: „oprogramowanie informatyczne do tworzenia niezależnych od wszelkich platform sklepów internetowych i systemów autorskich
         w Internecie, przeznaczonych głównie do dokonywania rezerwacji i zamówień pokoi hotelowych oraz płatności za nie”;

      –        klasa 42: „rozwój i opracowywanie oprogramowania informatycznego głównie dla sklepów internetowych i systemów autorskich w Internecie,
         zwłaszcza na potrzeby dokonywania rezerwacji i zamówień pokoi hotelowych oraz płatności za nie”.

      7        Wniosek o unieważnienie odnosił się do wszystkich towarów lub usług objętych rejestracją spornego znaku towarowego.

      8        W dniu 12 lutego 2005 r. na podstawie art. 49 rozporządzenia nr 40/94 interwenient zrzekł się spornego znaku towarowego w odniesieniu
         do wszystkich towarów i usług należących do klas 9 i 38 oraz do części usług należących do klasy 42, dla których znak ten
         był zarejestrowany. Zrzeczenie to zostało wpisane przez OHIM do rejestru w dniu 28 czerwca 2005 r.

      9        Wśród usług należących do klas 39 i 42 objętych rejestracją spornego znaku towarowego po dokonaniu tego zrzeczenia występowały
         między innymi te, które odpowiadają następującym opisom:

      –        klasa 39: „usługi informacyjne dotyczące usług transportowych, w tym usługi informacyjne świadczone online w oparciu o informatyczną
         bazę danych lub Internet; usługi rezerwacji i zamówień wycieczek turystycznych w sieci (World Wide Web)”;

      –        klasa 42: „zinformatyzowane usługi rezerwacji pokoi hotelowych”.
      10      Decyzją z dnia 31 lipca 2006 r. Wydział Unieważnień oddalił wniosek o unieważnienie, stwierdzając, że jeden z warunków koniecznych
         do stosowania art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 nie został spełniony, a mianowicie ten dotyczący identyczności
         lub podobieństwa towarów lub usług objętych rejestracją kolidujących ze sobą znaków towarowych.

      11      W dniu 29 września 2006 r. skarżąca wniosła na podstawie art. 57–62 rozporządzenia nr 40/94 odwołanie od decyzji Wydziału
         Unieważnień w zakresie, w jakim ten ostatni oddalił wniosek o unieważnienie omawianego znaku towarowego w odniesieniu do usług
         należących do klas 39 i 42, twierdząc, że wymienione powyżej w pkt 6 towary i usługi należące do klas 9 i 42, objęte rejestracją
         wcześniejszego znaku towarowego, oraz wymienione powyżej w pkt 9 usługi należące do klas 39 i 42, objęte rejestracją omawianego
         znaku towarowego, są podobne.

      12      Decyzją z dnia 19 czerwca 2007 r. (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”), doręczoną skarżącej dnia następnego, Druga Izba Odwoławcza
         oddaliła jej odwołanie i utrzymała w mocy decyzję Wydziału Unieważnień.

      13      Izba Odwoławcza uznała zasadniczo, że dane towary i usługi nie są ani identyczne, ani podobne oraz że w związku z tym art. 8
         ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 nie znajdował zastosowania.

       Żądania stron
      14      Skarżąca wnosi do Sądu o unieważnienie spornego znaku towarowego.

      15      OHIM i interwenient wnoszą do Sądu o:

      –        oddalenie skargi;
      –        obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
       Co do prawa
       W przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania
      16      Zgodnie z art. 94 § 1 akapit drugi regulaminu Sądu pomoc w zakresie kosztów postępowania obejmuje, w całości lub w części,
         koszty związane z doradztwem i reprezentowaniem przed Sądem. Koszty te pokrywa kasa Sądu. Artykuł 94 § 2 regulaminu dodaje,
         że każda osoba fizyczna, która ze względu na swoją sytuację materialną nie jest w stanie w całości lub w części ponieść kosztów,
         o których mowa w § 1, jest uprawniona do uzyskania pomocy w zakresie kosztów postępowania.

      17      Z przepisów tych wynika, że osoba prawna taka jak Commercy nie może skorzystać z przyznania pomocy w zakresie kosztów postępowania.

      18      Na rozprawie pełnomocnik skarżącej utrzymywał jednak, że to mecenas B., która wniosła niniejszą skargę, działając w charakterze
         syndyka w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości co do majątku spółki Commercy, winna być uznana za stronę skarżącą
         w niniejszym postępowaniu. Mecenas B., będąc osobą fizyczną, może ubiegać się o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania.

      19      Argumentacji tej nie można podzielić. Wprawdzie z akt sprawy w postępowaniu przed OHIM, przekazanych Sądowi na podstawie art. 133
         § 3 regulaminu, wynika, że sporny wniosek o unieważnienie został złożony przez mecenas B. działającą we wskazanym powyżej
         charakterze, jednak OHIM słusznie rozpatrzył ten wniosek jako złożony w imieniu spółki Commercy będącej właścicielem wcześniejszego
         znaku towarowego.

      20      Gdyby bowiem mecenas B. złożyła wniosek o unieważnienie we własnym imieniu, musiałby on zostać uznany przez OHIM za niedopuszczalny.
         Z art. 55 ust. 1 lit. b) w związku z art. 42 ust. 1 i art. 52 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 wynika, że wniosek o unieważnienie
         oparty na art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia może być złożony wyłącznie przez właścicieli wcześniejszych znaków towarowych,
         na które powołano się na poparcie tego wniosku, lub przez upoważnionych przezeń licencjobiorców. Funkcja syndyka w postępowaniu
         w sprawie ogłoszenia upadłości spółki handlowej nie odpowiada żadnej z tych dwóch kategorii podmiotów.

      21      Zarówno odwołanie do Izby Odwoławczej, jak i skargę do Sądu należy uznać za wniesione przez Commercy. Wobec tego, że wniosek
         o unieważnienie został rozpatrzony jako złożony przez Commercy, postrzeganie wspomnianych środków odwoławczych jako wniesionych
         przez mecenas B. musiałoby bezwzględnie prowadzić do ich odrzucenia z uwagi na to, że wbrew postanowieniom, odpowiednio, art. 58
         i art. 63 ust. 4 rozporządzenia nr 40/94 zostały one wniesione przez osobę, która nie była uprawniona do zaskarżenia decyzji,
         których te środki dotyczyły, a mianowicie decyzji Wydziału Unieważnień i decyzji Izby Odwoławczej.

      22      Skarżąca podnosi jednak, że niemieckie zasady procesowe przewidują, iż syndyk w postępowaniu upadłościowym może występować
         przed sądem we własnym imieniu jako „Partei kraft Amtes”, a nie w imieniu osoby fizycznej lub prawnej, której dotyczy prowadzone
         postępowanie upadłościowe.

      23      Nie można zgodzić się z tym argumentem. Poza faktem, że w niniejszej sprawie niemieckie zasady procesowe są całkowicie pozbawione
         znaczenia, ponieważ postępowanie przed Sądem jest prowadzone na zasadach określonych w regulaminie, wystarczy wspomnieć, że
         argument ten, odnoszący się wyłącznie do kwestii proceduralnych, nie podważa konkluzji, zgodnie z którą, aby skierowany do
         OHIM wniosek o unieważnienie spornego wspólnotowego znaku towarowego mógł zostać uznany za dopuszczalny, musiał być złożony
         w imieniu spółki Commercy. Jak to zostało wskazane powyżej, jeżeli to ta właśnie spółka złożyła wniosek o unieważnienie, to
         również ta sama spółka, w tym przypadku reprezentowana przez syndyka w postępowaniu upadłościowym, jest upoważniona do zaskarżenia
         decyzji Wydziału Unieważnień i Izby Odwoławczej.

      24      Ponieważ w świetle powyższych rozważań należy uznać, że stroną skarżącą w niniejszej sprawie jest spółka Commercy, czyli osoba
         prawna, pomoc w zakresie kosztów postępowania nie może zostać przyznana.

      25      W każdym razie nawet jeżeli mecenas B. należałoby uznać za stronę skarżącą w niniejszej sprawie, wniosek o przyznanie pomocy
         w zakresie kosztów postępowania nie może zostać uwzględniony.

      26      W istocie we wniosku o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania skarżąca twierdzi, że w celu oceny zasadności tego
         wniosku należy wziąć pod uwagę sytuację materialną spółki Commercy, a nie osobistą sytuację materialną jej syndyka upadłości.
         Jak wskazuje OHIM w swych uwagach pisemnych w przedmiocie niniejszego wniosku, ta teza skarżącej ma swoje źródło w § 116 ust. 1
         Zivilprozessordnung (niemieckiego kodeksu postępowania cywilnego), który przewiduje, że pomoc w zakresie kosztów postępowania
         może zostać przyznana na rzecz „Partei kraft Amtes”, jeżeli masa majątkowa, którą zarządza, nie wystarczy do pokrycia kosztów
         postępowania sądowego.

      27      W tym względzie wystarczy wskazać, że regulamin Sądu nie zawiera normy analogicznej do § 116 ust. 1 Zivilprozessordnung i wyraźnie
         przewiduje, że z pomocy w zakresie kosztów postępowania mogą korzystać wyłącznie osoby fizyczne z uwagi na ich osobistą sytuację
         materialną.

      28      Należy ponadto wskazać, że w odpowiedzi na pytanie Sądu pełnomocnik skarżącej oświadczył na rozprawie, iż w sytuacji gdyby
         skarga skarżącej miała zostać oddalona i zostałaby ona obciążona kosztami postępowania, koszty te obarczyłyby majątek spółki
         Commercy, a nie osobisty majątek mecenas B. Oświadczenie to zostało odnotowane w protokole z rozprawy.

      29      W tych okolicznościach uwzględnienie wniosku o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania w niniejszej sprawie stanowiłoby
         w rzeczywistości przyznanie tego przywileju osobie prawnej z naruszeniem art. 94 § 2 regulaminu.

      30      Mając na uwadze ogół powyższych rozważań, wniosek o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania należy oddalić.

       W przedmiocie skargi
      31      Skarżąca domaga się unieważnienia spornego znaku towarowego. Na poparcie tego żądania podnosi jedyny zarzut dotyczący naruszenia
         art. 52 ust. 1 lit. a) w związku z art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 40/94. Twierdzi ona, że ze względu na identyczność
         kolidujących ze sobą znaków prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd istnieje, ponieważ wbrew ustaleniom Izby Odwoławczej zawartym
         w zaskarżonej decyzji oznaczone towary i usługi wykazują co najmniej nieznaczne podobieństwo.

      32      Na rozprawie pełnomocnik skarżącej sprecyzował, że to błąd maszynowy sprawił, iż przepisem, na który powołano się w jedynym
         zarzucie skargi, jest art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 40/94, a nie art. 8 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, który
         stanowi właściwy przepis w niniejszej sprawie. Pozostałe strony nie przedstawiły obiekcji względem tego wyjaśnienia. Oświadczenie
         to zostało odnotowane w protokole z rozprawy.

      33      Na wstępie OHIM i interwenient podnoszą, że jedyne żądanie skarżącej jest niedopuszczalne, ponieważ na podstawie art. 63 ust. 3
         rozporządzenia nr 40/94 Sądowi nie przysługuje właściwość w zakresie orzekania o unieważnieniu spornego znaku towarowego czy
         kierowania do OHIM zobowiązujących go do tego nakazów.

      34      Posiłkowo OHIM i interwenient podnoszą, że Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła, iż dane towary i usługi nie są ani identyczne,
         ani podobne oraz że w związku z tym art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania.

      35      Sąd uważa za stosowne wypowiedzieć się najpierw co do istoty sprawy, a mianowicie w przedmiocie zgodności z prawem zaskarżonej
         decyzji w świetle argumentów przedstawionych przez skarżącą w ramach jedynego zarzutu, i dopiero potem ewentualnie rozpatrzyć
         zakwestionowaną przez OHIM i interwenienta dopuszczalność skargi.

      36      Artykuł 52 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 40/94 stanowi, że wspólnotowy znak towarowy zostaje unieważniony na podstawie
         wniosku do OHIM, w przypadku gdy istnieje wcześniejszy znak towarowy określony w art. 8 ust. 2 i jeżeli spełnione są warunki
         określone w ust. 1 lub w ust. 5 tego artykułu.

      37      Aby art. 8 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia mógł znaleźć zastosowanie, konieczne jest istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia
         w błąd odbiorców na terytorium, na którym wcześniejszy znak towarowy jest chroniony, z powodu identyczności lub podobieństwa
         rozpatrywanego znaku towarowego do wcześniejszego znaku towarowego i identyczności lub podobieństwa towarów lub usług oznaczonych
         tymi dwoma znakami.

      38      Na podstawie art. 8 ust. 2 lit. a) ppkt ii) tego rozporządzenia wcześniejsze znaki towarowe oznaczają w szczególności znaki
         zarejestrowane w państwie członkowskim, w odniesieniu do których data zgłoszenia jest wcześniejsza od daty zgłoszenia wcześniejszego
         znaku towarowego.

      39      W niniejszej sprawie zarówno Wydział Unieważnień, jak i Izba Odwoławcza przyznali, że kolidujące ze sobą znaki towarowe są
         identyczne. Natomiast uznali oni, że towary i usługi oznaczone tymi znakami nie są ani identyczne, ani podobne oraz że w konsekwencji
         art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 nie stoi na przeszkodzie rejestracji spornego znaku towarowego.

      40      W uzasadnieniu swego jedynego zarzutu skarżąca kwestionuje ten wniosek, podnosząc, że taka wykładnia art. 8 ust. 1 lit. b)
         rozporządzenia nr 40/94 jest zbyt zawężająca. Skarżąca wskazuje, że zgodnie z orzecznictwem przepis ten należy interpretować
         w ten sposób, iż w takim przypadku jak występujący w niniejszej sprawie, gdy kolidujące ze sobą znaki są identyczne, aby można
         było wykluczyć wszelkie prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, różnica między danymi towarami lub usługami musi być bardzo
         duża.

      41      Zgodnie z orzecznictwem istnienie w odczuciu odbiorców prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b)
         rozporządzenia nr 40/94 należy oceniać całościowo, przy uwzględnieniu wszystkich istotnych czynników występujących w danej
         sprawie. Taka całościowa ocena zakłada pewną współzależność między branymi pod uwagę czynnikami, skutkiem czego niski stopień
         podobieństwa oznaczonych towarów lub usług może być zrównoważony wysokim stopniem podobieństwa samych znaków i odwrotnie (zob.
         wyrok Trybunału z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie C‑108/07 P Ferrero Deutschland przeciwko OHIM i Cornu, pkt 44, 45 i przytoczone
         tam orzecznictwo).

      42      Trybunał orzekł też, że do celów stosowania art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 prawdopodobieństwo wprowadzenia
         w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa między zgłoszonym a wcześniejszym znakiem towarowym oraz
         identyczności lub podobieństwa oznaczonych tymi znakami towarów lub usług (zob. podobnie wyroki Trybunału: z dnia 12 października
         2004 r. w sprawie C‑106/03 P Vedial przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I‑9573, pkt 51; z dnia 13 września 2007 r. w sprawie C‑234/06 P
         Il Ponte Finanziaria przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I‑7333, pkt 48).

      43      W konsekwencji na potrzeby stosowania art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, również w przypadku identyczności kolidujących
         ze sobą znaków towarowych, konieczne jest dowiedzenie istnienia podobieństwa między towarami lub usługami oznaczonymi tymi
         znakami [zob. podobnie postanowienie Trybunału z dnia 9 marca 2007 r. w sprawie C‑196/06 P Alecansan przeciwko OHIM, pkt 24;
         wyrok Sądu z dnia 11 lipca 2007 r. w sprawie T‑150/04 Mülhens przeciwko OHIM – Minoronzoni (TOSCA BLU), Zb.Orz. s. II‑2353,
         pkt 27].

      44      W świetle powyższych rozważań oraz wobec niezakwestionowania identyczności kolidujących ze sobą znaków towarowych w celu udzielenia
         odpowiedzi na jedyny zarzut skarżącej należy zbadać prawidłowość stwierdzenia dokonanego przez Izbę Odwoławczą w zaskarżonej
         decyzji, zgodnie z którym dane towary i usługi nie są podobne, i w tym kontekście rozpatrzyć przedstawione przez skarżącą
         argumenty na poparcie istnienia między tymi towarami i usługami przynajmniej nieznacznego podobieństwa.

      45      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy dokonywaniu oceny podobieństwa towarów i usług należy uwzględnić wszystkie istotne
         czynniki charakteryzujące wzajemny stosunek między tymi towarami lub usługami. Czynniki te obejmują w szczególności charakter
         towarów lub usług, ich przeznaczenie, sposób używania, jak również to, czy te towary lub usługi konkurują ze sobą, czy też
         się uzupełniają (zob. wyrok Trybunału z dnia 11 maja 2006 r. w sprawie C‑416/04 P Sunrider przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I‑4237,
         pkt 85; ww. w pkt 43 postanowienie w sprawie Alecansan przeciwko OHIM, pkt 28).

      46      W niniejszej sprawie Izba Odwoławcza przeprowadziła w pkt 18–21 zaskarżonej decyzji porównanie rozpatrywanych towarów i usług.
         Wskazała ona, że towary i usługi oznaczone wcześniejszym znakiem towarowym stanowią elementy strony internetowej lub służą
         do tworzenia na takiej stronie systemu rezerwacji i zamawiania pokoi hotelowych oraz płatności za nie, jak również pozwalają
         przedsiębiorstwu zainstalować taki system na jego stronie internetowej. Zdaniem Izby Odwoławczej takie towary i usługi różnią
         się od usług oznaczonych spornym znakiem towarowym, które stanowią głównie usługi informacyjne, usługi rezerwacji i zamówień
         wycieczek turystycznych oraz pokoi hotelowych, których celem jest umożliwienie ogółowi odbiorców zarezerwowania pokoju hotelowego
         i wycieczki w celach służbowych, wypoczynkowych czy jakichkolwiek innych.

      47      Izba Odwoławcza podkreśliła również okoliczność, że towary i usługi objęte rejestracją wcześniejszego znaku towarowego należą
         do sektora usług wyspecjalizowanych, czyli sektora towarów i usług z zakresu aktualizacji i funkcjonowania systemów informatycznych
         i kierowane są do ograniczonego kręgu odbiorców, ponieważ przeznaczone są wyłącznie do umożliwienia przedsiębiorstwom z sektora
         hotelarskiego i turystycznego zainstalowania systemu rezerwacji online, dostępnego za pośrednictwem Internetu. Składający
         się z tych przedsiębiorstw ograniczony krąg odbiorców wyraźnie się różni od ogółu odbiorców, dla których przeznaczone są usługi
         oznaczone spornym znakiem towarowym.

      48      Ponieważ omawiane towary i usługi są sprzedawane różnym odbiorcom, Izba Odwoławcza uznała, że nie znajdują się one również
         względem siebie w stosunku konkurencji.

      49      Ponadto Izba Odwoławcza rozpatrzyła, czy te towary i usługi ewentualnie się nie uzupełniają. W jej przekonaniu w niniejszej
         sprawie należało wykluczyć tego rodzaju charakter komplementarny, ponieważ ogół odbiorców, do którego kierowane są usługi
         objęte rejestracją spornego znaku towarowego, nie nabywa towarów i usług oznaczonych wcześniejszym znakiem towarowym, które
         są przeznaczone wyłącznie dla przedsiębiorstw, świadczących następnie usługi na rzecz ogółu odbiorców.

      50      Wreszcie Izba Odwoławcza wskazała w tym samym kontekście, że użytkownicy Internetu, którzy dokonują zakupu usług turystycznych
         online, nie są prawdopodobnie świadomi, kto dostarczył oprogramowania umożliwiającego funkcjonowanie sklepu internetowego,
         a w każdym razie są w stanie odróżnić przedsiębiorstwo, które dostarcza złożonej technologii, od przedsiębiorstwa, które sprzedaje
         usługi turystyczne w Internecie.

      51      Należy przychylić się do tych stwierdzeń. Wskazują one w stopniu wystarczającym z punktu widzenia prawa, że omawiane towary
         i usługi różnią się pod względem charakteru, przeznaczenia i sposobu używania, a także nie konkurują ze sobą ani się nie uzupełniają.
         Już na wstępie należy bowiem stwierdzić, że towary i usługi oznaczone wcześniejszym znakiem towarowym stanowią produkty informatyczne,
         podczas gdy usługi informacyjne, zamawiania i rezerwacji oznaczone spornym znakiem towarowym mają inny charakter i wykorzystują
         informatykę jedynie jako nośnik do przekazywania informacji lub umożliwienia dokonania rezerwacji pokoju hotelowego czy wycieczki.

      52      Warto również zauważyć, że towary i usługi objęte rejestracją wcześniejszego znaku towarowego są specyficznie kierowane do
         przedsiębiorstw z sektora hotelarskiego i turystycznego, natomiast usługi informacyjne, zamawiania i rezerwacji oznaczone
         spornym znakiem towarowym są przeznaczone dla ogółu odbiorców.

      53      Należy ponadto zwrócić uwagę, że towary i usługi oznaczone wcześniejszym znakiem towarowym są wykorzystywane w celu umożliwienia
         funkcjonowania systemu informatycznego, a dokładniej sklepu internetowego, podczas gdy usługi informacyjne, zamawiania i rezerwacji
         objęte rejestracją spornego znaku towarowego są wykorzystywane do dokonania rezerwacji pokoju hotelowego lub wycieczki.

      54      Sama okoliczność, że usługi informacyjne, zamawiania i rezerwacji oznaczone spornym znakiem towarowym są świadczone wyłącznie
         w Internecie i wymagają zatem nośnika informatycznego, takiego jak dostarczany przez towary i usługi oznaczone wcześniejszym
         znakiem towarowym, nie wystarczy, aby zatrzeć podstawowe różnice występujące między rozpatrywanymi towarami i usługami pod
         względem ich charakteru, przeznaczenia i sposobu używania.

      55      W istocie towary i usługi informatyczne są obecnie wykorzystywane w prawie wszystkich sektorach. Często te same towary lub
         usługi, na przykład określony rodzaj oprogramowania lub systemu operacyjnego, mogą być wykorzystywane do bardzo różnych celów,
         co nie zakłada od razu, że stają się one różnymi i odmiennymi towarami lub usługami. Przeciwnie, usługi biura podróży nie
         zmieniają swego charakteru, przeznaczenia czy sposobu korzystania z nich tylko dlatego, że są świadczone w Internecie, i to
         tym bardziej że w dzisiejszych czasach wykorzystanie aplikacji informatycznych przy świadczeniu tego rodzaju usług jest prawie
         nieodzowne, nawet gdy usługi te nie są świadczone za pośrednictwem Internetu.

      56      Omawiane towary i usługi nie są ponadto zamienne, ponieważ są kierowane do różnych odbiorców. Izba Odwoławcza słusznie zatem
         uznała, że te towary i usługi nie pozostają względem siebie w stosunku konkurencji.

      57      Wreszcie te towary i usługi nie są również względem siebie komplementarne. Należy przypomnieć, że towary lub usługi komplementarne
         to takie, między którymi istnieje ścisły związek polegający na tym, że jedne są nieodzowne lub istotne do użycia drugich,
         wobec czego konsumenci mogą myśleć, że za produkcję obu tych towarów lub za świadczenie obu tych usług odpowiedzialne jest
         to samo przedsiębiorstwo [wyroki Sądu: z dnia 1 marca 2005 r. w sprawie T‑169/03 Sergio Rossi przeciwko OHIM – Sissi Rossi
         (SISSI ROSSI), Zb.Orz. s. II‑685, pkt 60; z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie T‑31/04 Eurodrive Services and Distribution przeciwko
         OHIM – Gómez Frías (euroMASTER), pkt 35; z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie T‑420/03 El Corte Inglés przeciwko OHIM – Abril
         Sánchez i Ricote Saugar (Boomerang TV), Zb.Orz. s. II‑837, pkt 98].

      58      Ta wypracowana przez orzecznictwo definicja zakłada, że towary lub usługi komplementarne mogą być używane razem, co z kolei
         wymaga, aby były kierowane do tego samego kręgu odbiorców. Wynika z tego, że więź komplementarności nie może istnieć między
         towarami lub usługami niezbędnymi do funkcjonowania przedsiębiorstwa handlowego z jednej strony a towarami i usługami, które
         to przedsiębiorstwo wytwarza lub świadczy, z drugiej strony. Te dwie kategorie towarów lub usług nie mogą być używane wspólnie,
         ponieważ towary lub usługi należące do pierwszej kategorii są wykorzystywane przez samo przedsiębiorstwo, podczas gdy towary
         lub usługi z drugiej kategorii są wykorzystywane przez klientów tego przedsiębiorstwa.

      59      Przyznając istnienie różnicy pod względem końcowych odbiorców rozpatrywanych towarów i usług, skarżąca utrzymuje, że w niniejszej
         sprawie nie można wykluczyć prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, ponieważ jedynym celem towarów i usług objętych rejestracją
         wcześniejszego znaku towarowego jest umożliwienie świadczenia usług informacyjnych, zamawiania i rezerwacji oznaczonych spornym
         znakiem towarowym. Co do zasady odbiorcy zainteresowani tymi ostatnimi usługami nie wiedzą, kto opracowuje konieczne oprogramowanie,
         i wśród informacji dostępnych na stronie interwenienta nie są też w stanie odróżnić informacji pochodzących od samego interwenienta
         od tych, które mają swe źródło w oprogramowaniu lub usługach świadczonych przez przedsiębiorstwo specjalizujące się w informatyce,
         takie jak skarżąca. W rezultacie na stronie internetowej interwenienta usługi oznaczone spornym znakiem towarowym zlewają
         się z towarami i usługami objętymi rejestracją wcześniejszego znaku towarowego.

      60      Nie można przychylić się do tej argumentacji. W tym względzie należy wskazać, że handlowe pochodzenie oprogramowania i usług
         informatycznych, które pozwalają na funkcjonowanie strony internetowej interwenienta, nie leży, nawet w najmniejszym stopniu,
         w kręgu zainteresowania odbiorców, do których kierowane są usługi oznaczone spornym znakiem towarowym, świadczone za pośrednictwem
         Internetu. Dla odbiorców strona internetowa interwenienta stanowi zwykłe narzędzie do dokonywania rezerwacji wycieczek i pokoi
         hotelowych online. Istotne jest dla nich, aby ta strona dobrze funkcjonowała, a nie kto dostarczył oprogramowania i usług
         informatycznych pozwalających na takie funkcjonowanie.

      61      Jeżeli jednak określeni klienci interwenienta zastanawiają się nad pochodzeniem handlowym oprogramowania oraz usług rozwoju
         i opracowywania takiego oprogramowania, które są konieczne do funkcjonowania strony internetowej interwenienta, mogą oni,
         jak to słusznie wskazała Izba Odwoławcza, dokonać rozróżnienia między wyspecjalizowanym przedsiębiorstwem, które dostarcza
         tych produktów i usług, a interwenientem, który świadczy usługi z zakresu turystyki w Internecie. W istocie ze względu na
         to, że usługi objęte rejestracją spornego znaku towarowego są z definicji świadczone wyłącznie w Internecie, należy przyjąć,
         że klienci interwenienta mają przynajmniej podstawową wiedzę na temat informatyki. Są oni więc świadomi faktu, że zainstalowanie
         systemu rezerwacji online nie może zostać wykonane przez jakiegokolwiek użytkownika komputera i że wymaga oprogramowania oraz
         usług rozwoju i opracowywania takiego oprogramowania, które są świadczone przez wyspecjalizowane przedsiębiorstwo.

      62      Twierdzenie skarżącej, zgodnie z którym klienci interwenienta nie są w stanie odróżnić informacji pochodzących od samego interwenienta
         od informacji mających swe źródło w oprogramowaniu i usługach informatycznych tego rodzaju jak te oznaczone wcześniejszym
         znakiem towarowym, również nie jest prawdziwe. Informacje, które mogą interesować klientów interwenienta, odnoszą się do możliwości
         podróżowania, dostępności pokoi hotelowych i ich ceny. Dostarczanie tych informacji stanowi dokładnie usługi objęte rejestracją
         spornego znaku towarowego. Towary i usługi oznaczone wcześniejszym znakiem towarowym służą jedynie przekazywaniu tych informacji
         i nie zawierają w sobie żadnych innych informacji dla zainteresowanych.

      63      Skarżąca kwestionuje wreszcie zawarte w zaskarżonej decyzji odesłanie do wyroku Oberlandesgericht Dresden (wyższego sądu okręgowego
         w Dreźnie) z dnia 12 maja 2006 r., na który interwenient powołał się w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą. W wyroku tym Oberlandesgericht
         Dresden, orzekając w toczącym się między skarżącą a interwenientem postępowaniu w sprawie pozwu o naruszenie prawa znaków
         towarowych, stwierdził, że oprogramowanie oraz usługi rozwoju i opracowywania oprogramowania z jednej strony i usługi, które
         wykorzystują takie oprogramowanie, z drugiej strony nie są podobne, ponieważ odbiorcy wiedzą, że usługi z licznych sektorów
         są świadczone przy użyciu nośników elektronicznych. W pkt 22 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza w pełni przyłączyła się do
         uzasadnienia i wniosków zawartych w tym wyroku.

      64      Skarżąca podnosi jednak, że odesłanie to potwierdza błędny charakter wyciągniętego przez Izbę Odwoławczą wniosku, że rozpatrywane
         towary i usługi nie są podobne. Zdaniem skarżącej wyrok Bundesgerichtshof (niemieckiego sądu najwyższego) z dnia 13 listopada
         2003 r. w sprawie I ZR 103/01, GRUR 2004, s. 241, który został przytoczony w uzasadnieniu wyżej wskazanego wyroku Oberlandesgericht
         Dresden, dotyczył sprawy, w której sposób przekazywania określonych informacji i poleceń, a mianowicie ich przekazywanie za
         pomocą zinformatyzowanego systemu lub innymi środkami, takimi jak zwykła poczta, został uznany za nieistotny dla rozstrzygnięcia
         sporu. Niniejsza sprawa jest jednak odmienna, ponieważ usługi oznaczone spornym znakiem towarowym są świadczone wyłącznie
         w Internecie.

      65      Jak zostało wskazane powyżej, sama okoliczność, że usługi interwenienta oznaczone spornym znakiem są świadczone wyłącznie
         w Internecie, nie wystarczy, by móc stwierdzić podobieństwo między tymi usługami a towarami i usługami objętymi rejestracją
         wcześniejszego znaku towarowego. A zatem wbrew temu, co podnosi skarżąca, zawarte w zaskarżonej decyzji odesłanie do wyżej
         wskazanego wyroku Oberlandesgericht Dresden w żadnym wypadku nie dowodzi błędnego charakteru wniosku dotyczącego braku podobieństwa
         towarów i usług oznaczonych kolidującymi ze sobą znakami, w związku z czym nie ma potrzeby badania, czy w wyroku tym prawidłowo
         zastosowano orzecznictwo Bundesgerichtshof, co zresztą wykracza poza właściwość Sądu i tak czy inaczej pozbawione jest znaczenia
         w ramach niniejszego sporu.

      66      Z ogółu powyższych uwag wynika, że jedyny zarzut skarżącej należy oddalić jako bezzasadny.

      67      Ponieważ jedyny zarzut podniesiony przez skarżącą na poparcie skargi został oddalony, sama skarga winna zostać uznana za bezzasadną,
         bez konieczności rozpatrywania zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez OHIM i interwenienta w ich odpowiedziach na
         skargę (zob. podobnie wyroki Trybunału: z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie C‑23/00 P Rada przeciwko Boehringer, Rec. s. I‑1873,
         pkt 52; z dnia 23 marca 2004 r. w sprawie C‑233/02 Francja przeciwko Komisji, Rec. s. I‑2759, pkt 26).

       W przedmiocie kosztów
      68      Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ
         skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem OHIM i interwenienta – obciążyć ją poniesionymi przez nich kosztami.

      Z powyższych względów
      SĄD (piąta izba)
      orzeka, co następuje:
      1)      Wniosek o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania zostaje oddalony.
      2)      Skarga zostaje oddalona.
      3)      Commercy AG zostaje obciążona kosztami postępowania.

               Vilaras

               Prek

               Ciucǎ

         Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 22 stycznia 2009 r.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 19 listopada 2009 r.#Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Finlandii.#Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Artykuł 307 akapit drugi WE - Brak przyjęcia właściwych środków w celu wyeliminowania niezgodności między zawartymi z krajami trzecimi przed przystąpieniem państwa członkowskiego do Unii Europejskiej umowami dwustronnymi a traktatem WE - Umowy dwustronne zawarte przez Republikę Finlandii z Federacją Rosyjską, Republiką Białorusi, Chińską Republiką Ludową, Malezją, Demokratyczno-Socjalistyczną Republiką Sri Lanki i Republiką Uzbekistanu w dziedzinie inwestycji.#Sprawa C-118/07.

text:
      Sprawa C‑118/07
      Komisja Wspólnot Europejskich
      przeciwko
      Republice Finlandii
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Artykuł 307 akapit drugi WE – Brak przyjęcia właściwych środków w celu wyeliminowania niezgodności między zawartymi z krajami trzecimi przed przystąpieniem
         państwa członkowskiego do Unii Europejskiej umowami dwustronnymi a traktatem WE – Umowy dwustronne zawarte przez Republikę Finlandii z Federacją Rosyjską, Republiką Białorusi, Chińską Republiką Ludową, Malezją,
         Demokratyczno‑Socjalistyczną Republiką Sri Lanki i Republiką Uzbekistanu w dziedzinie inwestycji

      Streszczenie wyroku
      Umowy międzynarodowe – Umowy zawarte przez państwa członkowskie – Umowy międzynarodowe wcześniejsze niż traktat WE
      (art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE, art. 60 ust. 1 WE, art. 307 akapit drugi WE)
      Uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 307 akapit drugi WE państwo członkowskie, które nie stosuje właściwych
         środków w celu usunięcia niezgodności z traktatem postanowień dotyczących transferu kapitału ujętych w umowach dwustronnych
         o popieraniu inwestycji, w sprawie wspierania i wzajemnej ochrony inwestycji, zawartych przez nie z krajami trzecimi.

      W istocie art. 307 akapit drugi WE zobowiązuje państwa członkowskie do stosowania wszelkich właściwych środków w celu wyeliminowania
         stwierdzonych niezgodności pomiędzy umowami zawartymi przed ich przystąpieniem a prawem wspólnotowym.

      Tymczasem postanowienia art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE i art. 60 ust. 1 WE przyznają Radzie, w określonych przypadkach, prawo
         ograniczania przepływu kapitału i płatności pomiędzy państwami członkowskimi a państwami trzecimi. W celu zapewnienia skuteczności
         tych postanowień przyjęte przez Radę środki ograniczające swobodny przepływ kapitału muszą nadawać się do natychmiastowego
         stosowania w stosunku do państw, do których się odnoszą.

      Gdy porozumienie nie zawiera postanowienia pozwalającego państwu członkowskiemu na wykonywanie jego praw oraz spełnianie jego
         obowiązków wynikających z członkostwa we Wspólnocie, gdy brak jest mechanizmu opartego na prawie międzynarodowym, który by
         to umożliwiał, oraz gdy dane państwo członkowskie nie wszczyna żadnych kroków wobec zainteresowanego kraju trzeciego w celu
         wyeliminowania ryzyka kolizji postanowień spornej umowy ze środkami, które Rada może przyjąć zgodnie z art. 57 ust. 2 WE,
         art. 59 WE i art. 60 ust. 1 WE, oraz nie powołuje się na istnienie żadnego mechanizmu, który mógłby umożliwić mu spełnienie
         wspólnotowych zobowiązań, wykonywanie kompetencji przyznanych Radzie w dziedzinie przepływu kapitału mogłoby napotkać przeszkody
         wynikające z samego faktu istnienia umów dwustronnych i ich brzmienia.

      (por. pkt 28–33, 49, 50; sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 19 listopada 2009 r.(*)

      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Artykuł 307 akapit drugi WE – Brak przyjęcia właściwych środków w celu wyeliminowania niezgodności między zawartymi z krajami trzecimi przed przystąpieniem
         państwa członkowskiego do Unii Europejskiej umowami dwustronnymi a traktatem WE – Umowy dwustronne zawarte przez Republikę Finlandii z Federacją Rosyjską, Republiką Białorusi, Chińską Republiką Ludową, Malezją,
         Demokratyczno-Socjalistyczną Republiką Sri Lanki i Republiką Uzbekistanu w dziedzinie inwestycji

      W sprawie C‑118/07
      mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną
         w dniu 20 lutego 2007 r.,

      Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez M. Huttunena, H. Støvlbæka i B. Martenczuka, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do
         doręczeń w Luksemburgu,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Republice Finlandii, reprezentowanej przez J. Heliskoskiego, działającego w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      strona pozwana,
      popieranej przez:
      Republikę Federalną Niemiec, reprezentowaną przez M. Lummę i C. Blaschkego, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      Republikę Węgierską, reprezentowaną przez J. Fazekas, działającą w charakterze pełnomocnika,

      Republikę Litewską, reprezentowaną przez D. Kriaučiūnasa, działającego w charakterze pełnomocnika,

      Republikę Austrii, reprezentowaną przez C. Pesendorfer, działającą w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      interwenienci,
      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: J.C. Bonichot (sprawozdawca), prezes czwartej izby, pełniący obowiązki prezesa drugiej izby, C. Toader, C.W.A. Timmermans,
         K. Schiemann i L. Bay Larsen, sędziowie,

      rzecznik generalny: E. Sharpston,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 10 września 2009 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        W swojej skardze Komisja Wspólnot Europejskich wnosi do Trybunału o stwierdzenie, iż nie przyjmując właściwych środków w celu
         usunięcia niezgodności z traktatem WE postanowień dotyczących transferu kapitału ujętych w dwustronnych umowach o popieraniu
         inwestycji, w sprawie wspierania i wzajemnej ochrony inwestycji, zawartych przez Republikę Finlandii z, odpowiednio, dawnym
         Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich, którego następcą stała się Federacja Rosyjska (umowa podpisana w dniu 8 lutego
         1989 r., SopS 58/1991), Republiką Białorusi (umowa podpisana w dniu 28 października 1992 r., SopS 89/1994), Chińską Republiką
         Ludową (umowa podpisana w dniu 4 września 1984 r., SopS 4/1986), Malezją (umowa podpisana w dniu 15 kwietnia 1985 r., SopS
         79/1987), Demokratyczno-Socjalistyczną Republiką Sri Lanki (umowa podpisana w dniu 27 kwietnia 1985 r., SopS 54/1987) i Republiką
         Uzbekistanu (umowa podpisana w dniu 1 października 1992 r., SopS 74/1993) (zwanych dalej łącznie „spornymi umowami dwustronnymi”),
         Republika Finlandii uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 307 akapit drugi WE.

       Ramy prawne
      2        Republika Finlandii zawarła sporne umowy dwustronne zanim przystąpiła do Unii Europejskiej.

      3        Umowy weszły w życie odnośnie do, odpowiednio, Federacji Rosyjskiej w dniu 15 sierpnia 1991 r., Republiki Białorusi – w dniu
         11 grudnia 1994 r., Chińskiej Republiki Ludowej – w dniu 26 stycznia 1986 r., Malezji – w dniu 3 stycznia 1988 r., Demokratyczno-Socjalistycznej
         Republiki Sri Lanki – w dniu 25 października 1987 r. i wreszcie Republiki Uzbekistanu – w dniu 22 października 1993 r.

      4        Umowy te gwarantują inwestorom każdej z umawiających się stron swobodny transfer w walucie wymienialnej płatności związanych
         z inwestycją.

      5        Wszystkie umowy, z wyjątkiem umowy zawartej z Federacją Rosyjską, zawierają klauzulę zapewniającą ochronę inwestycji w granicach
         dopuszczalnych zgodnie z ustawodawstwem umawiającej się strony. Na przykład umowa zawarta z Demokratyczno-Socjalistyczną Republiką
         Sri Lanki zawiera następującą klauzulę: „Każda umawiająca się strona gwarantuje we wszystkich okolicznościach, w granicach
         dozwolonych przez krajowe ustawy i rozporządzenia oraz zgodnie z prawem międzynarodowym, racjonalne i właściwe traktowanie
         inwestycji dokonywanych przez obywateli i spółki drugiej umawiającej się strony”.

       Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
      6        Oceniając, że sporne umowy dwustronne mogą kolidować ze stosowaniem ograniczeń w przepływie kapitału i płatności, które Rada
         Unii Europejskiej może przyjąć na mocy art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE i art. 60 ust. 1 WE, w dniu 7 maja 2004 r. Komisja skierowała
         do Republiki Finlandii wezwanie do usunięcia uchybienia.

      7        Pismem z dnia 7 lipca 2004 r. wskazane wyżej państwo członkowskie przekazało Komisji swoje uwagi w przedmiocie powyższego
         wezwania do usunięcia uchybienia. Państwo to wskazało, że sporne postanowienia umów nie stwarzają przeszkód w poszanowaniu
         obowiązków wynikających z art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE i art. 60 ust. 1 WE.

      8        Oceniając, iż argumenty podniesione przez Republikę Finlandii są niewystarczające, w dniu 16 marca 2005 r. Komisja skierowała
         do tego państwa uzasadnioną opinię.

      9        Pismem z dnia 19 maja 2005 r. Republika Finlandii przekazała Komisji swoje uwagi stanowiące odpowiedź na wskazaną wyżej uzasadnioną
         opinię. Podtrzymała ona uprzednio podniesione przez siebie argumenty.

      10      Uznając, że te argumenty nie pozwalają na obalenie zarzutów sformułowanych w uzasadnionej opinii, Komisja postanowiła wnieść
         skargę w niniejszej sprawie.

      11      Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 9 lipca 2007 r. Republika Federalna Niemiec, Republika Litewska, Republika Węgierska
         i Republika Austrii zostały dopuszczone do udziału w postępowaniu w charakterze interwenientów po stronie Republiki Finlandii.

       W przedmiocie skargi
      12      Na wstępie należy zauważyć, że jedna z umów dwustronnych nie zawiera postanowienia szczególnego, takiego jak klauzula przytoczona
         w pkt 5 niniejszego wyroku, które, zdaniem Republiki Finlandii, w każdym wypadku umożliwia jej spełnienie obowiązków wspólnotowych.
         Pozostałe pięć umów zawiera taką klauzulę.

      13      W tej sytuacji należy zbadać skargę Komisji uwzględniając w pierwszej kolejności umowę, która nie zawiera takiej klauzuli,
         a w drugiej kolejności, umowy, które ją zawierają.

      14      W trzeciej kolejności trzeba będzie zbadać ogólną argumentację stron dotyczącą zasady niedyskryminacji oraz zakresu przedmiotowego
         art. 307 akapit drugi WE.

       W przedmiocie umowy zawartej z Federacją Rosyjską
       Argumentacja stron
      15      Zdaniem Komisji brak, w szczególności w omawianej umowie, jakichkolwiek zapisów, pozwalających Republice Finlandii na stosowanie
         ograniczeń w przepływie kapitału i płatności, na których wprowadzenie mogłaby się zdecydować w razie potrzeby Rada na podstawie
         art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE i art. 60 ust. 1 WE, może sprawić, że uchybi ona swoim zobowiązaniom wspólnotowym. Komisja uważa
         również, że ponieważ państwo to nie skorzystało z odpowiednich środków w celu wyeliminowania wszelkich niezgodności z traktatem,
         uchybiło ono zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 307 akapit drugi WE.

      16      Republika Finlandii, a także państwa członkowskie popierające ją jako interwenienci, podnoszą, że wobec braku jakichkolwiek
         środków ograniczających podjętych przez Radę w odniesieniu do krajów trzecich, z którymi Republika Finlandii zawarła umowy
         o popieraniu inwestycji, kwestia zgodności omawianej umowy z postanowieniem traktatu, które nie zostało dotąd zastosowane,
         nie istnieje, ponieważ nie istnieją „stwierdzone niezgodności” w rozumieniu art. 307 ust. 2 WE. W związku z tym uchybienie,
         które podnosi Komisja, ma czysto hipotetyczny charakter. W tych okolicznościach zobowiązanie państw członkowskich do stosowania
         wszelkich właściwych środków w celu wyeliminowania „stwierdzonych niezgodności” istnieje jedynie wtedy, gdy Trybunał stwierdzi
         wcześniej, że takie niezgodności rzeczywiście zaistniały.

      17      Ponadto państwa występujące w charakterze interwenientów podnoszą, że środki ochronne przewidziane przez art. 57 ust. 2 WE,
         art. 59 WE i art. 60 ust. 1 WE nie mogą zostać zastosowane poza wyjątkowymi wypadkami, których nie można było przewidzieć
         w chwili zawierania spornej umowy. Z tego względu Republika Finlandii mogłaby powoływać się na zasadę rebus sic stantibus,
         zawieszając tymczasowo sporne postanowienia w przedmiocie swobody transferu, w przypadku gdyby Wspólnota przyjęła środki ochronne.

       Ocena Trybunału
      18      Sporna umowa dwustronna o popieraniu inwestycji zawarta przez Republikę Finlandii zawiera klauzule, na mocy których zagwarantowano
         swobodny transfer w walucie wymienialnej płatności związanych z inwestycją, bez zbędnej zwłoki.

      19      Umowy te gwarantują w szczególności swobodę w zakresie transferu środków na dokonanie inwestycji, w zakresie zarządzania inwestycją
         i jej zwiększenia, swobodę transferu zwrotnego przychodów, jakie przyniosła inwestycja, a także transferu środków niezbędnych
         do spłat pożyczek oraz środków pochodzących z likwidacji lub zbycia inwestycji.

      20      Pod tym względem umowa ta jest zgodna z brzmieniem art. 56 ust. 1 WE, wedle którego „[…] zakazane są wszelkie ograniczenia
         w przepływie kapitału między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a państwami trzecimi”, a także z brzmieniem
         art. 56 ust. 2 WE, wedle którego „[…] zakazane są wszelkie ograniczenia w płatnościach między państwami członkowskimi oraz
         między państwami członkowskimi a państwami trzecimi”.

      21      Prawdą jest, że wskazane w skardze Komisji postanowienia traktatu przyznają Radzie kompetencję do ograniczania, w pewnych
         okolicznościach, przepływu kapitału i płatności pomiędzy państwami członkowskimi a państwami trzecimi, co dotyczy także przepływów
         objętych zakresem spornych klauzul transferowych.

      22      Przepisy, o których mowa, zawarte w art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE i art. 60 ust. 1 WE, wprowadzają wyjątki od zasady swobodnego
         przepływu kapitału i płatności pomiędzy państwami członkowskimi a państwami trzecimi, mając na celu ochronę interesu ogólnego
         Wspólnoty, a także, w razie potrzeby, umożliwienie Wspólnocie spełnienia zobowiązań międzynarodowych ciążących na niej oraz
         na państwach członkowskich.

      23      Artykuł 57 ust. 2 WE zezwala, by Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, przyjmowała środki ograniczające,
         dotyczące przepływu kapitału, w szczególności w zakresie inwestycji bezpośrednich skierowanych do państw trzecich lub z nich
         pochodzących. Ponieważ środki te stanowią w prawie wspólnotowym „krok wstecz” w odniesieniu do liberalizacji przepływu kapitału
         do lub z państw trzecich, wymagana jest jednomyślność.

      24      Artykuł 59 WE zezwala, by Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, podejmowała środki ochronne,
         jeżeli przepływ kapitału do lub z kraju trzeciego „może spowodować poważne trudności w funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej”,
         pod warunkiem że środki te są bezwzględnie konieczne i zostaną ustanowione na okres „nieprzekraczający sześciu miesięcy”.

      25      Artykuł 60 ust. 1 WE zezwala, by Rada, działając na wniosek Komisji, podejmowała „pilne i niezbędne środki” w odniesieniu
         do przepływu kapitału i płatności w celu wdrożenia wspólnego stanowiska lub wspólnego działania w obszarze wspólnej polityki
         zagranicznej i bezpieczeństwa. Działanie tego rodzaju może okazać się niezbędne przykładowo w celu wykonania rezolucji Rady
         Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych.

      26      Nie ulega wątpliwości, iż ta umowa dwustronna nie zawiera żadnych postanowień zastrzegających możliwość ograniczenia przez
         Wspólnotę przepływu środków związanych z inwestycjami. Należy więc zbadać, czy Republika Finlandii była przez to zobowiązana
         do zastosowania właściwych środków, o których mowa w art. 307 akapit drugi WE.

      27      Na mocy art. 307 akapit pierwszy WE postanowienia traktatu nie naruszają praw i obowiązków wynikających z umów zawartych przez
         państwo członkowskie z państwem trzecim przed datą przystąpienia tego państwa członkowskiego. Celem tego przepisu jest uściślenie,
         zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego, że stosowanie traktatu nie wpływa na spoczywający na państwie członkowskim obowiązek
         poszanowania praw przysługujących państwu trzeciemu na mocy wcześniejszej umowy oraz wykonywania wynikających z niej obowiązków
         (zob. wyroki: z dnia 14 października 1980 r. w sprawie 812/79 Burgoa, Rec. s. 2787, pkt 8; z dnia 4 lipca 2000 r. w sprawie
         C‑84/98 Komisja przeciwko Portugalii, Rec. s. I‑5215, pkt 53; z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie C‑216/01 Budějovický Budvar,
         Rec. s. I‑13617, pkt 144, 145).

      28      Jednakże art. 307 akapit drugi WE zobowiązuje państwa członkowskie do stosowania wszelkich właściwych środków w celu wyeliminowania
         stwierdzonych niezgodności pomiędzy umowami zawartymi przed ich przystąpieniem a prawem wspólnotowym. Zgodnie z tym przepisem
         w razie potrzeby państwa członkowskie udzielają sobie wzajemnie pomocy dla osiągnięcia tego celu i w odpowiednim przypadku
         przyjmują wspólną postawę.

      29      Postanowienia art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE i art. 60 ust. 1 WE przyznają Radzie, w określonych przypadkach, prawo ograniczania
         przepływu kapitału i płatności pomiędzy państwami członkowskimi a państwami trzecimi.

      30      W celu zapewnienia skuteczności tych postanowień przyjęte przez Radę środki ograniczające swobodny przepływ kapitału muszą
         nadawać się do natychmiastowego stosowania w stosunku do państw, do których się odnoszą.

      31      W związku z tym, jak już Trybunał orzekł w wyrokach z dnia 3 marca 2009 r. w sprawie C‑205/06 Komisja przeciwko Austrii, Zb.Orz.
         s. I‑1301, pkt 37, i w sprawie C‑249/06 Komisja przeciwko Szwecji, Zb.Orz. s. I‑1335, pkt 38, kompetencje Rady, polegające
         na możliwości jednostronnego przyjęcia środków ograniczających w stosunku do państw trzecich w tej samej co dziedzina objęta
         wcześniejszą umową zawartą pomiędzy państwem członkowskim a państwem trzecim lub w dziedzinie pokrewnej, okazują się być nie
         do pogodzenia z taką umową w sytuacji, gdy po pierwsze, umowa ta nie zawiera postanowienia pozwalającego państwu członkowskiemu
         na wykonywanie jego praw oraz spełnianie jego obowiązków wynikających z członkostwa we Wspólnocie oraz po drugie, brak jest
         mechanizmu opartego na prawie międzynarodowym, który by to umożliwiał.

      32      Tymczasem w odniesieniu do omawianej umowy Republika Finlandii nie powołała się na istnienie żadnego mechanizmu, który mógłby
         umożliwić jej spełnienie wspólnotowych zobowiązań. Ponadto w każdym wypadku podnoszona przez państwa występujące w charakterze
         interwenientów możliwość skutecznego odwołania się do innych środków przewidzianych przez prawo międzynarodowe, takich jak
         zawieszenie czy wręcz wypowiedzenie danej umowy lub niektórych jej postanowień, jest zbyt niepewna w skutkach, by zagwarantować
         skuteczne i terminowe stosowanie środków przyjętych przez Radę.

      33      Bezsporny jest fakt, że w niniejszym przypadku Republika Finlandii nie podjęła w terminie wyznaczonym przez tę instytucję
         w uzasadnionej opinii żadnych kroków wobec zainteresowanego kraju trzeciego w celu wyeliminowania ryzyka kolizji postanowień
         spornej umowy ze środkami, które Rada może przyjąć zgodnie z art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE i art. 60 ust. 1 WE.

      34      Należy dodać, że jak stwierdzono w ww. sprawach Komisja przeciwko Austrii i Komisja przeciwko Szwecji, problem niezgodności
         z traktatem umów z państwami trzecimi o popieraniu inwestycji, które stoją na przeszkodzie stosowaniu ograniczeń przepływu
         kapitału i płatności, które Rada może przyjąć na mocy art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE i art. 60 ust. 1 WE, nie jest ograniczony
         do państwa członkowskiego będącego stroną pozwaną w niniejszej sprawie.

      35      W konsekwencji należy więc stwierdzić, że zgodnie z art. 307 akapit drugi WE w razie potrzeby państwa członkowskie udzielają
         sobie wzajemnie pomocy w celu wyeliminowania stwierdzonych niezgodności między umowami zawartymi przez państwa członkowskie
         przed ich przystąpieniem a prawem wspólnotowym i, w odpowiednim przypadku, przyjmują wspólną postawę. W związku z ciążącym
         na Komisji zgodnie z art. 211 WE obowiązkiem zapewnienia stosowania postanowień traktatu, jej zadaniem jest podjęcie wszelkich
         działań, które mogłyby ułatwić wzajemne wspieranie się zainteresowanych państw członkowskich oraz przyjęcie przez nie wspólnej
         postawy.

       W przedmiocie umów zawartych z Republiką Białorusi, Chińską Republiką Ludową, Malezją, Demokratyczno-Socjalistyczną Republiką
            Sri Lanki i Republiką Uzbekistanu
       Argumentacja stron
      36      Komisja utrzymuje, że szczególne postanowienie, jakie zawarte jest w klauzuli przytoczonej w pkt 5 niniejszego wyroku i na
         które powołuje się Republika Finlandii w zakresie wymienionych powyżej umów, odsyła do ustawowych i wykonawczych przepisów
         państw będących stronami tych umów, w brzmieniu obowiązującym w chwili zawarcia tych umów, tj. w niniejszym przypadku zanim
         Republika Finlandii przystąpiła do Unii. Komisja uważa w związku z tym, że postanowienie to samo w sobie nie umożliwia temu
         państwu bezzwłocznego wdrożenia środków ograniczających, które Wspólnota mogłaby być zmuszona przyjąć.

      37      Republika Finlandii i Republika Litewska podnoszą natomiast, że postanowienie to może zostać zastosowane, ponieważ środki
         ograniczające przyjęte przez Radę wejdą, dzięki bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego, w skład fińskiego ustawodawstwa
         w rozumieniu tego postanowienia. Dlatego też nie istnieje niezgodność z traktatem w rozumieniu art. 307 akapit drugi WE.

       Ocena Trybunału
      38      Należy zwrócić uwagę, że jak słusznie podnosi Republika Finlandii, środki ograniczające, które mogłyby zostać przyjęte przez
         Radę na podstawie art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE i art. 60 WE będą wchodziły w skład fińskiego porządku prawnego. Nie jest
         jednak jasne, czy można by uznać takie środki, w świetle spornych dwustronnych umów o popieraniu inwestycji, za wchodzące
         w skład ustawodawstwa fińskiego.

      39      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wykładni traktatu międzynarodowego należy bowiem dokonywać zgodnie z jego brzmieniem i w świetle
         jego celów. Artykuł 31 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z dnia 23 maja 1969 r. i Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów
         między państwami a organizacjami międzynarodowymi lub organizacjami międzynarodowymi z dnia 21 marca 1986 r., które dają w tym
         sensie wyraz międzynarodowemu ogólnemu prawu zwyczajowemu, stanowi w tym względzie, że traktat należy interpretować w dobrej
         wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście, oraz w świetle jego
         przedmiotu i celu (zob. wyroki: z dnia 20 listopada 2001 r. w sprawie C‑268/99 Jany i in., Rec. s. I‑8615, pkt 35; z dnia
         10 stycznia 2006 r. w sprawie C‑344/04 IATA i ELFAA, Zb.Orz. s. I‑403, pkt 40).

      40      Z tego punktu widzenia należy zauważyć, że celem postanowień omawianych umów dwustronnych, kwestionowanych przez Komisję w skardze
         o stwierdzenie uchybienia, jest zapewnienie swobody płatności dotyczących inwestycji, w dodatku bez zbędnej zwłoki.

      41      W tych okolicznościach to, czy klauzula gwarantująca ochronę inwestycji w granicach dozwolonych przez ustawodawstwo umawiającej
         się strony, zawarta w omawianych umowach dwustronnych, umożliwi którejś ze stron ograniczenie ułatwień w dokonywaniu płatności
         w celu wykonania decyzji – krajowych lub nie – podjętych po tym, jak umowy te weszły w życie, jest co najmniej dyskusyjne,
         tym bardziej że w odniesieniu do niektórych umów jest również powiedziane, że każda z umawiających się stron zobowiązana jest
         do działania „zgodnie z prawem międzynarodowym”.

      42      Tak więc nie wydaje się, by postanowienia omawianych umów dwustronnych, na które powołuje się Republika Finlandii utrzymując,
         że wbrew twierdzeniom Komisji byłaby ona w stanie, w odpowiednim przypadku, uszanować w pełni swoje wspólnotowe zobowiązania
         wynikające z przyjęcia przez Radę środków ograniczających swobodny przepływ kapitału, gwarantowały, że tak się stanie, ponieważ
         wykładania tych postanowień jest zbyt niepewna, a to samo tyczy się zatem ich zakresu przedmiotowego i ich skutków.

      43      Wynika z tego, że postanowienia umów międzynarodowych, będących przedmiotem sporu, na które powołuje się Republika Finlandii,
         nie są wystarczające, by zapewnić zgodność kwestionowanych przez Komisję umów z art. 307 WE.

       W przedmiocie zasady niedyskryminacji i zakresu przedmiotowego art. 307 akapit drugi WE
       Argumentacja stron
      44      Republika Federalna Niemiec i Republika Węgierska podnoszą, że stwierdzenie niezgodności spornych umów dwustronnych z traktatem
         w rozumieniu art. 307 akapit drugi WE sprzeciwiałoby się „zasadzie konkurencji na rynku wewnętrznym i zasadzie niedyskryminacji”,
         ponieważ Republika Finlandii, podobnie jak obywatele i przedsiębiorstwa Unii, którzy objęci są zakresem umów zawartych przez
         to państwo członkowskie, znaleźliby się w sytuacji mniej korzystnej niż inne państwa członkowskie, obywatele i przedsiębiorstwa,
         objęci zakresem umów, których Komisja nie zakwestionowała.

      45      Komisja utrzymuje, że porównanie z umowami o popieraniu inwestycji zawartymi przez inne państwa członkowskie nie jest istotne
         dla sprawy, ponieważ zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału państwo członkowskie nie może uzasadniać niewykonania obowiązków,
         które nakłada na nie prawo wspólnotowe, okolicznością, że inne państwa członkowskie również nie wypełniły swoich zobowiązań.

      46      Republika Finlandii, popierana przez Republikę Węgierską, podkreśla wreszcie negatywne skutki, do jakich może doprowadzić
         stanowisko Komisji, ponieważ pozwala ono na stwierdzenie naruszenia art. 307 akapit drugi WE w każdym przypadku, gdy umowa
         międzynarodowa zawarta z krajem trzecim przed wejściem w życie traktatu lub przed przystąpieniem danego państwa ma zastosowanie
         do dziedziny, w której Wspólnota nie skorzystała jeszcze z kompetencji przysługującej jej na mocy traktatu. Wykładnia tego
         rodzaju nadałaby przepisowi art. 307 akapit drugi WE nieograniczony zakres, co można by kwestionować zarówno z punktu widzenia
         bezpieczeństwa prawnego, jak również z punktu widzenia podziału kompetencji pomiędzy Wspólnotę a państwa członkowskie; wykładnia
         tego rodzaju naruszyłaby równowagę stworzoną przez art. 307 akapity pierwszy i drugi WE.

      47      Komisja podnosi, że nigdy nie twierdziła, iż państwa członkowskie muszą zastosować środki, o których mowa w art. 307 WE, we
         wszystkich dziedzinach, w których Wspólnota mogłaby podejmować działania legislacyjne w przyszłości. Przyznaje ona, że stawianie
         przez nią takiego wymogu jest i tak niemożliwe, ponieważ z definicji nie da się przewidzieć treści aktów prawnych, które mogą
         zostać wydane w poszczególnych dziedzinach. Utrzymuje ona jednak, że nie jest tak w przypadku art. 57 ust. 2 WE, art. 59 WE
         i 60 ust. 1 WE, które nadają Radzie określoną kompetencję w bardzo precyzyjny sposób w dziedzinie ograniczenia przepływu kapitału
         i płatności w stosunku do krajów trzecich, a gdy odpowiednie środki zostaną podjęte, państwa członkowskie mają obowiązek zastosować
         je niezwłocznie.

       Ocena Trybunału
      48      Po pierwsze, należy podkreślić, że państwo członkowskie nie może uzasadniać niewykonania obowiązków, które nakłada na nie
         traktat, okolicznością, że inne państwa członkowskie również nie wypełniły swoich zobowiązań. W ustanowionym traktatem wspólnotowym
         porządku prawnym wdrożenie prawa wspólnotowego przez państwa członkowskie nie może być uzależnione od warunku wzajemności.
         Artykuły 226 WE i 227 WE przewidują odpowiednie środki zaskarżenia na wypadek, gdy państwa członkowskie uchybią wynikającym
         z traktatu zobowiązaniom (zob. wyroki: z dnia 11 stycznia 1990 r. w sprawie C‑38/89 Blanguernon, Rec. s. I‑83, pkt 7; z dnia
         29 marca 2001 r. w sprawie C‑163/99 Portugalia przeciwko Komisji, Rec. s. I‑2613, pkt 22).

      49      Po drugie, jeśli chodzi o argument, że uwzględnienie skargi Komisji będzie skutkować nadaniem art. 307 akapit drugi WE zbyt
         szerokiego zakresu, wystarczy stwierdzić, że niniejszy wyrok w żaden sposób nie przesądza o zobowiązaniach państw członkowskich
         w innych okolicznościach i ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że jak już wyjaśniono powyżej, wykonywanie kompetencji przyznanych
         Radzie w dziedzinie przepływu kapitału mogłoby napotkać na przeszkody wynikające z samego faktu istnienia omawianych umów
         dwustronnych i ich brzmienia.

      50      W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że nie przyjmując właściwych środków w celu usunięcia niezgodności z traktatem
         postanowień dotyczących transferu kapitału ujętych w spornych umowach dwustronnych, Republika Finlandii uchybiła zobowiązaniom,
         które na niej ciążą na mocy art. 307 akapit drugi WE.

       W przedmiocie kosztów
      51      Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ
         Komisja wniosła o obciążenie Republiki Finlandii kosztami postępowania, a Republika Finlandii przegrała sprawę, należy obciążyć
         ją kosztami postępowania.

      52      Zgodnie § 4 akapit pierwszy tego samego artykułu Republika Federalna Niemiec, Republika Litewska, Republika Węgierska i Republika
         Austrii, które wstąpiły do sprawy w charakterze interwenientów, pokrywają własne koszty.

      Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
      1)      Nie przyjmując właściwych środków w celu usunięcia niezgodności z traktatem postanowień dotyczących transferu kapitału ujętych
            w spornych umowach dwustronnych o popieraniu inwestycji, w sprawie wspierania i wzajemnej ochrony inwestycji, zawartych przez
            Republikę Finlandii z, odpowiednio, dawnym Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich, w miejsce którego wstąpiła Federacja
            Rosyjska (umowa podpisana w dniu 8 lutego 1989 r.), Republiką Białorusi (umowa podpisana w dniu 28 października 1992 r.),
            Chińską Republiką Ludową (umowa podpisana w dniu 4 września 1984 r.), Malezją (umowa podpisana w dniu 15 kwietnia 1985 r.),
            Demokratyczno-Socjalistyczną Republiką Sri Lanki (umowa podpisana w dniu 27 kwietnia 1985 r.) i Republiką Uzbekistanu (umowa
            podpisana w dniu 1 października 1992 r.), Republika Finlandii uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 307 akapit
            drugi WE.
      2)      Republika Finlandii zostaje obciążona kosztami postępowania.
      3)      Republika Federalna Niemiec, Republika Litewska, Republika Węgierska i Republika Austrii pokrywają własne koszty.
      Podpisy
      * Język postępowania: fiński.


Wyrok Trybunału z dnia 17 czerwca 1987 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Rebublice Włoskiej. # Uchybienie zobowiązaniom. # Sprawa 154/85.