title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (pierwsza izba) z dnia 29 września 2009 r. # The Smiley Company SPRL przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Międzynarodowa rejestracja wskazująca Wspólnotę Europejską - Graficzny znak towarowy przedstawiający pół uśmiechu smiley - Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji - Brak charakteru odróżniającego - Artykuł 146 ust. 1 i art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 40/94 [obecnie art. 151 ust. 1 i art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009]. # Sprawa T-139/08.

text:
         WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (pierwsza izba)
      z dnia 29 września 2009 r. (
            *1
         )
      „Wspólnotowy znak towarowy — Międzynarodowa rejestracja wskazująca Wspólnotę Europejską — Graficzny znak towarowy przedstawiający pół uśmiechu smiley — Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji — Brak charakteru odróżniającego — Artykuł 146 ust. 1 i art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 40/94 [obecnie art. 151 ust. 1 i art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009]”
      W sprawie T-139/08

         The Smiley Company SPRL, z siedzibą w Brukseli (Belgia), reprezentowana przez adwokata A. Deutscha,
      strona skarżąca,
      przeciwko

         Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowanemu przez J. Crespa Carrilla, działającego w charakterze pełnomocnika,
      strona pozwana,
      mającej za przedmiot skargę na decyzję Czwartej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 7 lutego 2008 r. (R 958/2007-4) dotyczącą międzynarodowej rejestracji wskazującej Wspólnotę Europejską graficznego znaku towarowego przedstawiającego pół uśmiechu smiley,
      SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (pierwsza izba),
      w składzie: V. Tiili, prezes, F. Dehousse i I. Wiszniewska-Białecka (sprawozdawca), sędziowie,
      sekretarz: K. Pocheć, administrator,
      po zapoznaniu się ze skargą złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 11 kwietnia 2008 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 31 lipca 2008 r.,
      uwzględniając pytanie na piśmie skierowane przez Sąd do stron,
      po zapoznaniu się z uwagami stron złożonymi w sekretariacie Sądu w dniach 8, i ,
      uwzględniając postanowienie z dnia 4 czerwca 2009 r. zezwalające na zmianę strony,
      po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 10 czerwca 2009 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok

         Okoliczności powstania sporu

               1

               W dniu 14 kwietnia 2006 r. Franklin Loufrani uzyskał międzynarodową rejestrację wskazującą Wspólnotę Europejską odtworzonego poniżej graficznego znaku towarowego (zwanego dalej „rozpatrywanym znakiem towarowym”):

               2

               Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) został powiadomiony o dokonaniu międzynarodowej rejestracji rozpatrywanego znaku w dniu 14 września 2006 r.

               3

               Towary, dla których wniesiono o ochronę tego znaku we Wspólnocie, należą do klas 14, 18 i 25 Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i odpowiadają, dla każdej z tych klas, następującemu opisowi:

                        —

                        klasa 14: „metale szlachetne i ich stopy, inne aniżeli do użytku dentystycznego, wyroby jubilerskie, biżuteria, kamienie szlachetne, przyrządy zegarmistrzowskie i chronometryczne, zastawy stołowe ze srebra, dzieła sztuki z metali szlachetnych, pudełka, futerały i kasetki z metali szlachetnych, bransoletki (biżuteria), broszki (biżuteria), zegary słoneczne, popielniczki (z metali szlachetnych), łańcuszki (biżuteria), ozdoby do kapeluszy (z metali szlachetnych), chronografy (zegarki), chronometry, ozdobne breloczki do kluczy, naszyjniki (biżuteria), szpilki do krawatów, pojemniki do kuchni lub gospodarstwa domowego, sprzęty kuchenne lub gospodarstwa domowego z metali szlachetnych, szpilki (biżuteria), zegary, odznaki z metali szlachetnych, spinki do mankietów, medale, portmonetki z metali szlachetnych, zegarki, bransoletki do zegarków, wyroby ze srebra i złota (z wyjątkiem sztućców), ozdoby (biżuteria), wahadła (zegarmistrzostwo), pojemniki na serwetki z metali szlachetnych, budziki, serwisy (zastawy stołowe) z metali szlachetnych, urny z metali szlachetnych, naczynia sakralne z metali szlachetnych”;

                        —

                        klasa 18: „kufry i walizy; parasole, parasole przeciwsłoneczne i laski; bicze i wyroby rymarskie, obroże i smycze dla zwierząt, pudełka ze skóry lub z tektury szewskiej, portmonetki, krzesełka turystyczne, tornistry, etui na karty (portfele), pudła ze skóry na kapelusze, etui na klucze (wyroby skórzane), przenośne kuferki na kosmetyki zwane »vanity cases«, aktówki, torby szkolne, siatki na zakupy, odzież dla zwierząt, walizki, portmonetki (nie z metali szlachetnych), parasolki przeciwsłoneczne, portfele, nosidełka dla niemowląt, plecaki, torebki damskie, torby plażowe, torby podróżne, torebki (koperty, sakiewki) do pakowania (ze skóry), torby podróżne na odzież, teczki skórzane, nesesery podróżne (wyroby skórzane)”;

                        —

                        klasa 25: „odzież, obuwie (z wyjątkiem obuwia ortopedycznego), kostiumy kąpielowe, płaszcze kąpielowe, śliniaki nie z papieru, berety, wyroby pończosznicze, botki, szelki, bokserki, czapki, paski (odzież), kapelusze, obuwie sportowe, przebrania, pieluszki w kształcie majtek, nauszniki (odzież), krawaty, szale, apaszki, rękawiczki (odzież), wyprawki dziecięce, kapcie, wkładki do butów, bielizna, fartuchy (odzież), odzież sportowa”.

               4

               W dniu 1 lutego 2007 r. OHIM zawiadomił o tymczasowej odmowie z urzędu udzielenia we Wspólnocie prawa ochronnego na rozpatrywany znak towarowy zgodnie z art. 5 Protokołu do Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków, sporządzonego w Madrycie dnia (Dz.U. 2003, L 296, s. 22) i zasadą 113 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia wykonującego rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 303, s. 1), ze zmianami, dla wszystkich towarów objętych międzynarodową rejestracją wskazującą Wspólnotę. W uzasadnieniu tej odmowy wskazano brak charakteru odróżniającego rozpatrywanego znaku towarowego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1) ze zmianami [obecnie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 78, s. 1)].

               5

               Wobec nieprzedstawienia w wyznaczonym terminie odpowiedzi na to zawiadomienie ekspert, decyzją z dnia 23 kwietnia 2007 r., odmówił udzielenia we Wspólnocie prawa ochronnego na rozpatrywany znak towarowy dla wszystkich towarów objętych międzynarodową rejestracją wskazującą Wspólnotę ze względu na brak charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.

               6

               W dniu 22 czerwca 2007 r. F. Loufrani wniósł do OHIM odwołanie od tej decyzji na podstawie art. 57–62 rozporządzenia nr 40/94 (obecnie art. 58–64 rozporządzenia nr 207/2009).

               7

               Decyzją z dnia 7 lutego 2008 r. (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”) Czwarta Izba Odwoławcza OHIM oddaliła odwołanie. Izba Odwoławcza uznała, że towary, dla których wniesiono o rozszerzenie ochrony, są towarami powszechnego użytku, że właściwy krąg odbiorców składa się z ogółu odbiorców we Wspólnocie oraz że zważywszy, iż chodzi tutaj o „wyroby jubilerskie, skórzane, odzieżowe i podobne”, właściwy krąg odbiorców będzie wykazywał stosunkowo wysoki poziom uwagi przy dokonywaniu ich wyboru. Co się tyczy rozpatrywanego znaku towarowego, Izba Odwoławcza przede wszystkim potwierdziła dokonaną przez eksperta ocenę, że znak ten składa się z bardzo prostego i zwyczajnego motywu, który pełni wyłącznie funkcję ozdobną i nie będzie odbierany przez właściwy krąg odbiorców jako oznaczenie odróżniające. Następnie odrzuciła, jako niedostateczne, przedstawione na poparcie odwołania przykłady zarejestrowanych znaków towarowych. Mając na uwadze te elementy, Izba Odwoławcza stwierdziła, że rozpatrywany znak towarowy jest pozbawiony charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 i że w konsekwencji należy odmówić rozszerzenia jego ochrony na Wspólnotę.

               8

               W następstwie przeniesienia prawa z międzynarodowej rejestracji rozpatrywanego znaku towarowego The Smiley Company SPRL została dopuszczona do niniejszego postępowania jako strona w miejsce F. Loufraniego.

         Żądania stron

               9

               Skarżąca wnosi do Sądu o:

                        —

                        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;

                        —

                        obciążenie OHIM kosztami postępowania.

               10

               OHIM wnosi do Sądu o:

                        —

                        oddalenie skargi;

                        —

                        obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

         Co do prawa

               11

               W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi jedynie zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94. Jej podstawowe argumenty sprowadzają się do tego, że właściwy krąg odbiorców składa się z przeciętnych konsumentów, przy czym niektórzy z nich wykazują szczególnie wysoki poziom uwagi, przynajmniej w odniesieniu do części rozpatrywanych towarów, oraz że jest on przyzwyczajony do postrzegania licznych oznaczeń podobnych do rozpatrywanego znaku towarowego jako wskazania pochodzenia. Ponadto rozpatrywany znak jest już używany jako wskazanie pochodzenia handlowego niektórych towarów i ma wystarczająco specyficzne cechy, aby można było uznać, że ma on minimum charakteru odróżniającego wymagane do udzielenia mu ochrony we Wspólnocie.

               12

               OHIM nie zgadza się z argumentacją skarżącej.

               13

               Zgodnie z art. 146 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 (obecnie art. 151 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009) rejestracja międzynarodowa wskazująca Wspólnotę ma ten sam skutek co zgłoszenie wspólnotowego znaku towarowego od daty rejestracji określonej w art. 3 ust. 4 protokołu madryckiego. Artykuł 149 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 (obecnie art. 154 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009) stanowi, że rejestracje międzynarodowe wskazujące Wspólnotę podlegają badaniu w odniesieniu do bezwzględnych podstaw odmowy w taki sam sposób jak zgłoszenia wspólnotowych znaków towarowych.

               14

               Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 nie są rejestrowane znaki towarowe, które pozbawione są jakiegokolwiek charakteru odróżniającego. W myśl utrwalonego orzecznictwa znakami towarowymi, o których mowa w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, są te, które nie mogą pełnić podstawowej funkcji znaku towarowego, polegającej na wskazywaniu pochodzenia handlowego towaru lub usługi w celu umożliwienia konsumentowi nabywającemu towar lub usługę oznaczone danym znakiem towarowym dokonania przy późniejszym zakupie takiego samego wyboru, jeśli doświadczenie okazało się pozytywne, lub dokonania odmiennego wyboru, jeśli było ono negatywne [wyroki Sądu: z dnia 27 lutego 2002 r. w sprawie T-34/00 Eurocool Logistik przeciwko OHIM (EUROCOOL), Rec. s. II-683, pkt 37; z dnia w sprawie T-449/07 Rotter przeciwko OHIM (Kształt kompozycji kiełbasek), Zb.Orz. s. II-1071, pkt 18].

               15

               Charakter odróżniający znaku towarowego należy oceniać z uwzględnieniem, po pierwsze, towarów lub usług objętych wnioskiem o rejestrację czy ochronę we Wspólnocie Europejskiej i po drugie, sposobu postrzegania go przez właściwy krąg odbiorców, który składa się z przeciętnych konsumentów tych towarów lub usług [wyrok Sądu z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie T-88/00 Mag Instrument przeciwko OHIM (Kształt latarek kieszonkowych), Rec. s. II-467, pkt 30; ww. w pkt 14 wyrok w sprawie Kształt kompozycji kiełbasek, pkt 19].

               16

               Minimum charakteru odróżniającego wystarczy jednak, by bezwzględna podstawa odmowy rejestracji określona w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 nie miała zastosowania [wyroki Sądu: z dnia 19 września 2001 r. w sprawie T-337/99 Henkel przeciwko OHIM (Okrągła czerwono-biała tabletka), Rec. s. II-2597, pkt 44; z dnia w sprawach połączonych T-405/07 i T-406/07 CFCMCEE przeciwko OHIM (P@YWEB CARD i PAYWEB CARD), Zb.Orz. s. II-1441, pkt 57].

               17

               W niniejszej sprawie odmowa udzielenia rozpatrywanemu znakowi towarowemu ochrony we Wspólnocie dotyczyła wszystkich towarów, dla których o tę ochronę wniesiono. Tymi towarami są zasadniczo metale szlachetne, wyroby z metali szlachetnych, wyroby jubilerskie i zegarmistrzowskie, wszystkie należące do klasy 14, różne rodzaje toreb podróżnych i wyroby skórzane należące do klasy 18 oraz odzież i dodatki do odzieży należące do klasy 25. Wobec tego, że towary te są skierowane w głównej mierze do ogółu konsumentów, Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła, że właściwy krąg odbiorców składa się z ogółu konsumentów we Wspólnocie. Stwierdzenie to nie zostało zakwestionowane przez skarżącą.

               18

               Sposób postrzegania znaku towarowego przez właściwy krąg odbiorców jest jednak zależny od poziomu uwagi wykazywanego przez przeciętnego konsumenta, który może się różnić w zależności od kategorii danych towarów lub usług [ww. w pkt 16 wyrok w sprawie Okrągła czerwono-biała tabletka, pkt 48; wyrok Sądu z dnia 12 września 2007 r. w sprawie T-358/04 Neumann przeciwko OHIM (Kształt główki mikrofonu), Zb.Orz. s. II-3329, pkt 40].

               19

               W niniejszej sprawie, nawet jeśli przy dokonywaniu wyboru rozpatrywanych towarów właściwy krąg odbiorców mógłby wykazywać, na co wskazuje Izba Odwoławcza, stosunkowo wysoki poziom uwagi, to nie można uznać, nawet w odniesieniu do części rozpatrywanych towarów, że — jak utrzymuje skarżąca — właściwy krąg odbiorców wykazuje szczególnie wysoki poziom uwagi. W istocie mimo że towary te faktycznie można uznać za należące do sektora mody i przy założeniu, że przeciętny konsument zwraca w pewnym stopniu uwagę na swój wygląd, a więc jest on w stanie ocenić styl, jakość, wykończenie i cenę tych towarów przy ich zakupie, z opisu rozpatrywanych towarów nie wynika, by były to towary luksusowe czy na tyle wyrafinowane lub kosztowne, że właściwy krąg odbiorców będzie w odniesieniu do nich szczególnie uważny.

               20

               Charakter odróżniający rozpatrywanego znaku towarowego należy zatem oceniać w stosunku do wszystkich towarów, dla których wniesiono o ochronę tego znaku, przy uwzględnieniu przypuszczalnych oczekiwań przeciętnego konsumenta nie wykazującego szczególnie wysokiego poziomu uwagi.

               21

               Rozpatrywany znak towarowy składa się z zaokrąglonej linii kierującej się ku górze, podobnej do ćwierci okręgu, na której umieszczono na środku małą pionową kreskę i która z prawej strony jest zakończona drugą krótką linią, prawie prostopadłą do pierwszej. Przecięcie dwóch głównych linii zostało podkreślone lekko trójkątnym kształtem. Te poszczególne elementy tworzą jedną całość.

               22

               Na rozprawie skarżąca wskazała, że mała pionowa kreska widniejąca na zaokrąglonej linii rozpatrywanego znaku towarowego nie jest jego częścią i wynika ze złej jakości wydruku, co zostało odnotowane przez Sąd. OHIM podniósł jednak niedopuszczalność tego argumentu, ponieważ zmieniałby on przedmiot sporu przed Izbą Odwoławczą z naruszeniem art. 135 § 4 regulaminu Sądu, co również zostało odnotowane przez Sąd.

               23

               Z akt sprawy przed OHIM wynika, że ekspert opisał rozpatrywany znak towarowy w następujący sposób: „kierująca się ku górze czarna linia, zakończona w górnej części po prawej stronie krótką kreską prostopadłą do tej linii” oraz że w piśmie przedstawiającym podstawy odwołania do Izby Odwoławczej F. Loufrani wskazał, że „należ[ało] zwrócić uwagę na małą pionową kreskę, która znajduje się poniżej zaokrąglenia […], element, do którego nie nawiązuje ekspert”. Tak więc to na wyraźne żądanie F. Loufraniego Izba Odwoławcza przyjęła, że ta mała kreska stanowi część rozpatrywanego znaku towarowego.

               24

               Zgodnie z orzecznictwem z art. 63 rozporządzenia nr 40/94 (obecnie art. 65 rozporządzenia nr 207/2009) i art. 135 § 4 regulaminu wynika, że skarżąca nie może zmienić przed Sądem granic sporu, które wynikają z żądań i twierdzeń podnoszonych przed OHIM. W konsekwencji argument, który został przedstawiony po raz pierwszy na rozprawie przed Sądem i wywołuje wskazany powyżej skutek, musi zostać odrzucony jako niedopuszczalny (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie C-412/05 P Alcon przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I-3569, pkt 43–45 i przytoczone tam orzecznictwo).

               25

               W niniejszej sprawie argument przedstawiony przez skarżącą na rozprawie prowadzi do zmiany znaku towarowego, dla którego wniesiono o udzielenie ochrony we Wspólnocie i na temat którego wypowiedziała się Izba Odwoławcza. Jak zauważył OHIM, argument ten zmienia przedmiot sporu przed Izbą Odwoławczą wynikający z żądań podnoszonych przez stronę skarżącą przed OHIM. W rezultacie należy odrzucić ten argument jako niedopuszczalny i stwierdzić, że mała pionowa kreska stanowi część rozpatrywanego znaku towarowego.

               26

               Co się tyczy charakteru odróżniającego tego znaku, należy przypomnieć, że w myśl orzecznictwa oznaczenie wykazujące nadmierną prostotę i składające się z podstawowej figury geometrycznej, jak koło, linia, prostokąt lub klasyczny pięciokąt, nie może jako takie zawierać przekazu, który konsumenci zachowają w pamięci, a zatem ci ostatni nie będą go postrzegać jako znak towarowy, chyba że uzyskało ono charakter odróżniający w następstwie używania [wyrok Sądu z dnia 12 września 2007 r. w sprawie T-304/05 Cain Cellars przeciwko OHIM (Przedstawienie pięciokąta), niepublikowany w Zbiorze, pkt 22].

               27

               Jednakże ustalenie charakteru odróżniającego danego znaku towarowego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 nie zależy od stwierdzenia określonego poziomu kreatywności lub wyobraźni językowej czy artystycznej ze strony właściciela znaku. Wystarczy, by znak towarowy umożliwiał właściwemu kręgowi odbiorców określenie pochodzenia towarów lub usług oznaczonych tym znakiem i odróżnienie ich od towarów lub usług innych przedsiębiorstw [wyrok Trybunału z dnia 16 września 2004 r. w sprawie C-329/02 P SAT.1 przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I-8317, pkt 41; wyrok Sądu z dnia w sprawie T-23/07 Borco-Marken-Import Matthiesen przeciwko OHIM (α), Zb.Orz. s. II-861, pkt 43].

               28

               W niniejszej sprawie bezsporne jest, że rozpatrywany znak towarowy nie przedstawia figury geometrycznej. Strony spierają się jednak o stopień prostoty tego znaku i w rezultacie o jego charakter odróżniający. Skarżąca podnosi zasadniczo, iż rozpatrywany znak składa się z „dość złożonego połączenia dwóch linii […], które przypomina trochę literę »t«” i jest w związku z tym odróżniający.

               29

               W tym zakresie, po pierwsze, należy zauważyć, że wbrew temu, co wskazuje skarżąca, Izba Odwoławcza nie pominęła kreski widniejącej na prawym zakończeniu zaokrąglenia ani faktu, iż dzięki niej znak towarowy może wywierać inne wrażenie niż wywierane przez zwykłą zaokrągloną linię. Z zaskarżonej decyzji wynika, że na wstępie Izba Odwoławcza całkowicie zgodziła się z przypomnianym w pkt 23 powyżej opisem rozpatrywanego znaku towarowego dokonanym przez eksperta, następnie uzupełniła go zgodnie z tym, co zostało wskazane w piśmie przedstawiającym podstawy odwołania do Izby Odwoławczej, zwracając uwagę na istnienie „małej kreski umieszczonej po środku zaokrąglenia i skierowanej ku dołowi”, i wreszcie stwierdziła, że ta mała kreska nie zmienia sposobu postrzegania rozpatrywanego znaku towarowego, ponieważ stanowi „bardzo prosty i zwyczajny motyw, który pełni wyłącznie funkcję ozdobną, a nie funkcję wskazania pochodzenia handlowego towaru”.

               30

               Po drugie, wprawdzie skarżąca zasadnie twierdzi, że fakt, iż dany znak pełni funkcję ozdobną lub ornamentową, nie jest istotny przy ocenie jego charakteru odróżniającego, jednak oznaczenie, które spełnia inne funkcje niż funkcja znaku towarowego w znaczeniu klasycznym, jest odróżniające w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 tylko wtedy, gdy od razu można w nim dostrzec wskazanie pochodzenia handlowego oznaczonych towarów lub usług, tak aby umożliwić właściwemu kręgowi odbiorców — bez ryzyka wprowadzenia w błąd — odróżnienie towarów lub usług właściciela znaku towarowego od towarów lub usług mających inne pochodzenie handlowe [wyroki Sądu: z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie T-130/01 Sykes Enterprises przeciwko OHIM (REAL PEOPLE, REAL SOLUTIONS), Rec. s. II-5179, pkt 20; z dnia w sprawie T-320/03 Citicorp przeciwko OHIM (LIVE RICHLY), Zb.Orz. s. II-3411, pkt 66]. A zatem oznaczenie to musi, nawet jeśli jest ozdobne, wykazywać minimum charakteru odróżniającego.

               31

               Tymczasem rozpatrywany znak towarowy nie zawiera żadnych elementów, które mogłyby zostać łatwo i szybko zapamiętane przez właściwy krąg odbiorców, nawet stosunkowo bardziej uważnych, i umożliwiałyby natychmiastowe dostrzeżenie w nim wskazania pochodzenia handlowego danych towarów. Jak słusznie wskazała Izba Odwoławcza, znak ten będzie postrzegany wyłącznie jako element ozdobny, zarówno w przypadku towarów należących do klasy 14, jak i towarów należących do klas 18 i 25. W rezultacie rozpatrywany znak towarowy nie będzie pozwalał na odróżnienie żadnego z oznaczonych nim towarów od towarów konkurentów.

               32

               Okoliczność, że właściwy krąg odbiorców jest przyzwyczajony do postrzegania prostych oznaczeń graficznych zawierających linie lub paski jako znaków towarowych lub że liczni producenci zarejestrowali takie znaki towarowe w celu oznaczenia nimi towarów należących do klasy 25, nie pozwala na podważenie tego stwierdzenia.

               33

               Wbrew temu, co utrzymuje skarżąca, Izba Odwoławcza nie twierdziła, że właściwy krąg odbiorców (a zwłaszcza konsumenci towarów należących do klasy 25) nie ma zwyczaju postrzegać prostych oznaczeń zawierających linie jako oznaczeń odróżniających. Nie twierdziła ona również, że przy dokonywaniu rozróżnienia towarów konsumenci nie zwracają uwagi na takie oznaczenia zawierające linie. Z zaskarżonej decyzji wynika, że Izba Odwoławcza ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, iż przedstawione jej przykłady towarów nie były przekonujące, ponieważ oznaczające je znaki towarowe były bardziej złożone i różniły się od rozpatrywanego znaku towarowego.

               34

               Należy podzielić to stanowisko Izby Odwoławczej. Po pierwsze, istotą niniejszej sprawy jest ustalenie, czy rozpatrywany znak towarowy może być, ze swej natury, postrzegany przez właściwy krąg odbiorców jako wskazówka pozwalająca mu na określenie pochodzenia handlowego rozpatrywanych towarów, bez ryzyka pomylenia ich z towarami mającymi inne pochodzenie handlowe. A zatem sam fakt, że inne znaki towarowe, i to równie proste, zostały uznane za zdolne do odróżniania towarów i w rezultacie za niepozbawione charakteru odróżniającego, nie wystarczy do ustalenia, że rozpatrywany znak towarowy także wykazuje minimum charakteru odróżniającego konieczne do objęcia go ochroną we Wspólnocie.

               35

               Po drugie, zakładając, że argumentacja skarżącej byłaby całkowicie dopuszczalna, chociaż niektóre znaki towarowe zostały wskazane po raz pierwszy przed Sądem, należy przyznać, że liczne znaki, na które powołuje się skarżąca, są proste. Wszystkie te znaki składają się jednak nie tylko z prostych linii lub kresek, jak rozpatrywany znak, ale zawierają również rozpoznawalne formy o określonej powierzchni (wypełnionej lub wynikającej z ich konturów), takie jak pasy, równoległościany, przecinki, stylizowane litery albo kombinacje takich form. Izba Odwoławcza słusznie zatem zwróciła uwagę na to, że przywołane przed nią znaki towarowe składały się z wzorów wywierających całościowo wrażenie powierzchni. Natomiast nie jest tak w przypadku rozpatrywanego znaku towarowego. W rezultacie nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącej, że znaki, na które się powołuje, mają te same cechy co rozpatrywany znak towarowy lub że ten ostatni cechuje się tą samą złożonością co przywoływane przez nią znaki. Wynika stąd, że fakt, iż konsumenci niektórych towarów należących do klasy 25 są przyzwyczajeni do użycia takich form lub kombinacji tych form jako wskazania pochodzenia handlowego tych towarów, nie jest przesądzający w niniejszej sprawie.

               36

               Po trzecie, wymagane do celów rejestracji lub udzielenia ochrony we Wspólnocie minimum charakteru odróżniającego należy oceniać zawsze w odniesieniu do okoliczności konkretnego przypadku. Wydawane przez izby odwoławcze na mocy rozporządzenia nr 40/94 decyzje dotyczące rejestracji oznaczenia jako wspólnotowego znaku towarowego wchodzą bowiem w zakres kompetencji ograniczonej. Dlatego też zgodność z prawem tych decyzji winna być oceniana wyłącznie na podstawie tego rozporządzenia, zgodnie z jego wykładnią dokonaną przez sąd wspólnotowy, a nie na podstawie wcześniejszej praktyki decyzyjnej izb odwoławczych (wyrok Trybunału z dnia 15 września 2005 r. w sprawie C-37/03 P BioID przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I-7975, pkt 47; ww. w pkt 24 wyrok w sprawie Alcon przeciwko OHIM, pkt 65). W konsekwencji fakt, że proste oznaczenia zawierające linie lub paski były wcześniej rejestrowane przez OHIM jako wspólnotowe znaki towarowe, nie jest istotny przy dokonywaniu oceny, czy rozpatrywany znak towarowy jest — lub nie — pozbawiony charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.

               37

               Z powyższego wynika, iż Izba Odwoławcza zasadnie stwierdziła, że rozpatrywany znak towarowy stanowił bardzo prosty i zwyczajny motyw, który pełni wyłącznie funkcję ozdobną, i że nie będzie on postrzegany jako wskazanie pochodzenia handlowego rozpatrywanych towarów.

               38

               Stwierdzenia tego nie podważa argument, że rozpatrywany znak towarowy jest już używany jako wskazanie pochodzenia handlowego. Artykuł 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 zakłada przeprowadzenie analizy charakteru odróżniającego danego znaku w oderwaniu od faktycznego sposobu używania tego znaku w rozumieniu art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia (obecnie art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009) [wyroki Sądu: z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie T-87/00 Bank für Arbeit und Wirtschaft przeciwko OHIM (EASYBANK), Rec. s. II-1259, pkt 40; z dnia w sprawie T-360/03 Frischpack przeciwko OHIM (Kształt pudełka na ser), Zb.Orz. s. II-4097, pkt 29]. Ponadto skarga do Sądu ma na celu kontrolę zgodności z prawem decyzji izb odwoławczych OHIM w rozumieniu art. 63 rozporządzenia nr 40/94. A zatem zadaniem Sądu nie jest ponowne badanie stanu faktycznego w świetle dowodów przedstawionych po raz pierwszy w postępowaniu przed nim. Dopuszczenie takich dowodów jest bowiem niezgodne z art. 135 § 4 regulaminu, zgodnie z którym pisma stron nie mogą zmieniać przedmiotu sporu przed izbą odwoławczą [wyrok Sądu z dnia w sprawie T-128/01 DaimlerChrysler przeciwko OHIM (Calandre), Rec. s. II-701, pkt 18; ww. w pkt 27 wyrok w sprawie α, pkt 9]. Z akt postępowania przed OHIM wynika tymczasem, że fotografie, którymi skarżąca chciała poprzeć ten argument, zostały przedstawione po raz pierwszy przed Sądem oraz że skarżąca nie podnosiła przed OHIM, iż rozpatrywany znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania. W rezultacie argument ten i dowody przedstawione na jego poparcie muszą zostać odrzucone jako niedopuszczalne.

               39

               Wreszcie nie można uwzględnić argumentu, że rozpatrywany znak towarowy jest identyfikowany przez właściwy krąg odbiorców jako „pół ust smiley”, który to smiley sam jest zarejestrowany jako wspólnotowy znak towarowy nr 517383, oraz że z tego względu znak ten jest odróżniający, i to nawet gdyby przyjąć, że argument ten — przedstawiony po raz pierwszy przed Sądem — byłby dopuszczalny. Jak wskazuje OHIM, takie podejście oznaczałoby uznanie, że każdy wycinek zarejestrowanego znaku towarowego i w rezultacie każdy wycinek odróżniającego znaku towarowego jest również, tylko z tego względu, odróżniający w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94. Nie można się z tym zgodzić. Ocena charakteru odróżniającego w rozumieniu tego przepisu jest bowiem oparta na zdolności wyróżniania na rynku towarów lub usług zgłaszającego spośród towarów lub usług tego samego rodzaju oferowanych przez jego konkurentów [wyrok Sądu z dnia 27 lutego 2002 r. w sprawie T-79/00, Rewe-Zentral przeciwko OHIM (LITE), Rec. s. II-705, pkt 30]. Okoliczność, że rozpatrywany znak towarowy stanowi część zarejestrowanego już wcześniej znaku towarowego, nie ma w tym względzie żadnego znaczenia.

               40

               W każdym razie, nawet jeśli przy bezpośrednim porównaniu tych dwóch znaków można uznać, że rozpatrywany znak towarowy przypomina pół ust widniejących we wspólnotowym znaku towarowym nr 517383, należy jednak przypomnieć, że przeciętny konsument jest zmuszony polegać na niedoskonałym obrazie znaku zachowanym w pamięci [wyroki Sądu: z dnia 25 września 2002 r. w sprawie T-316/00 Viking-Umwelttechnik przeciwko OHIM (Zestawienie zielonego z szarym), Rec. s. II-3715, pkt 28; z dnia w sprawie T-400/07 GretagMacbeth przeciwko OHIM (Kombinacja 24 kolorowych kwadratów), niepublikowany w Zbiorze, pkt 47]. Ponadto dostrzeżenie w rozpatrywanym znaku towarowym przez właściwy krąg odbiorców części wspólnotowego znaku towarowego nr 517383 zakłada, że właściwy krąg odbiorców zna ten ostatni znak, czego skarżąca nie udowodniła. W rezultacie nie można przyjąć, że widząc rozpatrywany znak towarowy, właściwy krąg odbiorców rozpozna w nim pół ust smiley lub pół uśmiechu widniejącego we wspólnotowym znaku towarowym nr 517383. W tym zakresie należy stwierdzić, podobnie jak OHIM, że w przypadku ust widniejących we wspólnotowym znaku towarowym nr 517383 nie pojawia się mała pionowa kreska znajdująca się poniżej głównego zaokrąglenia rozpatrywanego znaku towarowego. Możliwość skojarzenia rozpatrywanego znaku ze znakiem, na który powołuje się skarżąca, nie została zatem ustalona.

               41

               Z ogółu powyższych rozważań wynika, że Izba Odwoławcza nie popełniła błędu, stwierdzając, że rozpatrywany znak towarowy pozbawiony jest minimum charakteru odróżniającego wymaganego do wyłączenia stosowania bezwzględnej podstawy odmowy rejestracji przewidzianej w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 oraz że należy w związku z tym odmówić udzielenia mu ochrony we Wspólnocie. W rezultacie zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 i, co za tym idzie, skargę w całości należy oddalić jako bezzasadne.

         W przedmiocie kosztów

               42

               Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Wobec tego, że skarżąca przegrała sprawę, należy — zgodnie z żądaniem OHIM — obciążyć ją kosztami postępowania wraz z kosztami wstąpienia przez nią w miejsce F. Loufraniego jako strona postępowania.

               Z powyższych względów
               SĄD (pierwsza izba)
               orzeka, co następuje:

                           1)

                           Skarga zostaje oddalona.

                           2)

                           The Smiley Company SPRL zostaje obciążona kosztami postępowania wraz z kosztami wstąpienia przez nią w miejsce F. Loufraniego jako strona postępowania.

                     Tiili
                     Dehousse
                     Wiszniewska-Białecka
                     Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 29 września 2009 r.
                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: angielski.


Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 12 grudnia 2002 r. # Universale-Bau AG, Bietergemeinschaft: 1) Hinteregger & Söhne Bauges.m.b.H. Salzburg, 2) ÖSTÜ-STETTIN Hoch- und Tiefbau GmbH przeciwko Entsorgungsbetriebe Simmering GmbH. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Vergabekontrollsenat des Landes Wien - Austria. # Dyrektywa 93/37/EWG - Dyrektywa 89/665/EWG. # Sprawa C-470/99.


Wyrok Sądu (szósta izba) z dnia 21 listopada 2013 r.#Günter Heede przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory).#Wspólnotowy znak towarowy – Zgłoszenie słownego wspólnotowego znaku towarowego Matrix-Energetics – Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji – Charakter opisowy – Właściwy krąg odbiorców – Moment dokonywania oceny charakteru opisowego – Artykuł 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia (WE) nr 204/2009.#Sprawa T-313/11.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 9 lipca 2002 r. # Daniel Callebaut przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy - Awans. # Sprawa T-233/01.


title: Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 19 listopada 2009 r.#Krzysztof Filipiak przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - Polska.#Przepisy prawa w dziedzinie podatku dochodowego - Prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania składek na ubezpieczenie społeczne - Obniżenie podatku dochodowego o kwotę zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne - Odmowa, w przypadku gdy składki płacone są w innym państwie członkowskim niż państwo opodatkowania - Zgodność z art. 43 WE i 49 WE - Wyrok krajowego Trybunału Konstytucyjnego - Niekonstytucyjność przepisów krajowych - Odroczenie daty utraty mocy obowiązującej tych przepisów - Pierwszeństwo prawa wspólnotowego - Skutki dla sądu krajowego.#Sprawa C-314/08.

text:
      Sprawa C‑314/08
      Krzysztof Filipiak
      przeciwko
      Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu)
      Przepisy prawa w dziedzinie podatku dochodowego – Prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania składek na ubezpieczenie społeczne – Obniżenie podatku dochodowego o kwotę zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne – Odmowa, w przypadku gdy składki płacone są w innym państwie członkowskim niż państwo opodatkowania – Zgodność z art. 43 WE i 49 WE – Wyrok krajowego Trybunału Konstytucyjnego – Niekonstytucyjność przepisów krajowych – Odroczenie daty utraty mocy obowiązującej tych przepisów – Pierwszeństwo prawa wspólnotowego – Skutki dla sądu krajowego
      Streszczenie wyroku
      1.        Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Przepisy podatkowe – Podatek
            dochodowy
      (art. 43 WE, 49 WE)
      2.        Prawo wspólnotowe – Pierwszeństwo – Sprzeczne prawo krajowe – Niestosowanie istniejących przepisów z mocy prawa
      1.        Artykuły 43 WE i 49 WE sprzeciwiają się uregulowaniu krajowemu, na podstawie którego podatnik będący rezydentem może dochodzić,
         po pierwsze, odliczenia od podstawy opodatkowania kwoty składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych w trakcie roku podatkowego,
         i po drugie, obniżenia należnego podatku o kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconych w tym okresie, tylko wtedy
         gdy rzeczone składki zostały zapłacone w państwie członkowskim opodatkowania, podczas gdy takich korzyści odmawia się, gdy
         składki zostały zapłacone w innym państwie członkowskim, nawet wówczas gdy nie zostały one odliczone w tym ostatnim państwie
         członkowskim.

      Uregulowanie takie wprowadza różnicę w traktowaniu podatników będących rezydentami. W istocie podatnik, który ma miejsce zamieszkania
         w państwie członkowskim opodatkowania, lecz prowadzi działalność gospodarczą w innym państwie członkowskim, w którym podlega
         obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu i obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, nie może odliczyć kwoty płaconych składek
         od podstawy opodatkowania lub obniżyć kwoty podatku należnego w państwie członkowskim opodatkowania o kwotę tych składek,
         a zatem jest traktowany w sposób mniej korzystny niż każdy inny podatnik, który ma miejsce zamieszkania w danym państwie,
         lecz ogranicza swą działalność gospodarczą do terytorium tego państwa, płacąc przy tym obowiązkowe składki na ubezpieczenie
         społeczne i ubezpieczenie zdrowotne właściwej krajowej instytucji publicznej. Tymczasem podatnicy będący rezydentami nie znajdują
         się w obiektywnie różnych sytuacjach w odniesieniu do opodatkowania ich dochodu w państwie członkowskim opodatkowania, co
         mogłoby uzasadniać tego rodzaju różnice w traktowaniu w zależności od miejsca płacenia, ponieważ podlegają oni nieograniczonemu
         obowiązkowi podatkowemu w tym państwie członkowskim. W ten sposób opodatkowanie ich dochodu w państwie członkowskim, w którym
         objęci są krajowymi systemami ubezpieczeń zdrowotnych i społecznych, powinno być dokonywane według tych samych zasad, a w konsekwencji
         – przy uwzględnieniu tych samych ulg podatkowych. W tych okolicznościach odmowa przyznania podatnikowi będącemu rezydentem
         danych korzyści podatkowych może zniechęcić tego podatnika do korzystania ze swobód przedsiębiorczości i świadczenia usług,
         o których mowa w art. 43 WE i 49 WE, oraz stanowi ograniczenie tych swobód.

      (por. pkt 66–71, 74; pkt 1 sentencji)
      2.        W zakresie w jakim prawo wspólnotowe sprzeciwia się przepisom krajowym, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego zobowiązuje
         sąd krajowy do stosowania prawa wspólnotowego i do odstąpienia od stosowania sprzecznych z nim przepisów krajowych, niezależnie
         od wyroku krajowego sądu konstytucyjnego, który odracza utratę mocy obowiązującej tych przepisów, uznanych za niekonstytucyjne.

      (por. pkt 85; pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
      z dnia 19 listopada 2009 r.(*)

      Przepisy prawa w dziedzinie podatku dochodowego – Prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania składek na ubezpieczenie społeczne – Obniżenie podatku dochodowego o kwotę zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne – Odmowa, w przypadku gdy składki płacone są w innym państwie członkowskim niż państwo opodatkowania – Zgodność z art. 43 WE i 49 WE – Wyrok krajowego Trybunału Konstytucyjnego – Niekonstytucyjność przepisów krajowych – Odroczenie daty utraty mocy obowiązującej tych przepisów – Pierwszeństwo prawa wspólnotowego – Skutki dla sądu krajowego
      W sprawie C‑314/08
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Wojewódzki
         Sąd Administracyjny w Poznaniu (Polska) postanowieniem z dnia 30 maja 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 14 lipca
         2008 r., w postępowaniu:

      Krzysztof Filipiak
      przeciwko
      Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu,
      TRYBUNAŁ (trzecia izba),
      w składzie: J.N. Cunha Rodrigues, prezes drugiej izby, pełniący obowiązki prezesa trzeciej izby, A. Rosas (sprawozdawca) i A. Ó
         Caoimh, sędziowie,

      rzecznik generalny: M. Poiares Maduro,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu rządu polskiego przez M. Dowgielewicza, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez R. Lyala oraz K. Herrmann, działających w charakterze pełnomocników,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 43 WE i 49 WE.

      2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy K. Filipiakiem, obywatelem polskim podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi
         podatkowemu w Polsce, a Dyrektorem Izby Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie odmówienia przez polski organ podatkowy przyznania
         K. Filipiakowi korzyści podatkowych związanych ze składkami na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne płaconymi
         w danym roku podatkowym. Spór dotyczy sytuacji, gdy rzeczone składki są płacone w innym państwie członkowskim niż państwo
         opodatkowania, podczas gdy takie korzyści podatkowe są przyznawane podatnikom, których składki są płacone w państwie członkowskim
         opodatkowania.

       Krajowe ramy prawne
      3        Artykuł 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że:

      „Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej”.
      4        Zgodnie z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej:

      „1.      Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej.
      2.      Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej”.
      5        Artykuł 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że:

      „l.      Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
      2.      Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny”.
      6        Artykuł 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że:

      „1.      Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego
         porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy.

      2.      Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie
         da się pogodzić z umową.

      3.      Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez
         nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami”.

      7        Zgodnie z art. 188 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej:

      „Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach:
      l)      zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją,
      2)      zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie;
      3)      zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi
         i ustawami,

      4)      zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych,
      5)      skargi konstytucyjnej, o której mowa w art. 79 ust. 1”.
      8        Artykuł 190 ust. 1–4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ma następującą treść:

      „l.      Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
      […]
      3.      Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny
         termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę,
         a gdy chodzi o inny akt normatywny – dwunastu miesięcy […].

      4.      Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na
         podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych
         sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie
         określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.”

      9        Artykuł 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., nr 14, poz. 176,
         z późn. zm., zwanej dalej „ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych”), który ustanawia zasadę nieograniczonego obowiązku
         podatkowego, przewiduje:

               „Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu
         od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów […]”.

      10      Artykuł 26 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi:

               „Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29–30c oraz art. 30e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9,
         art. 24 ust. l, 2, 4, 4a–4e, ust. 6 lub art. 24b ust. l i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot:

      […]
      2)      składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych [Dz.U. nr 137, poz. 887, ze
         zm., zwanej dalej „ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych”]:

      a)      zapłaconych w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika
         oraz osób z nim współpracujących,

      b)      potrąconych w roku podatkowym […] ze środków podatnika […]”.
      11      Artykuł 27b o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi:

      „1.      Podatek dochodowy, obliczony zgodnie z art. 27 lub art. 30c, w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie
         zdrowotne, o którym mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
         [Dz.U. nr 210, poz. 2135, zwanej dalej „ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych”]:

      1)      opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
         ze środków publicznych,

      2)      pobranej w roku podatkowym przez płatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
         publicznych,

      […]
      2.      Kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki.
      […]”.
       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      12      Z postanowienia odsyłającego wynika, że w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych sprawy w postępowaniu przed sądem krajowym
         K. Filipiak, obywatel polski, prowadził działalność gospodarczą w Niderlandach jako wspólnik spółki osobowej prawa niderlandzkiego,
         której struktura organizacyjna odpowiadała spółce jawnej prawa polskiego.

      13      Z postanowienia odsyłającego wynika również, że K. Filipiak podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, co
         sugerowałoby, że jego miejsce zamieszkania znajduje się w tymże państwie członkowskim, stosownie do art. 3 ustawy o podatku
         dochodowym od osób fizycznych.

      14      W Niderlandach K. Filipiak opłaca wymagane składki z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego zgodnie z przepisami niderlandzkimi.

      15      Pismem z dnia 28 czerwca 2006 r. K. Filipiak zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Tomyślu z wnioskiem o udzielenie
         pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego.

      16      We wniosku o udzielenie interpretacji K. Filipiak zauważa, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uniemożliwiają
         mu odliczenie od podstawy opodatkowania kwoty składek zapłaconych w Niderlandach z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz obniżenie
         podatku o kwotę zapłaconych w Niderlandach składek na ubezpieczenie zdrowotne. Podnosi, że takie przepisy mają dyskryminacyjny
         charakter oraz że w tych okolicznościach należy je pominąć i zastosować bezpośrednio prawo wspólnotowe.

      17      W odpowiedzi na wniosek o udzielenie interpretacji, postanowieniami z dnia 2 sierpnia 2007 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego
         w Nowym Tomyślu uznał stanowisko K. Filipiaka za nieuzasadnione.

      18      Organ ten wskazał, że na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jedynie składki przewidziane
         w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych mogą zostać odliczone od podstawy opodatkowania oraz że na podstawie art. 27b
         ust. 1 tej ustawy jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne przewidziane w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
         ze środków publicznych mogą zostać odliczone od podatku. Składki zapłacone na podstawie prawa niderlandzkiego nie spełniały
         kryteriów ustalonych w tych przepisach, nie mogły więc zostać odliczone, odpowiednio, od podstawy opodatkowania i od podatku
         dochodowego w Polsce.

      19      Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, po rozpatrzeniu zażaleń wniesionych przez K. Filipiaka, utrzymał w mocy postanowienia
         Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Tomyślu z dnia 2 sierpnia 2007 r.

      20      K. Filipiak wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na te decyzje, które uznał za sprzeczne w szczególności
         z art. 26 ust. 1 pkt 2 i art. 27b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z art. 39 ust. 2 WE i z art. 3 ust. 1
         rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do
         pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we
         Wspólnocie, w brzmieniu nadanym mu przez rozporządzenie Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r. (Dz.U. 1997, L 28, s. 1),
         w brzmieniu zmienionym przez rozporządzenie (WE) nr 647/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia 2005 r. (Dz.U.
         L 117, s. 1, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1408/71”), oraz z licznymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

      21      Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu twierdzi, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustanowione w art. 39 WE
         przesłanki naruszenia swobody przemieszczania się pracowników. Podkreśla w tym zakresie, że skarżący w postępowaniu przed
         sądem krajowym jako wspólnik spółki jawnej z siedzibą w Niderlandach pracuje na własny rachunek i nie wykonuje pracy, w której
         podlegałby poleceniom i kontroli innej osoby. W związku z tym nie można go uznać za „pracownika” w rozumieniu art. 39 WE.

      22      Sąd krajowy uważa za nieodzowne dokonanie oceny, czy sporne przepisy są zgodne z przepisem, którego K. Filipiak nie przywołał,
         a mianowicie z art. 43 WE, w sytuacji gdy wyłączają one możliwość, aby podatnik podlegający w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi
         podatkowemu od całości dochodów i prowadzący działalność gospodarczą na terytorium innego państwa członkowskiego mógł odliczyć
         od podstawy opodatkowania kwotę obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne i obniżyć podatek dochodowy o kwotę obowiązkowych
         składek na ubezpieczenie zdrowotne płaconych w Niderlandach, chociaż składki te nie zostały odliczone w tym ostatnim państwie
         członkowskim.

      23      Sąd ten wskazuje, że Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się już co do kwestii zgodności art. 26 ust. 1 pkt 2 i art. 27b ustawy
         o podatku dochodowym z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

      24      W wyroku z dnia 7 listopada 2007 r. (K 18/06, Dz.U. z 2007 r., nr 211, poz. 1549) Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, że
         w zakresie w jakim sporne przepisy podatkowe odmawiają podatnikom, o których mowa w art. 27 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym
         od osób fizycznych, możliwości odliczenia od dochodu i od podatku należnego z tytułu działalności wykonywanej poza granicami
         Rzeczypospolitej Polskiej składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, w sytuacji gdy składki te nie zostały odliczone
         w państwie członkowskim, na terenie którego ta działalność była wykonywana, przepisy te są niezgodne z zasadą równości wobec
         prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z zasadą sprawiedliwości społecznej, o której mowa
         w art. 2 Konstytucji.

      25      W tym samym wyroku, na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunał Konstytucyjny postanowił
         odroczyć datę utraty mocy obowiązującej przepisów uznanych za sprzeczne z Konstytucją na dzień inny niż dzień ogłoszenia wyroku,
         mianowicie na dzień 30 listopada 2008 r.

      26      W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi
         pytaniami prejudycjalnymi:

      „1.      Czy unormowania wynikające z art. 43 ust. 1 i 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską należy interpretować w ten sposób,
         iż sprzeciwiają się one polskim przepisom krajowym przyjętym w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
         dochodowym od osób fizycznych ograniczającym prawo do obniżenia podstawy opodatkowania w podatku dochodowym wyłącznie o kwotę
         składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne zapłaconą na podstawie przepisów prawa krajowego oraz art. 27b ust. 1 ustawy
         z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ograniczającym prawo do obniżenia podatku dochodowego o kwotę
         składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej wyłącznie na podstawie przepisów prawa krajowego, w sytuacji gdy
         obywatel polski podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce od dochodów opodatkowanych w Polsce odprowadza
         także składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w innym państwie członkowskim z tytułu prowadzonej tam działalności
         gospodarczej, a składki te nie zostały odliczone w tym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej od dochodu i od podatku?

      2.      Czy zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego i unormowania wynikające z art. 43 ust. 1 i 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę
         Europejską należy interpretować w ten sposób, iż [mają one prymat nad przepis[ami] krajow[ymi] przyjęt[ymi] w art. 91 ust. 2
         i 3 i art.190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej […], w zakresie w jakim na ich podstawie nastąpiło odroczenie
         wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego?”.

       W przedmiocie dopuszczalności
       Uwagi przedłożone Trybunałowi
      27      Rząd polski wyraża wątpliwości co do możliwości orzekania przez Trybunał w przedmiocie pytań przedłożonych przez sąd krajowy.

      28      Rząd ten podnosi również, że wykładnia prawa wspólnotowego, o którą wnioskuje sąd krajowy, i pytania zadane przez sąd krajowy
         nie są wystarczająco związane z przedmiotem sprawy przed sądem krajowym. Warunek, zgodnie z którym wyrok Trybunału powinien
         być niezbędny do tego, aby umożliwić sądowi krajowemu orzeczenie w rozpatrywanej przez niego sprawie, nie został spełniony.
         Ocena okoliczności faktycznych i prawnych przedstawionych przez sąd krajowy prowadzi bowiem do wniosku, że spór może, a nawet
         powinien być rozstrzygany wyłącznie na podstawie przepisów prawa krajowego.

      29      Rząd polski uważa, że poprzez pierwsze pytanie prejudycjalne sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy przy orzekaniu w przedmiocie
         toczącego się przed nim sporu powinien brać pod uwagę sporne przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zakresie
         w jakim mogą one stanowić naruszenie prawa podatnika do odliczenia w Polsce zapłaconych za graniczą składek na ubezpieczenie
         społeczne i zdrowotne.

      30      Tymczasem w wyroku z dnia 7 listopada 2007 r. Trybunał Konstytucyjny przedstawił już odpowiedź na to pytanie, ponieważ orzekł,
         iż w sytuacji takiej jak przed sądem krajowym podatnik powinien mieć możliwość odliczenia kwoty składek na ubezpieczenie społeczne
         i zdrowotne.

      31      Zdaniem polskiego rządu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 listopada 2007 r. stwierdzający niezgodność spornych przepisów
         ustawowych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje ich niestosowaniem przez sądy, to znaczy ich całkowitą eliminacją
         z porządku prawnego.

      32      Okoliczność, że w wyroku z dnia 7 listopada 2007 r. Trybunał Konstytucyjny odroczył datę utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych
         przepisów, nie oznacza, że przepisy uznane za niekonstytucyjne muszą być stosowane w okresie odroczenia wyznaczonym przez
         Trybunał Konstytucyjny. Nie można twierdzić, że do tej daty sporne przepisy są zgodne z Konstytucją, natomiast począwszy od
         tej daty powinny być one uznawane za niekonstytucyjne.

      33      W związku z tym rząd polski twierdzi, że sąd krajowy powinien stosować art. 26 ust. 1 pkt 2 i art. 27b ust. 1 ustawy o podatku
         dochodowym od osób fizycznych z uwzględnieniem wykładni tych przepisów w świetle Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W toczącej
         się przed nim sprawie sąd krajowy powinien, opierając się na wykładni dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny oraz na zasadach
         równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, odmówić zastosowania spornych przepisów w zakresie, w jakim wyłączają one
         każde odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, w wypadku gdy składki te nie zostały odliczone w państwie
         członkowskim Unii Europejskiej, na terytorium którego była prowadzona działalność gospodarcza i zostały zapłacone składki.

      34      W konsekwencji dla wydania orzeczenia w sprawie przed sądem krajowym nie jest konieczne udzielenie odpowiedzi na pytanie,
         czy art. 43 WE sprzeciwia się przepisom takim jak przepisy sporne w postępowaniu przed tym sądem.

      35      Jeżeli chodzi o drugie pytanie prejudycjalne, to zdaniem polskiego rządu wykładnia prawa wspólnotowego, o którą wniósł sąd
         krajowy, nie jest konieczna dla rozstrzygnięcia toczącego się przed nim sporu z uwagi na oczywisty charakter tej wykładni.

      36      Rząd polski podnosi, że sąd krajowy wydaje się wychodzić z założenia, iż odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisów spornych
         w postępowaniu przed sadem krajowym w związku z zasadą ostatecznego charakteru orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego uniemożliwia
         kontrolę zgodności tych przepisów z prawem wspólnotowym i odmowę ich zastosowania, jeśli Trybunał Konstytucyjny stwierdziłby
         ich niezgodność z prawem wspólnotowym.

      37      Tymczasem rząd polski uważa, że powyższe stanowisko jest nieprawidłowe ze względu na autonomiczny charakter poszczególnych
         rodzajów kontroli sądowej, czyli kontroli zgodności spornych przepisów z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz kontroli
         zgodności tych przepisów z prawem wspólnotowym.

      38      Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego odraczające utratę mocy obowiązującej przepisów uznanych za niekonstytucyjne nie stoi
         na przeszkodzie sądowej kontroli tych przepisów pod względem ich zgodności z prawem wspólnotowym, a w wypadku kolizji norm
         nie zwalnia sądu krajowego z obowiązku powstrzymania się od stosowania rzeczonych przepisów, jeśli zostałyby one uznane za
         niezgodne z prawem wspólnotowym. Artykuł 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakłada bowiem na sąd krajowy obowiązek
         niestosowania przepisu prawa krajowego sprzecznego z prawem wspólnotowym.

      39      W związku z tym, zdaniem rządu polskiego, niezależnie od możliwości niestosowania spornych przepisów, które zostały uznane
         za niekonstytucyjne, sąd krajowy, który stwierdza, że przepisy te są sprzeczne z art. 43 WE, jest w pełni władny odmówić,
         w sposób autonomiczny, stosowania ich przy rozstrzyganiu sporu, na podstawie prawa krajowego i ewentualnie na podstawie orzecznictwa
         Trybunału Sprawiedliwości dotyczącego zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego.

       Ocena Trybunału
      40      Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach postępowania, o którym mowa w art. 234 WE, wyłącznie do
         sądu krajowego, przed którym toczy się spór i który wobec tego musi przyjąć na siebie odpowiedzialność za wydane orzeczenie,
         należy ocena, w świetle konkretnych okoliczności sprawy, czy orzeczenie prejudycjalne jest niezbędne do wydania przez niego
         wyroku, jak i czy pytania skierowane do Trybunału są istotne. W związku z tym jeśli zadane pytania dotyczą wykładni prawa
         wspólnotowego, Trybunał jest co do zasady zobowiązany do wydania orzeczenia (zob. w szczególności wyroki: z dnia 13 marca
         2001 r. w sprawie C‑379/98 PreussenElektra, Rec. s. I‑2099, pkt 38; z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie C‑544/07 Rüffler,
         dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 36).

      41      Jednakże Trybunał orzekł również, że w szczególnych okolicznościach to do Trybunału, w celu zweryfikowania jego własnej kompetencji,
         należy zbadanie okoliczności, w jakich sąd krajowy kieruje do niego wniosek (zob. podobnie wyrok z dnia 16 grudnia 1981 r.
         w sprawie 244/80 Foglia, Rec. s. 3045, pkt 21; ww. wyroki: w sprawie PreussenElektra, pkt 39; w sprawie Rüffler, pkt 37).

      42      Odmowa udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne zadane przez sąd krajowy jest możliwa jedynie wtedy, gdy żądana wykładnia
         prawa wspólnotowego w sposób oczywisty nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem sporu toczącego się przed
         sądem krajowym lub też gdy problem ma charakter hipotetyczny albo gdy Trybunałowi nie przedstawiono okoliczności faktycznych
         i prawnych koniecznych do tego, aby mógł odpowiedzieć na zadane mu pytania w użyteczny sposób (zob. ww. wyroki: w sprawie
         PreussenElektra, pkt 39; w sprawie Rüffler, pkt 38).

      43      W tym zakresie należy stwierdzić, że z postanowienia odsyłającego w sposób oczywisty wynika, że niezależnie od kwestii zgodności
         z Konstytucją przepisów spornych w postępowaniu przed sądem krajowym sprawa przed tym sądem oraz pierwsze pytanie prejudycjalne
         dotyczą kwestii zgodności z prawem wspólnotowym uregulowania, na podstawie którego odmawia się prawa do obniżenia podatku
         o zapłaconą kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz prawa do odliczenia od podstawy opodatkowania zapłaconych składek
         na ubezpieczenie społeczne, w sytuacji gdy rzeczone składki zostały zapłacone w innym państwie członkowskim.

      44      W ramach pytania drugiego, które stanowi konsekwencję pytania pierwszego, Trybunał ma wypowiedzieć się w kwestii konsekwencji,
         jakie dla sądu krajowego będzie miało stwierdzenie ewentualnej niezgodności z prawem wspólnotowym przepisów, które ponadto
         zostały uznane za sprzeczne z Konstytucją. W pytaniu tym sąd krajowy zasadniczo zmierza do ustalenia, czy w wypadku gdyby
         art. 43 WE sprzeciwiał się przepisom takim jak przepisy sporne w toczącym się przed nim postępowaniu, zasada pierwszeństwa
         prawa wspólnotowego nakazywałaby sądowi krajowemu stosowanie prawa wspólnotowego i powstrzymanie się od stosowania spornych
         przepisów krajowych, i to nawet jeszcze przed datą, w której nastąpią skutki prawne wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia
         7 listopada 2007 r., w którym orzekł on o niezgodności rzeczonych przepisów z określonymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej
         Polskiej.

      45      Z uwagi na powyższe względy nie jest oczywiste, że żądana wykładnia nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem
         sporu toczącego się przed sądem krajowym lub że problem ma charakter hipotetyczny, lub też że Trybunał nie posiada wystarczającej
         wiedzy na temat okoliczności faktycznych i prawnych, aby odpowiedzieć na postawione mu pytania w użyteczny sposób.

      46      Zadane pytania są zatem dopuszczalne.

       Co do istoty
       W przedmiocie pytania pierwszego
      47      W ramach pierwszego pytania prejudycjalnego sąd krajowy zasadniczo dąży do ustalenia, czy art. 43 WE sprzeciwia się uregulowaniu
         krajowemu, na podstawie którego podatnik będący rezydentem może dochodzić, po pierwsze, odliczenia od podstawy opodatkowania
         kwoty składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych w trakcie roku podatkowego, a po drugie, obniżenia należnego podatku
         o kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconych w tym okresie, tylko wtedy gdy rzeczone składki zostały zapłacone w państwie
         członkowskim opodatkowania, podczas gdy takich korzyści mu odmawia się, gdy składki zostały zapłacone w innym państwie członkowskim.

       Uwagi przedłożone Trybunałowi
      48      Stanowisko rządu polskiego odnośnie do pytania pierwszego można wywnioskować zasadniczo ze złożonych przez niego uwag w kwestii
         dopuszczalności, które zostały przedstawione w pkt 29–33 niniejszego wyroku.

      49      Zdaniem Komisji Wspólnot Europejskich dokonany przez sąd krajowy opis sytuacji K. Filipiaka pozwala przyjąć, iż mógł on osobiście
         wykonywać czynności związane z działalnością tej spółki i sprawować nad nią kontrolę. Jego sytuacja na pierwszy rzut oka należałaby
         do zakresu art. 43 WE. Niemniej jednak art. 49 WE również może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu toczącego się przed
         sądem krajowym, ponieważ nie można wykluczyć, że K. Filipiak, zamieszkując w Polsce, świadczy także swoje usługi na terytorium
         Niderlandów.

      50      Komisja twierdzi, że przepisy sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, odmawiające podatnikom będącym rezydentami korzyści
         podatkowych z tytułu obowiązkowych składek na ubezpieczenie, gdy składki te zostały zapłacone w państwie członkowskim innym
         niż Rzeczpospolita Polska, wprowadzają obiektywnie nieuzasadnione ograniczenie zarówno w zakresie art. 43 WE, jak i art. 49 WE.

       Odpowiedź Trybunału
      51      Należy zauważyć, że formułując pytanie pierwsze, sąd krajowy ogranicza swój wniosek o dokonanie wykładni art. 43 WE tylko
         do wypadku, gdy obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne zapłacone w państwie członkowskim innym niż Rzeczpospolita
         Polska nie zostały odliczone w tym pierwszym państwie członkowskim. Tym samym na pytanie to należy odpowiedzieć w oparciu
         o założenie, iż obowiązkowe składki zapłacone w Niderlandach przez podatnika takiego jak K. Filipiak nie mogły zostać odliczone
         w tym innym państwie członkowskim.

      –       W przedmiocie właściwych przepisów traktatu WE
      52      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pojęcie przedsiębiorczości w rozumieniu art. 43 WE jest pojęciem bardzo szerokim, oznaczającym,
         że obywatel wspólnotowy może uczestniczyć w sposób trwały i nieprzerwany w życiu gospodarczym państwa członkowskiego innego
         niż państwo jego pochodzenia (wyroki: z dnia 30 listopada 1995 r. w sprawie C‑55/94 Gebhard, Rec. str. I‑4165, pkt 25; z dnia
         7 września 2006 r. w sprawie C‑470/04 N, Zb.Orz. s. I‑7409, pkt 26). W ten sposób zakresem swobody przedsiębiorczości (podejmowania
         i wykonywania działalności gospodarczej) objęty może być obywatel wspólnotowy mający miejsce zamieszkania w jednym państwie
         członkowskim i posiadający w kapitale zakładowym spółki z siedzibą w innym państwie członkowskim udział, który daje mu rzeczywisty
         wpływ na decyzje tej spółki i umożliwia decydowanie o jej działalności (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie N, pkt 27; wyroki:
         z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie C‑347/04 Rewe Zentralfinanz, Zb.Orz. s. I‑2647, pkt 22, 70; a także z dnia 2 października
         2008 r. w sprawie C‑360/06 Heinrich Bauer Verlag, Zb.Orz. s. I‑7333, pkt 27).

      53      Tak jak to podkreśliła Komisja, sytuacja podatnika takiego jak K. Filipiak, będącego wspólnikiem spółki osobowej prawa niderlandzkiego
         o strukturze organizacyjnej odpowiadającej spółce jawnej prawa polskiego, pozwala przyjąć, że podatnik ten mógł osobiście
         pełnić funkcje związane z działalnością gospodarczą tej spółki oraz sprawować kontrolę nad jej działalnością.

      54      Postanowienie odsyłające nie wskazuje jednak, czy sytuacja K. Filipiaka należy do zakresu stosowania art. 43 WE w rozumieniu
         orzecznictwa Trybunału, to znaczy czy posiada on w spółce mającej siedzibę w innym państwie członkowskim udział umożliwiający
         mu wywieranie rzeczywistego wpływu na decyzje tej spółki i określenie jej działalności. W każdym wypadku do sądu krajowego
         należy ocena, czy tak właśnie jest oraz czy sytuacja K. Filipiaka należy do zakresu zastosowania art. 43 WE.

      55      Ponadto, tak jak to podkreśliła Komisja, postanowienie odsyłające nie wskazuje, czy podatnik taki jak K. Filipiak, poza sprawowaniem
         kontroli nad działalnością gospodarczą spółki niderlandzkiej, której jest wspólnikiem, świadczy również usługi na terytorium
         Niderlandów.

      56      W związku z tym choć sytuacja ta może być objęta zakresem art. 43 WE, to może ona także być objęta zakresem przepisów traktatu
         dotyczących swobodnego świadczenia usług, ponieważ nie da się wykluczyć, iż K. Filipiak, podatnik mający miejsce zamieszkania
         w Polsce, nie tylko sprawuje kontrolę nad działalnością gospodarczą spółki niderlandzkiej, której jest wspólnikiem, lecz także
         świadczy usługi na terytorium Niderlandów.

      57      Sytuacja podatnika takiego jak K. Filipiak może zatem zostać oceniona w świetle zasady swobody przedsiębiorczości, ustanowionej
         w art. 43 WE, oraz zasady swobodnego świadczenia usług, o której mowa w art. 49 WE.

      –       W przedmiocie istnienia ograniczenia swobód przepływu
      58      Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że wszystkie postanowienia traktatu dotyczące swobodnego przepływu osób mają na celu ułatwienie
         obywatelom Wspólnoty wykonywania działalności zawodowej wszelkiego rodzaju na całym terytorium Wspólnoty. Zabraniają one także
         stosowania przepisów, które mogłyby stawiać ich w niekorzystnym położeniu, gdyby chcieliby podjąć działalność gospodarczą
         na terenie innego państwa członkowskiego (zob. w szczególności wyroki: z dnia 17 stycznia 2008 r. w sprawie C‑152/05 Komisja
         przeciwko Niemcom, Zb.Orz. s. I‑39, pkt 21; z dnia 16 października 2008 r. w sprawie C‑527/06 Renneberg, Zb.Orz. s. I‑7735,
         pkt 43).

      59      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przyznana obywatelom państw członkowskich swoboda przedsiębiorczości oznacza dostęp obywateli
         do działalności na własny rachunek oraz możliwość jej wykonywania, na tych samych warunkach co warunki określone przez ustawodawstwo
         państwa członkowskiego dla jego własnych obywateli. Swoboda przedsiębiorczości obejmuje, zgodnie z art. 48 WE, przysługujące
         spółkom utworzonym zgodnie z ustawodawstwem jednego z państw członkowskich i mającym statutową siedzibę, zarząd lub główny
         zakład na terytorium Wspólnoty prawo wykonywania działalności w danym państwie członkowskim za pośrednictwem spółki zależnej,
         oddziału lub agencji (zob. wyroki: z dnia 17 stycznia 2008 r. w sprawie C‑105/07 Lammers & Van Cleeff, Zb.Orz. s. I‑173, pkt 18;
         a także z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie C‑406/07 Komisja przeciwko Grecji, pkt 36).

      60      Trybunał wielokrotnie wskazywał już także, że nawet jeśli brzmienie przepisów odnoszących się do swobody działalności gospodarczej
         wskazuje, że mają na celu w szczególności zapewnienie możliwości korzystania z traktowania krajowego w przyjmującym państwie
         członkowskim, to jednocześnie wspomniane przepisy sprzeciwiają się temu, aby państwo członkowskie pochodzenia utrudniało wykonywanie
         działalności w innym państwie członkowskim przez swego obywatela albo spółkę utworzoną zgodnie z jego ustawodawstwem, odpowiadającą
         definicji z art. 48 WE (zob. wyroki: z dnia 13 kwietnia 2000 r. w sprawie C‑251/98 Baars, Rec. s. I‑2787, pkt 28; z dnia 11 marca
         2004 r. w sprawie C‑9/02 de Lasteyrie du Saillant, Rec. s. I‑2409, pkt 42; ww. wyrok w sprawie Heinrich Bauer Verlag, pkt 26).

      61      Ponadto art. 49 WE stoi na przeszkodzie stosowaniu wszelkich regulacji krajowych, w wyniku których świadczenie usług między
         państwami członkowskimi jest trudniejsze niż świadczenie usług wyłącznie wewnątrz jednego państwa członkowskiego (wyroki z dnia
         11 września 2007 r. w sprawie C‑318/05 Komisja przeciwko Niemcom, Zb.Orz. s. I‑6957, pkt 81; z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie
         C‑281/06 Jundt, Zb.Orz. s. I‑12231, pkt 52; a także z dnia 11 czerwca 2009 r. w sprawach połączonych C‑157/08 i C‑157/08 X
         i Passenheim-van Schoot, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 32).

      62      Ograniczenia zakazane przez art. 43 WE i 49 WE istnieją w szczególności wówczas, gdy przepisy podatkowe państwa członkowskiego,
         które mają zastosowanie do transgranicznej działalności gospodarczej, są mniej korzystne niż przepisy, które mają zastosowanie
         do działalności gospodarczej prowadzonej w obrębie granic tego państwa członkowskiego.

      63      W sprawie takiej jak sprawa przed sądem krajowym art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych umożliwia
         podatnikom podlegającym opodatkowaniu w Polsce zmniejszenie podstawy opodatkowania w podatku dochodowym o kwotę obowiązkowych
         składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Artykuł 27b ustawy
         o podatku dochodowym od osób fizycznych umożliwia podatnikom podlegającym opodatkowaniu w Polsce obniżenie wysokości ich podatku
         dochodowego o kwotę obowiązkowych składek na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki
         zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

      64      Należy zauważyć, że K. Filipiak, podatnik polski prowadzący działalność gospodarczą jako wspólnik spółki osobowej mającej
         siedzibę w państwie członkowskim innym niż Rzeczpospolita Polska, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu
         w Niderlandach, a nie w Polsce. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1408/71 osoba prowadząca działalność
         na własny rachunek na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje
         na terytorium innego państwa członkowskiego. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu w dziedzinie zabezpieczeń społecznych dana osoba
         może podlegać ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego.

      65      Sąd krajowy wskazał ponadto, że składki na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone przez K. Filipiaka
         na podstawie ustawodawstwa niderlandzkiego są identyczne pod względem ich charakteru i celu co składki płacone przez podatników
         polskich zgodnie z polskim ustawodawstwem dotyczącym systemu ubezpieczeń społecznych i świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych
         ze środków publicznych.

      66      Uregulowanie takie jak będące przedmiotem sprawy przed sądem krajowym wprowadza różnicę w traktowaniu podatników będących
         rezydentami, w zależności od tego, czy składki na ubezpieczenie zdrowotne, które mogą zostać uwzględnione w celu obniżenia
         kwoty podatku dochodowego należnego w Polsce, lub też składki na ubezpieczenie społeczne, które mogą zostać odliczone od podstawy
         opodatkowania w Polsce, zostały zapłacone w ramach krajowego systemu obowiązkowych ubezpieczeń zdrowotnych lub społecznych,
         czy też nie.

      67      Z powyższego wynika, że podatnik, który ma miejsce zamieszkania w Polsce, lecz prowadzi działalność gospodarczą w innym państwie
         członkowskim, w którym podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu i obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, nie może
         odliczyć kwoty płaconych składek od podstawy opodatkowania lub obniżyć kwoty podatku należnego w Polsce o kwotę tych składek.
         Tym samym jest on traktowany w sposób mniej korzystny niż każdy inny podatnik, który ma miejsce zamieszkania w Polsce, lecz
         ogranicza swą działalność gospodarczą do terytorium tego państwa, płacąc przy tym obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne
         i ubezpieczenie zdrowotne właściwej polskiej instytucji publicznej.

      68      Tymczasem należy zauważyć, że podatnicy będący rezydentami nie znajdują się w obiektywnie różnych sytuacjach w odniesieniu
         do opodatkowania ich dochodu w Polsce, co mogłoby uzasadniać tego rodzaju różnice w traktowaniu w zależności od miejsca płacenia
         składek.

      69      W rzeczywistości bowiem sytuacje podatnika takiego jak K. Filipiak, zamieszkałego w Polsce i prowadzącego działalność gospodarczą
         w innym państwie członkowskim, w którym objęty jest obowiązkowymi systemami ubezpieczeń zdrowotnych i ubezpieczeń społecznych,
         oraz podatnika, również zamieszkałego w Polsce, lecz prowadzącego działalność gospodarczą w tym samym państwie, w którym objęty
         jest krajowymi systemami ubezpieczeń zdrowotnych i społecznych, są porównywalne pod względem zasad opodatkowania, ponieważ
         obaj ci podatnicy podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

      70      W ten sposób opodatkowanie ich dochodu w państwie członkowskim, w którym objęci są krajowymi systemami ubezpieczeń zdrowotnych
         i społecznych, powinno być dokonywane według tych samych zasad, a w konsekwencji – przy uwzględnieniu tych samych ulg podatkowych.

      71      W tych okolicznościach odmowa przyznania podatnikowi będącemu rezydentem prawa bądź to do odliczenia od podstawy opodatkowania
         w Polsce kwoty obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych w innym państwie członkowskim, bądź to do obniżenia
         podatku należnego w tym państwie członkowskim o kwotę obowiązkowych składek na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone w innym państwie
         członkowskim niż Rzeczpospolita Polska, może zniechęcić tego podatnika do korzystania ze swobód przedsiębiorczości i świadczenia
         usług, o których mowa w art. 43 WE i 49 WE, oraz stanowi ograniczenie tych swobód (zob. podobnie w odniesieniu do art. 18 WE
         ww. wyrok w sprawie Rüffler, pkt 72, 73).

      72      Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że przepisy krajowe, które mogą zniechęcić do wykonywania podstawowych swobód
         zagwarantowanych przez art. 43 WE i 49 WE lub od tego odwieść, mogą jednakże być uzasadnione nadrzędnymi względami interesu
         ogólnego.

      73      Tymczasem rząd polski nie podał żadnego ewentualnego uzasadnienia; takiego uzasadnienia nie wskazuje również sąd krajowy.

      74      W świetle powyższych rozważań na pierwsze pytanie prejudycjalne należy odpowiedzieć, iż art. 43 WE i 49 WE sprzeciwiają się
         uregulowaniu krajowemu, na podstawie którego podatnik będący rezydentem może dochodzić, po pierwsze, odliczenia od podstawy
         opodatkowania kwoty składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych w trakcie roku podatkowego, i po drugie, obniżenia należnego
         podatku o kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconych w tym okresie, tylko wtedy gdy rzeczone składki zostały zapłacone
         w państwie członkowskim opodatkowania, podczas gdy takich korzyści odmawia mu się, gdy składki zostały zapłacone w innym państwie
         członkowskim, nawet wówczas gdy nie zostały one odliczone w tym ostatnim państwie członkowskim.

       W przedmiocie pytania drugiego
      75      W ramach tego pytania sąd krajowy zasadniczo zmierza do ustalenia, czy – w wypadku gdy na pierwsze pytanie prejudycjalne udzielono
         by odpowiedzi, iż art. 43 WE lub art. 49 WE sprzeciwiają się przepisom krajowym takim jak w postępowaniu przed sądem krajowym
         – zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego zobowiązuje sąd krajowy do stosowania prawa wspólnotowego i powstrzymania się od
         stosowania spornych przepisów prawa krajowego w ramach toczącego się przed nim sporu, niezależnie od wyroku sądu konstytucyjnego,
         który postanowił o odroczeniu utraty mocy obowiązującej przepisów uznanych za niekonstytucyjne.

       Uwagi przedłożone Trybunałowi
      76      Stanowisko rządu polskiego odnośnie do drugiego pytania prejudycjalnego zasadniczo można wywnioskować ze złożonych przez niego
         uwag w kwestii dopuszczalności skargi, które zostały przedstawione w pkt 36–39 niniejszego wyroku.

      77      Komisja podnosi, że zadając drugie pytanie prejudycjalne, sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy zasada pierwszeństwa prawa
         wspólnotowego oraz art. 10 WE, a także art. 43 WE sprzeciwiają się stosowaniu przepisów prawa krajowego, które pozwalają Trybunałowi
         Konstytucyjnemu odroczyć w wyroku datę utraty mocy obowiązującej krajowego aktu prawnego, uznanego w tymże wyroku za niekonstytucyjny.

      78      Komisja uważa, że brak jest związku pomiędzy drugim pytaniem a rozstrzygnięciem sprawy przed sądem krajowym. W wypadku K. Filipiaka
         odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny daty, w której sporne przepisy utracą moc obowiązującą, nie stanowi przeszkody dla
         tego, aby sąd krajowy, zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego, nie stosował tych przepisów.

      79      Z powyższego Komisja wnioskuje, że możliwość odroczenia na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
         daty utraty mocy obowiązującej spornych przepisów, z której to możliwości Trybunał Konstytucyjny skorzystał w wyroku z dnia
         7 listopada 2007 r., nie jest sprzeczna z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego ani z art. 10 WE i 43 WE, ponieważ nie
         jest ona sprzeczna z obowiązkiem niestosowania przez krajowe organy administracyjne i sądy przepisów ustawy krajowej sprzecznych
         z art. 43 WE.

      80      Komisja twierdzi zatem, że zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz art. 10 WE, a także art. 43 WE powinny być interpretowane
         w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one stosowaniu przepisów prawa krajowego pozwalających Trybunałowi Konstytucyjnemu na
         odroczenie w wyroku daty, w której przepisy ustawy krajowej uznanej w tymże wyroku za niekonstytucyjne utracą moc obowiązującą.

       Odpowiedź Trybunału
      81      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sąd krajowy, do którego należy w ramach jego kompetencji stosowanie przepisów prawa wspólnotowego,
         zobowiązany jest zapewnić pełną skuteczność tych norm, w razie konieczności z własnej inicjatywy nie stosując wszelkich sprzecznych
         z nimi przepisów prawa krajowego, także późniejszych, bez potrzeby zwracania się o ich uprzednie usunięcie w drodze ustawodawczej
         lub w ramach innej procedury konstytucyjnej ani oczekiwania na usunięcie wspomnianych przepisów (zob. podobnie wyroki z dnia:
         9 marca 1978 r. w sprawie 106/77 Simmenthal, Rec. s. 629, pkt 24; z dnia 4 czerwca 1992 r. w sprawach połączonych C‑13/91
         i C‑113/91 Debus, Rec. s. I‑3617, pkt 32; z dnia 18 lipca 2007 r. C‑119/05 Lucchini, Zb.Orz. s. I‑6199, pkt 61; a także z dnia
         27 października 2009 r. w sprawie C‑115/08 ČEZ, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 138).

      82      W myśl zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego kolizja pomiędzy przepisem prawa krajowego a przepisem traktatu stosowanym
         bezpośrednio jest rozwiązywana przez sąd krajowy poprzez zastosowanie prawa wspólnotowego i w razie potrzeby odmowę stosowania
         sprzecznego z nim przepisu prawa krajowego, a nie poprzez stwierdzenie nieważności przepisu krajowego, przy czym właściwość
         organów i sądów jest w tym zakresie sprawą każdego państwa członkowskiego.

      83      W tym kontekście należy przypomnieć, że Trybunał orzekł już, iż niezgodność z prawem wspólnotowym późniejszej normy prawa
         krajowego nie powoduje, że norma ta przestaje istnieć. W zetknięciu się z taką sytuacją sąd krajowy ma obowiązek odstąpić
         od stosowania tej normy, przy czym obowiązek ten nie ogranicza kompetencji sądów krajowych do stosowania tych spośród różnych
         procedur w ramach krajowego porządku prawnego, które są właściwe dla ochrony praw podmiotowych jednostek przyznanych przez
         prawo wspólnotowe (wyrok z dnia 22 października 1998 r. w sprawach połączonych od C‑10/97 do C‑22/97 IN.CO.GE.’90 i in., Rec.
         s. I‑6307, pkt 21).

      84      Z powyższego wynika, że w sytuacji takiej jak sytuacja skarżącego przed sądem krajowym odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny
         daty utraty mocy obowiązującej spornych przepisów nie stanowi przeszkody dla tego, aby sąd krajowy zgodnie z zasadą pierwszeństwa
         prawa wspólnotowego nie stosował tych przepisów w ramach toczącego się przed nim sporu, jeżeli uzna je za sprzeczne z prawem
         wspólnotowym.

      85      Ponieważ, jak to wynika z pkt 74 niniejszego wyroku, na pierwsze pytanie prejudycjalne udzielona została odpowiedź, że art. 43 WE
         i 49 WE sprzeciwiają się przepisom prawa krajowego takim jak sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, to na drugie pytanie
         prejudycjalne należy odpowiedzieć, że w tych okolicznościach zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego zobowiązuje sąd krajowy
         do stosowania prawa wspólnotowego i do odstąpienia od stosowania sprzecznych z nim przepisów krajowych, niezależnie od wyroku
         krajowego sądu konstytucyjnego, który odracza utratę mocy obowiązującej tych przepisów, uznanych za niekonstytucyjne.

       W przedmiocie kosztów
      86      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
      1)      Artykuły 43 WE i 49 WE sprzeciwiają się uregulowaniu krajowemu, na podstawie którego podatnik będący rezydentem może dochodzić,
            po pierwsze, odliczenia od podstawy opodatkowania kwoty składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych w trakcie roku podatkowego,
            i po drugie, obniżenia należnego podatku o kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconych w tym okresie, tylko wtedy
            gdy rzeczone składki zostały zapłacone w państwie członkowskim opodatkowania, podczas gdy takich korzyści odmawia się, gdy
            składki zostały zapłacone w innym państwie członkowskim, nawet wówczas gdy nie zostały one odliczone w tym ostatnim państwie
            członkowskim.
      2)      W tych okolicznościach zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego zobowiązuje sąd krajowy do stosowania prawa wspólnotowego
            i do odstąpienia od stosowania sprzecznych z nim przepisów krajowych, niezależnie od wyroku krajowego sądu konstytucyjnego,
            który odracza utratę mocy obowiązującej tych przepisów, uznanych za niekonstytucyjne.
      Podpisy
      * Język postępowania: polski.