title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 26 lutego 2015 r.#Ministre de l'Économie et des Finances przeciwko Gérard de Ruyter.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Conseil d'État (Francja).#Odesłanie prejudycjalne – Zabezpieczenie społeczne – Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 – Artykuł 4 – Przedmiotowy zakres stosowania – Daniny publiczne uiszczane od dochodów z majątku – Powszechna składka na zabezpieczenie społeczne – Składka na spłatę zadłużenia systemu zabezpieczenia społecznego – Składka socjalna – Składka uzupełniająca składkę socjalną – Uczestnictwo w finansowaniu obowiązkowych systemów zabezpieczenia społecznego – Bezpośredni i wystarczająco istotny związek z niektórymi działami zabezpieczenia społecznego.#Sprawa C-623/13.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 26 lutego 2015 r. (
            *1
         )
      „Odesłanie prejudycjalne — Zabezpieczenie społeczne — Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 — Artykuł 4 — Przedmiotowy zakres stosowania — Daniny publiczne uiszczane od dochodów z majątku — Powszechna składka na zabezpieczenie społeczne — Składka na spłatę zadłużenia systemu zabezpieczenia społecznego — Składka socjalna — Składka uzupełniająca składkę socjalną — Uczestnictwo w finansowaniu obowiązkowych systemów zabezpieczenia społecznego — Bezpośredni i wystarczająco istotny związek z niektórymi działami zabezpieczenia społecznego”
      W sprawie C‑623/13
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Conseil d’État (Francja) postanowieniem z dnia 17 lipca 2013 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 28 listopada 2013 r., w postępowaniu:

         Ministre de l’Économie et des Finances

      przeciwko

         Gérardowi de Ruyterowi,

      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: A. Tizzano, prezes izby, S. Rodin, A. Borg Barthet, E. Levits i F. Biltgen (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: E. Sharpston,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      uwzględniając pisemny etap postępowania,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu G. de Ruytera przez J. Moliniégo, avocat,

               —

               w imieniu rządu francuskiego przez D. Colasa oraz R. Coesme’a, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez D. Martina oraz W. Roelsa, działających w charakterze pełnomocników,

         po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 21 października 2014 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, w brzmieniu zmienionym i uaktualnionym rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r. (Dz.U. 1997, L 28, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1606/98 z dnia 29 czerwca 1998 r. (Dz.U. L 209, s. 1) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1408/71”).

               2

               Wniosek ten został złożony w ramach sporu między ministre de l’Économie et des Finances (ministrem gospodarki i finansów) a Gérardem de Ruyterem dotyczącego zapłaty kilku rodzajów składek na zabezpieczenie społeczne za lata 1997–2004 związanych z dochodami osiąganymi z odpłatnych rent dożywotnich pobieranych w Niderlandach.

         Ramy prawne

         Prawo Unii

               3

               Artykuł 4 rozporządzenia nr 1408/71, zatytułowany „Zakres przedmiotowy”, ma następujące brzmienie:
               „1.   Niniejsze rozporządzenie stosuje się do wszystkich ustawodawstw odnoszących się do działów zabezpieczenia społecznego, które dotyczą:

                        a)

                        świadczeń w razie choroby i macierzyństwa;

                        b)

                        świadczeń z tytułu inwalidztwa, łącznie ze świadczeniami służącymi zachowaniu albo zwiększeniu zdolności do zarobkowania;

                        c)

                        emerytur;

                        d)

                        świadczeń dla osób pozostałych przy życiu;

                        e)

                        świadczeń z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej;

                        f)

                        świadczeń z tytułu śmierci;

                        g)

                        zasiłków dla bezrobotnych;

                        h)

                        świadczeń rodzinnych.

                  2.   Niniejsze rozporządzenie stosuje się do powszechnych i szczególnych systemów zabezpieczenia społecznego, składkowych i nieskładkowych, jak również do systemów dotyczących obowiązków pracodawcy lub armatora w zakresie świadczeń określonych w ust. 1”.

               4

               Zgodnie z art. 13 rozporządzenia nr 1408/71:
               „1.   Z zastrzeżeniem art. 14c i 14f osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Ustawodawstwo określa się zgodnie z przepisami niniejszego tytułu.
               2.   Z zastrzeżeniem przepisów art. 14–17:

                        a)

                        pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia, ma swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego państwa członkowskiego;

                        b)

                        osoba prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego;

                  […]”.

         Prawo francuskie

               5

               Zgodnie z art. L. 136‑6 code de la sécurité sociale (kodeksu zabezpieczenia społecznego), w brzmieniu stosowanym w odniesieniu do okoliczności faktycznych rozpatrywanych w postępowaniu głównym, osoby fizyczne, których miejsce zamieszkania dla celów podatkowych znajduje się we Francji w rozumieniu art. 4 B code général des impôts (ogólnego kodeksu podatkowego), podlegają obowiązkowi opłacenia składki uiszczanej od dochodów z majątku, określanej na podstawie kwoty netto przyjętej w celu ustalenia podatku dochodowego, w szczególności od dochodów z nieruchomości, odpłatnych rent dożywotnich oraz z papierów wartościowych i kapitału.

               6

               Zgodnie z art. 1600‑0 C code général des impôts – zawartym wśród przepisów code général des impôts dotyczących „[p]owszechnej składki na zabezpieczenie społeczne pobieranej na rzecz Caisse nationale des allocations familiales [(krajowej kasy świadczeń rodzinnych)], fonds de solidarité vieillesse [(funduszu solidarności z osobami w podeszłym wieku)] oraz obowiązkowych systemów ubezpieczenia zdrowotnego” – w brzmieniu stosowanym w odniesieniu do okoliczności faktycznych rozpatrywanych w postępowaniu głównym, osoby fizyczne, których miejsce zamieszkania dla celów podatkowych znajduje się we Francji w rozumieniu art. 4 B, podlegają, jak wskazano w art. L. 136‑6 code de la sécurité sociale, obowiązkowi opłacenia składki uiszczanej od dochodów z majątku, określanej na podstawie kwoty netto przyjętej w celu ustalenia podatku dochodowego, w szczególności od dochodów z nieruchomości, odpłatnych rent dożywotnich oraz z papierów wartościowych i kapitału.

               7

               Zgodnie z art. 1600‑0 G i 1600‑0 H code général des impôts, w brzmieniu stosowanym w odniesieniu do okoliczności faktycznych rozpatrywanych w postępowaniu głównym, osoby takie podlegają także obowiązkowi opłacenia „składki na spłatę zadłużenia systemu zabezpieczenia społecznego”, określanej na podstawie tych samych dochodów.

               8

               Zgodnie z art. 1600‑0 Fa code général des impôts, w brzmieniu stosowanym w odniesieniu do okoliczności faktycznych rozpatrywanych w postępowaniu głównym, wspomniane osoby podlegają ponadto obowiązkowi opłacenia „składki socjalnej na zabezpieczenie społeczne” w wysokości 2% tychże dochodów, a także, zgodnie z art. L. 14‑10‑4 code de l’action sociale et des familles (kodeksu działalności socjalnej i rodzinnej), począwszy od dnia 1 lipca 2004 r., składki uzupełniającej w wysokości 0,3%.

         Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne

               9

               Gérard de Ruyter, obywatel niderlandzki zamieszkały we Francji, jest zatrudniony przez Vermeer Verenigde Bedrijven BV, spółkę niderlandzką.

               10

               W odniesieniu do lat 1997–2004 G. de Ruyter zadeklarował we Francji dochody osiągnięte w Niderlandach, składające się z wynagrodzenia za pracę, dochodów z papierów wartościowych i kapitału, działalności gospodarczej, a także z odpłatnych rent dożywotnich wypłacanych mu przez dwa niderlandzkie zakłady ubezpieczeń.

               11

               Francuskie organy podatkowe uznały, że odpłatne renty dożywotnie pobierane przez G. de Ruytera stanowią dochody z majątku, i w odniesieniu do tych rent nałożyły na zainteresowanego obowiązek opłacenia powszechnej składki na zabezpieczenie społeczne, składki na spłatę zadłużenia systemu zabezpieczenia społecznego, składki socjalnej na zabezpieczenie społeczne w wysokości 2% oraz składki uzupełniającej w wysokości 0,3%.

               12

               Gérard de Ruyter złożył do tych organów odwołania dotyczące zasadności nałożenia wspomnianego obowiązku, uważając, że zobowiązanie go do opłacania składek w odniesieniu do tych samych dochodów w ramach dwóch różnych systemów zabezpieczenia społecznego jest niezgodne z zasadą objęcia systemem zabezpieczenia społecznego jednego tylko państwa członkowskiego stosowaną zgodnie z art. 13 rozporządzenia nr 1408/71, ponieważ owe dochody podlegały już daninom publicznym o takim samym charakterze w Niderlandach. W następstwie oddalenia zarówno tych odwołań, jak i kolejnych skarg wniesionych do tribunaux administratifs (sądów administracyjnych pierwszej instancji) w Marsylii i w Nîmes G. de Ruyter wniósł apelację od wyroków wydanych przez te sądy do cour administrative d’appel (sądu administracyjnego drugiej instancji) w Marsylii.

               13

               Wyrokami z dnia 15 października 2009 r. i 1 lipca 2010 r. cour administrative d’appel w Marsylii zwolnił G. de Ruytera ze składek odnoszących się do rent dożywotnich pobranych, odpowiednio, w latach 1997–2000 oraz 2001–2004, uznając, że objęcie rent dożywotnich spornym obowiązkiem opłacenia danin publicznych narusza zasadę swobodnego przepływu pracowników ustanowioną w art. 39 traktatu WE.

               14

               Ministre du Budget, des Comptes publics, de la Fonction publique et de la Réforme de l’État (minister ds. budżetu, finansów publicznych, służby publicznej i reformy państwa) wniósł skargę kasacyjną od tych wyroków do Conseil d’État (najwyższego sądu administracyjnego).

               15

               Wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r. Conseil d’État uchylił częściowo wyrok cour administrative d’appel w Marsylii z dnia 15 października 2009 r. oraz w całości wyrok tego sądu z dnia 1 lipca 2010 r. Uznał on, że wyłącznie okoliczność, iż rozpatrywane renty dożywotnie były objęte w Niderlandach obowiązkiem opłacenia daniny publicznej o takim samym charakterze jak te, którym podlegały we Francji, nie wystarcza, aby ustalić naruszenie swobodnego przepływu pracowników, ponieważ wówczas stosowany traktat WE nie określał ogólnych kryteriów podziału kompetencji między państwami członkowskimi w odniesieniu do podwójnego opodatkowania w obrębie Unii Europejskiej.

               16

               Conseil d’État, postanowiwszy rozstrzygnąć co do istoty obydwie sprawy, które rozpatrywał, oraz w zakresie, w jakim G. de Ruyter twierdził, że składki rozpatrywane w postępowaniu głównym są niezgodne z art. 13 rozporządzenia nr 1408/71, uznał, iż aby ocenić zakres ustanowionej w tym przepisie zasady objęcia systemem jednego tylko państwa członkowskiego, należy ustalić, czy owe daniny publiczne wykazują bezpośredni i istotny związek z niektórymi działami zabezpieczenia społecznego wymienionymi w art. 4 rozporządzenia nr 1408/71 i są zatem objęte zakresem zastosowania tego rozporządzenia.

               17

               W tym względzie Conseil d’État stwierdził, po pierwsze, że wspomniane daniny publiczne uczestniczą w finansowaniu francuskich obowiązkowych systemów zabezpieczenia społecznego.

               18

               Po drugie, i w odróżnieniu od sytuacji leżących u podstaw wyroków wydanych w sprawach Komisja/Francja (C‑34/98, EU:C:2000:84) i Komisja/Francja (C‑169/98, EU:C:2000:85), Conseil d’État wskazał, że daniny publiczne rozpatrywane w postępowaniu głównym nie są pobierane od dochodów z tytułu działalności i im podobnych – zastępując w ten sposób częściowo wcześniejsze składki na zabezpieczenie społeczne – lecz w niniejszej sprawie są określane wyłącznie na podstawie dochodów z majątku danego podatnika, niezależnie od wykonywania przez niego działalności zawodowej.

               19

               Conseil d’État wskazał także, że daniny publiczne rozpatrywane w postępowaniu głównym są pozbawione wszelkiego związku z przyznaniem prawa do świadczenia lub korzyści udzielanych z systemu zabezpieczenia społecznego oraz że z tego względu uznaje się, iż posiadają one charakter podatków, a nie składek na zabezpieczenie społeczne w rozumieniu krajowych przepisów konstytucyjnych i ustawodawczych.

               20

               W tych okolicznościach Conseil d’État postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
               „Czy daniny publiczne uregulowane w prawie podatkowym pobierane od dochodów z majątku, takie jak powszechna składka na zabezpieczenie społeczne uiszczana od dochodów z majątku, składka na spłatę zadłużenia systemu zabezpieczeń społecznych uiszczana od tychże dochodów, składka socjalna w wysokości 2% oraz składka uzupełniająca składkę socjalną, posiadają, z uwagi na sam fakt, że uczestniczą w finansowaniu obowiązkowych francuskich systemów zabezpieczenia społecznego, bezpośredni i istotny związek z niektórymi działami zabezpieczenia społecznego wymienionymi w art. 4 rozporządzenia [nr 1408/71] i objęte są w związku z tym zakresem stosowania tego rozporządzenia?”.

         W przedmiocie pytania prejudycjalnego

               21

               Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy daniny publiczne uiszczane od dochodów z majątku, takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, które uczestniczą w finansowaniu obowiązkowych systemów zabezpieczenia społecznego, wykazują bezpośredni i istotny związek z niektórymi działami zabezpieczenia społecznego wymienionymi w art. 4 rozporządzenia nr 1408/71 i są zatem objęte zakresem stosowania tego rozporządzenia, mimo że daniny te są określane na podstawie dochodów z majątku osób podlegających obowiązkowi ich opłacenia, niezależnie od wykonywania przez te osoby działalności zawodowej.

               22

               Aby udzielić odpowiedzi na to pytanie, należy przypomnieć, że art. 4 rozporządzenia nr 1408/71 określa zakres stosowania przepisów wspomnianego rozporządzenia za pomocą sformułowań, które wskazują, iż systemy zabezpieczenia społecznego w całości podlegają stosowaniu zasad prawa Unii (wyroki: Jansen, 104/76, EU:C:1977:72, pkt 7; a także Rheinhold & Mahla, C‑327/92, EU:C:1995:144, pkt 15).

               23

               Trybunał uściślił, że rozstrzygającym elementem do celów stosowania rozporządzenia nr 1408/71 jest związek – bezpośredni i wystarczająco istotny – jaki rozpatrywany przepis musi wykazywać z ustawami regulującymi działy zabezpieczenia społecznego wymienione w art. 4 rozporządzenia nr 1408/71 (wyroki: Rheinhold & Mahla, EU:C:1995:144, pkt 23; Komisja/Francja, EU:C:2000:84, pkt 35; Komisja/Francja, EU:C:2000:85, pkt 33).

               24

               Okoliczność, iż danina publiczna jest kwalifikowana jako podatek przez jedno z ustawodawstw krajowych, nie wyklucza, że w świetle rozporządzenia nr 1408/71 ta sama danina publiczna może być uznana za objętą zakresem stosowania tego rozporządzenia (wyroki: Komisja/Francja, EU:C:2000:84, pkt 34; Komisja/Francja, EU:C:2000:85, pkt 32).

               25

               Stwierdzenie to nie może również zostać zanegowane ani przez fakt, że dana danina publiczna jest częściowo przeznaczona na spłatę zadłużenia systemu zabezpieczenia społecznego wynikającego z finansowania świadczeń udzielonych w przeszłości (wyrok Komisja/Francja, EU:C:2000:84, pkt 39), ani nawet – jak wskazał także rzecznik generalny w pkt 31 opinii – przez fakt, że wspomniana danina publiczna nie ma na celu zastąpienia wcześniej istniejących składek na zabezpieczenie społeczne.

               26

               Podobnie istnienie lub brak istnienia wzajemności świadczeń nie ma znaczenia dla celów stosowania rozporządzenia nr 1408/71, ponieważ rozstrzygającym kryterium jest szczególne przeznaczenie składki na finansowanie systemu zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego (zob. podobnie wyroki: Komisja/Francja, EU:C:2000:84, pkt 39, 40; a także Komisja/Francja, EU:C:2000:85, pkt 37, 38).

               27

               A zatem w sprawach, w których rozpatrywano daniny publiczne uregulowane w prawie podatkowym pobierane przez francuskie organy podatkowe od dochodów z tytułu działalności i im podobnych uzyskiwanych przez pracowników najemnych lub osoby prowadzące działalność na własny rachunek – zamieszkałych we Francji, objętych opodatkowaniem w Republice Francuskiej, lecz pracujących lub prowadzących działalność w innym państwie członkowskim – Trybunał stwierdził, że owe daniny publiczne były w szczególności i bezpośrednio przeznaczone na finansowanie zabezpieczenia społecznego we Francji, i wywiódł z tego, iż wykazywały one bezpośredni i wystarczająco istotny związek z ustawami regulującymi działy zabezpieczenia społecznego wymienione w art. 4 rozporządzenia nr 1408/71 (wyroki: Komisja/Francja, EU:C:2000:84, pkt 36, 37; a także Komisja/Francja, EU:C:2000:85, pkt 34, 35).

               28

               Ten sam wniosek należy wyprowadzić w odniesieniu do danin publicznych rozpatrywanych w postępowaniu głównym, które nie są uiszczane od dochodów pracowników z tytułu działalności i im podobnych, lecz które określa się na podstawie dochodów z majątku, ponieważ jest bezsporne, że wpływy uzyskiwane z tych danin publicznych są bezpośrednio i w szczególności przeznaczone na finansowanie niektórych działów zabezpieczenia społecznego we Francji lub na spłatę deficytów tych działów.

               29

               Wspomniane daniny publiczne wykazują zatem bezpośredni i wystarczająco istotny związek z ustawami regulującymi działy zabezpieczenia społecznego wymienione w art. 4 rozporządzenia nr 1408/71, niezależnie od braku relacji między dochodami z majątku osób podlegających obowiązkowi ich opłacenia a wykonywaniem działalności zawodowej przez te osoby.

               30

               W tym względzie, jak wskazał rzecznik generalny w pkt 41 opinii, stosowanie przepisów rozporządzenia nr 1408/71 nie jest uzależnione od wykonywania działalności zawodowej.

               31

               Z utrwalonego orzecznictwa wynika bowiem, że istnienie stosunku pracy nie jest istotne do celów stosowania rozporządzenia nr 1408/71, ponieważ decydującym kryterium w tym względzie jest okoliczność, czy osoba jest ubezpieczona, obowiązkowo lub fakultatywnie, od jednego lub większej liczby rodzajów ryzyka w ramach powszechnego lub szczególnego systemu zabezpieczenia społecznego, o którym mowa w art. 1 lit. a) wspomnianego rozporządzenia (zob. podobnie wyroki: Martínez Sala, C‑85/96, EU:C:1998:217, pkt 36; Borger, C‑516/09, EU:C:2011:136, pkt 26, 28).

               32

               Ponadto pojęcie „ustawodawstwa” w rozumieniu art. 1 lit. j) rozporządzenia nr 1408/71 cechuje się swoim szerokim zakresem – obejmującym wszystkie rodzaje środków ustawodawczych, wykonawczych i administracyjnych przyjmowanych przez państwa członkowskie – i musi być rozumiane jako dotyczące wszystkich krajowych środków stosowanych w tej dziedzinie (wyrok Bozzone, 87/76, EU:C:1977:60, pkt 10).

               33

               Wykładnię tę potwierdzają także cel realizowany przez rozporządzenie nr 1408/71 oraz zasady, na których jest ono oparte.

               34

               W celu zapewnienia swobodnego przepływu pracowników najemnych oraz osób prowadzących działalność na własny rachunek na terytorium Unii, przyjmując jako zasadę ich równe traktowanie w odniesieniu do różnych ustawodawstw krajowych, rozporządzenie nr 1408/71 w tytule II ustanawia bowiem system koordynacyjny dotyczący w szczególności określenia ustawodawstwa właściwego lub ustawodawstw właściwych w wypadku pracowników najemnych i osób prowadzących działalność na własny rachunek, którzy w różnych okolicznościach korzystają z przysługującego im prawa do swobody przepływu (zob. podobnie wyroki: Derouin, C‑103/06, EU:C:2008:185, pkt 20; Tomaszewska, C‑440/09, EU:C:2011:114, pkt 25, 28).

               35

               Kompletność tego systemu norm kolizyjnych skutkuje pozbawieniem ustawodawcy każdego państwa członkowskiego uprawnienia do określania według swojego uznania zakresu i przesłanek stosowania swojego ustawodawstwa krajowego w odniesieniu do osób podlegających temu ustawodawstwu oraz w odniesieniu do terytorium, na którym przepisy krajowe mają charakter wiążący (wyroki: Luijten, 60/85, EU:C:1986:307, pkt 14; Somowa, C‑103/13, EU:C:2014:2334, pkt 54).

               36

               W tym względzie art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71 stanowi, że osoby, do których stosuje się to rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego, co wyklucza w konsekwencji – z zastrzeżeniem wypadków określonych w art. 14c i 14f – wszelką możliwość łącznego stosowania kilku ustawodawstw krajowych w tym samym okresie (zob. podobnie wyrok Perenboom, 102/76, EU:C:1977:71, pkt 11).

               37

               Ta zasada objęcia systemem zabezpieczenia społecznego jednego tylko państwa członkowskiego ma na celu uniknięcie problemów mogących wyniknąć z jednoczesnego stosowania kilku ustawodawstw krajowych oraz zniesienie nierównego traktowania, które – dla osób przemieszczających się na terytorium Unii – wyniknęłoby z częściowego lub całkowitego zbiegu ustawodawstw właściwych (zob. podobnie wyroki: Komisja/Francja, EU:C:2000:84, pkt 46; Komisja/Francja, EU:C:2000:85, pkt 43; Allard, C‑249/04, EU:C:2005:329, pkt 28).

               38

               Z powyższych rozważań wynika, że stosowanie przepisów rozporządzenia nr 1408/71 nie może zostać ograniczone do dochodów, które owe osoby uzyskują ze stosunków pracy, pod rygorem powstania rozbieżności w stosowaniu art. 13 tego rozporządzenia w zależności od źródła dochodów uzyskiwanych przez te osoby.

               39

               Zobowiązanie tych osób, które – spośród wszystkich mających miejsce zamieszkania w danym państwie członkowskim – są ubezpieczone w ramach systemu zabezpieczenia społecznego innego państwa członkowskiego, do finansowania ponadto, nawet jeśli tylko częściowo, systemu zabezpieczenia społecznego państwa miejsca zamieszkania prowadziłoby bowiem do nierównego traktowania w świetle art. 13 rozporządzenia nr 1408/71, ponieważ wszystkie inne osoby mające miejsce zamieszkania w tym samym państwie członkowskim są zobowiązane do opłacania składek wyłącznie w ramach jego systemu zabezpieczenia społecznego (zob. podobnie wyroki: Komisja/Francja, EU:C:2000:84, pkt 45–48; Komisja/Francja, EU:C:2000:85, pkt 42–45).

               40

               Zważywszy, że G. de Ruyter, jako pracownik migrujący, podlega systemowi zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego miejsca zatrudnienia, a mianowicie Niderlandów, oraz że nie jest on objęty żadnym z wyjątków określonych w art. 14c i 14f rozporządzenia nr 1408/71, zezwalających na zbieg kilku ustawodawstw krajowych w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, w niniejszym wypadku państwo członkowskie miejsca zamieszkania nie może stosować w odniesieniu do niego – jeśli chodzi zarówno o dochody wynikające ze stosunku pracy, jak i o dochody z jego majątku – przepisów prawa ustanawiających daniny publiczne, które wykazują bezpośredni i wystarczająco istotny związek z ustawami regulującymi działy zabezpieczenia społecznego wymienione w art. 4 rozporządzenia nr 1408/71.

               41

               Ponadto, jak wskazał rzecznik generalny w pkt 57 opinii, ze względu na zasadę objęcia systemem jednego tylko państwa członkowskiego, ustanowioną w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71, powyższe stwierdzenia nie mogą zostać podane w wątpliwość przez fakt, że dochody z majątku G. de Ruytera nie podlegały jeszcze pobraniu daniny publicznej mającej formę składek na zabezpieczenie społeczne w państwie członkowskim miejsca zatrudnienia.

               42

               W świetle wszystkich powyższych rozważań na przedstawione pytanie należy udzielić odpowiedzi, iż rozporządzenie nr 1408/71 należy interpretować w ten sposób, że daniny publiczne uiszczane od dochodów z majątku, takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, wykazują – gdy uczestniczą w finansowaniu obowiązkowych systemów zabezpieczenia społecznego – bezpośredni i istotny związek z niektórymi działami zabezpieczenia społecznego wymienionymi w art. 4 rozporządzenia nr 1408/71 i są zatem objęte zakresem stosowania tego rozporządzenia, mimo że te daniny publiczne są określane na podstawie dochodów z majątku osób podlegających obowiązkowi ich opłacenia, niezależnie od wykonywania przez te osoby jakiejkolwiek działalności zawodowej.

         W przedmiocie kosztów

               43

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:

                     Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, w brzmieniu zmienionym i uaktualnionym rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r., zmienione rozporządzeniem Rady (WE) nr 1606/98 z dnia 29 czerwca 1998 r., należy interpretować w ten sposób, że daniny publiczne uiszczane od dochodów z majątku, takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, wykazują – gdy uczestniczą w finansowaniu obowiązkowych systemów zabezpieczenia społecznego – bezpośredni i istotny związek z niektórymi działami zabezpieczenia społecznego wymienionymi w art. 4 tego rozporządzenia nr 1408/71 i są zatem objęte zakresem stosowania wspomnianego rozporządzenia, mimo że te daniny publiczne są określane na podstawie dochodów z majątku osób podlegających obowiązkowi ich opłacenia, niezależnie od wykonywania przez te osoby jakiejkolwiek działalności zawodowej.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: francuski.


title: Wyrok Trybunału (siódma izba) z dnia 26 lutego 2015 r.#Ingeniørforeningen i Danmark przeciwko Tekniq.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Østre Landsret.#Odesłanie prejudycjalne – Polityka społeczna – Dyrektywa 2000/78/WE – Równe traktowanie w zakresie zatrudnienia i pracy – Artykuł 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2 lit. a) – Artykuł 6 ust. 1 – Odmienne traktowanie ze względu na wiek – Uregulowanie krajowe przewidujące niewypłacanie odpraw z tytułu zwolnienia pracownikom uprawnionym z chwilą odejścia na emeryturę w ramach powszechnego systemu emerytalnego.#Sprawa C-515/13.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba)
      z dnia 26 lutego 2015 r. (
            *1
         )
      „Odesłanie prejudycjalne — Polityka społeczna — Dyrektywa 2000/78/WE — Równe traktowanie w zakresie zatrudnienia i pracy — Artykuł 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2 lit. a) — Artykuł 6 ust. 1 — Odmienne traktowanie ze względu na wiek — Uregulowanie krajowe przewidujące niewypłacanie odpraw z tytułu zwolnienia pracownikom uprawnionym z chwilą odejścia do emerytury w ramach powszechnego systemu emerytalnego”
      W sprawie C‑515/13
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Østre Landsret (Dania) postanowieniem z dnia 17 września 2013 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 25 września 2013 r., w postępowaniu:

         Ingeniørforeningen i Danmark, działające w imieniu Poula Landina
      przeciwko

         Tekniq, działającej w imieniu ENCO A/S – VVS,
      TRYBUNAŁ (siódma izba),
      w składzie: J.C. Bonichot, prezes izby, A. Arabadjiev (sprawozdawca) i J.L. da Cruz Vilaça, sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Cruz Villalón,
      sekretarz: I. Illéssy, administrator,
      uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 2 października 2014 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu Ingeniørforeningen i Danmark, działających w imieniu Poula Landina, przez K. Schioldann, advokat,

               —

               w imieniu Tekniq, działającej w imieniu ENCO A/S – VVS, przez C. Ketelsen oraz T. Lind-Larsen, advokater,

               —

               w imieniu rządu duńskiego przez M. Wolff, C. Thorninga oraz U. Melgaarda, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Clausen oraz D. Martina, działających w charakterze pełnomocników,

         podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 ust. 2 lit. a) i art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz.U. L 303, s. 16).

               2

               Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Ingeniørforeningen i Danmark, działających w imieniu Poula Landina, a Tekniq, działającej w imieniu ENCO A/S – VVS, w przedmiocie odrzucenia przez tę ostatnią wniosku P. Landina o przyznanie mu specjalnej odprawy z tytułu zwolnienia.

         Ramy prawne

         Dyrektywa 2000/78

               3

               Zgodnie z brzmieniem art. 1 dyrektywy 2000/78 jej „celem […] jest wyznaczenie ogólnych ram dla walki z dyskryminacją ze względu na religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w odniesieniu do zatrudnienia i pracy, w celu realizacji w państwach członkowskich zasady równego traktowania”.

               4

               Artykuł 2 tej dyrektywy stanowi:
               „1.   Do celów niniejszej dyrektywy »zasada równego traktowania« oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1.
               2.   Do celów ust. 1:

                        a)

                        dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie, niż traktuje się, traktowano lub traktowano by inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1;

                  […]”.

               5

               Artykuł 6 tej dyrektywy ma następujące brzmienie:
               „1.   Niezależnie od przepisów art. 2 ust. 2 państwa członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami [prawem] celem, w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego, i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne.
               Takie odmienne traktowanie może polegać między innymi na:

                        a)

                        wprowadzeniu specjalnych warunków dostępu do zatrudnienia i kształcenia zawodowego, zatrudnienia i pracy, włącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania, dla ludzi młodych, pracowników starszych i osób mających na utrzymaniu inne osoby, w celu wspierania ich integracji zawodowej lub zapewnienia im ochrony;

                        b)

                        określeniu warunków dolnej granicy wieku, doświadczenia zawodowego lub stażu pracy wymaganych do zatrudnienia lub niektórych korzyści związanych z zatrudnieniem;

                  […]
               2.   Niezależnie od przepisów art. 2 ust. 2 państwa członkowskie mogą uznać, że nie stanowi dyskryminacji ze względu na wiek ustalanie, dla systemów zabezpieczenia społecznego pracowników, wieku przyznania [członkostwa w systemie zabezpieczenia społecznego] lub nabycia praw do świadczeń emerytalnych lub inwalidzkich, włącznie z wyznaczaniem, w ramach tych systemów, różnych granic wieku dla pracowników lub grup bądź kategorii pracowników i wykorzystania, w ramach tych systemów, kryteriów wieku do obliczania wysokości świadczeń, pod warunkiem że nie stanowi to dyskryminacji ze względu na płeć”.

         Prawo duńskie

               6

               Lov om retsforholdet mellem arbejdsgivere og funktionærer (funktionærloven) (ustawa o pracownikach) zawiera w § 2a następujące uregulowania dotyczące odprawy z tytułu zwolnienia pracownika:
               „1.   W razie wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi, który był zatrudniony w tym samym przedsiębiorstwie nieprzerwanie przez okres 12, 15 lub 18 lat, przy wypowiedzeniu pracodawca zobowiązany jest wypłacić takiemu pracownikowi kwotę stanowiącą równowartość odpowiednio jednego, dwóch lub trzech miesięcznych wynagrodzeń.
               2.   Postanowienia zawarte w ust. 1 nie mają zastosowania, jeżeli z chwilą odejścia pracownik uprawniony jest do otrzymywania emerytury w ramach powszechnego systemu emerytalnego.
               3.   Uprawnienie do odprawy nie przysługuje, jeżeli po rozwiązaniu umowy o pracę pracownik będzie otrzymywać od pracodawcy świadczenia emerytalne i jeśli przystąpił on do stosownego systemu emerytalnego przed ukończeniem 50. roku życia.
               4.   Postanowienia zawarte w ust. 3 nie mają zastosowania, jeżeli układ zbiorowy pracy reguluje na dzień 1 lipca 1996 r. kwestię redukcji albo zniesienia odprawy z powodu wypłaty emerytury przez pracodawcę.
               5.   Przepisy ust. 1 stosuje się mutatis mutandis do wypowiedzenia stanowiącego nadużycie”.

         Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

               7

               Poul Landin urodził się w dniu 24 listopada 1944 r. W dniu 11 stycznia 1999 r. został zatrudniony przez pozwaną na podstawie duńskiej ustawy o pracownikach jako inżynier.

               8

               Ze skutkiem na dzień swych 65. urodzin, przypadających w dniu 24 listopada 2009 r., Poul Landin wystąpił o przesunięcie na później daty rozpoczęcia wypłaty powszechnego świadczenia emerytalnego w celu uzyskania większej kwoty.

               9

               W dniu 30 listopada 2011 r. pozwana poinformowała P. Landina, mającego wówczas 67 lat, o swojej decyzji o wypowiedzeniu jego umowy o pracę z przysługującym mu na podstawie ustawy o pracownikach z tytułu długości dotychczasowego zatrudnienia sześciomiesięcznym okresem wypowiedzenia, upływającym w maju 2012 r.

               10

               Ponieważ w związku z osiągnięciem 65. roku życia skarżący nabył prawo do emerytury w ramach powszechnego systemu emerytalnego, pozwana nie wypłaciła mu specjalnej odprawy z tytułu zwolnienia, przewidzianej w § 2a ust. 1 ustawy o pracownikach, ze względu na to, iż – jej zdaniem – z § 2a ust. 2 tej ustawy wynika, że pracownik, który jest uprawniony do otrzymywania powszechnego świadczenia emerytalnego, traci roszczenie o wypłatę przysługującej na podstawie § 2a ust. 1 ustawy odprawy z tytułu zwolnienia, nawet jeśli dalej pozostaje on na rynku pracy, a nawet jeśli czasowo zrezygnował z otrzymywania tejże emerytury.

               11

               Poul Landin pracował przez cały okres wypowiedzenia, a bezpośrednio po jego upływie podjął zatrudnienie jako inżynier specjalizujący się w urządzeniach zraszających u nowego pracodawcy na ogólnie przyjętych na rynku warunkach i zgodnie z przepisami ustawy o pracownikach.

               12

               Poul Landin wszczął zatem niniejsze postępowanie w celu uzyskania przysługującej mu zgodnie § 2a ust. 1 ustawy o pracownikach specjalnej odprawy z tytułu zwolnienia, podnosząc, że odmowa wypłaty mu tego świadczenia jest niezgodna z prawem Unii.

               13

               W tych okolicznościach Østre Landsret postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
               „Czy wykładni zawartego w art. 2 i 6 [dyrektywy 2000/78] zakazu bezpośredniej dyskryminacji ze względu na wiek należy dokonywać w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie utrzymywaniu przez państwo członkowskie stanu prawnego, zgodnie z którym pracodawca, po wypowiedzeniu umowy o pracę pracownikowi, który był nieprzerwanie zatrudniony w tym samym przedsiębiorstwie przez okres 12, 15 lub 18 lat, musi – z chwilą odejścia tego pracownika – wypłacić mu odprawę w wysokości odpowiednio jednego, dwóch lub trzech miesięcznych wynagrodzeń, lecz odprawa ta nie przysługuje, gdy z chwilą odejścia pracownik ma możliwość otrzymywania krajowej emerytury podstawowej?”.

         W przedmiocie pytania prejudycjalnego

               14

               W celu udzielenia odpowiedzi na pytanie sądu odsyłającego należy w pierwszej kolejności zbadać, czy ze stosowania § 2a ust. 2 ustawy o pracownikach wynika odmienne traktowanie w rozumieniu art. 2 ust. 1 dyrektywy 2000/78.

               15

               W niniejszej sprawie § 2a ust. 2 ustawy o pracownikach skutkuje pozbawieniem określonych pracowników prawa do odprawy z tytułu zwolnienia, i to wyłącznie ze względu na to, że w dniu rozwiązania z nimi stosunku pracy mogą oni korzystać z emerytury wypłacanej w ramach powszechnego systemu emerytalnego. Tymczasem z akt sprawy wynika, że uprawnienie do emerytury jest uzależnione od osiągnięcia minimalnego wieku, wynoszącego 65 lat dla pracowników urodzonych przed 1954 r. Przepis ten opiera się tym samym na kryterium nierozerwalnie związanym z wiekiem pracowników (zob. analogicznie wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, C‑499/08, EU:C:2010:600, pkt 23).

               16

               Z powyższego wynika, że rozpatrywane w postępowaniu głównym uregulowanie krajowe powoduje odmienne traktowanie bezpośrednio oparte na kryterium wieku w rozumieniu art. 1 w związku z art. 2 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2000/78.

               17

               W drugiej kolejności należy zbadać, czy to odmienne traktowanie może zostać uzasadnione.

               18

               Artykuł 6 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2000/78 precyzuje bowiem, że państwa członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z prawem celem, w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego, i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne (wyrok Schmitzer, C‑530/13, EU:C:2014:2359, pkt 37).

               19

               Trybunał orzekł już, że państwa członkowskie dysponują szerokim zakresem uznania przy wyborze nie tylko sposobu osiągnięcia jednego celu spośród innych w dziedzinie polityki społecznej i polityki zatrudnienia, lecz również w określaniu środków służących do jego osiągnięcia (zob. wyroki: Specht i in., od C‑501/12 do C‑506/12, C‑540/12 i C‑541/12, EU:C:2014:2005, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo; Schmitzer, EU:C:2014:2359, pkt 38).

               20

               W celu oceny zgodnego z prawem charakteru celu przepisu rozpatrywanego w postępowaniu głównym należy zauważyć, po pierwsze, że specjalna odprawa z tytułu zwolnienia ma, jak wskazuje sąd krajowy, odwołując się do uzasadnienia projektu ustawy o pracownikach, ułatwiać najstarszym pracownikom, o znacznym stażu pracy u jednego pracodawcy, przejście do nowego zatrudnienia. Po drugie, o ile ustawodawca zamierzał ograniczyć krąg osób uprawnionych do korzystania z tej odprawy do pracowników, którzy w dniu zwolnienia nie nabyli powszechnych uprawnień emerytalnych, o tyle przywołane przez sąd krajowy dokumenty dotyczące prac nad tym przepisem prawnym wskazują, że to ograniczenie opiera się na założeniu, że osoby, które nabyły uprawnienia emerytalne, postanawiają, co do zasady, opuścić rynek pracy (zob. podobnie wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, EU:C:2010:600, pkt 27).

               21

               Jak wynika z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, ograniczenie wprowadzone w § 2a ust. 2 ustawy o pracownikach w prosty i racjonalny sposób gwarantuje, że pracodawcy nie wypłacają zwalnianym pracownikom posiadającym znaczny staż pracy podwójnego wynagrodzenia, co w ramach polityki zatrudnienia nie służyłoby żadnemu celowi.

               22

               Cel w postaci ochrony pracowników o znacznym stażu pracy w przedsiębiorstwie oraz pomocy w ich reintegracji zawodowej realizowany przez odprawę z tytułu zwolnienia mieści się w kategorii zgodnych z prawem celów polityki zatrudnienia i rynku pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78 (wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, EU:C:2010:600, pkt 29).

               23

               Zgodnie z tym ostatnim przepisem cele te mogą uzasadniać, tytułem odstępstwa od zasady zakazu dyskryminacji ze względu na wiek, odmienne traktowanie związane między innymi z „wprowadzeni[em] specjalnych warunków […] zatrudnienia i pracy, włącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania, dla […] pracowników starszych […] w celu wspierania ich integracji zawodowej lub zapewnienia im ochrony”.

               24

               W konsekwencji cele takie jak te, do których zmierza uregulowanie krajowe będące przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, należy co do zasady uznać za mogące uzasadnić odmienne traktowanie ze względu na wiek „obiektywnie i racjonalnie”„w ramach prawa krajowego”, jak przewiduje to art. 6 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2000/78 (wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, EU:C:2010:600, pkt 31).

               25

               Należy jeszcze ustalić, zgodnie z samym brzmieniem tego przepisu, czy środki mające służyć realizacji tych celów są „właściwe i konieczne”. W niniejszym przypadku należy zbadać, czy § 2a ust. 2 ustawy o pracownikach pozwala osiągnąć cele polityki zatrudnienia wytyczone przez ustawodawcę, nie godząc przy tym nadmiernie w zasługujące na ochronę interesy pracowników, którzy zostali na podstawie tego przepisu pozbawieni odprawy ze względu na to, że nabyli uprawnienia do emerytury w ramach powszechnego systemu emerytalnego (zob. podobnie wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, EU:C:2010:600, pkt 32).

               26

               Warto w tym względzie przypomnieć, że państwa członkowskie dysponują szerokim zakresem uznania w kwestii wyboru środków właściwych do osiągnięcia przyjętych przez nie celów w dziedzinie polityki społecznej i zatrudnienia. Jednakże ten zakres uznania nie może skutkować tym, że wdrożenie zasady niedyskryminacji ze względu na wiek zostanie pozbawione treści (zob. wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, EU:C:2010:600, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).

               27

               Tymczasem ograniczenie kręgu osób uprawnionych do odprawy z tytułu zwolnienia wyłącznie do pracowników, którzy nie zamierzają z chwilą odejścia korzystać z powszechnych uprawnień emerytalnych, nie wydaje się nieracjonalne w świetle celu wytyczonego przez ustawodawcę, polegającego na zapewnieniu zwiększonej ochrony pracownikom, których przejście do nowego stosunku pracy okazuje się kwestią delikatną z uwagi na staż pracy w przedsiębiorstwie. Paragraf 2a ust. 2 ustawy o pracownikach pozwala również ograniczyć możliwości nadużyć, polegających na korzystaniu przez pracownika z odprawy mającej na celu wsparcie przy poszukiwaniu nowego zatrudnienia, podczas gdy zamierza on przejść na emeryturę (zob. podobnie wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, EU:C:2010:600, pkt 34).

               28

               Tym samym należy uznać, że przepis taki jak § 2a ust. 2 ustawy o pracownikach nie wydaje się rażąco niewłaściwy do osiągnięcia zgodnego z prawem celu polityki zatrudnienia realizowanego przez prawodawcę Unii.

               29

               Należy jeszcze zweryfikować, czy ten środek nie wykracza poza to, co konieczne do osiągnięcia tego celu.

               30

               Z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że ustawodawca równoważył ochronę pracowników, którzy z uwagi na ich staż pracy w przedsiębiorstwie znajdują się generalnie wśród najstarszych, z ochroną młodszych pracowników, którzy nie mogą ubiegać się o odprawę z tytułu zwolnienia. Przywołane przez sąd krajowy prace przygotowawcze nad ustawą nr 1417 z dnia 22 grudnia 2004 r., w drodze której implementowano dyrektywę 2000/78, wskazywały na uwzględnienie przez ustawodawcę okoliczności, że odprawa z tytułu zwolnienia pracownika, jako instrument zwiększonej ochrony określonej ze względu na staż pracy kategorii pracowników, stanowi formę odmiennego traktowania na niekorzyść pracowników młodszych. Rząd duński wskazuje tym samym, że ograniczenie zakresu stosowania odprawy z tytułu zwolnienia pracownika przewidzianej w § 2a ust. 2 ustawy o pracownikach pozwala na to, by środek ochrony socjalnej, który nie może znajdować zastosowania wobec najmłodszych pracowników, nie wykraczał poza to co konieczne.

               31

               Ponadto rozpatrywany w postępowaniu głównym przepis ma na celu również zagwarantowanie, zgodnie z zasadą proporcjonalności i koniecznością walki z nadużyciami, by odprawa z tytułu zwolnienia pracownika była wypłacana tylko tym osobom, do których jest kierowana, czyli tym, które zamierzają pozostać aktywne zawodowo, lecz które z uwagi na wiek doświadczają ogólnie więcej trudności w znalezieniu nowego zatrudnienia. Przepis ten pozwala również uniknąć wypłacania odprawy z tytułu zwolnienia osobom, które będą otrzymywać emeryturę w ramach powszechnego systemu emerytalnego.

               32

               Z tego wynika, że § 2a ust. 2 ustawy o pracownikach, w zakresie, w jakim wyklucza z kręgu osób uprawnionych do odprawy z tytułu zwolnienia pracowników, którzy z chwilą odejścia będą pobierać emeryturę w ramach powszechnego systemu emerytalnego, nie wykracza poza to, co konieczne do osiągnięcia celów, które ma godzić (zob. podobnie wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, EU:C:2010:600, pkt 40).

               33

               Należy jednakowoż zbadać, czy wniosek ten może zostać podważony przez okoliczność, że przepis ten zrównuje osoby, które będą faktycznie pobierać emeryturę w ramach powszechnego systemu emerytalnego, z osobami, które taką emeryturę mogą pobierać (zob. analogicznie wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, EU:C:2010:600, pkt 41).

               34

               Paragraf 2a ust. 2 ustawy o pracownikach skutkuje wyłączeniem z kręgu osób uprawnionych do odprawy z tytułu zwolnienia wszystkich pracowników, którzy z chwilą odejścia są uprawnieni do pobierania emerytury w ramach powszechnego systemu emerytalnego. Należy w związku z tym zbadać, czy wyłączenie to nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonych celów (zob. podobnie wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, EU:C:2010:600, pkt 43).

               35

               Z wyjaśnień udzielonych przez sąd odsyłający i rząd duński wynika, iż wyłączenie to opiera się na założeniu, że pracownicy co do zasady opuszczają rynek pracy z chwilą nabycia uprawnień emerytalnych. Z uwagi na tę związaną z wiekiem ocenę pracownik, który chciałby, mimo że spełnia warunki uprawniające go do korzystania z emerytury, tymczasowo z niej zrezygnować celem kontynuowania kariery zawodowej, nie może otrzymać odprawy z tytułu zwolnienia, choć jej celem jest ochrona tego pracownika. Tym samym w zgodnym z prawem celu uniknięcia sytuacji, w jakiej z odprawy z tytułu zwolnienia korzystają osoby, które nie poszukują nowego zatrudnienia, lecz będą pobierać dochód substytucyjny w postaci emerytury w ramach powszechnego systemy emerytalnego, rozpatrywany przepis doprowadził do pozbawienia odprawy zwolnionych pracowników, którzy chcą pozostać na rynku pracy z tego tylko względu, że mogliby, w szczególności z uwagi na swój wiek, otrzymać taką emeryturę (zob. wyrok Ingeniørforeningen i Danmark, EU:C:2010:600, pkt 44).

               36

               W pkt 45 wyroku Ingeniørforeningen i Danmark (EU:C:2010:600), który dotyczył § 2a ust. 3 ustawy o pracownikach, wykluczającego wypłatę odprawy z tytułu zwolnienia pracownika, który z chwilą odejścia spełnia warunki uprawniające go do korzystania z emerytury wypłacanej przez pracodawcę, Trybunał orzekł, że przepis ten utrudnia tym pracownikom wykonywanie prawa do dalszej pracy, ponieważ nie korzystają oni z tej odprawy, znajdując się w sytuacji przejścia do nowego stosunku pracy. W pkt 46 tego wyroku Trybunał stwierdził istnienie ryzyka przyjęcia przez tych pracowników niższej emerytury, powodując po ich stronie znaczącą utratę dochodu w dłuższej perspektywie czasu.

               37

               Należy jednakże stwierdzić, że spór w postępowaniu głównym różni się od sporu, którego dotyczyła sprawa zakończona wydaniem wyroku Ingeniørforeningen i Danmark (EU:C:2010:600).

               38

               Jako że emerytura, o którą chodzi w owej sprawie, jest wypłacana od momentu ukończenia 60. roku życia, wszyscy pracownicy, którzy osiągnęli ten wiek, z chwilą odejścia mogli otrzymać jedynie emeryturę niższą niż ta, którą otrzymaliby, gdyby mogli doczekać wymaganego wieku emerytalnego przed przejściem na emeryturę. W konsekwencji taki pracownik ryzykowałby w istocie obniżenie wypłacanej mu kwoty z powodu wcześniejszego przejścia na emeryturę.

               39

               Sytuacja taka nie na to miejsca w postępowaniu głównym, które dotyczy wykluczenia wypłaty odprawy z tytułu zwolnienia pracownika w przypadku, w którym z chwilą odejścia pracownik ma możliwość przejścia na emeryturę w ramach powszechnego systemu emerytalnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, emerytura ta zaspokaja potrzeby osoby, która osiągnęła określony na poziomie krajowym wiek emerytalny. W okresie od 1999 r. do 2023 r. normalny wiek emerytalny wynosi 65 lat i granica tego wieku będzie stopniowo podnoszona do 67. roku życia w 2027 r.

               40

               Należy mianowicie stwierdzić, że ryzyko otrzymania niższej kwoty wypłacanej z tytułu wcześniejszej emerytury co do zasady nie dotyczy pracowników takich jak P. Landin, mającego 67 lat z chwilą zwolnienia, który nabył uprawnienia emerytalne w ramach powszechnego systemu emerytalnego.

               41

               Ponadto w zakresie, w jakim odprawa z tytułu zwolnienia pracownika stanowi świadczenie jednorazowe odpowiadające odpowiednio jednemu, dwóm lub trzem miesięcznym wynagrodzeniom, przepis taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym nie wydaje się móc spowodować znaczącej utraty dochodu w dłuższej perspektywie czasu.

               42

               Z tego względu postępowanie główne różni się również od sporu, którego dotyczyła sprawa, w której zapadł wyrok Dansk Jurist- og Økonomforbund (C‑546/11, EU:C:2013:603), która dotyczyła wykluczenia prawa urzędników, którzy ukończyli 65. rok życia i byli uprawnieni do emerytury, do utrzymania wynagrodzenia przez okres trzech lat po wypowiedzeniu.

               43

               Powyższych wniosków nie podważa okoliczność, że pracownik, taki jak P. Landin, może, kontynuując pracę po uzyskaniu wieku emerytalnego, spowodować podwyższenie wysokości swojej emerytury. Należy bowiem zauważyć, że – jak wskazał rząd duński w odpowiedzi na pytanie zadane na rozprawie – istnieje możliwość pobierania emerytury w ramach powszechnego systemu emerytalnego przy jednoczesnym dalszym wykonywaniu działalności zawodowej. Wypłata tej emerytury może również zostać zawieszona w celu wykonywania tej działalności i, w perspektywie, podwyższenia jej wysokości.

               44

               W tej sytuacji i biorąc pod uwagę rozważania zawarte w pkt 40 i 41 niniejszego wyroku, których prawidłowość wymaga zweryfikowania przez sąd odsyłający, przepis taki jak zawarty w § 2a ust. 2 ustawy o pracownikach nie wydaje się nadmiernie godzić w zgodne z prawem interesy pracowników, którzy osiągnęli normalny wiek emerytalny.

               45

               W świetle powyższego na przedstawione pytanie należy odpowiedzieć, że art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 2 lit. a) i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78 należy interpretować w ten sposób, iż nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, takiemu jak sporne w postępowaniu głównym, zgodnie z którym w przypadku zwolnienia pracownika, który był nieprzerwanie zatrudniony w tym samym przedsiębiorstwie przez okres 12, 15 lub 18 lat, pracodawca wypłaca z chwilą odejścia tego pracownika odprawę w wysokości odpowiednio jednego, dwóch lub trzech miesięcznych wynagrodzeń, lecz odprawa ta nie przysługuje, gdy w chwili rozwiązania stosunku pracy pracownik ma możliwość otrzymywania emerytury w ramach powszechnego systemu emerytalnego, jeżeli, po pierwsze, uregulowanie to jest obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z prawem celem polityki zatrudnienia i rynku pracy, oraz po drugie, stanowi ono właściwy i konieczny środek służący realizacji tego celu. Do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy jest tak w niniejszym wypadku.

         W przedmiocie kosztów

               46

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:

                     Artykuł 2 ust. 1, art. 2 ust. 2 lit. a) i art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy należy interpretować w ten sposób, iż nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, takiemu jak sporne w postępowaniu głównym, zgodnie z którym w przypadku zwolnienia pracownika, który był nieprzerwanie zatrudniony w tym samym przedsiębiorstwie przez okres 12, 15 lub 18 lat, pracodawca wypłaca z chwilą odejścia tego pracownika odprawę w wysokości odpowiednio jednego, dwóch lub trzech miesięcznych wynagrodzeń, lecz odprawa ta nie przysługuje, gdy w chwili rozwiązania stosunku pracy pracownik ma możliwość otrzymywania emerytury w ramach powszechnego systemu emerytalnego, jeżeli, po pierwsze, uregulowanie to jest obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z prawem celem polityki zatrudnienia i rynku pracy, oraz po drugie, stanowi ono właściwy i konieczny środek służący realizacji tego celu. Do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy jest tak w niniejszym wypadku.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: duński.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 18 czerwca 1998 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Rebublice Włoskiej. # Sprawa C-35/96.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 18 czerwca 1998 r. # Corsica Ferries France SA przeciwko Gruppo Antichi Ormeggiatori del porto di Genova Coop. arl, Gruppo Ormeggiatori del Golfo di La Spezia Coop. arl i Ministero dei Trasporti e della Navigazione. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Tribunale di Genova - Włochy. # Swobodne świadczenie usług - Transport morski. # Sprawa C-266/96.