title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (pierwsza izba) z dnia 6 listopada 2007 r. # RheinfelsQuellen H. Hövelmann GmbH & Co. KG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Zgłoszenie wspólnotowego słownego znaku towarowego VOM URSPRUNG HER VOLLKOMMEN - Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji - Charakter opisowy - Artykuł 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia (WE) nr 40/94. # Sprawa T-28/06.

text:
      Sprawa T‑28/06
      RheinfelsQuellen H. Hövelmann GmbH & Co. KG
      przeciwko
      Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego
      (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
      Wspólnotowy znak towarowy – Zgłoszenie słownego wspólnotowego znaku towarowego VOM URSPRUNG HER VOLLKOMMEN – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji – Charakter opisowy – Artykuł 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia (WE) nr 40/94
      Streszczenie wyroku
      Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
            – Znaki towarowe składające się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek mogących służyć do oznaczania cech towaru
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 7 ust. 1 lit. c))
      Z punktu widzenia przeciętnego konsumenta niemieckojęzycznego oznaczenie słowne VOM URSPRUNG HER VOLLKOMMEN, o którego rejestrację
         wniesiono dla „piwa; wód mineralnych i gazowanych oraz innych napojów bezalkoholowych; napojów owocowych i soków owocowych;
         syropów i innych preparatów do produkcji napojów; mieszanek tych napojów” oraz „napojów alkoholowych (z wyjątkiem piwa)”,
         należących do klas 32 i 33 w rozumieniu porozumienia nicejskiego, ma charakter opisowy względem towarów zawartych w zgłoszeniu
         wspólnotowego znaku towarowego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego.

      W istocie slogan odwołuje się wyraźnie do czystości i doskonałości substancji podstawowych napojów, a w szczególności do użytej
         wody, a przecież czystość i doskonałość substancji podstawowych ma szczególne znaczenie w przypadku towarów z klas 32 i 33.
         Jeśli chodzi o wody mineralne, doskonałe pochodzenie użytej wody źródlanej ma decydujące znaczenie dla jakości napoju, zarówno
         pod względem smaku, jak i walorów zdrowotnych. W przypadku soków owocowych, piwa i innych napojów alkoholowych pochodzenie
         substancji podstawowych także jest czynnikiem o dużym znaczeniu dla jakości tych produktów.

      A zatem użyte słowa, zarówno pojedynczo, jak i łącznie, odnoszą się bezpośrednio i wyraźnie do właściwości omawianych towarów.
         Można rozsądnie przyjąć, iż czystość i doskonałość pochodzenia podstawowych substancji wchodzących w skład napojów są właściwościami
         branymi pod uwagę przez zainteresowanego konsumenta przy dokonywaniu wyboru. W rezultacie z punktu widzenia zainteresowanego
         kręgu odbiorców istnieje dostatecznie bezpośredni i konkretny związek między omawianym połączeniem słownym a towarami z klas 32
         i 33.

      (por. pkt 37–40)
WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (pierwsza izba)
      z dnia 6 listopada 2007 r.(*)

      Wspólnotowy znak towarowy – Zgłoszenie słownego wspólnotowego znaku towarowego VOM URSPRUNG HER VOLLKOMMEN – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji – Charakter opisowy – Artykuł 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia (WE) nr 40/94
      W sprawie T‑28/06
      RheinfelsQuellen H. Hövelmann GmbH & Co. KG, z siedzibą w Duisburgu (Niemcy), reprezentowana przez adwokatów W. Kellentera oraz A. Lambrechta,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowanemu przez G. Schneidera, działającego w charakterze pełnomocnika,

      strona pozwana,
      mającej za przedmiot skargę na decyzję Drugiej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 17 listopada 2005 r. (sprawa R 1179/2004-2), dotyczącą
         zgłoszenia do rejestracji słownego znaku towarowego VOM URSPRUNG HER VOLLKOMMEN jako wspólnotowego znaku towarowego,

      SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (pierwsza izba),
      w składzie: J.D. Cooke, prezes, I. Labucka i M. Prek, sędziowie,
      sekretarz: K. Andová, administrator,
      po zapoznaniu się ze skargą złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 24 stycznia 2006 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 13 kwietnia 2006 r.,
      po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 15 maja 2007 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
       Okoliczności powstania sporu
      1        W dniu 8 sierpnia 2002 r. skarżąca dokonała zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego w Urzędzie Harmonizacji w ramach Rynku
         Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie
         wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, str. 1), z późniejszymi zmianami.

      2        Znak towarowy, którego dotyczy wniosek o rejestrację, to oznaczenie słowne VOM URSPRUNG HER VOLLKOMMEN.

      3        Towary i usługi, dla których wniesiono o rejestrację, należą do klas 32 i 33 Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej
         klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., zrewidowanego i zmienionego, i odpowiadają
         dla każdej z tych klas następującemu opisowi:

      –        „piwo; wody mineralne i gazowane oraz inne napoje bezalkoholowe; napoje owocowe i soki owocowe; syropy i inne preparaty do
         produkcji napojów; mieszanki tych napojów” należące do klasy 32;

      –        „napoje alkoholowe (z wyjątkiem piwa)” należące do klasy 33.
      4        Decyzją z dnia 20 października 2004 r. ekspert odrzucił zgłoszenie na podstawie art. 38 rozporządzenia nr 40/94, uzasadniając
         to brakiem charakteru odróżniającego oznaczenia.

      5        W dniu 20 grudnia 2004 r. skarżąca wniosła do OHIM odwołanie od decyzji eksperta na podstawie art. 57–62 rozporządzenia nr 40/94.

      6        Mocą decyzji z dnia 17 listopada 2005 r. (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”) Druga Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie z uwagi
         na to, że oznaczenie jest oznaczeniem opisowym i w związku z tym stosuje się do niego art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia
         nr 40/94.

       Żądania stron
      7        Skarżąca wnosi do Sądu o:

      –        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
      –        obciążenie OHIM kosztami postępowania.
      8        OHIM wnosi do Sądu o:

      –        oddalenie skargi;
      –        obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania.
       Co do prawa
      9        Skarżąca podnosi dwa zarzuty uzasadniające, w jej ocenie, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, mianowicie zarzut
         naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c) oraz zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.

       Argumenty stron
      10      Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, skarżąca twierdzi, że zgłoszony znak towarowy
         nie składa się wyłącznie ze wskazówek opisujących istotne właściwości towarów, dla których dokonano zgłoszenia znaku.

      11      Twierdzi ona przede wszystkim, że sporne oznaczenie słowne jest wytworem nietypowym i oryginalnym i nie stanowi połączenia
         słów powszechnego w języku niemieckim.

      12      Dalej twierdzi ona, że w odniesieniu do właściwych towarów nie występuje konieczność pozostawienia tego sloganu na przyszłość
         do swobodnego używania. Ani cały zwrot słowny, ani jego poszczególne elementy nie są zwykle używane do określania napojów,
         a w szczególności wód mineralnych.

      13      Wreszcie skarżąca wskazuje na brak jasnego znaczenia w języku niemieckim spornego sloganu. Wynika to z abstrakcyjnego charakteru
         słowa „rsprung” i różnych możliwych jego interpretacji w odniesieniu do omawianych towarów, a także niejasnego charakteru
         i braku wyraźnego znaczenia wyrazu „vollkommen” w kontekście napojów. Jej zdaniem świadczy to o tym, iż połączenie słów „vom
         ursprung her vollkommen” także pozbawione jest wyraźnego i bezpośrednio opisowego znaczenia. Ponadto najważniejsze słowa sloganu
         nie opisują w sposób bezpośredni i wyraźny niektórych istotnych właściwości towarów, czy to z osobna, czy łącznie.

      14      OHIM twierdzi w pierwszej kolejności, że na potrzeby oceny odróżniającego charakteru oznaczenia wystarczy, by mogło ono być
         używane na rynku lub w języku potocznym, natomiast nie jest konieczne, by takie używanie rzeczywiście miało miejsce.

      15      OHIM podkreśla następnie, że należy odmówić rejestracji oznaczenia, jeśli co najmniej jedno z jego znaczeń opisuje właściwość
         danych towarów lub usług. Tymczasem najważniejsze słowa wchodzące w skład omawianego oznaczenia mają w kontekście sloganu
         wyraźne znaczenie, wskazując, że oznaczane nim towary mają doskonałe pochodzenie.

      16      Wreszcie jeśli chodzi o płaszczyznę koncepcyjną, OHIM uważa, że nie ma żadnego znaczenia ekonomicznego, czy właściwości towarów,
         które mogą być opisane, są istotne czy drugorzędne. W niniejszej sprawie jakość substancji podstawowych opisywana jest jako
         doskonała. Nie ma więc konieczności ustalania, czy jakość ta stanowi dla konsumenta istotne kryterium przy dokonywaniu wyboru
         towarów, czy też wskazanie na jakość nie stanowi opisu pewnych istotnych cech towarów. Aby zastosować przepis art. 7 ust. 1
         lit. c) rozporządzenia nr 40/94 wystarczy, by slogan jako całość był zasadniczo dostępny dla zainteresowanego konsumenta,
         dla którego stanowi on wskazanie jakości towaru, czyli jego pochodzenia z doskonałego źródła.

       Ocena Sądu
      17      Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94 nie są rejestrowane „znaki towarowe, które składają się wyłącznie
         z oznaczeń lub wskazówek, mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia
         geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych właściwości towarów lub usług”.

      18      Zabraniając rejestracji wskazanych w nim oznaczeń, artykuł ten stanowi wyraz celów z zakresu interesu publicznego, którego
         dobro wymaga, aby oznaczenia lub wskazówki opisujące właściwości towaru lub usługi, dla których wnosi się o rejestrację, mogły
         być swobodnie używane przez wszystkich. Przepis ten stoi zatem na przeszkodzie przyznawaniu wyłączności na używanie takich
         oznaczeń lub wskazówek jednemu przedsiębiorcy z tytułu ich rejestracji w charakterze znaku towarowego (wyrok Trybunału z dnia
         23 października 2003 r. w sprawie C‑191/01 P OHIM przeciwko Wrigley, Rec. str. I‑12447, pkt 31).

      19      Ponadto oznaczenia, o których mowa w art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, są oznaczeniami uważanymi za nienadające
         się do pełnienia podstawowej funkcji znaku towarowego, jaką jest wskazywanie na pochodzenie handlowe towaru lub usługi, umożliwiając
         w ten sposób konsumentowi nabywającemu towar lub usługę oznaczone znakiem towarowym dokonanie przy kolejnym zakupie tego samego
         wyboru, w razie pozytywnych doświadczeń, albo dokonania innego wyboru, jeśli doświadczenie okaże się negatywne [wyroki Sądu:
         z dnia 27 lutego 2002 r. w sprawie T‑219/00 Ellos przeciwko OHIM (ELLOS), Rec. str. II‑753, pkt 28, oraz z dnia 27 listopada
         2003 r. w sprawie T‑348/02 Quick przeciwko OHIM (Quick), Rec. str. II‑5071, pkt 28].

      20      Oznaczeniami i wskazówkami, o których mowa w art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, są zatem tylko te, które w normalnym
         – z punktu widzenia konsumentów – użyciu mogą służyć do oznaczania zgłoszonych towarów lub usług bezpośrednio lub przez wskazanie
         na jedną z ich podstawowych cech (wyrok Trybunału z dnia 20 września 2001 r. w sprawie C‑383/99 P Procter & Gamble przeciwko
         OHIM, Rec. str. I‑6251, pkt 39). Ocena opisowego charakteru oznaczenia może zatem zostać dokonana jedynie w odniesieniu do
         danych towarów lub usług i z uwzględnieniem sposobu jego rozumienia przez właściwy krąg odbiorców [wyrok Sądu z dnia 16 marca
         2006 r. w sprawie T‑322/03 Telefon & Buch przeciwko OHIM – Herold Business Data (WEISSE SEITEN), Zb.Orz. str. II‑835, pkt 90].

      21      Należy wreszcie przypomnieć, że ustanowione w orzecznictwie kryteria ustalania, czy dany słowny znak towarowy złożony z większej
         liczby elementów słownych ma charakter opisowy, są identyczne, jak kryteria stosowane w odniesieniu do oznaczenia słownego
         zawierającego tylko jeden element.

      22      W sprawie niniejszej towarami wymienionymi w zgłoszeniu są napoje alkoholowe i bezalkoholowe należące do klas 32 i 33. Chodzi
         o artykuły bieżącej konsumpcji przeznaczone dla szerokiego kręgu odbiorców, które rozprowadzane są nie tylko w sprzedaży detalicznej
         (supermarkety, centra handlowe lub wielkie powierzchnie handlowe) czy też w handlu wyspecjalizowanym lub wyspecjalizowanej
         sprzedaży wysyłkowej, lecz także w restauracjach i kawiarniach. Zatem Izba Odwoławcza słusznie zdecydowała, że punktem widzenia,
         który należy wziąć pod uwagę jest punkt widzenia przeciętnego konsumenta, właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego
         i rozsądnego [zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C‑342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer, Rec. str. I‑3819,
         pkt 26, oraz wyrok Sądu z dnia 7 czerwca 2001 r. w sprawie T‑359/99 DKV przeciwko OHIM (EuroHealth), Rec. str. II‑1645, pkt 27].

      23      Poza tym z uwagi na to, że omawiane oznaczenie słowne składa się z wyrazów z języka niemieckiego, docelowym kręgiem odbiorców
         są osoby posługujące się językiem niemieckim. W związku z tym przy stosowaniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 właściwym
         kręgiem odbiorców, w odniesieniu do którego należy oceniać bezwzględną podstawę odmowy rejestracji, jest przeciętny konsument
         posługujący się językiem niemieckim [zob. podobnie wyroki Sądu: ww. wyrok w sprawie ELLOS, pkt 31, oraz z dnia 12 stycznia
         2005 r. w sprawie T‑334/03 Deutsche Post EURO EXPRESS przeciwko OHIM (EUROPREMIUM), Zb.Orz. str. II‑65, pkt 28].

      24      Jeśli chodzi o znaczenie określenia „vom ursprung her vollkommen”, zarówno z pkt 34–40 zaskarżonej decyzji, jak i z wyjaśnień
         przedstawionych przez OHIM w replice oraz na rozprawie wynika, że oznaczenie to wyraża w sposób bezpośredni, iż towary, które
         oznacza, mają doskonałe pochodzenie, to znaczy są doskonałe od początku, i że w związku z tym nie da się ich porównać z innymi,
         są one bez zarzutu i nie wymagają żadnej obróbki ani ulepszania. A zatem slogan ten stwierdza w sposób klarowny, że wysoka
         jakość towaru opiera się na jakości produktu podstawowego. OHIM jest zdania, że w sloganie tym rzeczownik „ursprung” odsyła
         do źródła, pochodzenia, podczas gdy przymiotnik „vollkommen” wywołuje skojarzenie z doskonałością, czyli najwyższą jakością.

      25      Jeśli chodzi o naturę stosunku istniejącego między sloganem a danymi towarami, Izba Odwoławcza jest zdania, że cechą napojów
         alkoholowych i bezalkoholowych, które są nim oznaczane, a także substancji podstawowych i preparatów przeznaczonych do ich
         wytwarzania, jest doskonałość od początku, czyli u źródła lub też od miejsca pochodzenia.

      26      Biorąc pod uwagę samo oznaczenie, towary objęte zgłoszeniem i sposób pojmowania tego oznaczenia przez właściwy krąg odbiorców,
         dokonaną przez Izbę Odwoławczą ocenę opisowego charakteru zgłoszonego znaku towarowego należy uznać za trafną.

      27      Jeśli chodzi w pierwszej kolejności o stwierdzenie skarżącej dotyczące nietypowego charakteru spornego połączenia słów, którego
         dowodem jest w szczególności fakt, iż nie da się znaleźć odesłania do określenia „vom ursprung her vollkommen” przy pomocy
         wyszukiwarki internetowej, nie ma ono wpływu na tę ocenę.

      28      Po pierwsze, slogan ten jest gramatycznie poprawny i nie stanowi w języku niemieckim nietypowego czy charakterystycznego połączenia.
         Po drugie, z orzecznictwa wynika, że aby odmówić rejestracji w oparciu o art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, nie
         jest konieczne, by oznaczenia i wskazówki składające się na znak towarowy, o którym mowa w tym artykule, były faktycznie stosowane
         w czasie złożenia wniosku o rejestrację w celu opisu towarów lub usług, w odniesieniu do których zostało dokonane zgłoszenie,
         lub charakterystyki takich towarów lub usług. Wystarczy, jak to wynika z samego sformułowania tego przepisu, że oznaczenia
         lub wskazówki mogą służyć tym celom (wyroki Trybunału: z dnia 12 lutego 2004 r. w sprawie 2004 r. C‑363/99 Koninklijke KPN
         Nederland, Rec. str. I‑1619, pkt 97, oraz ww. wyrok w sprawie OHIM przeciwko Wrigley, pkt 32; oraz postanowienie Trybunału
         z dnia 5 lutego 2004 r. w sprawie C‑326/01 P Telefon & Buch przeciwko OHIM, Rec. str. I‑1371, pkt 28).

      29      Po drugie, skarżąca niesłusznie twierdzi, że nie jest konieczne, by określenie „vom ursprung her vollkommen” było powszechnie
         dostępne, jako że to połączenie słowne nie jest typowym określeniem dla napojów.

      30      Należy jednak podkreślić, że istotne słowa wchodzące w skład zgłoszonego znaku towarowego były już używane w sloganach odnoszących
         się do napojów. OHIM podaje następujące tego przykłady: „vollkommener genuß” Efes Pilsener, „gerolsteiner. einfach vollkommen”
         Gerolsteiner, „in jeder weise vollkommen” Jacobs Kaffee, „ursprung des biers” Weihenstepha, czy też „so gesund wie sein ursprung”
         Volvic. Okoliczność, że nie został wymieniony żaden przykład sloganu przypominający dwa istotne słowa składowe spornego oznaczenia,
         nie ma znaczenia dla dokonanego przez OHIM ustalenia o konieczności zapewnienia powszechnej dostępności. Z przywołanego w pkt 28
         powyżej orzecznictwa wynika, że wystarczy, by te oznaczenia i wskazówki mogły być używane w celach opisowych.

      31      Należy ponadto przypomnieć, że Trybunał uznał, iż zastosowanie art. 3 ust. 1 lit. c) pierwszej dyrektywy Rady 89/104/EWG z dnia
         21 grudnia 1998 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U.
         z 1989 r., L 40, str. 1), którego brzmienie jest identyczne z brzmieniem art. 7 ust. 1 lit c) rozporządzenia nr 40/94, nie
         zależy od istnienia konkretnego, aktualnego i poważnego wymogu dostępności [wyrok Trybunału z dnia 4 maja 1999 r. w sprawach
         połączonych C‑108/97 i C‑109/97 Windsurfing Chiemsee, Rec. str. I‑2779, pkt 35; wyrok Sądu z dnia 20 marca 2002 r. w sprawie
         T‑356/00 DaimlerChrysler przeciwko OHIM (CARCARD), Rec. str. II‑1963, pkt 27]. W celu zastosowania art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia
         nr 40/94, konieczne jest jedynie zbadanie, biorąc pod uwagę stosowne znaczenie przedmiotowego oznaczenia słownego, czy istnieje,
         z punktu widzenia docelowego kręgu odbiorców, wystarczająco konkretny i bezpośredni związek między oznaczeniem a towarami
         lub usługami, dla których złożono wniosek o rejestrację [zob. wyrok Sądu z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie T‑311/02 Lissotschenko
         i Hentze przeciwko OHIM (LIMO), Zb.Orz. str. II‑2957, pkt 30, i wskazane tam orzecznictwo].

      32      Po trzecie, bez znaczenia jest twierdzenie skarżącej, zgodnie z którym zarówno całe określenie, jak i jego elementy składowe
         są wieloznaczne, wymagają interpretacji, mogą być rozumiane na wiele sposobów i nie mają w związku z tym jasnego i określonego
         znaczenia. Biorąc pod uwagę towary i usługi wymienione w zgłoszeniu, znaczenie przyjęte przez Izbę Odwoławcza jest prawidłowe.
         Należy jednak przypomnieć, że aby znalazł zastosowanie art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, wystarczy, by oznaczenie
         słowne, przynajmniej w jednym z potencjalnych znaczeń, opisywało właściwość danych towarów lub usług (zob. podobnie i per
         analogiam ww. wyrok w sprawie Koninklijke KPN Nederland, pkt 32). Po drugie, w przypadku złożonego słownego znaku towarowego,
         należy brać pod uwagę jego znaczenie ustalane na podstawie wszystkich elementów, z których się on składa, a nie jedynie na
         podstawie jednego z tych elementów.

      33      W tym względzie należy stwierdzić, że choć słowo „ursprung” może mieć wiele znaczeń, w omawianym sloganie ma ono klarowne
         znaczenie, wskazując mianowicie na „źródło” lub „pochodzenie”. Podobnie, o ile słowo „vollkommen” może być odczytywane zarówno
         jako przymiotnik, jak i przysłówek, w omawianym sloganie nie można go postrzegać inaczej niż jako przymiotnik. A zatem argument
         skarżącej, zgodnie z którym wyrażenie jako całość jest niejednoznaczne, oparty jest wyłącznie na opisie możliwych znaczeń
         jego istotnych elementów składowych.

      34      Semantyczną interpretację zgłoszonego znaku towarowego przyjęta przez OHIM potwierdzają wyniki wyszukiwania w Internecie dokonane
         przez skarżącą, na które powołuje się ona w uzasadnieniu drugiego zarzutu. Chodzi o zdanie „wasser muss vom ursprung her vollkommen
         sein” (woda powinna być doskonała u źródła), które pochodzi ze strony internetowej dotyczącej towarów sprzedawanych przez
         samą skarżącą. Omawiane określenie nie jest zatem w żaden sposób wieloznaczne.

      35      Ponadto skarżąca niesłusznie twierdzi, że w odczuciu zainteresowanych konsumentów omawianemu sloganowi brak jest znaczenia,
         ponieważ nie istnieją woda, piwo, lemoniada czy sok owocowy, które byłyby doskonałe z uwagi na ich pochodzenie, ponieważ produkty
         te muszą przejść różne procesy filtracji, oczyszczania, uzdatniania mikrobiologicznego oraz gazyfikacji lub fermentacji zanim
         zostaną przelane do butelek. Przy ocenie, czy występuje bezwzględna podstawa odmowy rejestracji, o której mowa w art. 7 ust. 1
         lit. c) rozporządzenia nr 40/94, nie jest istotne to, czy znak towarowy ma znaczenie techniczne.

      36      Wreszcie Sąd jest zdania, że koncepcyjna zawartość zgłoszonego znaku towarowego stanowi dostatecznie bezpośrednie i konkretne
         odniesienie do właściwości towarów wymienionych w zgłoszeniu, to jest napojów alkoholowych i bezalkoholowych należących do
         klas 32 i 33.

      37      W istocie slogan odwołuje się wyraźnie do czystości i doskonałości substancji podstawowych napojów, a w szczególności do użytej
         wody, a przecież czystość i doskonałość substancji podstawowych ma szczególne znaczenie w przypadku towarów z klas 32 i 33.
         Jeśli chodzi o wody mineralne, doskonałe pochodzenie użytej wody źródlanej ma decydujące znaczenie dla jakości napoju, zarówno
         pod względem smaku, jak i walorów zdrowotnych. W przypadku soków owocowych, piwa i innych napojów alkoholowych pochodzenie
         substancji podstawowych także jest czynnikiem o dużym znaczeniu dla jakości tych produktów.

      38      Dlatego też Sąd uważa, że użyte słowa, zarówno pojedynczo, jak i łącznie, odnoszą się bezpośrednio i wyraźnie do właściwości
         omawianych towarów i że w związku z tym skarżąca niesłusznie twierdzi, iż oznaczenie wywołuje co najwyżej bardzo ogólne pozytywne
         skojarzenia.

      39      Należy dodać, że można rozsądnie przyjąć, iż czystość i doskonałość pochodzenia podstawowych substancji wchodzących w skład
         napojów są właściwościami branymi pod uwagę przez zainteresowanego konsumenta przy dokonywaniu wyboru.

      40      Dlatego z punktu widzenia zainteresowanego kręgu odbiorców istnieje dostatecznie bezpośredni i konkretny związek między omawianym
         połączeniem słownym a towarami z klas 32 i 33.

      41      W związku z tym należy stwierdzić, że skarżąca nie przedstawiła żadnego argumentu, który uzasadniałby stwierdzenie nieważności
         zaskarżonej decyzji, w której Izba Odwoławcza odmówiła rejestracji zgłoszonego znaku towarowego z uwagi na jego opisowy charakter.

      42      Wynika z tego, że zarzut pierwszy, dotyczący naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, podlega oddaleniu.

      43      W związku z tym nie ma potrzeby analizowania zarzutu dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.
         Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dla odmowy rejestracji w charakterze wspólnotowego znaku towarowego wystarczy, by znalazły
         zastosowanie bezwzględne podstawy odmowy rejestracji wymienione w art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 [wyrok Trybunału z dnia
         19 września 2002 r. w sprawie C‑104/00 P DKV przeciwko OHIM, Rec. str. I‑7561, pkt 29; wyroki Sądu: z dnia 26 października
         2000 r. w sprawie T‑360/99 Community Concepts przeciwko OHIM (Investorworld), Rec. str. II‑3545, pkt 26, z dnia 31 stycznia
         2001 r. w sprawie T‑331/99 Mitsubishi HiTec Paper Bielefeld przeciwko OHIM (Giroform), Rec. str. II‑433, pkt 30, z dnia 20 listopada
         2002 r. w sprawach połączonych T‑79/01 i T‑86/01 Bosch przeciwko OHIM (Kit Pro i Kit Super Pro), Rec. str. II‑4881, pkt 36,
         i ww. wyrok Sądu w sprawie LIMO, pkt 49].

      44      Ponadto z orzecznictwa wynika, że słowny znak towarowy, który stanowi opis właściwości towarów i usług w rozumieniu art. 7
         ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, jest tym samym bezwzględnie pozbawiony charakteru odróżniającego względem tych towarów
         i usług w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia [wyroki Sądu: z dnia 12 stycznia 2005 r. w sprawach połączonych
         od T‑367/02 do T‑369/02 Wieland‑Werke przeciwko OHIM (SnTEM, SnPUR, SnMIX), Zb.Orz. str. II‑47, pkt 46, oraz z dnia 10 października
         2006 r. w sprawie T‑302/03 PTV przeciwko OHIM (map&guide), dotychczas niepublikowany w Zbiorze, pkt 33 i 34; zob. per analogiam
         wyrok Trybunału z dnia 12 lutego 2004 r. w sprawie C‑265/00 Campina Melkunie, Rec. str. I‑1699, pkt 19].

      45      W konsekwencji skarga podlega oddaleniu.

       W przedmiocie kosztów
      46      Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
         Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, zgodnie z żądaniem OHIM należy ją obciążyć poniesionymi przez ten urząd kosztami.

      Z powyższych względów
      SĄD (pierwsza izba)
      orzeka, co następuje:
      1)      Skarga zostaje oddalona.
      2)      RheinfelsQuellen H. Hövelmann GmbH & Co. KG zostaje obciążona kosztami postępowania.

               Cooke

                Labucka

                Prek

         Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 6 listopada 2007 r.

               Sekretarz

                      Prezes

               E. Coulon

                      J.D. Cooke

         * Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Trybunału z dnia 6 kwietnia 1995 r. # Radio Telefis Eireann (RTE) i Independent Television Publications Ltd (ITP) przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Konkurencja - Nadużycie pozycji dominującej. # Sprawy połączone C-241/91 P oraz C-242/91 P.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 24 marca 1993 r. # Comité international de la rayonne et des fibres synthétiques i inni przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Sprawa C-313/90.


Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 4 lutego 1987 r. # Horst Pressler-Hoeft przeciwko Trybunałowi Obrachunkowemu Wspólnot Europejskich. # Sprawa 302/85.


title: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 11 września 2007 r. # Maria-Luise Lindorfer przeciwko Radzie Unii Europejskiej. # Odwołanie - Urzędnicy - Przeniesienie uprawnień emerytalnych - Działalność zawodowa poprzedzająca podjęcie służby we Wspólnotach - Wyliczenie lat uprawniających do emerytury - Artykuł 11 ust. 2 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego - Ogólne przepisy wykonawcze - Zasada niedyskryminacji - Zasada równości traktowania. # Sprawa C-227/04 P.

text:
      WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba)
      z dnia 11 września 2007 r.
      Sprawa C‑227/04 P
      Marie-Luise Lindorfer
      przeciwko
      Radzie Unii Europejskiej
      Odwołanie – Urzędnicy – Przeniesienie uprawnień emerytalnych – Działalność zawodowa poprzedzająca podjęcie służby we Wspólnotach – Wyliczenie lat uprawniających do emerytury – Artykuł 11 ust. 2 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego – Ogólne przepisy wykonawcze – Zasada niedyskryminacji – Zasada równości traktowania
      Przedmiot: Odwołanie od wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 18 marca 2004 r. w sprawie T‑204/01 Lindorfer przeciwko Radzie, RecFP
         str. I‑A‑83, II‑361, zawierające żądanie uchylenia tego wyroku.

      Orzeczenie: Częściowe uchylenie wyroku i oddalenie odwołania w pozostałym zakresie.

      Streszczenie
      1.        Urzędnicy – Emerytury – Uprawnienia emerytalne nabyte przed podjęciem służby we Wspólnotach – Przeniesienie do systemu wspólnotowego
      (regulamin pracowniczy urzędników, art. 1a ust. 1; załącznik VIII, art. 11 ust. 2)
      2.        Urzędnicy – Emerytury – Uprawnienia emerytalne nabyte przed podjęciem służby we Wspólnotach – Przeniesienie do systemu wspólnotowego
      (regulamin pracowniczy urzędników, art. 77; załącznik VIII, art. 2, 5, art. 11 ust. 2)
      3.        Urzędnicy – Emerytury – Uprawnienia emerytalne nabyte przed podjęciem służby we Wspólnotach – Przeniesienie do systemu wspólnotowego
      (regulamin pracowniczy urzędników; załącznik VIII, art. 11 ust. 2)
      1.        Użycie zróżnicowanych czynników w zależności od płci dla celów wyliczenia lat uprawniających do emerytury w przypadku przeniesienia
         do systemu wspólnotowego uprawnień emerytalnych nabytych przez urzędnika tytułem wykonywania działalności zawodowej przed
         rozpoczęciem służby na rzecz Wspólnot stanowi dyskryminację ze względu na płeć, która nie jest uzasadniona koniecznością zagwarantowania
         racjonalnego zarządzania finansowego wspólnotowym systemem emerytalnym. Po pierwsze bowiem, art. 1a ust. 1 regulaminu pracowniczego
         przewiduje, że w przypadkach, w których ma zastosowanie regulamin pracowniczy, urzędnicy uprawnieni są do równego traktowania
         bez dyskryminacji ze względu na płeć, a po drugie, identyczna wysokość składek od wynagrodzeń urzędników płci męskiej i żeńskiej
         nie kwestionuje racjonalnego zarządzania finansowego systemem emerytalnym, skoro na to, że taką samą równowagę można osiągnąć
         z wartościami aktuarialnymi „jednakowymi dla obu płci” dla celów wyliczenia lat uprawniających do emerytury, wskazuje również
         okoliczność, że instytucje postanowiły później skorzystać z takich wartości.

      2.        Urzędnik, który rozpoczął służbę na rzecz instytucji wspólnotowej po tym, jak opłacał składki przez dany okres w krajowym
         systemie emerytalnym, nie znajduje się w sytuacji porównywalnej z sytuacją urzędnika zatrudnionego na początku swojej kariery
         zawodowej i uczestniczącego w systemie wspólnotowym od momentu zatrudnienia w formie składek od swego wynagrodzenia i nie
         może w związku z tym podnosić, że był w porównaniu z nim nierówno traktowany. W istocie o ile wysokość emerytury urzędnika
         zatrudnionego na początku swojej kariery zawodowej nie jest w żadnym razie określona całkowitą wysokością składek opłaconych
         przez czas trwania służby z uwagi na to, że zależy ona, z jednej strony, od przebiegu kariery zawodowej urzędnika w służbie
         na rzecz Wspólnot, co znajduje odbicie w jego ostatnim wynagrodzeniu, a z drugiej strony, od czasu trwania jego zatrudnienia
         we Wspólnotach, o tyle wysokość emerytury urzędnika opłacającego składki w krajowym systemie emerytalnym przed rozpoczęciem
         służby na rzecz Wspólnot, zostanie określona ostatnim wynagrodzeniem oraz czasem trwania służby na rzecz Wspólnot, do czego
         dodaje się lata uprawniające do emerytury wyliczone według wniesionego kapitału w momencie przeniesienia wcześniej nabytych
         praw do emerytury. Tymczasem kwota pieniędzy, która stanowi udział tego urzędnika w budżecie wspólnotowym, oraz czas poświęcony
         służbie w instytucjach wspólnotowych nie stanowią wartości porównywalnych.

      3.        Wspólnoty posiadają szeroki zakres uznania przy definiowaniu elementów systemu przeliczeniowego na kwoty w walucie jednolitej
         kwot przenoszonych w innych walutach przez krajowe fundusze ubezpieczeń tytułem uprawnień emerytalnych nabytych przez urzędników
         przed rozpoczęciem służby na rzecz Wspólnot.


title: Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 13 marca 2008 r.#Securenta Göttinger Immobilienanlagen und Vermögensmanagement AG przeciwko Finanzamt Göttingen.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Niedersächsisches Finanzgericht - Niemcy.#Szósta dyrektywa VAT - Podatnik wykonujący jednocześnie działalność gospodarczą opodatkowaną lub zwolnioną z podatku oraz działalność niemającą charakteru gospodarczego - Prawo do odliczenia podatku naliczonego - Wydatki związane z emisją akcji i nietypowych udziałów - Podział podatku naliczonego w zależności od gospodarczego charakteru działalności - Obliczanie części podlegającej odliczeniu.#Sprawa C-437/06.

text:
      Sprawa C‑437/06
      Securenta Göttinger Immobilienanlagen und Vermögensmanagement AG
      przeciwko
      Finanzamt Göttingen
      [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Niedersächsisches Finanzgericht]
      Szósta dyrektywa VAT – Podatnik wykonujący jednocześnie działalność gospodarczą opodatkowaną lub zwolnioną z podatku oraz działalność niemającą
         charakteru gospodarczego – Prawo do odliczenia podatku naliczonego – Wydatki związane z emisją akcji i nietypowych udziałów – Podział podatku naliczonego w zależności od gospodarczego charakteru działalności – Obliczanie części podlegającej odliczeniu

      Streszczenie wyroku
      1.        Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki obrotowe – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Odliczenie
            podatku naliczonego – Podatnik wykonujący jednocześnie działalność gospodarczą oraz działalność niemającą charakteru gospodarczego
      (dyrektywa Rady 77/388, art. 2 ust. 1)
      2.        Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki obrotowe – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Odliczenie
            podatku naliczonego – Podatnik wykonujący jednocześnie działalność gospodarczą oraz działalność niemającą charakteru gospodarczego
      (dyrektywa Rady 77/388)
      1.        W przypadku gdy podatnik wykonuje równocześnie działalność gospodarczą, opodatkowaną lub zwolnioną z podatku, i działalność
         niemającą charakteru gospodarczego, nienależącą do zakresu stosowania szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw
         państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, odliczenie podatku od wartości dodanej naliczonego od wydatków
         związanych z emisją akcji i nietypowych cichych udziałów jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim wydatki te można
         przyporządkować działalności gospodarczej podatnika w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej dyrektywy.

      (por. pkt 31; pkt 1 sentencji)
      2.        Ustalenie metod i kryteriów podziału kwot podatku naliczonego pomiędzy działalność gospodarczą i działalność niemającą charakteru
         gospodarczego w rozumieniu szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu
         do podatków obrotowych należy do swobodnego uznania państw członkowskich, które korzystając z tego uprawnienia, powinny uwzględniać
         cel i strukturę tej dyrektywy i na tej podstawie określić sposób obliczania obiektywnie odzwierciedlający część wydatków faktycznie
         przypadających odpowiednio na każdy z tych rodzajów działalności.

      Państwa członkowskie są upoważnione do stosowania w danym przypadku klucza inwestycyjnego bądź klucza transakcyjnego, bądź
         też jeszcze innego właściwego klucza, nie będąc przy tym zobowiązane do ograniczania się do jednej z tych metod.

      (por. pkt 38, 39; pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
      z dnia 13 marca 2008 r.(*)

      Szósta dyrektywa VAT – Podatnik wykonujący jednocześnie działalność gospodarczą opodatkowaną lub zwolnioną z podatku oraz działalność niemającą
         charakteru gospodarczego – Prawo do odliczenia podatku naliczonego – Wydatki związane z emisją akcji i nietypowych udziałów – Podział podatku naliczonego w zależności od gospodarczego charakteru działalności – Obliczanie części podlegającej odliczeniu

      W sprawie C‑437/06
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Niedersächsisches
         Finanzgericht (Niemcy) postanowieniem z dnia 5 października 2006 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 24 października 2006 r.,
         w postępowaniu:

      Securenta Göttinger Immobilienanlagen und Vermögensmanagement AG
      przeciwko
      Finanzamt Göttingen,

      TRYBUNAŁ (czwarta izba),
      w składzie: K. Lenaerts, prezes izby, R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), E. Juhász, J. Malenovský i T. von Danwitz, sędziowie,

      rzecznik generalny: J. Mazák,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Securenta Göttinger Immobilienanlagen und Vermögensmanagement AG przez R. Jouvenala, Rechtsanwalt,
      –        w imieniu rządu niemieckiego przez M. Lummę oraz C. Blaschkego, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu portugalskiego przez L. Fernandesa oraz R. Lairesa, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez Z. Bryanston-Cross, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez P. Harrisa,
         barrister,

      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez D. Triantafyllou, działającego w charakterze pełnomocnika,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2007 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 pkt 1 i art. 17 ust. 5 szóstej dyrektywy Rady
         77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych
         – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1, zwanej dalej „szóstą
         dyrektywą”).

      2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Securenta Göttinger Immobilienanlagen und Vermögensmanagement AG (zwaną
         dalej „Securentą”) a Finanzamt Göttingen (zwanym dalej „Finanzamt”) dotyczącego zakresu prawa do odliczenia kwot podatku od
         wartości dodanej (zwanego dalej „podatkiem VAT”).

       Ramy prawne
       Przepisy wspólnotowe
      3        Artykuł 2 szóstej dyrektywy przewiduje:

      „Opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej podlega:
      1. dostawa towarów lub usług świadczona [świadczenie usług dokonywane] odpłatnie na terytorium kraju przez podatnika, który
         jako taki występuje [działającego w takim charakterze];

      […]”.
      4        Artykuł 4 szóstej dyrektywy określa następujące definicje:

      „1. »Podatnikiem« jest każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania [od jej miejsca] działalność
         gospodarczą określoną w ust. 2, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

      2. Działalność gospodarcza określona w ust. 1 obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi
         włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów [lub zawodów podobnych]. Za działalność gospodarczą
         uznaje się również wykorzystywanie, w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych
         [wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych celem osiągania stałego zysku].

      […]”.
      5        Artykuł 13 część B szóstej dyrektywy stanowi:

      „Nie naruszając innych przepisów Wspólnoty, państwa członkowskie zwalniają na warunkach, które ustalają w celu zapewnienia
         właściwego i prostego zastosowania zwolnień od podatku i zapobieżenia oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania lub nadużyciom:

      […]
      d)      następujące transakcje:
      […]
      5.      transakcje, łącznie z negocjacjami [w tym pośrednictwo], z wyjątkiem zarządzania i przechowywania, dotyczące akcji, udziałów
         w spółkach lub stowarzyszeniach, obligacji i innych rodzajów papierów wartościowych […]

      […]”.
      6        Artykuł 17 szóstej dyrektywy ma następujące brzmienie:

      „[…]
      2. O ile towary i usługi są częścią transakcji [służą wykonywaniu czynności] podlegających opodatkowaniu, podatnik jest uprawniony
         do odliczenia od podatku, który zobowiązany jest zapłacić:

      a)      należnego [podlegającego zapłacie] lub zapłaconego podatku od wartości dodanej od towarów lub usług dostarczonych lub które
         mają być podatnikowi dostarczone przez innego podatnika na terytorium kraju;

      b)      podatku od wartości dodanej należnego [podlegającego zapłacie] lub zapłaconego od towarów przywożonych;
      c)      podatku od wartości dodanej, który jest należny [podlegającego zapłacie] na podstawie art. 5 ust. 7 lit. a) i art. 6 ust. 3.
      3. Państwa członkowskie przyznają każdemu podatnikowi prawo do odliczenia lub zwrotu podatku od wartości dodanej, określonego
         w ust. 2, w stopniu, w jakim takie towary lub usługi są używane do celów:

      a)      transakcji związanych z działalnością gospodarczą określoną w art. 4 ust. 2, przeprowadzanych w innym kraju, które kwalifikowałyby
         się do odliczenia podatku, jeśli miałyby miejsce na terytorium kraju;

      […]
      5. W odniesieniu do towarów i usług, które mają być wykorzystane przez podatnika tak w przypadku transakcji […], dla których
         podatek od wartości dodanej podlega odliczeniu, jak też transakcji, dla których podatek nie podlega odliczeniu, odliczenie
         będzie dotyczyło tylko takiej części podatku od wartości dodanej, jaki przypada na kwotę tych pierwszych transakcji.

      Ta część podlegająca odliczeniu zostanie ustalona, zgodnie z art. 19, dla wszystkich transakcji przeprowadzanych przez podatnika.
      Jednakże państwa członkowskie mogą:
      a)       upoważnić podatnika do określenia proporcjonalnej części każdego obszaru jego działalności, pod warunkiem że dla każdego z tych
         obszarów będzie prowadzona osobna rachunkowość;

      b)       zobowiązać podatnika do stosowania specjalnej stawki podlegającej odliczeniu dla każdego z obszarów jego działalności i do
         prowadzenia osobnych rozliczeń dla każdego z sektorów;

      c)       upoważnić lub zobowiązać podatnika do stosowania odliczenia na podstawie wykorzystania całości lub części towarów i usług;
      d)       upoważnić lub zobowiązać podatnika do stosowania odliczenia zgodnie z przewidzianą zasadą ustanowioną w ust. 1, w stosunku
         do wszystkich towarów i usług używanych dla transakcji tam wymienionych;

      e)       przewidzieć, że kwota podatku od wartości dodanej, która nie podlega odliczeniu przez podatnika nie jest uwzględniana, jeżeli
         jest bardzo niska.

      […]”.
      7        Zgodnie z art. 19 szóstej dyrektywy:

      „1. Na część podlegającą odliczeniu na podstawie art. 17 ust. 5 akapit pierwszy składać się będzie proporcja mająca [ułamek
         mający]:

      –        jako licznik – całkowitą kwotę, poza podatkiem od wartości dodanej, obrotu w danym roku uzyskanego z transakcji, do których
         stosuje się odliczenie podatku od wartości dodanej zgodnie z art. 17 ust. 2 i 3,

      –        jako mianownik – całkowitą kwotę, poza podatkiem od wartości dodanej, obrotu w danym roku uzyskanego z transakcji uwzględnionych
         w liczniku oraz transakcji, dla których nie przysługuje odliczenie podatku od wartości dodanej. […]

      Część podlegająca odliczeniu będzie ustalana w stosunku procentowym w skali rocznej oraz zaokrąglona w górę do pełnej kwoty
         procentowej.

      2. Na zasadzie odstępstwa przepisów ust. 1, z kwoty, od której oblicza się część podlegającą odliczeniu, będą wyłączone kwoty
         obrotu uzyskane z dostawy dóbr inwestycyjnych, z których korzysta podatnik w swojej firmie [w swoim przedsiębiorstwie]. Kwoty
         obrotu uzyskane z transakcji […], jeśli chodzi o […] okazjonalne transakcje związane z obrotem nieruchomościami i finansami
         są również wyłączone. […]

      3. Przewidywana część podlegająca odliczeniu jest obliczana w oparciu o transakcje roku poprzedzającego. W przypadku braku
         takich transakcji, do których można byłoby się odnieść, oraz gdy są one niereprezentatywne, część podlegająca odliczeniu zostanie
         wstępnie oszacowana przez podatnika pod kontrolą organu podatkowego według własnych prognoz. Państwa członkowskie mogą jednakże
         zachować obecnie stosowane zasady.

      Odliczenie dokonane na podstawie takich przewidywanych części jest korygowane, gdy ostateczna część jest ustalona w następnym
         roku”.

       Przepisy krajowe
      8        Paragraf 1 ust. 1 Umsatzsteuergesetz 1993 (ustawy z 1993 r. o podatku obrotowym, BGBl. 1993 I, s. 565, zwanej dalej „UStG”)
         obejmuje podatkiem VAT czynności dokonywane odpłatnie na terytorium kraju przez przedsiębiorcę w ramach jego przedsiębiorstwa.

      9        Zgodnie z § 4 ust. 8 lit. e) i f) UStG z podatku zwolnione są czynności, w tym pośrednictwo, z wyjątkiem zarządzania i przechowywania,
         dotyczące papierów wartościowych oraz czynności, w tym pośrednictwo, dotyczące udziałów w spółkach i innych stowarzyszeniach.

      10      Paragraf 15 UStG przewiduje:

      „1) Przedsiębiorca może odliczyć następujące kwoty podatku naliczonego:
      1. podatek odrębnie zafakturowany […], z tytułu dostaw i usług świadczonych na potrzeby jego przedsiębiorstwa przez innego
         przedsiębiorcę […].

      2. pobrany podatek obrotowy z tytułu przywozu towarów do kraju na potrzeby jego przedsiębiorstwa […].
      3. podatek z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów na potrzeby jego przedsiębiorstwa.
      […]
      2)      Odliczenie podatku naliczonego jest wyłączone w przypadku podatku z tytułu dostaw, przywozu, wewnątrzwspólnotowego nabycia
         towarów oraz pozostałych usług, z których przedsiębiorca korzysta w celu dokonania następujących czynności:

      1.      czynności zwolnionych z podatku
      […]
      4)      Jeżeli przedsiębiorca korzysta z towarów dostarczonych, przywiezionych lub nabytych wewnątrz Wspólnoty lub też z usług świadczonych
         na jego rzecz na potrzeby jego przedsiębiorstwa tylko częściowo w celu dokonania czynności, w odniesieniu do których prawo
         odliczenia podatku jest wyłączone, nie przysługuje mu prawo do odliczenia tej części podatku naliczonego, która przypada na
         transakcje, w stosunku do których odliczenie jest wyłączone. Przedsiębiorca może dokonać stosownego oszacowania kwot niepodlegających
         odliczeniu.

      […]”.
       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      11      W ciągu roku 1994 będącego przedmiotem sporu przed sądem krajowym Securenta zajmowała się nabywaniem, zarządzaniem i wykorzystaniem
         nieruchomości, papierów wartościowych, udziałów i wszelkiego rodzaju inwestycji. Konieczny dla tej działalności kapitał spółka
         ta uzyskiwała w drodze oferty publicznej poprzez emisję akcji i nietypowych cichych udziałów. W ten sposób przyjęła w formie
         spółki publicznej dużą liczbę cichych udziałowców. Udziałowcy ci wnieśli kapitał, który Securenta ponownie zainwestowała.

      12      W ciągu roku 1994 Securenta dokonała czynności podlegające opodatkowaniu w wysokości 2 959 800 DEM. Całkowity obrót Securenty
         wyniósł 6 480 006 DEM. Kwota ta zawierała dywidendy w wysokości 226 642 DEM i przychody ze sprzedaży papierów wartościowych
         w wysokości 1 389 930 DEM, łącznie 1 616 572 DEM. Z kwot odpowiadających podatkowi naliczonemu - łącznie 6 838 535 DEM – większej
         ich części, tj. kwoty 6 161 679 DEM, nie można było przyporządkować konkretnym czynnościom objętym podatkiem należnym.

      13      Podczas postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia zobowiązań podatkowych Securenty potwierdziła ona, iż wszelkie
         kwoty zapłaconego podatku naliczonego od wydatków związanych z uzyskaniem nowych kapitałów podlegają odliczeniu na tej podstawie,
         że emisja akcji łączy się z zasileniem jej kapitału i że czynność ta ogółem była korzystna dla jej działalności gospodarczej.

      14      Finanzamt odmówił odliczenia tych kwot podatku naliczonego, które przypadały na koszty emisji nietypowych cichych udziałów,
         tj. 4 171 424 DEM oraz kwot podatku naliczonego, które przypadały na czynności najmu wykonywane przez Securentę, tj. 676 856 DEM.
         Finanzamt oszacował na 1 990 254 DEM kwotę podatku naliczonego, która nie dotyczyła bezpośrednio konkretnych czynności objętych
         podatkiem należnym. Na tej podstawie Finanzamt określił proporcję, korzystając z klucza podziału w przybliżonej wysokości
         45%, wynikającego z zastosowania kryterium związanego z zakresem dokonanych inwestycji, co dało w wyniku kwotę podatku naliczonego
         podlegającą odliczeniu w wysokości 1 567 616 DEM oraz kwotę zwrotu za rok 1994 w wysokości 1 123 647 DEM.

      15      Securenta wniosła skargę na tę decyzję. Wyrokiem z dnia 18 października 2001 r. Niedersächsisches Finanzgericht oddalił skargę.

      16      Od tego orzeczenia Securenta wniosła apelację do Bundesfinanzhof, który wyrokiem z dnia 18 listopada 2004 r. uchylił wyrok
         Niedersächsisches Finanzgericht.

      17      Niedersächsisches Finanzgericht ponownie rozpoznając sprawę, postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi
         pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy w przypadku, gdy podatnik wykonuje równocześnie działalność zawodową i [działalność] niemającą charakteru zawodowego,
         prawo do odliczenia podatku naliczonego ustala się według stosunku czynności podlegających opodatkowaniu i opodatkowanych,
         z jednej strony, do czynności podlegających opodatkowaniu i zwolnionych z podatku, z drugiej strony, czy też odliczenie tego
         podatku jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim wydatki związane z emisją akcji i cichych udziałów można przyporządkować
         działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 pkt 1 [szóstej] dyrektywy […]?

      2)      W przypadku, gdyby odliczenie [podatku naliczonego] było dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim wydatki związane z emisją
         akcji i cichych udziałów można przyporządkować działalności gospodarczej, czy podział kwot podatku naliczonego pomiędzy obszar
         działalności zawodowej oraz działalności niemającej charakteru zawodowego należy przeprowadzić według „klucza opartego na
         charakterze inwestycji”, czy właściwy jest również „klucz oparty na charakterze transakcji” przez analogię z art. 17 ust. 5
         [szóstej] dyrektywy […]?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       Uwagi przedłożone Trybunałowi
      18      Securenta twierdzi, że wszystkie kwoty podatku naliczonego od wydatków związanych z pozyskaniem kapitałów podlegają odliczeniu,
         bowiem emisja akcji służy zwiększeniu zasobów finansowych spółki z korzyścią dla całokształtu jej działalności gospodarczej.
         W celu ustalenia zakresu prawa do odliczenia należy określić związek istniejący pomiędzy czynnościami podlegającymi opodatkowaniu
         i opodatkowanymi, z jednej strony, a czynnościami podlegającymi opodatkowaniu i zwolnionymi z podatku, z drugiej strony.

      19      Rząd niemiecki jest zdania, że odliczenie podatku naliczonego jest dopuszczalne jedynie w zakresie, w jakim wydatki związane
         z emisją akcji i cichych udziałów dotyczą działalności zawodowej. Rząd ten wyjaśnia, że w sprawie przed sądem krajowym część
         pozyskanego w ten sposób kapitału była wykorzystywana w dziedzinach, w których nie była wykonywana żadna działalność zawodowa,
         tj. pozyskiwanie udziałów finansowych. Należy zatem dokonać podziału podatku naliczonego pomiędzy działalność zawodową i działalność
         niemającą charakteru zawodowego wykorzystując klucz oparty na charakterze inwestycji (zwany dalej „kluczem inwestycyjnym”).

      20      Rząd portugalski podnosi, że podatek naliczony podlega odliczeniu jedynie w odniesieniu do czynności dokonanych w ramach działalności
         zawodowej, a klucz inwestycyjny stanowi najwłaściwszą metodę podziału.

      21      Rząd Zjednoczonego Królestwa podkreśla, że część ogólnych nakładów związanych z działalnością niemającą charakteru gospodarczego
         nie jest włączana do obliczenia dotyczącego odliczenia podatku naliczonego. W odniesieniu do metody podziału rząd ten uważa,
         że nie jest ona regulowana przepisami szóstej dyrektywy, lecz że należy do zakresu swobodnego uznania państw członkowskich.

      22      Komisja Wspólnot Europejskich wskazuje, że traktowanie pod względem podatkowym działalności zawodowej zależy od możliwości
         zastosowania jednego z czynników powodujących powstanie prawa do zwolnienia. Podczas gdy czynności dotyczące papierów wartościowych
         są zwolnione z podatku VAT, przeniesienie prawa do nieruchomości może w odpowiednich okolicznościach podlegać opodatkowaniu.
         W tych okolicznościach do sądu krajowego należy przeprowadzenie analizy charakteru różnego rodzaju działalności wykonywanej
         przez Securentę. W tym względzie Komisja preferuje klucz inwestycyjny, który powinien w wystarczający sposób odzwierciedlać
         rzeczywistość gospodarczą.

       Odpowiedź Trybunału
      W przedmiocie pytania pierwszego
      23      W pierwszym pytaniu sąd krajowy dąży do ustalenia, jak należy określić prawo do odliczenia podatku naliczonego w przypadku,
         gdy podatnik równocześnie wykonuje działalność gospodarczą i działalność niemającą charakteru gospodarczego.

      24      W celu udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie należy najpierw przypomnieć, że prawo do odliczenia stanowi integralny element
         mechanizmu podatku VAT, który w zasadzie nie może być ograniczany i który jest wykonywany w odniesieniu do całości podatku
         naliczonego na poprzednich etapach obrotu (zob. wyroki: z dnia 6 lipca 1995 r. w sprawie C‑62/93 Soupergaz, Rec. s. I‑1883,
         pkt 18 i z dnia 21 marca 2000 r. w sprawach połączonych od C‑110/98 do C‑147/98 Gabalfrisa i in., Rec. s. I‑1577, pkt 43).

      25      System odliczeń ustanowiony przez szóstą dyrektywę ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru podatku VAT należnego
         lub zapłaconego w ramach jego całej działalności gospodarczej. Wspólny system podatku VAT gwarantuje w ten sposób w zakresie
         ciężaru podatkowego neutralność każdej działalności gospodarczej – niezależnie od jej celu lub wyników (zob. wyroki: z dnia
         14 lutego 1985 r. w sprawie 268/83 Rompelman, Rec. s. 655, pkt 19; z dnia 15 stycznia 1998 r. w sprawie C‑37/95 Ghent Coal
         Terminal, Rec. s. I‑1, pkt 15; i z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C‑223/03 University of Huddersfield, Zb.Orz. s. I‑1751,
         pkt 47).

      26      Z wyjaśnień przedstawionych przez sąd krajowy wynika, że Securenta wykonuje trzy rodzaje działalności, tj. po pierwsze, działalność
         niemającą charakteru gospodarczego, nienależącą do zakresu szóstej dyrektywy, po drugie, działalność gospodarczą odpowiednio
         należącą do zakresu tej dyrektywy, ale zwolnioną z podatku VAT, a po trzecie, działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu.
         W tym kontekście powstaje zatem pytanie, czy i, w danym przypadku, w jakim zakresie podatnik taki jest uprawniony do odliczenia
         podatku naliczonego od wydatków, których nie można powiązać z konkretną działalnością opodatkowaną.

      27      W odniesieniu do wydatków poniesionych w ramach emisji akcji lub nietypowych cichych udziałów należy stwierdzić, że aby podatek
         naliczony dotyczący takiej czynności mógł uprawniać do odliczenia, wydatki poniesione w tym zakresie powinny stanowić część
         elementów cenotwórczych czynności obciążonych podatkiem należnym, rodzących prawo do jego odliczenia (zob. wyroki: z dnia
         22 lutego 2001 r. w sprawie C‑408/98 Abbey National, Rec. s. I‑1361, pkt 28, z dnia 27 września 2001 r. w sprawie C‑16/00
         Cibo Participations, Rec. s. I‑6663, pkt 31 i z dnia 8 lutego 2007 r. w sprawie C‑435/05 Investrand, Rec. s. I‑1315, pkt 23).

      28      W tych okolicznościach podatek naliczony od wydatków związanych z emisją akcji i nietypowych cichych udziałów mógłby uprawniać
         do odliczenia tylko wtedy, gdyby tak pozyskany kapitał został wykorzystany na cele działalności gospodarczej zainteresowanego.
         Jak bowiem orzekł Trybunał, system odliczeń ustanowiony przez szóstą dyrektywę dotyczy całej działalności gospodarczej podatnika,
         niezależnie od jej celów i wyników, pod warunkiem, że te ostatnie co do zasady same podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT
         (zob. ww. wyrok w sprawie Gabalfrisa i in., pkt 44, wyrok z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie C‑98/98 Midland Bank, Rec. s. I‑4177,
         pkt 19 i ww. wyrok w sprawie Abbey National, pkt 24).

      29      Jak zaznaczył sąd krajowy, w zawisłej przed nim sprawie, wydatków związanych ze świadczeniami wykonywanymi w ramach emisji
         akcji i udziałów finansowych nie można przypisać wyłącznie działalności gospodarczej wykonywanej na późniejszym etapie obrotu
         przez Securentę, a zatem nie stanowią one części samych elementów cenotwórczych czynności należących do zakresu tej działalności.
         Gdyby jednak tak było, dane świadczenia wykazywałyby bezpośredni związek z działalnością gospodarczą podatnika (zob. ww. wyroki
         w sprawach: Abbey National, pkt 35 i 36 i Cibo Participations, pkt 33). Jednakże z akt przedłożonych Trybunałowi wynika, że
         koszty poniesione przez Securentę na poczet czynności finansowych stanowiących przedmiot sporu przed sądem krajowym były przynajmniej
         częściowo przeznaczone na wykonywanie działalności niemającej charakteru gospodarczego.

      30      Podatek naliczony od wydatków poniesionych przez podatnika nie może uprawniać do odliczenia w zakresie, w jakim dotyczy działalności,
         która ze względu na brak jej gospodarczego charakteru nie należy do zakresu stosowania szóstej dyrektywy.

      31      Należy zatem na pytanie pierwsze odpowiedzieć w ten sposób, że w przypadku, gdy podatnik wykonuje równocześnie działalność
         gospodarczą, opodatkowaną lub zwolnioną z podatku, i działalność niemającą charakteru gospodarczego, nienależącą do zakresu
         stosowania szóstej dyrektywy, odliczenie podatku naliczonego od wydatków związanych z emisją akcji i nietypowych cichych udziałów
         jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim wydatki te można przyporządkować działalności gospodarczej podatnika w rozumieniu
         art. 2 pkt 1 tej dyrektywy.

      W przedmiocie pytania drugiego
      32      W drugim pytaniu sąd krajowy dąży do ustalenia, czy w przypadku gdy odliczenie podatku naliczonego jest dopuszczalne tylko
         w takim zakresie, w jakim wydatki poniesione przez podatnika można przyporządkować działalności gospodarczej, w celu dokonania
         podziału kwot podatku naliczonego od tych wydatków, należy zastosować klucz inwestycyjny, czy też, przez analogię z art. 17
         ust. 5 szóstej dyrektywy właściwy jest klucz oparty na charakterze transakcji (zwany dalej „kluczem transakcyjnym”).

      33      W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie należy stwierdzić, że przepisy szóstej dyrektywy nie obejmują zasad, których przedmiotem
         są metody lub kryteria – jakie państwa członkowskie są zobowiązane stosować, gdy przyjmują przepisy pozwalające na podział
         kwot podatku naliczonego – według których odpowiednie wydatki mają związek z działalnością gospodarczą lub działalnością niemającą
         charakteru gospodarczego. Jak bowiem zauważyła Komisja, zasady zawarte w art. 17 ust. 5 i art. 19 szóstej dyrektywy dotyczą
         podatku naliczonego od wydatków związanych wyłącznie z działalnością gospodarczą, wprowadzając rozróżnienie w jej ramach pomiędzy
         działalnością opodatkowaną uprawniającą do odliczenia a działalnością zwolnioną z podatku, która nie rodzi takiego uprawnienia.

      34      W tych okolicznościach i aby podatnicy mogli dokonywać koniecznych obliczeń, do państw członkowskich należy ustalenie metod
         i kryteriów właściwych dla tego celu, z poszanowaniem zasad, które stanowią podstawę wspólnego systemu podatku VAT.

      35      W tym zakresie Trybunał orzekł, że skoro szósta dyrektywa nie zawiera niezbędnych wskazówek dla takich liczbowych ustaleń,
         państwa członkowskie są zobowiązane do wykonywania swoich kompetencji z uwzględnieniem celu i struktury tej dyrektywy (zob.
         podobnie wyrok z dnia 14 września 2006 r. w sprawie C‑72/05 Wollny, Zb.Orz. s. I‑8297, pkt 28).

      36      W szczególności, jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 47 swojej opinii, instrumenty, które państwa członkowskie mają przyjąć
         w tym zakresie, powinny szanować zasadę neutralności podatkowej, na której opiera się wspólny system podatku VAT.

      37      Zatem państwa członkowskie powinny korzystać z przysługującego im swobodnego uznania w taki sposób, aby zapewnić, że odliczenie
         będzie dokonywane wyłącznie w odniesieniu do tej części podatku VAT, która jest proporcjonalna do kwoty przypadającej na czynności
         uprawniające do odliczenia. Powinny one więc dołożyć starań, aby obliczenie proporcji pomiędzy działalnością gospodarczą a działalnością
         niemającą charakteru gospodarczego obiektywnie odzwierciedlało część wydatków faktycznie przypadającą odpowiednio na każdy
         z tych rodzajów działalności.

      38      Należy dodać, że w ramach korzystania z tego uprawnienia państwa członkowskie są upoważnione do stosowania w danym przypadku
         klucza inwestycyjnego, bądź klucza transakcyjnego, bądź też jeszcze innego właściwego klucza, nie będąc przy tym zobowiązane
         do ograniczania się do jednej z tych metod.

      39      Na pytanie drugie należy zatem udzielić odpowiedzi, że ustalenie metod i kryteriów podziału kwot podatku naliczonego pomiędzy
         działalność gospodarczą i działalność niemającą charakteru gospodarczego w rozumieniu szóstej dyrektywy należy do swobodnego
         uznania państw członkowskich, które korzystając z tego uprawnienia powinny uwzględniać cel i strukturę tej dyrektywy i na
         tej podstawie określić sposób obliczania obiektywnie odzwierciedlający część wydatków faktycznie przypadających odpowiednio
         na każdy z tych rodzajów działalności.

       W przedmiocie kosztów
      40      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
      1)      W przypadku, gdy podatnik wykonuje równocześnie działalność gospodarczą, opodatkowaną lub zwolnioną z podatku, i działalność
            niemającą charakteru gospodarczego, nienależącą do zakresu stosowania szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r.
            w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od
            wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, odliczenie podatku od wartości dodanej naliczonego od wydatków związanych
            z emisją akcji i nietypowych cichych udziałów jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim wydatki te można przyporządkować
            działalności gospodarczej podatnika w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej dyrektywy.
      2)      Ustalenie metod i kryteriów podziału kwot podatku naliczonego pomiędzy działalność gospodarczą i działalność niemającą charakteru
            gospodarczego w rozumieniu szóstej dyrektywy 77/388 należy do swobodnego uznania państw członkowskich, które korzystając z tego
            uprawnienia powinny uwzględniać cel i strukturę tej dyrektywy i na tej podstawie określić sposób obliczania obiektywnie odzwierciedlający
            część wydatków faktycznie przypadających odpowiednio na każdy z tych rodzajów działalności.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Trybunału z dnia 17 listopada 1992 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Zjednoczonemu Królestwu. # Rybołówstwo. # Sprawa C-279/89.