Wyrok Sądu (czwarta izba) z dnia 20 lipca 2016 r.#TeamBank AG Nürnberg przeciwko Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.#Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku – Rejestracja międzynarodowa wskazująca Unię Europejską – Graficzny znak towarowy e@sy Credit – Wcześniejszy graficzny krajowy znak towarowy EasyCredit – Względna podstawa odmowy rejestracji – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – Artykuł 8 ust. 1 lit. b) i art. 53 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 207/2009.#Sprawa T-745/14.


Wyrok Trybunału z dnia 1 grudnia 1970 r. # Union nationale des mutualités socialistes przeciwko La Marca Stéphanie. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Commission de réclamation de Liège en matière d'assurance obligatoire contre la maladie et l'invalidité - Belgia. # Sprawa 32-70.


title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 16 lipca 2009 r.#Postępowanie karne przeciwko Tomasz Rubach.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Sąd Rejonowy w Kościanie - Polska.#Ochrona gatunków dzikiej fauny i flory - Gatunki wymienione w załączniku B do rozporządzenia (WE) nr 338/97 - Dowód zgodnego z prawem pozyskania okazów tych gatunków - Ciężar dowodu - Domniemanie niewinności - Prawo do obrony.#Sprawa C-344/08.

text:
      Sprawa C‑344/08
      Postępowanie karne
      przeciwko
      Tomaszowi Rubachowi
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnymzłożony przez Sąd Rejonowy w Kościanie)

      Ochrona gatunków dzikiej fauny i flory – Gatunki wymienione w załączniku B do rozporządzenia (WE) nr 338/97 – Dowód zgodnego z prawem pozyskania okazów tych gatunków – Ciężar dowodu – Domniemanie niewinności – Prawo do obrony
      Streszczenie wyroku
      Środowisko naturalne – Międzynarodowy handel dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem – Gatunki wymienione
            w załączniku B do rozporządzenia nr 338/97
      (rozporządzenie Rady nr 338/97, art. 8 ust. 5, załącznik B)
      Artykuł 8 ust. 5 rozporządzenia nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi
         należy interpretować w ten sposób, że w ramach postępowania karnego toczącego się przeciwko osobie oskarżonej o naruszenie
         tego przepisu wszelkie środki dowodowe, na które w tego rodzaju postępowaniach zezwala prawo procesowe danego państwa członkowskiego,
         są co do zasady dopuszczalne do celów orzekania w przedmiocie zgodności z prawem pozyskania okazów gatunków wymienionych w załączniku B
         do tego rozporządzenia. W świetle zasady domniemania niewinności taka osoba może również skorzystać z wszystkich tych środków
         dowodowych w celu wykazania, że w posiadanie rzeczonych okazów weszła zgodnie z prawem, spełniając wymogi określone we wspomnianym
         przepisie.

      Do organów krajowych należy zatem ustalenie, na określonych w ich prawie krajowym zasadach znajdujących zastosowanie w zakresie
         przeprowadzenia dowodu, czy w konkretnym zawisłym przed nim postępowaniu oraz w świetle zaistniałych okoliczności należy uznać
         za dowiedzione, że wymogi określone w art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 338/97 zostały spełnione. Omawiane rozporządzenie nie
         zawiera ograniczenia środków dowodowych, których użycie może być pomocne w ustaleniu zgodnego z prawem pozyskania wspomnianych
         okazów.

      (por. pkt 28, 29, 34; sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 16 lipca 2009 r.(*)

      Ochrona gatunków dzikiej fauny i flory – Gatunki wymienione w załączniku B do rozporządzenia (WE) nr 338/97 – Dowód zgodnego z prawem pozyskania okazów tych gatunków – Ciężar dowodu – Domniemanie niewinności – Prawo do obrony
      W sprawie C‑344/08
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Rejonowy
         w Kościanie (Polska) postanowieniem z dnia 8 lipca 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 24 lipca 2008 r., w postępowaniu
         karnym przeciwko

      Tomaszowi Rubachowi,

      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, J.C. Bonichot, K. Schiemann, J. Makarczyk i C. Toader (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: M. Poiares Maduro,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu rządu polskiego przez M. Dowgielewicza, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu hiszpańskiego przez N. Díaz Abad, działającą w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez M. Konstantinidisa i M. Owsiany-Hornung, działających w charakterze pełnomocników,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 8 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97
         z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U. 1997, L 61,
         s. 1).

      2        Wniosek ten został przedłożony w postępowaniu karnym toczącym się przeciwko T. Rubachowi, oskarżonemu o naruszenie przepisów
         polskiej ustawy o ochronie przyrody.

       Ramy prawne
       Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem
      3        Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem podpisana w Waszyngtonie
         w dniu 3 marca 1973 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 993, nr I‑14537, zwana dalej „CITES”) ma na celu zapewnienie, by handel międzynarodowy okazami gatunków wymienionych
         w załącznikach do niej, a także ich częściami i produktami pochodnymi nie zagrażał utrzymaniu różnorodności ekosystemów i opierał
         się na zrównoważonym wykorzystaniu dzikich gatunków.

      4        Wspomniana konwencja ma zastosowanie we Wspólnocie Europejskiej od dnia 1 stycznia 1984 r. na mocy rozporządzenia Rady (EWG)
         nr 3626/82 z dnia 3 grudnia 1982 r. w sprawie wprowadzenia w życie we Wspólnocie Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi
         zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (Dz.U. L 384, s. 1). Rozporządzenie to zostało uchylone rozporządzeniem
         nr 338/97, którego art. 1 akapit drugi stanowi, że rozporządzenie to stosuje się zgodnie z celami, zasadami i postanowieniami
         CITES.

       Prawo wspólnotowe
      5        Artykuł 8 rozporządzenia nr 338/97 stanowi:

      „Przepisy odnoszące się do kontroli działalności handlowej
      1.      Zakazane jest kupno, oferowanie kupna, pozyskiwanie do celów handlowych, wystawianie na widok publiczny do celów handlowych,
         wykorzystywanie dla zysku, sprzedaż, przechowywanie w celu sprzedaży, oferowanie do sprzedaży lub transportu w celu sprzedaży
         okazów gatunków wymienionych w załączniku A.

      […]
      5.      Zakazy określone w ust. 1 mają również zastosowanie do okazów gatunków wymienionych w załączniku B, z wyjątkiem przypadków,
         w których można udowodnić w sposób zadowalający właściwy organ danego państwa członkowskiego, że takie gatunki zostały pozyskane,
         a jeśli pochodzą spoza Wspólnoty, że zostały wprowadzone na ten obszar zgodnie z prawodawstwem obowiązującym w zakresie ochrony
         dzikiej fauny i flory.

      […]”.
      6        Artykuł 16 tego rozporządzenia stanowi:

      „Sankcje
      1.      Państwa członkowskie podejmą stosowne środki zapewniające nałożenie sankcji, przynajmniej w przypadku następujących naruszeń
         niniejszego rozporządzenia:

      a)      wprowadzenia do Wspólnoty lub wywozu albo powrotnego wywozu ze Wspólnoty okazów bez odpowiedniego zezwolenia lub świadectwa
         lub też na podstawie fałszywego, sfałszowanego lub nieważnego zezwolenia lub świadectwa lub dokumentu, w którym dokonano zmian
         bez upoważnienia organu wydającego;

      b)      niespełnienia warunków określonych w zezwoleniu lub świadectwie wydanym zgodnie z niniejszym rozporządzeniem;
      […]
      j)      kupna, oferowania kupna, pozyskiwania do celów handlowych, wystawiania na widok publiczny do celów handlowych, wykorzystywania
         dla zysku, sprzedaży, przechowywania w celu sprzedaży, oferowania do sprzedaży lub transportu w celu sprzedaży okazów gatunków
         z naruszeniem art. 8;

      […]
      2.      Środki określone w ust. 1 odpowiadają charakterowi i powadze naruszenia oraz uwzględniają przepisy dotyczące zatrzymania oraz,
         gdy to stosowne, konfiskaty okazów.

      […]
      4.      W przypadku gdy żywy okaz gatunku wymienionego w załącznikach B i C pojawi się w punkcie wprowadzenia do Wspólnoty bez odpowiedniego
         ważnego zezwolenia lub świadectwa, okaz musi zostać zatrzymany i może ulec konfiskacie lub jeśli odbiorca nie przyzna się
         do niego, właściwe organy państwa członkowskiego odpowiedzialne za punkt wprowadzenia mogą, gdy to stosowne, odmówić przyjęcia
         przesyłki i domagać się od przewoźnika zwrotu okazu do miejsca wysyłki”.

      7        Załącznik B do rozporządzenia nr 338/97 wymienia w gromadzie Arachnida (pajęczaki), rząd Araneae, pająki z rodzaju Brachypelma.

       Prawo krajowe
      8        Mające zastosowanie w niniejszej sprawie prawo krajowe to przede wszystkim ustawa z dnia 16 kwietnia 2006 r. o ochronie przyrody
         (Dz.U. nr 92, poz. 880, zwana dalej „ustawą o ochronie przyrody”), która przejmuje postanowienia CITES i rozporządzenia wspólnotowego
         w tej dziedzinie.

      9        Artykuł 61 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody stanowi:

      „1.      Przewożenie przez granicę państwa roślin i zwierząt należących do gatunków podlegających ograniczeniom na podstawie przepisów
         prawa Unii Europejskiej, a także ich rozpoznawalnych części i produktów pochodnych, wymaga uzyskania zezwolenia ministra właściwego
         do spraw środowiska, z zastrzeżeniem ust. 2”.

      10      Artykuł 64 tej ustawy przewiduje:

      „1.      Posiadacz zwierząt, o których mowa w art. 61 ust. 1, zaliczonych do płazów, gadów, ptaków lub ssaków, a także prowadzący ich
         hodowlę, jest obowiązany do pisemnego zgłoszenia ich do rejestru.

      2.      Obowiązek zgłoszenia do rejestru, o którym mowa w  ust. 1, nie dotyczy:
      1)      ogrodów zoologicznych;
      2)      podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie handlu zwierzętami, o których mowa w art. 61 ust. 1;
      3)      czasowego przetrzymywania zwierząt w celu leczenia i rehabilitacji.
      3.      Rejestr, o którym mowa w ust. 1, prowadzi starosta właściwy ze względu na miejsce przetrzymywania zwierząt lub prowadzenia
         ich hodowli.

      […]
      5.      Obowiązek zgłoszenia do rejestru lub wykreślenia z rejestru powstaje z dniem nabycia lub zbycia, wwozu do kraju lub wywozu
         za granicę państwa, wejścia w posiadanie zwierzęcia, jego utraty lub śmierci. Wniosek o dokonanie wpisu lub wykreślenia z rejestru
         powinien być złożony właściwemu staroście w terminie 14 dni od dnia powstania tego obowiązku.

      […]
      8.      Wpisanie do rejestru starosta potwierdza wydaniem zaświadczenia.
      9.      Podmioty, o których mowa w ust. 2 pkt 2, są obowiązane do posiadania i przekazania wraz ze sprzedawanym zwierzęciem oryginału
         lub kopii dokumentu, o którym mowa w ust. 4 pkt 11. Kopia ta powinna być, przez podmiot sprzedający zwierzę, zaopatrzona w numer
         nadawany według numeracji ciągłej, datę wystawienia, pieczęć i podpis osoby sprzedającej, informację o liczbie zwierząt, dla
         których została wystawiona, a jeżeli kopiowany dokument dotyczy więcej niż jednego gatunku, także o ich przynależności gatunkowej.

      […]”.
      11      Artykuł 128 wspomnianej ustawy stanowi:

      „Kto:
      […]
      2)      narusza przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące ochrony gatunków dziko żyjących zwierząt i roślin w zakresie regulacji
         obrotu nimi poprzez:

      […]
      d)      oferowanie zbycia lub nabycia, nabywanie lub pozyskiwanie, używanie lub wystawianie publicznie w celach zarobkowych, zbywanie,
         przetrzymywanie lub przewożenie w celu zbycia okazów określonych gatunków roślin lub zwierząt,

      […]
      podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”.
       Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
      12      Z postanowienia odsyłającego wynika, że T. Rubach nabył na giełdach terrarystycznych egzotyczne pająki z gatunku Brachypelma
         Albopilosum, które to okazy należą do gatunku zwierząt wymienionych w załączniku B do rozporządzenia nr 338/97, oraz że rozpoczął
         rozmnażanie tych pająków w niewoli i oferował je do sprzedaży za pośrednictwem aukcji w Internecie w okresie od lutego do
         października 2006 r.

      13      W związku z tą działalnością przeciwko T. Rubachowi toczy się postępowanie karne o 46 przestępstw z art. 128 ust. 2 pkt d)
         ustawy o ochronie przyrody.

      14      Wyrokiem z dnia 26 października 2007 r. Sąd Rejonowy w Kościanie uniewinnił oskarżonego od zarzucanych mu czynów, uznając,
         że zachowanie oskarżonego nie realizowało znamion czynu zabronionego zarzucanego mu w akcie oskarżenia.

      15      Wskutek wniesienia przez Prokuratora Rejonowego w Kościanie apelacji od tego wyroku w dniu 2 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy
         w Poznaniu uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

      16      W ramach ponownego rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy w Kościanie stwierdził, że wiążąca dla niego wykładnia prawa krajowego
         poczyniona przez Sąd Okręgowy sprowadza się do wniosku, iż oskarżony może uwolnić się od odpowiedzialności karnej tylko przez
         dowiedzenie źródła pochodzenia tych zwierząt, przedkładając zaświadczenie o dokonaniu zgłoszenia tych zwierząt do rejestru
         na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody albo przedstawiając informacje pozwalające na odtworzenie źródła pochodzenia
         tych zwierząt i jednoznaczne ustalenie podmiotu bądź podmiotów wcześniej je posiadających lub prowadzących ich hodowlę.

      17      Jeżeli chodzi o pierwszą z tych możliwości, Sąd Rejonowy w Kościanie zasięgnął informacji w Starostwie Powiatowym w Kościanie.
         Zajęte przez ten organ stanowisko wskazuje, że oskarżony nie mógł zarejestrować okazów, ponieważ jako pajęczaki nie podlegały
         one rejestracji. Okoliczność ta została potwierdzona również przez rząd polski w przedstawionych przezeń uwagach na piśmie.

      18      Zdaniem Sądu Rejonowego w Kościanie gdyby oskarżony był zobowiązany do legitymowania się dokumentem, którego w myśl prawa
         krajowego nie musi uzyskać, a równocześnie nie miał obowiązku posiadania szczegółowej wiedzy na temat pochodzenia danych zwierząt,
         to nie mógłby on uwolnić się od odpowiedzialności karnej.

      19      W tej sytuacji Sąd Rejonowy w Kościanie postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem
         prejudycjalnym:

      W jaki sposób w myśl prawa wspólnotowego posiadacz zwierząt wymienionych w załączniku B do rozporządzenia nr 338/97 (a niebędących
         płazami, gadami, ptakami ani ssakami) może udowodnić w rozumieniu art. 8 ust. 5 wspomnianego rozporządzenia i w świetle domniemania
         niewinności, że jego okazy zostały pozyskane […] zgodnie z prawodawstwem obowiązującym w zakresie dzikiej fauny i flory […]?

       W przedmiocie pytania prejudycjalnego
       Uwagi przedłożone Trybunałowi
      20      Zgodnie z propozycją rządu polskiego odpowiedź na pytanie sądu krajowego winna brzmieć w ten sposób, że art. 8 ust. 5 rozporządzenia
         nr 338/97, który uzależnia możliwość prowadzenia działalności handlowej od dowiedzenia zgodnego z prawem pozyskania okazów
         gatunków wymienionych w załączniku B do tego rozporządzenia, odsyła do zasad dowodowych znajdujących zastosowanie w postępowaniu
         przed właściwym organem krajowym. Jeżeli chodzi o postępowanie karne, dowód na taką okoliczność winien zostać przeprowadzony
         zgodnie z zasadami postępowania karnego, które wymagają tego, by okoliczności faktyczne były ustalane przy pomocy wszelkich
         dostępnych środków dowodowych oraz by wszelkie nierozwiane wątpliwości przemawiały na korzyść oskarżonego.

      21      Rząd hiszpański sugeruje, aby Trybunał udzielił na zadane pytanie odpowiedzi, zgodnie z którą należy wymagać dowodu zgodnego
         z prawem pochodzenia wszystkich okazów gatunków wymienionych w załączniku B, pozostawiając właściwym organom administracyjnym
         państw członkowskich wyznaczonym na podstawie CITES ocenę tych dowodów, które w każdym razie powinny pozwolić na zapewnienie
         możliwości ustalenia zgodnego z prawem pochodzenia danych okazów.

      22      Zdaniem Komisji Wspólnot Europejskich na pytanie sądu krajowego należy odpowiedzieć w ten sposób, że w toku postępowania karnego
         w sprawie możliwego naruszenia postanowień art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 338/97, z uwagi na brak wspólnotowego uregulowania
         takich postępowań karnych, sąd krajowy stosuje co do zasady prawo krajowe, dokonując jego wykładni w duchu prawa wspólnotowego
         i czuwając nad zapewnieniem pełnej skuteczności prawa wspólnotowego. Co się tyczy kwestii rozłożenia ciężaru dowodu, Komisja
         uważa, że skoro zakaz wykorzystywania do celów handlowych okazów gatunków wymienionych w załączniku B do rozporządzenia nr 338/97
         ma zastosowanie jako zasada ogólna, to do prokuratora należy dowiedzenie w ramach postępowania karnego, że T. Rubach wykorzystywał
         do celów handlowych okazy gatunków chronionych. Natomiast T. Rubach winien dowieść, że wszedł w posiadanie tych okazów zgodnie
         z prawem, co pozwoliłoby mu uwolnić się od odpowiedzialności karnej.

       Odpowiedź Trybunału
      23      Jak wynika z ogółu rozważań zawartych w postanowieniu odsyłającym, sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, po pierwsze,
         jakie środki dowodowe są, w świetle art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 338/97, dopuszczalne w postępowaniu karnym w sprawie czynów,
         których dopuszczono się w związku z okazami gatunków zwierząt takich jak te będące przedmiotem sprawy przed sądem krajowym,
         wymienionych w załączniku B do tego rozporządzenia, oraz po drugie, w jaki sposób dokonać słusznego rozłożenia ciężaru dowodu
         w zakresie ustalenia zgodnego z prawem pozyskania takich okazów.

      24      Ustanowiony dla okazów gatunków wymienionych w załącznikach A i B do wspomnianego rozporządzenia system ochrony ma na celu
         zapewnienie możliwie najszerszej ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, zgodnie z celami,
         zasadami i postanowieniami CITES.

      25      Nie ulega wątpliwości, że rozporządzenie nr 338/97 nie zawiera ogólnego zakazu przywozu i sprzedaży gatunków innych niż te
         wymienione w załączniku A do tego rozporządzenia (wyrok z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie C‑219/07 Nationale Raad van Dierenkwekers
         en Liefhebbers i Andibel, Zb.Orz. s. I‑4475, pkt 18).

      26      Trybunał orzekł już w przeszłości, że handlowe wykorzystanie okazów gatunków wymienionych w załączniku B do rozporządzenia
         nr 338/97 jest dozwolone pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w art. 8 ust. 5 tego rozporządzenia (wyrok z dnia
         23 października 2001 r. w sprawie C‑510/99 Tridon, Rec. s. I‑7777, pkt 44). Przewidziany w art. 8 wspomnianego rozporządzenia
         zakaz sprzedaży nie ma bowiem zastosowania, jeżeli można udowodnić w sposób zadowalający właściwy organ danego państwa członkowskiego,
         że takie gatunki zostały pozyskane, a jeśli pochodzą spoza Wspólnoty – że zostały wprowadzone na ten obszar zgodnie z prawodawstwem
         obowiązującym w zakresie ochrony dzikiej fauny i flory.

      27      W świetle tych przepisów trzeba zatem stwierdzić, że rozporządzenie nr 338/97 nie precyzuje środków dowodowych, jakich należy
         użyć w celu dowiedzenia zgodnego z prawem nabycia okazów gatunków wymienionych w załączniku B do tego rozporządzenia, zgodnie
         z wymogami określonymi w art. 8 ust. 5 wspomnianego rozporządzenia, zwłaszcza jeżeli okazy te zostały wyhodowane w niewoli
         na terytorium wspólnotowym. Kwestię ustalenia środków dowodowych, które pozwolą na dowiedzenie spełnienia wspomnianych wymogów,
         należy w związku z tym pozostawić właściwym organom państwa członkowskiego. Środki te obejmują zezwolenia lub świadectwa przewidziane
         wspomnianym rozporządzeniem, jak też wszelkie inne dokumenty, które zostaną uznane za stosowne przez właściwe organy krajowe.

      28      W tym zakresie należy przypomnieć, że wobec braku wspólnotowego uregulowania pojęcia dowodu wszelkie środki dowodowe, na które
         w tego rodzaju postępowaniach zezwala prawo procesowe państw członkowskich, są co do zasady dopuszczalne. W konsekwencji w sytuacji
         takiej jak rozpatrywana w postępowaniu przed sądem krajowym to do organów krajowych należy ustalenie, na określonych w ich
         prawie krajowym zasadach znajdujących zastosowanie w zakresie przeprowadzenia dowodu, czy w konkretnym zawisłym przed nim
         postępowaniu oraz w świetle zaistniałych okoliczności należy uznać za dowiedzione, że wymogi określone w art. 8 ust. 5 rozporządzenia
         nr 338/97 zostały spełnione (zob. podobnie wyrok z dnia 23 marca 2000 r. w sprawach połączonych C‑310/98 i C‑406/98 Met-Trans
         i Sagpol, Rec. s. I‑1797, pkt 29, 30).

      29      Na pytanie sądu krajowego należy zatem odpowiedzieć, że rozporządzenie nr 338/97 nie zawiera ograniczenia środków dowodowych,
         których użycie może być pomocne w ustaleniu zgodnego z prawem pozyskania okazów gatunków wymienionych w załączniku B do tego
         rozporządzenia, oraz że wszelkie środki dowodowe, na które w tego rodzaju postępowaniach zezwala prawo procesowe danego państwa
         członkowskiego, są co do zasady dopuszczalne do celów orzekania w przedmiocie zgodności z prawem pozyskania takich okazów.

      30      Jeżeli chodzi następnie o rozłożenie ciężaru dowodu w zakresie ustalenia zgodnego z prawem pozyskania okazów gatunków zwierząt
         wymienionych w załączniku B do rozporządzenia nr 338/97 w świetle zasady domniemania niewinności, należy przypomnieć, że domniemanie
         niewinności, tak jak zostało ono określone w szczególności w art. 6 ust. 2 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka
         i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., stanowi część praw podstawowych, chronionych – zgodnie
         z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, dodatkowo potwierdzonym przez preambułę Jednolitego aktu europejskiego i art. 6 ust. 2
         UE – we wspólnotowym porządku prawnym (zob. w szczególności wyroki z dnia 8 lipca 1999 r.: w sprawie C‑199/92 P Hüls przeciwko
         Komisji, Rec. s. I‑4287, pkt 149; w sprawie C‑235/92 P Montecatini przeciwko Komisji, Rec. s. I‑4539, pkt 175).

      31      Domniemanie niewinności ma na celu zagwarantowanie każdej osobie, że nie będzie wskazana ani traktowana jako winna czynu zabronionego,
         zanim jej wina nie zostanie dowiedziona przed sądem (zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 28 października
         2004 r. w sprawie Y.B. i in. przeciwko Turcji, sygn. 48173/99 i 48319/99, § 43).

      32      Należy podkreślić, że wdrożenie systemu ochrony ustanowionego dla okazów gatunków wymienionych w załącznikach A i B do rozporządzenia
         nr 338/97 w żaden sposób nie wpływa na ogólny ciążący na oskarżycielu obowiązek dowiedzenia w ramach postępowania karnego,
         że oskarżony wykorzystywał do celów handlowych okazy gatunków wymienionych w załączniku B do rozporządzenia nr 338/97, chronionych
         zgodnie z obowiązującym prawodawstwem.

      33      Niezależnie od wszystkiego oskarżonemu przysługuje prawo do obrony w postępowaniu karnym w drodze przedłożenia dowodu, w zgodzie
         z postanowieniami art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 338/97, że w posiadanie rzeczonych okazów wszedł on zgodnie z prawem, spełniając
         wymogi określone we wspomnianym przepisie, oraz prawo skorzystania w tym celu z wszelkich środków dowodowych, na które zezwala
         właściwe prawo procesowe.

      34      W konsekwencji odpowiedź na przedłożone Trybunałowi pytanie winna brzmieć, iż art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 338/97 należy
         interpretować w ten sposób, że w ramach postępowania karnego toczącego się przeciwko osobie oskarżonej o naruszenie tego przepisu
         wszelkie środki dowodowe, na które w tego rodzaju postępowaniach zezwala prawo procesowe danego państwa członkowskiego, są
         co do zasady dopuszczalne do celów orzekania w przedmiocie zgodności z prawem pozyskania okazów gatunków zwierząt wymienionych
         w załączniku B do tego rozporządzenia. W świetle zasady domniemania niewinności taka osoba może również skorzystać z wszystkich
         tych środków dowodowych w celu wykazania, że w posiadanie rzeczonych okazów weszła zgodnie z prawem, spełniając wymogi określone
         we wspomnianym przepisie.

       W przedmiocie kosztów
      35      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
      Artykuł 8 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory
            w drodze regulacji handlu nimi należy interpretować w ten sposób, że w ramach postępowania karnego toczącego się przeciwko
            osobie oskarżonej o naruszenie tego przepisu wszelkie środki dowodowe, na które w tego rodzaju postępowaniach zezwala prawo
            procesowe danego państwa członkowskiego, są co do zasady dopuszczalne do celów orzekania w przedmiocie zgodności z prawem
            pozyskania okazów gatunków zwierząt wymienionych w załączniku B do tego rozporządzenia. W świetle zasady domniemania niewinności
            taka osoba może również skorzystać z wszystkich tych środków dowodowych w celu wykazania, że w posiadanie rzeczonych okazów
            weszła zgodnie z prawem, spełniając wymogi określone we wspomnianym przepisie.
      Podpisy
      * Język postępowania: polski.


Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 19 kwietnia 1988 r. # państwo greckie przeciwko Inter-Kom Emboriki kai Biomichaniki Epicheirisis Elaion, Liparon kai Trofimon AE. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Efeteio Athinon - Grecja. # Siła wyższa. # Sprawa 71/87.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 14 lipca 1994 r. # Postępowanie karne przeciwko J.J.J. Van der Veldt. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Rechtbank van eerste aanleg Gent - Belgia. # Sprawa C-17/93.


Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (pierwsza izba) z dnia 5 listopada 2013 r. # Brigitte Knöll przeciwko Europejski Urząd Policji (Europol). # Sprawa F-105/12.


Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (druga izba) z dnia 19 czerwca 2014 r. # BN przeciwko Parlamentowi Europejskiemu. # Sprawa F-157/12.


Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (trzecia izba) z dnia 12 grudnia 2012 r. # BS przeciwko Komisji Europejskiej. # Sprawy pracownicze - Zabezpieczenie społeczne. # Sprawa F-90/11.


Wyrok Trybunału z dnia 13 kwietnia 1994 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Wielkiemu Księstwu Luksemburga. # Uchybienie zobowiązaniom - Dyrektywa 85/337/EWG. # Sprawa C-313/93.


title: Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 10 grudnia 2015 r.#Simona Kornhaas przeciwko Thomasowi Dithmarowi.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof.#Odesłanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Postępowanie upadłościowe – Rozporządzenie (WE) nr 1346/2000 – Artykuł 4 ust. 1 – Ustalenie prawa właściwego – Uregulowanie państwa członkowskiego zobowiązujące osobę zarządzającą spółką do zwrotu spółce kwot płatności dokonanych po wystąpieniu niewypłacalności – Zastosowanie tego uregulowania do spółki utworzonej w innym państwie członkowskim – Artykuły 49 TFUE i 54 TFUE – Ograniczenia swobody przedsiębiorczości – Brak.#Sprawa C-594/14.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (szósta izba)
      z dnia 10 grudnia 2015 r. (
            *
         )
      „Odesłanie prejudycjalne — Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości — Postępowanie upadłościowe — Rozporządzenie (WE) nr 1346/2000 — Artykuł 4 ust. 1 — Ustalenie prawa właściwego — Uregulowanie państwa członkowskiego zobowiązujące osobę zarządzającą spółką do zwrotu spółce kwot płatności dokonanych po wystąpieniu niewypłacalności — Zastosowanie tego uregulowania do spółki utworzonej w innym państwie członkowskim — Artykuły 49 TFUE i 54 TFUE — Ograniczenie swobody przedsiębiorczości — Brak”
      W sprawie C‑594/14
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 22 grudnia 2014 r., w postępowaniu:

         Simona Kornhaas

      przeciwko

         Thomasowi Dithmarowi, działającemu w charakterze syndyka masy upadłości spółki Kornhaas Montage und Dienstleistung Ltd,
      TRYBUNAŁ (szósta izba),
      w składzie: F. Biltgen, prezes dziesiątej izby, pełniący obowiązki prezesa szóstej izby, M. Berger (sprawozdawca) i S. Rodin, sędziowie,
      rzecznik generalny: M. Szpunar,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      uwzględniając pisemny etap postępowania,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu S. Kornhaas przez W. Steinfelda, Rechtsanwalt,

               —

               w imieniu T. Dithmara przez C. Essera, Rechtsanwalt,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Wilderspina, działającego w charakterze pełnomocnika,

         podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego (Dz.U. L 160, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 19. t. 1, s. 191) oraz art. 49 TFUE i 54 TFUE.

               2

               Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu między T. Dithmarem, działającym w charakterze syndyka masy upadłości spółki Kornhaas Montage und Dienstleistung Ltd (zwanej dalej „spółką będącą dłużnikiem”) a S. Kornhaas, dotyczącego powództwa o zwrot płatności, jakich S. Kornhaas dokonała jako osoba zarządzająca spółką będącą dłużnikiem po wystąpieniu niewypłacalności tej spółki.

         Ramy prawne

         Prawo Unii

               3

               Artykuł 3 rozporządzenia nr 1346/2000, zatytułowany „Jurysdykcja”, stanowi w ust. 1:
               „1.   Sądy państwa członkowskiego, na terytorium którego znajduje się główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika, są właściwe dla wszczęcia postępowania upadłościowego. W przypadku spółek i osób prawnych domniemywa się, że głównym ośrodkiem ich podstawowej działalności jest siedziba określona w statucie, chyba że zostanie przeprowadzony dowód przeciwny.
               2.   Jeżeli dłużnik ma główny ośrodek swojej podstawowej działalności na terytorium państwa członkowskiego, sądy innego państwa członkowskiego są uprawnione do wszczęcia postępowania upadłościowego tylko wtedy, gdy dłużnik ma na jego terytorium swój oddział. Skutki tego postępowania są ograniczone do majątku dłużnika znajdującego się na terytorium tego ostatniego państwa członkowskiego.
               […]”.

               4

               Stosownie do treści art. 4 tego rozporządzenia, zatytułowanego „Prawo właściwe”:
               „1.   O ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, dla postępowania upadłościowego i jego skutków właściwe jest prawo państwa członkowskiego, w którym zostaje wszczęte postępowanie, określanego dalej jako »państwo wszczęcia postępowania«.
               2.   Prawo państwa wszczęcia postępowania określa przesłanki wszczęcia postępowania upadłościowego, sposób jego prowadzenia i ukończenia. W szczególności określa ono:
               […]

                        m)

                        zasady dotyczące nieważności, zaskarżania [możności zaskarżania] lub względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli”.

         Prawo niemieckie

               5

               Paragraf 64 ust. 1 i 2 Gesetz betreffend die Gesellschaften mit beschränkter Haftung (niemieckiej ustawy o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością) (RGBl. 1898, s. 846, zwanej dalej „GmbHG”), w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych postępowania głównego, stanowił:
               „1.   W przypadku niewypłacalności spółki, osoby zarządzające spółką są zobowiązane do bezzwłocznego złożenia wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego, najpóźniej trzy tygodnie od momentu wystąpienia niewypłacalności. To samo dotyczy odpowiednio sytuacji nadmiernego zadłużenia spółki.
               2.   Osoby zarządzające spółką są zobowiązane wobec spółki do zwrotu płatności, których dokonały po wystąpieniu niewypłacalności spółki lub po stwierdzeniu jej nadmiernego zadłużenia. […]”.

         Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

               6

               Thomas Dithmar jest syndykiem masy upadłości spółki będącej dłużnikiem, powołanym w ramach postępowania upadłościowego wszczętego przez Amtsgericht Erfurt (sąd rejonowy w Erfurcie). Spółka będąca dłużnikiem, którą zarządzała S. Kornhaas, była wpisana do rejestru handlowego w Cardiff (Zjednoczone Królestwo) jako „private company limited by shares” (dalej „Limited”). Spółka będąca dłużnikiem utworzyła swój oddział w Niemczech, który został następnie wpisany do rejestru handlowego prowadzonego przez Amtsgericht Jena (sąd rejonowy w Jenie). Przedmiotem działalności spółki będącej dłużnikiem, która to spółka działała głównie w Niemczech, był montaż systemów wentylacyjnych i świadczenie usług z tym związanych.

               7

               Podnosząc, że przynajmniej od dnia 1 listopada 2006 r. spółka będąca dłużnikiem była niewypłacalna oraz że w okresie od 11 grudnia 2006 r. do 26 lutego 2007 r. S. Kornhaas dokonała w imieniu tej spółki płatności opiewających na kwotę 110151,66 EUR, T. Dithmar wystąpił przeciwko S. Kornhaas z powództwem o zwrot tej kwoty na podstawie § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG. Landgericht Erfurt (sąd okręgowy w Erfurcie) orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Sabine Kornhaas wniosła apelację od wyroku Landgericht Erfurt do Oberlandesgericht Jena (sądu apelacyjnego w Jenie), który jednakże utrzymał go w mocy, jednocześnie dopuszczając wniesienie rewizji do Bundesgerichtshof.

               8

               Sąd odsyłający jest zdania, że powództwo T. Dithmara jest zasadne na gruncie prawa niemieckiego, gdyż § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG służy w istocie przeciwdziałaniu uszczupleniu – przed wszczęciem postępowania upadłościowego – aktywów wchodzących w skład masy upadłości oraz zagwarantowaniu – w ramach tego postępowania – dostępności tych aktywów, kierując się troską o równomierne zaspokojenie wierzycieli. Chociaż przepis ten formalnie należy do prawa spółek, jest on – w opinii tego sądu – przepisem z zakresu prawa upadłościowego, co sprawia, że mógł zostać powołany przeciwko osobie zarządzającej spółką Limited.

               9

               Sąd odsyłający zastanawia się jednak, czy przepis ten jest zgodny z prawem Unii. W tym względzie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1346/2000 wynika w jego przekonaniu, że w odniesieniu do postępowania upadłościowego i jego skutków właściwe jest prawo niemieckie, czyli prawo państwa członkowskiego, na terytorium którego wszczęto postępowanie. Tymczasem w doktrynie niemieckiej panuje spór co do tego, czy § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG można powoływać przeciwko osobom zarządzającym spółkami utworzonymi zgodnie z prawem innych państw członkowskich Unii Europejskiej, których główny ośrodek podstawowej działalności znajduje się jednak w Niemczech.

               10

               Zdaniem sąd odsyłającego § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG nie reguluje wymogów, jakie musi spełnić spółka utworzona zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego Unii, aby ustanowić siedzibę podmiotu zarządzającego spółką w Niemczech, a jedynie skutki prawne tej decyzji oraz ewentualnych uchybień po stronie osób zarządzających takimi spółkami. Nie ma więc podstaw, aby stwierdzić, że doszło do ograniczenia swobody przedsiębiorczości.

               11

               W każdym razie nawet gdyby stosowanie § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG miało ograniczać swobodę przedsiębiorczości, takie ograniczenie byłoby uzasadnione, gdyż przepis ten jest stosowany w sposób niedyskryminacyjny, służy jednemu z nadrzędnych względów interesu ogólnego, tj. ochronie wierzycieli, zmierza do zachowania w stanie niepogorszonym masy upadłości lub jej odtworzenia oraz nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu.

               12

               Sąd odsyłający zwraca jednak uwagę, że orzecznictwo Trybunału, zwłaszcza orzecznictwo wynikające z wyroków Überseering (C‑208/00, EU:C:2002:632) i Inspire Art (C‑167/01, EU:C:2003:512), można interpretować także w ten sposób, że stosunki wewnętrzne spółek utworzonych w jednym państwie członkowskim, lecz prowadzących swoją główną działalność w innym państwie członkowskim, podlegają – w ramach swobody przedsiębiorczości – prawu spółek państwa członkowskiego ich utworzenia. Stosowanie § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG wobec osób zarządzających spółkami innego państwa członkowskiego może być w związku z tym niezgodnie ze swobodą przedsiębiorczości w rozumieniu art. 49 TFUE i 54 TFUE.

               13

               W tych okolicznościach Bundesgerichtshof postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

                        „1)

                        Czy powództwo przed sądem niemieckim, w drodze którego syndyk masy upadłościowej dochodzi od dyrektora utworzonej według prawa angielskiego i walijskiego [spółki Limited], względem majątku której otwarto [wszczęto] w Niemczech postępowanie upadłościowe na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1346/2000, roszczenia o zwrot wypłat dokonanych przez [osobę zarządzającą spółką] przed wszczęciem postępowania upadłościowego, ale po spełnieniu przesłanek uzasadniających ogłoszenie upadłości [wystąpieniu niewypłacalności], ma związek z niemieckim prawem upadłościowym [należy do niemieckiego prawa upadłościowego] w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1346/2000?

                        2)

                        Czy powództwo tego rodzaju, jak opisane powyżej stanowi naruszenie [narusza] swobod[ę] przedsiębiorczości zgodnie z art. 49, 54 TFUE?”

         W przedmiocie pytań prejudycjalnych

         W przedmiocie pytania pierwszego

               14

               Poprzez swoje pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 4 rozporządzenia nr 1346/2000 należy interpretować w ten sposób, że zakres stosowania tego przepisu obejmuje powództwo przeciwko osobie zarządzającej spółką prawa Anglii i Walii – wobec której to spółki wszczęto postępowanie upadłościowe w Niemczech – wytoczone przed sądem niemieckim przez syndyka masy upadłości tej spółki, którego to powództwa celem jest, zgodnie z uregulowaniem prawa krajowego takim jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG, doprowadzenie do zwrotu przez tę osobę płatności dokonanych przez nią jeszcze przed wszczęciem postanowienia upadłościowego, ale już po dacie, co do której ustalono, że przedmiotowa spółka była niewypłacalna.

               15

               W tym kontekście Trybunał orzekł już, iż art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1346/2000 należy interpretować w ten sposób, że sądy państwa członkowskiego, na którego terytorium wszczęto postępowanie upadłościowe dotyczące majątku spółki, są właściwe na podstawie tego przepisu do rozpoznania powództwa wytoczonego przez syndyka masy upadłości tej spółki przeciwko osobie zarządzającej wspomnianą spółką, mającego na celu zwrot kwot wypłaconych po wystąpieniu niewypłacalności tej spółki lub po stwierdzeniu jej nadmiernego zadłużenia (wyrok H, C‑295/13, EU:C:2014:2410, pkt 26).

               16

               W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał stwierdził w szczególności, że przepis prawa krajowego taki jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG, na podstawie którego osoba zarządzająca niewypłacalną spółką zobowiązana jest do zwrotu płatności, jakich dokonała w imieniu tej spółki po wystąpieniu jej niewypłacalności, stanowi odstępstwo od ogólnych przepisów prawa cywilnego i handlowego, właśnie ze względu na niewypłacalność tej spółki. Stąd, zdaniem Trybunału, powództwo oparte na tym przepisie, wytoczone w ramach postępowania upadłościowego, należy do powództw wynikających bezpośrednio z postępowania upadłościowego i ściśle z nim związanych (zob. podobnie wyrok H, C‑295/13, EU:C:2014:2410, pkt 23, 24).

               17

               W rezultacie mimo że odpowiedź, jakiej udzielił Trybunał w wyroku H (C‑295/13, EU:C:2014:2410) na zadane mu pytanie prejudycjalne dotyczyła art. 3 rozporządzenia nr 1346/2000 oraz jurysdykcji międzynarodowej sądu krajowego do wydania orzeczenia w przedmiocie powództwa opartego na przepisie prawa krajowego takim jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG, Trybunał wyraźnie stwierdził, że ów przepis prawa krajowego jest przepisem należącym do zakresu prawa upadłościowego. Wynika stąd, że przepis ten należy traktować jako część prawa właściwego dla postępowania upadłościowego i jego skutków w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1346/2000. Jako taki wspomniany przepis prawa krajowego, który skutkuje między innymi zobowiązaniem, w danym wypadku, osoby zarządzającej spółką do zwrotu płatności, jakich ta osoba dokonała w imieniu tej spółki po wystąpieniu jej niewypłacalności, może, zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1346/2000, zostać zastosowany przez sąd krajowy, przed którym toczy się postępowanie upadłościowe jako przepis prawa państwa członkowskiego, na terytorium którym wszczęto postępowanie upadłościowe (zwanego dalej „lex fori concursus”).

               18

               Należy w tym względzie dodać, że § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG należy interpretować w związku z § 64 ust. 1 GmbHG, który stanowi w istocie, iż w razie niewypłacalności lub nadmiernego zadłużenia spółki członkowie jej organu przedstawicielskiego są zobowiązani do niezwłocznego złożenia, najpóźniej trzy tygodnie po wystąpieniu niewypłacalności lub nadmiernego zadłużenia, wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego. A więc zastosowanie § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG może w szczególności spowodować powstanie osobistej odpowiedzialności po stronie osób zarządzających niewypłacalną lub nadmiernie zadłużoną spółką, w sytuacji gdy osoby te nie wszczęły postępowania upadłościowego, naruszając tym samym § 64 ust. 1 GmbH. Wraz bowiem z wszczęciem tego postępowania osoby zarządzające niewypłacalną spółką co do zasady tracą prawo do dokonywania lub zatwierdzania płatności dokonywanych w imieniu takiej spółki, które to uprawnienie przechodzi na syndyka masy upadłości. Wynika stąd, że w przypadku gdy osoba zarządzająca niewypłacalną spółką dochowała wymogu przewidzianego w § 64 ust. 1 GmbHG, sankcja, jaką w istocie przewiduje § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG, nie będzie miała w jej przypadku zastosowania.

               19

               Tymczasem art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1346/2000 stanowi w szczególności, że „przesłanki wszczęcia” postępowania upadłościowego określa lex fori concursus. Aby przepis ten mógł zachować swoją skuteczność (effet utile), należy go interpretować w ten sposób, że zakres jego stosowania obejmuje, po pierwsze, wstępne przesłanki wszczęcia postępowania upadłościowego, po drugie, normy wskazujące krąg osób zobowiązanych do złożenia wniosku o wszczęcie tego postępowania, i po trzecie, skutki naruszenia tego obowiązku. W konsekwencji należy uznać, że przepisy prawa krajowego takie jak § 64 ust. 1 i 2 zdanie pierwsze GmbHG, skutkujące w istocie nałożeniem sankcji za uchybienie obowiązkowi złożenia wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego, również z tego punktu widzenia mieszczą się w zakresie stosowania art. 4 rozporządzenia nr 1346/2000.

               20

               Przepis taki jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG przyczynia się też do realizacji celu, który jest, mutatis mutandis, nierozerwalnie związany z każdym postępowaniem upadłościowym, którym jest przeciwdziałanie potencjalnym uszczupleniom masy upadłości danej spółki przed wszczęciem postępowania upadłościowego w trosce o równomierne zaspokojenie jej wierzycieli. Z tego względu przepis taki wydaje się być przynajmniej w części porównywalny z zasadą dotyczącą „względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli”, która w myśl art. 4 ust. 2 lit. m) rozporządzenia nr 1346/2000 podlega lex fori concursus.

               21

               W tych okolicznościach na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że art. 4 rozporządzenia nr 1346/2000 należy interpretować w ten sposób, że zakres stosowania tego przepisu obejmuje powództwo przeciwko osobie zarządzającej spółką prawa Anglii i Walii – wobec której to spółki wszczęto postępowanie upadłościowe w Niemczech – wytoczone przed sądem niemieckim przez syndyka masy upadłości tej spółki, którego to powództwa celem jest, zgodnie z uregulowaniem krajowym takim jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG, doprowadzenie do zwrotu przez tę osobę płatności dokonanych przez nią jeszcze przed wszczęciem postanowienia upadłościowego, ale już po dacie, co do której ustalono, że przedmiotowa spółka jest niewypłacalna.

         W przedmiocie pytania drugiego

               22

               Poprzez swoje pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 49 TFUE i 54 TFUE stoją na przeszkodzie możliwości zastosowania przepisu prawa krajowego takiego jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG wobec osoby zarządzającej spółką prawa Anglii i Walii objętą postępowaniem upadłościowym wszczętym w Niemczech.

               23

               W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, że w pewnych okolicznościach odmowa uznania przez państwo członkowskie zdolności prawnej spółki utworzonej zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego, w którym posiada ona swą siedzibą statutową, w szczególności z powodu, iż owa spółka przeniosła swą rzeczywistą siedzibę na jego terytorium może stanowić ograniczenie swobody przedsiębiorczości co do zasady niezgodne z art. 49 TFUE i 54 TFUE (zob. podobnie wyrok Überseering, C‑208/00, EU:C:2002:632, pkt 82).

               24

               Trybunał uznał też, że wobec niezgodności przepisów prawa krajowego ustanawiających wymogi dotyczące minimalnego kapitału zakładowego ze swobodą przedsiębiorczości w kształcie zagwarantowanym w traktacie, siłą rzeczy za niezgodne z tą swobodą należy także uznać sankcje związane z nieprzestrzeganiem tych wymogów, takie jak ponoszenie osobistej i solidarnej odpowiedzialności przez osoby zarządzające spółką, w sytuacji gdy wysokość kapitału zakładowego nie osiągnie minimum zakładanego w ustawodawstwie krajowym lub gdy w toku działalności takiej spółki jego wysokość spadnie poniżej tego minimum (zob. podobnie wyrok Inspire Art, C‑167/01, EU:C:2003:512, pkt 141).

               25

               Jednakże w przypadku przepisu prawa krajowego takiego jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG należy stwierdzić, że przepis ten ani nie dotyczy odmowy uznania przez państwo członkowskie zdolności prawnej spółki utworzonej zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego, która przeniosła swą rzeczywistą siedzibę na jego terytorium, ani odpowiedzialności osobistej osób zarządzających tą spółką ponoszonej w sytuacji gdy kapitał zakładowy tej spółki nie osiągnie minimum zakładanego w ustawodawstwie krajowym.

               26

               Otóż, po pierwsze, z postanowienia odsyłającego wynika, że zdolność prawna spółki będącej dłużnikiem w żaden sposób nie jest kwestionowana w sprawie rozpatrywanej w postępowaniu głównym. Brzmienie § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG wydaje się nawet wykluczać możliwość takiego zakwestionowania, gdyż zastosowanie tego przepisu zakłada istnienie „spółki”.

               27

               Po drugie, osobista odpowiedzialność osób zarządzających spółką przewidziana w § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG nie wiąże się z okolicznością, że kapitał zakładowy tej spółki nie osiągnął minimum zakładanego w ustawodawstwie niemieckim lub ustawodawstwie, na podstawie którego owa spółka została utworzona, ale w istocie wyłącznie z okolicznością, że osoby zarządzające tą spółką dokonały pewnych płatności w momencie, gdy zgodnie z § 64 ust. 1 GmbHG powinny były złożyć wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego.

               28

               Mając na względzie przytoczone powyżej okoliczności, stosowanie przepisu prawa krajowego takiego jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG w żaden sposób nie wiąże się z utworzeniem spółki w danym państwie członkowskim, ani późniejszym utworzeniem przez nią oddziału w innym państwie członkowskim, ponieważ wspomniany przepis prawa krajowego może znaleźć zastosowanie dopiero po utworzeniu tej spółki, w toku jej działalności, a konkretniej rzecz ujmując, albo od momentu gdy zgodnie z prawem krajowym mającym zastosowanie na podstawie art. 4 rozporządzenia nr 1346/2000 spółkę tę należy uznać za niewypłacalną, albo od momentu stwierdzenia, znów zgodnie z prawem krajowym, wystąpienia nadmiernego zadłużenia owej spółki. Z tego względu nie ma podstaw do uznania, że przepis prawa krajowego, taki jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG, jest sprzeczny z zasadą przedsiębiorczości.

               29

               W tych okolicznościach na pytanie drugie należy odpowiedzieć, że art. 49 TFUE i 54 TFUE nie stoją na przeszkodzie możliwości zastosowania przepisu prawa krajowego takiego jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG wobec osoby zarządzającej spółką prawa Anglii i Walii objętą postępowaniem upadłościowym wszczętym w Niemczech.

         W przedmiocie kosztów

               30

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje:

                           1)

                           Artykuł 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego należy interpretować w ten sposób, że zakres stosowania tego przepisu obejmuje powództwo przeciwko osobie zarządzającej spółką prawa Anglii i Walii – wobec której to spółki wszczęto postępowanie upadłościowe w Niemczech – wytoczone przed sądem niemieckim przez syndyka masy upadłości tej spółki, którego to powództwa celem jest, zgodnie z uregulowaniem krajowym takim jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG, doprowadzenie do zwrotu przez tę osobę płatności dokonanych przez nią jeszcze przed wszczęciem postanowienia upadłościowego, ale już po dacie, co do której ustalono, że przedmiotowa spółka jest niewypłacalna.

                           2)

                           Artykuły 49 TFUE i 54 TFUE nie stoją na przeszkodzie możliwości zastosowania przepisu krajowego takiego jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze niemieckiej ustawy o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością wobec osoby zarządzającej spółką prawa Anglii i Walii objętą postępowaniem upadłościowym wszczętym w Niemczech.

                     Podpisy

            (
            *
         )   Język postępowania: niemiecki.


title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 18 lipca 2007 r.#État du Wielkie Księstwo Luksemburga przeciwko Hans Ulrich Lakebrink u Katrin Peters-Lakebrink.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Cour administrative - Luksemburg.#Artykuł 39 WE - Podatek dochodowy od nierezydentów - Ustalenie stawki opodatkowania - Nieruchomości położone na terytorium innego państwa członkowskiego - Niepodlegające uwzględnieniu straty wynikające z wynajmu.#Sprawa C-182/06.

text:
      Sprawa C‑182/06
      Wielkie Księstwo Luksemburga
      przeciwko
      Hansowi Ulrichowi Lakebrinkowi i Katrin Peters‑Lakebrink
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnymzłożony przez Cour administrative)

      Artykuł 39 WE – Podatek dochodowy od nierezydentów – Ustalenie stawki opodatkowania – Nieruchomości położone na terytorium innego państwa członkowskiego – Niepodlegające uwzględnieniu straty wynikające z wynajmu
      Streszczenie wyroku
      Swobodny przepływ osób – Pracownicy – Równość traktowania – Wynagrodzenie – Podatki dochodowe
      (art. 39 WE)
      Artykuł 39 WE należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu, które nie zezwala obywatelowi
         wspólnotowemu niebędącemu rezydentem państwa członkowskiego, w którym uzyskuje przychód stanowiący zasadniczą część swojego
         dochodu podlegającego opodatkowaniu, na wystąpienie o uwzględnienie, przy ustalaniu stawki opodatkowania tego dochodu, strat
         wynikających z wynajmu nieruchomości niezajmowanych przez siebie osobiście, położonych w innym państwie członkowskim, podczas
         gdy rezydent pierwszego państwa członkowskiego może wystąpić o uwzględnienie owych strat wynikających z najmu.

      W dziedzinie podatków bezpośrednich co do zasady sytuacja rezydentów i nierezydentów nie jest porównywalna, a zatem okoliczność,
         że państwo członkowskie nie zezwala nierezydentowi na korzystanie z pewnych korzyści podatkowych przyznanych rezydentom, co
         do zasady nie stanowi dyskryminacji, ponieważ obie kategorie podatników nie znajdują się w porównywalnej sytuacji.

      Inaczej jest, gdy osoba niebędąca rezydentem nie uzyskuje znaczącego dochodu w państwie swojego zamieszkania i uzyskuje zasadniczą
         część swoich dochodów podlegających opodatkowaniu z działalności wykonywanej w państwie zatrudnienia, w związku z czym państwo
         zamieszkania nie jest w stanie przyznać jej korzyści wynikających z uwzględnienia jej sytuacji osobistej i rodzinnej, bowiem
         dyskryminacja polega na tym, że jej sytuacja nie jest uwzględniana ani w państwie zamieszkania, ani w państwie zatrudnienia.

      Podstawa, na której opiera się ta dyskryminacja, obejmuje wszystkie korzyści podatkowe związane ze zdolnością podatkową nierezydenta,
         które nie są uwzględniane ani w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, ani w państwie członkowskim zatrudnienia, zdolność
         podatkowa stanowi bowiem część sytuacji osobistej nierezydenta.

      (por. pkt 28–31, 34, 36 i sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 18 lipca 2007 r.(*)

      Artykuł 39 WE – Podatek dochodowy od nierezydentów – Ustalenie stawki opodatkowania – Nieruchomości położone na terytorium innego państwa członkowskiego – Niepodlegające uwzględnieniu straty wynikające z wynajmu
      W sprawie C‑182/06
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Cour administrative
         (Luksemburg) postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2006 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 10 kwietnia 2006 r., w postępowaniu:

      État du Grand‑Duché de Luxembourg
      przeciwko
      Hansowi Ulrichowi Lakebrinkowi,
      Katrin Peters‑Lakebrink,
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: P. Jann, prezes izby, R. Schintgen, A. Tizzano, M. Ilešič i E. Levits (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Mengozzi,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu État du Grand‑Duché de Luxembourg przez C. Schiltza, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu H.U. Lakebrinka oraz K. Peters‑Lakebrink przez adwokata M. Kleyra,
      –        w imieniu rządu niderlandzkiego przez H.G. Sevenster oraz M. de Mol, działające w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu szwedzkiego przez K. Wistrand, działającą w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez R. Lyala oraz J.P. Keppenne’a, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 29 marca 2007 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 39 WE.

      2        Wniosek ten został złożony w ramach postępowania pomiędzy État du Grand‑Duché de Luxembourg (Wielkim Księstwem Luksemburga)
         a H.U. Lakebrinkiem i K. Peters‑Lakebrink (zwanymi dalej „małżonkami Lakebrink”) dotyczącego podatku dochodowego, któremu
         podlegali w Luksemburgu w roku 2002.

       Ramy prawne, postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
      3        Małżonkowie Lakebrink, zamieszkali w Niemczech obywatele niemieccy, obydwoje są zatrudnieni jedynie w Luksemburgu. Wnieśli
         oni o łączne opodatkowanie za rok 2002 w rozumieniu art. 157ter loi modifiée du 4 décembre 1967 relative à l’impôt sur le
         revenu (zmienionej ustawy z dnia 4 grudnia 1967 r. o podatku dochodowym, zwanej dalej „LIR”).

      4        W deklaracji podatkowej złożonej luksemburskiemu organowi podatkowemu małżonkowie zgłosili stratę z wynajmu w wysokości 26 080 EUR
         dotyczącą dwóch nieruchomości położonych w Niemczech, których byli właścicielami, lecz których nie zajmowali osobiście. Wnieśli
         o uwzględnienie strat z wynajmu nieruchomości, do którego uprawnieni są rezydenci, przy ustalaniu stawki opodatkowania.

      5        Owa strata została w sposób prawidłowy stwierdzona przez Finanzamt Trier (Niemcy) w decyzji z dnia 30 lipca 2003 r. określającej
         podatek należny od małżonków za rok 2002. Z decyzji tej wynika, iż małżonkowie Lakebrink nie osiągnęli dochodów podlegających
         opodatkowaniu w Niemczech. Z tego też względu nie zapłacili tam podatku.

      6        Małżonkowie Lakebrink na wniosek zostali opodatkowani łącznie w Luksemburgu. Zgodnie z art. 157ter LIR podatek został obliczony
         według stawki, która miałaby do nich zastosowanie, gdyby oboje byli rezydentami tego państwa członkowskiego. Niemniej jednak
         przy ustalaniu wysokości tego podatku nie zostały uwzględnione straty z wynajmu należących do nich w Niemczech nieruchomości.

      7        Artykuł 157ter LIR stanowi bowiem, że na zasadzie odstępstwa od systemu opodatkowania stosowanego wobec podatników będących
         rezydentami, zgodnie z którym stosowana jest progresywna stawka podatkowa do wszystkich dochodów podlegających opodatkowaniu
         w innych państwach, system opodatkowania podatników będących nierezydentami polega na tym, że progresywna stawka podatkowa
         będzie stosowana na podstawie art. 134 LIR, oprócz dochodów osiąganych na terytorium Wielkiego Księstwa, jedynie do zagranicznych
         dochodów z działalności zawodowej uzyskanych przez tych podatników.

      8        Zgodnie z art. 4 umowy zawartej w dniu 23 sierpnia 1958 r. pomiędzy Wielkim Księstwem Luksemburga a Republiką Federalną Niemiec
         w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i ustanowienia zasad wzajemnej pomocy administracyjnej w zakresie podatków dochodowych
         i majątkowych oraz w zakresie komunalnego podatku handlowego i podatku gruntowego prawo do opodatkowania dochodów z najmu
         nieruchomości posiada państwo, w którym nieruchomość ta jest położona, w niniejszym przypadku Republika Federalna Niemiec.

      9        Małżonkowie Lakebrink wnieśli odwołanie od decyzji określającej wysokość podatku dochodowego wydanej przez luksemburski organ
         podatkowy. Odwołanie to pozostało bez odpowiedzi. Skarga zmierzająca do zmiany tej decyzji została uwzględniona przez luksemburski
         tribunal administratif.

      10      État du Grand‑Duché de Luxembourg wniosło do Cour administrative apelację od tego orzeczenia. Sąd ten zastanawia się w szczególności,
         czy stosowanie art. 157ter LIR w zakresie, w jakim wynika z niego odmowa uwzględnienia strat z najmu nieruchomości należących
         do małżonków Lakebrink w Niemczech przy ustalaniu stawki opodatkowania stosowanej do dochodów osiągniętych w Luksemburgu,
         stanowi dyskryminację pośrednią zakazaną w art. 39 WE.

      11      W tej sytuacji Cour administrative postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

      „Czy art. 39 WE należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu, takiemu jak ustanowione w Wielkim
         Księstwie Luksemburga w art. 157 ter LIR, na podstawie którego obywatel wspólnotowy niebędący rezydentem luksemburskim, który
         uzyskuje w Luksemburgu przychody ze stosunku pracy stanowiące zasadniczą część podlegającego opodatkowaniu dochodu, nie może
         uwzględnić strat z najmu nieruchomości, których nie zajmuje osobiście, położonych w innym państwie członkowskim, w tym wypadku
         w Niemczech, przy ustalaniu stawki opodatkowania mającej zastosowanie do dochodów osiąganych w Luksemburgu?”.

       W przedmiocie pytania prejudycjalnego
      12      Przez swoje pytanie prejudycjalne sąd krajowy usiłuje ustalić, czy art. 39 WE należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia
         się on uregulowaniu krajowemu, takiemu jak sporne w zawisłej przed nim sprawie, zgodnie z którym osoba niebędąca rezydentem
         państwa członkowskiego, w którym osiąga ona zasadniczą część przychodów stanowiących podlegający opodatkowaniu dochód, nie
         może przy ustalaniu stawki opodatkowania tego dochodu uwzględnić strat z wynajmu nieruchomości niezajmowanych przez siebie
         osobiście, położonych w innym państwie członkowskim, podczas gdy rezydent pierwszego państwa może uwzględnić owe straty.

      13      Przepisy sporne w postępowaniu przed sądem krajowym przewidziały odmienne systemy podatkowe stosowane w zależności od tego,
         czy pracownik osiągający zasadniczą część przychodów podlegających opodatkowaniu w Luksemburgu ma tam miejsce zamieszkania,
         czy nie.

      14      W tym zakresie należy przypomnieć w pierwszej kolejności, że pomimo iż dziedzina podatków bezpośrednich jako taka nie podlega
         kompetencji Wspólnoty Europejskiej, niemniej jednak państwa członkowskie muszą wykonywać przysługujące im kompetencje z poszanowaniem
         prawa wspólnotowego (zob. w szczególności wyrok z dnia 14 lutego 1995 r. w sprawie C‑279/93 Schumacker, Rec. str. I‑225, pkt 21
         oraz z dnia 3 października 2006 r. w sprawie C‑290/04 FKP Scorpio Konzertproduktionen, Zb.Orz. str. I‑9461, pkt 30).

      15      Następnie należy stwierdzić, że każdy obywatel Wspólnoty, niezależnie od miejsca zamieszkania czy obywatelstwa, który wykonuje
         działalność zawodową w innym państwie członkowskim niż państwo jego miejsca zamieszkania, objęty jest zakresem zastosowania
         art. 39 traktatu (zob. wyrok z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C‑152/03 Ritter‑Coulais, Zb.Orz. str. I‑1711, pkt 31).

      16      Z powyższego wynika, iż sytuacja małżonków Lakebrink pracujących w państwie członkowskim, którego nie są rezydentami, należy
         do zakresu zastosowania art. 39 WE.

      17      Wreszcie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ogół przepisów traktatu WE dotyczących swobodnego przepływu osób służy ułatwieniu
         obywatelom Wspólnoty wykonywania wszelkiego rodzaju działalności zawodowej na obszarze Wspólnoty oraz sprzeciwia się przepisom,
         które mogłyby stawiać ich w niekorzystnej sytuacji, gdyby pragnęli oni wykonywać działalność gospodarczą na obszarze innego
         państwa członkowskiego (zob. wyroki z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie C‑302/98 Sehrer, Rec. str. I‑4585, pkt 32, oraz z dnia
         13 listopada 2003 r. w sprawie C‑209/01 Schilling i Fleck‑Schilling, Rec. str. I‑13389, pkt 24).

      18      Małżonkowie Lakebrink, którzy pracują w Luksemburgu i są rezydentami Niemiec, nie mieli prawa na podstawie przepisów luksemburskich
         – w przeciwieństwie do osób, które pracują i mają miejsce zamieszkania w Luksemburgu – do wystąpienia o uwzględnienie strat
         z wynajmu nieruchomości posiadanych przez nich w Niemczech przy uwzględnianiu stawki opodatkowania stosowanej do dochodów
         osiągniętych w Luksemburgu.

      19      Tym samym sposób traktowania zastrzeżony przez sporne w postępowaniu przed sądem krajowym przepisy na rzecz pracowników niebędących
         rezydentami, takich jak małżonkowie Lakebrink, jest mniej korzystny niż sposób traktowania, którym objęci są pracownicy będący
         rezydentami.

      20      Rządy luksemburski i niderlandzki twierdzą natomiast, że w zakresie, w jakim owe przepisy nie uwzględniają żadnych zagranicznych
         przychodów ani strat, obejmują one nierezydentów systemem opodatkowania, który jako całość jest bardziej korzystny niż system
         opodatkowania rezydentów.

      21      Nie można zgodzić się z ową całościową oceną skutków owej regulacji, ponieważ jest ona równoznaczna z uczynieniem bezprzedmiotowym
         zakazu ustanowionego w art. 39 WE.

      22      W rzeczywistości bowiem, o ile takie przepisy, jak sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, mogą przyznawać korzyści podatkowe
         podatnikom nierezydentom, którzy wykażą zagraniczne przychody niepochodzące z działalności zawodowej, bądź przynajmniej w większości
         przychody, o tyle inaczej jest w przypadku podatników nierezydentów, którzy, tak jak małżonkowie Lakebrink, osiągnęli jedynie
         straty z zagranicznej działalności niezawodowej.

      23      Otóż, jak podniósł rzecznik generalny w pkt 29 opinii, okoliczność, iż w sytuacji, takiej jak w postępowaniu przed sądem krajowym,
         sporne uregulowanie stawia nierezydentów w mniej korzystnej sytuacji, nie może zostać zrekompensowana przez fakt, że w innych
         sytuacjach to samo uregulowanie traktuje nierezydentów w ten sam sposób co rezydentów.

      24      W związku z tym należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, sprzeczne z podstawową swobodą niekorzystne traktowanie
         pod względem podatkowym nie może być uzasadnione istnieniem innych korzyści podatkowych, nawet jeżeli założy się ich istnienie
         (zob. wyrok z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie C‑385/00 de Groot, Rec. str. I‑11819, pkt 97 i powołane tam orzecznictwo).

      25      Ponadto należy podnieść, że w braku podlegających opodatkowaniu dochodów w swoim państwie zamieszkania, pracownicy, tacy jak
         małżonkowie Lakebrink, nie mają możliwości wystąpienia o uwzględnienie strat z wynajmu związanego ze swoimi nieruchomościami
         położonymi w tym państwie i zostają w związku z tym pozbawieni jakiejkolwiek możliwości uwzględnienia strat wynikających z najmu
         przy ustalaniu stawki opodatkowania całego swojego dochodu.

      26      W tych okolicznościach należy zbadać, czy niekorzystne skutki podatkowe dotyczące pracowników niemających miejsca zamieszkania
         w Luksemburgu, takich jak małżonkowie Lakebrink, mogą stanowić dyskryminację ze względu na obywatelstwo, zakazaną w art. 39 WE.

      27      W rzeczywistości bowiem, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa dyskryminacja polega na tym, że stosuje się różne zasady do
         porównywalnych sytuacji lub że stosuje się tę samą zasadę do różnych sytuacji (wyroki ww. w sprawie Schumacker, pkt 30; z dnia
         29 kwietnia 1999 r. w sprawie C‑311/97 Royal Bank of Scotland, Rec. str. I‑2651, pkt 26, oraz z dnia 22 marca 2007 r. w sprawie
         C‑383/05 Talotta, Zb.Orz. str. I‑2555, pkt 18).

      28      Tymczasem w dziedzinie podatków bezpośrednich, co do zasady sytuacja rezydentów i nierezydentów nie jest porównywalna (ww.
         wyrok w sprawie Schumacker, pkt 31).

      29      W związku z tym okoliczność, iż państwo członkowskie nie zezwala nierezydentowi na korzystanie z pewnych korzyści podatkowych
         przyznanych rezydentom, co do zasady nie stanowi dyskryminacji, ponieważ obie kategorie podatników nie znajdują się w porównywalnej
         sytuacji.

      30      Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa inaczej jest, gdy osoba niebędąca rezydentem nie uzyskuje znaczącego dochodu w państwie
         swojego zamieszkania i uzyskuje zasadniczą część swoich dochodów podlegających opodatkowaniu z działalności wykonywanej w państwie
         zatrudnienia, w związku z czym państwo zamieszkania nie jest w stanie przyznać jej korzyści wynikających z uwzględnienia jej
         sytuacji osobistej i rodzinnej (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Schumacker, pkt 36).

      31      Zgodnie z tym samym orzecznictwem dyskryminacja polega na tym, że sytuacja osobista i rodzinna nierezydenta, który zasadniczą
         część dochodów uzyskuje w państwie członkowskim innym niż państwo zamieszkania, nie jest uwzględniana ani w państwie zamieszkania,
         ani w państwie zatrudnienia (ww. wyrok w sprawie Schumacker, pkt 38).

      32      Orzecznictwo to znajduje zastosowanie w takiej sprawie, jak ta w postępowaniu przed sądem krajowym.

      33      W rzeczywistości bowiem, po pierwsze, dyskryminacja, o której mowa w pkt 31 niniejszego wyroku, dotyczy a fortiori pracowników
         niebędących rezydentami, takich jak małżonkowie Lakebrink, którzy, co zostało podkreślone w pkt 25 niniejszego wyroku, nie
         uzyskują żadnego dochodu w państwie zamieszkania, a cały dochód rodzinny pochodzi z działalności wykonywanej w państwie zatrudnienia.

      34      Po drugie, podstawa, powołana w pkt 31 niniejszego wyroku, na której Trybunał oparł stwierdzenie dyskryminacji w ww. wyroku
         w sprawie Schumacker, obejmuje, na co zwrócił uwagę rzecznik generalny w pkt 36 opinii, wszystkie korzyści podatkowe związane
         ze zdolnością podatkową nierezydenta, które nie są uwzględniane ani w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, ani w państwie
         członkowskim zatrudnienia (zob. również opinia rzecznika generalnego P. Légera w sprawie zakończonej ww. wyrokiem w sprawie
         Ritter‑Coulais, pkt 97–99), zdolność podatkową można bowiem zakwalifikować jako stanowiącą część sytuacji osobistej nierezydenta
         w rozumieniu ww. wyroku w sprawie Schumacker.

      35      W związku z tym odmowa uwzględnienia przez organ podatkowy jednego z państw członkowskich strat wynikających z najmu nieruchomości
         podatnika położonych za granicą stanowi dyskryminację zakazaną w art. 39 WE.

      36      Z uwagi na powyższe rozważania, na skierowane pytanie należy odpowiedzieć w ten sposób, że art. 39 WE należy interpretować
         w ten sposób, iż sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu, które nie zezwala obywatelowi wspólnotowemu niebędącemu rezydentem
         państwa członkowskiego, w którym uzyskuje przychód stanowiący zasadniczą część swojego dochodu podlegającego opodatkowaniu,
         na wystąpienie o uwzględnienie, przy ustalaniu stawki opodatkowania tego dochodu, strat wynikających z wynajmu nieruchomości
         niezajmowanych przez siebie osobiście, położonych w innym państwie członkowskim, podczas gdy rezydent pierwszego państwa członkowskiego
         może wystąpić o uwzględnienie owych strat wynikających z najmu.

       W przedmiocie kosztów
      37      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      Artykuł 39 WE należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu, które nie zezwala obywatelowi
            wspólnotowemu niebędącemu rezydentem państwa członkowskiego, w którym uzyskuje przychód stanowiący zasadniczą część swojego
            dochodu podlegającego opodatkowaniu, na wystąpienie o uwzględnienie, przy ustalaniu stawki opodatkowania tego dochodu, strat
            wynikających z wynajmu nieruchomości niezajmowanych przez siebie osobiście, położonych w innym państwie członkowskim, podczas
            gdy rezydent pierwszego państwa członkowskiego może wystąpić o uwzględnienie owych strat wynikających z najmu.
      Podpisy
      *Język postępowania: francuski.


Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 14 grudnia 1965 r. # Domenico Morina przeciwko Parlamentowi Europejskiemu. # Sprawa 21-65.


Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (druga izba) z dnia 26 maja 2011 r. # Giorgio Lebedef przeciwko Komisji Europejskiej. # Sprawy pracownicze - Urzędnicy. # Sprawa F-40/10.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 18 listopada 1999 r. # Pharos SA przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Odwołanie. # Sprawa C-151/98 P.


Wyrok Sądu (siódma izba) z dnia 14 czerwca 2017 r.#Savas Aydin przeciwko Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.#Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie słownego unijnego znaku towarowego ROYAL & CAPORAL – Wcześniejszy słowny unijny znak towarowy KAPORAL – Względna podstawa odmowy rejestracji – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009.#Sprawa T-95/16.