title: Wyrok Sądu (czwarta izba w składzie powiększonym) z dnia 25 października 2011 r.#Microban International Ltd i Microban (Europe) Ltd przeciwko Komisji Europejskiej.#Zdrowie publiczne – Wykaz dodatków, które mogą być używane do wytwarzania materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi – Wycofanie przez pierwotnego wnioskodawcę wniosku o włączenie dodatku do wykazu – Decyzja Komisji o niewłączeniu 2,4,4’‑trichloro‑2’‑hydroksydifenyloeteru do wykazu – Skarga o stwierdzenie nieważności – Dopuszczalność – Akt regulacyjny – Bezpośrednie oddziaływanie – Brak środków wykonawczych – Podstawa prawna.#Sprawa T-262/10.

text:
      Sprawa T‑262/10
      Microban International Ltd
      i
      Microban (Europe) Ltd
      przeciwko
      Komisji Europejskiej
      Zdrowie publiczne – Wykaz dodatków, które mogą być używane do wytwarzania materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu
         ze środkami spożywczymi – Wycofanie przez pierwotnego wnioskodawcę wniosku o włączenie dodatku do wykazu – Decyzja Komisji o niewłączeniu 2,4,4’‑trichloro‑2’‑hydroksydifenyloeteru do wykazu – Skarga o stwierdzenie nieważności – Dopuszczalność – Akt regulacyjny – Bezpośrednie oddziaływanie – Brak środków wykonawczych – Podstawa prawna

      Streszczenie wyroku
      1.      Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Pojęcie aktu regulacyjnego w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE
            – Każdy akt o charakterze generalnym z wyjątkiem aktów legislacyjnych
      (art. 263 akapit czwarty TFUE)
      2.      Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Bezpośrednie
            oddziaływanie – Kryteria
      (art. 230 akapit czwarty WE; art. 263 akapit czwarty TFUE)
      3.      Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio – Decyzja Komisji dotycząca
            niewłączenia dodatku do wykazu dodatków dopuszczonych przewidzianego w dyrektywie 2002/72 – Skarga wniesiona przez przedsiębiorstwa
            używające dany dodatek do wytwarzania ich produktów – Dopuszczalność
      (art. 263 akapit czwarty TFUE)
      4.      Zbliżanie ustawodawstw – Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu ze środkami spożywczymi – Decyzja Komisji dotycząca niewłączenia
            dodatku do wykazu dodatków dopuszczonych przewidzianego w dyrektywie 2002/72 – Podstawa prawna – Artykuł 11 ust. 3 rozporządzenia
            nr 1935/2004 – Niedopuszczalność
      (rozporządzenie nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 11 ust. 3; dyrektywa Komisji 2002/72)
      5.      Zbliżanie ustawodawstw – Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu ze środkami spożywczymi – Decyzja Komisji dotycząca niewłączenia
            dodatku do wykazu dodatków dopuszczonych przewidzianego w dyrektywie 2002/72 – Wydanie decyzji w następstwie wycofania wniosku
            o włączenie przez pierwotnego wnioskodawcę
      (rozporządzenie nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady; dyrektywa Komisji 2002/72)
      1.      Pojęcie aktu regulacyjnego w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE powinno być rozumiane jako odnoszące się do każdego aktu
         o charakterze generalnym z wyjątkiem aktów legislacyjnych.

      W tym względzie decyzja Komisji dotycząca niewłączenia danego dodatku do wykazu dodatków, które zgodnie z dyrektywą 2002/72
         w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi mogą być używane do
         wytwarzania tego rodzaju materiałów i wyrobów, wydana na podstawie art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 1935/2004 w sprawie materiałów
         i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylającego dyrektywy 80/590 i 89/109 stanowi akt regulacyjny w rozumieniu
         art. 263 akapit czwarty TFUE. Tego rodzaju decyzja jest bowiem wydana przez Komisję w ramach kompetencji wykonawczych, a nie
         legislacyjnych. W dodatku, ponieważ stosuje się ona do wszystkich osób fizycznych lub prawnych, których działalność polega
         na produkcji lub sprzedaży tego dodatku, jak też materiałów i wyrobów zawierających tę substancję, decyzja ta ma charakter
         generalny, jako że stosuje się do sytuacji określonych obiektywnie i wywiera skutki prawne wobec kategorii osób ujmowanych
         w sposób ogólny i abstrakcyjny.

      (por. pkt 21–25)
      2.      Zgodnie z art. 263 akapit czwarty TFUE każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść skargę na akty, których jest adresatem
         lub które dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie, oraz na akty regulacyjne, które dotyczą jej bezpośrednio i nie wymagają
         środków wykonawczych.

      Jeśli chodzi o pojęcie bezpośredniego oddziaływania, wyrażenie „które dotyczą jej bezpośrednio” pojawia się w art. 263 akapit
         czwarty TFUE dwukrotnie. Z jednej strony przepis ten powtarza brzmienie art. 230 akapit czwarty WE i wskazuje na „akty [...],
         które dotyczą jej bezpośrednio”, z drugiej strony art. 263 akapit czwarty TFUE wprowadza pojęcie „aktów regulacyjnych, które
         dotyczą jej bezpośrednio i nie wymagają środków wykonawczych”.

      Warunek bezpośredniego oddziaływania zawarty w art. 230 akapit czwarty WE wymaga po pierwsze, aby akt, o którym mowa, oddziaływał
         bezpośrednio na sytuację prawną jednostki i, po drugie, nie pozostawiał on żadnej swobody oceny swoim adresatom, których obowiązkiem
         jest go wykonać, co ma mieć charakter czysto automatyczny i wynikać z samego tego uregulowania, bez stosowania żadnych norm
         pośrednich. Zezwalając osobie fizycznej lub prawnej na wniesienie skargi na akty regulacyjne, które dotyczą jej bezpośrednio
         i które nie wymagają środków wykonawczych, art. 263 akapit czwarty TFUE służy złagodzeniu wymogów wnoszenia skarg bezpośrednich.
         W związku z tym pojęcie bezpośredniego oddziaływania wprowadzone w tym przepisie nie może w żadnym razie być interpretowane
         bardziej restrykcyjnie niż pojęcie bezpośredniego oddziaływania, jakie występowało w art. 230 akapit czwarty WE. Jeżeli zatem
         ustalono, że decyzja Komisji dotyczy strony skarżącej bezpośrednio w rozumieniu pojęcia bezpośredniego oddziaływania, jakie
         figurowało w art. 230 akapit czwarty WE, należy uznać, że dotyczy jej ona również w rozumieniu nowo wprowadzonego do art. 263
         akapit czwarty TFUE pojęcia bezpośredniego oddziaływania.

      (por. pkt 18, 26, 27, 32)
      3.      Decyzję Komisji dotyczącą niewłączenia danego dodatku do wykazu dodatków, które zgodnie z dyrektywą 2002/72 w sprawie materiałów
         i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi mogą być używane do wytwarzania tego rodzaju
         materiałów i wyrobów, której konsekwencją jest zakaz sprzedaży materiałów i wyrobów zawierających taki dodatek, należy uznać
         za oddziałującą bezpośrednio na sytuację prawną przedsiębiorstw, które kupują ten dodatek i używają go do wytwarzania produktu
         o właściwościach antybakteryjnych i antymikrobowych, który jest następnie odsprzedawany w celu produkcji materiałów i wyrobów
         z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi.

      (por. pkt 28, 30)
      4.      Decyzja Komisji dotycząca niewłączenia danego dodatku do wykazu dodatków, które zgodnie z dyrektywą 2002/72 w sprawie materiałów
         i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi mogą być używane do wytwarzania tego rodzaju
         materiałów i wyrobów, na mocy której Komisja zakazała sprzedaży określonego dodatku jako dodatku używanego do produkcji materiałów
         i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością i odmówiła w tym celu włączenia tego dodatku do wykazu pozytywnego oraz dokonała
         wycofania tej substancji z wykazu tymczasowego, nie może być oparta na art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 1935/2004 w sprawie
         materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylającego dyrektywy 80/590 i 89/109. Artykuł 11 ust. 3
         rozporządzenia nr 1935/2004 dotyczy bowiem tylko przypadków, w których Komisja zamierza zezwolić na używanie i sprzedaż w Unii
         substancji dodawanej do materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktów ze środkami spożywczymi.

      (por. pkt 46–48)
      5.      Komisja narusza procedurę przewidzianą w rozporządzeniu nr 1935/2004 w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
         z żywnością oraz uchylającym dyrektywy 80/590 i 89/109 oraz w dyrektywie 2002/72 w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw
         sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi, w sytuacji gdy w następstwie wycofania przez pierwotnego wnioskodawcę
         jego wniosku o włączenie danego dodatku do wykazu dodatków dopuszczonych wydaje ona decyzję dotyczące niewłączenia tego dodatku
         do wykazu dodatków, które zgodnie z dyrektywą 2002/72 mogą być używane do wytwarzania materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych
         przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi, w braku decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem w rozumieniu czternastego
         motywu rozporządzenia nr 1935/2004.

      (por. pkt 67, 69)
WYROK SĄDU (czwarta izba w składzie powiększonym)
      z dnia 25 października 2011 r.(*)

      Zdrowie publiczne – Wykaz dodatków, które mogą być używane do wytwarzania materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu
         ze środkami spożywczymi – Wycofanie przez pierwotnego wnioskodawcę wniosku o włączenie dodatku do wykazu – Decyzja Komisji o niewłączeniu 2,4,4’‑trichloro‑2’‑hydroksydifenyloeteru do wykazu – Skarga o stwierdzenie nieważności – Dopuszczalność – Akt regulacyjny – Bezpośrednie oddziaływanie – Brak środków wykonawczych – Podstawa prawna

      W sprawie T‑262/10
      Microban International Ltd, z siedzibą w Huntersville, Północna Karolina (Stany Zjednoczone),

      Microban (Europe) Ltd, z siedzibą w Cannock (Zjednoczone Królestwo),

      reprezentowane przez M. Sáncheza Rydelskiego, adwokata,
      strona skarżąca,
      przeciwko
      Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez L. Pignataro i T. Scharfa, działających w charakterze pełnomocników,

      strona pozwana,
      mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji 2010/169/UE z dnia 19 marca 2010 r. dotyczącej niewłączenia
         2,4,4’‑trichloro‑2’‑hydroksydifenyloeteru do unijnego wykazu dodatków, które mogą być używane do wytwarzania materiałów i wyrobów
         z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi na mocy dyrektywy 2002/72/WE (Dz.U. L 75, s. 25),

      SĄD (czwarta izba w składzie powiększonym),
      w składzie: I. Pelikánová, prezes, V. Vadapalas, K. Jürimäe (sprawozdawca), K. O’Higgins i M. van der Woude, sędziowie,
      sekretarz: N. Rosner, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 28 września 2011 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
       Okoliczności powstania sporu
      1        Skarżące, Microban International Ltd i Microban (Europe) Ltd, prowadzą działalność w zakresie produkcji i sprzedaży dodatków
         antymikrobowych i antybakteryjnych, służących do zapewnienia ochrony antybakteryjnej i antymikrobowej szerokiej gamy produktów.
         Microban International produkuje wspomniane dodatki i prowadzi ich sprzedaż na całym świecie. Microban (Europe) jest odpowiedzialna
         za sprzedaż dodatków produkowanych przez Microban International w Unii Europejskiej.

      2        W dniu 23 marca 1998 r. RCC Registration and Consulting Company Ltd przedłożyła Komisji Europejskiej w imieniu Ciba Inc. wniosek
         o włączenie 2,4,4’‑trichloro‑2’‑hydroksydifenyloeteru (zwanego dalej „triclosanem”) do wykazu dodatków dopuszczonych na mocy
         dyrektywy Komisji 90/128/EWG z dnia 23 lutego 1990 r. w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do
         kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz.U. L 75, s. 19).

      3        W dniu 22 czerwca 2000 r. Naukowy Komitet ds. Żywności, którego opinii Komisja zasięga na podstawie art. 3 ust. 3 dyrektywy
         Rady 89/109/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do materiałów
         i wyrobów przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz.U. 1989, L 40, s. 38), wydał opinię dotyczącą licznych monomerów
         i dodatków do materiałów przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi. W opinii tej wspomniany komitet rozstrzygnął
         w szczególności, że jeżeli triclosan jest substancją, dla której nie można określić żadnej dziennej dawki, dopuszczalnej lub
         znośnej, jego użytkowanie może tym niemniej zostać zaakceptowane.

      4        W dniu 15 listopada 2002 r., w wyniku zaktualizowania przez Naukowy Komitet ds. Żywności swoich wytycznych, Ciba przedłożyła
         wniosek o ponowną ocenę triclosanu.

      5        W dniu 15 marca 2004 r. w wyniku ponownej oceny triclosanu Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) – który na
         mocy art. 62 rozporządzenia WE nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne
         zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury
         w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. L 31, p. 1), zastąpił Naukowy Komitet ds. Żywności – wydał decyzję potwierdzającą
         opinię Naukowego Komitetu ds. Żywności z dnia 22 czerwca 2000 r.

      6        W dniu 10 kwietnia 2008 r. triclosan został wpisany do tymczasowego wykazu dodatków (zwanego dalej „wykazem tymczasowym”),
         o którym mowa w art. 4a ust. 3 dyrektywy Komisji 2002/72/WE z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw
         sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz.U. L 220, s. 18), ze zmianami. Na mocy art. 4a ust. 4 tej
         dyrektywy dodatki, które nie są wymienione w wykazie dodatków dopuszczonych na poziomie Unii (zwanym dalej „wykazem pozytywnym”
         zgodnie z nazewnictwem przyjętym w art. 4 ust. 1 akapit trzeci tej dyrektywy), mogą być nadal użytkowane zgodnie z ustawodawstwem
         krajowym tak długo, dopóki są wymienione w wykazie tymczasowym.

      7        W dniu 21 kwietnia 2009 r. Ciba poinformowała Komisję o decyzji wycofania wniosku o dopuszczenie triclosanu jako dodatku,
         który może być używany do wytwarzania materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi.

      8        W dniu 19 marca 2010 r. Komisja wydała decyzję 2010/169/UE dotyczącą niewłączenia triclosanu do unijnego wykazu dodatków,
         które mogą być używane do wytwarzania materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi
         na mocy dyrektywy 2002/72 (Dz.U. L 75, s. 25; zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”). Komisja przyjęła za podstawę prawną tej decyzji
         art. 11 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów
         i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylającego dyrektywy 80/590/EWG i 89/109 (Dz.U. L 338, s. 4) ze zmianami.

      9        W zaskarżonej decyzji Komisja podkreśliła, że Ciba poinformowała ją o decyzji wycofania wniosku mającego na celu dopuszczenie
         używania triclosanu jako dodatku przy produkcji materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami
         spożywczymi. Ponieważ w tej sytuacji używanie triclosanu jako dodatku w tworzywach sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze
         środkami spożywczymi nie było już przedmiotem ważnego wniosku, Komisja uznała, że nie należy włączać tej substancji do załącznika III
         do dyrektywy 2002/72 zawierającego wykaz pozytywny. W konsekwencji Komisja stwierdziła też zasadność wycofania substancji,
         o którą chodzi, z wykazu tymczasowego. Jednakże uznała ona za niezbędne przewidzieć okres przejściowy, podczas którego sprzedaż
         materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych zawierających triclosan mogłaby być nadal dopuszczona przez państwa członkowskie.

      10      Sentencja zaskarżonej decyzji ma następujące brzmienie:

      „Artykuł 1
      [Triclosanu] (nr CAS 0003380‑34‑5, nr ref. 93930) nie włącza się do załącznika III do dyrektywy 2002/72 […].
      Artykuł 2
      Z zastrzeżeniem przepisów krajowych sprzedaż materiałów i wyrobów wytworzonych przy użyciu [triclosanu] i wprowadzonych do
         obrotu przed dniem 1 listopada 2010 r. może się odbywać do dnia 1 listopada 2011 r.

      Artykuł 3
      Niniejsza decyzja jest adresowana do państw członkowskich”.
       Przebieg postępowania i żądania stron
      11      Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 7 czerwca 2010 r. skarżące wniosły skargę w niniejszej sprawie.

      12      W dniu 31 marca 2011 r. skarżące złożyły, na podstawie art. 55 § 2 regulaminu postępowania przed Sądem, wniosek o rozpoznanie
         sprawy w pierwszej kolejności.

      13      Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd postanowił o otwarciu procedury ustnej i rozpoznaniu sprawy w pierwszej
         kolejności na podstawie art. 55 § 2 regulaminu postępowania przed Sądem.

      14      Na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. wysłuchano wystąpień stron oraz ich odpowiedzi na pytania ustne postawione przez Sąd.

      15      Skarżące wnoszą do Sądu o:

      –        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
      –        obciążenie Komisji kosztami postępowania.
      16      Komisja wnosi do Sądu o:

      –        odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej;
      –        ewentualnie oddalenie skargi jako bezzasadnej;
      –        obciążenie skarżących kosztami postępowania.
       W przedmiocie dopuszczalności
      17      Nie podnosząc formalnie zarzutu niedopuszczalności, Komisja utrzymuje, że skarga jest niedopuszczalna, biorąc pod uwagę, że
         zaskarżona decyzja nie jest aktem regulacyjnym, który nie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty
         TFUE, oraz że nie dotyczy ona skarżących indywidualnie.

      18      Zgodnie z art. 263 akapit czwarty TFUE każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść skargę na akty, których jest adresatem
         lub które dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie, oraz na akty regulacyjne, które dotyczą jej bezpośrednio i nie wymagają
         środków wykonawczych.

      19      W niniejszym przypadku jest bezsporne, że zaskarżona decyzja nie była skierowana do skarżących, które nie są więc adresatami
         tego aktu. W tych okolicznościach na mocy art. 263 akapit czwarty TFUE skarżące mogą wnieść skargę o stwierdzenie nieważności
         wspomnianego aktu tylko pod warunkiem, bądź że stanowi on akt regulacyjny, który dotyczy ich bezpośrednio i który nie wymaga
         środków wykonawczych, bądź że dotyczy on ich bezpośrednio i indywidualnie.

      20      W pierwszym rzędzie należy zbadać, czy zaskarżona decyzja stanowi akt regulacyjny w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE.

      21      W tej kwestii należy przypomnieć po pierwsze, że zgodnie z orzecznictwem pojęcie aktu regulacyjnego w rozumieniu art. 263
         akapit czwarty TFUE powinno być rozumiane jako odnoszące się do każdego aktu o charakterze generalnym z wyjątkiem aktów legislacyjnych
         (postanowienie Sądu z dnia 6 września 2011 r. w sprawie T‑18/10 Inuit Tapiriit Kanatami i in. przeciwko Parlamentowi i Radzie,
         Zb.Orz. s. II-75*, pkt 56).

      22      W niniejszym przypadku podstawą prawną powołaną w zaskarżonej decyzji jest art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 1935/2004. Artykuł
         ten stanowi, że środek przyjęty przez Komisję na jego podstawie jest podejmowany zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 5a
         ust. 1–4 i ust. 5 lit. b) decyzji Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającej warunki wykonywania uprawnień
         wykonawczych przyznanych Komisji (Dz.U. L 184, s. 23), ze zmianami. Stąd też zaskarżona decyzja została wydana przez Komisję
         w ramach kompetencji wykonawczych, a nie legislacyjnych.

      23      Co więcej, zaskarżona decyzja ma charakter generalny, jako że stosuje się do sytuacji określonych obiektywnie i wywiera skutki
         prawne wobec kategorii osób ujmowanych w sposób ogólny i abstrakcyjny.

      24      Jak bowiem wynika z pkt 9 powyżej, zaskarżona decyzja ma za przedmiot niewłączenie triclosanu do wykazu pozytywnego. Na podstawie
         art. 4a ust. 6 lit. b) dyrektywy 2002/72 z racji niewłączenia do wykazu pozytywnego triclosan został również wycofany z wykazu
         tymczasowego. Bezpośrednią konsekwencją niewłączenia do wykazu pozytywnego oraz wycofania z wykazu tymczasowego jest więc
         to, że triclosan nie będzie już mógł być przedmiotem sprzedaży w Unii po dniu 1 listopada 2011 r. Zaskarżona decyzja stosuje
         się więc do wszystkich osób fizycznych lub prawnych, których działalność polega na produkcji lub sprzedaży triclosanu, jak
         też materiałów i wyrobów zawierających tę substancję.

      25      W związku z tym istnieje podstawa, aby uznać, że zaskarżona decyzja stanowi akt regulacyjny w rozumieniu art. 263 akapit czwarty
         TFUE.

      26      Po drugie, jeśli chodzi o pojęcie bezpośredniego oddziaływania, należy podkreślić, że wyrażenie „które dotyczą jej bezpośrednio”
         pojawia się w art. 263 akapit czwarty TFUE dwukrotnie. Z jednej strony przepis ten powtarza brzmienie art. 230 akapit czwarty WE
         i wskazuje na „akty [...], które dotyczą jej bezpośrednio”, z drugiej strony art. 263 akapit czwarty TFUE wprowadza pojęcie
         aktów regulacyjnych, które dotyczą jej bezpośrednio i nie wymagają środków wykonawczych”.

      27      Po pierwsze, jeśli chodzi o warunek bezpośredniego oddziaływania zawarty w art. 230 akapit czwarty WE, zostało rozstrzygnięte,
         że warunek ten wymaga po pierwsze, aby akt, o którym mowa, oddziaływał bezpośrednio na sytuację prawną jednostki i, po drugie,
         nie pozostawiał on żadnej swobody oceny swoim adresatom, których obowiązkiem jest go wykonać, co ma mieć charakter czysto
         automatyczny i wynikać z samego tego uregulowania, bez stosowania żadnych norm pośrednich (wyroki Trybunału z dnia 5 maja
         1998 r. w sprawie C‑386/96 P Dreyfus przeciwko Komisji, Rec. s. I‑2309, pkt 43; z dnia 10 września 2009 r. w sprawach połączonych
         C‑445/07 P Komisja przeciwko Ente per le Ville vesuviane i 455/07 P Ente per le Ville vesuviane przeciwko Komisji, Zb.Orz.
         s. I‑7993, pkt 45).

      28      W niniejszym przypadku, jak wspomniano powyżej w pkt 24, konsekwencją zaskarżonej decyzji jest zakaz sprzedaży materiałów
         i wyrobów zawierających triclosan przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi. Skoro, jak to zostało sprecyzowane na
         rozprawie, skarżący kupują triclosan i używają go do wytwarzania produktu o właściwościach antybakteryjnych i antymikrobowych,
         który jest następnie odsprzedawany w celu produkcji materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze
         środkami spożywczymi, zaskarżona decyzja oddziałowuje bezpośrednio na ich sytuację prawną.

      29      Co więcej, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie pozostawia żadnej swobody oceny państwom członkowskim, które są jej
         adresatami i z tego tytułu są zobowiązane do jej wykonania. Wprawdzie z art. 2 tej decyzji wynika, że sprzedaż materiałów
         i wyrobów zawierających triclosan może trwać do dnia 1 listopada 2011 r. zależnie od przepisów krajowych, co oznacza, że państwa
         członkowskie mają możliwość zakazać sprzedaży tych materiałów i wyrobów przed tą datą. Jeśli więc państwa członkowskie dysponują
         pewną swobodą oceny, jeśli chodzi o datę, z upływem której zamierzają zakazać sprzedaży triclosanu, to wejście w życie tego
         zakazu przybiera charakter automatyczny i obligatoryjny począwszy od dnia 1 listopada 2011 r. Ponadto należy podkreślić, że
         okres przejściowy przewidziany w art. 2 zaskarżonej decyzji ma na celu ułatwić realizację decyzji o niewłączeniu triclosanu
         do wykazu pozytywnego, przez co przybiera on charakter akcesoryjny w stosunku do tej decyzji.

      30      Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja dotyczy skarżących bezpośrednio w rozumieniu pojęcia bezpośredniego oddziaływania,
         jakie znajdowało się w art. 230 akapit czwarty WE.

      31      Po drugie, jeśli chodzi o pojęcie bezpośredniego oddziaływania, jakie zostało ostatnio wprowadzone w art. 263 akapit czwarty
         TFUE, można zasadnie zastanawiać się nad tym, czy pojęcie to powinno być interpretowane inaczej niż było w ramach orzecznictwa
         przytoczonego powyżej w pkt 27.

      32      Niemniej jednak należy zauważyć, że z orzecznictwa wynika, iż zezwalając osobie fizycznej lub prawnej na wniesienie skargi
         na akty regulacyjne, które dotyczą jej bezpośrednio i które nie wymagają środków wykonawczych, art. 263 akapit czwarty TFUE
         służy złagodzeniu wymogów wnoszenia skarg bezpośrednich (zob. podobnie ww. w pkt 21 postanowienie w sprawie Inuit Tapiriit
         Kanatami i in. przeciwko Parlamentowi i Radzie, pkt 50). W związku z tym pojęcie bezpośredniego oddziaływania wprowadzone
         w tym przepisie nie może w żadnym razie być interpretowane bardziej restrykcyjnie niż pojęcie bezpośredniego oddziaływania,
         jakie występowało w art. 230 akapit czwarty WE. Jeżeli zatem ustalono powyżej w pkt 30, że zaskarżona decyzja dotyczyła skarżących
         bezpośrednio w rozumieniu pojęcia bezpośredniego oddziaływania, jakie figurowało w art. 230 akapit czwarty WE, należy uznać,
         że zaskarżona decyzja dotyczy ich również w rozumieniu nowo wprowadzonego do art. 263 akapit czwarty TFUE pojęcia bezpośredniego
         oddziaływania.

      33      Po trzecie, odnośnie do kwestii, czy zaskarżona decyzja wymaga środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE,
         należy powtórzyć, co zostało już podniesione powyżej w pkt 24 i 28, że przedmiotem tej decyzji jest niewłączenie triclosanu
         do wykazu pozytywnego. W konsekwencji, przy zastosowaniu art. 4a ust. 6 lit. b) dyrektywy 2002/72, w zaskarżonej decyzji zarządzono
         również wycofanie tej substancji z wykazu tymczasowego. Co więcej, w celu ułatwienia realizacji decyzji o niewłączeniu do
         wykazu pozytywnego oraz związanego z tym wycofania z wykazu tymczasowego zaskarżona decyzja ustanowiła, pomocniczo, okres
         przejściowy, podczas którego sprzedaż materiałów i wyrobów zawierających triclosan mogła być dopuszczona, a którego koniec
         został określony na dzień 1 listopada 2011 r.

      34      W tym względzie, po pierwsze, należy stwierdzić, że ani niewłączenie do wykazu pozytywnego, ani wycofanie z wykazu tymczasowego
         nie wymagają środków wykonawczych ze strony państw członkowskich. Zgodnie bowiem z art. 4a ust. 4 dyrektywy 2002/72 tylko
         dodatki zawarte w wykazie tymczasowym mogą być nadal używane po dniu 1 stycznia 2010 r. Ponadto, w myśl art. 4a ust. 6 lit. b)
         dyrektywy 2002/72, dodatek zostaje wycofany z wykazu tymczasowego, gdy Komisja wyda decyzję o niewłączaniu do wykazu pozytywnego.
         Zatem bezpośrednim skutkiem decyzji o niewłączeniu było wycofanie z wykazu tymczasowego i zakaz sprzedaży triclosanu, bez
         konieczności zastosowania przez państwa członkowskie jakiegokolwiek środka wykonawczego.

      35      Co więcej, należy podkreślić wzorem skarżących, że dyrektywa Komisji 2004/19/WE z dnia 1 marca 2004 r. zmieniająca dyrektywę
         2002/72 w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz.U. L 71,
         s. 8), jak również dyrektywa Komisji 2008/39/WE z dnia 6 marca 2008 r. zmieniająca dyrektywę 2002/72 w sprawie materiałów
         i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi (Dz.U. L 63, s. 6) wprowadziły do dyrektywy
         2002/72 odpowiednio art. 4a ust. 4 i art. 4a ust. 6 lit. b). Z art. 2 dyrektywy 2004/19 i art. 2 dyrektywy 2008/39 wynika
         zaś, że art. 4a ust. 4 i art. 4a ust. 6 lit. b) stanowiły przedmiot transpozycji w państwach członkowskich. Zatem nie można
         uznać, że zakaz sprzedaży triclosanu, wynikający z niewłączenia go do wykazu pozytywnego jak również jego wycofania z wykazu
         tymczasowego, wymagał przyjęcia środków wykonawczych.

      36      Po drugie, środek przejściowy pozwalający przedłużyć możliwość sprzedaży triclosanu do dnia 1 listopada 2011 r. nie wymaga
         sam przez się żadnego środka wykonawczego ze strony państw członkowskich ze względu na to, że ewentualna interwencja tych
         państw w celu wprowadzenia zakazu sprzedaży tej substancji przed dniem 1 listopada 2011 r. jest czysto fakultatywna.

      37      Po trzecie, o ile w tym ostatnim przypadku może doprowadzić do zastosowania środków wykonawczych przez państwa członkowskie,
         należy powtórzyć, że wspomniany środek przejściowy jest przewidziany w celu ułatwienia wykonania zaskarżonej decyzji, której
         skutkiem jest zakaz sprzedaży triclosanu, tak aby osoby fizyczne lub prawne dotknięte tym zakazem mogły podjąć odpowiednie
         działania. Chodzi więc o środek o charakterze akcesoryjnym w stosunku do głównego celu zaskarżonej decyzji, jakim jest zakaz
         sprzedaży triclosanu, który od dnia 1 listopada 2011 r. znajdzie zastosowanie bez potrzeby jakiegokolwiek środka wykonawczego.

      38      Wobec powyższego nie można uznać, że zaskarżona decyzja wymaga środków wykonawczych.

      39      Wynika z tego, że decyzja ta stanowi akt regulacyjny, który dotyczy skarżących bezpośrednio i nie wymaga środków wykonawczych.
         Stąd też zarzut niedopuszczalności skargi podniesiony przez Komisję należy oddalić bez potrzeby rozpatrywania kwestii, czy
         zaskarżona decyzja dotyczy skarżących indywidualnie.

       Co do istoty
      40      Na poparcie skargi w niniejszej sprawie skarżące podnoszą cztery zarzuty. Są one oparte: pierwszy – na naruszeniu prawa, którego
         dopuszczono się przy wyborze podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, drugi – na naruszeniu procedury przewidzianej rozporządzeniem
         nr 1935/2004 jak też dyrektywą 2002/72, trzeci – na naruszeniu zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań oraz czwarty – na naruszeniu
         zasad dobrej administracji, przejrzystości i bezpieczeństwa prawnego.

       W przedmiocie zarzutu pierwszego, opartego na naruszeniu prawa, którego dopuszczono się przy wyborze podstawy prawnej
      41      W ramach pierwszego zarzutu skarżący argumentują zasadniczo, że Komisja naruszyła prawo, opierając zaskarżoną decyzję na art. 11
         ust. 3 rozporządzenia nr 1935/2004. W istocie przepis ten dotyczy ich zdaniem pozwoleń na sprzedaż substancji dodawanych do
         materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi na szczeblu Unii, podczas gdy zaskarżona decyzja nie
         zawiera takiego zezwolenia, lecz przeciwnie, stanowi, że substancja nie będzie wymieniona w załączniku III do dyrektywy 2002/72,
         i z tego względu ustanawia zakaz używania triclosanu jako dodatku w materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

      42      Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, wybór podstawy prawnej aktu Unii musi się opierać na
         obiektywnych czynnikach, które mogą zostać poddane kontroli sądowej, do których należą w szczególności cel i treść aktu (wyrok
         Trybunału z dnia 23 października 2007 r. w sprawie C‑440/05 Komisja przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I‑9097, pkt 61).

      43      Ponadto jeżeli analiza aktu Unii wykaże, że służy on osiągnięciu dwóch różnych celów lub ma dwie części składowe i jeden z tych
         aspektów można zidentyfikować jako główny, podczas gdy drugi jest jedynie pomocniczy, wówczas akt ten należy oprzeć na pojedynczej
         podstawie prawnej, to jest na tej podstawie, która wymagana jest z racji głównego celu lub głównej części składowej (wyrok
         Trybunału z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie C‑91/05 Komisja przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I‑3651, pkt 73).

      44      W niniejszej sprawie art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 1935/2004 jest sformułowany w następujący sposób:

      „Komisja przyjmuje wspólnotowe zezwolenie w postaci szczególnego środka prawnego, o którym mowa w ust. 1. Środek ten, mający
         na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia poprzez jego uzupełnienie, przyjmuje się zgodnie z procedurą
         regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. 23 ust. 4”.

      45      Ustęp 1 tego samego przepisu głosi, co następuje:

      „Wspólnotowe zezwolenie na stosowanie jednej lub wielu substancji następuje w drodze wydania szczególnego środka prawnego
         […]”.

      46      Mając na uwadze treść tych przepisów, należy stwierdzić, że art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 1935/2004 dotyczy tylko przypadków,
         w których Komisja zamierza zezwolić na używanie i sprzedaż w Unii substancji dodawanej do materiałów i wyrobów przeznaczonych
         do kontaktów ze środkami spożywczymi.

      47      Tymczasem w niniejszym przypadku w drodze zaskarżonej decyzji Komisja zakazała sprzedaży triclosanu jako dodatku używanego
         do produkcji materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. W tym celu Komisja w zaskarżonej decyzji z jednej
         strony odmówiła włączenia triclosanu do wykazu pozytywnego, a z drugiej strony dokonała wycofania tej substancji z wykazu
         tymczasowego.

      48      Z powyższego wynika, że w zakresie, w jakim przedmiotem zaskarżonej decyzji jest zakaz sprzedaży triclosanu w Unii, nie może
         ona być oparta na art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 1935/2004, który dotyczy – odwrotnie – zezwoleń na sprzedaż.

      49      Wniosku tego nie podważa argument Komisji, zgodnie z którym zaskarżoną decyzję należy uznać za decyzję zezwalającą do dnia
         1 listopada 2011 r. na sprzedaż materiałów i wyrobów wyprodukowanych z użyciem triclosanu i wprowadzonych na rynek przed dniem
         1 listopada 2010 r.

      50      Jak bowiem stwierdzono w pkt 29 powyżej, okres przejściowy wprowadzony w art. 2 zaskarżonej decyzji, podczas którego sprzedaż
         triclosanu pozostała dozwolona z zastrzeżeniem przepisów krajowych, służył wyłącznie ułatwieniu wykonania decyzji o zakazie
         sprzedaży triclosanu ze względu na to, że zakaz ten był bezpośrednią konsekwencją głównego przedmiotu zaskarżonej decyzji,
         a mianowicie niewłączenia tej substancji do wykazu pozytywnego. W związku z tym wprowadzenie okresu przejściowego należy uznać
         za środek pomocniczy w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego powyżej w pkt 43 w stosunku do zasadniczego celu zaskarżonej
         decyzji.

      51      Stąd też należy uwzględnić pierwszy zarzut i stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji jako opartej na wadliwej podstawie
         prawnej.

      52      O ile wybór przez Komisję wadliwej podstawy prawnej uzasadnia sam przez się stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji,
         tym niemniej Sąd uważa za właściwe rozpatrzyć, dodatkowo, drugi zarzut, ponieważ w jego ramach postawiono w istocie problem
         istnienia bądź nieistnienia podstawy prawnej, na której Komisja mogłaby skutecznie oprzeć zaskarżoną decyzję.

       W przedmiocie zarzutu drugiego, opartego na naruszeniu procedury przewidzianej w rozporządzeniu nr 1935/2004 oraz w dyrektywie
            2002/72
      53      W ramach drugiego zarzutu skarżący utrzymują zasadniczo, że w braku decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem w rozumieniu czternastego
         motywu rozporządzenia nr 1935/2004 Komisja, wydając decyzję o niewłączeniu dodatku do wykazu pozytywnego, naruszyła procedurę
         przewidzianą w tym rozporządzeniu, jak też w dyrektywie 2002/72. W szczególności powołując się na sens procedury przewidzianej
         w rozporządzeniu oraz w dyrektywie, skarżący zwracają uwagę, że w wypadku wycofania przez pierwotnych wnioskodawców wniosku
         o włączenie dodatku do wykazu pozytywnego Komisja powinna przyznać stronom zainteresowanym możliwość podtrzymania wniosku,
         co umożliwiłoby jej wydanie decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem.

      54      Jest bezsporne w tym względzie, że ani rozporządzenie nr 1935/2004, ani dyrektywa 2002/72 nie przewidują procedury postępowania
         Komisji, gdy pierwotny wnioskodawca postanawia wycofać wniosek o włączenie dodatku do wykazu pozytywnego. Wobec tego należy
         zbadać, czy właściwy sposób postępowania Komisji w takiej sytuacji można wydedukować z celu i logiki tych dwóch aktów, jak
         też z procedur przewidzianych w innych aktach Unii, które choć dotyczą innych typów substancji, zmierzają do podobnych celów,
         które realizują poprzez procedury również porównywalne.

      55      Na wstępie należy przypomnieć, że rozporządzenie nr 1935/2004 jest regulacją ramową w zakresie materiałów i wyrobów przeznaczonych
         do kontaktu ze środkami spożywczymi, a dyrektywa 2002/72 jest dyrektywą szczególną, jeśli chodzi zwłaszcza o materiały i wyroby
         z tworzyw sztucznych przeznaczone do kontaktu ze środkami spożywczymi.

      56      W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o cel, do którego osiągnięcia te dwa akty zmierzają, należy odwołać się do brzmienia
         art. 1 rozporządzenia nr 1935/2004, przytoczonego poniżej:

      „Celem niniejszego rozporządzenia jest zapewnienie efektywnego funkcjonowania rynku wewnętrznego w związku z wprowadzeniem
         do obrotu na rynku Wspólnoty materiałów i wyrobów przeznaczonych do bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z żywnością, przy
         jednoczesnym stworzeniu podstaw do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia człowieka oraz interesów konsumentów”.

      57      To ten cel w postaci ochrony ludzkiego zdrowia mają osiągnąć procedury wprowadzone dyrektywą 2002/72, jeśli chodzi w szczególności
         o dodatki używane w produkcji materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych. Na mocy art. 4 ust. 1 akapit trzeci tej dyrektywy
         bowiem od dnia 1 stycznia 2010 r. tylko dodatki zawarte w wykazie pozytywnym mogą być używane w procesie produkcji materiałów
         i wyrobów z tworzyw sztucznych. Zgodnie z art. 4a ust. 1 tej dyrektywy włączenie nowego dodatku do wykazu pozytywnego może
         nastąpić tylko po zbadaniu jego bezpieczeństwa przez EFSA. W końcu z art. 4a ust. 3 i 4 wspomnianej dyrektywy wynika, że substancja,
         która nie jest włączona do wykazu pozytywnego, lecz która jest w trakcie oceny przez EFSA, zostaje włączona do wykazu tymczasowego,
         co pozwala kontynuować jej użytkowanie zgodnie z przepisami krajowymi. Inaczej mówiąc, gdy EFSA nie wypowiedziała się jeszcze
         co do bezpieczeństwa substancji, obowiązek oceny zgodności sprzedaży tej substancji z ochroną ludzkiego zdrowia spoczywa na
         władzach krajowych.

      58      Ponieważ decyzja Komisji o niewłączeniu triclosanu do wykazu pozytywnego była uzasadniona wycofaniem przez Ciba wniosku o zezwolenie,
         nie można jej uznać za zmierzającą do realizacji celu w postaci ochrony ludzkiego zdrowia. Konkluzję tę wzmacnia fakt, że
         zaskarżona decyzja została poprzedzona dwiema opiniami naukowymi, z których pierwsza została wydana w dniu 22 czerwca 2000 r.
         przez Naukowy Komitet ds. Żywności, a druga w dniu 15 marca 2004 r. przez EFSA, niewyrażającymi żadnych zastrzeżeń wobec sprzedaży
         triclosanu.

      59      W drugiej kolejności, jeśli chodzi o logikę rozporządzenia nr 1935/2004 oraz dyrektywy 2002/72, trzeba, po pierwsze, podkreślić,
         że chociaż na mocy art. 8 tego rozporządzenia wniosek o zezwolenie na nową substancję powinien być sformułowany przez osobę
         zainteresowaną w otrzymaniu takiego zezwolenia, z wydania tego zezwolenia poprzez włączenie do wykazu pozytywnego nie korzysta
         jedynie wnioskujący o zezwolenie, lecz również ogół użytkowników substancji, na którą zezwolenie było wnioskowane.

      60      Po pierwsze, z art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 1935/2004 wynika bowiem, że po wydaniu zezwolenia na stosowanie określonej
         substancji każdy podmiot działający na rynku, stosujący dozwoloną substancję lub też zawierające ją materiały lub wyroby,
         musi przestrzegać warunków oraz ograniczeń wynikających z tego zezwolenia. Podobnie, zgodnie z art. 11 ust. 5 wspomnianego
         rozporządzenia, wnioskodawca oraz każdy inny podmiot działający na rynku stosujący substancję, na którą udzielono zezwolenia,
         bądź też materiały lub wyroby zawierające tę substancję, natychmiast przekazuje Komisji wszelkie nowe informacje o charakterze
         naukowym lub technicznym, które mogą wpływać na ocenę bezpieczeństwa stosowania takiej substancji dla zdrowia człowieka. Ponadto
         art. 12 rozporządzenia nr 1935/2004 przewiduje, że wnioskodawca lub każdy podmiot działający na rynku stosujący substancję,
         na którą udzielono zezwolenia, bądź też materiały lub wyroby zawierające tę substancję, może się ubiegać o zmianę istniejącego
         zezwolenia. Wreszcie a contrario art. 5 ust. 1 lit. n) rozporządzenia nr 1935/2004 odsyła, w wyjątkowych wypadkach, do procedury
         udzielania indywidualnych zezwoleń na stosowanie substancji, procesu, materiału lub wyrobu w drodze decyzji skierowanej do
         wnioskodawcy.

      61      Po drugie, jak już wspomniano powyżej w pkt 57, z art. 4a ust. 3 i 4 dyrektywy 2002/72 wynika, że substancja, która nie jest
         włączona do wykazu pozytywnego, lecz która jest w trakcie oceny przez EFSA, zostaje włączona do wykazu tymczasowego. Ponadto
         w myśl art. 4a ust. 6 tej samej dyrektywy dodatek zostaje wycofany z wykazu tymczasowego, bądź gdy zostaje włączony do wykazu
         pozytywnego, bądź gdy Komisja wyda decyzję o niewłączeniu go do wykazu pozytywnego, bądź też w przypadku gdy w trakcie oceny
         substancji przez EFSA urząd ten nie otrzyma odpowiedzi na wniosek o dostarczenie informacji. Wreszcie z czternastego motywu
         rozporządzenia nr 1935/2004 wynika, że po ocenie bezpieczeństwa substancji powinno następować wydanie decyzji w zakresie zarządzania
         ryzykiem, określającej, czy substancje te powinny zostać wprowadzone do wykazu pozytywnego.

      62      Z przepisów tych można wywnioskować, że wycofanie z wykazu tymczasowego jest konsekwencją bądź decyzji Komisji w zakresie
         zarządzania ryzykiem, rozstrzygającej o włączeniu lub niewłączeniu określonej substancji do wykazu pozytywnego, bądź odmowy
         ze strony wnioskodawcy współpracy z EFSA w ramach procedury oceny bezpieczeństwa substancji.

      63      W niniejszym przypadku tymczasem fakt niewłączenia triclosanu do wykazu pozytywnego miał natychmiastową konsekwencję w postaci
         wycofania substancji na mocy art. 4a ust. 6 lit. b) tej dyrektywy z wykazu tymczasowego, podczas gdy wycofanie to nie było
         konsekwencją decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem ani odmowy współpracy pierwotnego wnioskodawcy z EFSA, który wydał już
         opinię naukową.

      64      Po trzecie, należy podnieść, że jeśli, jak podkreśla to Komisja, skarżący byli w stanie sporządzić nowy wniosek o zezwolenie
         na podstawie art. 8 rozporządzenia nr 1935/2004, z postanowień dyrektywy 2002/72 nie wynika jasno, że wniosek ten miałby powodować
         ponowny wpis triclosanu do wykazu tymczasowego. Artykuł 4a ust. 5 lit. b) dyrektywy 2002/72 jest sformułowany następująco:

      „Włączenie dodatku do wykazu tymczasowego podlega następującym warunkom:
      dodatek musi być dopuszczony w jednym lub więcej państwie członkowskim nie później niż dnia 31 grudnia 2006 r.;
      dane określone w ust. 2 dotyczące dodatku muszą być dostarczone zgodnie z wymogami [EFSA] nie później niż dnia 31 grudnia
         2006 r.”.

      65      Tymczasem w myśl art. 4a ust. 2 tej dyrektywy każda osoba zainteresowana włączeniem dodatku do wykazu pozytywnego przekazuje
         dane niezbędne do oceny jego bezpieczeństwa przez EFSA najpóźniej do dnia 31 grudnia 2006 r. W niniejszym przypadku przekazanie
         przez skarżące danych niezbędnych do oceny przez EFSA nie mogło nastąpić przed dniem 31 grudnia 2006 r.

      66      Co więcej, o ile rozporządzenie nr 1935/2004 przewiduje w art. 11 ust. 5 oraz w art. 12 możliwość ponownej oceny substancji
         przez EFSA, gdy nowe informacje zostaną mu przekazane, o tyle należy podkreślić, że ani rozporządzenie nr 1935/2004, ani dyrektywa
         2002/72 nie przewidują możliwości takiej ponownej oceny przy braku nowych danych mogących zmienić ocenę początkową oraz gdy
         nie wydano jeszcze jakiegokolwiek zezwolenia. Podobnie, jak wynika z dokumentu zatytułowanego EFSA’s note for guidance for petitioners presenting an application for the safety assessment of a substance to be used in
            food contact materials prior to its authorisation (Instrukcje EFSA dla wnioskodawców oceny substancji, które mogą być używane w produkcji materiałów i wyrobów przeznaczonych
         do kontaktu ze środkami spożywczymi), w wypadku gdy EFSA dokonywał pierwszej oceny danej substancji (a także gdy EFSA w wyniku
         tej oceny doszedł do wniosku, że substancja ta nie powinna zostać dopuszczona), nowa ocena może być wnioskowana dopiero, gdy
         dane uzupełniające mogą skłonić EFSA do zmiany tej oceny. W omawianym wypadku – ponieważ EFSA sformułował już opinię pozytywną
         na podstawie informacji przekazanych przez Ciba – ewentualny nowy wniosek o ocenę ze strony skarżących nie miałby w żadnym
         razie za cel uzyskania zmiany oceny początkowej. Poza tym jest prawdopodobne, że skarżące sformułowałyby swój własny wniosek
         o zezwolenie na podstawie tych samych informacji, jakie zostały przekazane przez Ciba, więc dane te nie miałyby nowego charakteru.
         Z powyższego wynika, że w wypadku takim jak w niniejszej sprawie przepisy nie przewidują dla skarżących możliwości złożenia
         nowego wniosku o dokonanie oceny substancji, co dowodzi, że Komisja jest zobowiązana do podjęcia decyzji w zakresie zarządzania
         ryzykiem na podstawie początkowej oceny EFSA.

      67      Z punktu widzenia logiki rozporządzenia nr 1935/2004 oraz dyrektywy 2002/72 wycofanie przez wnioskodawcę wniosku o zezwolenie
         nie może być uznane za wystarczający powód, aby nie kontynuować procedury zmierzającej do wydania decyzji w zakresie zarządzania
         ryzykiem związanym z włączeniem lub niewłączeniem substancji będącej przedmiotem niniejszego postępowania ze względu na to,
         że nie wynika z przepisów tych dwóch aktów, że skarżące byłyby w stanie uzyskać z jednej strony ponowne włączenie triclosanu
         do wykazu tymczasowego, a z drugiej strony nową ocenę tej substancji przez EFSA.

      68      W trzeciej kolejności, jeśli chodzi o inne akty Unii, które mogłyby być miarodajne w niniejszej sprawie, należy w ślad za
         skarżącymi odwołać się do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1451/2007 z dnia 4 grudnia 2007 r. w sprawie drugiej fazy 10‑letniego
         programu pracy określonego w art. 16 ust. 2 dyrektywy 98/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej wprowadzania do obrotu
         produktów biobójczych (Dz.U. L 325, s. 3). Rozporządzenie to przewiduje w szczególności w art. 11 i 12, że w razie wycofania
         wniosku o włączenie do wykazu dozwolonych produktów biobójczych nowy wnioskodawca może wstąpić na miejsce pierwotnego wnioskodawcy.

      69      Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, należy dojść do wniosku, że Komisja, wydając decyzję o niewłączeniu dodatku wyłącznie
         na podstawie wycofania początkowego wniosku o włączenie triclosanu do wykazu pozytywnego, jako że nie istnieje podstawa prawna
         pozwalająca na wydanie takiej decyzji, naruszyła rozporządzenie nr 1935/2004 jak też dyrektywę 2002/72. Zatem należy uwzględnić
         również drugi zarzut i w konsekwencji stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, bez potrzeby rozpatrywania trzeciego i czwartego
         zarzutu.

       W przedmiocie kosztów
      70      Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona
         przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania zgodnie z żądaniem skarżących.

      Z powyższych względów
      SĄD (czwarta izba w składzie powiększonym)
      orzeka, co następuje:
      1)      Stwierdza się nieważność decyzji Komisji 2010/169/UE z dnia 19 marca 2010 r. dotyczącej niewłączenia 2,4,4’‑trichloro‑2’‑hydroksydifenyloeteru
            do unijnego wykazu dodatków, które mogą być używane do wytwarzania materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych
            do kontaktu ze środkami spożywczymi na mocy dyrektywy 2002/72/WE.
      2)      Komisja Europejska pokryje własne koszty, jak też koszty poniesione przez Microban International Ltd i Microban (Europe) Ltd.

               Pelikánová

               Vadapalas

               Jürimäe

               O’Higgins

                     Van der Woude

         Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 25 października 2011 r.
      Podpisy
      * Język postępowania: angielski.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 12 września 1996 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Belgii. # Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego. # Sprawa C-278/94.


title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 6 listopada 2012 r.#Komisja Europejska przeciwko Węgrom.#Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Polityka społeczna – Równość traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy – Dyrektywa 2000/78/WE – Artykuł 2 i art. 6 ust. 1 – Uregulowanie krajowe wymagające zaprzestania działalności zawodowej przez sędziów, prokuratorów i notariuszy, którzy ukończyli 62 lata – Zgodne z przepisami cele uzasadniające odmienne traktowanie w stosunku do pracowników, którzy nie ukończyli 62 lat – Proporcjonalny charakter długości okresu przejściowego.#Sprawa C‑286/12.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 6 listopada 2012 r. (
            *1
         )
      „Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Polityka społeczna — Równość traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy — Dyrektywa 2000/78/WE — Artykuł 2 i art. 6 ust. 1 — Uregulowanie krajowe wymagające zaprzestania działalności zawodowej przez sędziów, prokuratorów i notariuszy, którzy ukończyli 62 lata — Zgodne z przepisami cele uzasadniające odmienne traktowanie w stosunku do pracowników, którzy nie ukończyli 62 lat — Proporcjonalny charakter długości okresu przejściowego”
      W sprawie C-286/12
      mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 258 TFUE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną w dniu 7 czerwca 2012 r.,

         Komisja Europejska, reprezentowana przez J. Enegrena oraz K. Talabér-Ritz, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
      strona skarżąca,
      przeciwko

         Węgrom, reprezentowanym przez M.Z. Fehéra, działającego w charakterze pełnomocnika,
      strona pozwana,
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: A. Tizzano (sprawozdawca), prezes izby, A. Borg Barthet, M. Ilešič, E. Levits i J.J. Kasel, sędziowie,
      rzecznik generalny: J. Kokott,
      sekretarz: A. Impellizzeri, administrator,
      uwzględniając postanowienie prezesa Trybunału z dnia 13 lipca 2012 r. o rozpoznaniu sprawy w trybie przyspieszonym zgodnie z art. 23a statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i z art. 133 regulaminu postępowania przed Trybunałem,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 1 października 2012 r.,
      po wysłuchaniu rzecznika generalnego,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               W swojej skardze Komisja Europejska wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że Węgry uchybiły swoim zobowiązaniom wynikającym z art. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz.U. L 303, s. 16) w ten sposób, że przyjęły uregulowanie krajowe, na mocy którego stosunki służbowe sędziów, prokuratorów i notariuszy ustają obligatoryjnie z osiągnięciem przez nich wieku 62 lat, co powoduje odmienne traktowanie ze względu na wiek, które nie ma uzasadnienia w postaci zgodnego z przepisami celu, a w każdym razie nie jest właściwe ani konieczne dla osiągnięcia zamierzonego celu.

         Ramy prawne

         Prawo Unii

               2

               Artykuł 1 dyrektywy 2000/78 stanowi:
               „Celem niniejszej dyrektywy jest wyznaczenie ogólnych ram dla walki z dyskryminacją ze względu na religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w odniesieniu do zatrudnienia i pracy, w celu realizacji w państwach członkowskich zasady równego traktowania”.

               3

               Artykuł 2 ust. 1 i 2 tej dyrektywy przewiduje:
               „1.   Do celów niniejszej dyrektywy »zasada równego traktowania« oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1.
               2.   Do celów ust. 1:

                        a)

                        dyskryminacja bezpośrednia występuje, w przypadku gdy osobę traktuje się mniej przychylnie, niż traktuje się, traktowano lub traktowano by inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1;

                        b)

                        dyskryminacja pośrednia występuje w przypadku, gdy przepis, kryterium lub pozornie neutralna praktyka może doprowadzić do szczególnej niekorzystnej sytuacji dla osób danej religii lub przekonań, niepełnosprawności, wieku lub orientacji seksualnej, w stosunku do innych osób, chyba że:

                                 (i)

                                 taki przepis, kryterium lub praktyka jest obiektywnie uzasadniona zgodnym z prawem celem, a środki mające służyć osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne, lub

                           […]”.

               4

               Artykuł 6 ust. 1 wspomnianej dyrektywy ma następujące brzmienie:
               „Niezależnie od przepisów art. 2 ust. 2, państwa członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem, w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego, i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne.
               Takie odmienne traktowanie może polegać między innymi na:

                        a)

                        wprowadzeniu specjalnych warunków dostępu do zatrudnienia i kształcenia zawodowego, zatrudnienia i pracy, włącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania, dla ludzi młodych, pracowników starszych i osób mających na utrzymaniu inne osoby, w celu wspierania ich integracji zawodowej lub zapewnienia im ochrony;

                  […]”.

         Prawo węgierskie

               5

               Do dnia 31 grudnia 2011 r. art. 57 ust. 2 ustawy nr LXVIII z 1997 r. w sprawie statusu prawnego i wynagrodzenia sędziów co do zasady zezwalał sędziom na pełnienie służby do wieku 70 lat.

               6

               Artykuł 26 ust. 2 nowej ustawy zasadniczej, która została uchwalona w dniu 25 kwietnia 2011 r., a weszła w życie w dniu 1 stycznia 2012 r. (zwanej dalej „ustawą zasadniczą”), stanowi, że „[w]yjąwszy prezesa Kúria, sędziowie mogą sprawować urząd do osiągnięcia ogólnego wieku emerytalnego”.

               7

               W tym względzie art. 12 ust. 1 przepisów przejściowych do ustawy zasadniczej (zwanych dalej „przepisami przejściowymi”) stanowi:
               „W razie osiągnięcia przez sędziego przed dniem 1 stycznia 2012 r. ogólnego wieku uprawniającego do uzyskania emerytury, o którym mowa w art. 26 ust. 2 ustawy zasadniczej, kończy on służbę w dniu 30 czerwca 2012 r. W razie osiągnięcia przez sędziego pomiędzy dniem 1 stycznia a 31 grudnia 2012 r. ogólnego wieku uprawniającego do uzyskania emerytury, o którym mowa w art. 26 ust. 2 ustawy zasadniczej, kończy on służbę w dniu 31 grudnia 2012 r.”.

               8

               Podobnie, co się tyczy prokuratorów, zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy zasadniczej „[w]yjąwszy prokuratora generalnego, prokuratorzy mogą sprawować urząd do osiągnięcia ogólnej granicy wieku przejścia na emeryturę”.

               9

               W tym względzie art. 13 przepisów przejściowych stanowi:
               „W razie osiągnięcia przez prokuratora przed dniem 1 stycznia 2012 r. ogólnego wieku uprawniającego do uzyskania emerytury, o którym mowa w art. 29 ust. 3 ustawy zasadniczej, kończy on służbę w dniu 30 czerwca 2012 r. W razie osiągnięcia przez prokuratora pomiędzy dniem 1 stycznia a 31 grudnia 2012 r. ogólnego wieku uprawniającego do uzyskania emerytury, o którym mowa w art. 29 ust. 3 ustawy zasadniczej, kończy on służbę w dniu 31 grudnia 2012 r.”.

               10

               I tak, po pierwsze, w rozumieniu art. 90 lit. ha) ustawy nr CLXII z 2011 r. w sprawie statusu prawnego i wynagrodzenia sędziów (zwanej dalej „ustawą z dnia 2011 r. o sędziach”), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2012 r., sędzia zostaje przeniesiony w stan spoczynku „z chwilą osiągnięcia mającej do niego zastosowanie granicy wieku przejścia na emeryturę […], nie dotyczy to prezesa Kúria”.

               11

               Po drugie, zgodnie z art. 34 lit. d) ustawy nr CLXIV z 2011 r. dotyczącej przebiegu życia zawodowego prokuratora i statusu prawnego prokuratora generalnego, prokuratorów i innych urzędników prokuratury „prokurator przestaje wykonywać funkcje prokuratora z chwilą osiągnięcia mającej do niego zastosowanie granicy wieku emerytalnego”.

               12

               Ponadto art. 45 ust. 4 ustawy nr CCI z 2011 r. o zmianie niektórych ustaw zgodnie z ustawą zasadniczą zmienił ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2014 r. art. 22 lit. d) ustawy nr XLI z dnia 1991 r. o notariuszach. Ten ostatni artykuł w swoim nowym brzmieniu stanowi, że „notariusze przestają wykonywać swoje funkcje w dniu osiągnięcia mającej do nich zastosowanie granicy wieku przejścia na emeryturę”.

               13

               Artykuł 18 ust. 1 ustawy nr LXXXI z 1997 r. w sprawie świadczeń z ubezpieczenia społecznego w dziedzinie emerytur (zwanej dalej „ustawą Tny”), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2009 r., stanowił:
               „Prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego przysługuje, od wieku 62 lat, każdej osobie, która ukończyła co najmniej 20 lat pracy”.

               14

               Ten sam przepis w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2010 r. sformułowany jest następująco:
               „Wiek, od którego przysługuje prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego, ustala się na:

                        a)

                        62 lata dla wszystkich osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1952 r.,

                        b)

                        62 lata i 183 dni dla wszystkich osób urodzonych w 1952 r.,

                        c)

                        63 lata dla wszystkich osób urodzonych w 1953 r.,

                        d)

                        63 lata i 183 dni dla wszystkich osób urodzonych w 1954 r.,

                        e)

                        64 lata dla wszystkich osób urodzonych w 1955 r.,

                        f)

                        64 lata i 183 dni dla wszystkich osób urodzonych w 1956 r.,

                        g)

                        65 lat dla wszystkich osób urodzonych w 1957 r. lub później”.

               15

               Na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy Tny prawo do emerytury w pełnym wymiarze przysługuje każdej osobie, która:

                        „a)

                        osiągnęła granicę wieku przejścia na emeryturę, określonego w ust. 1 powyżej, odpowiadającego jej rokowi urodzenia […], oraz

                        b)

                        wykonywała swoje funkcje przez co najmniej 20 lat oraz

                  […]”.

               16

               Wreszcie, na mocy art. 230 ustawy z 2011 r. o sędziach spośród sędziów osiągających przed dniem 1 stycznia 2013 r. nowo wyznaczony wiek obligatoryjnego zaprzestania działalności, służba tych, którzy kończą 62 lata przed dniem 1 stycznia 2012 r., ustaje w dniu 30 czerwca 2012 r., podczas gdy służba tych, którzy kończą 62 lat pomiędzy dniem 1 stycznia a 31 grudnia 2012 r., ustaje w dniu 31 grudnia 2012 r.

               17

               Podobnie art. 160 ustawy nr CLXIV z 2011 r. dotyczącej przebiegu życia zawodowego prokuratora i statusu prawnego prokuratora generalnego, prokuratorów i innych urzędników prokuratury zawiera przepisy zbliżone co do zasady do przepisów dotyczących sędziów. Co się tyczy notariuszy, uregulowanie analogiczne do uregulowania odnoszącego się do sędziów i prokuratorów będzie stosować się do nich od dnia 1 stycznia 2014 r., jak wskazano w pkt 12 niniejszego wyroku.

         Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi i przebieg postępowania przed Trybunałem

               18

               W dniu 17 stycznia 2012 r. Komisja skierowała do Węgier wezwanie do usunięcia uchybień, w którym uznała, że to państwo członkowskie, przyjmując krajowe przepisy ustawowe dotyczące granicy wieku skutkującej obligatoryjnym zaprzestaniem działalności przez sędziów, prokuratorów i notariuszy, uchybiły swoim zobowiązaniom wynikającym z dyrektywy 2000/78. W odpowiedzi z dnia 17 lutego 2012 r. wspomniane państwo członkowskie zakwestionowało zarzucane mu uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego. W dniu 7 marca 2012 r. Komisja wystosowała uzasadnioną opinię, wzywając Węgry do podjęcia niezbędnych środków w celu zastosowania się do swych zobowiązań w terminie jednego miesięcy od doręczenia tej opinii. To państwo członkowskie udzieliło odpowiedzi pismem z dnia 30 marca 2012 r.

               19

               Uznawszy tę odpowiedź za niewystarczającą, Komisja wniosła w dniu 7 czerwca 2012 r. skargę w niniejszej sprawie.

               20

               Oddzielnym pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w tym samym dniu Komisja złożyła wniosek o zastosowanie trybu przyspieszonego zgodnie z art. 23a statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który prezes Trybunału uwzględnił postanowieniem z dnia 13 lipca 2012 r.

               21

               W dniu 16 lipca 2012 r. Alkotmánybíróság (trybunał konstytucyjny) postanowił o uchyleniu z mocą wsteczną części węgierskiego ustawodawstwa krytykowanego przez Komisję. Na wezwanie sekretariatu Sądu Komisja w dniu 25 lipca 2012 r. zajęła stanowisko w przedmiocie tego orzeczenia i podtrzymała zarówno swoją skargę, jak i wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym. Z tego względu w dniu 14 sierpnia 2012 r. Węgry złożyły odpowiedź na skargę, w której również zajęły stanowisko co do konsekwencji wspomnianego orzeczenia dla niniejszej sprawy.

         W przedmiocie skargi

         Argumentacja stron

               22

               Komisja uważa, że sporne przepisy są sprzeczne z art. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78 w zakresie, w jakim wprowadzają nieuzasadnioną dyskryminację, a w każdym razie nie są ani właściwe, ani konieczne dla osiągnięcia rzekomo zgodnych z przepisami celów, na które powołują się Węgry.

               23

               Węgry na wstępie podnoszą, że niniejsza sprawa stała się częściowo bezprzedmiotowa, gdyż swoim wyrokiem Alkotmánybíróság uchylił z mocą wsteczną art. 90 lit. ha) i art. 230 ustawy z 2011 r. o sędziach. Tym samym należy umorzyć postępowanie w odniesieniu do odpowiedniej części skargi. Komisja natomiast uważa, że wyrok ten nie ma żadnego skutku dla skargi.

         W przedmiocie dyskryminacji

               24

               Zdaniem Komisji rozpatrywane przepisy węgierskie naruszają art. 2 dyrektywy 2000/78 w zakresie, w jakim wprowadzają dyskryminację ze względu na wiek wobec sędziów, prokuratorów i notariuszy, którzy osiągnęli granice wiekowe ustalone w tych przepisach dla przejścia na emeryturą, w stosunku do sędziów, prokuratorów i notariuszy, którzy mogą pozostać na służbie. Obniżenie z 70 do 62 lat granicy wieku powodującej obligatoryjne zaprzestanie działalności mające zastosowanie do sędziów, prokuratorów i notariuszy wprowadza bowiem odmienne traktowanie ze względu na wiek w odniesieniu do osób wykonujących określony zawód. Uznając, że Węgrom przysługuje swoboda w zakresie ustalenia wieku przejścia na emeryturę przez te osoby, Komisja podnosi, że nowe uregulowanie wpływa znacząco na czas trwania stosunku pracy wiążącego strony oraz, ogólniej, na wykonywanie przez te zainteresowane osoby ich działalności zawodowej poprzez uniemożliwienie im w przyszłości udziału w aktywnym życiu. Komisja uściśla w tym względzie, że okoliczność, iż w przeszłości zainteresowane osoby były objęte korzystniejszym uregulowaniem od mającego zastosowanie do innych pracowników sektora publicznego, nie wyklucza tego, że wspomniane przepisy stanowią dyskryminację.

               25

               Węgry odpowiadają, że w niniejszym przypadku nie dochodzi do żadnej dyskryminacji. Zdaniem Węgier Komisja dokonała bowiem oceny rozpatrywanych przepisów w sposób izolowany, nie uwzględniając ogólnego kontekstu, w który się wpisują. W szczególności obniżenie granicy wieku powodującej obligatoryjne zaprzestanie działalności dla osób objętych rozpatrywanymi kategoriami zawodowymi ma na celu skorygowanie pozytywnej dyskryminacji, z której osoby te korzystają, jako że tylko one, w przeciwieństwie do pozostałych pracowników sektora publicznego, mogły nie tylko pozostać na służbie do ukończenia wieku 70 lat, ale również w licznych przypadkach łączyć wynagrodzenie ze świadczeniem emerytalnym, które przysługiwało im od chwili osiągnięcia wieku przejścia na emeryturę. Zatem reforma ta ma na celu wprowadzenie równowagi w ramach ogólnej regulacji z dziedziny pracy.

         W przedmiocie uzasadnienia dyskryminacji

               26

               Komisja argumentuje, że zarzucane odmienne traktowanie nie jest uzasadnione na podstawie przesłanek określonych w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78. Sporne ustawodawstwo krajowe nie dąży bowiem do żadnego zgodnego z przepisami celu, a w każdym razie, nie jest proporcjonalne. Poszanowanie tych przesłanek wymagane jest zaś nie tylko w odniesieniu do ustalenia granicy wiekowej powodującej obligatoryjne zaprzestanie działalności, ale również w odniesieniu do zmian tej granicy wiekowej.

               27

               Co się tyczy istnienia „zgodnego z przepisami celu” w rozumieniu tego przepisu, Komisja podnosi, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału tylko cele z zakresu polityki społecznej, takie jak cele związane z polityką zatrudnienia, rynku pracy lub kształcenia zawodowego, są właściwe do uzasadnienia odstępstwa od zakazu dyskryminacji ze względu na wiek. Tymczasem, po pierwsze, żaden cel tego rodzaju nie wynika z rozpatrywanego ustawodawstwa ani nie można go nawet wywnioskować na podstawie ogólnego kontekstu, w który wpisuje się to ustawodawstwo. Sam taki brak jest w opinii Komisji sprzeczny z dyrektywą 2000/78, jako że uniemożliwia kontrolę sądową zgodności z prawem i proporcjonalności wspomnianego ustawodawstwa.

               28

               Po drugie, Komisja podnosi, że w fazie administracyjnej Węgry przywołały w istocie dwa cele, do których mają dążyć rozpatrywane przepisy, mianowicie, zasadniczo, ujednolicenie zasad dotyczących emerytur w odniesieniu do wszystkich osób i, posiłkowo, ułatwienie młodym prawnikom dostępu do sądów z zamiarem stworzenia „zrównoważonej struktury wiekowej”.

               29

               Komisja uważa zaś, że pierwszy z tych celów nie może być uważany za „zgodny z przepisami” w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78, jako że Trybunał wykluczył, że cele o charakterze organizacyjnym mogłyby uzasadniać dyskryminację. W odniesieniu do argumentu Węgier, które podnoszą, że w swoim wyroku z dnia 21 lipca 2011 r. w sprawach połączonych C-159/10 i 160/10 Fuchs i Köhler, Zb.Orz. s. I-6919, Trybunał przyjął odmienne stanowisko – mianowicie, że takie cele są zgodne z przepisami – Komisja podnosi, że wyrok ten nie może mieć zastosowania w niniejszym przypadku. Otóż we wspomnianym wyroku Trybunał jej zdaniem nie tyle rozszerzył definicję „zgodnego z przepisami celu” w rozumieniu tego przepisu, ile stwierdził, że cel polegający na ustanowieniu „zrównoważonej struktury wiekowej” pomiędzy młodymi i starszymi urzędnikami może stanowić „zgodny z przepisami cel” polityki zatrudnienia i rynku pracy. Niezależnie od okoliczności, że ten „zgodny z przepisami cel” może mieć konsekwencje „organizacyjne” w szczególności pod względem wzmocnienia skuteczności służby publicznej w wymiarze sprawiedliwości, konsekwencji tych samych w sobie nie można zdaniem Komisji uważać za „zgodne z przepisami cele”.

               30

               Co do drugiego celu Komisja zauważa, że argument dotyczący zastąpienia starszych sędziów sędziami młodszymi i jakoby wynikającego z tego polepszenia jakości służby publicznej w wymiarze sprawiedliwości jest nie tylko „czystym ogólnikiem”, odrzuconym przez Trybunał w ww. wyroku w sprawach połączonych Fuchs i Köhler, ale także formą uprzedzenia związanego z wiekiem. Dyrektywa 2000/78 ma zaś właśnie na celu ochronę osób przed takimi uprzedzeniami.

               31

               W odniesieniu do uzasadnienia ograniczenia Węgry podnoszą, że okoliczność, iż rozpatrywane przepisy, które dotyczą zarówno sędziów, jak i prokuratorów i notariuszy, zostały przyjęte i weszły w życie w tym samym okresie, wynika wyraźnie z zamiaru ujednolicenia przez ustawodawcę w tych sektorach regulacji dotyczącej granicy wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności w celu ustanowienia „bardziej zrównoważonej struktury wiekowej” w ramach rozpatrywanych zawodów. Cele te są ponadto „zgodne z przepisami” w rozumieniu art. 6 ust. 1 wspomnianej dyrektywy, jak to przyznała sama Komisja.

         W przedmiocie właściwego i koniecznego charakteru rozpatrywanych przepisów krajowych

               32

               W odniesieniu do przywołanych przez Węgry dwóch celów, do których mają dążyć sporne przepisy krajowe, Komisja uważa, że nawet jeśli cele te uznać za „zgodne z przepisami cele” w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78, wspomniane przepisy nie są właściwe do ich osiągnięcia.

               33

               W pierwszej kolejności wspomniane przepisy nie mogą przyczyniać się do osiągnięcia celu ujednolicenia wieku przejścia na emeryturę, w szczególności ze względu na to, że przede wszystkim stosunek służbowy sędziów i prokuratorów zakończy się, jak tylko osiągną oni wiek emerytalny, podczas gdy stosunek pracy innych pracowników służby publicznej zakończy się tylko, gdy osiągną oni ten wiek i będą mieć ukończone lata stażu służbowego konieczne dla otrzymania pełnej emerytury. Następnie pozostają wciąż wyjątki, takie jak dotyczące prezesa Kúria, prokuratora generalnego, sędziów konstytucyjnych lub asesorów i aplikantów prokuratorskich. Wreszcie sędziowie, prokuratorzy i notariusze nie mają możliwości – w przeciwieństwie do innych kategorii zawodowych sektora publicznego – zwrócenia się o zachowanie swojego urzędu „w interesie służby” po osiągnięciu wieku przejścia na emeryturę.

               34

               W drugiej kolejności, co się tyczy celu polegającego na ułatwianiu zatrudniania młodych profesjonalistów w służbie publicznej wymiaru sprawiedliwości, Komisja uważa, że sposoby stosowania rozpatrywanych przepisów sugerują, że nie zostały one ukształtowane tak, aby służyć osiągnięciu zamierzonego celu. Ponadto nie umożliwiły one przekazania doświadczenia przez starszych urzędników młodszym prawnikom podejmującym pracę w rozpatrywanych zawodach. Spójniejszym i trwalszym sposobem osiągnięcia zamierzonego celu byłoby stopniowe obniżenie granicy wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności.

               35

               W tym względzie Węgry odpowiadają, że w rzeczywistości dzięki tym przepisom i jednocześnie możliwościom mianowania młodszych prawników dostępna jest dla pokolenia „wieku średniego” duża liczba stanowisk wysokiego szczebla w sądach i prokuraturze. Chociaż starsi sędziowie, prokuratorzy i notariusze są zmuszeni opuścić służbę, wielu z nich pozostanie na miejscu. Obecność tych ostatnich i możliwość uzyskania przez nich wyższych stanowisk gwarantują zaś, że przekażą swoim młodszym kolegom nabyte przez siebie doświadczenie.

               36

               Komisja uważa także, że tak szybkie i radykalne obniżenie granicy wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności wykracza poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia przywołanych celów, przy uwzględnieniu poważnych konsekwencji, jakie taka zmiana może mieć w odniesieniu do sędziów, prokuratorów i notariuszy, których to dotyczy. Byli oni bowiem zmuszeni do szybkiego opuszczenia służby i nie mieli czasu na podjęcie decyzji, w szczególności o charakterze finansowym, aby sprostać zmniejszeniu się swoich dochodów.

               37

               Węgry są natomiast zdania, że dotyczące zainteresowanych okresy przejściowe były znane nie od chwili przyjęcia spornych przepisów, ale od dnia 20 czerwca 2011 r., gdy parlament węgierski uchwalił ustawę nr LXXII z 2011 r. o zmianie niektórych ustaw w sprawie statusu prawnego zgodnie z ustawą zasadniczą. Artykuł 10 ust. 1 tej ustawy nr LXXII z 2011 r. zawierał bowiem już „terminy wypowiedzenia, które miały być później transponowane do ustawy z 2011 r. o sędziach i do przepisów przejściowych”. W tych okolicznościach zainteresowani mogli zapoznać się z okresami przejściowymi przewidzianymi przez sporne przepisy od czerwca 2011 r. Węgry dodają, że w przypadku notariuszy przepisy obniżające granicę wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności wejdą w życie dopiero w dniu 1 stycznia 2014 r., tak że dysponują oni jeszcze dłuższym czasem na przygotowanie się.

         W przedmiocie spójności uregulowania

               38

               Komisja podkreśla, że brak jest jakiejkolwiek spójności między spornymi przepisami a węgierską reformą powszechnego systemu emerytalnego. Wskazuje ona, że „w 2002 r. zakończy się obligatoryjnie stosunek służbowy sędziów, prokuratorów i notariuszy w wieku od 62 do 70 lat”, podczas gdy „pomiędzy 2014 a 2022 r. ogólny wiek przejścia na emeryturę, a tym samym [granica wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności] mająca zastosowanie również do sędziów, prokuratorów i notariuszy, podniesie się stopniowo z 62 do 65 lat”. Zatem kombinacja tych dwóch reform skutkuje niezwykle niezrównoważoną sytuacją w odniesieniu do rekrutacji i awansowania młodych prawników, jako że w latach 2012 i 2013 można spodziewać się, że państwo przystąpi do masowej rekrutacji osób w celu zapełnienia wakatów, podczas gdy, począwszy od 2014 r. – ze względu na podwyższenie granicy wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności – ten proces rekrutacji prawdopodobnie ulegnie znacznemu spowolnieniu.

               39

               Zdaniem Węgier zarzucana przez Komisję niespójność jest tylko pozorna. Podwyższenie granicy wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności można obserwować w prawie wszystkich państwach członkowskich, co nie podważa wewnętrznej logiki spornych przepisów. Przepisy te wiążą właśnie tę granicę wieku dla rozpatrywanych zawodów z wiekiem uprawniającym do uzyskania emerytury, tak aby wiek, który został ustanowiony, odpowiadał rozwojowi gospodarczemu i demograficznemu, za którym system emerytalny i polityka zatrudnienia muszą nieuchronnie podążać. Polityka stosowana przez państwa członkowskie w dziedzinie emerytur zasadza się zatem na przesłance stanowiącej, że granica wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności i wiek, od którego osoby są uprawnione do emerytury, powinny zawsze ewoluować łącznie, tak aby można było zagwarantować optymalną realizację zamierzonych celów polityki zatrudnienia.

         Ocena Trybunału

      Przedmiot skargi

               40

               Na wstępie trzeba zbadać podniesiony przez Węgry argument, zgodnie z którym należy umorzyć postępowanie w odniesieniu do części skargi w zakresie, w jakim stała się ona bezprzedmiotowa na skutek wyroku wydanego przez Alkotmánybíróság.

               41

               Należy przypomnieć w tym względzie, iż z utrwalonego orzecznictwa wynika, że wystąpienie uchybienia powinno być oceniane z punktu widzenia sytuacji danego państwa członkowskiego istniejącej w momencie upływu terminu określonego w uzasadnionej opinii oraz że Trybunał nie bierze pod uwagę zmian, które nastąpiły w terminie późniejszym (zob. w szczególności wyroki: z dnia 29 stycznia 2004 r. w sprawie C-209/02 Komisja przeciwko Austrii, Rec. s. I-1211, pkt 16; z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawie C-565/10 Komisja przeciwko Włochom, pkt 22).

               42

               W niniejszej sprawie bezsporne jest, że rozpatrywane przepisy krajowe obowiązywały w dniu upływu terminu wyznaczonego przez Komisję w uzasadnionej opinii. Ponadto, jak Węgry same przyznały w toku rozprawy, właściwe organy krajowe wydały na podstawie tych przepisów indywidualne akty administracyjne mające na celu zakończenie stosunków pracy zainteresowanych osób.

               43

               W dniu 16 lipca 2012 r., tzn. po upływie wspomnianego terminu, co nastąpiło w dniu 7 kwietnia 2012 r., Alkotmánybíróság wydał wyrok, którym uchylił art. 90 lit. ha) i art. 230 ustawy z dnia 2011 r. o sędziach.

               44

               Zdaniem Węgier, skoro w wyroku tym orzeczono uchylenie z mocą wsteczną wspomnianych art. 90 lit. ha) i art. 230, nie można już uważać, że obowiązywały one w chwili upływu terminu określonego w uzasadnionej opinii.

               45

               Należy jednakże stwierdzić w tym względzie, że zgodnie z orzecznictwem wspomnianym w art. 41 niniejszego wyroku data, w odniesieniu do której Trybunał powinien dokonać oceny istnienia zarzucanego Węgrom uchybienia, to dzień 7 kwietnia 2012 r. Retroaktywny charakter wyroku wydanego przez Alkotmánybíróság nie powoduje zatem usunięcia przedmiotu rozpatrywanej skargi, jako że uchylenie art. 90 lit. ha) i art. 230 ustawy z 2011 r. o sędziach wynika z okoliczności, która nastąpiła po tej dacie i która z tego względu nie może być brana pod uwagę.

               46

               W każdym razie należy stwierdzić, że po pierwsze, wspomniany wyrok nie wywiera żadnego skutku w odniesieniu do przepisów przejściowych, które przewidują zasady analogiczne do tych zawartych w art. 90 lit. ha) i art. 230 ustawy z 2011 r. o sędziach. Po drugie, skoro uchylenie tych ostatnich przepisów nie miało bezpośredniego wpływu na ważność indywidualnych aktów, za pośrednictwem których zakończono stosunki pracy zainteresowanych osób, osoby te nie zostają automatycznie przywrócone na swoje stanowiska. Przeciwnie, aby uzyskać przywrócenie osoby te są obowiązane wnieść skargi o stwierdzenie nieważności tych aktów – skargi, których wynik, jak zostało potwierdzone podczas rozprawy przez same Węgry, nie jest pewny.

               47

               W rezultacie należy orzec co do całości skargi.

         Co do istoty skargi

               48

               Aby dokonać oceny zasadności zarzutu Komisji wobec Węgier, należy przypomnieć, że zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 dyrektywy 2000/78 „»zasada równego traktowania« oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1” tej dyrektywy. Artykuł 2 ust. 2 lit. a) omawianej dyrektywy uściśla, że do celów ust. 1 dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie, niż traktuje się inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1 tejże dyrektywy (wyrok z dnia 13 września 2011 r. w sprawie C-447/09 Prigge i in., Zb.Orz. s. I-8003, pkt 42).

               49

               W niniejszym przypadku nie jest kwestionowane, że sporne przepisy krajowe przewidują, że odnośni sędziowie, prokuratorzy i notariusze zaprzestają z mocy prawa pełnienie służby wraz z osiągnięciem wieku 62 lat.

               50

               Wykonujące te zawody osoby, które osiągnęły wiek 62 lat, znajdują się w sytuacji porównywalnej do sytuacji osób, młodszych, wykonujących te same zawody. Jednakże te pierwsze ze względu na swój wiek są zmuszone do zaprzestania z mocy prawa pełnienia służby (zob. analogicznie ww. wyroki: w sprawach połączonych Fuchs i Köhler, pkt 34; a także w sprawie Prigge i in., pkt 44).

               51

               Otóż sporne przepisy, na podstawie których okoliczność osiągnięcia przez dane osoby wieku określonego przez te przepisy dla celów przejścia na emeryturę pociąga za sobą rozwiązanie z mocy prawa stosunku pracy, należy uznać za wprowadzające gorsze traktowanie osób, które osiągnęły ten wiek, w stosunku do wszystkich pozostałych osób czynnych zawodowo. Takie przepisy wprowadzają zatem odmienne traktowanie bezpośrednio ze względu na wiek, o którym stanowi art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2000/78 (zob. podobnie wyrok z dnia 16 października 2007 r. w sprawie C-411/05 Palacios de la Villa, Zb.Orz. s. I-8531, pkt 51).

               52

               Węgry podnoszą w tym względzie, że w rzeczywistości przepisy te dokonały obniżenia granicy wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności w celu zaradzenia pozytywnej dyskryminacji, z której korzystali sędziowie, prokuratorzy i notariusze w ramach wcześniej obowiązującego systemu w zakresie, w jakim mogli w przeciwieństwie do innych pracowników służby publicznej pozostawać na służbie do wieku 70 lat.

               53

               Okoliczność taka nie może jednak podważać istnienia odmiennego traktowania osób, które muszą zaprzestać pełnienia służby ze względu na ukończenie wieku 62 lat, w stosunku do osób, które nie osiągnąwszy jeszcze tego wieku, mogą pozostać na służbie. Odmienne traktowanie ze względu na wiek zasadza się bowiem na samym istnieniu granicy wieku, po przekroczeniu której zainteresowane osoby zaprzestają pełnienia służby, niezależnie od wieku ustalonego dla tej granicy i a fortiori dla granicy, która obowiązywała uprzednio.

               54

               Należy w rezultacie stwierdzić, że rozpatrywane przepisy wprowadzają odmienne traktowanie bezpośrednio ze względu na wiek w rozumieniu art. 1 w związku z art. 2 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2000/78.

               55

               Z art. 6 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2000/78 wynika jednak, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne (ww. wyrok w sprawie Prigge i in., pkt 77; a także wyrok z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie C-141/11 Hörnfeldt, pkt 21).

               56

               Należy zatem sprawdzić, czy sporne przepisy są uzasadnione zgodnym z przepisami celem i czy środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne oraz przestrzegają tym samym zasady proporcjonalności.

               57

               Co się tyczy, w pierwszej kolejności, celów, do których dążą te przepisy, należy zauważyć przede wszystkim, że nie jest decydująca przywołana przez Komisję okoliczność, zgodnie z którą z przepisów tych nie wynika wyraźnie żaden konkretny cel.

               58

               Z art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000//78 nie można bowiem wnioskować, że brak doprecyzowania w ustawodawstwie krajowym, o którym mowa, odnoszącego się do realizowanego celu, skutkuje automatycznie tym, że wykluczone jest, by ustawodawstwo to mogło być w oparciu o ten przepis uzasadnione. Wobec braku takiego doprecyzowania ważne jest jednakże, by inne elementy wynikające z ogólnego kontekstu danego uregulowania pozwoliły na określenie celu leżącego u jego podstaw dla dokonania kontroli sądowej jego zgodności z przepisami prawa, a także właściwego i koniecznego charakteru środków zastosowanych do realizacji tego celu (zob. ww. wyroki: w sprawach połączonych Fuchs i Köhler, pkt 39; a także w sprawie Hörnfeldt, pkt 24).

               59

               Z tego względu należy zbadać argumenty, które podniosły Węgry w ramach postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, a także w swoich pismach i w toku rozprawy, zgodnie z którymi rozpatrywane przepisy mają na celu osiągnięcie w istocie dwóch celów, mianowicie, po pierwsze, ujednolicenia w ramach zawodów objętych służbą publiczną granicy wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności przy zagwarantowaniu stabilności systemu emerytalnego, wysokiego poziomu zatrudnienia oraz polepszenia jakości i skuteczności danych czynności związanych z administrowaniem wymiarem sprawiedliwości, a po drugie, wdrożenia „bardziej zrównoważonej struktury wiekowej” ułatwiającej młodym prawnikom dostęp do zawodów sędziego, prokuratora i notariusza oraz gwarantującej im szybszą karierę.

               60

               Co do zgodnego z przepisami charakteru tych celów należy przypomnieć, w drugiej kolejności, że Trybunał orzekł już, że celami, które mogą być uznane za „zgodne z przepisami” w rozumieniu art. 6 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2000/78, a co za tym idzie, za mogące uzasadnić odstępstwo od zakazu dyskryminacji ze względu na wiek, są cele z zakresu polityki społecznej, takie jak cele związane z polityką zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego (zob. wyroki: z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie C-388/07 Age Concern England, Zb.Orz. s. I-1569, pkt 46; z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie C-88/08 Hütter, Zb.Orz. s. I-5325, pkt 41; a także ww. wyrok w sprawie Prigge i in., pkt 81).

               61

               Co się tyczy celu zakładającego ujednolicenie w ramach zawodów objętych służbą publiczną granic wiekowych obligatoryjnego zaprzestania działalności, należy stwierdzić, jak podniosła rzecznik generalna w pkt 63 swojego stanowiska, że w zakresie, w jakim dążenie do takiego celu umożliwia zapewnienie poszanowania zasady równego traktowania dla wszystkich osób danego sektora i w odniesieniu do zasadniczego elementu ich stosunku pracy, takiego jak moment przejścia na emeryturę, cel ten może stanowić zgodny z przepisami cel polityki zatrudnienia.

               62

               Co się tyczy celu zakładającego wdrożenie bardziej zrównoważonej struktury wiekowej ułatwiającej młodym prawnikom dostęp do zawodów sędziego, prokuratora i notariusza, wystarczy stwierdzić, że Trybunał miał już okazuję stwierdzić, że jeżeli chodzi o cel polegający na utworzeniu zrównoważonej struktury wiekowej pomiędzy młodymi i starszymi urzędnikami, mającej wspierać zatrudnienie i awanse młodych pracowników, zoptymalizowanie zarządzania zasobami ludzkimi i tym samym zapobieganie ewentualnym sporom dotyczącym zdolności pracownika do wykonywania swojej pracy po osiągnięciu pewnego wieku, przy jednoczesnym zagwarantowaniu jakości pracy administracji wymiaru sprawiedliwości, może on stanowić zgodny z przepisami prawa cel polityki zatrudnienia i rynku pracy (wyrok w sprawach połączonych Fuchs i Köhler, pkt 50).

               63

               O ile z powyższego wynika, że sporne przepisy są uzasadnione zgodnymi z przepisami celami, o tyle należy jeszcze sprawdzić, w ostatniej kolejności, czy rozpatrywane przepisy krajowe stanowią właściwe i konieczne środki dla osiągnięcia tych dwóch celów.

               64

               Co się tyczy pierwszego celu, przepisy te są co do zasady właściwym środkiem do urzeczywistniania zamierzonego przez Węgry celu ujednolicenia w zakresie, w jakim dążą one, jeśli nie do usunięcia, to przynajmniej do znacznego ograniczenia rozbieżności granic wiekowych obligatoryjnego zaprzestania działalności w odniesieniu do wszystkich zawodów objętych służbą publiczną w wymiarze sprawiedliwości.

               65

               Jednakże należy jeszcze zbadać, czy wspomniane przepisy stanowią również środek konieczny dla tego celu.

               66

               Aby zbadać zaś, czy rozpatrywane przepisy wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia wspomnianego celu, i nadmiernie godzą w interesy zainteresowanych osób, należy przyjrzeć się tym przepisom w kontekście legislacyjnym, w jaki się wpisują, i uwzględnić zarówno szkodę, jaką mogą powodować względem określonych osób, jak i korzyści, jakie czerpie z nich społeczeństwo w ogólności oraz wchodzące w jego skład jednostki (zob. wyrok z dnia 12 października 2010 r. w sprawie C-45/09 Rosenbladt, Zb.Orz. s. I-9391, pkt 73).

               67

               Należy zauważyć w tym względzie, że kategorie osób, których dotyczą wspomniane przepisy, korzystały do czasu ich wejścia w życie z odstępstwa pozwalającego im pozostać na służbie do wieku 70 lat, co prowadziło do powstania u tych osób zasadnych oczekiwań co do utrzymania się na służbie do czasu osiągnięcia tego wieku.

               68

               Rozpatrywane przepisy dokonały zaś nagłego i znacznego obniżenia granicy wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności, nie przewidując środków przejściowych, które mogłyby chronić uzasadnione oczekiwania zainteresowanych osób.

               69

               I tak wskutek rozpatrywanych przepisów, które weszły w życie dopiero w dniu 1 stycznia 2012 r., po pierwsze, wszyscy sędziowie i prokuratorzy, którzy osiągnęli wiek 62 lat przed tą datą, są zmuszeni do opuszczenia służby w dniu 30 czerwca 2012 r., czyli po okresie sześciu miesięcy, a ci, którzy osiągnęli ten wiek pomiędzy dniem 1 stycznia a 31 grudnia 2012 r., zaprzestaną pełnienia służby w dniu 31 grudnia 2012 r., czyli po okresie, który w żadnym wypadku nie przekroczy jednego roku i który w większości przypadków będzie krótszy. Po drugie, notariusze, którzy osiągną wiek 62 lat przed dniem 1 stycznia 2014 r., zaprzestaną wykonywania swoich funkcji w tym dniu, czyli najpóźniej dwa lata po wejściu w życie nowego uregulowania emerytalnego.

               70

               W tych okolicznościach zainteresowane osoby opuszczają automatycznie i ostatecznie rynek pracy, przy czym nie miały one czasu na podjęcie środków, w szczególności o charakterze ekonomicznym i finansowym, wymaganych przez taką sytuację, biorąc pod uwagę okoliczność, po pierwsze, że ich emerytura jest – jak zostało uściślone w toku rozprawy – niższa o co najmniej 30% od ich wynagrodzenia, a po drugie, że zaprzestanie działalności nie uwzględnia okresów składkowych, co zatem nie gwarantuje prawa do emerytury w pełnym wymiarze.

               71

               Należy stwierdzić, że Węgry nie przedstawiły żadnych okoliczności umożliwiających stwierdzenie, iż żadne mniej restrykcyjne przepisy nie pozwoliłyby na osiągnięcie rozpatrywanego celu.

               72

               Wprawdzie to państwo członkowskie podniosło, że zainteresowane osoby miały możliwość przewidzenia od 2011 r., że zostaną wprowadzone zmiany w ich systemie emerytalnym, jako że art. 10 ust. 1 ustawy nr LXXII z 2011 r. o zmianie niektórych ustaw w sprawie statusu prawnego zgodnie z ustawą zasadniczą zawierał bowiem już „terminy wypowiedzenia”, które miały być później transponowane do ustawy z 2011 r. o sędziach i do przepisów przejściowych. Jednakże nawet przyjmując, że terminy te mogły być wystarczające dla uniknięcia przez zainteresowane osoby jakiejkolwiek szkody, należy zauważyć, że Węgry w żaden sposób nie wyjaśniły, że sporne przepisy pozwalały sędziom, prokuratorom i notariuszom przewidzieć z wystarczającym stopniem pewności projektowane zmiany ich systemu emerytalnego i podjąć konieczne środki.

               73

               Ponadto Węgry nie wskazały także powodów, dla których, z jednej strony, dokonały obniżenia o osiem lat wieku przejścia na emeryturę, nie przewidując stopniowego rozłożenia tej zmiany w czasie, podczas gdy, z drugiej strony, ustawa Tny nie tylko przewidywała, że podwyższenie o trzy lata wieku przejścia na emeryturę – mianowicie z 62 do 65 lat – będzie następować, począwszy od 2014 r., przez okres ośmiu lat, ale także weszła w życie od dnia 1 stycznia 2010 r., czyli na cztery lata przed tym, zanim zacznie mieć zastosowanie.

               74

               Jak podkreśliła zaś rzecznik generalna w pkt 66 swojego stanowiska, te różnice pomiędzy spornymi przepisami a ustawą Tny wskazują, że interesy tych osób, których dotyczy obniżenie granicy wieku przejścia na emeryturę, nie zostały uwzględnione w taki sam sposób jak interesy pozostałych osób zatrudnionych w służbie publicznej, dla których wspomniana granica wieku została podwyższona.

               75

               W świetle poprzedzających rozważań należy uznać, że rozpatrywane przepisy nie są konieczne dla osiągnięcia przywołanego przez Węgry celu ujednolicenia.

               76

               Co się tyczy celu drugiego, zakładającego wdrożenie bardziej zrównoważonej struktury wiekowej ułatwiającej młodym prawnikom dostęp do zawodów sędziego, prokuratora i notariusza oraz gwarantującej im szybszą karierę, należy uznać, że – jak podkreślają to Węgry – obniżenie granicy wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności skutkuje zwolnieniem licznych stanowisk, które będą mogli zająć młodzi prawnicy, oraz przyspieszeniem rotacji i odnowienia kadr w rozpatrywanych zawodach.

               77

               Jednakże takie krótkoterminowe, pozornie pozytywne skutki mogą stawiać pod znakiem zapytania możliwość osiągnięcia rzeczywiście zrównoważonej „struktury wiekowej” w perspektywie średnio- i długoterminowej.

               78

               O ile bowiem w toku 2012 r. odnowienie kadr w rozpatrywanych zawodach będzie podlegało bardzo istotnemu przyspieszeniu ze względu na okoliczność, że osiem roczników zostanie zastąpionych przez tylko jeden, mianowicie rocznik 2012, o tyle ten rytm rotacji ulegnie bardzo radykalnemu spowolnieniu w 2013 r., gdy trzeba będzie zastąpić tylko jeden rocznik. Ponadto ten rytm rotacji będzie coraz wolniejszy, w miarę jak granica wieku obligatoryjnego zaprzestania działalności będzie stopniowo wzrastała z 62 do 65 lat zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy Tny, pociągając za sobą nawet pogorszenie możliwości dostępu młodych prawników do zawodów w wymiarze sprawiedliwości.

               79

               Wynika z tego, że rozpatrywane przepisy nie są właściwe dla osiągnięcia celu polegającego na wdrożeniu bardziej zrównoważonej „struktury wiekowej”.

               80

               W tych okolicznościach należy stwierdzić, że sporne przepisy krajowe ustanawiające odmienne traktowanie nie zachowują zasady proporcjonalności i z tego względu skargę Komisji należy uwzględnić.

               81

               W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że przyjmując uregulowanie krajowe wymagające zaprzestania działalności zawodowej przez sędziów, prokuratorów i notariuszy wraz z osiągnięciem przez nich wieku 62 lat, co powoduje odmienne traktowanie ze względu na wiek niemające charakteru proporcjonalnego w stosunku do zamierzonych celów, Węgry uchybiły swoim zobowiązaniom wynikającym z art. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE.

         W przedmiocie kosztów

               82

               Zgodnie z art. 138 § 2 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie Węgier kosztami postępowania, a te przegrały sprawę, należy obciążyć je kosztami postępowania.

               Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:

                           1)

                           Przyjmując uregulowanie krajowe wymagające zaprzestania działalności zawodowej przez sędziów, prokuratorów i notariuszy wraz z osiągnięciem przez nich wieku 62 lat, co powoduje odmienne traktowanie ze względu na wiek niemające charakteru proporcjonalnego w stosunku do zamierzonych celów, Węgry uchybiły swoim zobowiązaniom wynikającym z art. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy.

                           2)

                           Węgry zostają obciążone kosztami postępowania.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: węgierski.


title: Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 14 maja 2009 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Szwecji. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Dyrektywa 2004/83/WE -Brak transpozycji w wyznaczonym terminie. # Sprawa C-322/08.

text:
      Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 14 maja 2009 r. – Komisja przeciwko Szwecji
      (sprawa C‑322/08)
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 2004/83/WE –Brak transpozycji w wyznaczonym terminie
      Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Badanie zasadności przez Trybunał – Sytuacja, jaką należy wziąć pod uwagę – Sytuacja w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii (art. 226 WE) (por. pkt 11)
      Przedmiot

               Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Nieustanowienie w wyznaczonym terminie przepisów niezbędnych w celu zastosowania
                  się do dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli
                  państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony,
                  oraz zawartości przyznawanej ochrony (Dz.U. L 304, s. 12).

            Sentencja

                  1)

                  	Nie ustanawiając w wyznaczonym terminie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych w celu zastosowania
                     się do dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli
                     państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony,
                     oraz zawartości przyznawanej ochrony, Królestwo Szwecji uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy tej dyrektywy.

                  2)

                  	Królestwo Szwecji zostaje obciążone kosztami postępowania.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (pierwsza izba) z dnia 9 listopada 1994 r. # Scottish Football Association przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Konkurencja. # Sprawa T-46/92.