title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 21 stycznia 2010 r.#Audi AG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM).#Odwołanie - Wspólnotowy znak towarowy - Rozporządzenie (WE) nr 40/94 - Artykuł 7 ust. 1 lit. b) i art. 63 - Słowny znak towarowy Vorsprung durch Technik - Znaki towarowe składające się z haseł reklamowych - Charakter odróżniający - Zgłoszenie znaku towarowego dla bardzo dużej liczby towarów i usług - Właściwy krąg odbiorców - Ocena i uzasadnienie o charakterze całościowym - Nowe dokumenty.#Sprawa C-398/08 P.

text:
      Sprawa C‑398/08 P
      Audi AG
      przeciwko
      Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
      Odwołanie – Wspólnotowy znak towarowy – Rozporządzenie (WE) nr 40/94 – Artykuł 7 ust. 1 lit. b) i art. 63 – Słowny znak towarowy „Vorsprung durch Technik” – Znaki towarowe mające postać sloganu reklamowego – Charakter odróżniający – Zgłoszenie znaku towarowego dla bardzo dużej liczby towarów i usług – Właściwy krąg odbiorców – Ocena i uzasadnienie o charakterze całościowym – Nowe dokumenty
      Streszczenie wyroku
      1.        Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
            – Znaki towarowe pozbawione charakteru odróżniającego – Znaki towarowe mające postać sloganu reklamowego
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 7 ust. 1 lit. b))
      2.        Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
            – Znaki towarowe pozbawione charakteru odróżniającego – Znaki towarowe mające postać sloganu reklamowego
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 7 ust. 1 lit. b))
      3.        Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
            – Znaki towarowe pozbawione charakteru odróżniającego – Znaki towarowe mające postać sloganu reklamowego
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 7, ust. 1 lit. b), c))
      4.        Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
            – Znaki towarowe pozbawione charakteru odróżniającego
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 7 ust. 1 lit. b))
      1.        Sama okoliczność, że znak towarowy postrzegany jest przez właściwy krąg odbiorców jako sformułowanie reklamowe i że z uwagi
         na jego zachwalający charakter mógłby zasadniczo zostać przejęty przez inne przedsiębiorstwa, nie wystarcza sama w sobie,
         aby uznać, że znak ten jest pozbawiony charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94
         w sprawie wspólnotowego znaku towarowego. W istocie ta zachwalająca konotacja słownego znaku towarowego nie wyklucza, że nadaje
         się on mimo to do zagwarantowania konsumentom pochodzenia towarów lub usług nim oznaczonych. W ten sposób taki znak towarowy
         może być postrzegany przez właściwy krąg odbiorców równocześnie jako sformułowanie reklamowe i jako wskazanie pochodzenia
         handlowego towarów lub usług. Wynika z tego, że o ile odbiorcy ci postrzegają znak towarowy jako wskazanie pochodzenia, okoliczność,
         iż jest on jednocześnie, czy też nawet w pierwszej kolejności, odbierany jako sformułowanie reklamowe, nie ma wpływu na kwestię
         jego charakteru odróżniającego.

      (por. pkt 44, 45)
      2.        Nie można wymagać, by slogan reklamowy miał „fantazyjny charakter” czy nawet ukazywał „wkład wysiłku twórczego, który spowodowałby
         efekt zaskoczenia, dzięki czemu łatwo by go było zapamiętać”, aby nie był on pozbawiony minimum charakteru odróżniającego
         wymaganego przez art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego.

      Jeśli chodzi o znak towarowy mogący mieć różne znaczenia, stanowić grę słów lub być postrzegany jako fantazyjny, zaskakujący
         i nieoczekiwany i w konsekwencji być stosunkowo łatwy do zapamiętania, to wprawdzie występowanie takich cech nie stanowi warunku
         niezbędnego dla ustalenia charakteru odróżniającego sloganu reklamowego, niemniej ich występowanie prowadzi co do zasady do
         nadania mu takiego charakteru.

      (por. pkt 39, 47)
      3.        Znaki towarowe składające się z oznaczeń lub wskazówek, które są ponadto używane jako slogany reklamowe, oznaczenia dotyczące
         jakości lub wyrażenia zachęcające do zakupu towarów lub usług objętych tym znakiem, z definicji przekazują w mniejszym lub
         większym stopniu obiektywne informacje. Sam ten fakt nie oznacza, iż takie znaki są pozbawione charakteru odróżniającego w rozumieniu
         art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego.

      Tak więc, pod warunkiem że takie znaki towarowe nie są znakami opisowymi w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia
         nr 40/94, mogą one wyrażać obiektywne, nawet proste, informacje i mimo to nadawać się do wskazywania konsumentom pochodzenia
         handlowego rozpatrywanych towarów lub usług. Taka sytuacja może w szczególności mieć miejsce, gdy znaki towarowe nie ograniczają
         się do zwykłego przekazu reklamowego, lecz charakteryzują się pewną oryginalnością czy też siłą wywoływania skojarzeń, wymagają
         minimalnego wysiłku interpretacyjnego lub prowadzą do rozpoczęcia procesu poznawczego u właściwego kręgu odbiorców.

      (por. pkt 56, 57)
      4.        Nie jest pozbawiony charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego
         znaku towarowego slogan „Vorsprung durch Technik”, o którego rejestrację wniesiono dla „pojazdów; urządzeń służących do poruszania
         się na lądzie, w powietrzu lub w wodzie” należących do klasy 12 w rozumieniu porozumienia nicejskiego, jak również dla towarów
         i usług należących do klas 9, 14, 16, 18, 25, 28, 35–43 i 45.

      Nawet jeśli przyjąć, że slogan „Vorsprung durch Technik” przekazuje obiektywną informację, że wyższość techniczna umożliwia
         wytwarzanie i dostawę lepszych towarów i usług, to okoliczność ta nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że zgłoszony znak towarowy
         jest pozbawiony jakiegokolwiek samoistnego charakteru odróżniającego. Tak więc niezależnie od tego, jak prosta jest taka informacja,
         nie może ona zostać zakwalifikowana jako zwyczajna w takim stopniu, aby móc natychmiast i bez jakiejkolwiek dalszej analizy
         wykluczyć, że rzeczony znak towarowy nadaje się do wskazywania konsumentowi pochodzenia handlowego danych towarów lub usług.

      Rzeczona informacja nie wynika z rozpatrywanego sloganu w sposób oczywisty. Ciąg słów „Vorsprung durch Technik”, który oznacza
         „postęp przez technikę”, w pierwszej chwili wskazuje wyłącznie na związek przyczynowy i wymaga z tego względu od odbiorców
         pewnego wysiłku interpretacyjnego. Ponadto slogan ten świadczy o pewnej oryginalności i sile wywoływania skojarzeń, które
         powodują, iż jest on łatwy do zapamiętania. Wreszcie z uwagi na to, że chodzi o slogan cieszący się renomą i używany przez
         zgłaszającego, nie można wykluczyć, że okoliczność, iż właściwy krąg odbiorców jest przyzwyczajony do kojarzenia tego sloganu
         z samochodami produkowanymi przez zgłaszającego, ułatwia również identyfikację przez tych odbiorców pochodzenia handlowego
         towarów i usług nim oznaczonych.

      (por. pkt 58, 59)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 21 stycznia 2010 r.(*)

      Odwołanie – Wspólnotowy znak towarowy – Rozporządzenie (WE) nr 40/94 – Artykuł 7 ust. 1 lit. b) i art. 63 – Słowny znak towarowy Vorsprung durch Technik – Znaki towarowe mające postać sloganu reklamowego – Charakter odróżniający – Zgłoszenie znaku towarowego dla bardzo dużej liczby towarów i usług – Właściwy krąg odbiorców – Ocena i uzasadnienie o charakterze całościowym – Nowe dokumenty
      W sprawie C‑398/08 P
      mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 12 września 2008 r.,
      Audi AG, z siedzibą w Ingolstadt (Niemcy), reprezentowana przez S.O. Gillerta i F. Schiweka, Rechtsanwälte,

      strona skarżąca,
      w której drugą stroną postępowania jest:
      Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory)(OHIM), reprezentowany przez G. Schneidera, działającego w charakterze pełnomocnika,

      strona pozwana w pierwszej instancji,
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: A. Tizzano, prezes izby, pełniący obowiązki prezesa pierwszej izby, E. Levits, A. Borg Barthet, M. Ilešič (sprawozdawca)
         i J.J. Kasel, sędziowie,

      rzecznik generalny: Y. Bot,
      sekretarz: K. Malacek, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 24 września 2009 r.,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        W swym odwołaniu Audi AG (zwana dalej „Audi”) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia
         9 lipca 2008 r. w sprawie T‑70/06 Audi przeciwko OHIM (Vorsprung durch Technik) (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), w którym
         Sąd ten uchylił jej skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Drugiej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku
         Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) z dnia 16 grudnia 2005 r. w sprawie R 237/2005‑2 (zwanej dalej „sporną decyzją”),
         częściowo utrzymującej w mocy decyzję eksperta o odmowie rejestracji słownego znaku towarowego Vorsprung durch Technik dla
         części oznaczonych nim towarów i usług.

       Ramy prawne
      2        Artykuł 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994,
         L 11, s. 1) ze zmianami wprowadzonymi rozporządzeniem Rady (WE) nr 3288/94 z dnia 22 grudnia 1994 r. (Dz.U. L 349, s. 83)
         (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 40/94”) stanowi:

      „1.      Nie są rejestrowane:
      […]
      b)      znaki towarowe, które pozbawione są jakiegokolwiek odróżniającego charakteru;
      c)      znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości,
         ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych
         właściwości towarów lub usług;

      d)      znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo
         używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych;

      […]
      2.      Ustęp 1 stosuje się bez względu na fakt, że podstawy odmowy rejestracji istnieją tylko w części Wspólnoty.
      […]”.
      3        Artykuł 63 rozporządzenia nr 40/94 zatytułowany „Skargi do Trybunału Sprawiedliwości” stanowi:

      „1.      Na decyzje izb odwoławczych w sprawie odwołań mogą być wnoszone skargi do Trybunału Sprawiedliwości.
      2.      Skarga może być wniesiona na podstawie braku właściwości, naruszenia istotnego wymogu proceduralnego, naruszenia traktatu,
         niniejszego rozporządzenia lub każdego przepisu prawnego dotyczącego ich stosowania lub nadużycia władzy.

      […]”.
       Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu
      4        W dniu 30 stycznia 2003 r. Audi wniosła do OHIM o rejestrację słownego znaku towarowego Vorsprung durch Technik jako wspólnotowego
         znaku towarowego na podstawie rozporządzenia nr 40/94. Towary i usługi objęte zgłoszeniem znaku towarowego należą do klas
         9, 12, 14, 16, 18, 25, 28, 35–43 i 45 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów
         i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i odpowiadają dla każdej z tych klas następującemu
         opisowi:

      –        klasa 9: „urządzenia i przyrządy naukowe, żeglarskie, geodezyjne, fotograficzne, kinematograficzne, optyczne, wagowe, pomiarowe,
         sygnalizacyjne, kontrolne, do ratowania życia, do celów dydaktycznych; urządzenia i przyrządy elektryczne przewodzące, przełączające,
         transformujące, akumulatorowe i kontrolno-sterujące; urządzenia do nagrywania, transmisji lub reprodukcji dźwięku lub obrazu;
         magnetyczne nośniki danych, płyty (dyski) z nagraniami; automaty sprzedające i mechanizmy do urządzeń uruchamianych przez
         wrzucenie monety; kasy sklepowe, maszyny liczące, sprzęt przetwarzający dane i komputery; urządzenia do gaszenia ognia”;

      –        klasa 12: „pojazdy; urządzenia służące do poruszania się na lądzie, w powietrzu lub w wodzie”;
      –        klasa 14: „metale szlachetne i ich stopy, wyroby z metali szlachetnych lub pokrywane nimi, nieujęte w innych klasach; wyroby
         jubilerskie, kamienie szlachetne; przyrządy zegarmistrzowskie i chronometryczne”;

      –        klasa 16: „papier, tektura i wyroby z tych materiałów nieujęte w innych klasach; druki; materiały introligatorskie; materiały
         fotograficzne; materiały piśmienne; kleje do materiałów piśmiennych lub do celów domowych; materiały przeznaczone dla artystów;
         pędzle malarskie; maszyny do pisania i sprzęt biurowy (z wyjątkiem mebli); materiały szkoleniowe i instruktażowe (z wyjątkiem
         aparatów); materiały z tworzyw sztucznych do pakowania (nieujęte w innych klasach); czcionki drukarskie; matryce”;

      –        klasa 18: „skóra i imitacje skóry, wyroby z tych materiałów nieujęte w innych klasach; skóry zwierzęce, skóry surowe; walizy
         i torby podróżne; parasolki, parasole (duże) i laski; bicze, uprzęże i wyroby rymarskie”;

      –        klasa 25: „odzież, obuwie, nakrycia głowy”;
      –        klasa 28: „gry i zabawki; artykuły sportowe i gimnastyczne nieujęte w innych klasach; ozdoby choinkowe”;
      –        klasa 35: „reklama; zarządzanie w działalności handlowej; administrowanie działalności handlowej; prace biurowe”;
      –        klasa 36: „ubezpieczenia; działalność finansowa; działalność monetarna; majątek nieruchomy”;
      –        klasa 37: „usługi budowlane; naprawy; usługi instalacyjne”;
      –        klasa 38: „telekomunikacja”;
      –        klasa 39: „transport; pakowanie i składowanie towarów; organizowanie podróży”;
      –        klasa 40: „obróbka materiałowa”;
      –        klasa 41: „nauczanie; kształcenie; rozrywka; działalność sportowa i kulturalna”;
      –        klasa 42: „naukowe i techniczne usługi i badania oraz ich projektowanie; przemysłowa analiza i badanie usług; projektowanie
         i rozwój komputerowego sprzętu i oprogramowania, usługi prawne”;

      –        klasa 43: „usługi zaopatrzenia w żywność i napoje; tymczasowe zakwaterowanie”;
      –        klasa 45: „usługi bezpieczeństwa dla ochrony mienia i osób; prywatne i społeczne usługi świadczone w celu zaspokojenia potrzeb
         poszczególnych osób”.

      5        W dniu 7 stycznia 2004 r. ekspert uznał w zawiadomieniu o podstawach odmowy, że wyrażenie „Vorsprung durch Technik” („postęp
         dzięki technice”) stanowiło dla niektórych towarów i usług należących do klas 9, 12, 14, 25, 28, 37–40 i 42 i związanych z techniką
         obiektywną informację, która odbierana jest przez zainteresowanego konsumenta jako opis o charakterze reklamowym. W konsekwencji,
         jeśli chodzi o rzeczone towary i usługi, zgłoszony znak towarowy pozbawiony jest charakteru odróżniającego. Ekspert uznał
         jednak, że rzeczony znak towarowy może zostać dopuszczony do rejestracji dla towarów należących do klasy 12 z powodu charakteru
         odróżniającego, który znak ten uzyskał odnośnie do pojazdów samochodowych i ich części. W tym względzie wskazał on słowny
         wspólnotowy znak towarowy Vorsprung durch Technik, który został zarejestrowany w dniu 27 kwietnia 2001 r. pod numerem 621086
         dla rzeczonych towarów należących do klasy 12.

      6        Pismem z dnia 24 lutego 2004 r. Audi zakwestionowała podstawy przedstawione przez eksperta w rzeczonym zawiadomieniu, podnosząc
         w szczególności, że wspólnotowy znak towarowy nr 621086 został zarejestrowany nie z uwagi na to, iż uzyskał charakter odróżniający
         w następstwie używania, lecz ze względu na to, że ma on samoistny charakter odróżniający. W drugim zawiadomieniu o podstawach
         odmowy z dnia 30 czerwca 2004 r. ekspert wyjaśnił, że w chwili rozpatrywania zgłoszenia rzeczonego znaku towarowego przez
         przeoczenie nie powiadomiono Audi o tym, że znak ten został zarejestrowany wyłącznie ze względu na uzyskanie przezeń charakteru
         odróżniającego. Z uwagi na to jednak, że rzeczone zgłoszenie miało miejsce w 1997 r., zachodziła konieczność ponownego przedstawienia
         przez Audi dowodów na uzyskanie przez zgłaszany znak towarowy charakteru odróżniającego dla wszystkich towarów i usług objętych
         zgłoszeniem, w tym dla towarów należących do klasy 12.

      7        Decyzją z dnia 12 stycznia 2005 r. ekspert częściowo odrzucił zgłoszenie rzeczonego znaku towarowego dla niektórych towarów
         i usług należących do klas 9, 12, 14, 25, 28, 37–40 i 42, podając te same powody, które zostały przedstawione w sporządzonym
         przezeń zawiadomieniu o podstawach odmowy z dnia 7 stycznia 2004 r. Tą nową decyzją o odmowie stwierdził on również, że nie
         przedstawiono żadnego dowodu uzyskania charakteru odróżniającego dla towarów należących do klasy 12.

      8        W drodze spornej decyzji Druga Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie wniesione przez Audi w zakresie towarów należących do
         klasy 12, uznając, że wcześniejsza decyzja dotycząca rejestracji znaku towarowego nr 621086 dostarczała dowodów wskazujących
         na to, iż zgłoszony znak towarowy uzyskał charakter odróżniający dla pojazdów i urządzeń do poruszania się na lądzie. W pozostałym
         zakresie, w szczególności jeśli chodzi o inne towary i usługi budzące zastrzeżenia eksperta, odwołanie zostało oddalone.

      9        Izba Odwoławcza uznała w tym względzie, że dokonany przez eksperta podział na towary i usługi związane z techniką jest wątpliwy.
         Izba Odwoławcza wyjaśniła w tym zakresie, że „[p]rawie wszystkie towary i usługi są w mniejszym lub większym stopniu związane
         z techniką. Technika odgrywa istotną rolę również w sektorze odzieżowym. Wytwórca towarów technicznie zaawansowanych posiada
         znaczną przewagę nad swymi konkurentami. Slogan »Vorsprung durch Technik« przekazuje obiektywną informację, że wyższość techniczna
         umożliwia wytwarzanie i dostawę lepszych towarów i usług. Zestawienie słów ograniczające się do przekazu zwykłej obiektywnej
         informacji jest co do zasady pozbawione charakteru odróżniającego. Zważywszy na to, że z wyjątkiem towarów należących do klasy 12
         wnosząca odwołanie nie przedstawiła żadnego dowodu na to, iż slogan »Vorsprung durch Technik« uzyskał w oczach odbiorców charakter
         znaku towarowego, zgłoszenie należy odrzucić w zakresie, w jakim dotyczy ono towarów i usług należących do innych klas”.

       Zaskarżony wyrok
      10      Zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił skargę z dnia 28 lutego 2006 r., wniesioną przez Audi na sporną decyzję. W ten sposób Sąd
         oddalił dwa podniesione przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia z jednej strony art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94
         i z drugiej strony prawa do obrony.

      11      Pierwsza część zarzutu pierwszego, w której Audi podniosła, że sporna decyzja nie zawiera ustaleń dotyczących kręgu odbiorców,
         który należy wziąć pod uwagę, i sposobu postrzegania przezeń zgłoszonego znaku towarowego, została oddalona w pkt 30–33 zaskarżonego
         wyroku.

      12      Po przywołaniu orzecznictwa, zgodnie z którym charakter odróżniający znaku towarowego należy oceniać w szczególności z uwzględnieniem
         sposobu postrzegania go przez właściwy krąg odbiorców w związku z towarami i usługami objętymi zgłoszeniem, Sąd uznał w pkt 30
         zaskarżonego wyroku, że wprawdzie sporna decyzja rzeczywiście nie zawiera „zróżnicowanej oceny” dla wszystkich towarów i usług
         należących do wszystkich klas, których dotyczy zgłoszenie dokonane przez Audi, niemniej obejmuje ona analizę sposobu postrzegania
         tego znaku towarowego przez właściwy krąg odbiorców w związku z oznaczonymi przezeń towarami i usługami, tak jak wymaga się
         tego we wspomnianym orzecznictwie.

      13      Sąd stwierdził w tym względzie w pkt 31 zaskarżonego wyroku, że ze spornej decyzji można wywnioskować, iż Izba Odwoławcza
         uznała zasadniczo, że technika związana z objętymi zgłoszeniem rzeczonego znaku towarowego towarami i usługami odnosi się
         jednakowo do wszystkich odbiorców i że odbiorcy ci postrzegają wyrażenie „Vorsprung durch Technik” jako slogan przekazujący
         obiektywną informację o charakterze zachwalającym.

      14      W tym kontekście Sąd stwierdził w szczególności w pkt 32 zaskarżonego wyroku, że w rzeczonym orzecznictwie nie wymaga się
         przeprowadzenia wyczerpującej analizy wszystkich towarów i usług należących do wszystkich klas objętych danym zgłoszeniem,
         jeśli ekspert lub izba odwoławcza mogą ustalić, że właściwy krąg odbiorców postrzega zgłaszany znak towarowy w ten sam sposób
         w odniesieniu do wszystkich towarów i usług. Zdaniem Sądu nie można zaprzeczyć, że Izba Odwoławcza, stwierdzając, iż wszystkie
         towary i usługi oznaczone rozpatrywanym znakiem towarowym postrzegane są przez odbiorców identycznie, dokonała takiej analizy
         i to tym bardziej, że skrytykowała ona błędny jej zdaniem podział klas dokonany przez eksperta.

      15      Wreszcie w pkt 33 zaskarżonego wyroku Sąd odrzucił argument podniesiony przez Audi, zgodnie z którym ze względu na różnorodność
         towarów i usług objętych zgłoszeniem rzeczonego znaku towarowego w rozpatrywanym przypadku nie można przyjąć jednolitego punktu
         widzenia wśród odbiorców, ponieważ te towary i usługi w dużej mierze różnią się między sobą stopniem ich zaawansowania technicznego.
         Sąd zauważył w tym względzie, że w spornej decyzji Izba Odwoławcza wyraźnie odniosła się do tego różnego stopnia zaawansowania
         technicznego poszczególnych towarów lub usług, uznając, iż wszystkie one są „w mniejszym lub większym stopniu” związane z techniką.
         Zdaniem Sądu Izba Odwoławcza stwierdziła jednak zasadniczo, że niemieckie wyrażenie „Vorsprung durch Technik” jest jednorodnie
         postrzegane jako obiektywne i zachwalające, pomimo wspomnianego zróżnicowanego stopnia zaawansowania technicznego.

      16      Zgodnie z drugą częścią zarzutu pierwszego zgłoszony znak towarowy nie stanowi obiektywnej informacji o charakterze opisowym,
         lecz wzbudza refleksję, jest wyrazem fantazji, a także łatwo daje się zapamiętać i pozwala na dostrzeżenie związku między
         towarami i usługami oznaczonymi znakiem towarowym a przedsiębiorstwem, z którego pochodzą. Ta część zarzutu pierwszego została
         oddalona w pkt 34–48 zaskarżonego wyroku.

      17      Sąd stwierdził na wstępie, w pkt 34 i 35 zaskarżonego wyroku, że z akt sprawy i w szczególności z dokumentu zawartego w załączniku
         do złożonej przez OHIM odpowiedzi na skargę, w którym Audi wyjaśnia wyrażenie „Vorsprung durch Technik” odbiorcom angielskim,
         jasno wynika, iż zgłoszony znak towarowy stanowi dla tych odbiorców slogan o charakterze zachwalającym czy wręcz reklamowym.
         Stwierdził on następnie w pkt 36 rzeczonego wyroku, że zgodnie ze swoim orzecznictwem, jak i z wyrokiem Trybunału z dnia 4 października
         2001 r. w sprawie C‑517/99 Merz & Krell, Rec. s. I‑6959, pkt 40, rejestracja znaku towarowego nie może być wykluczona jako
         taka ze względu na zachwalający lub reklamowy charakter używania tego znaku.

      18      Sąd, powołując się na pkt 27 zaskarżonego wyroku, w którym przywołuje własne orzecznictwo, na podstawie którego oznaczenie
         pełniące, podobnie jak slogan reklamowy, inne funkcje niż funkcja znaku towarowego w rozumieniu klasycznym ma jednak charakter
         odróżniający jedynie wówczas, gdy natychmiast można w nim dostrzec wskazanie pochodzenia handlowego towarów lub usług, do
         których się odnosi, wskazał wreszcie w pkt 37 tego wyroku, że należy w związku z tym zbadać, czy taka sytuacja ma miejsce
         w rozpatrywanym przypadku lub czy wręcz przeciwnie, rzeczony znak towarowy stanowi zwykłą informację o charakterze obiektywnym,
         która przez właściwy krąg odbiorców postrzegana jest jako zachwalanie.

      19      Sąd orzekł w tym względzie w pkt 41 i 42 zaskarżonego wyroku, że nawet jeśli znak towarowy Vorsprung durch Technik może mieć
         różne znaczenia, stanowić grę słów lub być postrzegany jako fantazyjny, zaskakujący i nieoczekiwany i w konsekwencji być stosunkowo
         łatwy do zapamiętania, to nie oznacza to, że ma on charakter odróżniający. Zdaniem Sądu te różne okoliczności nadawałyby znakowi
         towarowemu charakter odróżniający wyłącznie, gdyby właściwy krąg odbiorców mógł w nim natychmiast dostrzec wskazanie pochodzenia
         handlowego oznaczonych nim towarów i usług. Tymczasem w niniejszym przypadku właściwy krąg odbiorców, zdefiniowany przez Izbę
         Odwoławczą jako ogół odbiorców, do których skierowane są towary i usługi oznaczone rozpatrywanym znakiem towarowym, w rzeczywistości
         postrzega go przede wszystkim jako sformułowanie reklamowe.

      20      Tak więc Sąd uznał w pkt 43–45 zaskarżonego wyroku, że po pierwsze, ze względu na szeroką definicję pojęcia techniki w języku
         niemieckim odwołanie się do niej nie może prowadzić do nadania zgłoszonemu znakowi towarowemu charakteru odróżniającego dla
         wszystkich towarów i usług objętych zgłoszeniem. Po drugie, niemieckie słowo „Vorsprung”, oznaczające „postęp”, połączone
         z przyimkiem „durch”, oznaczającym „przez”, ma dla odbiorców, do których skierowane są towary i usługi objęte zgłoszeniem
         znaku towarowego, a więc dla odbiorców niemieckich, znaczenie zachwalające. Po trzecie, o ile w przypadku złożonego znaku
         towarowego w celu dokonania oceny jego charakteru odróżniającego należy rozpatrywać go w całości, o tyle należy również stwierdzić,
         że znak ten jest zaadresowany do szerokiego kręgu odbiorców i że większość przedsiębiorstw pragnących dostarczać towary i usługi
         temu szerokiemu kręgowi odbiorców mogłaby, ze względu na jego zachwalający charakter, zacząć używać tego wyrażenia w stosunku
         do własnych towarów czy usług, i to niezależnie od interpretacji, jaką należy mu nadać.

      21      Sąd wywnioskował z tego w pkt 46 zaskarżonego wyroku, że znak towarowy Vorsprung durch Technik poza ewidentnym znaczeniem
         reklamowym nie zawiera elementów, które pozwoliłyby danemu kręgowi odbiorców łatwo i natychmiast zapamiętać to wyrażenie jako
         znak towarowy mający charakter odróżniający dla oznaczonych nim towarów i usług.

      22      W drugim zarzucie Audi podniosła, że Izba Odwoławcza błędnie zastosowała art. 38 ust. 3 i art. 73 zdanie drugie rozporządzenia
         nr 40/94 i w szczególności naruszyła jej prawo do obrony, nie informując jej przed przyjęciem spornej decyzji o zamiarze odrzucenia
         zgłoszenia rzeczonego znaku towarowego dla wszystkich oznaczonych nim towarów i usług, z wyjątkiem tych, które należą do klasy 12,
         a więc również dla tych, dla których znak ten został dopuszczony do rejestracji przez eksperta. Zarzut ten został oddalony
         w pkt 58–64 zaskarżonego wyroku. Sąd stwierdził w tym względzie, że w przeciwieństwie do tego, co utrzymywała Audi, w spornej
         decyzji decyzję eksperta z dnia 12 stycznia 2005 r. uchylono wyłącznie w części dotyczącej towarów należących do klasy 12
         i że nie zawarto w niej zatem żadnej dalszej krytyki względem decyzji eksperta.

       Żądania stron przed Trybunałem
      23      W odwołaniu Audi wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności spornej decyzji w związku z tym,
         że wniesione przez nią odwołanie od decyzji eksperta z dnia 12 stycznia 2005 r. zostało w tej decyzji częściowo oddalone,
         i o obciążenie OHIM kosztami postępowania.

      24      OHIM żąda oddalenia odwołania i obciążenia wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.

       W przedmiocie odwołania
      25      Celem uzasadnienia odwołania Audi podnosi dwa zarzuty dotyczące naruszenia z jednej strony art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia
         nr 40/94 i z drugiej strony art. 63 tego rozporządzenia i art. 48 § 2 regulaminu Sądu.

       W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94
      26      Pierwszy zarzut dzieli się na dwie części. W pierwszej z tych części Audi podnosi, że Sąd nie dokonał wystarczających ustaleń,
         jeśli chodzi o właściwy krąg odbiorców, natomiast druga część, którą należy rozpatrzyć w pierwszej kolejności, ma na celu
         wykazanie, że Sąd zastosował zbyt surowe kryterium przy dokonywaniu oceny charakteru odróżniającego zgłoszonego znaku towarowego.

       Argumentacja stron w przedmiocie części drugiej zarzutu pierwszego
      27      W ramach drugiej części zarzutu pierwszego Audi utrzymuje, że Sąd niesłusznie ustanowił surowsze wymagania dla uznania charakteru
         odróżniającego zgłoszonego znaku towarowego niż te normalnie stosowane, uzasadniając to jedynie faktem, że znak ten stanowi
         slogan reklamowy.

      28      Wymagając bowiem, aby oznaczenie mogło „natychmiast” być postrzegane jako wskazanie pochodzenia handlowego oznaczonych nim
         towarów lub usług, Sąd zastosował kryterium wykraczające poza wymagania określone w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94
         i te, które normalnie stosowane są przez Sąd przy ocenie charakteru odróżniającego słownego znaku towarowego.

      29      Zdaniem Audi w zaskarżonym wyroku Sąd w sposób wyraźny oparł swoje wnioski na założeniu, że używanie znaku towarowego Vorsprung
         durch Technik jako sloganu reklamowego stoi na przeszkodzie uznaniu jego charakteru odróżniającego i w związku z tym musi
         zostać uzupełnione w pewnym stopniu o kryterium postrzegania tego znaku towarowego „natychmiast” jako oznaczenia pochodzenia
         handlowego opatrzonych nim towarów lub usług. Sąd przyznaje więc, że ten znak towarowy może mieć więcej znaczeń, stanowić
         grę słów lub być postrzegany jako fantazyjny, zaskakujący, a także niespodziewany i w konsekwencji być stosunkowo łatwy do
         zapamiętania, ale mimo to odmawia uznania jego charakteru odróżniającego z uwagi na to, że właściwy krąg odbiorców postrzega
         go przede wszystkim jako sformułowanie reklamowe, a nie jako wskazanie pochodzenia handlowego. Ponadto w ramach analizy przeprowadzonej
         w pkt 42 rzeczonego wyroku Sąd powtórzył jedynie, używając innych słów, że znak towarowy Vorsprung durch Technik jest sloganem
         o charakterze reklamowym, nie wyjaśniając jednak, dlaczego nie może on być postrzegany jako wskazanie pochodzenia handlowego
         rzeczonych towarów lub usług.

      30      Zdaniem Audi, postępując w ten sposób, Sąd pominął fakt, że slogany reklamowe nie stanowią szczególnej formy znaku towarowego,
         ale zwykły słowny znak towarowy, do którego stosują się ogólne zasady ustanowione w orzecznictwie dla oceny charakteru odróżniającego,
         co w szczególności znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału z dnia 21 października 2004 r. w sprawie C‑64/02 P OHIM przeciwko
         Erpo Möbelwerk, Zb.Orz. s. I‑10031, pkt 36. Sama okoliczność, że znak towarowy uważany jest za slogan reklamowy lub że ma
         on charakter zachwalający, nie może stać na przeszkodzie uznaniu, iż znak ten ma w wystarczającym stopniu charakter odróżniający.
         Zdaniem Audi nie istnieje żadna zasada prawna, zgodnie z którą oznaczenie o pozytywnych konotacjach nie posiada charakteru
         odróżniającego bądź posiada go w małym stopniu.

      31      OHIM podnosi, że Sąd nie postawił wyższych wymagań niż te normalnie stosowane w odniesieniu do stopnia charakteru odróżniającego
         znaku towarowego ani nie wprowadził nowych kryteriów prawnych dla ustalenia takiego charakteru, lecz zgodnie ze swoim utrwalonym
         orzecznictwem dotyczącym sloganów reklamowych sformułował zasadę empiryczną, zgodnie z którą oznaczenia pełniące inne funkcje
         niż funkcja wskazywania pochodzenia handlowego towarów lub usług niekoniecznie muszą być postrzegane przez konsumentów w ten
         sam sposób co oznaczenie słowne całkowicie niezależne od znaku towarowego. W takim przypadku byłoby bowiem możliwe, a nawet
         nieuchronne to, że w oczach konsumentów funkcja wskazywania pochodzenia kryłaby się za inną funkcją. Taka interpretacja została
         ponadto potwierdzona przez Trybunał innymi słowy w wyroku z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawach połączonych C‑473/01 P i C‑474/01 P
         Procter & Gamble przeciwko OHIM, Rec. s. I‑5173, pkt 51, odnośnie do oznaczeń, które pokrywają się z wyglądem samego towaru.
         W tym samym duchu co to orzecznictwo Sąd, używając przysłówka „natychmiast”, chciał zdaniem OHIM zwrócić uwagę na niebezpieczeństwo
         wynikające z okoliczności, że konsument może dostrzegać w haśle reklamowym wyłącznie jego funkcję reklamową.

      –       Ocena Trybunału
      32      Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 nie są rejestrowane znaki towarowe, które pozbawione są jakiegokolwiek
         charakteru odróżniającego.

      33      Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że odróżniający charakter znaku towarowego w rozumieniu tego przepisu oznacza, iż znak
         towarowy pozwala na określenie towaru, dla którego wnosi się o rejestrację, jako pochodzącego z określonego przedsiębiorstwa
         i tym samym na odróżnienie tego towaru od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw (ww. wyroki: w sprawach połączonych
         Procter & Gamble przeciwko OHIM, pkt 32; w sprawie OHIM przeciwko Erpo Möbelwerk, pkt 42; wyroki: z dnia 4 października 2007 r.
         w sprawie C‑144/06 P Henkel przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I‑8109, pkt 34; z dnia 8 maja 2008 r. w sprawie C‑304/06 P Eurohypo
         przeciwko OHIM Zb.Orz. s. I‑3297, pkt 66).

      34      Zgodnie z równie utrwalonym orzecznictwem ów charakter odróżniający należy oceniać, po pierwsze, w stosunku do towarów lub
         usług, dla których znak towarowy został zgłoszony, i po drugie, z uwzględnieniem sposobu postrzegania go przez właściwy krąg
         odbiorców (ww. wyrok w sprawach połączonych Procter & Gamble przeciwko OHIM, pkt 33; wyrok z dnia 22 czerwca 2006 r. w sprawie
         C‑25/05 P Storck przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I‑5719, pkt 25; ww. wyroki: w sprawie Henkel przeciwko OHIM, pkt 35; w sprawie
         Eurohypo przeciwko OHIM, pkt 67).

      35      Jeśli chodzi o znaki towarowe składające się z oznaczeń lub wskazówek, które są ponadto używane jako slogany reklamowe, oznaczenia
         dotyczące jakości lub wyrażenia zachęcające do zakupu towarów lub usług oznaczonych tym znakiem, ich rejestracja nie jest
         sama w sobie wykluczona ze względu na tego rodzaju użycie (zob. ww. wyroki: w sprawie Merz & Krell, pkt 40; w sprawie OHIM
         przeciwko Erpo Möbelwerk, pkt 41).

      36      Co się tyczy oceny charakteru odróżniającego takich znaków towarowych, Trybunał orzekł już w przeszłości, że nie należy do
         nich stosować bardziej rygorystycznych kryteriów niż kryteria stosowane do innych oznaczeń (ww. wyrok w sprawie OHIM przeciwko
         Erpo Möbelwerk, pkt 32, 44).

      37      Z orzecznictwa wynika ponadto, że chociaż kryteria oceny charakteru odróżniającego są takie same dla różnych kategorii znaków
         towarowych, to w ramach stosowania tych kryteriów może się okazać, że sposób postrzegania tych znaków przez właściwy krąg
         odbiorców nie musi być taki sam dla każdej z tych kategorii, a zatem ustalenie charakteru odróżniającego w przypadku niektórych
         kategorii znaków towarowych może okazać się trudniejsze niż w przypadku innych kategorii (zob. ww. wyroki: w sprawach połączonych
         Procter & Gamble przeciwko OHIM, pkt 36; w sprawie OHIM przeciwko Erpo Möbelwerk, pkt 34; w sprawie Henkel przeciwko OHIM,
         pkt 36, 38).

      38      Chociaż Trybunał nie wykluczył, że orzecznictwo to może w pewnych warunkach mieć znaczenie dla słownych znaków towarowych
         składających się ze sloganów reklamowych, to jednak podkreślił, że zasługujące na uwzględnienie trudności, które można napotkać
         przy ustalaniu charakteru odróżniającego tych znaków, wynikające z samej ich natury, nie uzasadniają nakładania szczególnych
         kryteriów uzupełniających lub zastępujących kryterium charakteru odróżniającego w rozumieniu nadanym mu w orzecznictwie przywołanym
         w pkt 33 i 34 niniejszego wyroku (zob. ww. wyrok OHIM przeciwko Erpo Möbelwerk, pkt 35, 36).

      39      Trybunał orzekł w szczególności, że nie można wymagać, by slogan reklamowy miał „fantazyjny charakter” czy nawet ukazywał
         „wkład wysiłku twórczego, który spowodowałby efekt zaskoczenia, dzięki czemu łatwo by [go] było zapamiętać”, aby nie był on
         pozbawiony minimum charakteru odróżniającego wymaganego przez art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 (ww. wyrok w sprawie
         OHIM przeciwko Erpo Möbelwerk, pkt 31, 32; zob. także wyrok z dnia 16 września 2004 r. w sprawie C‑329/02 P SAT.1 przeciwko
         OHIM, Zb.Orz. s. I‑8317, pkt 41).

      40      Jednakże w niniejszym przypadku rozumowanie Sądu opiera się na błędnej interpretacji zasad przypomnianych w pkt 36–39 niniejszego
         wyroku.

      41      Należy bowiem stwierdzić, że chociaż Sąd wskazał w pkt 36 zaskarżonego wyroku, iż z orzecznictwa wynika, że nie można wykluczyć
         rejestracji znaku towarowego ze względu na używanie go jako wyrażenia zachwalającego lub jako reklamy, uzasadnił on następnie
         swój wniosek, zgodnie z którym zgłoszony znak towarowy nie ma charakteru odróżniającego, zasadniczo okolicznością, że jest
         on postrzegany jako sformułowanie reklamowe, a zatem dokładnie tym, że jest on używany jako wyrażenie zachwalające i jako
         reklama.

      42      W ten sposób Sąd orzekł w pkt 41 i 42 zaskarżonego wyroku, że chociaż znak towarowy Vorsprung durch Technik może mieć więcej
         znaczeń, stanowić grę słów, być postrzegany jako fantazyjny, zaskakujący i nieoczekiwany i w konsekwencji być stosunkowo łatwy
         do zapamiętania, nie oznacza to, że ma on charakter odróżniający. Stwierdził on, że te różne elementy nadawałyby temu znakowi
         charakter odróżniający wyłącznie wówczas, gdyby był on natychmiast postrzegany przez właściwy krąg odbiorców jako wskazanie
         pochodzenia handlowego towarów i usług nim oznaczonych. Tymczasem zdaniem Sądu w niniejszym przypadku właściwy krąg odbiorców
         postrzega ten znak przede wszystkim jako sformułowanie reklamowe.

      43      Sąd oparł to ostatnie stwierdzenie na analizie przeprowadzonej przezeń w pkt 43–45 zaskarżonego wyroku. Uznał on, że po pierwsze,
         ze względu na szeroką definicję pojęcia techniki odwołanie się do niej nie może prowadzić do nadania zgłoszonemu znakowi towarowemu
         charakteru odróżniającego dla wszystkich towarów i usług objętych zgłoszeniem. Po drugie, słowo „Vorsprung”, oznaczające „postęp”,
         połączone z przyimkiem „durch”, oznaczającym „przez”, ma dla odbiorców, do których skierowane są towary i usługi objęte zgłoszeniem
         znaku towarowego, a więc dla odbiorców niemieckich, znaczenie zachwalające. Po trzecie, o ile w przypadku złożonego znaku
         towarowego w celu dokonania oceny jego charakteru odróżniającego należy rozpatrywać go w całości, o tyle należy również stwierdzić,
         że znak ten jest zaadresowany do szerokiego kręgu odbiorców i że większość przedsiębiorstw pragnących dostarczać towary i usługi
         temu szerokiemu kręgowi odbiorców mogłaby, ze względu na jego zachwalający charakter, zacząć używać tego wyrażenia w stosunku
         do własnych towarów czy usług, i to niezależnie od interpretacji, jaką należy mu nadać.

      44      Jednak, chociaż oczywiście prawdą jest – co zostało także przypomniane w pkt 33 niniejszego wyroku – że znak towarowy ma charakter
         odróżniający wyłącznie, jeśli umożliwia identyfikację objętych zgłoszeniem towarów i usług jako pochodzących z określonego
         przedsiębiorstwa, to należy stwierdzić, iż sama okoliczność, że znak towarowy postrzegany jest przez właściwy krąg odbiorców
         jako sformułowanie reklamowe i że z uwagi na jego zachwalający charakter mógłby zasadniczo zostać przejęty przez inne przedsiębiorstwa,
         nie wystarcza sama w sobie, aby uznać, że znak ten jest pozbawiony charakteru odróżniającego.

      45      Należy w szczególności podkreślić w tym względzie, że ta zachwalająca konotacja słownego znaku towarowego nie wyklucza, że
         nadaje się on mimo to do zagwarantowania konsumentom pochodzenia towarów lub usług nim oznaczonych. W ten sposób taki znak
         towarowy może być postrzegany przez właściwy krąg odbiorców równocześnie jako sformułowanie reklamowe i jako wskazanie pochodzenia
         handlowego towarów lub usług. Wynika z tego, że o ile odbiorcy ci postrzegają znak towarowy jako wskazanie pochodzenia, okoliczność,
         iż jest on jednocześnie, czy też nawet w pierwszej kolejności, odbierany jako sformułowanie reklamowe, nie ma wpływu na kwestię
         jego charakteru odróżniającego.

      46      Tak więc w drodze rozumowania opisanego w pkt 42 i 43 niniejszego wyroku Sąd nie przedstawił uzasadnienia dla swojego wniosku,
         zgodnie z którym zgłoszony znak towarowy nie jest postrzegany przez właściwy krąg odbiorców jako wskazanie pochodzenia handlowego
         rozpatrywanych towarów i usług, o które chodzi, lecz ograniczył się zasadniczo do uwypuklenia faktu, że ten znak towarowy
         jest tworzony przez sformułowanie reklamowe i tak właśnie jest odbierany.

      47      Jeśli chodzi o stwierdzenie Sądu zawarte w pkt 41 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym znak towarowy Vorsprung durch Technik
         może mieć różne znaczenia, stanowić grę słów lub być postrzegany jako fantazyjny, zaskakujący i nieoczekiwany i w konsekwencji
         być stosunkowo łatwy do zapamiętania, należy zauważyć, że wprawdzie występowanie takich cech – jak to wynika z pkt 39 niniejszego
         wyroku – nie stanowi warunku niezbędnego dla ustalenia charakteru odróżniającego sloganu reklamowego, niemniej ich występowanie
         prowadzi co do zasady do nadania mu takiego charakteru.

      48      Jeśli chodzi o wniosek, do którego Sąd doszedł w pkt 46 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym „znak towarowy Vorsprung durch
         Technik poza ewidentnym znaczeniem reklamowym nie zawiera elementów, które pozwoliłyby danemu kręgowi odbiorców łatwo i natychmiast
         zapamiętać to wyrażenie jako znak towarowy mający charakter odróżniający dla oznaczonych nim towarów i usług”, wystarczy stwierdzić,
         że wniosek ten nie tylko nie znajduje żadnego potwierdzenia w poprzedzających go rozważaniach, lecz jest on wręcz w pewnym
         stopniu sprzeczny ze stwierdzeniem zawartym w pkt 41 rzeczonego wyroku, przywołanym w poprzednim punkcie niniejszego wyroku.

      49      Wynika z tego, że Audi zasadnie utrzymuje, iż ocena dokonana przez Sąd na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94
         stanowi naruszenie prawa. Stąd też należy uwzględnić drugą część zarzutu pierwszego, podniesionego przez wnoszącą odwołanie
         celem jego uzasadnienia, i w konsekwencji uwzględnić odwołanie bez konieczności badania pierwszej części tego zarzutu.

      50      Ponadto, ponieważ drugi zarzut odwołania odnosi się do podnoszonej przez Audi nieprawidłowości ustaleń dokonanych w kontekście
         rzeczonej oceny, rozpatrzenie tego zarzutu nie jest konieczne.

      51      W tych okolicznościach należy uchylić zaskarżony wyrok z uwagi na to, że Sąd w oparciu o błędną ocenę orzekł, iż Druga Izba
         Odwoławcza, przyjmując sporną decyzję, nie naruszyła art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.

       W przedmiocie skargi przed Sądem
      52      Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy zdanie drugie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uchylenia
         orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala. Z taką sytuacją
         mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

      53      Jak stwierdziła Izba Odwoławcza w spornej decyzji, wyrażenie „Vorsprung durch Technik” jest sloganem cieszącym się renomą,
         z którego Audi korzysta od wielu lat do celów promowania sprzedaży swoich pojazdów samochodowych. Został on zarejestrowany
         w 2001 r. jako wspólnotowy znak towarowy dla towarów należących do klasy 12 na podstawie dowodów wykazujących, że slogan ten
         jest bardzo dobrze znany na obszarach niemieckojęzycznych.

      54      Jeśli chodzi o te z rozpatrywanych towarów i usług, które nie należą do rzeczonej klasy 12, Izba Odwoławcza uzasadniła odmowę
         rejestracji okolicznością, że slogan „Vorsprung durch Technik” przekazuje obiektywną informację, że wyższość techniczna umożliwia
         wytwarzanie i dostawę lepszych towarów i usług. Jej zdaniem zestawienie słów ograniczające się do przekazu zwykłej obiektywnej
         informacji jest co do zasady pozbawione samoistnego charakteru odróżniającego i może zostać w związku z tym zarejestrowane
         wyłącznie pod warunkiem przedstawienia dowodów uzyskania przez nie w oczach odbiorców charakteru znaku towarowego.

      55      Należy stwierdzić, że ta analiza świadczy o błędnym zastosowaniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.

      56      Należy stwierdzić w tym względzie, że wszystkie znaki towarowe składające się z oznaczeń lub wskazówek, które są ponadto używane
         jako slogany reklamowe, oznaczenia dotyczące jakości lub wyrażenia zachęcające do zakupu towarów lub usług objętych tym znakiem,
         z definicji przekazują w mniejszym lub większym stopniu obiektywne informacje. Z orzecznictwa przywołanego w pkt 35 i 36 niniejszego
         wyroku wynika jednocześnie, że sam ten fakt nie oznacza, iż takie znaki są pozbawione charakteru odróżniającego.

      57      Tak więc, pod warunkiem że takie znaki towarowe nie są znakami opisowymi w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia
         nr 40/94, mogą one wyrażać obiektywne, nawet proste, informacje i mimo to nadawać się do wskazywania konsumentom pochodzenia
         handlowego rozpatrywanych towarów lub usług. Taka sytuacja może w szczególności mieć miejsce, gdy znaki towarowe nie ograniczają
         się do zwykłego przekazu reklamowego, lecz charakteryzują się pewną oryginalnością czy też siłą wywoływania skojarzeń, wymagają
         minimalnego wysiłku interpretacyjnego lub prowadzą do rozpoczęcia procesu poznawczego u właściwego kręgu odbiorców.

      58      Nawet jeśli przyjąć, że slogan „Vorsprung durch Technik” przekazuje obiektywną informację, że wyższość techniczna umożliwia
         wytwarzanie i dostawę lepszych towarów i usług, to okoliczność ta nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że zgłoszony znak towarowy
         jest pozbawiony jakiegokolwiek samoistnego charakteru odróżniającego. Tak więc, niezależnie od tego, jak prosta jest taka
         informacja, nie może ona zostać zakwalifikowana jako zwyczajna w takim stopniu, aby móc natychmiast i bez jakiejkolwiek dalszej
         analizy wykluczyć, że rzeczony znak towarowy nadaje się do wskazywania konsumentowi pochodzenia handlowego danych towarów
         lub usług.

      59      Należy w tym kontekście stwierdzić, że rzeczona informacja nie wynika z rozpatrywanego sloganu w sposób oczywisty. Jak zauważyła
         Audi, ciąg słów „Vorsprung durch Technik”, który oznacza „postęp przez technikę”, w pierwszej chwili wskazuje wyłącznie na
         związek przyczynowy i wymaga z tego względu od odbiorców pewnego wysiłku interpretacyjnego. Ponadto slogan ten świadczy o pewnej
         oryginalności i sile wywoływania skojarzeń, które powodują, iż jest on łatwy do zapamiętania. Wreszcie z uwagi na to, że chodzi
         o slogan cieszący się renomą i używany przez Audi od wielu lat, nie można wykluczyć, że okoliczność, iż właściwy krąg odbiorców
         jest przyzwyczajony do kojarzenia tego sloganu z samochodami produkowanymi przez tę spółkę, ułatwia również identyfikację
         przez tych odbiorców pochodzenia handlowego towarów i usług nim oznaczonych.

      60      Z powyższego wynika, że należy stwierdzić nieważność spornej decyzji w zakresie, w jakim Druga Izba Odwoławcza częściowo odrzuciła
         zgłoszenie znaku towarowego Vorsprung durch Technik na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.

       W przedmiocie kosztów
      61      Zgodnie z art. 122 akapit pierwszy regulaminu Trybunału, jeżeli odwołanie jest zasadne i Trybunał orzeka wyrokiem kończącym
         postępowanie w sprawie, rozstrzyga także o kosztach.

      62      Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 tego regulaminu,
         kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Audi wniosła o obciążenie
         OHIM kosztami postępowania, a OHIM przegrał sprawę, należy obciążyć go kosztami postępowania w obydwu instancjach.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie T‑70/06 Audi przeciwko OHIM (Vorsprung
            durch Technik) zostaje uchylony w zakresie, w jakim Sąd Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich orzekł, że przyjmując decyzję
            z dnia 16 grudnia 2005 r. w sprawie R 237/2005‑2 Druga Izba Odwoławcza Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki
            towarowe i wzory) (OHIM) nie naruszyła art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie
            wspólnotowego znaku towarowego, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 3288/94 z dnia 22 grudnia 1994 r.
      2)      Stwierdza się nieważność decyzji Drugiej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe
            i wzory) (OHIM) z dnia 16 grudnia 2005 r. w sprawie R 237/2005‑2 w części dotyczącej częściowego odrzucenia zgłoszenia znaku
            towarowego Vorsprung durch Technik na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, zmienionego rozporządzeniem
            nr 3288/94.
      3)      Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) zostaje obciążony kosztami postępowania w obydwu
            instancjach.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba w składzie powiększonym) z dnia 20 kwietnia 1999 r. # Limburgse Vinyl Maatschappij NV, Elf Atochem SA, BASF AG, Shell International Chemical Company Ltd, DSM NV, DSM Kunststoffen BV, Wacker-Chemie GmbH, Hoechst AG, Société artésienne de vinyle, Montedison SpA, Imperial Chemical Industries plc, Hüls AG i Enichem SpA przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Konkurencja - Grzywna. # Sprawy połączone T-305/94, T-306/94, T-307/94, T-313/94 do T-316/94, T-318/94, T-325/94, T-328/94, T-329/94 oraz T-335/94.


title: Wyrok Trybunału (siódma izba) z dnia 30 września 2010 r.#Oasis East sp. z o.o. przeciwko Minister Finansów.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Naczelny Sąd Administracyjny - Polska.#Szósta dyrektywa VAT - Dyrektywa 2006/112/WE - Przystąpienie nowego państwa członkowskiego - Prawo do odliczenia podatku naliczonego - Przepisy krajowe wyłączające prawo do odliczenia podatku od niektórych usług - Partnerzy handlowi mający siedzibę na terytorium kwalifikowanym jako "raj podatkowy" - Uprawnienie do utrzymania przez państwa członkowskie wyłączeń prawa do odliczenia w chwili wejścia w życie szóstej dyrektywy VAT.#Sprawa C-395/09.

text:
      Sprawa C‑395/09
      Oasis East sp. z o.o.
      przeciwko
      Ministrowi Finansów
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Naczelny Sąd Administracyjny)
      Szósta dyrektywa VAT – Dyrektywa 2006/112/WE – Przystąpienie nowego państwa członkowskiego – Prawo do odliczenia podatku naliczonego – Przepisy krajowe wyłączające prawo do odliczenia podatku od niektórych usług – Partnerzy handlowi mający siedzibę na terytorium kwalifikowanym jako „raj podatkowy” – Uprawnienie do utrzymania przez państwa członkowskie wyłączeń prawa do odliczenia w chwili wejścia w życie szóstej dyrektywy
         VAT

      Streszczenie wyroku
      Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki obrotowe – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Odliczenie
            podatku naliczonego – Wyłączenia prawa do odliczenia – Uprawnienie państw członkowskich do utrzymania wyłączeń istniejących
            w chwili wejścia w życie szóstej dyrektywy
      (dyrektywa Rady 77/388, art. 17 ust. 6)
      Artykuł 17 ust. 6 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków
         obrotowych, zmienionej dyrektywą 95/7, którego treść została zasadniczo przejęta przez art. 176 dyrektywy 2006/112 w sprawie
         wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, należy interpretować w ten sposób, że przepis ten nie zezwala na utrzymanie
         w mocy przepisów krajowych – mających zastosowanie w chwili wejścia w życie szóstej dyrektywy w danym państwie członkowskim
         – które w sposób ogólny wyłączają uprawnienie do odliczenia podatku od wartości dodanej naliczonego w przypadku nabycia importu
         usług, w związku z którymi zapłata należności jest dokonywana bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego siedzibę
         na obszarze jednego z krajów lub terytoriów określonych w tych przepisach jako „raje podatkowe”.

      Państwa członkowskie nie są bowiem uprawnione do utrzymania w mocy wyłączeń owych uprawnień stosowanych w sposób ogólny do
         jakiegokolwiek wydatku związanego z nabyciem towarów lub usług.

      (por. pkt 30, 32; sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba)
      z dnia 30 września 2010 r.(*)

      Szósta dyrektywa VAT – Dyrektywa 2006/112/WE – Przystąpienie nowego państwa członkowskiego – Prawo do odliczenia podatku naliczonego – Przepisy krajowe wyłączające prawo do odliczenia podatku od niektórych usług – Partnerzy handlowi mający siedzibę na terytorium kwalifikowanym jako „raj podatkowy” – Uprawnienie do utrzymania przez państwa członkowskie wyłączeń prawa do odliczenia w chwili wejścia w życie szóstej dyrektywy
         VAT

      W sprawie C‑395/09
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Naczelny
         Sąd Administracyjny (Polska) postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2009 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 13 października
         2009 r., w postępowaniu:

      Oasis East sp. z o.o.
      przeciwko
      Ministrowi Finansów,
      TRYBUNAŁ (siódma izba),
      w składzie: R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), prezes izby, J. Malenovský i T. von Danwitz, sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Mengozzi,
      sekretarz: C. Strömholm, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 7 lipca 2010 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Oasis East sp. z o.o. przez M. Wojdę oraz J. Martiniego,
      –        w imieniu rządu polskiego przez M. Szpunara oraz M. Jarosza, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Owsiany‑Hornung, K. Herrmann oraz D. Triantafyllou, działających w charakterze pełnomocników,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 17 ust. 2 i art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy Rady
         77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych
         – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1), zmienionej dyrektywą
         Rady 95/7/WE z dnia 10 kwietnia 1995 r. (Dz.U. L 102, s. 18) (zwanej dalej „szóstą dyrektywą”), którego treść została zasadniczo
         przejęta przez art. 176 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości
         dodanej (Dz.U. L 347, s. 1).

      2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką Oasis East sp. z o.o. (zwaną dalej „Oasis East”) a Ministrem Finansów.

       Ramy prawne
       Uregulowania Unii
      3        Zgodnie z art. 17 ust. 2 i 6 szóstej dyrektywy w brzmieniu wynikającym z art. 28f tej dyrektywy:

      „2.      O ile towary i usługi są używane do celów zawieranych transakcji podlegających opodatkowaniu, podatnik jest uprawniony do
         odliczenia od podatku, który zobowiązany jest zapłacić, następujących kwot:

      a)      należny lub zapłacony na terytorium kraju podatek od wartości dodanej [zwany dalej »VAT«] od towarów lub usług, które są lub
         mają być mu dostarczone przez innego podatnika;

      […]
      6.      Przed upływem najwyżej czterech lat od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy, Rada, stanowiąc jednogłośnie na wniosek
         Komisji, podejmie decyzję, które wydatki nie będą się kwalifikowały do odliczenia [VAT]. Odliczenie [VAT] nie będzie w żadnym
         przypadku obejmowało wydatków niebędących wydatkami ściśle związanymi z działalnością gospodarczą, takich jak wydatki na artykuły
         luksusowe, rozrywkowe lub wydatki reprezentacyjne.

      Do czasu wejścia w życie powyższych przepisów państwa członkowskie mogą zachować wyłączenia przewidziane w ich prawie krajowym
         w momencie wejścia w życie niniejszej dyrektywy”.

      4        Szósta dyrektywa została uchylona i zastąpiona dyrektywą 2006/112.

      5        Zgodnie z art. 176 dyrektywy 2006/112:

      „Stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, Rada określa wydatki, które nie dają prawa do odliczenia VAT. W żadnym przypadku
         prawo do odliczenia VAT nie dotyczy wydatków, które nie są ściśle związane z działalnością gospodarczą, takich jak wydatki
         na artykuły luksusowe, rozrywkę lub wydatki reprezentacyjne.

      Do czasu wejścia w życie przepisów, o których mowa w akapicie pierwszym, państwa członkowskie mogą utrzymać wszystkie wyłączenia
         przewidziane w prawie krajowym w dniu 1 stycznia 1979 r. lub, w odniesieniu do państw członkowskich, które przystąpiły do
         Wspólnoty po tym terminie, przepisy obowiązujące w dniu ich przystąpienia”.

       Uregulowania krajowe
      6        Artykuł 25 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (zwanej dalej
         „ustawą o podatku VAT z roku 1993”) stanowi:

      „Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika importu usług, w związku
         z którymi zapłata należności jest dokonywana bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę
         lub zarząd na terytorium lub w kraju wymienionych w załączniku nr 9 do ustawy”.

      7        Załącznik nr 9 do ustawy o podatku VAT z roku 1993 zatytułowany „Wykaz krajów (terytoriów), w przypadku których podatek z tytułu
         importu usług nie obniża kwoty lub nie uprawnia do zwrotu różnicy podatku należnego” zawiera następujące wyliczenie:

      „1)       Księstwo Andory;
      2)      Anguilla – Autonomiczne Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;
      3)       Antigua i Barbuda;
      4)       Aruba – Terytorium Autonomiczne Królestwa Niderlandów;
      5)       Wspólnota Bahamów;
      6)       Państwo Bahrajnu;
      7)      Barbados;
      8)       Belize;
      9)       Bermudy – Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;
      10)       Brytyjskie Wyspy Dziewicze – Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;
      11)       Wyspy Cooka – Autonomiczne Terytorium Stowarzyszone z Nową Zelandią;
      12)      Wspólnota Dominiki;
      13)       Gibraltar – Terytorium Zależne Korony Brytyjskiej;
      14)       Grenada;
      15)       Guernesey/Sark/Alderney – Terytoria Zależne Korony Brytyjskiej;
      16)       Hongkong – Specjalny Region Administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;
      17)       Jersey – Terytorium Korony Brytyjskiej;
      18)       Kajmany – Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;
      19)       Republika Liberii;
      20)       Księstwo Liechtensteinu;
      21)       Makau – Specjalny Region Administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;
      22)       Republika Malediwów;
      23)       Wyspy Man – Terytorium Korony Brytyjskiej;
      24)      Republika Wysp Marshalla;
      25)       Republika Mauritius;
      26)       Księstwo Monako;
      27)       Montserrat – Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;
      28)       Republika Nauru;
      29)       Antyle Holenderskie – Terytorium Autonomiczne Królestwa Niderlandów;
      30)       Niue – Autonomiczne Terytorium Stowarzyszone z Nową Zelandią;
      31)       Republika Panamy;
      32)       Niezależne Państwo Samoa;
      33)       Republika Seszeli;
      34)       Federacja St. Christopher i Nevis;
      35)      Saint Lucia;
      36)       Saint Vincent i Grenadyny;
      37)       Królestwo Tonga;
      38)       Turks i Caicos – Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;
      39)       Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych – Terytorium Nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych;
      40)       Republika Vanuatu;
      41)       Zjednoczone Emiraty Arabskie”.
      8        Wskazane regulacje podatkowe zostały zasadniczo utrzymane w mocy w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
         towarów i usług (zwanej dalej „ustawą o podatku VAT z roku 2004”), a mianowicie w art. 88 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w związku
         z załącznikiem nr 5 do tej ustawy, przy czym zawarta w nim lista obejmuje 39, a nie 41 krajów i terytoriów. Omawiane przepisy
         weszły w życie w dniu 1 maja 2004 r.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
      9        Oasis East produkuje i sprzedaje urządzenia chłodnicze do wody. W ramach swej działalności, obejmującej również usługi serwisowe,
         spółka ta nabywa usługi oferowane przez przedsiębiorstwo mające siedzibę na jednym z terytoriów wymienionych w załączniku
         nr 9 do ustawy o podatku VAT z roku 1993, który został zastąpiony załącznikiem nr 5 do ustawy o podatku VAT z roku 2004. Wskazane
         przedsiębiorstwo świadczy na rzecz Oasis East usługi zarządcze i pomocy technicznej. W zakres świadczonych usług wchodzą m.in.
         prowadzenie działań marketingowych, organizacja i uczestnictwo w targach międzynarodowych, prowadzenie czynności operacyjnych
         w zakresie m.in. planowania produkcji, usługi inżynieryjne, świadczenie usług finansowo‑podatkowych i doradztwa księgowego,
         organizacja transportu, usługi w dziedzinie obsługi systemów informatycznych oraz koordynacja w zakresie dokonywania zakupów
         i sprzedaży.

      10      W dniu 28 grudnia 2007 r. Oasis East zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z pytaniem, czy od dnia 1 maja
         2004 r., miała ona prawo do odliczenia podatku naliczonego w przypadku importu usług zarządczych, w związku z którymi zapłata
         należności jest dokonywana na rzecz przedsiębiorstwa mającego siedzibę na jednym z terytoriów wymienionych w załączniku nr 5
         do ustawy o podatku VAT z roku 2004.

      11      W interpretacji indywidualnej z dnia 4 kwietnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach udzielił odpowiedzi przeczącej
         na pytanie przedstawione przez Oasis East. Uznał on, że spółka ta nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ
         zapłata należności za usługi, o których mowa, była uiszczana na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub
         zarząd w jednym z krajów lub terytoriów wskazanych w załączniku nr 5 do ustawy o podatku VAT z roku 2004.

      12      Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdził, że przepisy krajowe nie stoją w sprzeczności z prawem Unii, mając na uwadze,
         że art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy uprawniał państwa członkowskie do utrzymania wszelkich wyłączeń przewidzianych w prawie
         krajowym w momencie wejścia w życie dyrektywy. Stąd, jego zdaniem, Rzeczpospolita Polska miała prawo utrzymać ograniczenia
         w zakresie odliczeń VAT istniejące w dacie jej przystąpienia do Unii Europejskiej.

      13      W dniu 18 czerwca 2008 r. Oasis East wniosła skargę na interpretację indywidualną z dnia 4 kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego
         Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

      14      Sąd ten wyrokiem z dnia 22 grudnia 2008 r. oddalił skargę wniesioną przez Oasis East. Stwierdził, że zachowanie w porządku
         krajowym wyłączenia takiego, jak przewidziane w art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku VAT z roku 2004, nie stanowi naruszenia
         art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy.

      15      W skardze kasacyjnej wniesionej w dniu 9 marca 2009 r. Oasis East powtórzyła swą uprzednią argumentację. W tych okolicznościach
         Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

      „Czy prawo wspólnotowe (w szczególności art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy […], obecnie art. 176 dyrektywy 2006/112/WE […])
         daje państwu członkowskiemu prawo do stosowania krajowych przepisów, wyłączających uprawnienie podatnika do obniżenia kwoty
         lub zwrotu różnicy podatku należnego w przypadku nabycia importu usług, w związku z którymi zapłata należności jest dokonywana
         bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na obszarze jednego z terytoriów
         lub krajów określonych w ustawodawstwie krajowym jako tzw. »raje podatkowe«, biorąc pod uwagę, że takie wyłączenie było stosowane
         w państwie członkowskim w okresie poprzedzającym członkostwo we Wspólnocie?”.

       W przedmiocie pytania prejudycjalnego
      16      W pytaniu prejudycjalnym sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy, którego treść została zasadniczo
         przejęta przez art. 176 dyrektywy 2006/112, zezwala na utrzymanie w mocy przepisów krajowych – mających zastosowanie w chwili
         wejścia w życie szóstej dyrektywy w danym państwie członkowskim – które w sposób ogólny wyłączają uprawnienie do odliczenia
         podatku VAT naliczonego w przypadku nabycia importu usług, w związku z którymi zapłata należności jest dokonywana bezpośrednio
         lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego siedzibę na obszarze jednego z krajów lub terytoriów określonych w tych przepisach
         jako „raje podatkowe”.

      17      W związku z tym, że w sformułowaniu pytania prejudycjalnego przywołano jednocześnie art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy i art. 176
         dyrektywy 2006/112, należy na wstępie stwierdzić, że owe dwa przepisy są w zasadzie identyczne.

      18      Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy przypomnieć, że prawo do odliczenia ustanowione w art. 17 ust. 2 szóstej dyrektywy,
         będące integralną częścią mechanizmu podatku VAT, stanowi podstawową zasadę, na której opiera się wspólny system podatku VAT,
         i co do zasady nie może być ograniczane (zob. wyroki: z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie C‑409/99 Metropol i Stadler, Rec.
         s. I‑81, pkt 42; z dnia 26 maja 2005 r. w sprawie C‑465/03 Kretztechnik, Zb.Orz. s. I‑4357, pkt 33; a także z dnia 15 kwietnia
         2010 r. w sprawach połączonych C‑538/08 i C‑33/09 X Holding i Oracle Nederland, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 37).

      19      Zasada prawa do odliczenia podatku VAT jest jednak złagodzona przez wprowadzający odstępstwo przepis art. 17 ust. 6 szóstej
         dyrektywy. Państwa członkowskie mogą bowiem utrzymać w mocy ustawodawstwo dotyczące wyłączenia prawa do odliczenia obowiązujące
         w dniu wejścia w życie szóstej dyrektywy, do czasu przyjęcia przez Radę przepisów, o których mowa w tym przepisie (zob. wyrok
         z dnia 11 grudnia 2008 r. w sprawie C‑371/07 Danfoss i AstraZeneca, Zb.Orz. s. I‑9549, pkt 28; a także ww. wyrok w sprawach
         połączonych X Holding i Oracle Nederland, pkt 38).

      20      Ponieważ Rada nie ustanowiła tego rodzaju przepisów, państwa członkowskie mogą utrzymywać w mocy swe ustawodawstwo dotyczące
         wyłączenia prawa do odliczenia podatku VAT. Obecnie prawo Unii nie zawiera więc żadnego przepisu ustalającego wykaz wydatków,
         w przypadku których wyłączone jest prawo do odliczenia (zob. wyrok z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie C‑280/04 Jyske Finans,
         Zb.Orz. s. I‑10683, pkt 23; a także ww. wyrok w sprawie Danfoss i AstraZeneca, pkt 29).

      21      Co się tyczy regulacji wprowadzającej odstępstwo, przewidzianej w art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy, Trybunał orzekł jednak,
         iż przepis ten zakłada, że wyłączenia, które państwa członkowskie mogą zachować, są zgodne z prawem w świetle drugiej dyrektywy
         Rady 67/228/EWG z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków
         obrotowych – struktura i procedury zastosowania wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. 71, s. 1303, zwanej dalej
         „drugą dyrektywą”), która poprzedza szóstą dyrektywę (zob. wyrok z dnia 5 października 1999 r. w sprawie C‑305/97 Royscot
         i in., Rec. s. I‑6671, pkt 21; a także ww. wyrok w sprawach połączonych X Holding i Oracle Nederland, pkt 40).

      22      W tym względzie art. 11 drugiej dyrektywy, wprowadzając w ust. 1 prawo do odliczenia, przewidywał jednak w ust. 4, że państwa
         członkowskie mogą wyłączyć z systemu odliczeń określone towary i określone usługi, w szczególności te, które mogą być wykorzystywane
         wyłącznie lub częściowo do celów prywatnych podatnika lub jego pracowników.

      23      W konsekwencji uprawnienie przyznane państwom członkowskim w art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy nie stanowi nieograniczonego
         uprawnienia dyskrecjonalnego do wyłączenia prawa do odliczenia podatku VAT w zakresie wszystkich towarów i usług lub niemalże
         ich całości i podważenia w ten sposób istoty systemu ustanowionego w art. 11 ust. 1 drugiej dyrektywy. Uprawnienie to nie
         obejmuje zatem ogólnych wyłączeń i nie zwalnia państw członkowskich z obowiązku dostatecznego określenia towarów i usług,
         dla których jest wyłączone prawo do odliczenia (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Royscot i in., pkt 22, 24; wyrok z dnia
         14 lipca 2005 r. w sprawie C‑434/03 Charles i Charles‑Tijmens, Zb.Orz. s. I‑7037, pkt 33, 35).

      24      Ponadto przepisy przewidujące odstępstwo od zasady prawa do odliczenia podatku VAT podlegają ścisłej wykładni (ww. wyrok w sprawie
         Metropol i Stadler, pkt 59; a także wyrok z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C‑414/07 Magoora, Zb.Orz. s. I‑10921, pkt 28).

      25      W zakresie dotyczącym sprawy przed sądem krajowym i ewentualnej możliwości zastosowania regulacji wprowadzającej odstępstwo,
         przewidzianej w art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy, należy zauważyć, że szósta dyrektywa weszła w życie w Polsce w dniu przystąpienia
         tego państwa członkowskiego do Unii, czyli w dniu 1 maja 2004 r. Zatem ten dzień jest istotny dla celów zastosowania wskazanego
         przepisu do owego państwa członkowskiego (zob. ww. wyrok w sprawie Magoora, pkt 27).

      26      W zakresie dotyczącym powołanej przez rząd polski okoliczności, że brzmienie art. 176 dyrektywy 2006/112 rozróżnia pomiędzy
         państwami członkowskimi, które przystąpiły do Unii przed 1 stycznia 1979 r., i państwami członkowskimi, takimi jak Rzeczpospolita
         Polska, których przystąpienie nastąpiło po tej dacie, wystarczy wskazać, że celem wskazanego rozróżnienia jest jedynie określenie
         daty, przed którą wydatki nieuprawniające do odliczenia podatku VAT powinny były być przewidziane w przepisach krajowych.

      27      W konsekwencji art. 176 dyrektywy 2006/112 nie może prowadzić do odmiennych interpretacji co do zakresu rozpatrywanych wyłączeń
         w zależności od tego, czy dane państwo członkowskie przystąpiło do Unii przed 1 stycznia 1979 r., czy też po owej dacie. W tych okolicznościach ustanowienie art. 176 tej dyrektywy nie miało wpływu na orzecznictwo
         dotyczące wykładni art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy.

      28      W celu dokonania oceny przepisów krajowych będących przedmiotem sporu w postępowaniu przed sądem krajowym w zakresie dotyczącym
         odstępstwa, jakie wprowadzają, należy stwierdzić, jak również podkreślił sąd krajowy, że omawiane przepisy stanowią środek
         o charakterze ogólnym, ograniczający prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT w przypadku nabycia importu wszelkich usług,
         w związku z którymi zapłata należności jest dokonywana bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego siedzibę na obszarze
         jednego z krajów lub terytoriów określonych w tych przepisach jako „raje podatkowe”.

      29      Tymczasem tego rodzaju przepisy stanowią ograniczenie prawa do odliczenia podatku VAT wykraczając poza to, co dozwolone na
         mocy art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy.

      30      Trybunał wskazał bowiem, że państwa członkowskie nie są uprawnione do utrzymania w mocy wyłączeń prawa do odliczenia podatku
         VAT stosowanych w sposób ogólny do jakiegokolwiek wydatku związanego z nabyciem towarów lub usług (zob. podobnie wyrok z dnia
         23 kwietnia 2009 r. w sprawie C‑74/08 PARAT Automotive Cabrio, Zb.Orz. s. I‑3459, pkt 28, 29; a także ww. wyrok w sprawie
         X Holding i Oracle Nederland, pkt 44).

      31      Wreszcie, co się tyczy przedstawionego przez rząd polski argumentu, wedle którego sporne przepisy krajowe odpowiadają potrzebie
         zapobiegania oszustwom podatkowym, należy podkreślić, że wprawdzie w pkt 70 wyroku z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C‑255/02
         Halifax i in., Zb.Orz. s. I‑1609 Trybunał uznał, że zasada zakazująca praktyk abuzywnych znajduje zastosowanie również w dziedzinie
         podatku VAT, jednak zasada ta nie może uprawniać państw członkowskich do rozszerzenia zakresu stosowania omawianej regulacji
         wprowadzającej odstępstwo. Ponadto, o ile – jak wskazuje sąd krajowy – ograniczenia przewidziane przez prawo polskie są uzasadnione
         koniecznością zapobiegania niektórym rodzajom oszustw podatkowych lub omijania opodatkowania, o tyle art. 27 szóstej dyrektywy
         przewiduje w tym celu szczególną procedurę umożliwiającą Radzie upoważnienie każdego z państw członkowskich do wprowadzenia
         specjalnych środków stanowiących odstępstwo.

      32      Mając na uwadze powyższe, na zadane pytanie prejudycjalne należy udzielić odpowiedzi, że art. 17 ust. 6 szóstej dyrektywy,
         którego treść została zasadniczo przejęta przez art. 176 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że przepis
         ten nie zezwala na utrzymanie w mocy przepisów krajowych – mających zastosowanie w chwili wejścia w życie szóstej dyrektywy
         w danym państwie członkowskim – które w sposób ogólny wyłączają uprawnienie do odliczenia podatku VAT naliczonego w przypadku
         nabycia importu usług, w związku z którymi zapłata należności jest dokonywana bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu
         mającego siedzibę na obszarze jednego z krajów lub terytoriów określonych w tych przepisach jako „raje podatkowe”.

       W przedmiocie kosztów
      33      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:
      Artykuł 17 ust. 6 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich
            w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku,
            zmienionej dyrektywą Rady 95/7/WE z dnia 10 kwietnia 1995 r., którego treść została zasadniczo przejęta przez art. 176 dyrektywy
            Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, należy interpretować
            w ten sposób, że przepis ten nie zezwala na utrzymanie w mocy przepisów krajowych – mających zastosowanie w chwili wejścia
            w życie szóstej dyrektywy 77/388 w danym państwie członkowskim – które w sposób ogólny wyłączają uprawnienie do odliczenia
            podatku od wartości dodanej naliczonego w przypadku nabycia importu usług, w związku z którymi zapłata należności jest dokonywana
            bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego siedzibę na obszarze jednego z krajów lub terytoriów określonych w tych
            przepisach jako „raje podatkowe”.
      Podpisy
      * Język postępowania: polski.


Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 3 lipca 1997 r. # Francesco Benincasa przeciwko Dentalkit Srl. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Oberlandesgericht München - Niemcy. # Konwencja brukselska. # Sprawa C-269/95.