title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 18 maja 2006 r. # Archer Daniels Midland Co. i Archer Daniels Midland Ingredients Ltd przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Odwołanie - Konkurencja - Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki - Rynek lizyny syntetycznej - Grzywny - Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien - Zasada niedziałania prawa wstecz - Zasada non bis in idem - Równość traktowania - Obrót, który może zostać wzięty pod uwagę. # Sprawa C-397/03 P.

text:
      Sprawa C‑397/03 P
      Archer Daniels Midland Co.
      i
      Archer Daniels Midland Ingredients Ltd
      przeciwko
      Komisji Wspólnot Europejskich
      Odwołanie – Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Rynek lizyny syntetycznej – Grzywny – Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien – Brak mocy wstecznej – Zasada non bis in idem – Równość traktowania – Obrót, który może zostać wzięty pod uwagę
      Opinia rzecznika generalnego A. Tizzana przedstawiona w dniu 7 czerwca 2005 r.
      Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 18 maja 2006 r.
      Streszczenie wyroku
      1.     Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie
      (rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2; komunikat Komisji 98/C 9/03)
      2.     Odwołanie – Właściwość Trybunału
      (art. 81 WE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58; rozporządzenie Rady nr 17, art. 15)
      3.     Konkurencja – Grzywny – Kwota
      (rozporządzenie Rady nr 17, art. 15)
      4.     Odwołanie – Zarzuty – Niewystarczające uzasadnienie – Podanie przez Sąd uzasadnienia dorozumianego – Dopuszczalność – Warunki
      (art. 225 WE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 36 i 53 akapit pierwszy)
      5.     Akty instytucji – Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych za naruszenie reguł konkurencji
      (komunikat Komisji 98/C 9/03)
      6.     Konkurencja – Grzywny – Kwota – Wykonywanie przez Sąd nieograniczonego prawa orzekania
      (art. 229 WE; rozporządzenie Rady nr 17, art. 17; komunikat Komisji 98/C 9/03)
      7.     Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria
      (rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)
      1.     Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 oraz art. 65 ust. 5 traktatu EWWiS
         są częścią ram prawnych określających kwotę grzywien, co skutkuje tym, iż ich stosowanie do naruszeń dokonanych przed ich
         przyjęciem mogłoby naruszać zasadę niedziałania prawa wstecz. W istocie zmiana polityki represyjnej, takiej jak ogólna polityka
         konkurencji Komisji w zakresie grzywien, w szczególności gdy następuje ona poprzez przyjęcie takich norm postępowania jak
         wytyczne, może odnosić skutki z punktu widzenia zasady niedziałania prawa wstecz.

      Skuteczne stosowanie wspólnotowych reguł konkurencji wymaga jednak, aby Komisja mogła w każdej chwili dostosować wysokość
         grzywien do potrzeb tej polityki. Z powyższego wynika, że przedsiębiorstwa uczestniczące w postępowaniu administracyjnym,
         które może zakończyć się nałożeniem kary, nie mogą mieć uzasadnionych oczekiwań ani co do tego, że kary wymierzone przez Komisję
         nie przekroczą wysokości wcześniej nakładanych grzywien, ani co do metody ich obliczania.

      Zatem przedsiębiorstwa muszą brać pod uwagę możliwość, że w każdej chwili Komisja zdecyduje podnieść wysokość grzywien w stosunku
         do poziomu stosowanego w przeszłości.

      Dotyczy to nie tylko przypadku, gdy Komisja podnosi wysokość grzywien nakładanych w indywidualnych decyzjach, ale także gdy
         do podniesienia ich wysokości dochodzi na skutek stosowania w konkretnych przypadkach ogólnie obowiązujących norm postępowania
         takich jak wytyczne

      Wynika stąd, że wytyczne, a w szczególności przewidziana w tych wytycznych nowa metoda obliczania grzywien, przy założeniu,
         że skutkuje ona podniesieniem wysokości nakładanych grzywien, były logicznie do przewidzenia przez takie przedsiębiorstwa
         przed ich wprowadzeniem, w czasie gdy dopuściły się one naruszeń wspólnotowych reguł konkurencji.

      (por. pkt 19–25)
      2.     W ramach odwołania kontrola Trybunału ma na celu z jednej strony zbadanie, w jakim zakresie Sąd poprawnie z punktu widzenia
         prawa uwzględnił wszystkie czynniki istotne dla oceny wagi określonego zachowania w świetle art. 81 WE i art. 15 rozporządzenia
         nr 17, i z drugiej strony sprawdzenie, czy Sąd odpowiedział w sposób wystarczający pod względem prawnym na całość argumentów
         przedstawionych przez wnoszącego odwołanie na rzecz zniesienia lub zmniejszenia grzywny.

      Jednakże nie jest obowiązkiem Trybunału, który rozstrzyga kwestie prawne w ramach odwołania, zastąpienie własną, bardziej
         słuszną oceną oceny Sądu, który w ramach nieograniczonego prawa orzekania orzeka o kwotach grzywien nałożonych na przedsiębiorstwa
         z powodu naruszenia przez nie prawa wspólnotowego.

      (por. pkt 47, 105)
      3.     Nawet zakładając, że nałożona przez władze kraju trzeciego kara za naruszenie reguł konkurencji stanowi element wchodzący
         w zakres oceny okoliczności danej sprawy w celu określenia kwoty grzywny, jaką Komisja zamierza nałożyć za naruszenie wspólnotowych
         reguł konkurencji, to tego rodzaju zarzut nieuwzględnienia tej kary przez Komisję mógłby utrzymać się jedynie w przypadku
         identyczności okoliczności faktycznych ustalonych przez władze tego kraju trzeciego i tych przypisanych przedsiębiorstwu przez
         Komisję.

      (por. pkt 52, 69)
      4.     Obowiązek uzasadnienia ciążący na Sądzie na podstawie art. 36 i art. 53 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości
         nie nakłada na Sąd obowiązku wyczerpującego omówienia w swych rozważaniach po kolei wszystkich argumentów podniesionych przez
         strony sporu. Uzasadnienie może zatem być dorozumiane, pod warunkiem że umożliwia ono zainteresowanym poznanie przyczyn podjętych
         decyzji, a Trybunałowi dostarcza danych wystarczających do wykonania kontroli sądowej.

      (por. pkt 60)
      5.     Choć normy dotyczące postępowania zmierzające do wywołania zewnętrznych skutków, takie jak wytyczne w sprawie metody ustalania
         grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 i art. 65 ust. 5 traktatu EWWiS, które dotyczą podmiotów
         gospodarczych, nie mogą zostać uznane za normę prawną, której w każdym razie musi przestrzegać administracja, można je uznać
         za normę postępowania, która stanowi pewną wskazówkę dla praktyki administracyjnej, od której administracja nie może odstąpić
         w konkretnym przypadku bez podania powodów, które byłyby zgodne z zasadą równego traktowania.

      (por. pkt 91)
      6.     Jeśli Sąd stwierdził naruszenie przez Komisję wytycznych w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2
         rozporządzenia nr 17 i art. 65 ust. 5 traktatu EWWiS, polegające na nieuwzględnieniu elementu, który w ich świetle powinien
         był zostać uwzględniony, i przejął sprawę do swego rozpoznania w ramach przysługującego mu prawa do nieograniczonego orzekania,
         zasady równego traktowania i pewności prawa nakładają nań obowiązek sprawdzenia w pierwszej kolejności, czy z uwzględnieniem
         tego elementu kara nadal mieści się w ramach ustanowionych przez te wytyczne. Zasada proporcjonalności znajduje zastosowanie
         dopiero po dokonaniu takiej oceny.

      (por. pkt 93)
      7.     W celu wymierzenia kwoty kary pieniężnej za naruszenie reguł konkurencji można brać pod uwagę zarówno całkowity obrót przedsiębiorstwa,
         który stanowi wskazówkę, aczkolwiek przybliżoną i niedoskonałą, co do wielkości tego przedsiębiorstwa i jego siły gospodarczej,
         jak i obrót uzyskany z towarów będących przedmiotem naruszenia, który może zatem stanowić wskazówkę co do rozmiaru tego naruszenia.
         Ani jednemu, ani drugiemu obrotowi nie należy przypisywać nieproporcjonalnie dużego znaczenia w porównaniu z innymi elementami
         oceny i w konsekwencji wymierzenie stosownej kary pieniężnej nie może być wynikiem zwykłego rachunku opartego na całkowitym
         obrocie. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy rozpatrywane towary mają jedynie ułamkowy udział w tym obrocie. Prawo wspólnotowe
         nie obejmuje natomiast znajdującej ogólne zastosowanie zasady, zgodnie z którą kara musi być proporcjonalna do znaczenia przedsiębiorstwa
         na rynku produktów będących przedmiotem naruszenia. Zatem w odniesieniu do kwot wyjściowych grzywny dozwolone jest zróżnicowanie
         na podstawie kryteriów innych niż obrót wynikający ze sprzedaży danego produktu.

      (por. pkt 34, 100, 101)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 18 maja 2006 r.(*)

      Odwołanie – Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Rynek lizyny syntetycznej – Grzywny – Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien – Brak mocy wstecznej – Zasada non bis in idem – Równość traktowania – Obrót, który może zostać wzięty pod uwagę
      W sprawie C‑397/03 P
      mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 19 września 2003 r.,
      Archer Daniels Midland Co., z siedzibą w Decatur (Stany Zjednoczone),

      Archer Daniels Midland Ingredients Ltd, z siedzibą w Erith (Zjednoczone Królestwo),

      reprezentowane przez C. O. Lenza, Rechtsanwalt, E. Batchelora oraz L. Martin Alegi i M. Garcię, solicitors, z adresem do doręczeń
         w Luksemburgu,

      wnoszące odwołanie,
      w której drugą stroną jest:
      Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez R. Lyala, działającego w charakterze pełnomocnika oraz przez J. Flynna, QC, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      strona pozwana w pierwszej instancji,
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: P. Jann, prezes izby, K. Schiemann, N. Colneric (sprawozdawca), E. Juhász i E. Levits, sędziowie,
      rzecznik generalny: A. Tizzano,
      sekretarz: M. Ferreira, główny administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 18 listopada 2004 r.,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 7 czerwca 2005 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1       Archer Daniels Midland Co. (zwana dalej „ADM Company”) oraz jej europejska spółka‑córka Archer Daniels Midland Ingredients
         Ltd (zwana dalej „ADM Ingredients”) żądają w odwołaniu uchylenia wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia
         9 lipca 2003 r. w sprawie T‑224/00 Archer Daniels Midland i Archer Daniels Midland Ingredients przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2597
         (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”) w zakresie, w jakim Sąd oddalił w nim ich skargę o stwierdzenie częściowej nieważności
         decyzji Komisji 2001/418/WE z dnia 7 czerwca 2000 r. dotyczącej postępowania na podstawie art. 81 traktatu WE oraz art. 53
         porozumienia o EOG (sprawa COMP/36.545/F3 – Aminokwasy) (Dz.U. 2001 L 152, str. 24, zwanej dalej „sporną decyzją”).

      2       Zaskarżonym wyrokiem Sąd w szczególności obniżył kwotę grzywny nałożonej na ADM Company oraz na ADM Ingredients jako odpowiedzialne
         solidarnie oraz oddalił skargi o stwierdzenie nieważności spornej decyzji.

       Ramy prawne
      3       Artykuł 7 ust. 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada
         1950 r. (zwanej dalej „EKPC”), zatytułowany „Zakaz karania bez podstawy prawnej” stanowi:

      „Nikt nie może być uznany za winnego popełnienia czynu polegającego na działaniu lub zaniechaniu działania, który według prawa
         wewnętrznego lub międzynarodowego nie stanowił czynu zagrożonego karą w czasie jego popełnienia. Nie będzie również wymierzona
         kara surowsza od tej, którą można było wymierzyć w czasie, gdy czyn zagrożony karą został popełniony”.

      4       Zgodnie z art. 4 protokołu nr 7 do EKPC, zatytułowanego „Zakaz ponownego sądzenia lub karania”:
      „1.      Nikt nie może być ponownie sądzony lub ukarany w postępowaniu przed sądem tego samego państwa za przestępstwo, za które został
         uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem lub uniewinniony zgodnie z ustawą i zasadami postępowania karnego tego państwa.

      […]
      3.      Żadne z postanowień niniejszego artykułu nie może być uchylone na podstawie artykułu 15 konwencji”.
      5       Artykuł 15 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 17 z dnia 6 lutego 1962 r., pierwszego rozporządzenia wprowadzającego w życie art. [81]
         i [82] traktatu (Dz.U. L 1962, 13, str. 204) stanowi:

      „Komisja może nałożyć, w drodze decyzji, na przedsiębiorstwa i związki przedsiębiorstw kary pieniężne w wysokości 1000–1 000 000
         jednostek rozliczeniowych albo ponad tę kwotę do dziesięciu procent wartości osiągniętego w poprzednim roku gospodarczym obrotu
         każdego z przedsiębiorstw uczestniczących w naruszeniu, jeśli umyślnie lub przez niedbalstwo:

      a)      naruszają art. [81] ust. l lub art. [82] traktatu […]
      […]
      Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej należy uwzględnić, oprócz wagi naruszenia, również okres trwania tego naruszenia”.
      6       Komunikat Komisji zatytułowany „Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2 rozporządzenia
         nr 17 oraz art. 65 ust. 5 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali”(Dz.U. 1998 C 9, str. 3, zwane dalej
         „wytycznymi”) stanowi w szczególności:

      „Przedstawione […] w zarysie zasady powinny zapewnić przejrzystość oraz bezstronność decyzji Komisji zarówno w oczach przedsiębiorstw,
         jak również Trybunału Sprawiedliwości przy jednoczesnym respektowaniu posiadanego przez Komisję prawa do ustalania grzywien
         według własnego uznania, w ramach odnośnego prawodawstwa, w granicach 10% wartości całości obrotu. Jednakże decyzja taka musi
         być podjęta zgodnie z konsekwentną i niedyskryminacyjną polityką, która jest spójna z celami nakładania grzywien za naruszenia
         zasad konkurencji.

      Nowa metoda określania kwoty grzywny będzie zgodna z następującymi przepisami, które na wstępie określają kwotę podstawową,
         która będzie zwiększona tak, aby umożliwić wzięcie pod uwagę okoliczności obciążających oraz zmniejszana tak, aby wziąć pod
         uwagę okoliczności łagodzące”.

      7       Zgodnie z pkt 1 A akapity czwarty i szósty wytycznych:
      „Trzeba będzie wziąć również pod uwagę rzeczywiste ekonomiczne możliwości przestępcy [sprawcy naruszenia] spowodowania znaczących
         szkód innym podmiotom działającym na rynku, w szczególności konsumentom i w zależności od tego ustalić grzywnę na takim poziomie,
         który zapewni odpowiednio odstraszający efekt.

      […]
      Tam, gdzie w naruszeniu uczestniczy kilka przedsiębiorstw (np. kartele), w niektórych przypadkach może wystąpić potrzeba stosowania
         kwot ważonych, określonych w ramach każdej z trzech kategorii w celu wzięcia pod uwagę określonej wagi naruszenia i tym samym
         rzeczywistego wpływu nagannego zachowania każdego z przedsiębiorstw na konkurencję, w szczególności tam gdzie istnieje znaczna
         dysproporcja pomiędzy wielkością przedsiębiorstw popełniających naruszenie tego samego typu”.

       Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu
      8       Okoliczności leżące u podstaw wniesionej do Sądu skargi zostały przedstawione w zaskarżonym wyroku w następujący sposób:
      „1      Skarżące: [ADM Company] i jej europejska spółka‑córka [ADM Ingredients] prowadzą działalność w sektorze przetwórstwa zbóż
         i nasion roślin oleistych. W 1991 r. weszły one na rynek lizyny.

      2      Lizyna jest najważniejszym aminokwasem używanym w paszach dla zwierząt w celu zwiększenia ich wartości odżywczych. Lizyna
         syntetyczna jest używana jako dodatek do pasz, które nie zawierają wystarczającej ilości naturalnej lizyny, na przykład zbóż,
         aby umożliwić żywieniowcom ułożenie diety na bazie białek zaspokajającej zapotrzebowania pokarmowe zwierząt. Pasze, do których
         dodawana jest lizyna syntetyczna, mogą także zastępować pasze zawierające wystarczającą ilość lizyny w stanie naturalnym,
         takie jak soja.

      3      W 1995 r., po przeprowadzeniu przez Federal Bureau of Investigation (FBI) tajnego dochodzenia, dokonano w Stanach Zjednoczonych
         przeszukań w lokalach kilku przedsiębiorstw prowadzących działalność na rynku lizyny. W sierpniu i październiku 1996 r. władze
         amerykańskie zarzuciły ADM Company, a także spółkom: Kyowa Hakko Kogyo Co. Ltd (zwanej dalej »Kyowa«), Sewon Corp. Ltd, Cheil
         Jedang Corp. (zwanej dalej »Cheil«) oraz Ajinomoto Co. Inc. stworzenie kartelu polegającego na ustalaniu cen lizyny oraz podziału
         wielkości sprzedaży tego produktu pomiędzy czerwcem 1992 r. a czerwcem 1995 r. Wskutek porozumień zawartych z amerykańskim
         Ministerstwem Sprawiedliwości sędzia, któremu przydzielono sprawę, nałożył na te przedsiębiorstwa grzywny wynoszące 10 milionów
         dolarów amerykańskich (USD) w przypadku Kyowa Hakko Kogyo i Ajinomoto, 70 milionów USD w przypadku ADM Company oraz 1,25 miliona USD
         w przypadku Cheil. Wysokość grzywny nałożonej na Sewon Corp. wynosiła, według tej ostatniej, 328 000 USD. Ponadto trzy osoby
         zarządzające ADM Company zostały skazane za rolę odgrywaną przez nie w kartelu na kary pozbawienia wolności oraz grzywny.

      4      W lipcu 1996 r. Ajinomoto, na podstawie komunikatu Komisji 96/C 207/04 dotyczącego nienakładania grzywien lub obniżenia ich
         kwoty w sprawach dotyczących karteli (Dz.U. 1996, C 207, str. 4, zwanego dalej »komunikatem w sprawie współpracy«), zaproponowała
         Komisji współpracę mającą na celu wykazanie istnienia kartelu na rynku lizyny oraz skutków wywieranych przezeń w Europejskim
         Obszarze Gospodarczym (EOG).

      5      W dniach 11 i 12 czerwca 1997 r. Komisja przeprowadziła na podstawie art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 17 […] kontrole w europejskich
         oddziałach ADM Company i Kyowa Hakko Europe GmbH. W następstwie tych kontroli Kyowa Hakko Kogyo i Kyowa Hakko Europe oznajmiły,
         że chcą współpracować z Komisją i dostarczyły jej pewnych informacji, dotyczących w szczególności dat spotkań producentów
         lizyny.

      6      W dniu 28 lipca 1997 r. na podstawie art. 11 rozporządzenia nr 17 Komisja skierowała do ADM Company i ADM Ingredients, do
         Sewon Corp. oraz jej europejskiej spółki‑córki Sewon Europe GmbH (zwanych dalej łącznie »Sewon«), a także do Cheil żądania
         informacji dotyczących ich zachowania na rynku aminokwasów oraz określonych w tych pismach spotkań kartelu. Po otrzymaniu
         pisma Komisji z dnia 14 października 1997 r., przypominającego im, że nie odpowiedziały one na jej żądania, ADM Ingredients
         odpowiedziała na żądanie Komisji dotyczące rynku lizyny, zaś ADM Company nie przedstawiła żadnej odpowiedzi.

      7      W dniu 30 października 1998 r. na podstawie podanych do jej wiadomości informacji Komisja wysłała do ADM Company i ADM Ingredients
         (zwanych dalej łącznie »ADM«), a także do innych zainteresowanych przedsiębiorstw, czyli do Ajinomoto i jej europejskiej spółki‑córki
         Eurolysine SA (zwanych dalej łącznie »Ajinomoto«), do Kyowa Hakko Kogyo i jej europejskiej spółki‑córki Kyowa Hakko Europe
         (zwanych dalej łącznie »Kyowa«), do Daesang Corp. (dawniej Sewon Corp.) i jej europejskiej spółki‑córki Sewon Europe oraz
         do Cheil pismo w sprawie przedstawienia zarzutów w związku z naruszeniem art. 81 ust. 1 WE oraz art. 53 ust. 1 porozumienia
         o EOG (zwanego dalej »porozumieniem EOG«). W piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów Komisja zarzucała tym przedsiębiorstwom
         ustalanie cen lizyny w EOG i limitów sprzedaży na tym rynku, a także wymianę informacji o wielkości sprzedaży, począwszy od
         września 1990 r. (w przypadku Ajinomoto, Kyowa i Sewon), marca 1991 r. (Cheil) oraz czerwca 1992 r. (ADM) do czerwca 1995 r.
         Po otrzymaniu tego pisma w sprawie przedstawienia zarzutów skarżące poinformowały Komisję, że nie podważają one prawdziwości
         okoliczności faktycznych.

      8      Po wysłuchaniu zainteresowanych przedsiębiorstw w dniu 1 marca 1999 r. Komisja w dniu 17 sierpnia 1999 r. wysłała do nich
         dodatkowe pismo w sprawie przedstawienia zarzutów, dotyczące okresu trwania kartelu, w którym stwierdzono, że Ajinomoto, Kyowa
         i Sewon uczestniczyły w kartelu co najmniej od czerwca 1990 r., Cheil – co najmniej od początku 1991 r., a skarżące – od dnia
         23 czerwca 1992 r. Skarżące udzieliły odpowiedzi na to dodatkowe pismo w sprawie przedstawienia zarzutów w dniu 6 października
         1999 r., potwierdzając, że nie podważają one prawdziwości zarzucanych okoliczności faktycznych.

      9      Komisja zakończyła postępowanie wydaniem [spornej] decyzji. Została [ona] doręczona skarżącym pismem z dnia 16 czerwca 2000 r.
      10      [Sporna decyzja] zawiera następujące postanowienia:
      »Artykuł 1
      [ADM Company] i jej europejska spółka‑córka [ADM Ingredients], Ajinomoto Company Incorporated i jej europejska spółka‑córka
         Eurolysine SA, Kyowa Hakko Kogyo Company Limited i jej europejska spółka‑córka Kyowa Hakko Europe GmbH, Daesang Corporation
         i jej europejska spółka‑córka Sewon Europe GmbH, a także [Cheil] naruszyły art. 81 ust. 1 traktatu WE oraz art. 53 ust. 1
         porozumienia EOG, uczestnicząc w porozumieniach dotyczących cen, wielkości sprzedaży oraz wymiany indywidualnych informacji
         o wielkości sprzedaży lizyny syntetycznej, które to porozumienia obejmowały całość EOG.

      Naruszenie to trwało:
      a)      w przypadku [ADM Company] i [ADM Ingredients]: od dnia 23 czerwca 1992 r. do dnia 27 czerwca 1995 r.;
      b)      w przypadku Ajinomoto Company Incorporated i Eurolysine SA: co najmniej od lipca 1990 r. do dnia 27 czerwca 1995 r.;
      […]
      Artykuł 2
      Ze względu na stwierdzone w art. 1 naruszenie na wyliczone w tym postanowieniu przedsiębiorstwa zostają nałożone następujące
         grzywny:

      a)      [ADM Company] i
      [ADM Ingredients]
      (odpowiedzialne solidarnie): grzywna w wysokości 47 300 000 EUR
      b)      Ajinomoto Company Incorporated i
      Eurolysine SA
      (odpowiedzialne solidarnie): grzywna w wysokości 28 300 000 EUR
      […]«.
      11      Aby obliczyć kwotę grzywien, Komisja w [spornej decyzji] zastosowała metodologię przedstawioną w wytycznych […] oraz w komunikacie
         w sprawie współpracy.

      12      Po pierwsze, kwota podstawowa grzywny, określana w zależności od wagi i okresu trwania naruszenia, została w przypadku ADM
         ustalona na 39 milionów EUR. W przypadku Ajinomoto, Kyowa, Cheil i Sewon kwota podstawowa grzywny została ustalona odpowiednio
         na 42, 21, 19,5 i 21 milionów EUR (motyw 314 [spornej decyzji]).

      13      Aby ustalić kwotę wyjściową grzywien, określaną w zależności od wagi naruszenia, Komisja w pierwszej kolejności uznała, że
         zainteresowane przedsiębiorstwa popełniły bardzo poważne naruszenie, a to ze względu na jego charakter, rzeczywisty wpływ
         na rynek lizyny w EOG oraz rozmiar właściwego rynku geograficznego. Uznając następnie, na podstawie łącznych obrotów osiągniętych
         przez każde z tych przedsiębiorstw w ciągu ostatniego roku trwania naruszenia, że istnieje znaczna dysproporcja pomiędzy wielkością
         przedsiębiorstw popełniających naruszenie, Komisja potraktowała je w zróżnicowany sposób. Kwota wyjściowa grzywien nałożonych
         na ADM i Ajinomoto została zatem ustalona na 30 milionów EUR, a grzywien nałożonych na Kyowa, Cheil i Sewon – na 15 milionów EUR
         (motyw 305 [spornej decyzji]).

      14      Aby uwzględnić okres trwania naruszenia popełnionego przez każde z przedsiębiorstw i określić kwotę podstawową ich grzywien,
         określona w ten sposób kwota wyjściowa została zwiększona o 10% za każdy rok [trwania naruszenia], czyli o 30% w przypadku
         ADM i Cheil i o 40% w przypadku Ajinomoto, Kyowa i Sewon (motyw 313 [spornej decyzji]).

      15      Po drugie, z tytułu okoliczności obciążających kwoty podstawowe grzywien nałożonych na ADM i Ajinomoto zostały powiększone
         o 50%, czyli o 19,5 miliona EUR w przypadku ADM i 21 milionów EUR w przypadku Ajinomoto, ze względu na odgrywaną przez te
         przedsiębiorstwa rolę przywódczą w naruszeniu (motyw 356 [spornej decyzji]).

      16      Po trzecie, z tytułu okoliczności łagodzących Komisja zmniejszyła o 20% podwyżkę grzywny zastosowaną wobec Sewon ze względu
         na okres trwania naruszenia, uznając, że od początku 1995 r. przedsiębiorstwo to odgrywało w kartelu bierną rolę (motyw 365
         [spornej decyzji]). Komisja zmniejszyła ponadto o 10% kwoty podstawowe grzywien każdego z zainteresowanych przedsiębiorstw
         ze względu na to, że wszystkie one zaniechały naruszeń bezzwłocznie po pierwszej interwencji władzy publicznej (motyw 384
         [spornej decyzji]).

      17      Po czwarte, Komisja dokonała »znacznego obniżenia« kwoty grzywien, w rozumieniu części D komunikatu w sprawie współpracy.
         Na tej podstawie Komisja przyznała Ajinomoto i Sewon obniżkę o 50% kwoty grzywny, która zostałaby na nie nałożona w przypadku
         braku współpracy, Kyowa i Cheil – obniżkę o 30% i wreszcie ADM – obniżkę o 10% (motywy 431, 432 i 435 [spornej decyzji])”.

       Skarga wniesiona do Sądu i zaskarżony wyrok
      9       W dniu 25 sierpnia 2000 r. wnoszące odwołanie wniosły do Sądu skargę na sporną decyzję.
      10     W swej skardze wniosły one o stwierdzenie nieważności tej nakładającej na nie grzywnę decyzji lub też zmniejszenie kwoty nałożonej
         w niej grzywny.

      11     W zaskarżonym wyroku Sąd:
      –       ustalił kwotę grzywny nałożonej na wnoszące odwołanie jako odpowiedzialne solidarnie na 43 875 000 EUR;
      –       oddalił skargę w pozostałej części;
      –       obciążył wnoszące odwołanie ich własnymi kosztami postępowania oraz trzema czwartymi kosztów poniesionych przez Komisję Wspólnot
         Europejskich, a także obciążył tę ostatnią jedną czwartą jej własnych kosztów.

       Żądania stron w postępowaniu przed Trybunałem
      12     Wnoszące odwołanie wnoszą do Trybunału o:
      –       uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim Sąd oddalił skargę na sporną decyzję;
      –       stwierdzenie nieważności art. 2 spornej decyzji w zakresie, w jakim dotyczy on ADM;
      –       tytułem ewentualnym, w zakresie dotyczącym tiret drugiego, zmianę art. 2 spornej decyzji, która to zmiana skutkowałaby zmniejszeniem
         lub uchyleniem nałożonej na ADM grzywny;

      –       tytułem ewentualnym, w zakresie dotyczącym tiret drugiego i trzeciego, skierowanie sprawy do Sądu w celu ponownego jej rozpoznania
         pod względem prawnym zgodnie z wyrokiem Trybunału;

      –       w każdym razie, obciążenie Komisji jej własnymi kosztami postępowania, a także kosztami ADM, poniesionymi przez nie w postępowaniach
         przed Sądem i Trybunałem.

      13     Komisja wnosi do Trybunału o:
      –       oddalenie odwołania;
      –       obciążenie wnoszących odwołanie kosztami postępowania.
       Podniesione zarzuty
      14     Odwołanie swe wnoszące je opierają na następujących zarzutach:
      –       naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz poprzez zaaprobowanie wstecznego zastosowania wytycznych przez Komisję;
      –       naruszenie zasady równości:
      –       poprzez zaaprobowanie dyskryminacji stosowanej przez Komisję w odniesieniu do metody obliczania grzywien zastosowanej wobec
         popełnionych w tym samym czasie naruszeń prawa konkurencji w zależności od tego, czy wydała ona decyzję przed publikacją czy
         po publikacji wytycznych;

      –       poprzez zaaprobowanie jednakowej kwoty wyjściowej grzywien nałożonych na ADM i na Ajinomoto, choć udział Ajinomoto w rynku
         w EOG był niemal dwa razy większy niż udział ADM;

      –       naruszenie zasady non bis in idem poprzez orzeczenie, iż Komisja nie była zobowiązana ani do zaliczenia, ani do uwzględnienia
         grzywien zapłaconych przez ADM innym władzom z tytułu tych samych działań;

      –       naruszenie obowiązku uzasadnienia:
      –       poprzez stwierdzenie, że Komisja nie była zobowiązana do uwzględnienia grzywien zapłaconych przez ADM w krajach trzecich,
         choć grzywna nałożona przez Komisję zależy między innymi od światowych obrotów ADM, i przedsiębiorstwo to zostało zatem ukarane
         proporcjonalnie do obrotów osiągniętych przez nie w krajach, w których zostało ono już skazane na kary grzywny;

      –       poprzez stwierdzenie, że grzywna ma odpowiednią wysokość, choć Komisja nie spełniła swego obowiązku uwzględnienia osiągniętych
         przez ADM w EOG obrotów lizyną;

      –       wypaczenie dowodów poprzez stwierdzenie, iż Komisja wykazała istnienie skutków gospodarczych, choć te dowody nie zawierają
         analizy poziomu cen w przypadku niezawarcia porozumienia, a zatem – nie mogą stanowić dowodu na to, iż ceny są wyższe, niż
         mogłyby być w przeciwnym przypadku;

      –       naruszenie zasady, na podstawie której Komisja powinna przestrzegać reguł, które sama dla siebie ustanowiła, poprzez zezwolenie
         tej instytucji na naruszenie wytycznych;

      –       naruszenie zasady proporcjonalności w dokonanej przez Trybunał i Sąd wykładni; zasady, zgodnie z którą musi istnieć pewien
         związek pomiędzy grzywnami a właściwym obrotem.

       W przedmiocie odwołania
       W przedmiocie zarzutu pierwszego opartego na naruszeniu zasady niedziałania prawa wstecz
      15     Swym pierwszym zarzutem wnoszące odwołanie zarzucają Sądowi naruszenie w pkt 39–61 zaskarżonego wyroku zasady niedziałania
         prawa wstecz ze względu na to, że zaaprobował on wsteczne zastosowanie wytycznych przez Komisję.

      16     Wnoszące odwołanie twierdzą, że kwota grzywny ustalona zgodnie z wcześniejszą praktyką byłaby niższa niż kwota grzywny ustalona
         według wytycznych.

      17     W zaskarżonym wyroku Sąd oddalił ten zarzut, opierając się na rozumowaniu, które sformułował identycznie jak w swych innych
         wyrokach, które stanowiły podstawę wydania wyroku Trybunału z dnia 28 czerwca 2005 r. w sprawach połączonych C‑189/02 P, C‑202/02 P,
         od C‑205/02 P do C‑208/02 P i C‑213/02 P Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I‑5425.

      18     W pkt 202‑206 tego ostatniego wyroku Trybunał podsumował argumentację Sądu w następujący sposób:
      „202      Sąd słusznie wskazał na wstępie, że zasada niedziałania wstecz prawa karnego, której poświęcony jest art. 7 EKPC, jako prawo
         podstawowe stanowi ogólną zasadę prawa wspólnotowego, której należy przestrzegać przy nakładaniu kar pieniężnych za naruszenie
         reguł konkurencji i że z tej zasady wynika, iż kary muszą odpowiadać karom przewidzianym w czasie, w którym doszło do naruszenia.

      203      Sąd orzekł następnie, że wytyczne mieszczą się w ramach prawnych regulujących wyznaczanie kwoty kar pieniężnych, jakie określone
         zostały w art. 15 rozporządzenia nr 17 przed dokonaniem naruszeń.

      204      Zdaniem Sądu, metoda obliczania kar pieniężnych przewidziana w wytycznych nadal opiera się na zasadach, jakie przewiduje ten
         przepis, ponieważ rachunek ten uwzględnia wagę i okres trwania naruszenia, a kara pieniężna nie może przekroczyć maksymalnej
         kwoty wynoszącej 10% całkowitego obrotu.

      205      Sąd uważa, że wytyczne nie zmieniają zatem ram prawnych kar, które nadal wyznacza wyłącznie rozporządzenie nr 17. Wcześniejsza
         praktyka wydawania decyzji przez Komisję nie jest częścią tych ram prawnych.

      206      Wreszcie, zdaniem Sądu, wytyczne nie zaostrzają retroaktywnie kar pieniężnych, nawet jeśli mogą w pewnych przypadkach pociągać
         za sobą ich podwyższenie. Wynika to z zakresu swobodnego uznania, jakim dysponuje Komisja zgodnie z rozporządzeniem nr 17
         przy określaniu kwoty kar pieniężnych. Instytucja ta może także w każdej chwili podwyższyć wysokość kar pieniężnych dla potrzeb
         prowadzonej przez nią polityki konkurencji, pod warunkiem że zachowane zostaną granice wyznaczone w rozporządzeniu nr 17 […]”

      19     Jak stwierdził Trybunał w pkt 207 i 208 wyżej wymienionego wyroku w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji, założenie
         Sądu, że wytyczne nie są częścią ram prawnych określających kwotę grzywien ze względu na to, iż ramy te wyznacza wyłącznie
         art. 15 rozporządzenia nr 17, co skutkuje tym, iż stosowanie wytycznych do naruszeń dokonanych przed ich przyjęciem nie może
         naruszać zasady niedziałania prawa wstecz, nie jest prawidłowe.

      20     Zmiana polityki represyjnej, w tym przypadku ogólnej polityki konkurencji Komisji w zakresie grzywien, w szczególności gdy
         następuje ona poprzez przyjęcie takich norm postępowania jak wytyczne, może odnosić skutki z punktu widzenia zasady niedziałania
         prawa wstecz (zob. wyżej wymieniony wyrok w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji, pkt 222).

      21     Skuteczne stosowanie wspólnotowych reguł konkurencji wymaga jednak, aby Komisja mogła w każdej chwili dostosować wysokość
         grzywien do potrzeb tej polityki (zob. wyrok z dnia 7 czerwca 1983 r. w sprawach połączonych od 100/80 do 103/80 Musique Diffusion
         française i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 1825, pkt 109 oraz wyżej wymieniony wyrok w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko
         Komisji, pkt 227).

      22     Z powyższego wynika, że przedsiębiorstwa uczestniczące w postępowaniu administracyjnym, które może zakończyć się nałożeniem
         kary, nie mogą mieć uzasadnionych oczekiwań co do tego, że kary wymierzone przez Komisję nie przekroczą wysokości wcześniej
         nakładanych grzywien, ani co do metody ich obliczania (zob. wyżej wymieniony wyrok w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko
         Komisji, pkt 228).

      23     Zatem w niniejszym przypadku przedsiębiorstwa muszą brać pod uwagę możliwość, że w każdej chwili Komisja zdecyduje podnieść
         wysokość grzywien w stosunku do poziomu stosowanego w przeszłości (zob. wyżej wymieniony wyrok w sprawie Dansk Rørindustri
         i in. przeciwko Komisji, pkt 229).

      24     Dotyczy to nie tylko przypadku, gdy Komisja podnosi wysokość grzywien nakładanych w indywidualnych decyzjach, ale także gdy
         do podniesienia ich wysokości dochodzi na skutek stosowania w konkretnych przypadkach ogólnie obowiązujących norm postępowania
         takich jak wytyczne (zob. wyżej wymieniony wyrok w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji, pkt 230).

      25     Jak w wyroku w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji należy dojść do wniosku, że wytyczne, a w szczególności przewidziana
         w tych wytycznych nowa metoda obliczania grzywien, przy założeniu, że skutkuje ona podniesieniem wysokości nakładanych grzywien,
         były logicznie do przewidzenia przez takie przedsiębiorstwa jak wnoszące odwołanie w czasie, w którym dokonano spornych naruszeń,
         i że z tego powodu Komisja, stosując w spornej decyzji wytyczne do naruszeń dokonanych przed ich przyjęciem, nie naruszyła
         zasady niedziałania prawa wstecz (zob. wyżej wymieniony wyrok w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji, pkt 231
         i 232).

      26     Sąd nie naruszył zatem prawa, oddalając zarzut nieważności decyzji oparty na naruszeniu zasady niedziałania prawa wstecz.
      27     W świetle powyższego należy oddalić pierwszy zarzut odwołania.
       W przedmiocie zarzutu drugiego opartego na naruszeniu zasady równości
      28     Drugi podniesiony przez wnoszące odwołanie zarzut dzieli się na dwie części. ADM zarzuca Sądowi naruszenie zasady równości,
         po pierwsze, ze względu na to, że zaaprobował on dyskryminację stosowaną przez Komisję w odniesieniu do metody obliczania
         grzywien zastosowanej wobec popełnionych w tym samym czasie naruszeń prawa konkurencji w zależności od tego, czy wydała ona
         decyzję przed publikacją czy po publikacji wytycznych (pkt 69–75 zaskarżonego wyroku), a po drugie, ze względu na to, że potwierdził
         on jednakową kwotę wyjściową grzywien nałożonych na ADM i na Ajinomoto, choć udział Ajinomoto w rynku w EOG był niemal dwa
         razy większy niż udział ADM (pkt 207 i 211–214 zaskarżonego wyroku).

      29     Pierwsza część zarzutu drugiego jest ściśle powiązana z zarzutem pierwszym w zakresie, w jakim to rzekomo dyskryminujące traktowanie
         wynika z faktu, że począwszy od pewnej daty stosowano wytyczne.

      30     Jak stwierdzono w pkt 21 niniejszego wyroku, Komisja może w każdej chwili podnieść wysokość kwoty grzywien w stosunku do tej
         stosowanej w przeszłości.

      31     Z tego względu w pkt 110 wyżej wymienionego wyroku w sprawie Musique Diffusion française i in. przeciwko Komisji Trybunał
         oddalił zarzut oparty między innymi na argumencie, że zastosowana przez Komisję metoda jest dyskryminacyjna ze względu na
         to, iż okoliczności faktyczne tej sprawy miały miejsce w tym samym czasie co okoliczności faktyczne innych postępowań, w których
         Komisja podjęła decyzję wcześniej niż w tym przypadku, stosując przy tym znacznie niższe grzywny.

      32     Pierwsza część zarzutu drugiego jest zatem nie do przyjęcia.
      33     W odniesieniu do drugiej części zarzutu drugiego argumentacja wnoszących odwołanie opiera się na założeniu, zgodnie z którym
         w sytuacji gdy w tym samym naruszeniu uczestniczyło kilka przedsiębiorstw, kwoty wyjściowe grzywny mogą być zróżnicowane jedynie
         ze względu na wielkość obrotu wynikającego ze sprzedaży rozpatrywanego produktu w EOG. Założenie to jest błędne.

      34     Jak wynika z pkt 243 i 312 wyżej wymienionego wyroku w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji, w odniesieniu do
         kwot wyjściowych grzywny dozwolone jest zróżnicowanie na podstawie kryteriów innych niż właściwy obrót.

      35     Sąd nie naruszył w żaden sposób prawa, rozstrzygając w pkt 212 zaskarżonego wyroku, na podstawie wiążących go ustaleń faktycznych,
         że całkowity obrót ADM, który stanowi wskazówkę co do wielkości przedsiębiorstwa i jego siły ekonomicznej, wskazuje wyraźnie
         na to, iż ADM jest dwa razy większa niż Ajinomoto, co może jednocześnie równoważyć okoliczność, iż wywiera ona na rynek lizyny
         w EOG wpływ mniejszy niż Ajinomoto, a także wyjaśnia to, że kwota wyjściowa grzywny jest ustalona na wystarczająco odstraszającym
         poziomie.

      36     Należy więc oddalić drugą część zarzutu drugiego, a zatem – całość zarzutu.
       W przedmiocie zarzutu trzeciego opartego na naruszeniu następstwa zasady non bis in idem
       Argumentacja stron
      37     Zarzutem trzecim, w wersji przedstawionej podczas rozprawy, wnoszące odwołanie podnoszą, że Sąd naruszył następstwo zasady
         non bis in idem ze względu na to, iż w pkt 85–104 zaskarżonego wyroku rozstrzygnął, że Komisja nie była zobowiązana do zaliczenia
         ani uwzględnienia grzywien zapłaconych przez ADM innym władzom i stanowiących kary za te same działania.

      38     Ten zarzut dzieli się na trzy części.
      39     Wnoszące odwołanie podnoszą w pierwszej kolejności, że Sąd naruszył prawo, dokonując nadmiernie zawężającej wykładni zasady
         non bis in idem oraz wyroku z dnia 14 grudnia 1972 r. w sprawie 7/72 Boehringer Mannheim przeciwko Komisji (Rec. str. 1281).
         Twierdzą one, że jedną z zasad podstawowych jest następstwo zasady non bis in idem, która stawia wymóg uwzględnienia zbiegu
         kar dotyczących tych samych okoliczności faktycznych. Ich zdaniem, chodzi tu o istniejącą niezależnie od jakiegokolwiek porozumienia
         podstawową zasadę prawa wspólnotowego. Wnoszące odwołanie twierdzą, że w wyżej wymienionym wyroku w sprawie Boehringer Mannheim
         przeciwko Komisji Trybunał rozpatrywał sytuację kraju trzeciego i rozstrzygnął, że w sprawach tego rodzaju znajdują zastosowanie
         podstawowe zasady prawa. Według wnoszących odwołanie, uwzględnienie w późniejszych karach kar, które zostały już nałożone
         przez jakikolwiek sąd za te same działania, jest zgodne z zasadą prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości oraz
         zasadą proporcjonalności. Działanie w odmienny sposób pociągałoby za sobą ryzyko nadmiernego ukarania zainteresowanych przedsiębiorstw
         i oznaczałoby nałożenie na nie grzywny nieproporcjonalnej do konieczności wywarcia odstraszającego skutku lub represyjnego
         działania kary.

      40     Wnoszące odwołanie zarzucają następnie, że zawarty w pkt 101 i 102 zaskarżonego wyroku wniosek, zgodnie z którym nie wykazały
         one, iż okoliczności faktyczne składające się na ukarane przez Komisję i kraje trzecie naruszenie są identyczne, stanowi wypaczenie
         dowodów, naruszenie art. 36 statutu Trybunału Sprawiedliwości ze względu na uchybienie obowiązkowi uzasadnienia oraz naruszenie
         ich prawa do obrony.

      41     Wnoszące odwołanie twierdzą wreszcie, że Sąd popełnił błąd, stwierdzając w pkt 103 zaskarżonego wyroku, iż nawet gdyby okoliczności
         faktyczne były identyczne, ADM nie miałaby prawa do potrącenia ze względu na to, że nie wykazała, iż orzeczone w krajach trzecich
         kary dotyczyły stosowania lub skutków kartelu w EOG, a także stwierdzając, iż kary te zostały obliczone proporcjonalnie do
         obrotów osiągniętych przez ADM w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie. Trzeba by było tylko wykazać, że działania ukarane przez
         Komisję i władze krajów trzecich są identyczne. ADM twierdzi, że wykazała, iż jej działania i kartel ukarany przez Komisję
         i władze krajów trzecich dotyczyły dokładnie tego samego kartelu na poziomie światowym.

      42     W odniesieniu do pierwszej części zarzutu trzeciego podniesionego przez wnoszące odwołanie Komisja twierdzi, że w wyżej wymienionym
         wyroku w sprawie Boehringer Mannheim przeciwko Komisji nie rozstrzygnięto kwestii, czy instytucja ta jest zobowiązana do zaliczenia
         kary nałożonej przez władze kraju trzeciego, w sytuacji gdy okoliczności faktyczne przypisane przedsiębiorstwu przez tę instytucję
         i przez te władze są identyczne. Jest ona zdania, że istnieją słuszne powody, aby uznać, że zasada prawa naturalnego, która
         została przywołana w wyroku z dnia 13 lutego 1968 r. w sprawie 14/68 Wilhelm i in., Rec. str. 1 oraz w wyżej wymienionym wyroku
         w sprawie Boehringer Mannheim przeciwko Komisji, znajduje zastosowanie jedynie w Unii Europejskiej. Wszystkie unijne sądy
         powinny, w każdym razie w przypadkach dotyczących prawa konkurencji, stosować się do miarodajnego orzecznictwa Trybunału,
         a kompetencje państw członkowskich i instytucji wspólnotowych pokrywają się częściowo. Pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Ameryki
         i Wspólnotą Europejską nie istnieje ani taki związek, ani tego rodzaju pokrywanie się.

      43     W odniesieniu do drugiej części zarzutu trzeciego podniesionego przez wnoszące odwołanie Komisja twierdzi, że Sąd, powołując
         się na wyżej wymieniony wyrok w sprawie Boehringer Mannheim przeciwko Komisji, wykazał, iż władze wspólnotowe i amerykańskie
         przejawiały zainteresowanie zachowaniami uczestników kartelu na ich odpowiednich terytoriach. W tym wyroku Trybunał dokonał,
         zdaniem Komisji, rozróżnienia pomiędzy porozumieniami leżącymi u podstaw kartelu i stosowaniem tego kartelu na różnych terytoriach.

      44     W odniesieniu do trzeciej części zarzutu trzeciego podniesionego przez wnoszące odwołanie Komisja twierdzi, że ADM błędnie
         zrozumiała pkt 103 zaskarżonego wyroku. Jej zdaniem, Sąd zajął się w rzeczywistości kwestią, czy skazania w Stanach Zjednoczonych
         i Kanadzie dotyczyły zachowania identycznego z tym, które zostało ukarane przez Komisję w spornej decyzji.

      45     Zdaniem Komisji, jeśli zarzucane przez władze wspólnotowe i amerykańskie okoliczności faktyczne nie charakteryzują się takim
         samym przedmiotem i taką samą lokalizacją przestrzenną, nie można uważać ich za identyczne. Według niej, okoliczności faktyczne
         zarzucane przez Komisję i przez władze amerykańskie nie są identyczne i nic nie uprawnia ADM do twierdzenia, że te ostatnie
         miały zamiar ukarać ją za realizację porozumień na obszarze EOG.

       Ocena Trybunału
      –       W przedmiocie pierwszej części zarzutu trzeciego
      46     Jak zostało to wyjaśnione przez wnoszące odwołanie na rozprawie, nie powołują się one na zasadę non bis in idem jako taką.
         Nie twierdzą one zatem, że Komisja niesłusznie wszczęła postępowanie lub też, że nie miała ona prawa nałożyć grzywny. Wnoszące
         odwołanie twierdzą raczej, że jedną z podstawowych zasad rządzących wymiarem sprawiedliwości jest następstwo zasady ne bis
         in idem, zgodnie z którą należy uwzględnić zbieg kar dotyczących tych samych okoliczności faktycznych.

      47     W tym względzie należy na wstępie przypomnieć, że w ramach odwołania kontrola Trybunału ma na celu – z jednej strony – zbadanie,
         w jakim zakresie Sąd poprawnie z punktu widzenia prawa uwzględnił wszystkie czynniki istotne dla oceny wagi określonego zachowania
         w świetle art. 81 WE i art. 15 rozporządzenia nr 17 i – z drugiej strony – sprawdzenie, czy Sąd odpowiedział w sposób wystarczający
         pod względem prawnym na całość argumentów przedstawionych przez wnoszącego odwołanie na rzecz zniesienia lub zmniejszenia
         grzywny (zob. wyżej wymieniony wyrok w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji, pkt 244 i przywołane tam orzecznictwo).

      48     W niniejszym przypadku w pkt 98 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że z brzmienia pkt 3 wyżej wymienionego wyroku w sprawie
         Boehringer Mannheim przeciwko Komisji wynika, iż Trybunał nie rozstrzygnął kwestii, czy Komisja jest zobowiązana do zaliczenia
         kary nałożonej przez władze kraju trzeciego, w sytuacji gdy okoliczności faktyczne przypisane przedsiębiorstwu przez tę instytucję
         i przez te władze są identyczne, lecz że uczynił on z identyczności zarzucanych przez Komisję i te władze okoliczności faktycznych
         wstępny warunek przeprowadzenia tego postępowania.

      49     Sąd nie naruszył w tym względzie w żaden sposób prawa. W wyżej wymienionym wyroku w sprawie Boehringer Mannheim przeciwko
         Komisji Trybunał nie rozstrzygnął tej kwestii ze względu na to, że nie wykazano, iż okoliczności faktyczne przypisane przedsiębiorstwu
         przez, z jednej strony Komisję, a z drugiej strony – władze amerykańskie są identyczne.

      50     Odsyłając następnie do pkt 11 wyżej wymienionego wyroku w sprawie Wilhelm i in. Sąd w pkt 99 zaskarżonego wyroku rozstrzygnął,
         że uwzględniając szczególną sytuację, która wynika, z jednej strony, ze ścisłej wzajemnej zależności krajowych rynków państw
         członkowskich i wspólnego rynku oraz, z drugiej strony, ze szczególnego systemu podziału pomiędzy Wspólnotę i państwa członkowskie
         kompetencji w zakresie postępowania w przedmiocie karteli na tym samym terytorium – tj. wspólnego rynku – Trybunał, uznając
         możliwość prowadzenia podwójnego ścigania, uznał za konieczne, mając na względzie wynikającą zeń możliwość podwójnego ukarania,
         wzięcie pod uwagę pierwszej decyzji o nałożeniu kary zgodnie z wymogiem słuszności.

      51     W pkt 100 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że sytuacja taka nie miała w niniejszym przypadku miejsca i doszedł do wniosku,
         że skoro wnoszące odwołanie nie powołały się na wyraźny przepis prawa międzynarodowego nakładający na Komisję, gdy ustala
         ona kwotę grzywny, obowiązek uwzględnienia kar już nałożonych na to samo przedsiębiorstwo za ten sam czyn przez władze lub
         sądy krajów trzecich takich jak Stany Zjednoczone Ameryki lub Kanada, nie mogą one zarzucać Komisji naruszenia w niniejszym
         przypadku tego rzekomego obowiązku.

      52     Nawet zakładając, że to rozumowanie jest błędne i że nałożona przez władze kraju trzeciego kara stanowi element wchodzący
         w zakres oceny okoliczności niniejszej sprawy w celu określenia kwoty grzywny, zarzut nieuzwględnienia przez Komisję grzywien
         już nałożonych w krajach trzecich mógłby utrzymać się jedynie wtedy, gdy okoliczności faktyczne przypisane ADM przez, z jednej
         strony Komisję, a z drugiej strony – władze Stanów Zjednoczonych i Kanady, są identyczne.

      53     W pkt 101–103 zaskarżonego wyroku Sąd przeanalizował pomocniczo, czy wnoszące odwołanie przedstawiły dowód takiej identyczności.
         Należy zatem przeanalizować inne, dotyczące tych punktów, części zarzutu trzeciego.

      54     Powołana przez wnoszące odwołanie także w ramach pierwszej części zarzutu trzeciego zasada dobrej administracji jest pozbawiona
         w rozpatrywanym kontekście znaczenia.

      –       W przedmiocie drugiej części zarzutu trzeciego
      55     W odniesieniu do stwierdzenia Sądu, zgodnie z którym nie przedstawiono dowodu, że okoliczności faktyczne przypisane ADM przez
         Komisję i przez władze Stanów Zjednoczonych i Kanady są identyczne, wnoszące odwołanie podnoszą w pierwszej kolejności, iż
         dowody zostały wypaczone. Twierdzą one, że okoliczność, iż naruszenia dotyczące lizyny i kwasu cytrynowego różnią się od siebie,
         wynika w oczywisty sposób z dokumentów dotyczących ugody sądowej zawartej tak w Stanach Zjednoczonych, jak i w Kanadzie, w których
         naruszenia zostały uznane za odrębne punkty oskarżenia przeciwko ADM. Ani te dokumenty, ani żadne inne dowody nie pozwalają
         na dojście do wniosku, że rozpatrywane odrębne porozumienia stanowią część „większej całości porozumień i uzgodnionych praktyk”.

      56     Sąd w każdym razie nie uznał, że naruszenia dotyczące odpowiednio lizyny i kwasu cytrynowego nie różnią się od siebie. Nie
         ulega wątpliwości, że na początku pkt 103 zaskarżonego wyroku wyraził on wątpliwości dotyczące kwestii, czy skazanie dotyczące
         porozumienia w sprawie lizyny można uznać za odrębne od skazania dotyczącego porozumienia w sprawie kwasu cytrynowego. Założył
         on jednak, że miało to miejsce.

      57     W zakresie, w jakim Sąd uznał, że skazania w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie dotyczyły większej całości porozumień i uzgodnionych
         praktyk, nie można twierdzić, iż sąd ten wypaczył dowody. Zawarte w pkt 102 zaskarżonego wyroku powołanie się na „skazania
         w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie, [które] dotyczyły większej całości porozumień i uzgodnionych praktyk” należy interpretować
         w kontekście pkt 5 wyżej wymienionego wyroku w sprawie Boehringer Mannheim przeciwko Komisji, w którym jest mowa o „większej
         całości” i na który Sąd powołał się w poprzednim punkcie. Powołanie to należy zatem rozumieć w ten sposób, że skazania te
         dotyczą także nierozpatrywanych w spornej decyzji działań mających za przedmiot kwas cytrynowy.

      58     Należy zatem oddalić zarzut oparty na wypaczeniu dowodów.
      59     Wnoszące odwołanie twierdzą następnie, że Sąd odrzucił bez uzasadnienia dostarczone przez nie dowody dodatkowe w przedmiocie
         identyczności postępowań, naruszając w ten sposób art. 36 statutu Trybunału Sprawiedliwości.

      60     W tym względzie należy przypomnieć, że obowiązek uzasadnienia ciążący na Sądzie na podstawie art. 36 i art. 53 akapit pierwszy
         statutu Trybunału Sprawiedliwości nie nakłada na Sąd obowiązku wyczerpującego omówienia w swych rozważaniach po kolei wszystkich
         argumentów podniesionych przez strony sporu. Uzasadnienie może zatem być dorozumiane, pod warunkiem że umożliwia ono zainteresowanym
         poznanie przyczyn podjętych decyzji, a Trybunałowi dostarcza danych wystarczających do wykonania kontroli sądowej (zob. podobnie
         wyrok z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawach połączonych C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P i C‑219/00 P
         Aalborg Portland i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I‑123, pkt 372).

      61     Sąd nie naruszył ciążącego na nim obowiązku uzasadnienia w odniesieniu do przedstawionych przez ADM dodatkowych dowodów. Jego
         uzasadnienie opiera się na przesłance, zgodnie z którą aby wykazać identyczność podnoszonych okoliczności faktycznych, wnoszące
         odwołanie winny były wykazać, że skazania orzeczone w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie dotyczyły stosowania lub skutków kartelu
         innych niż te, które miały miejsce w tych krajach, a w szczególności w EOG. Stwierdzając, że nie zostało to w żaden sposób
         wykazane, Sąd w dorozumiany sposób uznał przedstawione przez wnoszące odwołanie dowody dodatkowe za niewystarczające z punktu
         widzenia tego kryterium.

      62     Wynika z tego, że nie można przyjąć zarzutu opartego na naruszeniu art. 36 statutu Trybunału Sprawiedliwości.
      63     Wnoszące odwołanie twierdzą wreszcie, że z uwagi na to, iż w swych pismach i w spornej decyzji Komisja niewątpliwie przyznała,
         że okoliczności faktyczne, za które wnoszące odwołanie zostały ukarane w ramach postępowań wszczętych w krajach trzecich,
         były dokładnie takie same jak te, które zostały przedstawione przed Sądem, ten ostatni powinien umożliwić im bycie wysłuchanymi
         w zakresie twierdzenia przeciwnego.

      64     W tym względzie należy stwierdzić, że Komisja niewątpliwie wskazała, iż naruszenie popełnione w EOG było skutkiem istnienia
         kartelu na poziomie światowym. Wskazując na to, Komisja nie przyznała jednak, że zarzucone przez nią wnoszącym odwołanie okoliczności
         faktyczne były identyczne z okolicznościami faktycznymi zarzuconymi przez władze Stanów Zjednoczonych i Kanady.

      65     Z motywu 183 spornej decyzji wynika bowiem, że Komisja zarzuca ADM i innym wskazanym w decyzji przedsiębiorstwom naruszenie
         art. 81 WE oraz art. 53 porozumienia EOG ze względu na to, iż w ramach EOG i w zakresie objętym porozumieniem ustaliły one
         cenę lizyny, kontrolowały podaż i dokonały między sobą podziału wielkości sprzedaży tego produktu oraz wymieniały informacje
         o wielkości ich sprzedaży, aby kontrolować przestrzeganie ustalonych przez nie limitów sprzedaży. W motywie 311 spornej decyzji
         Komisja zauważyła, że zgodnie z informacjami dostarczonymi jej przez władze Stanów Zjednoczonych i Kanady grzywny nałożone
         przez nie na wskazane przez tę decyzję przedsiębiorstwa uwzględniały jedynie antykonkurencyjne skutki, które analizowane w tej
         decyzji porozumienie wywarło w obszarze podlegającym ich jurysdykcji.

      66     Wynika z tego, że z punktu widzenia Komisji chodziło o stosowanie kartelu na różnych terytoriach. Twierdzenia Komisji umożliwiły
         zatem wnoszącym odwołanie odpowiednią obronę ich stanowiska w tej kwestii.

      67     Zarzut oparty na naruszeniu prawa do bycia wysłuchanym jest zatem bezzasadny.
      –       W przedmiocie trzeciej części zarzutu trzeciego
      68     Punkt 103 zaskarżonego wyroku stanowi część dokonanej przez Sąd analizy identyczności zarzucanych okoliczności faktycznych.
      69     W tym względzie należy stwierdzić, że okoliczności faktyczne nie są identyczne, jeśli nałożona w kraju trzecim kara dotyczy
         jedynie stosowania lub skutków kartelu na rynku tego kraju, a kara wspólnotowa – jedynie stosowania lub skutków kartelu na
         rynku wspólnotowym.

      70     Sąd w pkt 103 zaskarżonego wyroku podkreślił, że rozpatrywane kary zostały obliczone proporcjonalnie do obrotów osiągniętych
         odpowiednio w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, aby poprzeć swój wniosek, zgodnie z którym celem grzywien było ukaranie stosowania
         porozumienia na tych terytoriach, a nie w EOG.

      71     Zdaniem Sądu, ADM nie wykazała, że poza stosowaniem i skutkami rozpatrywanego kartelu w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie,
         kary nałożone w tych krajach dotyczyły stosowania i skutków tego kartelu w EOG.

      72     Główne zastrzeżenie wysunięte przez wnoszące odwołanie w ramach trzeciej części zarzutu trzeciego jest zatem bezzasadne.
      73     Wnoszące odwołanie tytułem ewentualnym twierdzą, że Komisja jest zobowiązana do uwzględnienia grzywien zapłaconych innym władzom
         i obliczonych na podstawie obrotów w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie, skoro, jak w niniejszym przypadku, aby obliczyć grzywnę,
         którą zamierza nałożyć, Komisja uwzględnia osiągnięte przez wnoszące odwołanie światowe obroty lizyną. Zdaniem wnoszących
         odwołanie, uwzględniając je, Komisja obliczyła tę grzywnę na podstawie ich obrotów w krajach, w których zapłaciły one już
         grzywnę, dodając te obroty do obrotów na rynku EOG.

      74     Jednak w spornej decyzji światowe obroty zostały wykorzystane jedynie dla porównania względnych rozmiarów zainteresowanych
         przedsiębiorstw, w celu uwzględnienia rzeczywistej możliwości spowodowania przez te przedsiębiorstwa znaczącej szkody na rynku
         lizyny w EOG.

      75     Należy zatem oddalić to zastrzeżenie.
      76     Biorąc pod uwagę bezzasadność wszystkich zastrzeżeń wysuniętych przez wnoszące odwołanie wobec stwierdzenia Sądu, że nie wykazały
         one identyczności zarzucanych okoliczności faktycznych, należy oddalić zarzut trzeci.

       W przedmiocie zarzutu czwartego opartego na naruszeniu obowiązku uzasadnienia
      77     Zarzut czwarty dzieli się na dwie części.
      78     Pierwszą częścią tego zarzutu, która dotyczy pkt 85–94 zaskarżonego wyroku, wnoszące odwołanie twierdzą, że Sąd naruszył art. 36
         statutu Trybunału Sprawiedliwości, rozstrzygając, iż Komisja nie jest zobowiązana do uwzględnienia grzywien zapłaconych przez
         nie w krajach trzecich, choć grzywna nałożona przez Komisję jest proporcjonalna do ich obrotów światowych, a zatem wnoszące
         odwołanie zostały ukarane na podstawie ich obrotów w krajach, w których zostały już one skazane na kary grzywny.

      79     Drugą częścią zarzutu czwartego, która dotyczy pkt 198–206 zaskarżonego wyroku, wnoszące odwołanie zarzucają Sądowi, że naruszył
         art. 36 statutu Trybunału Sprawiedliwości, stwierdzając, iż grzywna ma odpowiednią wysokość, pomimo uchybienia przez Komisję
         ciążącemu na niej obowiązkowi uwzględnienia obrotów lizyną osiągniętych przez wnoszące odwołanie w EOG.

      80     W przedmiocie wymogów związanych z ciążącym na Sądzie obowiązkiem uzasadnienia należy odesłać do pkt 60 niniejszego wyroku.

      81     W niniejszym przypadku wyrok Sądu jest w zakresie dotyczącym obu omawianych aspektów sprawy wystarczająco uzasadniony. Z jednej
         strony, w pkt 85–103 zaskarżonego wyroku Sąd podał szczegółowe uzasadnienie swego wniosku, zgodnie z którym Komisja nie była
         zobowiązana do uwzględnienia grzywien zapłaconych przez ADM w krajach trzecich. Z drugiej strony, w pkt 198–206 zaskarżonego
         wyroku przedstawił on podstawy odrzucenia argumentacji wnoszących odwołanie, zgodnie z którą grzywna była nieproporcjonalna
         do obrotów osiągniętych przez nie na rynku lizyny w EOG.

      82     Należy zatem oddalić zarzut czwarty.
       W przedmiocie zarzutu piątego opartego na wypaczeniu dowodów
      83     Zarzutem piątym, który dotyczy pkt 142–171 zaskarżonego wyroku, wnoszące odwołanie podnoszą, że Sąd wypaczył dowody, stwierdzając,
         iż Komisja dowiodła istnienia skutków gospodarczych.

      84     Konkretnie, wnoszące odwołanie zarzucają Sądowi, że wypaczył on dowody, stwierdzając, iż Komisja dowiodła w sposób wystarczający
         pod względem prawnym, że ceny były wyższe, niż byłyby w przypadku niezawarcia porozumienia. Dowody Komisji, których istnienie
         Sąd stwierdził w pkt 154–160 zaskarżonego wyroku, stanowią jedynie dowody rzeczywistego poziomu cen, bez analizy poziomu,
         jaki ceny osiągnęłyby prawdopodobnie w przypadku braku kartelu.

      85     W tym względzie należy przypomnieć, że ocena okoliczności faktycznych, z wyłączeniem przypadków wypaczenia przedstawionych
         Sądowi dowodów, nie stanowi zagadnienia prawnego, które jako takie poddane jest kontroli Trybunału (zob. w szczególności wyrok
         z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawach połączonych od C‑280/99 P do C‑282/99 P Moccia Irme i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I‑4717,
         pkt 78).

      86     Wnoszące odwołanie nie wykazały zaś wypaczenia dowodów. Zgłoszone przez nie w przedmiocie rozumowania Sądu zastrzeżenia są
         bezzasadne. Jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 124 swej opinii, ze spornej decyzji, a także z zaskarżonego wyroku wynika,
         że Komisja przedstawiła szereg dowodów dotyczących wywołanej przez kartel podwyżki cen oraz że Sąd przeprowadził pogłębioną
         analizę tych dowodów. Odrzucając argumenty wnoszących odwołanie, które zmierzały do wykazania, że nie udowodniono, iż stosowane
         ceny były wyższe od tych, które byłyby stosowane w ramach oligopolu istniejącego w przypadku niepopełnienia naruszenia, Sąd
         nie wywnioskował z tych dowodów czegokolwiek, co z nich w sposób oczywisty nie wynika.

      87     Należy zatem oddalić zarzut piąty.
       W przedmiocie zarzutu szóstego opartego na naruszeniu zasady, na podstawie której Komisja powinna przestrzegać reguł, które
            sama dla siebie ustanowiła
      88     Zarzutem szóstym wnoszące odwołanie zarzucają Sądowi naruszenie, w pkt 191–206 zaskarżonego wyroku, zasady, zgodnie z którą
         Komisja powinna przestrzegać reguł, które sama dla siebie ustanowiła.

      89     Zdaniem wnoszących odwołanie Sąd stwierdził, że Komisja, ustalając kwotę wyjściową, uwzględniła jedynie łączny obrót wnoszących
         odwołanie wszystkimi liniami produktów, także lizyny, a zatem uchybiła swemu obowiązkowi uwzględnienia właściwego obrotu.
         Pomimo nieprzestrzegania przez Komisję postanowień jej własnych wytycznych Sąd uznał, że grzywna była zgodna z prawem, ponieważ
         nie naruszała zasady proporcjonalności. Sąd nie mógł pozwolić Komisji na naruszenie wytycznych, nie wyjaśniając ku temu podstaw.
         Pozwolenie Komisji na nieuwzględnienie wytycznych w zakresie, w jakim czyniło to zadość jedynie wymogom proporcjonalności,
         naruszało zasady pewności prawa i dobrej administracji, a także stanowiło dyskryminację wnoszących odwołanie w porównaniu
         z innymi przedsiębiorstwami, wobec których wytyczne zostały właściwie zastosowane.

      90     Z tych względów Sąd powinien był, zdaniem wnoszących odwołanie, wykorzystać metodę przedstawioną w wytycznych dotyczących
         grzywien, uwzględniając, aby ustalić prawidłowy poziom grzywien, właściwy obrót ADM. Uchybiając swym zobowiązaniom w tym względzie,
         Komisja naruszyła zasadę, zgodnie z którą powinna ona przestrzegać reguł, które sama dla siebie ustanowiła.

      91     W tym względzie należy przypomnieć, że choć normy dotyczące postępowania zmierzające do wywołania zewnętrznych skutków, jak
         w przypadku wytycznych, które skierowane są do podmiotów gospodarczych, nie mogą zostać uznane za normę prawną, której w każdym
         razie musi przestrzegać administracja, można je uznać za normę postępowania, która stanowi pewną wskazówkę dla praktyki administracyjnej,
         od której administracja nie może odstąpić w konkretnym przypadku bez podania powodów, które byłyby zgodne z zasadą równego
         traktowania (zob. podobnie wyżej wymieniony wyrok w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji, pkt 209 i 210).

      92     Nie można zarzucić Sądowi, że zezwolił on Komisji na stosowanie wytycznych w błędny sposób. Rozstrzygając bowiem w pkt 197
         zaskarżonego wyroku, że opierając się na światowych obrotach ADM bez uwzględnienia jej obrotów na rynku lizyny w EOG, Komisja
         nie uwzględniła pkt 1 A akapity czwarty i szósty wytycznych, Sąd sam uznał, że kwota grzywny była właściwa.

      93     O ile w przypadku, w którym Komisja nie uwzględniła we właściwy sposób jakiegoś elementu w ramach oceny rozpatrywanego naruszenia,
         Sąd stwierdził naruszenie wytycznych i przejął sprawę do swego rozpoznania w ramach przysługującego mu prawa do nieograniczonego
         orzekania, o tyle zasady równego traktowania i pewności prawa nakładają nań obowiązek sprawdzenia w pierwszej kolejności,
         czy z uwzględnieniem tego elementu kara nadal mieści się w ramach ustanowionych przez te wytyczne. Zasada proporcjonalności
         znajduje zastosowanie dopiero po dokonaniu takiej oceny.

      94     Stosując zatem jedynie kryterium proporcjonalności, Sąd naruszył prawo.
      95     Z dokonanej w pkt 203–205 zaskarżonego wyroku oceny obrotu ADM pochodzącego ze sprzedaży lizyny w EOG wynika jednak, że gdyby
         Komisja zastosowała wytyczne właściwie, uwzględniając ten obrót, nie zmieniłoby to ustalonej kwoty grzywny.

      96     Należy zatem oddalić zarzut szósty.
       W przedmiocie zarzutu siódmego opartego na naruszeniu zasady proporcjonalności
       Argumentacja wnoszących odwołanie
      97     Zarzutem siódmym wnoszące odwołanie zarzucają Sądowi, że nie uwzględnił on zasady proporcjonalności w dokonanej przez Trybunał
         i Sąd wykładni. W pkt 199–202 zaskarżonego wyroku Sąd bowiem błędnie, ich zdaniem, odrzucił argument, że zgodnie z zasadą
         proporcjonalności musi istnieć pewien związek pomiędzy grzywnami a właściwym obrotem, i z którego to argumentu wynika, że
         grzywna, która odpowiada, tak jak w niniejszej sprawie, 115% tego obrotu, jest nieproporcjonalna. Obliczenia swe wnoszące
         odwołanie opierają na obrocie osiągniętym przez nie na rynku lizyny w EOG w ciągu ostatniego roku naruszenia.

      98     Wnoszące odwołanie są zdania, że w odróżnieniu od rozstrzygnięcia Sądu w pkt 200 zaskarżonego wyroku wyrok z dnia 16 listopada
         2000 r. w sprawie C‑248/98 P KNP BT przeciwko Komisji, Rec. str. I‑9641 zawiera znajdującą ogólne zastosowanie zasadę, zgodnie
         z którą kara musi być proporcjonalna do znaczenia przedsiębiorstwa na rynku produktów stanowiących przedmiot naruszenia.

      99     Wnoszące odwołanie twierdzą, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są identyczne z tymi, które stanowiły podstawę wydania
         wyroku Sądu z dnia 14 lipca 1994 r. w sprawie T‑77/92 Parker Pen przeciwko Komisji, Rec. II‑549, w którym zmniejszył on grzywnę
         ze względu na to, iż Komisja nie uwzględniła w wystarczający sposób właściwego obrotu. Okoliczność, że w wyroku w wyżej wymienionej
         sprawie Parker Pen przeciwko Komisji zmniejszona została ostateczna kwota grzywny, a nie obliczona proporcjonalnie do wagi
         naruszenia jej kwota wyjściowa, jest ich zdaniem pozbawiona znaczenia. W ich opinii bowiem, w tamtej sprawie nie obliczono
         osobno kwoty wyjściowej. Grzywna nałożona na wnoszące odwołanie jest ponadto nieproporcjonalna do właściwego obrotu, niezależnie
         od tego, czy uwzględni się ostateczną kwotę grzywny, czy też proporcjonalną do wagi naruszenia kwotę wyjściową.

       Ocena Trybunału
      100   Zgodnie z orzecznictwem Trybunału w celu wymierzenia kary pieniężnej można brać pod uwagę zarówno całkowity obrót przedsiębiorstwa,
         który stanowi wskazówkę, aczkolwiek przybliżoną i niedoskonałą, co do wielkości tego przedsiębiorstwa i jego siły gospodarczej,
         jak i obrót uzyskany z towarów będących przedmiotem naruszenia, który może zatem stanowić wskazówkę co do rozmiaru tego naruszenia.
         Ani jednemu, ani drugiemu obrotowi nie należy przypisywać nieproporcjonalnie dużego znaczenia w porównaniu z innymi elementami
         oceny i w konsekwencji wymierzenie stosownej kary pieniężnej nie może być wynikiem zwykłego rachunku opartego na całkowitym
         obrocie. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy rozpatrywane towary mają jedynie ułamkowy udział w tym obrocie (wyżej wymienione
         wyroki w sprawie Musique Diffusion française i in. przeciwko Komisji, pkt 121 i w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko
         Komisji, pkt 243).

      101   Prawo wspólnotowe nie obejmuje natomiast znajdującej ogólne zastosowanie zasady, zgodnie z którą kara musi być proporcjonalna
         do znaczenia przedsiębiorstwa na rynku produktów będących przedmiotem naruszenia.

      102   W pkt 200 zaskarżonego wyroku Sąd odrzucił argumentację wnoszących odwołanie w następujący sposób:
      „[…] Z orzecznictwa wynika bowiem, że celem granicy określonej w odniesieniu do całkowitego obrotu przedsiębiorstwa w art. 15
         ust. 2 rozporządzenia nr 17 jest właśnie uniknięcie sytuacji, w której grzywny byłyby nieproporcjonalne do jego znaczenia
         (zob. wyżej wymieniony wyrok w sprawie Musique Diffusion française i in. przeciwko Komisji, pkt 119). W zakresie, w jakim
         końcowa kwota grzywny nie przekracza 10% całkowitego obrotu ADM w ostatnim roku naruszenia, nie można uznać jej za nieproporcjonalną
         z tego tylko powodu, że przekracza ona obrót osiągnięty na rozpatrywanym rynku. Należy zauważyć, że skarżące powołują się
         na [wyżej wymieniony wyrok w sprawie KNP BT przeciwko Komisji, pkt 61], w którym [Trybunał] incydentalnie podkreślił, »że
         art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 [...] zmierza do zapewnienia proporcjonalności kary do znaczenia przedsiębiorstwa na rynku
         produktów będących przedmiotem naruszenia«. Poza okolicznością, że w pkt 61 tego wyroku Sąd wyraźnie, tytułem odwołania, wskazał
         pkt 119 wyżej wymienionego wyroku w sprawie Musique Diffusion française i in. przeciwko Komisji, należy podkreślić, że rozpatrywane
         sformułowanie, które nie zostało ponownie wykorzystane w późniejszym orzecznictwie, wpisuje się w szczególny kontekst sprawy,
         która stanowiła podstawę wydania wyżej wymienionego wyroku w sprawie KNP BT przeciwko Komisji. W tamtym przypadku skarżąca
         zarzucała bowiem Komisji uwzględnienie, w celu określenia jej udziału w rynku, wartości wewnętrznej sprzedaży w obrębie grupy,
         co zostało jednak z powyższego względu uznane przez Sąd za dopuszczalne. Nie można zatem wyciągnąć z tego wniosku, że nałożona
         na ADM kara była nieproporcjonalna”.

      103   To uzasadnienie nie stanowi naruszenia prawa.
      104   W odniesieniu do wyżej wymienionego wyroku w sprawie Parker Pen przeciwko Komisji z jego pkt 94 wynika, że Sąd zastosował
         jedynie zasady przedstawione w pkt 121 wyżej wymienionego wyroku w sprawie Musique Diffusion française i in. przeciwko Komisji,
         które zostały przypomniane w pkt 100 niniejszego wyroku.

      105   Nie jest ponadto obowiązkiem Trybunału, który rozstrzyga kwestie prawne w ramach odwołania, zastąpienie własną, bardziej słuszną
         oceną oceny Sądu, który w ramach nieograniczonego prawa orzekania orzeka o kwotach grzywien nałożonych na przedsiębiorstwa
         z powodu naruszenia przez nie prawa wspólnotowego (zob. wyżej wymieniony wyrok w sprawie Dansk Rørindustri i in. przeciwko
         Komisji, pkt 245 i przywołane tam orzecznictwo).

      106   W konsekwencji należy oddalić zarzut siódmy.
      107   Z powyższego wynika, że odwołanie należy oddalić.
       W przedmiocie kosztów
      108   Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu, kosztami
         zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie ADM Company
         i ADM Ingredients kosztami postępowania, a wnoszące odwołanie przegrały sprawę, należy obciążyć je kosztami postępowania.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Odwołanie zostaje oddalone.
      2)      Archer Daniels Midland Co. i Archer Daniels Midland Ingredients Ltd zostają obciążone kosztami postępowania.
      Podpisy
      * Język postępowania: angielski.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (pierwsza izba) z dnia 23 lutego 1994 r. # Groupement des cartes bancaires "CB" i Europay International SA przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Konkurencja - Grzywny. # Sprawy połączone T-39/92 oraz T-40/92.


Wyrok Trybunału z dnia 15 grudnia 1965 r. # Société anonyme métallurgique d'Espérance-Longdoz przeciwko Wysokiej Władzy EWWiS. # Sprawa 3-65.


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (czwarta izba) z dnia 9 lipca 2009 r.#Ristic AG i inni przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich.#Zdrowie zwierząt - Środki ochronne - Decyzja 2007/362/WE - Skarga o stwierdzenie nieważności - Umorzenie postępowania - Skarga o odszkodowanie - Zasada proporcjonalności - Zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań - Obowiązek staranności - Prawo własności i prawo wykonywania działalności gospodarczej.#Sprawa T-238/07.

text:
      Wyrok Sądu Pierwszej Instancji (czwarta izba) z dnia 9 lipca 2009 r. – Ristic i in. przeciwko Komisji
      (sprawa T‑238/07)
      Zdrowie zwierząt – Środki ochronne – Decyzja 2007/362/WE − Skarga o stwierdzenie nieważności – Umorzenie postępowania – Skarga o odszkodowanie − Zasada proporcjonalności − Zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań − Obowiązek staranności − Prawo
         własności i prawo wykonywania działalności gospodarczej

      1.                     Skarga o stwierdzenie nieważności – Interes prawny (art. 230 WE) (por. pkt 37–39)
      2.                     Postępowanie – Skarga wszczynająca postępowanie – Wymogi formalne (statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 21; regulamin Sądu,
            art. 44 § 1 lit. c)) (por. pkt 51, 52)
      3.                     Odpowiedzialność pozaumowna – Przesłanki (art. 288 akapit drugi WE) (por. pkt 55, 56)
      4.                     Rolnictwo – Zbliżanie ustawodawstw w zakresie zdrowia zwierząt – Środki monitorowania niektórych substancji i ich pozostałości
            u żywych zwierząt i w produktach pochodzenia zwierzęcego – Dyrektywa 96/23 (dyrektywa Rady 96/23; decyzja Komisji 2007/362)
            (por. pkt 58–60, 66–68, 74, 76–82)
      5.                     Rolnictwo – Zbliżanie ustawodawstw w zakresie zdrowia zwierząt – Środki monitorowania niektórych substancji i ich pozostałości
            u żywych zwierząt i w produktach pochodzenia zwierzęcego – Dyrektywa 96/23 (dyrektywa Rady 96/23; decyzja Komisji 2007/362)
            (por. pkt 85–91)
      6.                     Odpowiedzialność pozaumowna – Przesłanki (art. 288 akapit drugi WE) (por. pkt 92, 93)
      Przedmiot

               Po pierwsze żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji 2007/362/WE z dnia 16 maja 2007 r., zmieniającej decyzję 2004/432/WE
                  w sprawie zatwierdzenia przedłożonych przez państwa trzecie zgodnie z dyrektywą Rady 96/23/WE planów w zakresie kontroli pozostałości
                  (Dz.U. L 138, s. 18), a po drugie żądanie odszkodowania.

            Sentencja

                  1)

                  	Postępowanie w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności zostaje umorzone.

                  2)

                  	Skarga zostaje oddalona w pozostałym zakresie.

                  3)

                  	Ristic AG, Piratic Meeresfrüchte Import GmbH, Prime Catch Seafood GmbH i Rainbow Export Processing, SA zostają obciążone kosztami
                     postępowania, w tym kosztami postępowania w przedmiocie środka tymczasowego.


title: Wyrok Sądu (szósta izba) z dnia 24 marca 2011 r. # XXXLutz Marken GmbH przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie sprzeciwu - Zgłoszenie graficznego wspólnotowego znaku towarowego Linea Natura Natur hat immer Stil - Wcześniejszy graficzny wspólnotowy znak towarowy natura selection - Względna podstawa odmowy rejestracji - Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd - Podobieństwo oznaczeń - Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 40/94 [obecnie art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009]. # Sprawa T-54/09.

text:
      Wyrok Sądu (szósta izba) z dnia 24 marca 2011 r. – XXXLutz Marken przeciwko OHIM – Natura Selection (Linea Natura Natur hat
            immer Stil)
      (sprawa T‑54/09)
      Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie graficznego wspólnotowego znaku towarowego Linea Natura Natur hat immer Stil – Wcześniejszy graficzny wspólnotowy znak towarowy natura selection – Względna podstawa odmowy rejestracji – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – Podobieństwo oznaczeń – Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 40/94 [obecnie art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009]
      1.                     Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Względne podstawy odmowy rejestracji –
            Sprzeciw właściciela wcześniejszego identycznego lub podobnego znaku towarowego zarejestrowanego dla identycznych lub podobnych
            towarów lub usług – Podobieństwo rozpatrywanych znaków towarowych – Kryteria oceny – Złożony znak towarowy (rozporządzenie
            Rady nr 40/94, art. 8 ust. 1 lit. b)) (por. pkt 38, 41, 43, 44)
      2.                     Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Względne podstawy odmowy rejestracji –
            Sprzeciw właściciela wcześniejszego identycznego lub podobnego znaku towarowego zarejestrowanego dla identycznych lub podobnych
            towarów lub usług – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w odniesieniu do wcześniejszego znaku towarowego – Podobieństwo
            rozpatrywanych znaków towarowych – Możliwość neutralizowania podobieństw wizualnych i fonetycznych przez różnice konceptualne
            – Przesłanki (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 8 ust. 1 lit. b)) (por. pkt 61)
      3.                     Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Względne podstawy odmowy rejestracji –
            Sprzeciw właściciela wcześniejszego identycznego lub podobnego znaku towarowego zarejestrowanego dla identycznych lub podobnych
            towarów lub usług – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w odniesieniu do wcześniejszego znaku towarowego (rozporządzenie
            Rady nr 40/94, art. 8 ust. 1 lit. b)) (por. pkt 71-74)
      Przedmiot

               Skarga na decyzję Drugiej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 28 listopada 2008 r. (sprawa R 1787/2007‑2) dotyczącą postępowania
                  w sprawie sprzeciwu między Natura Selection, SL a XXXLutz Marken GmbH.

            Informacje dotyczące sprawy

               Zgłaszający wspólnotowy znak towarowy:

               XXXLutz Marken GmbH

               Zgłoszony wspólnotowy znak towarowy:

               Graficzny znak towarowy LineaNatura Natur hat immer Stil dla towarów z klas 8, 14, 16, 20, 21, 24, 25 i 27 – zgłoszenie do
                  rejestracji nr 4626693

               Właściciel znaku towarowego lub oznaczenia, na które powołano się w sprzeciwie:

               Natura Selection, SL

               Znak towarowy lub oznaczenie, na które powołano się w sprzeciwie:

               Graficzny wspólnotowy znak towarowy natura selection zarejestrowany dla towarów i usług z klas 3, 14, 16, 20, 25, 35, 38,
                  39 i 42 oraz inne wspólnotowe i hiszpańskie znaki towarowe zawierające słowo „natura” i zarejestrowane dla towarów i usług
                  z klas 3, 14, 16, 20, 21, 24, 25, 27, 28, 35, 39 i 42

               Decyzja Wydziału Sprzeciwów:

               Uwzględnienie sprzeciwu

               Decyzja Izby Odwoławczej:

               Oddalenie odwołania

      Sentencja

                  1)

                  	Skarga zostaje oddalona.

                  2)

                  	XXXLutz Marken GmbH zostaje obciążona kosztami postępowania.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (piąta izba) z dnia 11 lipca 2002 r. # Natalia Martínez Páramo i inni oraz Serena Angioli i inni przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Dopuszczalność - Niekorzystny akt. # Sprawy połączone T-137/99 oraz T-18/00.


title: Wyrok Sądu (izba odwołań) z dnia 9 grudnia 2009 r. # Komisja Europejska przeciwko Gerhard Birkhoff. # Odwołanie - Sprawy pracownicze - Urzędnicy - Zabezpieczenie społeczne. # Sprawa T-377/08 P.

text:
      WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (izba ds. odwołań)
      z dnia 9 grudnia 2009 r.
      Sprawa T‑377/08 P
      Komisja Europejska
      przeciwko
      Gerhardowi Birkhoffowi
      Odwołanie – Służba publiczna – Urzędnicy – Zabezpieczenie społeczne – Ubezpieczenie zdrowotne – Zwrot kosztów leczenia – Stwierdzenie w pierwszej instancji nieważności odmownej decyzji w sprawie udzielenia uprzedniej zgody na zwrot kosztów zakupu
         wózka inwalidzkiego – Przeinaczenie dowodu

      Przedmiot: Odwołanie mające na celu uchylenie wyroku Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (pierwsza izba) wydanego w dniu
         8 lipca 2008 r. w sprawie F‑76/07 Birkhoff przeciwko Komisji, dotychczas nieopublikowanego w Zbiorze.

      Orzeczenie: Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (pierwsza izba) wydany w dniu 8 lipca 2008 r. w sprawie F‑76/07 Birkhoff
         przeciwko Komisji, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, zostaje uchylony. Stwierdza się nieważność decyzji biura ds. rozliczeń
         z dnia 8 listopada 2006 r. Gerhard Birkhoff i Komisja Europejska pokrywają własne koszty postępowania w niniejszej instancji.
         Komisja zostaje obciążona całością kosztów postępowania w pierwszej instancji.

      Streszczenie
      1.      Urzędnicy – Zabezpieczenie społeczne – Ubezpieczenie zdrowotne – Koszty leczenia – Zwrot – Odmowa – Zażalenie – Decyzja o oddaleniu
            – Obowiązek uzasadnienia
      (regulamin pracowniczy, art. 90 ust. 2)
      2.      Urzędnicy – Zabezpieczenie społeczne – Ubezpieczenie zdrowotne – Koszty leczenia – Zwrot – Odmowa – Kontrola sądowa – Granice
      (regulamin pracowniczy, art. 72)
      3.      Urzędnicy – Obowiązek staranności ciążący na administracji – Uwzględnienie interesów urzędnika
      (przepisy dotyczące ubezpieczenia chorobowego, art. 35 ust. 2)
      1.      Zakłada się, że uzasadnienie decyzji oddalającej zażalenie pokrywa się z decyzją, na którą złożono zażalenie.

      Tym samym, jeśli biuro rozliczeń, w oparciu o negatywną opinię lekarza zakładowego, odmawia pokrycia pewnych kosztów medycznych
         na podstawie art. 20 wspólnych zasad ubezpieczenia i jeśli zainteresowany składa zażalenie, wytykając zbyt ogólny czy zwięzły
         charakter uzasadnienia, na jakim opiera się ta odmowa, to administracja może, w celu udzielenia odpowiedzi na to zażalenie,
         przedstawić bardziej szczegółowe uzasadnienie w trakcie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi. Zakłada się, że takie
         szczegółowe uzasadnienie dotyczące indywidualnego przypadku, przedstawione przed wniesieniem skargi, pokrywa się z decyzją
         odmowną i należy je zatem uważać za istotne informacje przy ocenie zgodności tej decyzji z prawem.

      (zob. pkt 55, 56)
      Odesłanie: Trybunał, sprawa C‑115/92 P Parlament przeciwko Volgerowi, 9 grudnia 1993 r., Rec. s. I‑6549, pkt 22; Trybunał,
         sprawa C‑150/03 P Hectors przeciwko Parlamentowi, 23 września 2004 r., Zb.Orz. s. I‑8691, pkt 47–49; Sąd Pierwszej Instancji,
         sprawa T‑586/93 Kotzonis przeciwko KES, 22 marca 1995 r., Rec. s. II‑665, pkt 105; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑66/98
         Gaspari przeciwko Parlamentowi, 11 marca 1999 r., RecFP s. I‑A‑55, II‑287, pkt 30–33; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑34/99
         Pipeaux przeciwko Parlamentowi, 11 maja 2000 r., RecFP s. I‑A‑79, II‑337, pkt 18, 19; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑281/01
         Huygens przeciwko Komisji, 6 lipca 2004 r., Zb.Orz.SP s. I‑A‑203, II‑903, pkt 107

      2.      Kontrola Sądu nie rozciąga się na diagnozy medyczne we właściwym tego słowa znaczeniu, które powinny być uznane za ostateczne,
         jeśli wydane zostały w sposób prawidłowy.

      Stanowiska lekarza zakładowego i komisji lekarskiej, wyrażone wyłącznie w czysto technicznej kwestii, czy uszkodzony wózek
         inwalidzki, w związku z materiałami użytymi do jego produkcji i z powodu złamania oparcia, mógłby racjonalnie rzecz biorąc
         zostać naprawiony, czy też ze względów bezpieczeństwa uzasadnione było sfinansowanie nabycia nowego wózka inwalidzkiego, nie
         wyrażają żadnych diagnoz medycznych we właściwym tego słowa znaczeniu. W rezultacie orzecznictwo wypracowane w obszarze ograniczonej
         kontroli sądowej opinii lekarskich nie znajduje zastosowania w takim przypadku.

      (zob. pkt 68–70)
      Odesłanie: Trybunał, sprawa 2/87 Biedermann przeciwko Trybunałowi Obrachunkowemu, 19 stycznia 1988 r., Rec. s. 143, pkt 8;
         Sąd Pierwszej Instancji, sprawy połączone T‑33/89 i T‑74/89 Blackman przeciwko Parlamentowi, 16 marca 1993 r., Rec. s. II‑249,
         pkt 44; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑191/01 Hecq przeciwko Komisji, 12 maja 2004 r., Zb.Orz.SP s. I‑A‑147, II‑659, pkt 62

      3.      Spoczywający na administracji obowiązek staranności, odzwierciedlający równowagę wzajemnych praw i obowiązków, którą regulamin
         pracowniczy stworzył w zakresie stosunków między organem publicznym a pracownikami służby publicznej, wymaga, by podejmując
         decyzję w sprawie sytuacji urzędnika, organ brał pod uwagę nie tylko interes służby, ale również interes danego urzędnika.

      Organ powołujący narusza obowiązek staranności, jeśli nie bierze pod uwagę sytuacji skarżącego, emerytowanego urzędnika, który
         zwraca się o zwrot kosztów zastąpienia uszkodzonego wózka inwalidzkiego swojej córki, podczas gdy organowi temu znana jest
         zarówno okoliczność, że skarżący zamieszkuje w innym państwie członkowskim niż jego córka, jak i że wózek był zakupiony w jednym
         państwie członkowskim, a naprawiany w drugim. To szczególnie utrudnia skarżącemu jego zadanie, polegające na udowodnieniu
         przyczyny uszkodzenia wózka oraz wykazaniu, że jego chora na porażenie kończyn dolnych córka potrzebuje nowego wózka po to,
         by móc prowadzić godne życie prywatne i zawodowe.

      W tych okolicznościach organ powołujący jest zobowiązany przyjąć bardziej aktywną rolę w badaniu sprawy, biorąc pod uwagę,
         między innymi, zastosowanie przez analogię art. 35 ust. 2 wspólnych przepisów dotyczących ubezpieczenia chorobowego urzędników
         Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym administracja, przed rozstrzygnięciem w przedmiocie zażalenia, może, jeśli spór ma
         charakter medyczny, zasięgnąć opinii biegłego w dziedzinie medycyny, przy czym „koszty ekspertyzy są pokrywane w ramach wspólnego
         systemu ubezpieczenia chorobowego”. Ponieważ spór taki ma charakter techniczny, wspomniany organ powinien zadać sobie tym
         samym pytanie, czy z finansowego punktu widzenia korzystniejsze jest przyłączenie się do skarżącego w poszukiwaniu biegłego
         technicznego, na koszt wspólnej kasy ubezpieczenia zdrowotnego, czy dopuszczenie zwrotu kosztów nabycia nowego wózka inwalidzkiego,
         ewentualnie ograniczonego do pewnego pułapu.

      (zob. pkt 87–89)
      Odesłanie: Trybunał, sprawy połączone 33/79 i 75/79 Kuhner przeciwko Komisji, 28 maja 1980 r., Rec. s. 1677, pkt 22; Trybunał,
         sprawa C‑298/93 P Klinke przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości, 29 czerwca 1994 r., Rec. s. I‑3009, pkt 38; Sąd Pierwszej
         Instancji, sprawa T‑156/05 Lantzoni przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości, 27 września 2006 r., Zb.Orz.SP s. I‑A‑2‑189, II‑A‑2‑969,
         pkt 88


Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej z dnia 10 czerwca 2016 r.#HI przeciwko Komisji Europejskiej.#Służba publiczna – Urzędnicy – Artykuł 11 regulaminu pracowniczego – Obowiązek lojalności – Artykuł 11a – Konflikt interesów – Urzędnik odpowiedzialny za prowadzenie projektu finansowanego przez Unię – Powiązania rodzinne między urzędnikiem a pracownikiem zatrudnionym na potrzeby projektu przez spółkę odpowiedzialną za ten projekt – Postępowanie dyscyplinarne – Kara dyscyplinarna – Obniżenie zaszeregowania – Zgodność z prawem składu komisji dyscyplinarnej – Obowiązek uzasadnienia – Czas trwania postępowania – Rozsądny termin – Naruszenie prawa do obrony – Zasada ne bis in idem – Oczywisty błąd w ocenie – Proporcjonalny charakter kary – Okoliczności łagodzące.#Sprawa F-133/15.


Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 1 kwietnia 1987 r. # C. Dufay przeciwko Parlamentowi Europejskiemu. # Zwolnienie. # Sprawa 257/85.


Wyrok Trybunału z dnia 21 marca 2000 r. # Gabalfrisa SL i in. przeciwko Agencia Estatal de Administración Tributaria (AEAT). # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Tribunal Económico-Administrativo Regional de Cataluña - Hiszpania. # Dopuszczalność - Podatek vat. # Sprawy połączone C-110/98 do C-147/98.


Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 24 października 1996 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Lisrestal - Organização Gestão de Restaurantes Colectivos Ldª, Gabinete Técnico de Informática Ldª (GTI), Lisnico - Serviço Marítimo Internacional Ldª, Rebocalis - Rebocagem e Assistência Marítima Ldª i Gaslimpo - Sociedade de Desgasificação de Navios SA. # Europejski Fundusz Społeczny. # Sprawa C-32/95 P.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 18 grudnia 1997 r. # Garage Molenheide BVBA (C-286/94), Peter Schepens (C-340/95), Bureau Rik Decan-Business Research & Development NV (BRD) (C-401/95) i Sanders BVBA (C-47/96) przeciwko Belgische Staat. # Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Hof van Beroep Antwerpen, Rechtbank van eerste aanleg Brussel, Rechtbank van eerste aanleg Brugge - Belgia. # Szósta dyrektywa 77/388/EWG. # Sprawy połączone C-286/94, C-340/95, C-401/95 oraz C-47/96.