title: Wyrok Trybunału (ósma izba) z dnia 30 kwietnia 2009 r.#Lidl Magyarország Kereskedelmi bt przeciwko Nemzeti Hírközlési Hatóság Tanácsa.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Fővárosi Bíróság - Węgry.#Swobodny przepływ towarów - Urządzenia radiowe i końcowe urządzenia telekomunikacyjne - Wzajemne uznawanie zgodności - Nieuznanie deklaracji zgodności wystawionej przez producenta mającego siedzibę w innym państwie członkowskim.#Sprawa C-132/08.

text:
      Sprawa C‑132/08
      Lidl Magyarország Kereskedelmi bt
      przeciwko
      Nemzeti Hírközlési Hatóság Tanácsa
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnymzłożony przez Fővárosi Bíróság)

      Swobodny przepływ towarów – Urządzenia radiowe i końcowe urządzenia telekomunikacyjne – Wzajemne uznawanie zgodności – Nieuznanie deklaracji zgodności wystawionej przez producenta mającego siedzibę w innym państwie członkowskim
      Streszczenie wyroku
      1.        Zbliżanie ustawodawstw – Urządzenia radiowe i końcowe urządzenia telekomunikacyjne i wzajemne uznawanie ich zgodności – Dyrektywa
            1999/5
      (dyrektywa 1999/5 Parlamentu Europejskiego i Rady)
      2.        Zbliżanie ustawodawstw – Ogólne bezpieczeństwo produktów – Dyrektywa 2001/95
      (dyrektywa 2001/95 Parlamentu Europejskiego i Rady)
      3.        Swobodny przepływ towarów – Odstępstwa – Istnienie dyrektyw zbliżających ustawodawstwa – Skutki
      (art. 28 WE, 30 WE; dyrektywa 1999/5 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5)
      1.        Państwa członkowskie nie mogą, na mocy dyrektywy 1999/5 w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych
         oraz wzajemnego uznawania ich zgodności, wymagać od osoby wprowadzającej do obrotu urządzenia radiowe, by dostarczyła deklarację
         zgodności, jeżeli producent tych urządzeń, mający siedzibę w innym państwie członkowskim, opatrzył je oznakowaniem CE i wystawił
         dla tego wyrobu deklarację zgodności. Na podstawie dyrektywy 1999/5 przysługuje bowiem urządzeniom posiadającym oznakowanie
         CE domniemanie zgodności. Oznakowanie to wskazuje na zgodność tych urządzeń ze wszystkimi przepisami tej dyrektywy, w tym
         określonymi w tej dyrektywie procedurami oceny zgodności. W związku z tym wyroby opatrzone oznakowaniem CE mogą być wprowadzane
         do obrotu i nie ma obowiązku poddawania ich uprzedniej procedurze dopuszczenia do obrotu czy też jakiejkolwiek innej procedurze
         zmierzającej do wprowadzenia obowiązku opatrywania wyrobów oznakowaniem zgodności przez większą liczbę osób.

      (por. pkt 26, 28, 33; pkt 1 sentencji)
      2.        Dyrektywa 2001/95 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów nie ma zastosowania w zakresie, w jakim sprawa dotyczy oceny
         pytań odnoszących się do obowiązku dostarczenia przez daną osobę deklaracji zgodności urządzeń radiowych. W odniesieniu do
         kwestii uprawnienia państw członkowskich do nakładania, na podstawie wspomnianej dyrektywy, przy sprzedaży urządzeń radiowych
         innych obowiązków niż obowiązek przedstawienia deklaracji zgodności sprzedającego produkt można uznać za producenta wyłącznie
         w okolicznościach określonych w samej dyrektywie w art. 2 lit. e), a za dystrybutora – wyłącznie w okolicznościach określonych
         w art. 2 lit. f). Na producenta i dystrybutora nałożyć można jedynie obowiązki określone odpowiednio w odniesieniu do każdego
         z nich w dyrektywie 2001/95.

      (por. pkt 40; pkt 2 sentencji)
      3.        W przypadku gdy dana materia jest przedmiotem harmonizacji na szczeblu wspólnotowym, wszelkie środki krajowe regulujące tę
         materię podlegają ocenie na podstawie przepisów środka harmonizującego, a nie przepisów art. 28 WE i 30 WE. W materii objętej
         zakresem dyrektywy 1999/5 w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania
         ich zgodności państwa członkowskie muszą w pełni stosować się do jej przepisów i nie mogą utrzymywać w mocy sprzecznych z nią
         przepisów krajowych. Gdy państwo członkowskie uważa, że stosowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności
         z zasadniczymi wymaganiami określonymi w dyrektywie 1999/5, które dana norma ma obejmować, to państwo członkowskie musi przestrzegać
         procedury określonej w art. 5 tej dyrektywy. Państwo członkowskie może natomiast podnieść na uzasadnienie ograniczenia względy
         niezwiązane z obszarem zharmonizowanym przez dyrektywę 1999/5. W takim przypadku może ono powołać się wyłącznie na względy,
         o których mowa w art. 30 WE, lub na nadrzędne wymogi interesu ogólnego.

      (por. pkt 46; pkt 3 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba)
      z dnia 30 kwietnia 2009 r.(*)

      Swobodny przepływ towarów – Urządzenia radiowe i końcowe urządzenia telekomunikacyjne – Wzajemne uznawanie zgodności – Nieuznanie deklaracji zgodności wystawionej przez producenta mającego siedzibę w innym państwie członkowskim
      W sprawie C‑132/08
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Fővárosi
         Bíróság (Węgry) postanowieniem z dnia 11 marca 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 2 kwietnia 2008 r., w postępowaniu:

      Lidl Magyarország Kereskedelmi bt
      przeciwko
      Nemzeti Hírközlési Hatóság Tanácsa,
      TRYBUNAŁ (ósma izba),
      w składzie: T. von Danwitz (sprawozdawca), prezes izby, E. Juhász i G. Arestis, sędziowie,
      rzecznik generalny: E. Sharpston,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Lidl Magyarország Kereskedelmi bt przez R. Kölcsey-Riedena, ügyvéd,
      –        w imieniu rządu węgierskiego przez J. Fazekas, R. Somssich i K. Szíjjártó, działające w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu belgijskiego przez T. Materne’a, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu polskiego przez M. Dowgielewicza, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez W. Wilsa i A. Siposa, działających w charakterze pełnomocników,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni dyrektywy nr 1999/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
         z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania ich
         zgodności (Dz.U. L 91, s. 10) i dyrektywy 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego
         bezpieczeństwa produktów (Dz.U. 2002, L 11, s. 4) oraz art. 30 WE.

      2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Lidl Magyarország Kereskedelmi bt (zwaną dalej „Lidl”) a Nemzeti Hírközlési
         Hatóság Tanácsa (radą krajowego urzędu ds. telekomunikacji, zwaną dalej „Hatóság”) w przedmiocie jej sprzeciwu wobec sprzedaży
         przez Lidl na Węgrzech urządzeń radiowych wyprodukowanych przez spółkę z siedzibą w Belgii.

       Ramy prawne
       Prawo wspólnotowe
       Dyrektywa 1999/5
      3        Artykuł 1 ust. 1 dyrektywy 1999/5 określa zakres dyrektywy w następujący sposób:

      „Niniejsza dyrektywa ustanawia ogólne ramy prawne odnośnie do wprowadzania do obrotu, swobodnego przepływu oraz użytkowania
         na obszarze Wspólnoty urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych”.

      4        Artykuł 2 dyrektywy 1999/5 stanowi:

      „Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
      a)      »aparatura« oznacza jakikolwiek urządzenie, które jest albo sprzętem radiowym, albo końcowym urządzeniem telekomunikacyjnym,
         albo też spełnia obie te funkcje;

      […]
      c)      »sprzęt radiowy« oznacza dowolny produkt lub jego znaczący element umożliwiający przekazywanie informacji za pośrednictwem
         wysyłanych i/lub odbieranych fal radiowych, wykorzystujący widmo przeznaczone do łączności radiowej na ziemi lub w przestrzeni
         kosmicznej;

      d)      »fale radiowe« oznacza fale elektromagnetyczne o częstotliwości w zakresie od 9 kHz do 3000 GHz rozchodzące się w przestrzeni,
         które nie są sztucznie ukierunkowane;

      […]”.
      5        W odniesieniu do wymagań zasadniczych w zakresie bezpieczeństwa, które musi spełniać aparatura, art. 3 ust. 1 tej dyrektywy
         stanowi:

      „Następujące wymogi zasadnicze mają zastosowanie do każdej aparatury:
      a)      ochrona zdrowia i bezpieczeństwa użytkownika oraz wszystkich innych osób, łącznie z celami odnoszącymi się do wymogów bezpieczeństwa
         zawartymi w dyrektywie 73/23/EWG, ale bez zastosowania limitu napięcia elektrycznego;

      b)      wymagania ochrony w odniesieniu do kompatybilności elektromagnetycznej określonej w dyrektywie 89/336/EWG”.
      6        Artykuł 5 dyrektywy 1999/5 stanowi:

      „1.       W przypadku gdy aparatura odpowiada takim zharmonizowanym normom lub ich części […], państwa członkowskie uznają zgodność
         z tymi spośród wymogów zasadniczych określonych w art. 3 powyżej, które są objęte takimi zharmonizowanymi normami lub ich
         częścią.

      2.      W przypadku gdy państwo członkowskie albo Komisja uznają, że zachowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności
         z zasadniczymi wymogami określonymi w art. 3, a które norma ta ma obejmować, Komisja bądź zainteresowane państwo członkowskie
         przedkłada tę sprawę [Komitetowi ds. Oceny Zgodności Telekomunikacyjnej i Nadzoru Rynku].

      3.      […] Po konsultacji z komitetem […] Komisja może wycofać zharmonizowane normy poprzez opublikowanie obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich”.

      7        Artykuł 6 ust. 1 i 4 dyrektywy 1999/5 stanowi:

      „1.      Państwa członkowskie zapewniają, że aparatura jest wprowadzana na rynek [do obrotu] tylko wtedy, jeżeli zgodna jest z właściwymi
         wymogami zasadniczymi określonymi w art. 3 oraz z innymi właściwymi przepisami niniejszej dyrektywy, gdy jest odpowiednio
         zainstalowana i konserwowana oraz wykorzystywana zgodnie z celem, do którego została przeznaczona. Nie podlega żadnym dodatkowym
         przepisom krajowym dotyczącym wprowadzania na rynek [do obrotu].

      […]
      4.      W przypadku sprzętu radiowego wykorzystującego pasma częstotliwości, których wykorzystanie nie zostało zharmonizowane w całej
         Wspólnocie, producent, jego upoważniony przedstawiciel we Wspólnocie lub osoba odpowiedzialna za wprowadzanie sprzętu do obrotu
         powiadamia krajowe władze, odpowiedzialne w danym państwie członkowskim za przydzielanie i nadzorowanie wykorzystania częstotliwości
         radiowych, o zamiarze wprowadzenia takiego sprzętu do obrotu krajowego.

      Takie powiadomienie powinno być przekazane nie później niż cztery tygodnie przed rozpoczęciem wprowadzania do obrotu i powinno
         zawierać informacje dotyczące cech charakterystycznych urządzenia […] oraz numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej,
         jak określono w załączniku IV lub V”.

      8        Artykuł 8 ust. 1 dyrektywy 1999/5 stanowi:

      „Państwa członkowskie nie zakazują, nie ograniczają lub nie utrudniają wprowadzania na rynek [do obrotu] oraz oddania do użytku
         na ich terytorium urządzeń opatrzonych znakiem CE, określonym w załączniku VII, który poświadcza zgodność urządzenia ze wszystkimi
         przepisami niniejszej dyrektywy […]. Postanowienie to pozostaje bez uszczerbku dla art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 2 oraz art. 9
         ust. 5”.

      9        W odniesieniu do oznakowania zgodności CE art. 12 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 1999/5 stanowi:

      „Urządzenia spełniające wszystkie wymogi zasadnicze mające zastosowanie w danym przypadku opatrzone są oznakowaniem zgodności
         CE określonym w załączniku VII. Urządzenia opatrzone są tym znakiem na odpowiedzialność producenta, jego upoważnionego przedstawiciela
         we Wspólnocie lub osoby odpowiedzialnej za wprowadzanie urządzenia do obrotu”.

       Dyrektywa 2001/95
      10      Artykuł 1 dyrektywy 2001/95 określa cel i zakres przedmiotowy dyrektywy w następujący sposób:

      „1. Niniejsza dyrektywa ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich produktów wprowadzanych na rynek.
      2.      Niniejszą dyrektywę stosuje się w odniesieniu do wszystkich produktów określonych w art. 2 lit. a). Każdy z jej przepisów
         stosuje się w przypadku braku przepisów szczególnych ustawodawstwa Wspólnoty, regulujących bezpieczeństwo danych produktów.

      W przypadku gdy produkty podlegają szczególnym wymogom związanym z bezpieczeństwem, narzuconym przez ustawodawstwo wspólnotowe,
         niniejszą dyrektywę stosuje się wyłącznie w odniesieniu do aspektów i zagrożeń lub kategorii zagrożeń nieobjętych tymi wymogami
         […]”.

      11      Artykuł 2 lit. a), e) i f) dyrektywy 2001/95 stanowi:

      „Do celów niniejszej dyrektywy:
      a)      »produkt« oznacza każdy produkt – łącznie z produktem w kontekście świadczenia usług – przeznaczony dla konsumentów lub taki,
         który nawet jeżeli nie jest przeznaczony dla konsumentów, to w możliwych do przewidzenia warunkach może być przez nich używany,
         dostarczany im bądź udostępniany za opłatą lub bezpłatnie w ramach działalności handlowej, nowy, używany lub odnowiony.

      […]
      e)      »producent« oznacza:
      i)      wytwórcę produktu, prowadzącego działalność gospodarczą na terytorium Wspólnoty, oraz każdą inną osobę podającą się za wytwórcę
         przez umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku handlowego lub innego wyróżniającego znaku lub osobę, która dokonuje renowacji
         danego produktu;

      ii)      przedstawiciela wytwórcy, jeżeli wytwórca nie prowadzi działalności gospodarczej na terytorium Wspólnoty lub jeżeli nie posiada
         on przedstawiciela – importera produktu we Wspólnocie;

      iii)      innych profesjonalistów [przedsiębiorców] w procesie wprowadzania na rynek, w zakresie w jakim ich działalność może mieć wpływ
         na cechy bezpieczeństwa produktu;

      f)      »dystrybutor« oznacza wszystkich profesjonalistów [przedsiębiorców] w procesie wprowadzania na rynek, których działalność
         nie ma wpływu na cechy bezpieczeństwa produktu”.

      12      Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 2001/95 stanowi:

      „Państwa członkowskie zobowiązane są zapewnić, aby producenci i dystrybutorzy wywiązywali się ze swoich zobowiązań ustanowionych
         na mocy niniejszej dyrektywy, w sposób gwarantujący wprowadzanie do obrotu wyłącznie bezpiecznych produktów”.

      13      Artykuł 8 ust. 2 akapity pierwszy i drugi dyrektywy stanowi:

      „Właściwe władze państw członkowskich, w przypadku przedsięwzięcia środków przewidzianych w ust. 1, zwłaszcza tych opisanych
         w lit. d) do f), zobowiązane są działać zgodnie z traktatem, w szczególności z jego art. 28 i 30, w sposób zapewniający wdrożenie
         środków proporcjonalnych do powagi zagrożenia oraz uwzględniając odpowiednio zasadę ostrożności.

      W tym kontekście powinny one zachęcić producentów i dystrybutorów do dobrowolnego działania oraz popierać takie działanie,
         zgodnie z ich zobowiązaniami wynikającymi z niniejszej dyrektywy, w szczególności z jej rozdziału III, łącznie z opracowaniem
         kodeksów rzetelnej praktyki w stosownych przypadkach”.

       Prawo krajowe
      14      Artykuł 188 pkt 32 2003. évi C. törvény az elektronikus hírközlésről (ustawy C z 2003 r. w sprawie łączności elektronicznej)
         stanowi:

      „W rozumieniu niniejszej ustawy:
      […]
      32. »producent« oznacza każdy podmiot gospodarczy odpowiedzialny za zaprojektowanie, wytworzenie, opakowanie, oznakowanie,
         wprowadzenie do obrotu sprzętu, bez względu na to, czy wypełnia on te zadania na własny czy na cudzy rachunek. Za producenta
         uważa się również podmiot dokonujący w odniesieniu do istniejących urządzeń, w celu ich sprzedaży, zmian lub uzupełnień mających
         wpływ na ich istotne cechy lub podmiot wytwarzający nowe urządzenia z urządzeń istniejących. Jeżeli siedziba producenta znajduje
         się poza terytorium Węgier, za producenta uznaje się importera sprzętu”.

      15      Na mocy art. 1 ust. 2 5/2004. (IV. 13.) IHM rendelet a rádióberendezésekről és az elektronikus hírközlő végberendezésekről,
         valamint megfelelőségük kölcsönös elismeréséről [rozporządzenia 5/2004 (IV.13.) IHM ministra informatyki i łączności w sprawie
         urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania ich zgodności] „oprócz węgierskiego
         urzędu ds. telekomunikacji zakresem rozporządzenia objęte są na Węgrzech wszelkie osoby fizyczne lub prawne, jednostki nieposiadające
         osobowości prawnej oraz wszelkiego rodzaju mające siedzibę na Węgrzech oddziały lub przedstawicielstwa spółek mających swoją
         siedzibę za granicą, które wytwarzają urządzenia objęte zakresem przedmiotowym ust. 1, dokonują ich przywozu (dalej zwane
         łącznie »producentami«), prowadzą ich dystrybucję, dokonują ich certyfikacji, oddają je do użytku i używają ich”.

      16      Zgodnie z przepisami art. 4 ust. 4 tego rozporządzenia producent powinien poinformować właściwy urząd, zgodnie z właściwymi
         przepisami szczególnymi, o zamiarze sprzedaży na Węgrzech urządzeń radiowych wykorzystujących niezharmonizowane w Unii Europejskiej
         częstotliwości lub pasma częstotliwości.

      17      Producent ma obowiązek, zgodnie z art. 10 ust. 6 tego rozporządzenia, „wystawić deklarację zgodności dotyczącą spełnienia
         przez urządzenia wymagań zasadniczych. W celu sprzedaży urządzeń wyprodukowanych na Węgrzech należy wystawić deklarację zgodności
         w języku węgierskim lub w innych językach, w tym w języku węgierskim. Jeśli urządzenia nie są produkowane na Węgrzech, deklarację
         można wystawić w języku urzędowym dowolnego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Merytoryczne wymogi dotyczące deklaracji
         zgodności określone są w załączniku 6”.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      18      Lidl sprzedaje na Węgrzech urządzenie radiowe typu „UC Babytalker 500”, produkowane przez belgijską spółkę, która opatrzyła
         to urządzenie oznakowaniem CE, wystawiając deklarację zgodności dla tego wyrobu. Urządzenie wykorzystuje niezharmonizowaną
         częstotliwość.

      19      W wyniku inspekcji przeprowadzonej w 2007 r. w jednym z punktów sprzedaży Lidl Hatóság stwierdziła, że wspomniane urządzenie
         nie spełnia wymogów dotyczących deklaracji zgodności przewidzianych w węgierskim prawie. W związku z tym zakazała Lidl sprzedaży
         tego urządzenia do chwili przedstawienia deklaracji zgodności wystawionej zgodnie z węgierskimi przepisami. Zdaniem Hatóság
         Lidl powinien być uznany za producenta urządzenia, ponieważ wprowadza je do obrotu na Węgrzech.

      20      Ponieważ Hatóság nie uznała deklaracji zgodności wystawionej przez belgijskiego producenta, Lidl zaskarżył decyzję w sprawie
         zakazu sprzedaży do sądu, żądając jej uchylenia.

      21      Fővárosi Bíróság uznał, że zgodnie z obowiązującymi dyrektywami wspólnotowymi omawiany wyrób może być sprzedawany we wszystkich
         państwach członkowskich, lecz ze względu na odmienne zdanie strony pozwanej w postępowaniu przed sądem krajowym sąd ten postanowił
         zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy art. 8 dyrektywy [1999/5] dotyczący swobodnego przepływu urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych (zwanych
         dalej »urządzeniami«) można interpretować w ten sposób, że nie wolno nakładać innych, wykraczających poza przepisy wskazanego
         artykułu, obowiązków w zakresie sprzedaży urządzeń podlegających tej dyrektywie, opatrzonych oznakowaniem CE przez producenta
         mającego siedzibę w innym państwie członkowskim?

      2)      Czy przepisy art. 2 lit. e) i f) dyrektywy [2001/95], z punktu widzenia obowiązków w zakresie sprzedaży, można interpretować
         w ten sposób, że za producenta może być również uznany podmiot sprzedający urządzenia w jednym z państw członkowskich (który
         nie brał udziału w procesie ich wytwarzania), którego siedziba nie znajduje się w tym samym państwie członkowskim co siedziba
         producenta?

      3)      Czy przepisy art. 2 lit. e) ppkt i), ii) i iii) i art. 2 lit. f) dyrektywy [2001/95] można interpretować w ten sposób, że
         dystrybutor (który nie jest tożsamy z producentem) urządzeń produkowanych w innym państwie członkowskim może być zobowiązany
         do wystawienia deklaracji zgodności zawierającej dane techniczne tych urządzeń?

      4)      Czy przepisy art. 2 lit. e) ppkt i), ii) i iii) i art. 2 lit. f) dyrektywy [2001/95] można interpretować w ten sposób, że
         podmiot zajmujący się wyłącznie sprzedażą określonych urządzeń w państwie członkowskim, na którego terytorium ma siedzibę,
         może być jednocześnie uznany za producenta tych urządzeń, jeżeli jego działalność w charakterze dystrybutora nie ma wpływu
         na cechy urządzeń dotyczące bezpieczeństwa?

      5)      Czy art. 2 lit. f) dyrektywy [2001/95] można interpretować w ten sposób, że dystrybutorowi, którego definicję ten przepis
         zawiera, można stawiać wymagania, które zgodnie z tą dyrektywą można stawiać jedynie producentowi, o którym mowa w art. 2
         lit. e), np. wymóg wystawienia deklaracji zgodności dotyczącej warunków technicznych?

      6)      Czy art. 30 [WE] lub tzw. wymogi nadrzędne mogą stanowić podstawę wyjątku w stosowaniu formuły ustalonej w wyroku [z dnia
         11 lipca 1974 r. w sprawie 8/74 Dassonville, Rec. s. 837], przy jednoczesnym uwzględnieniu zasad równoważności i wzajemnego
         uznawania?

      7)      Czy art. 30 [WE] można interpretować w ten sposób, że przywozu i sprzedaży towarów w tranzycie nie wolno ograniczać z żadnego
         powodu innego niż względy określone w tym postanowieniu?

      8)      Czy oznakowanie CE spełnia wymogi zasad równoważności lub wzajemnego uznawania oraz wymogi ustanowione w art. 30 [WE]?
      9)      Czy oznakowanie CE można interpretować w ten sposób, że państwa członkowskie nie mogą stosować w żadnym razie innych norm
         technicznych lub norm jakości w odniesieniu do urządzeń opatrzonych tym oznakowaniem?

      10)      Czy przepisy art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 2 zdanie drugie dyrektywy [2001/95] można interpretować w ten sposób, że można uznać,
         iż w zakresie sprzedaży towarów, na producencie i dystrybutorze, w przypadku gdy producent nie sprzedaje wyrobów, ciążą takie
         same obowiązki?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie wykładni dyrektywy 1999/5
      22      W pierwszym pytaniu sąd krajowy pragnie się w istocie dowiedzieć, czy zgodnie z dyrektywą 1999/5 państwo członkowskie może
         wymagać od przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu w kraju sprzęt radiowy, by dostarczył deklarację zgodności, jeżeli producent
         tego sprzętu, mający siedzibę w innym państwie członkowskim, opatrzył ten sprzęt oznakowaniem CE i wystawił dla tego wyrobu
         deklarację zgodności.

      23      W tym względzie należy stwierdzić, że dyrektywa 1999/5, która ustanawia ramy prawne w zakresie wprowadzania do obrotu, swobodnego
         przepływu i oddawania do użytku we Wspólnocie urządzeń radiowych, zawiera w art. 6, 8, i 12 przepisy istotne z punktu widzenia
         rozstrzygnięcia sporu przed sądem krajowym.

      24      Artykuły 6 i 8 tej dyrektywy gwarantują swobodny przepływ urządzeń spełniających wymogi przepisów tej dyrektywy (wyrok z dnia
         8 maja 2003 r. w sprawie C‑14/02 ATRAL, Rec. s. I‑4431, pkt 50).

      25      Zgodnie art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy 1999/5 państwa członkowskie zapewniają, by aparatura była wprowadzana do obrotu
         tylko wtedy, gdy zgodna jest z określonymi w tej dyrektywie wymaganiami zasadniczymi, natomiast zgodnie ze zdaniem drugim
         tego przepisu nie mogą one nałożyć na tę aparaturę innych, krajowych wymogów dotyczących wprowadzania jej do obrotu. Ponadto
         zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, państwa członkowskie nie utrudniają wprowadzania do obrotu na ich terytorium urządzeń
         opatrzonych oznakowaniem CE.

      26      Na podstawie dyrektywy 1999/5 przysługuje bowiem urządzeniom posiadającym oznakowanie CE domniemanie zgodności. Oznakowanie
         to wskazuje na zgodność tych urządzeń ze wszystkimi przepisami tej dyrektywy, w tym określonymi w tej dyrektywie procedurami
         oceny zgodności (zob. ww. wyrok w sprawie ATRAL, pkt 51).

      27      W tym systemie, zgodnie z art. 12 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie dyrektywy 1999/5, wyroby opatruje się oznakowaniem
         CE na odpowiedzialność producenta bądź jego upoważnionego przedstawiciela z siedzibą we Wspólnocie lub też osoby odpowiedzialnej
         za wprowadzenie urządzenia do obrotu.

      28      W związku z tym wyroby opatrzone oznakowaniem CE mogą być wprowadzane do obrotu i nie ma obowiązku poddawania ich uprzedniej
         procedurze dopuszczenia do obrotu (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie ATRAL, pkt 52) czy też jakiejkolwiek innej procedurze
         zmierzającej do wprowadzenia obowiązku opatrywania wyrobów oznakowaniem zgodności przez większą liczbę osób.

      29      Z zastrzeżeniem przepisów art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 2 i art. 9 ust. 5 dyrektywy 1999/5 państwa członkowskie mają więc obowiązek
         uznania oznakowania CE, którym wyrób opatrzyła jedna z osób wymienionych w art. 12 ust. 1 tej dyrektywy. Wymaganie od jednej
         z tych osób dostarczenia deklaracji zgodności urządzenia radiowego, opatrzonego już oznakowaniem CE przez inną spośród osób
         określonych w art. 12 ust. 1 dyrektywy 1999/5, byłoby utrudnieniem we wprowadzaniu do obrotu tego wyrobu, ponieważ zostałby
         on poddany innym wymogom niż wymogi określone w dyrektywie 1999/5.

      30      Wynika z tego, że dyrektywa 1999/5 stoi na przeszkodzie istnieniu uregulowań krajowych, które w zakresie zharmonizowanym tą
         dyrektywą zobowiązują osoby odpowiedzialne za wprowadzanie do obrotu wyrobu oznaczonego znakiem CE i posiadającego deklarację
         zgodności wystawioną przez producenta, aby również dostarczyły deklarację zgodności.

      31      Fakt, iż producent, który opatrzył wyrób oznakowaniem CE, znajduje się w innym państwie członkowskim niż państwo wprowadzenia
         do obrotu, nie ma wpływu na tę ocenę. Wręcz przeciwnie, poprzez fakt, że dyrektywa 1999/5 dotyczy swobodnego przepływu urządzeń
         radiowych i wzajemnego uznawania ich zgodności, obejmuje ona swoim zakresem właśnie taki przypadek.

      32      Ponadto okoliczność, że urządzenia będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym wykorzystują niezharmonizowaną częstotliwość,
         również nie może, w świetle art. 6 ust. 4 dyrektywy 1999/5, spowodować zmiany tej oceny. Ten proceduralny przepis nakłada
         jedynie na producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela we Wspólnocie, lub na osobę odpowiedzialną za wprowadzenie do
         obrotu, obowiązek poinformowania krajowego organu władzy, odpowiedzialnego za przydzielanie i nadzorowanie wykorzystania częstotliwości
         radiowych, o zamiarze sprzedaży tych urządzeń na rynku krajowym. Ten przepis proceduralny, choć ma towarzyszyć wdrażaniu mechanizmów
         przewidzianych w dyrektywie 1999/5 do prawa wewnętrznego, w żadnym razie nie nadaje państwom członkowskim uprawnienia do obwarowania
         warunkami lub ograniczenia zakazu, o którym mowa w drugim zdaniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 1999/5 (zob. wyrok z dnia 20 czerwca
         2002 r. w sprawach połączonych C‑388/00 i C‑429/00 Radiosistemi, Rec. s. I‑5845, pkt 53).

      33      W związku z tym na pierwsze pytanie należy odpowiedzieć w ten sposób, że państwa członkowskie nie mogą, na mocy dyrektywy
         1999/5, wymagać od osoby wprowadzającej do obrotu urządzenia radiowe, by dostarczyła deklarację zgodności, jeżeli producent
         tych urządzeń, mający siedzibę w innym państwie członkowskim, opatrzył je oznakowaniem CE i wystawił dla tego wyrobu deklarację
         zgodności.

       W przedmiocie wykładni dyrektywy 2001/95
      34      W pytaniach od drugiego do piątego i w pytaniu dziesiątym, które należy rozpatrywać razem, sąd krajowy pragnie w istocie dowiedzieć
         się, czy na mocy przepisów dyrektywy 2001/95 dystrybutora sprzętu radiowego można uznać za producenta tego produktu, gdy nie
         uczestniczył on w jego produkcji, a jego działalność nie ma wpływu na cechy produktu związane z jego bezpieczeństwem, oraz
         czy można go zobowiązać do wystawienia deklaracji zgodności zawierającej dane techniczne omawianych urządzeń radiowych lub
         czy można na niego nałożyć obowiązki ciążące na producencie, jeżeli sam producent nie sprzedaje omawianych produktów.

      35      Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ust. 2 dyrektywa 2001/95 nie ma zastosowania wówczas, gdy istnieją wspólnotowe
         przepisy szczególne, regulujące kwestię bezpieczeństwa danych produktów i zmierzające do tego samego celu.

      36      Jak w szczególności podnoszą zasadniczo rząd belgijski i Komisja, dyrektywa 1999/5 stanowi tego rodzaju przepis szczególny
         w zakresie deklaracji zgodności urządzeń radiowych.

      37      Zatem dyrektywa 2001/95 oraz definicje określeń „producent” i „dystrybutor”, znajdujące się w art. 2 lit. e) i f), nie mają
         zastosowania w zakresie, w jakim sprawa dotyczy oceny pytań odnoszących się do obowiązku dostarczenia przez daną osobę deklaracji
         zgodności urządzeń radiowych.

      38      W zakresie w jakim sąd krajowy poszukuje odpowiedzi na pytanie, czy państwo członkowskie może nałożyć na takiego dystrybutora
         wynikające z dyrektywy 2001/95 obowiązki spoczywające zwykle na producentach, należy stwierdzić, że przedłożone Trybunałowi
         akta nie zawierają wzmianki o innych obowiązkach niż obowiązek przedstawienia deklaracji zgodności ciążący na dystrybutorach
         urządzeń radiowych na Węgrzech.

      39      W każdym razie aby ustalić, jakie konkretne obowiązki wynikają z dyrektywy 2001/95, należy stwierdzić, że sprzedającego produkt
         można uznać za producenta wyłącznie w okolicznościach określonych w tej detektywie w art. 2 lit. e), a za dystrybutora – wyłącznie
         w okolicznościach określonych w art. 2 lit. f). Na producenta i dystrybutora nałożyć można jedynie obowiązki określone w odniesieniu
         do każdego z nich w dyrektywie 2001/95.

      40      Zatem na pytania od drugiego do piątego oraz na pytanie dziesiąte należy odpowiedzieć w ten sposób, że dyrektywa 2001/95 nie
         ma zastosowania, w zakresie w jakim sprawa dotyczy oceny pytań odnoszących się do obowiązku dostarczenia przez daną osobę
         deklaracji zgodności urządzeń radiowych. W odniesieniu do kwestii uprawnienia państw członkowskich do nakładania, na podstawie
         dyrektywy 2001/95, przy sprzedaży urządzeń radiowych innych obowiązków niż obowiązek przedstawienia deklaracji zgodności sprzedającego
         produkt można uznać za producenta wyłącznie w okolicznościach określonych w samej dyrektywie w art. 2 lit. e), a za dystrybutora
         – wyłącznie w okolicznościach określonych w art. 2 lit. f). Na producenta i dystrybutora nałożyć można jedynie obowiązki określone
         w odniesieniu do każdego z nich w dyrektywie 2001/95.

       W przedmiocie wykładni art. 30 WE
      41      Pytania od szóstego do dziewiątego, które należy rozpatrywać razem, dotyczą względów, na które mogłoby się powołać państwo
         członkowskie, by uzasadnić przeszkody w swobodnym przepływie urządzeń radiowych opatrzonych oznakowaniem zgodności CE, oraz
         wykładni art. 30 WE.

      42      W tym względzie należy przypomnieć, jak w szczególności podnosi Komisja, że w przypadku gdy dana materia jest przedmiotem
         harmonizacji na poziomie wspólnotowym, wszelkie środki krajowe regulujące tę materię podlegają ocenie na podstawie przepisów
         środka harmonizującego, a nie przepisów art. 28 WE i 30 WE (zob. wyrok z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C‑324/99 DaimlerChrysler,
         Rec. s. I‑9897, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).

      43      Jeśli chodzi o obowiązek dostarczenia deklaracji zgodności sprzętu radiowego, dyrektywa 1999/5 zawiera szczególne uregulowania.
         Z brzmienia i celu tej dyrektywy wynika, że ma ona na celu pełną harmonizację spraw wchodzących w jej zakres przedmiotowy.
         Wynika z tego, że w materii objętej zakresem tej dyrektywy państwa członkowskie muszą w pełni się do niej stosować i nie mogą
         utrzymywać w mocy sprzecznych z nią krajowych przepisów (zob. ww. wyrok w sprawie ATRAL, pkt 44).

      44      Swobodny przepływ urządzeń podlegających zakresowi dyrektywy 1999/5, objętych domniemaniem zgodności z wymaganiami zasadniczymi
         i co za tym idzie, z normami bezpieczeństwa, których ona dotyczy, może podlegać ograniczeniom wyłącznie na warunkach określonych
         w samej dyrektywie. Gdy państwo członkowskie uważa, że stosowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności
         z zasadniczymi wymaganiami określonymi w tej dyrektywie, które dana norma ma obejmować, zgodnie z art. 5 dyrektywy państwo
         członkowskie może wystąpić z tą sprawą do komitetu. W przypadku braków w zharmonizowanych normach odnoszących się do wymagań
         zasadniczych normy te mogą zostać wycofane wyłącznie zgodnie z procedurą określoną w art. 5 dyrektywy 1999/5. W tych okolicznościach
         należy stwierdzić, że system wprowadzony przez dyrektywę 1999/5 zapewnia poszanowanie wymagań zasadniczych, o których mowa
         w tej dyrektywie.

      45      Ponadto, jak zauważa Komisja, w przypadku gdyby państwo członkowskie podnosiło na uzasadnienie ograniczenia względy niezwiązane
         z obszarem zharmonizowanym przez dyrektywę 1999/5, może ono odwołać się do art. 30 WE. W takim przypadku państwo członkowskie
         może powołać się wyłącznie na jeden ze względów interesu ogólnego, o których mowa w art. 30 WE, lub na któryś z nadrzędnych
         wymogów wypracowanych przez orzecznictwo Trybunału (zob. w szczególności wyrok z dnia 20 lutego 1979 r. w sprawie 120/78 Rewe-Zentral,
         zwany „wyrokiem w sprawie Cassis de Dijon”, Rec. s. 649, pkt 8). W obydwóch przypadkach ograniczenie to musi być w odpowiednie
         do zapewnienia realizacji zamierzonego celu i nie wykraczać poza to, co niezbędne do jego osiągnięcia (zob. ww. wyroki: w sprawie
         Radiosistemi, pkt 42;w sprawie ATRAL, pkt 64).

      46      W świetle powyższych rozważań na pytania od szóstego do dziewiątego należy odpowiedzieć w ten sposób, że w przypadku gdy dana
         materia jest przedmiotem harmonizacji na szczeblu wspólnotowym, wszelkie środki krajowe regulujące tę materię podlegają ocenie
         na podstawie przepisów środka harmonizującego, a nie przepisów art. 28 WE i 30 WE. W materii objętej zakresem dyrektywy 1999/5
         państwa członkowskie muszą w pełni stosować się do jej przepisów i nie mogą utrzymywać w mocy sprzecznych z nią przepisów
         krajowych. Gdy państwo członkowskie uważa, że stosowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności z zasadniczymi
         wymaganiami określonymi w dyrektywie 1999/5, które dana norma ma obejmować, to państwo członkowskie musi przestrzegać procedury
         określonej w art. 5 tej dyrektywy. Państwo członkowskie może natomiast podnieść na uzasadnienie ograniczenia względy niezwiązane
         z obszarem zharmonizowanym przez dyrektywę 1999/5. W takim przypadku może ono powołać się wyłącznie na względy, o których
         mowa w art. 30 WE, lub na nadrzędne wymogi interesu ogólnego.

       W przedmiocie kosztów
      47      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:
      1)      Państwa członkowskie nie mogą, na mocy dyrektywy nr 1999/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie
            urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania ich zgodności, wymagać od osoby wprowadzającej
            do obrotu urządzenia radiowe, by dostarczyła deklarację zgodności, jeżeli producent tych urządzeń, mający siedzibę w innym
            państwie członkowskim, opatrzył je oznakowaniem CE i wystawił dla tego wyrobu deklarację zgodności.
      2)      Dyrektywa 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów
            nie ma zastosowania w zakresie, w jakim sprawa dotyczy oceny pytań odnoszących się do obowiązku dostarczenia przez daną osobę
            deklaracji zgodności urządzeń radiowych. W odniesieniu do kwestii uprawnienia państw członkowskich do nakładania, na podstawie
            dyrektywy 2001/95, przy sprzedaży urządzeń radiowych innych obowiązków niż obowiązek przedstawienia deklaracji zgodności sprzedającego
            produkt można uznać za producenta wyłącznie w okolicznościach określonych w samej dyrektywie w art. 2 lit. e), a za dystrybutora
            – wyłącznie w okolicznościach określonych w art. 2 lit. f). Na producenta i dystrybutora nałożyć można jedynie obowiązki określone
            w odniesieniu do każdego z nich w dyrektywie 2001/95.
      3)      W przypadku gdy dana materia jest przedmiotem harmonizacji na szczeblu wspólnotowym, wszelkie środki krajowe regulujące tę
            materię podlegają ocenie na podstawie przepisów środka harmonizującego, a nie przepisów art. 28 WE i 30 WE. W materii objętej
            zakresem dyrektywy 1999/5 państwa członkowskie muszą w pełni stosować się do jej przepisów i nie mogą utrzymywać w mocy sprzecznych
            z nią przepisów krajowych. Gdy państwo członkowskie uważa, że stosowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności
            z zasadniczymi wymaganiami określonymi w dyrektywie 1999/5, które dana norma ma obejmować, to państwo członkowskie musi przestrzegać
            procedury określonej w art. 5 tej dyrektywy. Państwo członkowskie może natomiast podnieść na uzasadnienie ograniczenia względy
            niezwiązane z obszarem zharmonizowanym przez dyrektywę 1999/5. W takim przypadku może ono powołać się wyłącznie na względy,
            o których mowa w art. 30 WE, lub na nadrzędne wymogi interesu ogólnego.
      Podpisy
      * Język postępowania: węgierski.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 27 lutego 2003 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Federalnej Niemiec. # Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego - Artykułs 23 CE i 25 CE. # Sprawa C-389/00.


Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 13 maja 1982 r. # Agata Alaimo przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy. # Sprawa 16/81.


title: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 12 września 2017 r.#Alexios Anagnostakis przeciwko Komisji Europejskiej.#Odwołanie – Prawo instytucjonalne – Inicjatywa obywatelska wzywająca Komisję Europejską do przedłożenia wniosku prawodawczego dotyczącego umorzenia długu publicznego państw członkowskich znajdujących się w stanie wyższej konieczności – Zgłoszenie do rejestracji – Odmowa Komisji – Oczywisty brak uprawnień Komisji – Rozporządzenie (UE) nr 211/2011 – Artykuł 4 ust. 2 lit. b) – Obowiązek uzasadnienia – Artykuł 122 TFUE – Artykuł 136 TFUE – Naruszenie.#Sprawa C-589/15 P.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba)
      z dnia 12 września 2017 r. (
            *1
         )
      Odwołanie – Prawo instytucjonalne – Inicjatywa obywatelska wzywająca Komisję Europejską do przedłożenia wniosku prawodawczego dotyczącego umorzenia długu publicznego państw członkowskich znajdujących się w stanie wyższej konieczności – Wniosek o rejestrację – Odmowa Komisji – Oczywisty brak uprawnień Komisji – Rozporządzenie (UE) nr 211/2011 – Artykuł 4 ust. 2 lit. b) – Obowiązek uzasadnienia – Artykuł 122 TFUE – Artykuł 136 TFUE – Naruszenie
      W sprawie C‑589/15 P
      mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 13 listopada 2015 r.,

         Alexios Anagnostakis, zamieszkały w Atenach (Grecja), reprezentowany przez A. Anagnostakisa, dikigoros, oraz F. Moyse’a, avocat,
      wnoszący odwołanie,
      w której drugą stroną postępowania jest:

         Komisja Europejska, reprezentowana przez M. Konstantinidisa oraz H. Krämera, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
      strona pozwana w pierwszej instancji,
      TRYBUNAŁ (wielka izba),
      w składzie: K. Lenaerts, prezes, A. Tizzano, wiceprezes, R. Silva de Lapuerta, M. Ilešič, L. Bay Larsen, E. Juhász, M. Berger i A. Prechal, prezesi izb, A. Rosas, J. Malenovský, D. Šváby, S. Rodin (sprawozdawca) i C. Lycourgos, sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Mengozzi,
      sekretarz: L. Hewlett, główny administrator,
      uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 13 grudnia 2016 r.,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 7 marca 2017 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok

               1

               W odwołaniu Alexios Anagnostakis żąda uchylenia wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 30 września 2015 r., Anagnostakis/Komisja (T‑450/12, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2015:739), którym Sąd ten oddalił skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji C(2012) 6289 final z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wniosku o rejestrację europejskiej inicjatywy obywatelskiej „Milion podpisów dla solidarnej Europy” przedłożonego Komisji w dniu 13 lipca 2012 r. (zwanej dalej „sporną decyzją”).

         Ramy prawne

               2

               Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 211/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie inicjatywy obywatelskiej (Dz.U. 2011, L 65, s. 1, sprostowanie Dz.U. 2012, L 94, s. 49) stanowi w motywach 1, 2, 4 i 10:

                        „(1)

                        Traktat o Unii Europejskiej (TUE) wzmacnia obywatelstwo Unii i dalej usprawnia demokratyczne funkcjonowanie Unii, stanowiąc między innymi, że każdy obywatel ma mieć prawo do uczestnictwa w życiu demokratycznym Unii za pośrednictwem europejskiej inicjatywy obywatelskiej. Procedura ta daje obywatelom możliwość bezpośredniego zwrócenia się do Komisji o przedłożenie wniosku dotyczącego unijnego aktu prawnego w celu wprowadzenia w życie traktatów, podobną do prawa przyznanego Parlamentowi Europejskiemu na mocy art. 225 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz Radzie na mocy art. 241 TFUE.

                        (2)

                        Procedury i warunki wymagane dla inicjatywy obywatelskiej powinny być jasne, proste, przyjazne użytkownikowi i proporcjonalne do charakteru inicjatywy obywatelskiej, tak aby zachęcić obywateli do udziału i zwiększyć dostępność Unii. Powinny one także wprowadzać rozsądną równowagę między prawami i obowiązkami.

                  […]

                        (4)

                        Komisja powinna na żądanie udzielać obywatelom informacji i nieformalnej porady na temat inicjatyw obywatelskich, w szczególności w odniesieniu do kryteriów rejestracji.

                  […]

                        (10)

                        W celu zapewnienia spójności i przejrzystości w odniesieniu do proponowanych inicjatyw obywatelskich oraz w celu uniknięcia sytuacji, w której zbierane są podpisy pod proponowaną inicjatywą obywatelską, która nie spełnia warunków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu, należy wprowadzić obowiązek rejestrowania inicjatyw na stronie internetowej udostępnionej przez Komisję przed zebraniem niezbędnych deklaracji poparcia od obywateli. Wszystkie proponowane inicjatywy obywatelskie spełniające warunki ustanowione w niniejszym rozporządzeniu powinny być rejestrowane przez Komisję. Komisja powinna prowadzić rejestrację zgodnie z zasadami ogólnymi dobrej administracji”.

               3

               Artykuł 1 rozporządzenia nr 211/2011 stanowi:
               „Niniejsze rozporządzenie ustanawia procedury i warunki wymagane w odniesieniu do inicjatywy obywatelskiej, przewidziane w art. 11 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 24 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej”.

               4

               Zgodnie z art. 2 tego rozporządzenia:
               „Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

                        1)

                        »inicjatywa obywatelska« oznacza inicjatywę przedłożoną Komisji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, wzywającą Komisję do przedłożenia, w ramach jej uprawnień, odpowiedniego wniosku w sprawach, w odniesieniu do których, zdaniem obywateli, stosowanie traktatów wymaga aktu prawnego Unii; inicjatywa taka otrzymała wsparcie co najmniej miliona kwalifikujących się sygnatariuszy pochodzących z co najmniej jednej czwartej wszystkich państw członkowskich;

                  […]

                        3)

                        »organizatorzy« oznaczają osoby fizyczne tworzące komitet obywatelski odpowiedzialny za przygotowanie inicjatywy obywatelskiej i przedłożenie jej Komisji”.

               5

               Artykuł 4 ust. 1–3 wskazanego rozporządzenia stanowi:
               „1.   Przed rozpoczęciem zbierania od sygnatariuszy deklaracji poparcia dla proponowanej inicjatywy obywatelskiej organizatorzy dokonują jej rejestracji w rejestrze Komisji, dostarczając informacje określone w załączniku II, w szczególności informacje dotyczące przedmiotu i celów proponowanej inicjatywy obywatelskiej.
               Informacje te dostarcza się w jednym z języków urzędowych Unii, w rejestrze on-line udostępnionym do tego celu przez Komisję (»rejestr«).
               Dla celów rejestru oraz w stosownych przypadkach na swojej stronie internetowej organizatorzy podają regularnie aktualizowane informacje dotyczące źródeł wsparcia i finansowania proponowanej inicjatywy obywatelskiej.
               Po potwierdzeniu rejestracji zgodnie z ust. 2 organizatorzy mogą zapewnić tłumaczenie proponowanej inicjatywy obywatelskiej na inne języki urzędowe Unii w celu włączenia do rejestru. Za tłumaczenie proponowanej inicjatywy obywatelskiej na inne języki urzędowe Unii odpowiedzialni są organizatorzy.
               Komisja ustanawia punkt kontaktowy udzielający informacji i pomocy.
               2.   W terminie dwóch miesięcy od otrzymania informacji określonych w załączniku II Komisja rejestruje proponowaną inicjatywę obywatelską pod wyłącznym numerem rejestracyjnym i wysyła organizatorowi potwierdzenie, pod warunkiem że spełniono następujące warunki:
               […]

                        b)

                        proponowana inicjatywa obywatelska nie wykracza w sposób oczywisty poza kompetencje Komisji w zakresie przedkładania wniosku dotyczącego unijnego aktu prawnego w celu wprowadzenia w życie traktatów;

                  […]
               3.   Komisja odmawia rejestracji, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w ust. 2.
               W przypadku odmowy rejestracji proponowanej inicjatywy obywatelskiej Komisja informuje organizatorów o przyczynach tej odmowy oraz o wszystkich możliwych dostępnych dla nich sądowych i pozasądowych środkach prawnych”.

         Okoliczności powstania sporu i sporna decyzja

               6

               Okoliczności powstania sporu, w zakresie, w jakim zostały przedstawione w zaskarżonym wyroku, można streścić następująco.

               7

               W dniu 13 lipca 2012 r. A. Anagnostakis przekazał Komisji propozycję europejskiej inicjatywy obywatelskiej (zwanej dalej „EIO”) zatytułowaną „Milion podpisów dla solidarnej Europy”.

               8

               Przedmiotem tej propozycji było ustanowienie w prawie Unii „zasady stanu wyższej konieczności, zgodnie z którą w przypadku gdy finansowe i polityczne istnienie państwa jest zagrożone z powodu obowiązku spłacenia niegodziwego długu, odmowa spłaty tego długu jest konieczna i uzasadniona”.

               9

               Rozpatrywana propozycja EIO odnosiła się do „polityki gospodarczej i walutowej (art. 119–144 TFUE)” jako podstawy prawnej jej przyjęcia.

               10

               W drodze spornej decyzji Komisja – po przypomnieniu brzmienia art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 211/2011 i wskazaniu, że dokonała analizy postanowień traktatu FUE powołanych w rozpatrywanej propozycji EIO, w szczególności art. 136 ust. 1 TFUE, a także „wszystkich pozostałych możliwych podstaw prawnych” – odmówiła zarejestrowania tej propozycji EIO z tego powodu, że wykraczała ona w sposób oczywisty poza kompetencje Komisji w zakresie przedkładania wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu stosowania traktatów.

         Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok

               11

               Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 11 października 2012 r. A. Anagnostakis złożył skargę mającą na celu stwierdzenie nieważności spornej decyzji.

               12

               Na poparcie skargi podniósł on jeden, składający się z kilku części zarzut, oparty na twierdzeniu, że Komisja naruszyła prawo, gdy odmówiła rejestracji rozpatrywanej propozycji EIO w myśl art. 4 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 211/2011. Utrzymywał on w tym względzie w istocie, że Komisja mogła podjąć dalsze działania odnoszące się do tej propozycji, wnosząc o przyjęcie aktu prawnego na podstawie art. 122 ust. 1 i 2 oraz art. 136 ust. 1 lit. b) TFUE, a także na podstawie norm prawa międzynarodowego.

               13

               W zaskarżonym wyroku Sąd, badając z urzędu zarzut oparty na braku lub niewystarczającym charakterze uzasadnienia, orzekł, że Komisja dochowała obowiązku uzasadnienia przy przyjmowaniu spornej decyzji. Sąd ten stwierdził ponadto, że Komisja nie naruszyła prawa, uznając, że rozpatrywana propozycja EIO wykraczała w sposób oczywisty poza kompetencje pozwalające jej na przedłożenie wniosku dotyczącego aktu prawnego w tym względzie. W rezultacie Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

         Żądania stron

               14

               W odwołaniu A. Anagnostakis wnosi do Trybunału o:

                        –

                        uchylenie zaskarżonego wyroku;

                        –

                        stwierdzenie nieważności spornej decyzji;

                        –

                        nakazanie Komisji dokonania rejestracji rozpatrywanej propozycji EIO i zarządzenie wszelkich innych środków wymaganych zgodnie z prawem oraz

                        –

                        obciążenie Komisji kosztami postępowania.

               15

               Komisja wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania i obciążenie A. Anagnostakisa kosztami postępowania.

         W przedmiocie odwołania

               16

               Na poparcie odwołania wnoszący odwołanie przedstawia cztery zarzuty. Zarzut pierwszy dotyczy naruszenia prawa polegającego na tym, że Sąd uznał, iż Komisja dochowała obowiązku uzasadnienia przy przyjmowaniu spornej decyzji. Zarzuty od drugiego do czwartego dotyczą kontroli zasadności tej decyzji i podnoszą, odpowiednio, błędną wykładnię art. 122, art. 136 ust. 1 TFUE oraz norm prawa międzynarodowego.

         W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia prawa w zakresie wystarczającego charakteru uzasadnienia spornej decyzji
      Argumentacja stron

               17

               W zarzucie pierwszym wnoszący odwołanie podnosi, iż poprzez uznanie w pkt 28–32 i 34 zaskarżonego wyroku, że sporna decyzja odpowiada wymogom wynikającym z przewidzianego w art. 296 TFUE obowiązku uzasadnienia, Sąd naruszył prawo.

               18

               Po pierwsze, Sąd błędnie orzekł w pkt 28 zaskarżonego wyroku, że sam fakt, iż w spornej decyzji Komisja odnosi się do art. 4 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 211/2011, stanowi wystarczające uzasadnienie w świetle orzecznictwa dotyczącego obowiązku uzasadnienia. Takie odniesienie nie stanowi bowiem szczegółowego i jasnego uzasadnienia „oczywistego” charakteru braku kompetencji Komisji w rozumieniu wskazanego przepisu.

               19

               Następnie zdaniem wnoszącego odwołanie niewystarczające jest także w tym względzie ustalenie przedstawione przez Sąd w pkt 27 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym Komisja dokonała „szczegółowego badania wskazanych we wniosku postanowień traktatu (art. 119–144 TFUE) i wszystkich pozostałych możliwych podstaw prawnych”.

               20

               To samo dotyczy zawartego w spornej decyzji odesłania do art. 136 ust. 1 TFUE.

               21

               Wreszcie, Sąd naruszył prawo, uznając w pkt 30 i 31 zaskarżonego wyroku, że uzasadnienie spornej decyzji było wystarczające w świetle charakteru tej decyzji i kontekstu, w jakim została ona podjęta. Otóż to rozumowanie Sądu, po pierwsze, nie ma związku z oczywistym charakterem braku kompetencji Komisji, i po drugie, błędnie ustala związek przyczynowy pomiędzy podnoszonym brakiem „jasności i precyzji w odniesieniu do wskazanej podstawy prawnej kompetencji Komisji w zakresie przedkładania wniosku dotyczącego aktu prawnego”, o którym mowa w pkt 30 zaskarżonego wyroku, a obowiązkiem wskazania powodów wydania spornej decyzji.

               22

               Komisja uznaje, wpisując się w rozumowanie Sądu objęte pierwszym zarzutem, że zarzut ów należy oddalić jako bezzasadny.

         Ocena Trybunału

               23

               Tytułem wstępu należy przypomnieć, że wprowadzony traktatem z Lizbony art. 11 ust. 4 TUE przyznaje obywatelom pod pewnymi warunkami prawo do podjęcia inicjatywy zwrócenia się do Komisji o przedłożenie w ramach jej uprawnień odpowiedniego wniosku w sprawach, w odniesieniu do których zdaniem tych obywateli dla stosowania traktatów konieczny jest akt prawny.

               24

               Prawo do podjęcia EIO stanowi – podobnie jak między innymi prawo do złożenia petycji do Parlamentu – przewidziany w art. 10 ust. 3 TUE instrument dotyczący prawa obywateli do uczestnictwa w życiu demokratycznym Unii, ponieważ pozwala im bezpośrednio zwrócić się do Komisji o przedłożenie przez nią wniosku dotyczącego aktu prawa Unii w celu zastosowania traktatów.

               25

               Zgodnie z art. 24 akapit pierwszy TFUE procedury i warunki wymagane dla przedstawienia EIO zostały określone w rozporządzeniu nr 211/2011. Artykuł 4 tego rozporządzenia ustanawia wymogi dla dokonania przez Komisję rejestracji propozycji EIO.

               26

               Wśród wskazanych wymogów art. 4 ust. 2 lit. b) owego rozporządzenia przewiduje, że propozycja EIO jest rejestrowana przez Komisję, o ile „nie wykracza [ona] w sposób oczywisty poza kompetencje Komisji w zakresie przedkładania wniosku dotyczącego unijnego aktu prawnego w celu wprowadzenia w życie traktatów”.

               27

               To na podstawie tego przepisu Komisja w drodze spornej decyzji odmówiła rejestracji propozycji EIO, która została jej przedłożona przez wnoszącego odwołanie.

               28

               W tym względzie, w zakresie, w jakim wnoszący odwołanie podnosi w zarzucie pierwszym, że Sąd naruszył prawo, uznając, że decyzja ta została wystarczająco uzasadniona, należy podkreślić, że przewidziany w art. 4 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 211/2011 obowiązek informowania organizatorów o przyczynach odmowy rejestracji ich propozycji EIO stanowi szczególny wyraz, co się tyczy EIO, określonego w art. 296 TFUE obowiązku uzasadnienia aktów prawnych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dotyczącym tego przepisu uzasadnienie powinno być dostosowane do charakteru rozpatrywanego aktu i przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie instytucji, która wydała akt, pozwalając zainteresowanym poznać podstawy podjętej decyzji, a właściwemu sądowi dokonać jej kontroli (zob. w szczególności wyrok z dnia 6 marca 2003 r., Interporc/Komisja, C‑41/00 P, EU:C:2003:125, pkt 55)

               29

               Jak wynika również z utrwalonego orzecznictwa, wymóg uzasadnienia należy oceniać w świetle okoliczności danego przypadku. Brak jest wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu spełnia wymogi art. 296 TFUE, winna nie tylko opierać się na jego brzmieniu, ale także uwzględniać okoliczności jego wydania, jak również całość przepisów prawa regulującego daną dziedzinę (wyroki: z dnia 29 września 2011 r., Elf Aquitaine/Komisja, C‑521/09 P, EU:C:2011:620, pkt 150; a także z dnia 21 grudnia 2016 r., Club Hotel Loutraki i in./Komisja, C‑131/15 P, EU:C:2016:989, pkt 47).

               30

               W świetle tych zasad, prawidłowo przywołanych w pkt 22–24 zaskarżonego wyroku, należy zbadać, czy Sąd naruszył prawo, uznając, że Komisja dochowała obowiązku uzasadnienia przy przyjmowaniu spornej decyzji.

               31

               W niniejszej sprawie bezsporne jest, jak zauważył Sąd w pkt 28 zaskarżonego wyroku, że z decyzji tej wynika, iż odmowa rejestracji rozpatrywanej propozycji EIO była uzasadniona niespełnieniem wymogu określonego w art. 4 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 211/2011. W tym względzie rzeczona decyzja wskazywała, iż Komisja uznała, że ani przywołane w tej propozycji postanowienia dotyczące polityki gospodarczej i walutowej Unii, a mianowicie art. 119–144 TFUE, ani żadna inna podstawa prawna nie uprawniały jej do przedstawienia wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu stosowania traktatów w kierunku zamierzonym w rozpatrywanej propozycji EIO. W tym kontekście Komisja wypowiedziała się konkretnie co do art. 136 ust. 1 TFUE i przedstawiła powody, dla których stwierdziła, że postanowienie to nie może stanowić właściwej podstawy prawnej w tym względzie.

               32

               W przeciwieństwie do tego, co wydaje się sugerować wnoszący odwołanie, Sąd nie uznał, że każdy z tych elementów spornej decyzji, uwzględniany indywidualnie, stanowi uzasadnienie wystarczające do spełnienia wymogów orzecznictwa dotyczącego obowiązku uzasadnienia. W pkt 30 i 31 zaskarżonego wyroku Sąd nie stwierdził też, że uzasadnienie takie wynika, jako takie, z charakteru rozpatrywanego aktu i kontekstu, w jakim został on przyjęty.

               33

               Przeciwnie, zgodnie z mającym znaczenie orzecznictwem Trybunału, przywołanym w pkt 28 i 29 niniejszego wyroku, Sąd zbadał, czy uzasadnienie spornej decyzji spełniło wymogi art. 296 TFUE, uwzględniając wszystkie elementy, które decyzja ta zawiera, i w świetle okoliczności rozpatrywanej sprawy, w szczególności charakteru tej decyzji i kontekstu, w jakim została ona przyjęta.

               34

               W tym względzie w pkt 25 i 26 zaskarżonego wyroku Sąd podkreślił w istocie, że zważywszy na sam charakter prawa do EIO oraz wpływ, jaki może wywrzeć decyzja o odmowie rejestracji propozycji EIO na życie demokratyczne Unii, do Komisji należy uzasadnienie jej decyzji odmawiającej rejestracji takiej propozycji w sposób wyraźnie przedstawiający względy uzasadniające ową odmowę. W konsekwencji, gdy rzeczona odmowa, jak w rozpatrywanym przypadku, oparta jest na art. 4 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 211/2011, uzasadnienie to powinno przedstawiać przyczyny, dla których Komisja uznała, że omawiana propozycja wykracza w oczywisty sposób poza ramy kompetencji w zakresie przedkładania wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu stosowania traktatów.

               35

               W tych ramach, jeżeli zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia nr 211/2011 organizatorzy EIO udzielą w załączniku do swojej propozycji bardziej szczegółowych informacji na temat przedmiotu, celów i kontekstu tej propozycji, Komisja jest zobowiązana do zbadania tych informacji przy zachowaniu staranności i bezstronności.

               36

               Jednakże w pkt 30 i 31 zaskarżonego wyroku Sąd podkreślił także bardzo zwięzły charakter i brak jasności rozpatrywanej propozycji EIO, jako że propozycja ta ograniczała się zasadniczo – jeśli chodzi o kwestię podstawy prawnej przyjęcia aktu prawnego Unii, którego dotyczyła owa propozycja – do odwołania się łącznie do art. 119–144 TFUE, dotyczących polityki gospodarczej i walutowej Unii, bez udzielenia jakiegokolwiek wyjaśnienia lub sprecyzowania co do związku między treścią rzeczonej propozycji a tymi 26 artykułami traktatu FUE, do których się ona odnosiła.

               37

               W tym względzie, nawet jeśli strona internetowa Komisji pozwalała jedynie na dokonanie wyboru całej rubryki „Polityka gospodarcza i walutowa 119–144 TFUE”, należy zauważyć, że zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia nr 211/2011 organizatorzy mogli niemniej podać w załączniku bardziej szczegółowe informacje dotyczące znaczenia tych postanowień w świetle treści rozpatrywanej propozycji EIO, w odniesieniu do czego nie utrzymują oni, że to uczynili.

               38

               Otóż w takich okolicznościach nie można zarzucić Sądowi, że naruszył on orzecznictwo wskazane w pkt 28 i 29 niniejszego wyroku, stwierdzając w pkt 31 zaskarżonego wyroku, że Komisja miała prawo wypowiedzieć się jedynie co do tego z postanowień powołanych łącznie w rzeczonej propozycji, które wydawało się jej najmniej pozbawione znaczenia, czyli art. 136 ust. 1 TFUE, bez konieczności wskazywania uzasadnienia konkretnie dla każdego ze wspomnianych postanowień, ani tym bardziej uzasadniania braku znaczenia każdego innego postanowienia traktatu FUE.

               39

               W tej sytuacji Sąd mógł słusznie stwierdzić w pkt 32 zaskarżonego wyroku, że sporna decyzja zawierała wystarczająco dużo elementów umożliwiających wnoszącemu odwołanie, przy uwzględnieniu kontekstu, w jakim decyzja ta została przyjęta, zapoznanie się z powodami uzasadniającymi odmowę rejestracji rozpatrywanej propozycji EIO, a sądowi Unii przeprowadzenie kontroli.

               40

               W tym ostatnim względzie z zaskarżonego wyroku wyraźnie wynika, że Sąd rzeczywiście mógł przeprowadzić kontrolę dotyczącą tej decyzji, w tym w odniesieniu do kwestii, czy art. 122 TFUE mógł stanowić podstawę prawną dla środka będącego przedmiotem rozpatrywanej propozycji EIO, mimo że postanowienie to nie zostało wskazane konkretnie w owej propozycji.

               41

               Z powyższych rozważań wynika, iż Sąd nie naruszył prawa, orzekając w pkt 34 zaskarżonego wyroku, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy Komisja dochowała spoczywającego na niej obowiązku uzasadnienia przy przyjmowaniu spornej decyzji.

               42

               Ponadto wnoszący odwołanie kwestionuje uzasadnienie tej decyzji w zakresie, w jakim rozpatrywana propozycja EIO nie wykraczała w sposób oczywisty poza kompetencje Komisji na mocy postanowień, do których odnosi się wskazana decyzja. Należy jednak stwierdzić, że argumentacja ta nie dotyczy obowiązku uzasadnienia jako istotnego wymogu formalnego, lecz odrębnej kwestii zasadności uzasadnienia, która wiąże się z legalnością materialną spornej decyzji (wyrok z dnia 29 września 2011 r., Elf Aquitaine/Komisja, C‑521/09 P, EU:C:2011:620, pkt 146 i przytoczone tam orzecznictwo). Kwestię należy więc zbadać w ramach odpowiedzi na zarzuty od drugiego do czwartego.

               43

               W świetle powyższych względów zarzut pierwszy należy oddalić jako bezzasadny.

         W przedmiocie zarzutów od drugiego do czwartego, dotyczących naruszenia prawa w odniesieniu do kontroli zasadności spornej decyzji
      Uwagi wstępne

               44

               W zarzutach od drugiego do czwartego wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że w wyniku dokonania błędnej wykładni art. 122, art. 136 ust. 1 TFUE, a także norm prawa międzynarodowego stwierdził on, iż wymogi wskazane w art. 4 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 211/2011 nie zostały w rozpatrywanym przypadku spełnione.

               45

               Tytułem wstępu należy zauważyć, w odniesieniu, po pierwsze, do procesu rejestracji propozycji EIO, że na mocy art. 4 rozporządzenia nr 211/2011 do Komisji należy zbadanie, czy propozycja taka spełnia wymogi rejestracji wskazane w szczególności w art. 4 ust. 2 lit. b) tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 wskazanego rozporządzenia należy także uwzględnić informacje dotyczące przedmiotu i celów propozycji EIO, których to informacji udzielają organizatorzy EIO, obligatoryjnie bądź fakultatywnie, na podstawie załącznika II do wspomnianego rozporządzenia.

               46

               W tym względzie należy zauważyć, że jak wynika z motywu 4 i art. 4 ust. 1 akapit ostatni rozporządzenia nr 211/2011, w ramach tej procedury rejestracji Komisja jest zobowiązana udzielić pomocy i porady organizatorom EIO, w szczególności w odniesieniu do kryteriów rejestracji.

               47

               Następnie należy podkreślić, że jak zostało przypomniane w motywie 10 tego rozporządzenia, decyzja dotycząca rejestracji danej propozycji EIO w rozumieniu art. 4 wskazanego rozporządzenia powinna zostać podjęta zgodnie z zasadą dobrej administracji, z którą wiąże się w szczególności spoczywający na właściwej instytucji obowiązek przeprowadzenia starannego i bezstronnego badania, które uwzględni także wszystkie istotne elementy danego przypadku.

               48

               Wymogi te, które są nierozerwalnie związane z zasadą dobrej administracji, mają zastosowanie w sposób ogólny do działania administracji Unii w jej stosunkach ze społeczeństwem (zob. podobnie wyrok z dnia 4 kwietnia 2017 r., Rzecznik/Staelen, C‑337/15 P, EU:C:2017:256, pkt 34), i w związku z tym także w kontekście prawa do przedłożenia EIO będącej instrumentem uczestnictwa obywateli w życiu demokratycznym Unii.

               49

               Ponadto zgodnie z celami realizowanymi przez ten instrument, które to cele zostały wymienione w motywach 1 i 2 rozporządzenia nr 211/2011 i polegają w szczególności na zachęceniu obywateli do udziału i zwiększeniu dostępności Unii, przewidziany w art. 4 ust. 2 lit. b) owego rozporządzenia wymóg rejestracji powinien być interpretowany i stosowany przez Komisję, do której złożono propozycję EIO, w sposób zapewniający łatwy dostęp do EIO.

               50

               W konsekwencji tylko w sytuacji, gdy propozycja EIO – w świetle jej przedmiotu i celów, jakie wynikają z obligatoryjnych i, w danym przypadku, dodatkowych informacji udzielonych przez organizatorów na podstawie załącznika II do rozporządzenia nr 211/2011 – wykracza w sposób oczywisty poza ramy kompetencji, na mocy których Komisja może przedstawić wniosek dotyczący aktu prawnego Unii w celu stosowania traktatów, Komisja jest uprawniona do odmowy rejestracji tej propozycji EIO na podstawie art. 4 ust. 2 lit. b) wskazanego rozporządzenia.

               51

               Po tym uściśleniu należy, po drugie, wyznaczyć granice kontroli, którą Trybunał jest uprawniony przeprowadzić w ramach niniejszego odwołania.

               52

               Jak zauważył rzecznik generalny w szczególności w pkt 7, 31 i 40 opinii, wnoszący odwołanie w ramach niniejszego postępowania przed Trybunałem przedstawił zasadniczo swe wyjaśnienia dotyczące przedmiotu rozpatrywanej propozycji EIO i właściwej w tym zakresie podstawy prawnej oraz stwierdził, że Sąd wielokrotnie w zaskarżonym wyroku dokonał ustaleń bądź nieprawidłowych, bądź niepełnych w tym przedmiocie.

               53

               Tymczasem należy zaznaczyć w pierwszej kolejności, jak zauważył rzecznik generalny między innymi w pkt 30 opinii, że ocena zasadności rozumowania przyjętego przez Sąd w zaskarżonym wyroku w ramach kontroli zasadności spornej decyzji może zostać dokonana jedynie w zależności od informacji, które zostały dostarczone przez organizatorów rozpatrywanej propozycji EIO przy składaniu przez nich skierowanego do Komisji wniosku o zarejestrowanie tej propozycji, a nie w świetle wyjaśnień, które zostały dostarczone przez wnoszącego odwołanie dopiero w ramach niniejszego postępowania w przedmiocie odwołania.

               54

               Jak stwierdził Sąd w pkt 3 zaskarżonego wyroku i w szczególności w różnych fragmentach tego wyroku, informacje te ograniczały się do opisu przedmiotu tej propozycji jako przedmiotu polegającego na ustanowieniu w prawie Unii „zasady stanu wyższej konieczności, zgodnie z którą w przypadku gdy finansowe i polityczne istnienie państwa jest zagrożone z powodu obowiązku spłacenia niegodziwego długu, odmowa spłaty tego długu jest konieczna i uzasadniona”, oraz na odniesieniu się łącznie do art. 119–144 TFUE jako do podstawy prawnej jej przyjęcia.

               55

               W drugiej kolejności z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że w ramach odwołania kompetencje Trybunału są co do zasady ograniczone do oceny rozstrzygnięcia prawnego w kwestii zarzutów, które były rozpatrywane przed sądem orzekającym co do istoty (zob. podobnie wyroki: z dnia 30 kwietnia 2014 r., FLSmidth/Komisja, C‑238/12 P, EU:C:2014:284, pkt 42; z dnia 22 maja 2014 r., ASPLA/Komisja, C‑35/12 P, EU:C:2014:348, pkt 39).

               56

               Otóż w niniejszej sprawie, jak zaznaczono w pkt 12 niniejszego wyroku, wnoszący odwołanie powołał się – na poparcie jedynego zarzutu podniesionego w ramach skargi przed Sądem – na art. 122 ust. 1 i 2 TFUE, art. 136 ust. 1 TFUE oraz na normy prawa międzynarodowego.

               57

               Wynika z tego, że zbadanie przez Trybunał argumentów dotyczących wykazania, iż Sąd błędnie uznał, że brak jest właściwej podstawy prawnej w prawie Unii do przyjęcia zasady, której dotyczy rozpatrywana propozycja EIO, powinno się ograniczyć do tych argumentów, które mają na celu ustalenie, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 122 i art. 136 ust. 1 TFUE oraz norm prawa międzynarodowego.

         W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia prawa przy dokonywaniu wykładni art. 122 TFUE
      – Argumentacja stron

               58

               W zarzucie drugim, który składa się z czterech części, wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że w pkt 41–43 i 47–50 zaskarżonego wyroku przyjął on błędną wykładnię art. 122 ust. 1 i 2 TFUE, orzekając niezgodnie z art. 4 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 211/2011, że postanowienia te nie stanowią w sposób oczywisty podstawy prawnej do przyjęcia w przepisach prawa Unii zasady będącej przedmiotem rozpatrywanej propozycji EIO.

               59

               Po pierwsze, dokonując wykładni art. 122 TFUE w sposób niezależny, bez umieszczenia tego postanowienia w kontekście art. 119–126 TFUE, Sąd nie uwzględnił logiki rozdziału 1, zatytułowanego „Polityka gospodarcza”, znajdującego się w tytule VIII części trzeciej traktatu FUE, w którym to rozdziale zasada podstawowa polega na tym, że polityki gospodarcze państw członkowskich należą do kompetencji rządów krajowych i że powinny zostać uzgodnione.

               60

               Wnoszący odwołanie uważa w szczególności, iż z art. 122 ust. 1 i 2 TFUE wynika, że środki, jakie Komisja jest uprawniona zaproponować Radzie do podjęcia na podstawie tego postanowienia, mogą mieć charakter naprawczy lub zapobiegawczy i mają na celu przezwyciężać poważne trudności lub istotne zagrożenia takimi trudnościami, które stanowią niebezpieczeństwo dla realizacji celów Unii. Natomiast wyciągając wskazany artykuł poza jego kontekst, Sąd naruszył prawo.

               61

               Po drugie, wnoszący odwołanie zauważa, że art. 122 ust. 1 TFUE, który również ustanawia zasadę solidarności pomiędzy państwami członkowskimi, przyznaje Komisji szeroki zakres uprawnień dyskrecjonalnych do proponowania przyjęcia odpowiednich środków dla przezwyciężenia poważnych trudności jednego z tych państw. Przyjęcie zasady stanu wyższej konieczności w tekście prawa Unii stanowiłoby taki odpowiedni środek. Ponieważ Sąd mimo to stwierdził, że rozpatrywana propozycja EIO wykracza w sposób oczywisty poza kompetencje Komisji, przyjął on błędną wykładnię art. 122 TFUE.

               62

               Po trzecie, wnoszący odwołanie zakwestionował w pierwszej kolejności argumentację Sądu przedstawioną w pkt 41 zaskarżonego wyroku, opartą na wyroku z dnia 27 listopada 2012 r., Pringle (C‑370/12, EU:C:2012:756). Sąd naruszył prawo poprzez porównanie środka zaproponowanego w rozpatrywanej EIO i europejskiego mechanizmu stabilności (zwanego dalej „EMS”), którego konkretnie dotyczy wskazany wyrok, a który to mechanizm jest całkowicie odmienny od omawianego środka. Przedmiotem rozpatrywanej propozycji EIO jest jedynie wprowadzenie do prawa Unii zasady stanu wyższej konieczności w obliczu poważnych trudności Republiki Greckiej, które wynikają z jej długu, a nie utworzenie mechanizmu finansowego takiego jak EMS.

               63

               W drugiej kolejności wnoszący odwołanie podnosi, że dokonana w pkt 42 zaskarżonego wyroku ocena Sądu oparta na tym, że art. 122 ust. 1 TFUE wymaga, aby określone w tym postanowieniu środki były „oparte na pomocy między państwami członkowskimi”, jest błędna pod względem prawnym. Z wykładni tego postanowienia wynika, że wskazany w owym postanowieniu duch solidarności między państwami członkowskimi nie jest – w przeciwieństwie do tego, co stwierdził Sąd – równoważny pomocy przewidzianej jako pomoc finansowa pomiędzy państwami członkowskimi.

               64

               Po czwarte, Sąd naruszył prawo, gdy w pkt 47–49 zaskarżonego wyroku ponownie przywołał wyrok z dnia 27 listopada 2012 r., Pringle (C‑370/12, EU:C:2012:756), w celu stwierdzenia, że cel rozpatrywanej propozycji EIO nie jest w sposób oczywisty objęty zakresem art. 122 ust. 2 TFUE.

               65

               W pierwszej kolejności okoliczność wprowadzenia zasady stanu wyższej konieczności do prawa Unii nie jest z wielu względów porównywalna do EMS. W drugiej kolejności Sąd niesłusznie uznał, że procedura ogłoszenia stanu wyższej konieczności jest wszczynana przez państwa członkowskie, a nie przez Unię. Rozpatrywana propozycja EIO wskazuje bowiem, że to Unia zatwierdza w duchu solidarności ogłoszenie takiego stanu. W trzeciej kolejności Sąd niesłusznie uznał w pkt 49 zaskarżonego wyroku, że przyjęcie zasady stanu wyższej konieczności dotyczyłoby nie tylko długu państwa członkowskiego wobec Unii, ale także długów zaciągniętych przez wspomniane państwo wobec innych osób prawnych lub fizycznych, podmiotów publicznych lub prywatnych. Przyjęcie tej zasady obejmowałoby w rzeczywistości wyłącznie dług państwa członkowskiego wobec Unii. W każdym razie Komisja mogła udzielić odpowiedzi częściowej na rozpatrywaną propozycję EIO, ograniczając jej przedmiot do tego tylko długu, który wchodzi w sposób oczywisty w zakres stosowania art. 122 ust. 2 TFUE.

               66

               Zdaniem Komisji zarzut drugi należy odrzucić, o ile zawiera on nowe argumenty, jako niedopuszczalny lub w każdym razie oddalić jako bezzasadny.

         – Ocena Trybunału

               67

               Tytułem wstępu należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wybór podstawy prawnej aktu Unii musi opierać się na obiektywnych czynnikach, które mogą zostać poddane kontroli sądowej, a do których należą w szczególności cel i treść tego aktu (wyroki: z dnia 29 kwietnia 2004 r., Komisja/Rada, C‑338/01, EU:C:2004:253, pkt 54; z dnia 19 lipca 2012 r., Parlament/Rada, C‑130/10, EU:C:2012:472, pkt 42; z dnia 18 grudnia 2014 r., Zjednoczone Królestwo/Rada, C‑81/13, EU:C:2014:2449, pkt 35).

               68

               W pierwszej kolejności, w zakresie, w jakim w drugim zarzucie, którego części należy zbadać łącznie, wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że w pkt 40–43 zaskarżonego wyroku naruszył on prawo, orzekając, że art. 122 ust. 1 TFUE nie stanowi właściwej podstawy prawnej dla przyjęcia środka takiego jak przewidziany w rozpatrywanej propozycji EIO, należy przypomnieć, że na mocy tego postanowienia Rada może na wniosek Komisji postanowić, w duchu solidarności między państwami członkowskimi, o zastosowaniu środków odpowiednich do sytuacji gospodarczej, w szczególności w razie wystąpienia poważnych trudności w zaopatrzeniu w niektóre produkty, zwłaszcza w dziedzinie energii.

               69

               W tym względzie, po pierwsze, jak prawidłowo zauważył Sąd w pkt 41 zaskarżonego wyroku, Trybunał orzekł w pkt 116 wyroku z dnia 27 listopada 2012 r., Pringle (C‑370/12, EU:C:2012:756), iż art. 122 ust. 1 TFUE nie stanowi właściwej podstawy prawnej dla ewentualnej pomocy finansowej Unii dla państw członkowskich napotykających lub mogących napotkać poważne trudności w zakresie finansowania.

               70

               O ile wnoszący odwołanie podnosi, że EMS, który stanowił przedmiot sprawy zakończonej tym wyrokiem, różni się pod wieloma względami od środka przewidzianego w rozpatrywanej propozycji EIO, o tyle ze wskazanego wyroku wynika, iż art. 122 ust. 1 TFUE nie dotyczy środków, których celem jest zasadniczo złagodzenie wagi trudności finansowych danego państwa członkowskiego.

               71

               Po drugie, należy stwierdzić, iż Sąd tym bardziej nie naruszył prawa, uznając w pkt 42 i 43 zaskarżonego wyroku, że ‑ przy uwzględnieniu w szczególności ducha solidarności między państwami członkowskimi, na którym zgodnie z brzmieniem art. 122 ust. 1 TFUE powinno opierać się wprowadzenie przez Radę środków stosownych do sytuacji gospodarczej w rozumieniu tego postanowienia ‑ rzeczone postanowienie nie może służyć jako podstawa dla przyjęcia środka lub zasady upoważniających w istocie dane państwo członkowskie do jednostronnego decydowania o niespłacaniu swojego długu w całości lub w części.

               72

               W zakresie, w jakim wnoszący odwołanie kwestionuje konkretnie ustalenie dokonane przez Sąd w pkt 43 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym rozpatrywana propozycja EIO uprawniałaby państwo członkowskie, które napotkało na poważne trudności związane z finansowaniem, do „jednostronnego podjęcia decyzji” o niespłaceniu całości lub części swego długu, należy zauważyć, iż dopiero w ramach niniejszego odwołania wnoszący odwołanie wskazał, że możliwość powołania się przez takie państwo członkowskie na stan wyższej konieczności byłaby uzależniona od przesłanek ustalonych przez Komisję. Tymczasem, jak zaznaczono w pkt 53 niniejszego wyroku, taka informacja nie mogła zostać uwzględniona do celów badania zasadności oceny dokonanej przez Sąd w pkt 43 zaskarżonego wyroku.

               73

               Wynika stąd, iż Sąd nie naruszył prawa, stwierdzając w pkt 40–43 zaskarżonego wyroku, że art. 122 ust. 1 TFUE nie stanowi właściwej podstawy prawnej dla przyjęcia środka takiego jak przewidziany w rozpatrywanej propozycji EIO.

               74

               W drugiej kolejności, w zakresie, w jakim wnoszący odwołanie podnosi w zarzucie drugim, że Sąd naruszył prawo, stwierdzając w pkt 47–50 zaskarżonego wyroku, że art. 122 ust. 2 TFUE nie stanowi właściwej podstawy prawnej dla przyjęcia takiego środka, należy przypomnieć, iż zgodnie z tym postanowieniem Rada, na wniosek Komisji, może, pod pewnymi warunkami, przyznać pomoc finansową Unii państwu członkowskiemu napotykającemu trudności lub zagrożonemu poważnymi trudnościami z powodu klęski żywiołowej lub nadzwyczajnych okoliczności pozostających poza jego kontrolą.

               75

               W tym względzie należy stwierdzić przede wszystkim, iż Sąd słusznie zauważył w pkt 48 zaskarżonego wyroku, że Trybunał orzekł już w pkt 65, 104 i 131 wyroku z dnia 27 listopada 2012 r., Pringle (C‑370/12, EU:C:2012:756), że art. 122 ust. 2 TFUE przyznaje Unii kompetencję w zakresie udzielenia jednostkowej pomocy finansowej państwu członkowskiemu znajdującemu się w wyżej określonej sytuacji, przy czym postanowienie to nie może uzasadniać wprowadzenia do przepisów opartego na zasadzie stanu wyższej konieczności mechanizmu niespłacania długu ze względu w szczególności na ogólny i stały charakter takiego mechanizmu.

               76

               Następnie, w odniesieniu do podnoszonego przez wnoszącego odwołanie naruszenia prawa przez Sąd w pkt 49 zaskarżonego wyroku, w zakresie charakteru pomocy finansowej, określonej w art. 122 ust. 2 TFUE, należy zauważyć, jak uczynił to Sąd we wskazanym punkcie zaskarżonego wyroku, iż z pkt 118 wyroku z dnia 27 listopada 2012 r., Pringle (C‑370/12, EU:C:2012:756), wynika, że przedmiotem tego postanowienia jest wyłącznie pomoc finansowa udzielana przez Unię, a nie pomoc udzielana przez państwa członkowskie.

               77

               W konsekwencji Sąd mógł słusznie stwierdzić w pkt 49 zaskarżonego wyroku, iż przyjęcie zasady stanu wyższej konieczności będącej przedmiotem rozpatrywanej propozycji EIO nie może mieścić się w pojęciu „przyznawanej przez Unię pomocy” w rozumieniu wskazanego postanowienia, w szczególności dlatego, że zasada taka dotyczyłaby nie tylko długu państwa członkowskiego wobec Unii, ale także długów zaciągniętych wobec innych podmiotów publicznych lub prywatnych, a także w szczególności wobec państw członkowskich.

               78

               O ile wnoszący odwołanie zmierza do zakwestionowania w tym kontekście ustalenia Sądu, zgodnie z którym przyjęcie zasady stanu wyższej konieczności, jaką przewidywała rozpatrywana propozycja EIO, nie dotyczyłoby tylko długu państwa członkowskiego wobec Unii, należy zauważyć, iż przed niniejszym postępowaniem w przedmiocie odwołania wnoszący odwołanie nigdy nie twierdził, że propozycja ta zostanie ograniczona wyłącznie do długu danego państwa członkowskiego wobec Unii. Ponadto jego argument stoi w sprzeczności z innymi twierdzeniami wskazanymi w odwołaniu, zgodnie z którymi wspomniana propozycja miała na celu umożliwić państwom członkowskim znajdującym się w stanie wyższej konieczności zawieszenie lub unieważnienie części ich długu nie tylko wobec Unii, ale także wobec innych państw członkowskich. W konsekwencji wskazany argument nie zasługuje na uwzględnienie.

               79

               Wreszcie, w odniesieniu do argumentu dotyczącego możliwości nadania przez Komisję biegu rozpatrywanej propozycji EIO jedynie częściowo, ze względu na to, iż argument ów został przedstawiony po raz pierwszy na etapie odwołania, należy go odrzucić jako niedopuszczalny zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przywołanym w pkt 55 niniejszego wyroku.

               80

               Z powyższego wynika, iż Sąd nie naruszył prawa, stwierdzając w pkt 50 zaskarżonego wyroku, że środek taki jak przewidziany w rozpatrywanej propozycji EIO w sposób oczywisty nie wchodzi w zakres środków pomocy finansowej, do których podjęcia Rada, na wniosek Komisji, jest uprawniona na podstawie art. 122 ust. 2 TFUE.

               81

               Z powyższych rozważań wynika, że zarzut drugi należy w części odrzucić, a w pozostałym zakresie oddalić.

         W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia prawa przy dokonywaniu wykładni art. 136 ust. 1 TFUE
      – Argumentacja stron

               82

               W zarzucie trzecim wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że w pkt 57–60 zaskarżonego wyroku dokonał on błędnej wykładni art. 136 ust. 1 TFUE. W przeciwieństwie do twierdzeń Sądu, ustanowienie w prawie zasady stanu wyższej konieczności mogło zostać oparte na art. 136 TFUE, którego celem jest między innymi zapewnienie „prawidłowego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej”.

               83

               W tym względzie wnoszący odwołanie uważa, że znajdujące się w pkt 58 zaskarżonego wyroku twierdzenie, iż przyjęcie zasady stanu wyższej konieczności skutkowałoby zastąpieniem woli stron umowy mechanizmem prawnym jednostronnego zwolnienia z długu publicznego, czego postanowienie to w sposób oczywisty nie umożliwia, jest błędne pod względem prawnym. Przyjęcie wskazanej zasady pozwoliłoby bowiem państwu członkowskiemu napotykającemu poważne trudności na tymczasowe zawieszenie spłaty wszystkich swoich długów w celu skoncentrowania swojej polityki gospodarczej na wzroście poprzez zachęcanie do korzystnych dla niej inwestycji gospodarczych, co niezaprzeczalnie przyczyniłoby się do prawidłowego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej, o którym mowa w art. 136 ust. 1 TFUE. Wnoszący odwołanie odnosi się w tym kontekście i tytułem przykładu do decyzji Rady Europejskiej z dnia 21 lipca 2011 r., z której wynikało, że decyzja dotycząca unieważnienia długu publicznego państwa członkowskiego może znaleźć swoją podstawę w prawie Unii.

               84

               Ponadto art. 136 ust. 1 TFUE wyraźnie upoważnia Radę do podjęcia działań w celu określenia kierunków polityki gospodarczej. W konsekwencji Komisja jest również upoważniona do zaproponowania Radzie zatwierdzenia takich środków.

               85

               Wynikałoby z tego, że rozpatrywana propozycja EIO nie wykracza w sposób oczywisty poza uprawnienia Komisji w rozumieniu art. 4 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 211/2011 oraz że Sąd niesłusznie stwierdził w pkt 59 zaskarżonego wyroku, że przyjęcie zasady stanu wyższej konieczności w sposób oczywisty nie wchodzi w zakres art. 136 ust. 1 TFUE.

               86

               Dodatkowo zdaniem wnoszącego odwołanie mechanizm stabilności i pomocy finansowej, taki jak przewidziany w art. 136 ust. 3 TFUE, może obejmować, za zgodą państw członkowskich i w sytuacji, gdy jedno z nich znajduje się w stanie wyższej konieczności, zawieszenie spłacania jego długu. W każdym razie art. 352 TFUE upoważnia Komisję do zaproponowania środka takiego jak przewidziany w rozpatrywanej propozycji EIO, koniecznego do realizacji jednego z celów traktatów, takiego jak stabilność strefy euro.

               87

               Zdaniem Komisji trzeci zarzut należy w części odrzucić jako niedopuszczalny, a w pozostałym zakresie oddalić jako bezzasadny.

         – Ocena Trybunału

               88

               Należy przypomnieć, że na mocy art. 136 ust. 1 TFUE Rada może – w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej oraz zgodnie z odpowiednimi postanowieniami traktatów – przyjąć środki w odniesieniu do państw członkowskich, których walutą jest euro, w celu, po pierwsze, zgodnie z lit. a) tego postanowienia, wzmocnienia koordynacji i nadzoru ich dyscypliny budżetowej, i po drugie, zgodnie z lit. b) omawianego postanowienia, określenia kierunków – w zakresie, w jakim ich to dotyczy – polityki gospodarczej, czuwając nad zgodnością tych kierunków z kierunkami przyjętymi dla całej Unii oraz zapewniając nadzór nad nimi.

               89

               Sąd nie naruszył prawa, stwierdzając w pkt 57 i 58 zaskarżonego wyroku, iż przyjęcie zasady stanu wyższej konieczności, takiej jak przewidziana w rozpatrywanej propozycji EIO, w sposób oczywisty nie wchodzi w zakres środków opisanych w powyższym punkcie.

               90

               Otóż Sąd słusznie orzekł w pkt 57 zaskarżonego wyroku, iż brak jest podstaw do uznania – a wnoszący odwołanie w żaden sposób tego nie wykazał – że przyjęcie określonego w rozpatrywanej propozycji EIO środka miałoby na celu wzmocnienie koordynacji dyscypliny budżetowej lub byłoby objęte kierunkami polityki gospodarczej, do jakich określania Rada jest uprawniona w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej.

               91

               W pkt 58 zaskarżonego wyroku Sąd również słusznie, po pierwsze, przypomniał, że z pkt 51 i 64 wyroku z dnia 27 listopada 2012 r., Pringle (C‑370/12, EU:C:2012:756), wynika, iż rola Unii w dziedzinie polityki gospodarczej jest ograniczona do podejmowania działań koordynacyjnych, oraz po drugie, orzekł, że przyjęcie środka takiego jak przewidziany w rozpatrywanej propozycji EIO, całkowicie odbiegającego od pojęcia „kierunku polityki gospodarczej” w rozumieniu art. 136 ust. 1 lit. b) TFUE, skutkowałoby w rzeczywistości zastąpieniem woli stron umowy mechanizmem prawnym jednostronnego zwolnienia z długu publicznego, czego postanowienie to w sposób oczywisty nie umożliwia.

               92

               Z powyższego wynika, że Sąd mógł słusznie w pkt 59 zaskarżonego wyroku uznać twierdzenie Komisji, zgodnie z którym wniosek dotyczący ustanowienia zasady stanu wyższej konieczności, tak jak jest ona rozumiana przez wnoszącego odwołanie, w sposób oczywisty nie należy do uregulowań art. 136 ust. 1 TFUE.

               93

               O ile wnoszący odwołanie sugeruje zresztą w ramach zarzutu trzeciego, że przewidziana w rozpatrywanej propozycji EIO zasada stanu wyższej konieczności mogła zostać przyjęta w prawie Unii na podstawie art. 136 ust. 3 TFUE, w danym wypadku w związku z art. 352 TFUE, wystarczy stwierdzić, iż argument ten został przedstawiony dopiero na etapie niniejszego odwołania i zgodnie z przywołanym w pkt 55 niniejszego wyroku utrwalonym orzecznictwem nie może zatem zostać zbadany przez Trybunał w rozpatrywanym przypadku.

               94

               Wobec powyższego zarzut trzeci należy w części odrzucić, a w pozostałym zakresie oddalić.

         W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia prawa przy dokonywaniu wykładni norm prawa międzynarodowego
      – Argumentacja stron

               95

               W zarzucie czwartym wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że ten dokonał błędnej wykładni norm prawa międzynarodowego, ponieważ w pkt 65 zaskarżonego wyroku uznał on, iż istnienie zasady prawa międzynarodowego, takiej jak w niniejszym przypadku zasada stanu wyższej konieczności, jest w każdym wypadku niewystarczające do uzasadnienia inicjatywy prawodawczej ze strony Komisji. Ponadto Sąd nie zbadał zasadności argumentów dotyczących istnienia rzeczonej zasady prawa międzynarodowego.

               96

               Zdaniem Komisji ze względu na to, że odwołanie nie zawiera żadnego argumentu mogącego zakwestionować ocenę Sądu, zgodnie z którą to oceną traktaty, a nie normy prawa międzynarodowego mogą przewidywać przyznanie Komisji niezbędnej kompetencji, zarzut ów należy oddalić jako bezzasadny.

         – Ocena Trybunału

               97

               Należy przypomnieć, że zgodnie z zasadą przyznania kompetencji ustanowioną w art. 5 ust. 1 i 2 TUE Unia działa wyłącznie w granicach kompetencji przyznanych jej przez państwa członkowskie w traktatach do osiągnięcia określonych w nich celów.

               98

               W odniesieniu w szczególności do instytucji Unii w art. 13 ust. 2 TUE określono, że każda instytucja Unii działa w granicach uprawnień przyznanych jej na mocy traktatów, zgodnie z procedurami, na warunkach i w celach w nich określonych.

               99

               W konsekwencji jedynie w przypadku kompetencji przyznanej w tym względzie na mocy traktatów Komisja może zaproponować przyjęcie danego aktu prawnego Unii.

               100

               Z powyższego wynika, iż Sąd nie naruszył prawa, stwierdzając w pkt 65 zaskarżonego wyroku, że samo istnienie zasady prawa międzynarodowego, takiej jak podnoszona przez wnoszącego odwołanie zasada stanu wyższej konieczności, nawet gdyby jej istnienie zostało wykazane, jest w każdym wypadku niewystarczające do uzasadnienia inicjatywy prawodawczej ze strony Komisji.

               101

               W tej sytuacji nie można zarzucać Sądowi, że nie zbadał zasadności argumentów dotyczących istnienia rzeczonej zasady prawa międzynarodowego.

               102

               Tym samym zarzut czwarty winien zostać oddalony jako bezzasadny.

               103

               Ponieważ żaden z zarzutów podniesionych przez wnoszącego odwołanie nie został uwzględniony, odwołanie należy w części odrzucić, a w pozostałym zakresie oddalić.

         W przedmiocie kosztów

               104

               Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach.

               105

               Zgodnie z art. 138 § 1 tego regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ wnoszący odwołanie przegrał sprawę, a Komisja wniosła o obciążenie go kosztami postępowania, należy obciążyć go kosztami niniejszego postępowania odwoławczego.

                  Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:

                        1)

                           Odwołanie zostaje w części odrzucone, a w pozostałym zakresie oddalone.

                        2)

                           Alexios Anagnostakis zostaje obciążony kosztami postępowania.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: grecki.