title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (czwarta izba) z dnia 10 września 2008 r. # Republika Francuska przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # EFOGR - Sekcja Gwarancji - Wydatki wyłączone z finansowania wspólnotowego - Sektor wina - Pomoc na restrukturyzację i przekształcenie winnic - Pojęcie powierzchni kwalifikującej się. # Sprawa T-370/05.

text:
      Sprawa T‑370/05
      Republika Francuska
      przeciwko
      Komisji Wspólnot Europejskich
      EFOGR – Sekcja Gwarancji – Wydatki wyłączone z finansowania wspólnotowego – Sektor wina – Pomoc na restrukturyzację i przekształcenie winnic – Pojęcie powierzchni kwalifikującej się
      Streszczenie wyroku
      Rolnictwo – EFOGR – Rozliczanie rachunków – Pomoc na restrukturyzację i przekształcenie w sektorze wina
      (rozporządzenia: Rady nr 1258/1999, art. 7 ust. 4; nr 1493/1999, art. 13; Komisji nr 1227/2000, art. 13)
      Przepisy wspólnotowe, a szczególnie art. 13 rozporządzenia nr 1227/2000 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia
         nr 1493/1999 w sprawie wspólnej organizacji rynku wina, w odniesieniu do potencjału produkcyjnego, przewidują wyraźnie, że
         do państw członkowskich należy kompetencja wydania przepisów regulujących dokładny zakres stosowania oraz wysokość przyznawanej
         przez nie pomocy, a zwłaszcza tych przepisów, które przewidują wypłaty pomocy ryczałtowej, maksymalny poziom pomocy na hektar
         oraz dostosowanie pomocy z uwzględnieniem obiektywnych kryteriów.

      Ponadto, ponieważ prawodawstwo wspólnotowe nie definiuje „powierzchni kwalifikującej się do uzyskania pomocy”, nie ma żadnej
         podstawy prawnej do tego, aby zabronić państwu członkowskiemu włączenia nawrotów, to znaczy przestrzeni pomiędzy rzędami oraz
         na końcach rzędów, niezbędnej do przejazdu i wykonywania manewrów maszynami do uprawy winorośli, do powierzchni referencyjnej
         w celu określenia płatności pomocy.

      Dokonując tego, krajowy system przyznawania pomocy na restrukturyzację i przekształcenie winnic nie doprowadził do powstania
         realnego ryzyka przekroczenia progu finansowania wspólnotowego w rozumieniu art. 13 rozporządzenia nr 1493/1999.

      Po pierwsze bowiem wydatki uwzględnione przez dane państwo członkowskie dla ustalenia wysokości kwot wypłacanych plantatorom
         winorośli są bardzo realne, ponieważ odpowiednie informacje były gromadzone przez regionalne organizacje rolnicze.

      Po drugie, do obliczenia ryczałtu przyjmuje się jedynie koszty stałe, wyłączając tym samym koszty jednorazowe ponoszone przez
         producentów winorośli, a stawki ryczałtowe są ustalone z zapewnieniem, że najwyższa przyjęta stawka pomocy nie przekroczy
         50% najniższego kosztu sadzenia.

      W konsekwencji, wyłączając z finansowania wspólnotowego wydatki poniesione przez państwo członkowskie zgodnie z zasadami wspólnotowymi,
         Komisja naruszyła przepisy art. 7 ust. 4 rozporządzenia nr 1258/1999 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej.

      (por. pkt 55–57, 71, 72, 81, 82)
WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (czwarta izba)
      z dnia 10 września 2008 r.(*)

      EFOGR – Sekcja Gwarancji – Wydatki wyłączone z finansowania wspólnotowego – Sektor wina – Pomoc na restrukturyzację i przekształcenie winnic – Pojęcie powierzchni kwalifikującej się
      W sprawie T‑370/05
      Republika Francuska, początkowo reprezentowana przez G. de Bergues’a oraz A. Colomb, a następnie przez G. de Bergues’a oraz A.L. During, działających
         w charakterze pełnomocników,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez M. Nolina, działającego w charakterze pełnomocnika,

      strona pozwana,
      mającej za przedmiot wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji 2005/579/WE z dnia 20 lipca 2005 r. wyłączającej z finansowania
         wspólnotowego niektóre wydatki poniesione przez państwa członkowskie w ramach Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji
         i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U. L 199, s. 84) w zakresie, w jakim decyzja ta wyłącza z finansowania wspólnotowego niektóre
         wydatki z tytułu korekty powierzchni określonej jako kwalifikująca się w ramach pomocy na restrukturyzację i przekształcenie
         winnic w latach budżetowych 2001–2003,

      SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (czwarta izba),
      w składzie: O. Czúcz, prezes, J.D. Cooke i I. Labucka (sprawozdawca), sędziowie,
      sekretarz: C. Kristensen, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 14 maja 2008 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
       Ramy prawne
      1        Rozporządzenie Rady (WE) nr 1258/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. L 160,
         s. 103) stanowi podstawowe uregulowanie dotyczące finansowania wspólnej polityki rolnej (WPR) w zakresie wydatków ponoszonych
         od dnia 1 stycznia 2000 r.

      2        Artykuł 7 ust. 4 rozporządzenia nr 1258/1999 stanowi:

      „Komisja podejmuje decyzję o wykluczeniu wydatków z finansowania wspólnotowego określonego w art. 2 i 3, jeśli stwierdzi,
         że wydatki te nie zostały dokonane zgodnie z przepisami Wspólnoty.

      Przed podjęciem decyzji o odmowie finansowania, wyniki kontroli przeprowadzonych przez Komisję i odpowiedzi zainteresowanego
         państwa członkowskiego są przedmiotem pisemnej notyfikacji, po której obydwie strony dołożą starań w celu osiągnięcia porozumienia
         co do działań, jakie należy podjąć.

      W przypadku gdy porozumienie nie zostało osiągnięte, państwo członkowskie może zwrócić się o rozpoczęcie procedury mediacyjnej
         pomiędzy odpowiednimi stanowiskami w okresie czterech miesięcy; jej wyniki przedstawia się w sprawozdaniu wysyłanym do Komisji
         i rozpatrywanym przez nią przed podjęciem decyzji o odmowie finansowania.

      Komisja dokonuje oszacowania kwot, które mają być wykluczone z uwzględnieniem w szczególności stwierdzonego stopnia niezgodności.
         Komisja uwzględnia naturę i wagę naruszenia przepisów oraz stratę finansową poniesioną przez Wspólnotę […]”.

      3        Artykuł 8 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1663/95 z dnia 7 lipca 1995 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania
         rozporządzenia Rady (EWG) nr 729/70 w odniesieniu do procedury rozliczania rachunków Sekcji Gwarancji EFOGR (Dz.U. L 158,
         s. 6) stanowi:

      „1. W przypadku gdy w wyniku dochodzenia Komisja uznaje, że wydatki nie zostały dokonane zgodnie z regułami wspólnotowymi,
         powiadamia ona zainteresowane państwo członkowskie o wynikach swojej kontroli i określa środki naprawcze, które należy podjąć
         w celu zagwarantowania przestrzegania tych zasad w przyszłości.

      Informacja odnosi się do niniejszego rozporządzenia. Państwo członkowskie przekazuje swoją odpowiedź w terminie dwóch miesięcy,
         a Komisja może odpowiednio zmienić swoje stanowisko. W uzasadnionych przypadkach Komisja może przedłużyć dopuszczalny termin
         na udzielenie odpowiedzi.

      Po wygaśnięciu terminu na udzielenie odpowiedzi Komisja zaprasza państwo członkowskie na dwustronne rozmowy, podczas których
         strony usiłują doprowadzić do porozumienia co do środków, które mają zostać przedsięwzięte, jak również w sprawie oceny wagi
         naruszenia i straty finansowej poniesionej przez Wspólnotę Europejską. Po rozmowach i po upływie wszelkich wyznaczonych przez
         Komisję terminów następujących po tych rozmowach, po konsultacji z państwem członkowskim w sprawie dostarczenia dodatkowych
         informacji lub, w przypadku gdy państwo członkowskie nie przyjmuje zaproszenia w terminie wyznaczonym przez Komisję, po upływie
         tego terminu, Komisja oficjalnie powiadamia państwo członkowskie o swoich wnioskach, powołując się na decyzję Komisji 94/442/WE.
         Bez uszczerbku dla przepisów akapitu czwartego niniejszego ustępu informacja ta zawiera ocenę wszystkich wydatków, które Komisja
         zamierza wykluczyć na podstawie art. 5 ust. 2 [lit.] c) rozporządzenia (EWG) nr 729/70.

      Państwo członkowskie powiadamia Komisję w możliwie najkrótszym terminie o środkach naprawczych przyjętych w celu zapewnienia
         zgodności z regułami wspólnotowymi i o ich dacie wejścia w życie. Komisja przyjmuje w danym przypadku jedną [decyzję] lub
         więcej decyzji na mocy art. 5 ust. 2 [lit.] c) rozporządzenia (EWG) nr 729/70 w celu wyłączenia wydatków dokonanych w sposób
         niezgodny z regułami wspólnotowymi, do daty wejścia w życie środków korygujących”.

      4        Rozporządzenie Rady (WE) nr 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina (Dz.U. L 179, s. 1,
         sprostowanie w Dz.U. L 271, s. 47) przewiduje mianowicie:

      „Artykuł 11
      1. Niniejszym przyjęty zostaje system restrukturyzacji i przekształcania winnic.
      2. Celem tego systemu jest dostosowanie produkcji do zapotrzebowania rynku.
      3. System będzie obejmował jeden środek lub więcej środków z poniżej wymienionych:
      a)      różnorodne przekształcenie, włączywszy przekształcenie w drodze przeszczepiania;
      b)      przeniesienie winnicy;
      c)      poprawa zarządzania winnicą i stosowanymi technikami odnoszącymi się do przedmiotu systemu.
      System nie będzie obejmował zwykłego odświeżenia winnic, których naturalne życie ma się ku końcowi.
      […]
      Artykuł 13
      1. Pomoc na restrukturyzację i przekształcenie będzie przyznawana tylko w odniesieniu do planów, które zostały przygotowane
         i tam, gdzie to konieczne i zatwierdzone przez państwo członkowskie. Pomoc przyjmie następujące formy:

      a)      odszkodowania dla producentów za utratę dochodów spowodowaną wdrożeniem planu;
      oraz
      b)      udział w kosztach restrukturyzacji i przekształcenia.
      2. Odszkodowania dla producentów za utratę dochodów mogą przybrać jedną z następujących form:
      a)      niezależnie od przepisów rozdziału I niniejszego tytułu udzielenie zgody na współistnienie starych i nowych winorośli przez
         określony czas, który nie może być dłuższy niż 3 lata;

      lub
      b)      odszkodowanie, które będzie finansowane przez Wspólnotę.
      3. Udział Wspólnoty w kosztach restrukturyzacji i przekształcenia nie może przekroczyć 50% tych kosztów. Jednakże w regionach
         klasyfikowanych jako Cel 1 zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. określającym ogólne
         przepisy dotyczące Funduszy Strukturalnych, udział Wspólnoty w kosztach restrukturyzacji i przekształcenia nie może przekroczyć
         75% tych kosztów. Bez uszczerbku dla zastosowania art. 14 ust. 4, państwa członkowskie nie muszą pokrywać kosztów w obydwu
         wspomnianych powyżej przypadkach.

      […]
      Artykuł 15
      Szczegółowe zasady stosowania niniejszego rozdziału przyjmuje się zgodnie z procedurą określoną w art. 75.
      Zasady te w szczególności mogą obejmować:
      a)      minimalną powierzchnię winnicy, której to dotyczy;
      b)      przepisy regulujące wykorzystanie prawa ponownego sadzenia oraz nowego sadzenia wynikające z wdrożenia planów pomocy [materialnej
         i skierowanej do młodych rolników, w ramach wdrażania programów];

      c)      przepisy, których celem jest zapobieżenie wzrostowi potencjału produkcyjnego powstającego wskutek zastosowania niniejszego
         rozdziału;

      d)      maksymalną wysokość kwoty pomocy udzielanej na jeden hektar”.
      5        Artykuł 13 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1227/2000 z dnia 31 maja 2000 r. ustanawiającego szczegółowe zasady
         stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1493/1999 w sprawie wspólnej organizacji rynku wina, w odniesieniu do potencjału produkcyjnego
         (Dz.U. L 143, s. 1), stanowi w szczególności, co następuje:

      „1. Właściwe władze państw członkowskich zobowiązane są ustanowić minimalną powierzchnię gruntu, która może zostać zakwalifikowana
         do uzyskania pomocy w odniesieniu do procesu restrukturyzacji i przekształcenia, oraz minimalną powierzchnię gruntu, wynikającą
         z restrukturyzacji i przekształcenia.

      2. Właściwe władze państw członkowskich zobowiązane są ustanowić:
      a)      definicje środków, które mają zostać uwzględnione w planach;
      b)      terminy ich zastosowania, nieprzekraczające pięciu lat;
      c)      wymóg, że wszystkie plany muszą określać na każdy rok budżetowy środki, jakie mają być zastosowane w danym roku budżetowym,
         oraz obszar, którego dotyczy każdy środek;

      d)      procedury związane z monitorowaniem stosowania tych środków. […]
      4. Właściwe władze państw członkowskich zobowiązane są przyjąć przepisy regulujące szczególny zakres i poziomy udzielanej
         pomocy. Z zastrzeżeniem tytułu II rozdział III rozporządzenia […] nr 1493/1999 i niniejszego rozdziału, przepisy te muszą
         w szczególności przewidywać wypłatę kwot zryczałtowanych, maksymalne poziomy pomocy w odniesieniu do hektara oraz rozróżnienie
         pomocy na podstawie obiektywnych kryteriów. Przepisy te muszą w szczególności przewidywać odpowiednio wyższe poziomy pomocy,
         w przypadku gdy prawa do ponownego sadzenia, wynikające z wykarczowania przewidzianego w planie, wykorzystywane są w celu
         wykonania planu”.

      6        Artykuł 15a rozporządzenia nr 1227/2000, wprowadzony przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1342/2002 z dnia 24 lipca 2002 r.
         (Dz.U. L 196, s. 23), zmieniające wspomniane rozporządzenie nr 1227/2000, stanowi:

      „1. W drodze odstępstwa od art. 15, państwa członkowskie mogą przewidzieć, że pomoc zostanie wypłacona po sprawdzeniu, czy
         zostały zastosowane wszystkie środki objęte we wniosku o udzielenie pomocy. Jeżeli kontrole wykazują, że żaden ze środków
         objętych wnioskiem o udzielenie pomocy nie został całkowicie zastosowany, lecz mimo to środki te zostały zastosowane w ustanowionym
         terminie na ponad 80% danego obszaru, pomoc jest pomniejszona o kwotę równą dwukrotności dodatkowej pomocy, jaka mogłaby zostać
         udzielona w przypadku zastosowania danego środka na całym obszarze.

      2. W drodze odstępstwa od ust. 1, państwa członkowskie mogą zezwolić, aby pomoc została wypłacona producentom, tytułem zaliczki,
         w odniesieniu do wszystkich środków objętych wnioskiem [na pomoc w odniesieniu do danego środka, jaka może zostać zaliczkowo
         wypłacona producentom] przed ich zastosowaniem [tego środka], pod warunkiem że proces wdrażania został rozpoczęty, a beneficjant
         wniósł zabezpieczenie równe 120% kwoty pomocy. Dla celów rozporządzenia (EWG) nr 2220/85 zobowiązanie obejmuje zastosowanie
         wszystkich [danego] środków[a] w terminie dwóch lat gospodarczych od wypłacenia zaliczki [owej pomocy].

      Państwa członkowskie mogą dostosować ten termin w przypadku, gdy:
      a)      dany obszar stanowi część obszaru, który ucierpiał na skutek klęski żywiołowej, uznanej przez właściwe władze danego państwa
         członkowskiego;

      b)      nie można zastosować planowanego środka z powodu problemów zdrowotnych materiału roślinnego, które to problemy zostały poświadczone
         przez upoważniony organ danego państwa członkowskiego.

      Jeżeli kontrole wykazują, że żaden ze środków objętych wnioskiem o udzielenie pomocy, na który została wypłacona zaliczka,
         nie został całkowicie zastosowany, lecz pomimo wszystko zostały one zastosowane w ustanowionym terminie na ponad 80% danego
         obszaru, pomoc jest pomniejszona o kwotę równą dwukrotności dodatkowej pomocy, jaka mogłaby zostać udzielona w przypadku zastosowania
         wszystkich środków na całym obszarze.

      W przypadku gdy przed upływem terminu, ustanowionego przez dane państwo członkowskie producent zrezygnuje zaliczkowego wypłacenia
         pomocy, zwolnione zostanie 95% zabezpieczenia. Państwa członkowskie zobowiązane są poinformować Komisję o terminie, jaki ustanowią
         w celu wykonania przepisów niniejszego akapitu.

      W przypadku gdy przed upływem terminu, ustanowionego przez dane państwo członkowskie producent podejmuje decyzję o niestosowaniu
         środka, zwraca wypłaconą zaliczkę, po czym zwalnia się 90% zabezpieczenia. Państwa członkowskie powiadomią Komisję o terminie,
         jaki ustanowią w celu wykonania przepisów niniejszego akapitu.

      3. Dla celów niniejszego artykułu, w razie kontroli danych obszarów, należy przyjąć tolerancję 5%”.
       Okoliczności powstania sporu
       Metoda zastosowana przez Republikę Francuską dla obliczenia pomocy
      7        Decyzją Komisji 2005/579/WE z dnia 20 lipca 2005 r. wyłączającą z finansowania wspólnotowego niektóre wydatki poniesione przez
         państwa członkowskie z tytułu Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U. L 199,
         s. 84, zwanej dalej „sporną decyzją”) do rozliczeń rachunków Republiki Francuskiej została zastosowana korekta. Komisja uznała,
         że Republika Francuska włączyła do obliczenia kosztów powierzchnie, które nie kwalifikują się do uzyskania pomocy na restrukturyzację
         i przekształcenie winnic.

      8        Jak wynika z akt sprawy, w szczególności ze sprawozdania organu pojednawczego oraz rozporządzeń międzyresortowych dotyczących
         warunków przyznania pomocy na restrukturyzację i przekształcenie winnic w latach gospodarczych 2000−2001 i 2001−2002 (zob.
         Dziennik Urzędowy Republiki Francuskiej, odpowiednio z dnia 24 maja 2001 r. oraz z dnia 5 kwietnia 2002 r.), władze francuskie zdecydowały się na wypłaty kwot ryczałtowych.
         Pomoc została wypłacona za hektar restrukturyzowanej powierzchni gruntu (euro na hektar).

      9        Obliczenie kosztów uwzględnia powierzchnie winnic wraz z nawrotami, to znaczy przestrzenią pomiędzy rzędami oraz na końcach
         rzędów, niezbędną do przejazdu i wykonywania manewrów maszynami do uprawy winorośli, takimi jak ciągniki rolnicze oraz kombajny
         do zbioru winogron.

      10      Obliczenie to zostało wykonane dla typowej działki obszaru określonego rodzaju, jakim jest winnica o powierzchni 1 hektara,
         w kształcie prostokąta, równinna, wraz z miejscem do wykonywania nawrotów maszynami rolniczymi, stanowiącym 10% jej powierzchni,
         czyli 6 metrów na końcu rzędu.

      11      Aby uwzględnić różne kształty oraz indywidualną topografię poszczególnych działek dla procedury obliczania powierzchni, określono
         system obliczeniowy, to znaczy tabelę wartości krańcowych. Tabela wyznacza maksymalny dopuszczalny procent powierzchni nieobsadzonych
         winoroślą wynoszący przykładowo 30% dla obszarów, których powierzchnia obsadzona winoroślą nie przekracza 35 arów, oraz 5%
         dla obszarów, których powierzchnia obsadzona winoroślą przekracza 15 hektarów.

      12      Poszczególne koszty sadzenia winorośli, takie jak zakup roślin, zabiegi fitosanitarne, koszty pracy, zostały zindywidualizowane
         w zależności od miejsca położenia działki. Ponadto w obliczeniu ryczałtu uwzględniono wyłącznie koszty stałe, to znaczy koszty,
         które nie są jednorazowe. Informacje o kosztach przekazane przez izby rolnicze zostały ponownie uaktualnione w zależności
         od potrzeby.

      13      Wysokość odszkodowania została uzależniona od czterech kryteriów: przynależności do grupy producentów, statusu młodego rolnika,
         zawarcia umowy terytorialnej dotyczącej gospodarstw (contrat territorial d’exploitation, CTE) oraz pochodzenia praw do sadzenia.
         Maksymalna stawka odszkodowania odpowiada nasadzeniom wykonanym przez młodego rolnika, który należy do grupy producentów i który
         zawarł CTE, wraz z prawami nowo powstałymi po wykarczowaniu mającym miejsce po 31 lipca 2000 r.

      14      W celu zagwarantowania, że zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1493/1999 pomoc nie przekroczy 50% kosztów restrukturyzacji,
         kwoty ryczałtowe zostały ustalone z zapewnieniem, że maksymalna kwota przyznanej pomocy nie przekroczy 50% najniższego kosztu
         sadzenia.

       Procedura prowadząca do wydania spornej decyzji
      15      W dniach 23–27 września 2002 r. służby Komisji przeprowadziły we Francji dochodzenie dotyczące systemu przyznawania pomocy
         na restrukturyzację i przekształcenie winnic.

      16      W następstwie tego dochodzenia w dniu 10 lutego 2003 r. Komisja przesłała do władz francuskich informację zgodnie z art. 8
         ust. 1 rozporządzenia nr 1663/95.

      17      W dniu 20 maja 2003 r. władze francuskie udzieliły odpowiedzi na tę informację.

      18      W dniu 30 września 2003 r. odbyło się dwustronne spotkanie Komisji z władzami francuskimi.

      19      W następstwie tego spotkania, w dniu 22 lipca 2004 r., na podstawie art. 8 rozporządzenia nr 1663/95 Komisja przesłała do
         władz francuskich formalną informację potwierdzającą swoje stanowisko, zgodnie z którym przyznanie pomocy na restrukturyzację
         i przekształcenie winnic w 2001 r. oraz w latach następnych nie zostało dokonane zgodnie z przepisami wspólnotowymi. Komisja
         odwołała się w szczególności do wyników przeprowadzonej na jej wniosek kontroli 50 losowo wybranych wniosków, w których dokonano
         wypłaty w roku budżetowym 2001. Kontrola wykazała, że powierzchnia rzeczywiście obsadzona winoroślą stanowi średnio jedynie
         90% powierzchni kwalifikującej się do uzyskania pomocy. Służby Komisji uznały więc, że ta 10‑procentową różnica między powierzchnią
         zadeklarowaną odpowiada powierzchni niekwalifikującej się do uzyskania pomocy w ramach wydatków poniesionych na restrukturyzację
         winnic. W konsekwencji Komisja stwierdziła, że w odniesieniu do zadeklarowanych przez Francję wydatków w okresie objętym audytem
         wspólnotowym powinna zostać zastosowana korekta finansowa w wysokości 10%.

      20      W dniu 4 października 2004 r. władze francuskie złożyły wniosek o rozpoczęcie procedury mediacyjnej przez organ pojednawczy,
         który po spotkaniu, które odbyło się w dniu 2 marca 2005 r., przedstawił sprawozdanie w dniu 21 marca 2005 r. Organ pojednawczy
         stwierdził, że szczególnie w przypadku mniejszych winnic możliwe jest przyznanie pomocy dla powierzchni, na które nie zostały
         poniesione wydatki na restrukturyzację. Dodatkowo stwierdził, że pogodzenie stanowisk stron nie jest możliwe w wyznaczonym
         terminie.

      21      W następstwie spotkania z organem pojednawczym władze francuskie dostarczyły dodatkową informację dotyczącą zarzucanego ryzyka
         przekroczenia progu finansowania wspólnotowego, jednak zbyt późno, aby organ pojednawczy mógł ją uwzględnić. Informacja ta
         dotyczyła w szczególności wyników obliczeń wykazujących, że nawet przy skrajnym założeniu według francuskiego systemu pomocy
         maksymalna kwota przekroczenia nakładów dla całego terytorium Francji wyniesie 2294 EUR i dla roku winiarskiego 2000−2001
         średni poziom pomocy wyniesie 4751 EUR na hektar, co oznacza kwotę dużo niższą od 7716 EUR na hektar; ta ostatnia liczba stanowi
         bowiem 50% kosztów całej restrukturyzacji. Dla lat winiarskich 2001 i 2002 liczby te wynoszą odpowiednio 6197 EUR na hektar
         oraz 8371 EUR na hektar.

      22      W dniu 4 maja 2005 r. Komisja przesłała pismo do władz francuskich, w którym przedstawiła swoje ostateczne stanowisko.

      23      W dniu 20 lipca 2005 r. Komisja przyjęła sporną decyzję, stosując do rozliczeń rachunków Republiki Francuskiej korektę finansową
         w konkretnych przypadkach w wysokości 10% dla części powierzchni zrestrukturyzowanej lub przekształconej.

       Przebieg postępowania i żądania stron
      24      Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 30 września 2005 r. Republika Francuska wniosła niniejszą skargę.

      25      Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd (czwarta izba) postanowił o otwarciu procedury ustnej.

      26      Strony zostały wysłuchane w przedmiocie swoich żądań oraz udzieliły odpowiedzi na pytania Sądu na rozprawie w dniu 14 maja
         2008 r.

      27      Republika Francuska wnosi do Sądu o:

      –        stwierdzenie nieważności spornej decyzji w zakresie, w jakim wyłącza ona z finansowania wspólnotowego kwotę 13 519 122,05 EUR
         tytułem korekty powierzchni określonej jako kwalifikująca się w ramach pomocy na restrukturyzację i przekształcenie winnic
         w latach budżetowych 2001–2003;

      –        obciążenie Komisji kosztami postępowania.
      28      Komisja wnosi do Sądu o:

      –        oddalenie skargi jako bezzasadnej;
      –        obciążenie Republiki Francuskiej kosztami postępowania.
       Co do prawa
       Argumenty stron
      29      Republika Francuska podnosi dwa zarzuty. Pierwszy zarzut oparty jest na naruszeniu rozporządzenia nr 1258/1999, drugi zarzut
         na naruszeniu obowiązku uzasadnienia.

      30      W ramach pierwszego zarzutu opartego na naruszeniu rozporządzenia nr 1258/1999 Republika Francuska podnosi, że Komisja wyłączyła
         z finansowania wspólnotowego wydatki, które zostały jednak poniesione zgodnie z przepisami wspólnotowymi i w każdym razie
         nie spowodowały żadnej szkody dla budżetu Wspólnoty. Wobec powyższego Komisja naruszyła przepisy art. 7 ust. 4 rozporządzenia
         nr 1258/1999.

      31      W czasie rozprawy, zgodnie z wcześniejszym stwierdzeniem organu pojednawczego, Komisja podniosła, że podstawowa wątpliwość,
         która nasuwa się w niniejszej sprawie dotyczy metody rozliczeń przyjętej przez Republikę Francuską, skoro ryzyko ewentualnej
         szkody dla budżetu Wspólnoty ogranicza się bowiem do jednego przypadku lub dwóch konkretnych przypadków, które mogły spowodować
         przekroczenie limitów finansowania wspólnotowego.

       W przedmiocie twierdzenia, jakoby wydatki zostały poniesione zgodnie z zasadami wspólnotowymi
      32      Republika Francuska podnosi, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w zakresie rozliczania rachunków państw członkowskich
         z tytułu wydatków finansowanych przez Sekcję Gwarancji EFOGR, o ile wykazanie istnienia naruszenia zasad wspólnotowych należy
         do Komisji, to z chwilą stwierdzenia tego naruszenia do państwa członkowskiego należy wykazanie, w razie potrzeby, że Komisja
         popełniła błąd w zakresie skutków finansowych, jakie wywiodła z tego naruszenia. W niniejszej sprawie Komisja nie udowodniła
         naruszenia przepisów wspólnotowych.

      33      Republika Francuska uważa, że definicja powierzchni, którą należy uwzględnić przy finansowaniu wspólnotowym., na której opiera
         się Komisja i zgodnie z którą powierzchnia do uwzględnienia dla finansowania wspólnotowego to powierzchnia obsadzona winoroślą,
         nie daje się wywnioskować z uregulowań wspólnotowych. W tych okolicznościach jedynym obowiązkiem ciążącym na państwie członkowskim
         jest zapewnienie, aby udział Wspólnoty w finansowaniu nakładów na restrukturyzację i przekształcenie nie przekroczył 50% tych
         nakładów.

      34      Republika Francuska twierdzi, że art. 13 ust. 4 rozporządzenia nr 1227/2000 zezwala państwom członkowskim na wypłatę kwot
         zryczałtowanych. Ponadto uregulowania wspólnotowe nie wskazują sposobu obliczenia tych kwot, tak samo jak nie definiują pojęcia
         powierzchni, która kwalifikuje się do uzyskania pomocy. Państwa członkowskie powinny zatem ustalić te definicje, z jednym
         zastrzeżeniem, że pomoc na restrukturyzację i przekształcenie winnic nie przekroczy 50% nakładów. Republika Francuska uważa,
         że określiła pojęcie powierzchni kwalifikującej się do uzyskania pomocy zgodnie z całością przepisów regulujących wspólną
         organizację rynku wina.

      35      Republika Francuska kwestionuje twierdzenie Komisji, jakoby zmniejszyła kwotę pomocy ryczałtowej i to zmniejszenie skompensowała
         przyznaniem pomocy na powierzchnię niekwalifikującą się do uzyskania pomocy, niezgodnie z prawem uwzględniając powierzchnie
         nawrotów, podczas gdy do przyznania pomocy kwalifikuje się jedynie powierzchnia obsadzona winoroślą. Twierdzi również, że
         celem systemu finansowania nie jest ustanowienie jakiejkolwiek kompensaty między beneficjentami. Przeciwnie, obliczyła kwotę
         ryczałtową na podstawie rzeczywistych kosztów, które zastosowała w odniesieniu do powierzchni uznanych za kwalifikujące się
         do przyznania pomocy w świetle całości przepisów mających zastosowanie do wspólnej organizacji rynku wina.

      36      W kwestii praktycznych rozważań Republika Francuska podnosi, że w poszczególnych kategoriach wydatków na czynności sadzenia
         jedynie zakup sadzonek winorośli zależy wyłącznie od powierzchni obsadzonej winoroślą. Pozostałe kategorie wydatków, jak na
         przykład przygotowanie podłoża, które zakłada drenowanie oraz prace ziemne, dotyczą również powierzchni nawrotów.

      37      Republika Francuska dodaje, że mobilizacja środków technicznych oraz zasobów ludzkich, a więc koszty całkowite w przeliczeniu
         na hektar, zwiększają się w miarę, jak zmniejsza się powierzchnia, i że proporcjonalna wielkość nawrotów jest tym większa,
         im mniejsza jest powierzchnia.

      38      Republika Francuska podnosi również, że jeśli przy restrukturyzacji winnic uwzględniana byłaby jedynie powierzchnia obsadzona
         winoroślą, to plantatorzy winorośli zmierzaliby do maksymalnego zwiększenia powierzchni obsadzonej winoroślą, co w konsekwencji
         spowodowałoby zwiększenie potencjału produkcyjnego.

      39      Ponadto brak uwzględnienia powierzchni nawrotów dla przyznania pomocy niekoniecznie oznacza zmniejszenie wydatków. Pomoc ryczałtowa,
         obliczana na podstawie kosztów restrukturyzacji obszaru jednego hektara wraz z nawrotami, będzie bowiem od tej pory przyznawana
         dla mniejszej powierzchni. Zmniejszenie powierzchni objętej odszkodowaniem jest więc wyrównane podniesieniem stawki odszkodowania.

      40      Wbrew twierdzeniom Komisji, mimo iż pomoc na restrukturyzację przybiera formę udziału w kosztach restrukturyzacji, oddzielenie
         jej od pojęcia „powierzchni winnicy dającej prawo do sadzenia” jest niemożliwe. W rzeczywistości z art. 15 rozporządzenia
         nr 1493/1999 oraz z art. 13 rozporządzenia nr 1227/2000 wynika, że państwa członkowskie są zobowiązane do określenia minimalnej
         wielkości obszaru, który może zostać objęty pomocą na restrukturyzację i przekształcenie. Artykuł 15a rozporządzenia nr 1227/2000
         określa konsekwencje finansowe częściowego wykonania środków objętych wnioskiem o udzielenie pomocy, ustanawiając próg wykonanych
         prac uzależniający wypłatę pomocy na ponad 80% danego obszaru.

      41      Na podobnej zasadzie istnieje wyraźny związek pomiędzy systemem pomocy a rejestrem winnic. Zarówno dla rejestru winnic, jak
         i dla przyznania pomocy na przekształcenie i restrukturyzację winnic, uwzględnia się obsadzoną powierzchnię. Jeżeli chodzi
         o utworzenie rejestru winnic, działka winnicy została zdefiniowana w art. 2 lit. f) rozporządzenia Komisji (EWG) nr 649/87
         z dnia 3 marca 1987 r. ustanawiającego szczegółowe zasady ustanawiania wspólnotowego rejestru winnic (Dz.U. L 62, s. 10) jako
         „ciągły obszar gruntu, jak określono w księdze wieczystej”.

      42      Według Republiki Francuskiej z powyższego wynika, że Komisja niesłusznie wyłączyła z finansowania wspólnotowego kwotę 13 519 122,05 EUR,
         ponieważ kwota ta odpowiada wydatkom poniesionym zgodnie z przepisami wspólnotowymi.

      43      Komisja odpowiada, że określenie wysokości pomocy odpowiada autonomicznym warunkom odmiennym od warunków kwalifikowania danych
         obszarów do wyżej wspomnianej pomocy. Uważa, że władze francuskie nie mogą proporcjonalnie zwiększać powierzchni kwalifikujących
         się do uzyskania pomocy tylko dlatego, że wysokość pomocy ryczałtowej została zmniejszona, ponieważ te dwa etapy postępowania
         odpowiadają bardzo specyficznym kryteriom oraz „różnym zasadom”. Na poparcie tego stwierdzenia Komisja odnosi się przez analogię
         do rozróżnienia pomiędzy kryteriami selekcji i kryteriami przyznawania w zakresie zamówień publicznych (wyrok Trybunału z dnia
         19 czerwca 2003 r. w sprawie C‑315/01 GAT, Rec. s. I‑6351).

      44      Komisja przypomina, że w praktyce w niektórych przypadkach pomoc została przyznana dla całości obszaru objętego wnioskiem
         przez producenta, podczas gdy powierzchnia rzeczywiście obsadzona winoroślą wynosiła jedynie 70% tego obszaru. Jest to więc
         wyraźna „nadwyżka rekompensaty”, wykraczająca daleko poza twierdzenia władz francuskich.

      45      Komisja kwestionuje również utożsamienie praw do sadzenia z systemem restrukturyzacji i przekształcenia, i w związku z tym
         księgowanie według tej samej metody powierzchni korzystających z praw do sadzenia oraz powierzchni korzystających z pomocy.
         W tym miejscu Komisja odwołuje się do art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1493/1999, który stanowi, że wsparcie na restrukturyzację
         i przekształcenie przyjmie formę pokrycia kosztów restrukturyzacji i przekształcenia, podczas gdy pomoc polegająca na przyznaniu
         prawa ponownego sadzenia dotyczy danego obszaru.

      46      To samo dotyczy utożsamienia skomputeryzowanego rejestru winnic ze wspomnianym systemem pomocy, tym bardziej, że na podstawie
         art. 2 lit. f) rozporządzenia nr 649/87 działka jest zdefiniowana jako ciągły obszar gruntu, jak określono w księdze wieczystej,
         a zatem powierzchnia nawrotów jest włączona. Komisja odwołuje się do art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2729/2000
         z dnia 14 grudnia 2000 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy wykonawcze w sprawie kontroli w sektorze wina (Dz.U. L 316,
         s. 16), który przewiduje w szczególności, że całkowite zaniechanie produkcji, restrukturyzacja i przekwalifikowanie objęte
         wsparciem ze strony Wspólnoty są systematycznie sprawdzane na miejscu. Komisja uważa, że przepis ten wprowadził formalne i wyraźne
         rozróżnienie między ogólnymi aspektami potencjału produkcyjnego i szczególnymi środkami polegającymi na zaniechaniu produkcji
         oraz restrukturyzacji i przekwalifikowaniu. W przypadku tych ostatnich, objętych finansowym wsparciem Wspólnoty, systematyczna
         kontrola na miejscu jest obowiązkowa. Kontrola ta dotyczy dwóch istotnych elementów systemu, a mianowicie pomiaru powierzchni
         oraz rzeczywistych działań finansowanych ze środków wspólnotowych.

      47      W odniesieniu do argumentu Republiki Francuskiej dotyczącego ryzyka wzrostu rzeczywistych zbiorów Komisja wskazuje, że prawodawstwo
         wspólnotowe nakazuje państwom członkowskim zagwarantowanie, iż nie nastąpi globalny wzrost potencjału produkcyjnego. Komisja
         odrzuca również argument Republiki Francuskiej oparty na ryzyku wzrostu wydatków, podnosząc, że co roku wydaje decyzję określającą
         orientacyjne przydziały finansowe dla państw członkowskich oraz że to wstępne przyznanie ogranicza zwrot przez EFOGR.

       W przedmiocie twierdzenia, jakoby metoda rozliczeń przyjęta przez władze francuskie nie powodowała szkody w budżecie Wspólnoty
      48      Republika Francuska uważa, że Komisja nie przedstawiła wiarygodnych dowodów wykazujących, że metoda zastosowana we Francji
         może spowodować szkody w budżecie Wspólnoty. Republika Francuska kwestionuje twierdzenie Komisji zawarte w nocie z dnia 17 lutego
         2005 r. przedstawionej organowi pojednawczemu, zgodnie z którym w danym przypadku wypłacona pomoc osiąga poziom 51,6%, a więc
         jest przekroczona o 1,6%.

      49      Republika Francuska wskazuje, że aby pomoc w żadnym wypadku nie przekroczyła 50% kosztów restrukturyzacji i przekształcenia,
         stawki ryczałtowe zostały ustalone z zapewnieniem, że maksymalny przyjęty poziom pomocy nie przekroczy 50% minimalnego kosztu
         sadzenia. Ponieważ najniższy stwierdzony koszt restrukturyzacji i przekształcenia dla roku winiarskiego 2000−2001 wyniósł
         15 432 EUR, tym samym nieprzekraczalny pułap wynosi 7716 EUR i maksymalna stawka rekompensaty została ustalona na kwotę 7170 EUR.
         Ponieważ zaś dla roku winiarskiego 2001−2002 najniższy stwierdzony koszt wyniósł 16 743 EUR, nieprzekraczalny pułap wzrósł
         do 8371 EUR i maksymalna stawka rekompensaty została ustalona na kwotę 8000 EUR. W konsekwencji, wobec ryczałtowego charakteru
         pomocy znacząca większość plantatorów winorośli, którzy przystąpili do działań restrukturyzacji lub przekształcenia swoich
         upraw, otrzymała pomoc, która nie osiągnęła 50% poniesionych kosztów.

      50      Republika Francuska dodaje, że nawet przyjmując skrajne założenie stawki maksymalnej 7170 EUR na hektar, porównując ją do
         kosztu sadzenia w departamencie Languedoc-Roussillon posiadającym najniższy koszt sadzenia ze wszystkich regionów Francji,
         dla działki o powierzchni poniżej 80 arów, w której nawroty stanowią 25%, ryzyko przekroczenia pułapu 50% kosztów restrukturyzacji
         można ocenić średnio na 3,2% i dotyczy ono zaledwie 10 hektarów z całego obszaru Francji. W związku z tym, wynik maksymalnego
         przekroczenia kosztów dla całego tego obszaru można otrzymać z następującego wzoru: 10 hektarów x 0,032 x 7 170 EUR na hektar = 2 294 EUR.

      51      Według Republiki Francuskiej ta niska kwota musi być zrelatywizowana w odniesieniu do kwot pomocy poniżej 50%, które mogły
         być wypłacone w odmiennych sytuacjach. W konsekwencji Republika Francuska uważa, że nawet jeśli to skrajne założenie przyjęte
         przez Komisję zostanie uwzględnione, nie istnieją w każdym razie konsekwencje finansowe dla budżetu Wspólnoty.

      52      Komisja odpiera, iż jest zupełnie obojętne, że wysokość maksymalnego odszkodowania została wyznaczona poniżej minimalnego
         kosztu sadzenia. Jej zdaniem, władze francuskie mogły sfinansować powierzchnie niekwalifikujące się, dlatego że zmniejszyły
         wysokość pomocy ryczałtowej. Na poparcie tych argumentów Komisja powołuje wyrok z dnia 25 lipca 2006 r. w sprawie T‑221/04
         Belgia przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑57*, podnosząc, że w tym wyroku Sąd orzekł, że każda niezgodna z przepisami wypłata
         pomocy powoduje nadpłatę, a więc szkodę dla EFOGR.

      53      Komisja podnosi, że jej informacja o tym, że stawka subwencji dla jednej działki wynosiła 51,6%, została podana jedynie dla
         przykładu, i że w żadnym wypadku władze francuskie nie mogą się na niej opierać, aby uzasadnić, iż szkoda dla budżetu Wspólnoty
         nie istnieje. Komisja uważa zatem, że obliczenie szkody wskazanej w skardze, które opiera się na przekroczeniu w wysokości
         1,6%, nie może zostać uwzględnione.

      54      Komisja wyjaśnia natomiast, że opierając się na 50 losowo wybranych sprawach, w których na jej wniosek każda restrukturyzowana
         działka została ponownie zmierzona przez władze francuskie, stwierdzono, że z pomocy skorzystało około 10% powierzchni niekwalifikujących
         się do uzyskania pomocy. Jest bezsprzeczne, że to spowodowało szkodę dla budżetu wspólnotowego.

       Ocena Sądu
      –       W przedmiocie pojęcia powierzchni kwalifikującej się do uzyskania pomocy
      55      Należy wskazać, że przepisy wspólnotowe, a szczególnie art. 13 rozporządzenia nr 1227/2000, przewidują wyraźnie, że do państw
         członkowskich należy kompetencja wydania przepisów regulujących dokładny zakres stosowania oraz wysokość przyznawanej przez
         nie pomocy, a zwłaszcza tych przepisów, które przewidują wypłaty pomocy ryczałtowej, maksymalny poziom pomocy na hektar oraz
         dostosowanie pomocy z uwzględnieniem obiektywnych kryteriów.

      56      Z opisu przyjętej przez władze francuskie metody rozliczenia pomocy na restrukturyzację i przekształcenie (zob. pkt 8–15 powyżej)
         wynika, że władze te wprowadziły system, który odpowiada w zupełności wyżej wspomnianym kryteriom legislacyjnym. Dodatkowo
         należy podnieść, że prawodawstwo wspólnotowe nie definiuje pojęcia „powierzchnia kwalifikująca się do uzyskania pomocy”, czego
         Komisja nie kwestionuje.

      57      W związku z powyższym, nie ma żadnej podstawy prawnej do tego, aby zabronić Republice Francuskiej włączenia nawrotów do powierzchni
         referencyjnej w celu określenia płatności pomocy. Wbrew temu, co do zasady twierdzi Komisja, art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia
         nr 1493/1999 w żaden sposób nie reguluje tej kwestii.

      58      Pozostaje zatem zbadać, czy takim działaniem system francuski rzeczywiście stworzył zagrożenie dla budżetu wspólnotowego.

      –       W przedmiocie ryzyka przekroczenia progu finansowania wspólnotowego
      59      Tytułem wstępu, odnośnie do odwołania się Komisji do przywołanego wyżej wyroku w sprawie Belgia przeciwko Komisji, pkt 86,
         w którym Sąd orzekł, że każda niezgodna z przepisami wypłata pomocy powoduje nadpłatę, a tym samym szkodę dla EFOGR, należy
         zwrócić uwagę, że ponieważ zgodnie z tym, co zostało wykazane powyżej w pkt 56 i 57, ustanowiony we Francji system przyznawania
         pomocy na restrukturyzację i przekształcenie upraw winorośli nie jest sprzeczny z prawodawstwem wspólnotowym, rozstrzygnięcie
         przyjęte w tym wyroku nie może być zastosowane do niniejszej sprawy.

      60      Podobnie, jeżeli chodzi o wyniki kontroli 50 losowo wybranych wniosków o wypłatę pomocy w roku gospodarczym 2001, które wykazały,
         że powierzchnia kwalifikująca się do uzyskania pomocy wraz z odstępami, to znaczy z szerokością odpowiadającą połowie odległości
         między rzędami winorośli, przedstawia średnio zaledwie 90% powierzchni kwalifikującej się do uzyskania pomocy, należy zauważyć,
         że jak już stwierdzono powyżej, przepisy wspólnotowe nie wymagają, aby państwa członkowskie wyłączały nawroty z powierzchni
         referencyjnej w celu określenia płatności. Argument Komisji odwołujący się do wyników kontroli przeprowadzonej w celu ustalenia
         przekroczenia progu finansowania wspólnotowego sam w sobie jest zatem nieistotny.

      61      Z powyższego wynika, że ponieważ automatyczne założenie niezgodności z prawem wydatków poniesionych w ramach francuskiego
         systemu wypłat zostało wyłączone, należy ocenić rzeczywiste ryzyko ponoszone przez EFOGR z powodu przekroczenia progu finansowania
         wspólnotowego.

      62      W czasie rozprawy Komisja utrzymywała przede wszystkim, że przepisy wspólnotowe przewidują finansowanie kosztów, tak więc
         nawroty, które nie powodują powstania wydatków na restrukturyzację i przekształcenie, nie kwalifikują się do finansowania
         wspólnotowego.

      63      Jeżeli chodzi o ten argument, należy stwierdzić, że z akt sprawy nie wynika, że strony szczegółowo zbadały, czy nawroty mogą
         rzeczywiście powodować powstanie pewnych kosztów podlegających rekompensacie przez fundusze wspólnotowe w ramach pomocy na
         restrukturyzację i przekształcenie.

      64      Poza tym w komunikacie z dnia 10 lutego 2003 r., przesłanym do władz francuskich zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1663/95
         (zob. pkt 17 powyżej), Komisja wskazała, że „[a]naliza niezbędnych nakładów na pomoc na restrukturyzację i przekształcenie
         winnic wskazuje, że przyznana pomoc ryczałtowa jest zasadniczo związana z powierzchnią rzeczywiście obsadzoną winoroślą”.
         Takie samo stwierdzenie zawiera pismo Komisji z dnia 22 lipca 2004 r. będące formalnym komunikatem w rozumieniu art. 8 ust. 1
         rozporządzenia nr 1663/95 oraz art. 1 ust. 1 lit. a) decyzji Komisji 94/442/WE z dnia 1 lipca 1994 r. w sprawie procedury
         pojednawczej w ramach rozliczania rachunków Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR)
         (Dz.U. L 182, s. 45).

      65      Z obu wyżej wspomnianych pism wynika zatem, że Komisja, wydając sporną decyzję, nie wykluczyła okoliczności, że nawroty mogą
         rzeczywiście powodować wydatki w ramach programu restrukturyzacji i przekształcenia.

      66      Nawet jeżeli w czasie rozprawy Komisja broniła odmiennego stanowiska, zaprzeczając temu, jakoby nawroty mogły powodować powstanie
         wydatków kwalifikujących się do uzyskania rozpatrywanej pomocy, nie można wykluczyć, że nakłady na przygotowanie podłoża,
         a więc drenowanie i roboty ziemne, do których odwołuje się Republika Francuska, dotyczą również nawrotów. Prace te, a w konsekwencji
         koszty, które z nich wynikają, mogą być połączone z działaniami w ramach systemu restrukturyzowania i przekształcania winnic
         w rozumieniu art. 11 rozporządzenia nr 1493/1999.

      67      Ponieważ Komisja zakwestionowała istnienie kosztów związanych z nawrotami dopiero w czasie rozprawy, nie można zarzucać Republice
         Francuskiej, iż nie przedstawiła szczegółowych dowodów potwierdzających odmienne stanowisko. Biorąc pod uwagę okoliczność,
         że nie można wykluczyć, iż nawroty mogą powodować powstanie wydatków kwalifikujących się do uzyskania pomocy na restrukturyzację
         i przekształcenie, ten argument Komisji należy w konsekwencji oddalić.

      68      Ponadto w aspekcie praktycznym jest mało prawdopodobne, aby indywidualny plantator winorośli prowadził swoją winnicę przy
         uwzględnieniu różnych funkcji poszczególnych działek. Dużo bardziej prawdopodobne jest to, że kwota brutto nakładów poniesionych
         przez plantatora będzie podzielona przez liczbę hektarów jego gospodarstwa. Republika Francuska słusznie zatem wskazuje, że
         wykluczenie nawrotów przy przyznaniu pomocy niekoniecznie oznacza zmniejszenie wydatków. W istocie, ryczałt pomocy, który
         jest obliczany w odniesieniu do kosztów restrukturyzacji działki o powierzchni jednego hektara wraz z nawrotami, będzie od
         tej pory przyznany dla mniejszej powierzchni. Zmniejszenie powierzchni objętej odszkodowaniem zostanie więc wyrównane zwiększoną
         stawką odszkodowania.

      69      W konsekwencji, zalecając ścisłe rozróżnienie pomiędzy poszczególnymi obszarami winnicy, Komisja zmierza do stworzenia sztucznej
         i zbędnej koncepcji, która również nie wynika z mających tu zastosowanie przepisów wspólnotowych.

      70      Ponadto, w odniesieniu do kwestii, czy francuski system wypłat daje konieczne gwarancje dla zapewnienia, że próg finansowania
         wspólnotowego nie został przekroczony, należy stwierdzić, co następuje.

      71      Po pierwsze, z akt sprawy wynika, że wydatki uwzględnione przez Republikę Francuską dla ustalenia wysokości kwot wypłacanych
         plantatorom winorośli są bardzo realne, ponieważ odpowiednie informacje były gromadzone przez regionalne organizacje rolnicze.

      72      Po drugie, Republika Francuska podjęła dwa środki w celu zagwarantowania, że udział Wspólnoty w finansowaniu kosztów restrukturyzacji
         i przekształcenia nie przekroczy 50% tych kosztów, polegające na tym, że do obliczenia ryczałtu przyjmuje się jedynie koszty
         stałe, wyłączając tym samym koszty jednorazowe ponoszone przez producentów winorośli, oraz że stawki ryczałtowe są ustalone
         z zapewnieniem, że najwyższa przyjęta stawka pomocy nie przekroczy 50% najniższego kosztu sadzenia.

      73      Należy podnieść, że przyjmując metodę płatności ryczałtowych, nie można uniknąć wystąpienia pewnej różnicy między rzeczywistymi
         wydatkami a przyznaną kwotą pomocy. Powierzchnie nawrotów nie zależą od wielkości działki, lecz od jej kształtu i wymogów,
         jakie wiążą się z uprawą i przejazdem maszynami rolniczymi. Z powyższego wynika, że im mniejsza jest działka, tym większy
         jest procentowy udział powierzchni nieobsadzonej. Jest możliwe, że właściciel niewielkiej winnicy o nieregularnym kształcie
         otrzyma kwotę proporcjonalnie wyższą niż właściciel dużej winnicy, równinnej, w kształcie prostokąta, włączając nawroty zajmujące
         5% lub mniej jej powierzchni. Rozporządzenie nr 1493/1999 uznaje jednakże wyraźnie zgodność z prawem płatności ryczałtowych,
         które siłą rzeczy zakładają pewną przybliżoną wysokość odszkodowań wypłacanych poszczególnym producentom, z których każdy
         znajduje się w innej sytuacji. Ten brak dokładności, nieunikniony przy obliczaniu kwot ryczałtowych, nie powinien być sam
         w sobie interpretowany jako powodujący szkodę dla budżetu wspólnotowego.

      74      Odnośnie do ryzyka przekroczenia progu finansowania wspólnotowego Republika Francuska przedłożyła wyczerpującą informację
         dotyczącą dwóch aspektów istotnych dla niniejszej sprawy.

      75      Po pierwsze, władze francuskie poinformowały organ pojednawczy, że dla roku winnego 2000−2001 stawki pomocy na restrukturyzację
         i przekształcenie wahały się 1680–7170 EUR za hektar, w zależności od kryteriów mających zastosowanie do wnioskodawcy oraz
         do pochodzenia wykorzystywanych praw do sadzenia. Średnia stawka wynosiła 4751 EUR za hektar, co oznacza kwotę znacząco niższą
         od 7716 EUR za hektar (kwota odpowiadająca 50% kosztu operacji restrukturyzacji wycenionej na 15 432 EUR za hektar). Dla roku
         winnego 2001−2002 stawki pomocy wahały się 2170–8000 EUR za hektar, zaś średnia stawka wyniosła 6197 EUR za hektar, co oznacza
         kwotę niższą od 8371 EUR za hektar (kwota odpowiadająca 50% kosztu działań restrukturyzacyjnych oszacowanych na 16 743 EUR
         za hektar). W konsekwencji, zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Republikę Francuską, średnia wysokość udzielonej
         pomocy jest dużo niższa od stawki maksymalnej w wysokości 50% przewidzianej przez rozporządzenie nr 1493/1999.

      76      Po drugie, władze francuskie wykazały, że w teoretycznym przypadku zastosowania prawie skrajnych parametrów, to znaczy maksymalnej
         stawki pomocy przyznanej na rok winiarski 2000−2001, porównanej do minimalnego kosztu sadzenia we francuskim regionie Languedoc-Roussillon
         oraz dla działki o powierzchni mniejszej niż 80 arów, w której nawroty zajmują 25% powierzchni, ryzyko maksymalnego przekroczenia
         kosztów jest bardzo nieznaczne i odpowiada kwocie 2294 EUR dla całego obszaru Francji.

      77      Odnośnie do zastrzeżeń Komisji w kwestii dopuszczalności tego argumentu (zob. pkt 53 powyżej) należy stwierdzić, że Republika
         Francuska przekazała właściwą informację w odpowiedzi na przykładowe obliczenie przedstawione przez Komisję w nocie skierowanej
         do organu pojednawczego. Ponadto, uwzględniając okoliczność, iż niemal skrajne parametry charakteryzujące francuski system
         wypłat zostały wykorzystane w celu wykonania tego obliczenia, przedstawiony w ten sposób przez strony przykład jest wystarczająco
         jednoznaczny, aby mógł zostać wzięty pod uwagę.

      78      Dodatkowo, należy podnieść, że nawet jeśli wspomniana informacja została przekazana organowi pojednawczemu z opóźnieniem,
         to była ona w posiadaniu Komisji w chwili wydawania spornej decyzji. W każdym razie, zgodnie z art. 1 decyzji 94/442 „stanowisko
         przyjęte przez organ pojednawczy nie przesądza ostatecznej decyzji Komisji”. Zatem Komisja mogła uwzględnić tę informację.

      79      Należy stwierdzić ponadto, że sama Komisja przyznaje, że przekroczenie progu finansowania wspólnotowego, o ile występuje,
         dotyczy tylko jednego przypadku lub dwóch pojedynczych przypadków.

      80      Wreszcie, ponieważ już zostało wykazane w sposób prawnie uzasadniony, że system francuski jest zgodny z art. 13 ust. 1 lit. b)
         rozporządzenia nr 1493/1999 oraz z art. 13 rozporządzenia nr 1227/2000, podnoszone przez strony argumenty w zakresie domniemanego
         utożsamienia praw do sadzenia z systemem restrukturyzacji i przekształcenia nie są istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej
         sprawy.

      81      Mając na względzie powyższe rozważania, należy stwierdzić, że francuski system przyznawania pomocy na restrukturyzację i przekształcenie
         winnic jest zgodny z prawodawstwem wspólnotowym oraz że nie ma realnego ryzyka przekroczenia progu finansowania wspólnotowego
         w rozumieniu art. 13 rozporządzenia nr 1493/1999.

      82      W konsekwencji, wyłączając z finansowania wspólnotowego wydatki poniesione zgodnie z zasadami wspólnotowymi, Komisja naruszyła
         przepisy art. 7 ust. 4 rozporządzenia nr 1258/1999.

      83      Niniejszy zarzut powinien zatem zostać uwzględniony.

      84      Z powyższego wynika, że należy stwierdzić nieważność spornej decyzji bez konieczności badania drugiego zarzutu.

       W przedmiocie kosztów
      85      Na podstawie art. 87 ust. 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca
         sprawę. W związku z tym, że Komisja przegrała sprawę, zgodnie z żądaniem Republiki Francuskiej, należy obciążyć ją kosztami
         postępowania.

      Z powyższych względów
      SĄD (czwarta izba),
      orzeka, co następuje:
      1)      Stwierdza się nieważność decyzji Komisji 2005/579/WE z dnia 20 lipca 2005 r. w sprawie wyłączenia z finansowania wspólnotowego
            niektórych wydatków poniesionych przez państwa członkowskie w ramach Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji
            Rolnej (EFOGR) w zakresie, w jakim w odniesieniu do Republiki Francuskiej wyłącza ona z finansowania wspólnotowego kwotę 13 519 122,05
            EUR tytułem korekty powierzchni określonej jako kwalifikująca się do pomocy na restrukturyzację i przekształcenie winnic w latach
            budżetowych 2001−2003.
      2)      Komisja zostaje obciążona kosztami postępowania.

               Czúcz

               Cooke

               Labucka

         Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 10 września 2008 r.

               Sekretarz

                     Prezes

               E. Coulon

                     O. Czúcz

         * Język postępowania: francuski.


title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 18 grudnia 2007 r. # Société Pipeline Méditerranée et Rhône (SPMR) przeciwko Administration des douanes et droits indirects i Direction nationale du renseignement et des enquêtes douanières (DNRED). # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Cour de cassation - Francja. # Dyrektywa 92/12/EWG - Podatki akcyzowe - Oleje mineralne - Ubytki - Zwolnienie z podatku - Siła wyższa. # Sprawa C-314/06.

text:
      Sprawa C‑314/06
      Société Pipeline Méditerranée et Rhône (SPMR)
      przeciwko
      Administration des douanes et droits indirects
      i
      Direction nationale du renseignement et des enquêtes douanières (DNRED)
      [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Cour de cassation (Francja)]
      Dyrektywa 92/12/EWG – Podatki akcyzowe – Oleje mineralne – Ubytki – Zwolnienie z podatku – Siła wyższa
      Streszczenie wyroku
      1.        Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki akcyzowe – Dyrektywa 92/12 – „Siła wyższa” w rozumieniu art. 14
            ust. 1 – Pojęcie
      (dyrektywa Rady 92/12, art. 14 ust. 1)
      2.        Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki akcyzowe – Dyrektywa 92/12– „Ubytki powstałe wskutek właściwości
            produktów” w rozumieniu art. 14 ust. 1 – Pojęcie
      (dyrektywa Rady 92/12, art. 14 ust. 1)
      1.        Pojęcie „siła wyższa” w rozumieniu art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy Rady 92/12 w sprawie ogólnych warunków dotyczących
         wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, zmienionej przez dyrektywę 94/74,
         obejmuje okoliczności niezależne od właściciela składu, nadzwyczajne i nieprzewidywalne, których konsekwencji nie można było
         uniknąć pomimo dochowania w tym celu należytej staranności. Przesłanka, zgodnie z którą okoliczności powinny być niezależne
         od właściciela składu, nie ogranicza się do okoliczności zewnętrznych wobec niego w sensie materialnym lub psychicznym, lecz
         obejmuje również okoliczności, które w sposób obiektywny jawią się jako wychodzące spod kontroli właściciela składu lub jako
         znajdujące się poza sferą jego odpowiedzialności.

      (zob. pkt 31, 33, 40; pkt 1 sentencji)
      2.        Ubytków dotyczących części produktów, które wyciekły z rurociągu, wynikających ze stanu ciekłego tych produktów oraz z właściwości
         podłoża, na które wyciekły, które to okoliczności przeszkodziły ich odzyskaniu, nie można uznać za „ubytki powstałe wskutek
         właściwości produktów” w rozumieniu art. 14 ust. 1 zdanie drugie dyrektywy 92/12 w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów
         objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, zmienionej przez dyrektywę 94/74. W istocie
         zgodnie z samym brzmieniem tego przepisu ma on zastosowanie jedynie do ubytków powstałych wskutek właściwości produktów w trakcie
         określonych transakcji wymienionych w sposób wyczerpujący, włączywszy w to transport. O ile pojęcie „ubytki powstałe wskutek
         właściwości produktów” może obejmować ubytki nazywane „technicznymi”, tak nie można rozciągnąć go na ubytki przypadkowe. Ponadto
         z uwagi na okoliczność, iż zwolnienie przewidziane dla takich naturalnych ubytków różni się od zwolnienia przewidzianego w zdaniu
         pierwszym art. 14 ust. 1 dyrektywy 92/12 dla ubytków wynikających ze zdarzeń losowych lub z siły wyższej, pierwsze zwolnienie
         nie może być interpretowane w sposób szeroki, tak aby objęło ono sytuacje, w których nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające
         ubieganie się o drugie zwolnienie.

      (zob. pkt 42–44; pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 18 grudnia 2007 r. (*)

      Dyrektywa 92/12/EWG – Podatki akcyzowe – Oleje mineralne – Ubytki – Zwolnienie z podatku – Siła wyższa
      W sprawie C‑314/06
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Cour de
         cassation (Francja) postanowieniem z dnia 11 lipca 2006 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 20 lipca 2006 r., w postępowaniu:

      Société Pipeline Méditerranée et Rhône (SPMR)
      przeciwko
      Administration des douanes et droits indirects,
      Direction nationale du renseignement et des enquêtes douanières (DNRED),
      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: C. W. A. Timmermans (sprawozdawca), prezes izby, L. Bay Larsen, K. Schiemann, P. Kūris i C. Toader, sędziowie,
      rzecznik generalny: J. Kokott,
      sekretarz: M.-A. Gaudissart, kierownik wydziału,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 21 czerwca 2007 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu société Pipeline Méditerranée et Rhône (SPMR) przez H. HazanA, adwokata,
      –        w imieniu rządu francuskiego przez G. de Bergues’a oraz J.‑Ch. Gracię, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu włoskiego przez I. M. Braguglię, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez M. G. Albenzię,
         avvocato dello Stato,

      –        w imieniu rządu polskiego przez E. Ośniecką-Tamecką, działającą w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez J.‑P. Keppennego oraz W. Möllsa, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 18 lipca 2007 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 14 ust. 1 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego
         1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania
         (Dz.U. L 76, str. 1), zmienionej przez dyrektywę Rady 94/74/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. (Dz.U. L 364 str. 46, zwanej dalej
         „dyrektywą 92/12”).

      2        Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy spółką Pipeline Méditerranée et Rhône (SPMR), (zwaną dalej „SPMR”)
         a administration des douanes et droits indirects (organem administracji ds. ceł i podatków pośrednich, zwanym dalej „organem
         administracji”) i direction nationale du renseignement et des enquêtes douanières (DNRED) (dyrekcją krajową ds. informacji
         oraz postępowań celnych), w przedmiocie podatku akcyzowego, którego zapłaty organ administracji dochodzi od SPMR od węglowodoru,
         który wyciekł z rurociągu, za pośrednictwem którego produkt ten był transportowany w ramach zawieszenia poboru podatku akcyzowego,
         w następstwie przecieków, i następnie pęknięcia tego rurociągu.

       Ramy prawne
       Prawo wspólnotowe
      3        Zgodnie z pierwszym motywem dyrektywy 92/12 „ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego wymaga swobodnego przepływu
         towarów, włączając te, które są objęte podatkiem akcyzowym”. Czwarty motyw tej dyrektywy dodaje, że „w celu zapewnienia ustanowienia
         i funkcjonowania rynku wewnętrznego, ściągalność podatków akcyzowych powinna być jednakowa we wszystkich państwach członkowskich”.

      4        Niniejsza dyrektywa wyznacza system dotyczący wyrobów objętych podatkiem akcyzowym i innych podatków pośrednich, które są
         pobierane bezpośrednio lub pośrednio przy sprzedaży takich produktów, z wyjątkiem podatku od wartości dodanej i podatków ustalonych
         przez Wspólnotę”.

      5        Artykuł 3 ust. 1 tej dyrektywy stanowi:

      „Niniejszą dyrektywę stosuje się, na poziomie wspólnotowym, do następujących wyrobów, jak określono w stosownych dyrektywach:
      –        olejów mineralnych,
      [...]”.
      6        Artykuł 4 tej dyrektywy stanowi, że dla jej celów przyjmuje się następujące definicje:

      „a)      »uprawniony właściciel składu«: osoba fizyczna lub prawna upoważniona przez właściwe władze państwa członkowskiego do produkowania,
         przetwarzania, przechowywania, otrzymywania i wysyłania wyrobów objętych podatkiem akcyzowym podczas prowadzenia działalności
         gospodarczej, przy czym podatek akcyzowy zostaje zawieszony na podstawie porozumienia podatkowo-składowego;

      b)      »skład podatkowy«: miejsce gdzie towary objęte podatkiem akcyzowym są produkowane, przetwarzane, przechowywane, otrzymywane
         lub wysyłane, w ramach systemu zawieszenia podatku akcyzowego, przez uprawnionego właściciela składu w ramach prowadzonej
         przez niego działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem warunków przewidzianych przez właściwe władze państwa członkowskiego
         gdzie znajduje się skład podatkowy;

      c)      »procedura zawieszenia«: system fiskalny stosowany odnośnie do produkcji, przetwarzania, przechowywania i przepływu wyrobów,
         przy zawieszonym podatku akcyzowym;

      [...]”.
      7        Artykuł 5 dyrektywy 92/12 przewiduje, że:

      „1. Wyroby wymienione w art. 3 ust. 1 podlegają podatkowi akcyzowemu w czasie ich produkcji na terytorium Wspólnoty określonego
         w art. 2 lub w czasie przywozu na to terytorium.

      »Przywóz wyrobu objętego podatkiem akcyzowym« oznacza wwóz tego wyrobu na terytorium Wspólnoty [...]
      Jednakże w przypadku kiedy wyrób zostaje poddany wspólnotowej procedurze celnej przy wjeździe na terytorium Wspólnoty, przywóz
         uznaje się za dokonany po zakończeniu wspólnotowej procedury celnej.

      2. Z zastrzeżeniem przepisów prawa krajowego i prawa wspólnotowego dotyczących kwestii celnych, w przypadku kiedy wyroby akcyzowe:
      –        są przeznaczone dla państw trzecich lub pochodzą z państw trzecich […] i opierają się na jednej z zawieszonych procedur wymienionych
         w art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (EWG) nr 2913/92 […], lub też pochodzą ze strefy wolnocłowej lub ze składu wolnocłowego,

      –        [...]
      uznaje się, iż stawka podatku akcyzowego w odniesieniu do nich została zawieszona.
      […]”.
      8        Artykuł 6 ust. 1 tej dyrektywy stanowi:

      „Podatek akcyzowy staje się wymagalny w momencie dopuszczenia do konsumpcji lub w momencie wystąpienia ubytków, które muszą
         podlegać podatkowi akcyzowemu zgodnie z art. 14 ust. 3.

      Dopuszczenie do konsumpcji wyrobów objętych podatkiem akcyzowym oznacza:
      a) wszelkie odstępstwa, włączając odstępstwa z naruszeniem prawa, od systemu zawieszenia podatku;
      [...]”.
      9        Artykuł 12 ww. dyrektywy stanowi:

      „Otwarcie i działanie składów podatkowych jest uzależnione od uzyskania zezwolenia właściwych władz państw członkowskich”.
      10      W myśl art. 13 dyrektywy 92/12:

      „Od uprawnionego właściciela składu wymaga się:
      a)      zapewnienia gwarancji, w razie konieczności, obejmującej produkcję, przetwarzanie i przechowywanie oraz obowiązkowej gwarancji
         obejmującej przepływ wyrobów, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 3 […]

      b)      spełnienia wymagań przywidzianych przez Państwo Członkowskie, na którego terytorium skład podatkowy jest zlokalizowany;
      […]
      e)      zgody na monitorowanie i kontrole magazynu.
      […]”.
      11      Artykuł 14 tej dyrektywy stanowi:

      „Uprawnieni właściciele składów są zwolnieni od podatków za występujące ubytki w ramach systemu zawieszenia, które zostają
         przypisane czynnikom losowym lub sile wyższej oraz ustalone przez zainteresowane państwo członkowskie. Są oni także zwolnieni,
         w ramach systemu zawieszenia, od podatku od ubytków powstałych podczas produkcji i przetwarzania, składowania i transportu.
         Każde państwo członkowskie ustala warunki, na których te zwolnienia zostają przyznane. Zwolnienia te stosuje się w takim samym
         stopniu do podmiotów gospodarczych wymienionych w art. 16 podczas transportu wyrobów w ramach systemu zawieszenia podatku
         akcyzowego.

      2. [...]
      3. Bez uszczerbku dla art. 20, podatek za ubytki inne niż te wymienione w ust. 1 i ubytki niewymienione w ust. 1, jest pobierany
         na podstawie stawek stosowanych w zainteresowanym państwie członkowskim w momencie wystąpienia ubytków, należycie ustalonych
         przez właściwe władze, lub w razie potrzeby, w momencie stwierdzenia ubytków”.

      12      Artykuł 15 ust. 3 ww. dyrektywy stanowi:

      „Ryzyko związane z przepływem wewnątrz Wspólnoty będzie objęte gwarancją przewidzianą przez uprawnionego właściciela składu
         wysyłki, jak przewidziano w art. 13 […]

      Jeżeli oleje mineralne podlegające akcyzie są transportowane na terytorium Wspólnoty drogą morską lub rurociągiem, państwa
         członkowskie mogą zwolnić uprawnionych właścicieli składu wysyłki z obowiązku dostarczenia gwarancji określonej w akapicie
         pierwszym.

      […]”.
       Prawo krajowe
      13      Artykuł 158 C kodeksu celnego, który transponował art. 14 ust. 1 dyrektywy 92/12 do prawa francuskiego stanowi:

      „Ubytki wyrobów znajdujących się w składzie podatkowym przeznaczonym do przechowywania produktów naftowych nie podlegają podatkowi,
         jeśli zostanie dowiedzione przed organem administracji, że:

      1. ubytki te nastąpiły w wyniku wystąpienia czynników losowych [cas fortuit] lub siły wyższej [force majeure], albo
      2. wynikają one z właściwości produktów. Minister finansów może w tym celu określić w rozporządzeniu dla poszczególnych rodzajów
         produktów oraz poszczególnych rodzajów transportu limit dopuszczalnych ubytków zwolnionych z podatku”.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      14      SPMR, jako uprawniony właściciel składu, eksploatowała rurociąg, którym transportowała węglowodór w ramach zawieszenia poboru
         podatku akcyzowego do Szwajcarii. Po stwierdzeniu pęknięcia, a następnie – w dniu 1 stycznia 1997 r. – wycieku węglowodoru,
         SPMR na podstawie art. 158 C kodeksu celnego wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie z podatku akcyzowego, którego zapłaty domagał
         się organ administracji, 795 201 l produktu naftowego, który został utracony. Stwierdzając, że nie zostały spełnione przesłanki
         dające prawo do powoływania się na siłę wyższą, organ administracji podtrzymał żądanie zapłaty podatku od utraconej ilości,
         odliczając jedynie ilość odpowiadającą zanieczyszczeniom zebranym z podłoża.

      15      Organ wystąpił z pozwem o zapłatę przeciwko SPMR do tribunal d’instance de Neuilly-sur-Seine. Niemniej jednak sąd ten uznał
         to roszczenie za przedawnione.

      16      Cour d’appel de Versailles, do którego wniesiono odwołanie, uchylił wyrok wydany w pierwszej instancji, stwierdzając, że pozew
         organu administracyjnego jest dopuszczalny oraz że SPMR nie może się powoływać na siłę wyższą – pojęcie, które charakteryzuje
         się istnieniem nieprzewidywalnych, nieuniknionych okoliczności, wywołanych przez przyczynę niezależną od właściciela składu.

      17      SPMR wystąpiła ze skargą do Cour de cassation przeciwko tym wyrokom. Stwierdziła w szczególności, że juridiction d’appel stwierdził,
         iż nie mogła powoływać się na „czynniki losowe” lub „siłę wyższą” w rozumieniu art. 158 C kodeksu celnego, w następstwie czego
         orzekł, że zobowiązana jest ona do zapłaty podatków i opłat od utraconych wyrobów naftowych, i podniosła w tym względzie dwa
         zarzuty na poparcie swojej skargi.

      18      Po pierwsze SPMR podnosi, że wymagając, aby ubytki produktów ropy naftowej wynikały z okoliczności niemożliwych do przewidzenia
         i z przyczyn od niej niezależnych, oraz odmawiając zbadania, czy wycieki oraz pęknięcie rurociągu, które spowodowały ubytek,
         były przez nią niemożliwe do uniknięcia, cour d’appel naruszył art. 158 C kodeksu celnego. SPMR twierdzi z kolei, że jedynie
         nieuniknioność charakteryzuje „czynniki losowe” oraz „siłę wyższą” w rozumieniu tego przepisu.

      19      Po drugie SPMR podnosi, że nie mogła skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w rzeczonym art. 158 C również z tego powodu,
         że ubytek produktów naftowych przesyłanych uszkodzonym rurociągiem związany jest z ich stanem ciekłym. Okoliczność, iż organ
         administracji zgodził się nie opodatkowywać zanieczyszczeń zebranych z podłoża, oznacza, że również zanieczyszczenia, które
         nie zostały zebrane z uwagi na właściwości produktów naftowych, które nie zostały odzyskane z uwagi na charakter podłoża,
         nie stanowią przedmiotu opodatkowania.

      20      Po stwierdzeniu, że kodeks celny dokonał transpozycji do prawa francuskiego dyrektywy 92/12, i powołaniu się na orzecznictwo
         Trybunału, zgodnie z którym pojęcie siły wyższej nie ma takiego samego znaczenia w różnych dziedzinach stosowania prawa wspólnotowego
         i jego znaczenie powinno być ustalane w oparciu o ramy prawne, w których ma wywierać skutki, Cour de cassation postanowił
         zawiesić postępowanie i skierować do Trybunału następujące pytania prejudycjalne:

      „1. Czy pojęcie siły wyższej, wskutek której nastąpiły ubytki w ramach systemu zawieszenia podatku, w rozumieniu art. 14 ust. 1
         dyrektywy 92/12 […] należy interpretować jako wystąpienie nieprzewidywalnych i nieuniknionych okoliczności, wywołanych przez
         czynniki niezależne od uprawnionego właściciela składu, który powołuje się na te okoliczności na poparcie wniosku o zwolnienie
         od podatku, czy też wystarczające jest, że okoliczności te były nieuniknione dla uprawnionego właściciela składu?

      2. Czy ubytki wyrobów powstałe na skutek wycieku z rurociągu, z uwagi na ich stan ciekły oraz uwzględniając, iż właściwości
         gruntu, na który wyciekły, uniemożliwiły ich odzyskanie i spowodowały ich opodatkowanie, można uznać za wynikające z właściwości
         tych wyrobów w rozumieniu art. 14 ust. 1 […] dyrektywy 92/12?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie pytania pierwszego dotyczącego pojęcia „siła wyższa” w rozumieniu art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy 92/12
      21      Należy przypomnieć, że wspólnotowy porządek prawny co do zasady nie zmierza do zdefiniowania swoich pojęć, inspirując się
         jednym lub kilkoma krajowymi porządkami prawnymi, chyba że wyraźnie tak stanowi (zob. wyroki z dnia 14 stycznia 1982 r. w sprawie
         64/81 Corman, Rec. str. 13, pkt 8, z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie C‑296/95 EMU Tabac i in., Rec. str. I‑1605, pkt 30,
         a także z dnia 22 maja 2003 r. w sprawie C‑103/01 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. str. I‑5369, pkt 33). W zakresie, w jakim
         art. 14 ust. 1 dyrektywy 92/12 przewiduje w trzecim zdaniu, że każde państwo członkowskie określa warunki przyznania zwolnień
         przewidzianych w pierwszym zdaniu tego przepisu, owo odwołanie do prawa krajowego nie dotyczy ani treści, ani zakresu pojęcia
         „siła wyższa” znajdującego się w owym zdaniu pierwszym.

      22      W rzeczywistości bowiem, zgodnie z czwartym motywem dyrektywy 92/12, ściągalność podatków akcyzowych powinna być jednakowa
         we wszystkich państwach członkowskich w celu zapewnienia ustanowienia i funkcjonowania wspólnego rynku. W zakresie, w jakim
         treść pojęcia siły wyższej jest czynnikiem, który może w danym przypadku przyczynić się do określenia wymagalności podatku
         akcyzowego, pojęcie to siłą rzeczy ma charakter autonomiczny i należy zapewnić jednorodność jego interpretacji we wszystkich
         państwach członkowskich.

      23      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dotyczącym innych kontekstów, takich jak kontekst regulacji rolnej lub zasad dotyczących
         terminów zaskarżenia ustanowionych w art. 45 statutu Trybunału Sprawiedliwości, siła wyższa nie ogranicza się do absolutnej
         niemożliwości, lecz powinna być rozumiana jako okoliczności niezależne od podmiotu, nadzwyczajne i niemożliwe do przewidzenia,
         których skutków nie można było uniknąć pomimo dochowania należytej staranności (zob. podobnie wyroki z dnia 15 grudnia 1994 r.
         w sprawie C‑195/91 Bayer przeciwko Komisji Rec. str. I‑5619, pkt 31, a także z dnia 17 października 2002 r. w sprawie C‑208/01
         Parras Medina, Rec. str. I‑8955, pkt 19 i przywołane tam orzecznictwo).

      24      Z powyższego wynika, że tak jak to stwierdził już Trybunał, pojęcie „siły wyższej” obejmuje, poza obiektywnym elementem dotyczącym
         okoliczności nadzwyczajnych i niezależnych od podmiotu, element subiektywny, polegający na obowiązku zabezpieczenia się przez
         zainteresowanego przed skutkami nadzwyczajnych zdarzeń poprzez przedsięwzięcie odpowiednich środków bez konieczności nadmiernych
         poświęceń (ww. wyrok w sprawie Bayer przeciwko Komisji, pkt 32, oraz postanowienie z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie C‑325/03 P
         Zuazaga Meabe przeciwko OHIM, Rec. str. I‑403, pkt 25).

      25      Niemniej jednak również z utrwalonego orzecznictwa wynika, że ponieważ pojęcie siły wyższej nie ma jednakowej treści w różnych
         dziedzinach stosowania prawa wspólnotowego, jego znaczenie powinno zostać ustalone w oparciu o ramy prawne, w których ma wywierać
         skutki (zob. wyroki z dnia 13 października 1993 r. w sprawie C‑124/92 An Bord Bainne Co-operative i Compagnie Inter-Agra,
         Rec. str. I‑5061, pkt 10, a także z dnia 29 września 1998 r. w sprawie C‑263/97 First City Trading i in., Rec. str. I‑5537,
         pkt 41).

      26      W związku z tym należy zbadać, czy w odniesieniu do pojęcia „siła wyższa” w rozumieniu art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy
         92/12 struktura i cele tej dyrektywy nie nakazują szczególnej interpretacji i stosowania czynników składających się na siłę
         wyższą, wynikających z orzecznictwa Trybunału przywołanego w pkt 23 niniejszego wyroku.

      27      W tym względzie z pierwszego i czwartego motywu dyrektywy 92/12 wynika, że zmierza ona do zapewnienia ustanowienia i funkcjonowania
         rynku wewnętrznego dla towarów objętych podatkiem akcyzowym oraz że w tym celu wprowadza ona system powszechny, w którym wymagalność
         podatku akcyzowego powinna być jednakowa we wszystkich państwach członkowskich.

      28      Zgodnie z art. 5 ust. 1 dyrektywy 92/12, wyroby wymienione w art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, wśród których znajdują się oleje
         mineralne, podlegają podatkowi akcyzowemu w czasie ich produkcji na terytorium Wspólnoty lub w czasie przywozu na to terytorium.
         O ile zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku zapłaty podatku akcyzowego jest produkcja lub przywóz na owo terytorium tych
         towarów, to podatek akcyzowy staje się wymagalny, zgodnie z art. 6 ust. 1 tej dyrektywy, w momencie dopuszczenia do konsumpcji
         lub w momencie wystąpienia ubytków, które muszą podlegać podatkowi akcyzowemu zgodnie z art. 14 ust. 3 tej dyrektywy. Za dopuszczenie
         do konsumpcji jest uważane także na podstawie art. 6 ust. 1 każde odstępstwo, chociażby niezgodne z prawem, od systemu zawieszenia.

      29      Artykuł 14 ust. 3 dyrektywy 92/12 stanowi, że bez uszczerbku dla jej art. 20 w przypadku ubytków innych niż ubytki przewidziane
         w ust. 1 tegoż art. 14 oraz w przypadku ubytków, w stosunku do których nie przyznaje się zwolnień przewidzianych w rzeczonym
         ustępie 1, podatek jest pobierany w oparciu o stawki obowiązujące w państwie członkowskim, w którym wystąpiły ubytki prawidłowo
         stwierdzone przez właściwe organy, lub w razie potrzeby w momencie stwierdzenia ubytków.

      30      Z łącznej lektury przepisów wymienionych w dwóch poprzedzających punktach niniejszego wyroku wynika, że oleje mineralne podlegają
         podatkowi akcyzowemu na podstawie samej tylko okoliczności ich wyprodukowania lub przywozu na terytorium Wspólnoty oraz że
         podatki akcyzowe są co do zasady również wymagalne w przypadku braków lub ubytków, w odniesieniu do których właściwe organy
         nie przyznały zwolnienia. Zwolnienie przewidziane w art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy 92/12 dla ubytków wynikających
         z przypadków siły wyższej stanowi wyjątek od owej zasady ogólnej, który w związku z tym, tak jak podkreśla rzecznik generalna
         w pkt 43 opinii, powinien być interpretowany w sposób ścisły.

      31      W związku z tym przyjęta przez Trybunał w innych sektorach prawa wspólnotowego wykładnia pojęcia siły wyższej przypomniana
         w pkt 23 niniejszego wyroku powinna również znaleźć zastosowanie w ramach art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy 92/12.
         Uprawniony właściciel składu tylko wówczas może ubiegać się o skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w tym przepisie, jeżeli
         wykaże istnienie okoliczności od niego niezależnych, nadzwyczajnych i niemożliwych do przewidzenia, których skutków nie można
         było uniknąć pomimo dochowania wszystkich środków należytej staranności.

      32      W tym zakresie należy w każdym razie stwierdzić, że zgodnie z tym, co podniosła Komisja Wspólnot Europejskich, stosowanie
         tych warunków w kontekście art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy 92/12 nie może prowadzić do nałożenia absolutnej odpowiedzialności
         na uprawnionego właściciela składu za ubytki produktów znajdujących się w systemie zawieszenia.

      33      W szczególności warunek, aby okoliczności otaczające takie ubytki były niezależne od uprawnionego właściciela składu, nie
         ogranicza się do okoliczności znajdujących się poza jego osobą w sensie fizycznym lub psychicznym. Warunek ten powinien być
         rozumiany raczej jako przewidujący okoliczności, które w sposób obiektywny jawią się jako znajdujące się poza kontrolą uprawnionego
         właściciela składu lub znajdujące się poza sferą jego odpowiedzialności (podobnie zob. odnośnie do tej ostatniej kwestii wyrok
         z dnia 5 lutego 1987 r. w sprawie 145/85 Denkavit, Rec. str. 565, pkt 16).

      34      Jeżeli chodzi o okoliczności takie jak w postępowaniu przed sądem krajowym, z akt sprawy przekazanych Trybunałowi wynika,
         że SPMR podniosła przed sądami krajowymi, iż wycieki z przedmiotowego rurociągu, a następnie jego pęknięcie, które spowodowały
         ubytki, w odniesieniu do których spółka ta usiłuje uzyskać zwolnienie, wynikają z fenomenu rysy korozyjnej, o której nie wiedziano
         w chwili zaistnienia okoliczności i nie można było jej wykryć za pomocą dostępnych wówczas urządzeń technicznych.

      35      Pomimo że co do zasady za usterki techniczne danej instalacji odpowiedzialna jest osoba, która ją eksploatuje, to jednak nie
         można wykluczyć, że zjawisko korozji, takie jak opisane we wcześniejszym punkcie niniejszego wyroku, może zostać uznane za
         stanowiące „przypadek siły wyższej” w rozumieniu art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy 92/12 w zakresie, w jakim zdarzenia
         tego nie można było w żaden sposób przewidzieć z uwagi na dostępny wówczas stan wiedzy technicznej oraz w związku z tym, że
         właściciel składu nie miał żadnej możliwości jego skontrolowania. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy w niniejszej sprawie
         warunki te zostały spełnione.

      36      Jeżeli chodzi o warunek, zgodnie z którym właściciel składu powinien dochować należytej staranności, to SPMR i Komisja podnoszą,
         iż warunek ten został spełniony, ponieważ wykazano, że podmiot ten zastosował się do właściwych regulacji technicznych.

      37      Aczkolwiek przestrzeganie norm technicznych dotyczących jakości, konstrukcji, utrzymania i eksploatacji rurociągu można uznać
         za konieczny warunek, aby można było stwierdzić staranne zachowanie, to jednak owo przestrzeganie jako takie nie jest decydujące.
         W rzeczywistości bowiem należyta staranność oznacza ponadto ciągłe aktywne zachowanie ukierunkowane na wykrycie i ocenę potencjalnych
         zagrożeń, a także możliwość przedsięwzięcia odpowiednich i skutecznych kroków w celu zapobieżenia urzeczywistnieniu się tych
         zagrożeń.

      38      Ponadto ani okoliczność, iż zgodnie z art. 12 dyrektywy 92/12 otwarcie i działalność składów podatkowych, takich jak rurociąg
         w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, jest uzależnione od uzyskania zezwolenia właściwych organów państw członkowskich,
         ani okoliczność, że właściciel składu podlega obowiązkom wymienionym w art. 13, w szczególności obowiązkowi wyrażenia zgody
         na kontrolę, ani też okoliczność, że z art. 15 ust. 3 akapit drugi tej dyrektywy, dotyczącego możliwości zwolnienia transportu
         za pośrednictwem rurociągu olejów mineralnych z obowiązku ustanowienia gwarancji w celu zabezpieczenia ryzyka związanego z transportem
         wewnątrzwspólnotowym, można wywnioskować, iż prawodawca wspólnotowy uważa za bezpieczny transport za pomocą rurociągu, nie
         stanowią właściwych kryteriów dla ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki zaistnienia przypadku siły wyższej. W rzeczywistości
         bowiem, co podkreśliła rzecznik generalna w pkt 46 i 47 opinii, po pierwsze zgoda właściciela składu oraz kontrole, którym
         zostaje on podany, takie jak przewidziane w art. 13, mają na celu jedynie zagwarantować, iż ów właściciel składu posiada stopień
         wiarygodności wymagany przez system zawieszenia podatku, oraz, po drugie, przyznanie zezwolenia przez właściwe organy na otwarcie
         i działalność składów podatkowych danego państwa członkowskiego nie czyni tego państwa współodpowiedzialnym z tytułu podatku
         akcyzowego od produktów, w których nastąpił ubytek w następstwie usterki technicznej objętego zezwoleniem środka transportu.

      39      Wreszcie nie można zgodzić się z tym, że podatek akcyzowy nie należy się od utraconych wyrobów z tego powodu, że nie zostały
         one nigdy dopuszczone do konsumpcji, czego wymaga art. 6 ust. 1 dyrektywy 92/12 jako przesłanki wymagalności podatku. W rzeczywistości
         bowiem, co zostało omówione w pkt 30 niniejszego wyroku, oleje mineralne podlegają podatkowi akcyzowemu na podstawie samej
         tylko okoliczności ich przywozu na terytorium Wspólnoty i podatek akcyzowy zasadniczo jest wymagalny również w przypadku ubytków
         i strat, w stosunku do których właściwe organy nie przyznały zwolnienia. Z powyższego wynika, że dopuszczenie do konsumpcji
         nie ma decydującego znaczenia dla powstania zobowiązania podatkowego.

      40      Z uwagi na powyższe rozważania na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż pojęcie „siła wyższa” w rozumieniu art. 14 ust. 1
         zdanie pierwsze dyrektywy 92/12 obejmuje okoliczności niezależne od właściciela składu, nadzwyczajne i nieprzewidywalne, których
         konsekwencji nie można było uniknąć pomimo dochowania w tym celu należytej staranności. Przesłanka, zgodnie z którą okoliczności
         powinny być niezależne od właściciela składu, nie ogranicza się do okoliczności zewnętrznych wobec niego w sensie materialnym
         lub psychicznym, lecz obejmuje również okoliczności, które w sposób obiektywny jawią się jako wychodzące spod kontroli właściciela
         składu lub jako znajdujące się poza sferą jego odpowiedzialności.

       W przedmiocie pytania drugiego dotyczącego pojęcia „ubytków powstałych wskutek właściwości produktów” w rozumieniu art. 14
            ust. 1 zdanie drugie dyrektywy 92/12
      41      W drugim z przedstawionych pytań sąd krajowy usiłuje ustalić, czy ubytki dotyczące części produktów naftowych, które wyciekły
         z rurociągu, wynikające ze stanu ciekłego tych produktów oraz z właściwości podłoża, na które wyciekły, które to okoliczności
         przeszkodziły ich odzyskaniu, mogą zostać uznane za „ubytki powstałe wskutek właściwości produktów” w rozumieniu art. 14 ust. 1
         zdanie drugie dyrektywy 92/12.

      42      Zgodnie z samym brzmieniem tego przepisu, ma on zastosowanie jedynie do ubytków powstałych wskutek właściwości produktów w trakcie
         określonych transakcji wymienionych w sposób wyczerpujący, włączywszy w to transport. O ile pojęcie „ubytki powstałe wskutek
         właściwości produktów” może, na co zwrócił uwagę rząd włoski, obejmować ubytki nazywane „technicznymi”, tak nie można rozciągnąć
         go na ubytki przypadkowe.

      43      Ponadto z uwagi na okoliczność, iż zwolnienie przewidziane dla takich naturalnych ubytków różni się od zwolnienia przewidzianego
         w zdaniu pierwszym art. 14 ust. 1 dyrektywy 92/12 dla ubytków wynikających ze zdarzeń losowych lub z siły wyższej, pierwsze
         zwolnienie nie może być interpretowane w sposób szeroki tak, aby objęło ono sytuacje, w których nie zostały spełnione przesłanki
         umożliwiające ubieganie się o drugie zwolnienie.

      44      W związku z tym na drugie przedstawione pytanie należy odpowiedzieć, że ubytków dotyczących części produktów, które wyciekły
         z rurociągu, wynikających ze stanu ciekłego tych produktów oraz z właściwości podłoża, na które wyciekły, które to okoliczności
         przeszkodziły ich odzyskaniu, nie można uznać za „ubytki powstałe wskutek właściwości produktów” w rozumieniu art. 14 ust. 1
         zdanie drugie dyrektywy 92/12.

       W przedmiocie kosztów
      45      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
      1)      Pojęcie „siła wyższa” w rozumieniu art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie
            ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, zmienionej
            przez dyrektywę Rady 94/74/WE z dnia 22 grudnia 1994 r., obejmuje okoliczności niezależne od właściciela składu, nadzwyczajne
            i nieprzewidywalne, których konsekwencji nie można było uniknąć pomimo dochowania w tym celu należytej staranności. Przesłanka,
            zgodnie z którą okoliczności powinny być niezależne od właściciela składu, nie ogranicza się do okoliczności zewnętrznych
            wobec niego w sensie materialnym lub psychicznym, lecz obejmuje również okoliczności, które w sposób obiektywny jawią się
            jako wychodzące spod kontroli właściciela składu lub jako znajdujące się poza sferą jego odpowiedzialności.
      2)      Ubytków dotyczących części produktów, które wyciekły z rurociągu, wynikających ze stanu ciekłego tych produktów oraz z właściwości
            podłoża, na które wyciekły, które to okoliczności przeszkodziły ich odzyskaniu, nie można uznać za „ubytki powstałe wskutek
            właściwości produktów” w rozumieniu art. 14 ust. 1 zdanie drugie dyrektywy 92/12 zmienionej przez dyrektywę 94/74.
      Podpisy
      * Język postępowania: francuski.


Wyrok Trybunału z dnia 18 maja 1982 r. # AM & S Europe Limited przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Sprawa 155/79.