title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 16 czerwca 2011 r.#Gebr. Weber GmbH przeciwko Jürgen Wittmer (C-65/09) i Ingrid Putz przeciwko Medianess Electronics GmbH (C-87/09).#Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Bundesgerichtshof (C-65/09) i Amtsgericht Schorndorf (C-87/09) - Niemcy.#Ochrona konsumentów - Sprzedaż towarów konsumpcyjnych i związane z tym gwarancje - Dyrektywa 1999/44/WE - Artykuł 3 ust. 2 i 3 - Wymiana towaru wadliwego jako jedyny środek zaradczy - Towar wadliwy już zamontowany przez konsumenta - Obowiązek sprzedawcy demontażu towaru wadliwego i zamontowania towaru zastępczego - Nieproporcjonalność absolutna - Konsekwencje.#Sprawy połączone C-65/09 i C-87/09.

text:
      Sprawy połączone C‑65/09 i C‑87/09
      Gebr. Weber GmbH
      przeciwko
      Jürgen Wittmer
      i
      Ingrid Putz
      przeciwko
      Medianess Electronics GmbH
      (wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Bundesgerichtshof)
      Ochrona konsumentów – Sprzedaż towarów konsumpcyjnych i związane z tym gwarancje – Dyrektywa 1999/44/WE – Artykuł 3 ust. 2 i 3 – Wymiana towaru wadliwego jako jedyny środek zaradczy – Towar wadliwy już zamontowany przez konsumenta – Obowiązek dokonania przez sprzedawcę demontażu towaru wadliwego i zamontowania towaru zastępczego – Nieproporcjonalność absolutna – Konsekwencje
      Streszczenie wyroku
      1.        Zbliżanie ustawodawstw – Ochrona konsumentów – Sprzedaż towarów konsumpcyjnych i związane z tym gwarancje – Prawa konsumenta
            – Brak zgodności dostarczonego towaru z umową – Doprowadzenie towaru do stanu zgodnego z umową wymagające jego wymiany
      (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/44, motyw pierwszy, art. 3 ust. 2, 3)
      2.        Zbliżanie ustawodawstw – Ochrona konsumentów – Sprzedaż towarów konsumpcyjnych i związane z tym gwarancje – Prawa konsumenta
            – Brak zgodności dostarczonego towaru z umową – Doprowadzenie towaru do stanu zgodnego z umową wymagające jego wymiany
      (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/44, art. 3 ust. 3 tiret piąte ostatnie)
      1.        Artykuł 3 ust. 2 i 3 dyrektywy 1999/44 w sprawie niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji
         należy interpretować w ten sposób, że w przypadku doprowadzenia do stanu zgodnego z umową poprzez wymianę niezgodnego z umową
         towaru konsumpcyjnego, który przed wystąpieniem wady został zamontowany w dobrej wierze przez konsumenta zgodnie z charakterem
         i przeznaczeniem tego towaru, sprzedawca jest obowiązany sam dokonać demontażu tego towaru z miejsca, w którym został zamontowany,
         i zamontować tam towar zastępczy albo ponieść niezbędne koszty związane z demontażem i zamontowaniem towaru zastępczego. Ten
         obowiązek sprzedawcy istnieje niezależnie od tego, czy na mocy umowy sprzedaży podjął się on zamontowania zakupionego pierwotnie
         towaru konsumpcyjnego.

      Wykładnia taka odpowiada celowi dyrektywy, który – jak wskazuje jej motyw 1 – polega na zagwarantowaniu wysokiego poziomu
         ochrony konsumentów. W rezultacie w sytuacji, w której żadna z obu stron umowy nie działała w sposób zawiniony, słuszne jest,
         by to sprzedawca poniósł koszty demontażu towaru niezgodnego z umową i zamontowania towaru zastępczego, jako że, po pierwsze,
         udałoby się uniknąć tych kosztów, gdyby sprzedawca od razu należycie wykonał swoje zobowiązania umowne, a po drugie, koszty
         te są od tego momentu niezbędne do doprowadzenia towaru do stanu zgodnego z umową.

      Przy założeniu, że sprzedawca nie dokonuje sam demontażu towaru niezgodnego z umową i zamontowania towaru zastępczego, do
         sądu krajowego należy określenie kosztów, jakie konieczne są dla wspomnianego demontażu i zamontowania, a o których zwrot
         konsument może się ubiegać.

      (por. pkt 55, 57, 61, 62; pkt 1 sentencji)
      2.        Artykuł 3 ust. 3 dyrektywy 1999/44 44 w sprawie niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji,
         należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by ustawodawstwo krajowe przyznawało sprzedawcy prawo
         do odmowy wymiany towaru niezgodnego z umową, jedynego możliwego środka zaradczego, na tej postawie, że wymiana ta wymaga
         od niego – ze względu na obowiązek dokonania demontażu towaru z miejsca, w którym został on zamontowany, i zamontowania tam
         towaru zastępczego – poniesienia kosztów nieproporcjonalnych w stosunku do wartości, jaką miałby towar, gdyby był zgodny z umową,
         i do znaczenia braku zgodności. Przepis ten nie stoi jednak na przeszkodzie temu, by roszczenie konsumenta o zwrot kosztów
         demontażu towaru wadliwego i zamontowania towaru zastępczego ograniczało się w takim przypadku do poniesienia przez sprzedawcę
         kwoty proporcjonalnej.

      Badając, czy należy ograniczyć roszczenie konsumenta o zwrot kosztów demontażu towaru wadliwego i zamontowania towaru zastępczego,
         sąd będzie musiał uwzględnić, po pierwsze, wartość, jaką miałby towar, gdyby był zgodny z umową, i znaczenie braku zgodności,
         a po drugie, cel dyrektywy polegający na zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów.

      Ponadto, przy założeniu ograniczenia roszczenia o zwrot wspomnianych kosztów należy przyznać konsumentowi możliwość domagania
         się zamiast wymiany towaru niezgodnego z umową stosownej obniżki ceny lub odstąpienia od umowy zgodnie z art. 3 ust. tiret
         piąte ostatnie dyrektywy, gdyż okoliczność, że doprowadzanie towaru wadliwego do zgodności z umową może zostać uzyskane przez
         konsumenta jedynie poprzez poniesienie części tych kosztów, stanowi dla niego istotną niedogodność.

      (por. pkt 76–78; pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 16 czerwca 2011 r.(*)

      Ochrona konsumentów – Sprzedaż towarów konsumpcyjnych i związane z tym gwarancje – Dyrektywa 1999/44/WE – Artykuł 3 ust. 2 i 3 − Wymiana towaru wadliwego jako jedyny środek zaradczy − Towar wadliwy już zamontowany przez konsumenta
         − Obowiązek dokonania przez sprzedawcę demontażu towaru wadliwego i zamontowania towaru zastępczego – Nieproporcjonalność absolutna – Konsekwencje

      W sprawach połączonych C‑65/09 i C‑87/09
      mających za przedmiot wnioski o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Bundesgerichtshof
         (C‑65/09) oraz przez Amtsgericht Schorndorf (C‑87/09) (Niemcy) postanowieniami z dnia 14 stycznia i dnia 25 lutego 2009 r.,
         które wpłynęły do Trybunału w dniu 16 lutego i dniu 2 marca 2009 r., w postępowaniach:

      Gebr. Weber GmbH (C‑65/09)
      przeciwko
      Jürgenowi Wittmerowi
      oraz
      Ingrid Putz (C‑87/09)
      przeciwko
      Medianess Electronics GmbH,

      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: A. Tizzano, prezes izby, J.J. Kasel, A. Borg Barthet, M. Ilešič (sprawozdawca) i E. Levits, sędziowie,
      rzecznik generalny: J. Mazák,
      sekretarz: B. Fülöp, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 25 lutego 2010 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Gebr. Weber GmbH przez R. Lindnera, Rechtsanwalt,
      –        w imieniu rządu niemieckiego przez M. Lummę oraz J. Kemper, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu belgijskiego przez T. Materne’a, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu hiszpańskiego przez J. Lópeza‑Medela Basconesa, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu austriackiego przez E. Riedla oraz E. Handla‑Petza, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu polskiego przez M. Dowgielewicza, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Europejskiej przez W. Wilsa oraz H. Krämera, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 18 maja 2010 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 3 akapit trzeci dyrektywy
         1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych
         i związanych z tym gwarancji (Dz.U. L 171, s. 12, zwanej dalej „dyrektywą”).

      2        Wnioski te zostały złożone w ramach dwóch sporów: w sprawie C‑65/09 pomiędzy Gebr. Weber GmbH (zwanej dalej „Gebr. Weber”)
         a J. Wittmerem w przedmiocie dostawy płytek podłogowych zgodnych z umową sprzedaży oraz wypłaty odszkodowania i w sprawie
         C‑87/09 pomiędzy I. Putz a Medianess Electronics GmbH (zwanej dalej „Medianess Electronics”) w przedmiocie zwrotu ceny zakupu
         zmywarki niezgodnej z umową sprzedaży w zamian za zwrot tego urządzenia.

       Ramy prawne
       Uregulowania Unii
      3        Motyw 1 dyrektywy stanowi:

      „[a]rtykuł 153 ust. 1 i 3 [WE] stanowi, iż Wspólnota powinna przyczyniać się [do] osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony konsumentów
         poprzez środki, które podejmuje na podstawie jego art. 95 [WE]”.

      4        Motywy 9–11 dyrektywy mają następujące brzmienie:

      „(9)      Sprzedawca powinien [być] bezpośrednio odpowiedzialny przed konsumentem za zgodność towarów z umową […]; jednakże sprzedawca
         powinien mieć swobodę, zagwarantowaną w prawie krajowym, do podjęcia kroków przeciwko producentowi, poprzedniemu sprzedawcy
         w tym samym łańcuchu umownym lub przeciwko każdemu innemu pośrednikowi, o ile nie zrzeknie się takich uprawnień; niniejsza
         dyrektywa nie narusza zasady swobody umowy [umów] między sprzedawcą a producentem, poprzednim sprzedawcą czy jakimkolwiek
         innym pośrednikiem; zasady regulujące, przeciwko komu i jakie kroki mogą być podjęte przez sprzedawcę, będą ustalone w prawie
         krajowym;

      (10)      W przypadku braku zgodności towaru z umową konsumenci powinni być uprawnieni do uzyskania bezpłatnie przywrócenia zgodności
         towaru z umową, wybierając naprawę lub zastąpienie [poprzez wybranie naprawy lub wymiany], lub, jeśli to nie wystarczy, do
         obniżenia ceny lub wymówienia [odstąpienia od] umowy;

      (11)      Po pierwsze, konsument może żądać od sprzedawcy naprawy towaru lub jego wymiany, chyba że te sposoby naprawienia szkody [środki
         zaradcze] byłyby niemożliwe lub nieproporcjonalne; to, czy sposób naprawienia szkody [środek zaradczy] jest nieproporcjonalny,
         powinno być ustalone obiektywnie; sposób naprawienia szkody [środek zaradczy] byłby nieproporcjonalny, gdyby jego zastosowanie,
         w porównaniu z innym środkiem, wiązało się z nadmiernymi kosztami; w celu ustalenia, czy koszty są nadmierne, koszty jednego
         ze sposobów naprawienia szkody [środków zaradczych] powinny być znacząco wyższe niż koszty innego naprawienia szkody [środka
         zaradczego]”.

      5        Artykuł 1 dyrektywy, zatytułowany „Zakres i definicje”, stanowi:

      „1.      Celem niniejszej dyrektywy jest zbliżenie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących
         niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji, w celu zapewnienia jednolitego minimalnego
         poziomu ochrony konsumentów w kontekście rynku wewnętrznego.

      2.      Do celów niniejszej dyrektywy:
      [...]
      f)      »naprawa« oznacza, w przypadku braku zgodności, doprowadzenie towarów konsumpcyjnych do stanu zgodności z umową sprzedaży.
      [...]”.
      6        Artykuł 2 dyrektywy, zatytułowany „Zgodność z umową”, stanowi:

      „1.      Sprzedawca musi dostarczyć konsumentowi towary, które są zgodne z umową sprzedaży.
      [...]
      5.      Wszelki brak zgodności wynikający z nieprawidłowego montażu towarów konsumpcyjnych uznawany będzie za równoznaczny z brakiem
         zgodności towarów, jeżeli montaż stanowi część umowy sprzedaży towarów i towary były montowane przez sprzedawcę lub na jego
         odpowiedzialność. Ma to zastosowanie także, gdy produkt przeznaczony do montażu przez konsumenta jest montowany przez konsumenta,
         a nieprawidłowy montaż wynika z niedociągnięcia w instrukcji montażu”.

      7        Artykuł 3 dyrektywy, zatytułowany „Prawa konsumenta”, przewiduje:

      1.      Sprzedawca odpowiada przed konsumentem za każdy brak zgodności, który istnieje w momencie dostawy towarów.
      2.      W przypadku braku zgodności konsument jest upoważniony do wolnego od opłat przywrócenia zgodności poprzez naprawę lub zastąpienie
         [wymianę], zgodnie z ust. 3, lub do uzyskania stosownej obniżki ceny, lub do unieważnienia [odstąpienia od] umowy w odniesieniu
         do tych towarów, zgodnie z ust. 5 i 6.

      3.      Po pierwsze, konsument może żądać, aby sprzedawca naprawił towary, albo może żądać od sprzedawcy ich zastąpienia [wymiany],
         w obu przypadkach jest to wolne od opłat, chyba że byłoby to niemożliwe lub nieproporcjonalne.

      Sposób naprawienia szkody [środek zaradczy] uznaje się za nieproporcjonalny, jeśli nakłada on na sprzedawcę koszty, które
         w porównaniu z alternatywnym sposobem naprawienia szkody [środkiem zaradczym] są nadmiernie wysokie, biorąc pod uwagę:

      –        wartość, jaką miałyby towary, gdyby nie występował brak zgodności,
      –        znaczenie braku zgodności, oraz
      –        czy alternatywny sposób naprawienia szkody [środek zaradczy] może zostać dokonany bez istotnych niedogodności dla konsumenta.
      Każda naprawa lub zastąpienie [wymiana] powinna być dokonana w rozsądnym czasie i bez istotnej niedogodności dla konsumenta,
         z uwzględnieniem charakteru towarów i celów, dla których konsument ich potrzebuje.

      4.      Sformułowanie »wolny od opłat« w ust. 2 i 3 odnosi się do niezbędnych kosztów związanych z przywróceniem towarom zgodności,
         w szczególności do kosztów wysyłki, robocizny i materiałów.

      5.      Konsument może domagać się stosownej obniżki ceny lub unieważnienia [odstąpienia od] umowy:
      –        jeżeli konsumentowi nie przysługuje ani naprawa, ani zastąpienie [wymiana], lub
      –        jeżeli sprzedawca nie dokonał naprawienia szkody [nie zrealizował środka zaradczego] w rozsądnym czasie, lub
      –        jeżeli sprzedawca nie dokonał naprawienia szkody [nie zrealizował środka zaradczego] bez istotnych niedogodności dla konsumenta.
      6.      Konsument nie ma prawa do unieważnienia umowy, jeżeli brak zgodności ma nikłe znaczenie”.
      8        Artykuł 4 dyrektywy, „Prawo regresu”, stanowi:

      „W przypadku gdy sprzedawca końcowy odpowiada przed konsumentem za brak zgodności wynikający z działania bądź zaniechania
         producenta, poprzedniego sprzedawcy w tym samym łańcuchu umów lub każdego innego pośrednika, sprzedawca końcowy ma prawo dochodzić
         naprawienia szkód od osoby lub osób odpowiedzialnych w łańcuchu umownym. Osoba lub osoby odpowiedzialne, od których sprzedawca
         końcowy może dochodzić naprawienia szkód, wraz z istotnymi działaniami i warunkami ich egzekucji zostaną ustalone w prawie
         krajowym”.

      9        Artykuł 5 dyrektywy, zatytułowany „Terminy”, stanowi w ust. 1 zdanie pierwsze:

      „Sprzedawca ponosi odpowiedzialność na mocy art. 3, gdy brak zgodności uwidoczni się w ciągu 2 lat od daty dostawy towarów”.
      10      Artykuł 7 dyrektywy, zatytułowany „Charakter wiążący”, przewiduje:

      „1.      Wszelkie warunki umowne lub ustalenia zawarte ze sprzedawcą przed zgłoszeniem sprzedawcy braku zgodności, które bezpośrednio
         lub pośrednio uchylają lub ograniczają prawa wynikające z niniejszej dyrektywy, nie będą, zgodnie z prawem krajowym, wiążące
         dla konsumenta.

      [...]”.
      11      Artykuł 8 dyrektywy, zatytułowany „Prawo krajowe i minimalna ochrona”, brzmi:

      „1.      Prawa wynikające z niniejszej dyrektywy są wykonywane bez uszczerbku dla innych praw, na które konsumenci mogą powołać się
         na podstawie przepisów krajowych, regulujących odpowiedzialność umowną lub deliktową [pozaumowną].

      2.      Państwa członkowskie mogą, dla zapewnienia wyższego poziomu ochrony konsumentów, przyjąć bądź utrzymać w mocy surowsze przepisy,
         zgodne z traktatem w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą”.

       Uregulowania krajowe
      12      Paragraf 433 Bürgerliches Gesetzbuch (niemieckiego kodeksu cywilnego, zwanego dalej „BGB”), zatytułowany „Obowiązki wynikające
         z umowy sprzedaży”, przewiduje w ust 1:

      „Przez umowę sprzedaży sprzedawca rzeczy zobowiązuje się wydać tę rzecz kupującemu i przenieść na niego własność rzeczy. Sprzedawca
         obowiązany jest przenieść na kupującego rzecz wolną od wad fizycznych i prawnych”.

      13      Paragraf 434 BGB, zatytułowany „Wada fizyczna”, stanowi:

      „1.      Rzecz jest wolna od wad fizycznych, gdy w chwili przejścia niebezpieczeństwa ma ona uzgodnione właściwości [...]”.
      14      Paragraf 437 BGB, zatytułowany „Prawa kupującego w razie wad”, brzmi:

      „Jeżeli rzecz jest wadliwa, kupujący może, o ile spełnione są warunki określone w poniższych przepisach i o ile inne przepisy
         nie stanowią inaczej,

      1)      żądać wykonania następczego zgodnie z § 439,
      2)      odstąpić od umowy zgodnie z §§ 440, 323 i § 326 ust. 5 lub żądać obniżenia ceny sprzedaży zgodnie z § 441,
      3)      żądać odszkodowania zgodnie z §§ 440, 280, 281, 283 i 311a lub zwrotu poniesionych kosztów zgodnie z § 284”.
      15      Paragraf 439 BGB, zatytułowany „Wykonanie następcze”, brzmi następująco:

      „1.      W ramach wykonania następczego kupujący może żądać, wedle swojego wyboru, usunięcia wady albo dostarczenia rzeczy wolnej od
         wad.

      2.      Sprzedawca musi ponieść wydatki niezbędne do wykonania następczego, w szczególności koszty transportu, wysyłki, robocizny
         i materiałów.

      3.      […] [S]przedawca może odmówić zgody na sposób wykonania następczego wybrany przez kupującego jedynie, jeśli pociąga on za
         sobą nieproporcjonalne koszty. W tym względzie należy w szczególności wziąć pod uwagę wartość, jaką miałaby rzecz wolna od
         wad, znaczenie wady oraz kwestię, czy można zastosować inny sposób wykonania następczego bez większych niedogodności dla kupującego.
         W takim przypadku prawo kupującego ogranicza się do innego sposobu wykonania następczego bez uszczerbku dla prawa sprzedawcy
         do odmowy zastosowania również tego sposobu na warunkach określonych w zdaniu pierwszym.

      4.      Jeśli w celu wykonania następczego sprzedawca dostarcza rzecz wolną od wad, może on żądać od kupującego zwrotu wadliwej rzeczy
         […]”.

       Postępowania przed sądem krajowymi i pytania prejudycjalne
       W sprawie C‑65/09
      16      J. Wittmer i Gebr. Weber zawarli umowę sprzedaży dotyczącą polerowanych płytek podłogowych za cenę 1382,27 EUR. Po tym jak
         około dwie trzecie tych płytek zostało ułożone w jego domu, J. Wittmer stwierdził obecność na tych płytkach widocznych gołym
         okiem smug.

      17      W rezultacie J. Wittmer złożył reklamację, którą Gebr. Weber odrzucił po porozumieniu się z producentem wspomnianych płytek.
         We wszczętym przez J. Wittmera postępowaniu mającym na celu zabezpieczenie dowodów wyznaczony biegły doszedł do wniosku, że
         wspomniane smugi stanowiły drobne ślady mikroszlifowania, których nie można usunąć, tak że jedynym środkiem zaradczym była
         całkowita wymiana płytek. Biegły oszacował koszty tej operacji na 5830,57 EUR.

      18      W braku odpowiedzi na skierowane do Gebr. Weber wezwanie do spełnienia świadczenia J. Wittmer wniósł powództwo przeciwko tej
         spółce przed Landgericht Kassel z żądaniem dostawy płytek wolnych od wad oraz zapłaty kwoty 5830,57 EUR. Sąd ten zasądził
         od Gebr. Weber zapłatę na rzecz J. Wittmera kwoty 273,10 EUR z tytułu obniżenia ceny sprzedaży oraz oddalił powództwo w pozostałym
         zakresie. Oberlandesgericht Frankfurt am Main w wyniku apelacji J. Wittmera od orzeczenia Landgericht Kassel, po pierwsze,
         nakazał Gebr. Weber dokonanie dostawy nowych płytek wolnych od wad oraz uiszczenie na rzecz J. Wittmera kwoty 2122,37 EUR
         za demontaż i usunięcie niezgodnych z umową płytek, a po drugie, oddalił apelację w pozostałym zakresie.

      19      Gebr. Weber wniósł rewizję od wyroku Oberlandesgericht Frankfurt do Bundesgerichtshof, który wskazuje, że jego orzeczenie
         zależeć będzie od tego, czy sąd apelacyjny słusznie uznał, iż J. Wittmer może żądać zwrotu kosztów demontażu wadliwych płytek.
         Jako że na mocy prawa niemieckiego J. Wittmer nie miałby roszczenia o taki zwrot, odpowiedź na to pytanie zależy od wykładni
         art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 3 akapit trzeci dyrektywy, zgodnie z którą należałoby w razie potrzeby interpretować § 439 BGB.

      20      Bundesgerichtshof zauważa w tym względzie, że z zastosowania określenia „wymiana” w art. 3 ust. 2 dyrektywy można by wnioskować
         o istnieniu obowiązku nie tylko dostarczenia towaru zgodnego z umową, ale również wymiany towaru wadliwego, a zatem i dokonania
         jego demontażu. Ponadto obowiązek uwzględnienia charakteru i przeznaczenia towaru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, związany
         z obowiązkiem doprowadzenia tego towaru do stanu zgodnego z umową, mógłby sugerować, że obowiązek sprzedawcy w ramach wymiany
         towaru obejmuje nie tylko dostawę towaru zgodnego z umową, ale i demontaż towaru wadliwego, tak aby umożliwić korzystanie
         z towaru zastępczego zgodnie z jego charakterem i przeznaczeniem.

      21      Bundesgerichtshof zwraca uwagę, że rozstrzygnięcie wspomnianego zagadnienia nie byłoby jednak konieczne, gdyby Gebr. Weber
         była uprawniona do odmowy zwrotu kosztów demontażu płytek niezgodnych z umową ze względu na nieproporcjonalność tych kosztów.
         Sąd ten wyjaśnia, że na mocy § 439 ust. 3 BGB sprzedawca może odmówić realizacji wybranego przez kupującego rodzaju wykonania
         następczego nie tylko wtedy, gdy ten rodzaj wykonania pociąga za sobą dla niego nieproporcjonalne koszty w porównaniu do drugiego
         rodzaju wykonania („nieproporcjonalność względna”), ale również wtedy, gdy koszty rodzaju wykonania wybranego przez sprzedawcę
         − nawet jeśli jest to jedyny możliwy rodzaj wykonania − są samoistnie nieproporcjonalne („nieproporcjonalność absolutna”).
         W niniejszej sytuacji żądanie wykonania następczego poprzez dostawę płytek zgodnych z umową stanowiłoby taki przypadek „nieproporcjonalności
         absolutnej”, gdyż wymagałoby od Gebr. Weber poniesienia oprócz kosztów tej dostawy, szacowanych na 1200 EUR, kosztów demontażu
         płytek niezgodnych z umową w wysokości 2100 EUR, czyli łącznej kwoty 3300 EUR, przekraczającej próg 150% wartości towaru wolnego
         od wad, na podstawie którego oceniana jest a priori proporcjonalność takiego żądania.

      22      Jednakże w ocenie Bundesgerichtshof przyznana sprzedawcy na mocy prawa niemieckiego możliwość odmówienia wykonania następczego
         ze względu na taką nieproporcjonalność absolutną może być niezgodna z art. 3 ust. 3 dyrektywy, który zgodnie ze swoim brzmieniem
         wydaje się odnosić tylko do nieproporcjonalności względnej. Niemniej jednak nie można wykluczyć, że odmowa oparta na nieproporcjonalności
         absolutnej wchodzi w zakres pojęcia niemożliwości, o którym mowa w tymże art. 3 ust. 3, gdyż nie można zakładać, że dyrektywa
         odnosi się wyłącznie do przypadków niemożliwości fizycznej, a jej zamiarem jest nałożenie na sprzedawcę obowiązku wykonania
         następczego pozbawionego sensu pod względem ekonomicznym.

      23      W tych okolicznościach Bundesgerichtshof postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami
         prejudycjalnymi:

      „1)      Czy przepisy art. 3 ust. 3 akapity pierwszy i drugi dyrektywy […] należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one
         krajowemu przepisowi ustawowemu, zgodnie z którym sprzedawca w przypadku niezgodności z umową dostarczonego towaru może odmówić
         usunięcia tej niezgodności w sposób zaproponowany przez konsumenta, jeśli wiązałoby się to dla sprzedawcy z kosztami, które
         w porównaniu z wartością, jaką miałyby towary, gdyby nie występowała niezgodność, i biorąc pod uwagę znaczenie niezgodności,
         byłyby nadmiernie wysokie (całkowicie nieproporcjonalne)?

      2)      W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze: czy przepisy art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 3 akapit trzeci […] dyrektywy
         należy interpretować w taki sposób, że sprzedawca w przypadku przywrócenia zgodności z umową poprzez zastąpienie musi ponieść
         koszty demontażu towaru niezgodnego z umową z rzeczy, do której konsument go wmontował zgodnie z jego charakterem i przeznaczeniem?”.

       W sprawie C‑87/09
      24      I. Putz zawarła przez internet z Medianess Electronics umowę sprzedaży dotyczącą nowej zmywarki za cenę 367 EUR, powiększoną
         o koszty dostawy w wysokości 9,52 EUR. Strony porozumiały się co do tego, że towar zostanie dostarczony do drzwi wejściowych
         domu I. Putz. Zmywarka została dostarczona, a cena uiszczona zgodnie z uzgodnieniem.

      25      Po tym jak I. Putz zamontowała zmywarkę u siebie w mieszkaniu, została stwierdzona jej nieusuwalna wada, przy czym powodem
         tej wady nie mógł być montaż tego urządzenia.

      26      Strony porozumiały się zatem co do wymiany wspomnianej zmywarki. I. Putz zażądała, by Medianess Electronics nie tylko dostarczyła
         nową zmywarkę, ale również by dokonała demontażu wadliwego urządzenia i zamontowała urządzenie zamienne lub pokryła koszty
         demontażu i nowego zamontowania, czego spółka ta odmówiła. Ponieważ Medianess Electronics nie zareagowała na skierowane do
         niej wezwanie do spełnienia świadczenia, I. Putz odstąpiła od umowy sprzedaży.

      27      I. Putz wniosła w rezultacie powództwo przeciwko Medianess Electronics przed Amtsgericht Schorndorf, żądając zwrotu ceny zakupu
         w zamian za jednoczesne wydanie wadliwej zmywarki.

      28      W postanowieniu odsyłającym uściślono, że zgodnie z prawem niemieckim to, czy odstąpienie od umowy jest ważne, zależy od tego,
         czy I. Putz wyznaczyła bezskutecznie Medianess Electronics użyteczny termin na wykonanie następcze umowy, ograniczając się
         tylko do żądania tego, do czego Medianess Electronics była zobowiązana. W rezultacie w celu rozstrzygnięcia sporu konieczne
         jest ustalenie, czy I. Putz miała prawo żądać od Medianess Electronics, by dokonała ona demontażu wadliwego urządzenia i zamontowała
         nowe urządzenie lub pokryła koszty związane z tymi czynnościami.

      29      Amtsgericht Schorndorf zwraca w tym względzie uwagę, że prawo niemieckie nie nakłada na sprzedawcę obowiązku, w sposób niezależny
         od kwestii ponoszenia winy, dokonania demontażu wadliwej rzeczy lub zamontowania rzeczy zamiennej bądź poniesienia odpowiednich
         kosztów, nawet w przypadku gdy konsument zamontował wadliwą rzecz zgodnie z jej przeznaczeniem przed wystąpieniem wady. W
         ocenie Amtsgericht Schorndorf taki obowiązek może jednak wynikać z dyrektywy, gdyż ma ona na celu osiągnięcie wysokiego poziomu
         ochrony konsumentów, a jej art. 3 ust. 3 akapit trzeci przewiduje, że wszelka wymiana powinna być dokonana bez istotnej niedogodności
         dla konsumenta.

      30      Sąd ten zauważa, że jeżeli kupujący nie otrzyma zwrotu kosztów montażu towaru zastępczego, musi te koszty ponieść dwukrotnie,
         a mianowicie po raz pierwszy w związku z montażem wadliwej rzeczy, a po raz drugi w związku z montażem towaru zastępczego.
         Natomiast w przypadku dostawy zgodnej z warunkami umowy musiałby je ponieść tylko raz. Amtsgericht Schorndorf uważa, że możliwe
         byłoby wprawdzie uznanie, że sprzedawca jest obowiązany do poniesienia kosztów montażu towaru zastępczego wyłącznie w przypadku
         winy. Jednakże okoliczność, że konsumentowi nie można zarzucić żadnej winy i że za wystąpienie wady należy obarczyć raczej
         sprzedawcę niż konsumenta, uzasadnia to, by przyznać konsumentowi uprawnienie niezależne od winy sprzedawcy, który to sprzedawca
         może zresztą łatwiej zwrócić się przeciwko producentowi.

      31      W odniesieniu do demontażu rzeczy wadliwej sąd krajowy stwierdza, że zgodność z umową nie tylko obejmuje dostarczenie towaru
         wolnego od wad, lecz również zakłada, iż żaden towar wadliwy nie pozostaje u kupującego, co przemawiałoby na korzyść wykładni,
         zgodnie z którą na sprzedawcy ciąży obowiązek demontażu takiego towaru. Ponadto okoliczność, że rzecz wadliwa pozostaje u konsumenta,
         mogłaby stanowić dla niego istotną niedogodność. Wreszcie, pojęcie wymiany, do którego odnosi się art. 3 dyrektywy, wydaje
         się wskazywać, że obowiązek sprzedawcy nie ogranicza się do samego dostarczenia towaru zamiennego wolnego od wad, ale też
         wymaga od niego, by wymienił ten towar w zamian za towar wadliwy.

      32      W tych okolicznościach Amtsgericht Schorndorf postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi
         pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy przepisy art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 3 akapit trzeci dyrektywy […] należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają
         się one krajowemu przepisowi ustawowemu, zgodnie z którym sprzedawca – w przypadku przywrócenia zgodności towaru konsumpcyjnego
         z umową poprzez jego zastąpienie – nie musi ponosić kosztów montażu dostarczonego zamiennie towaru do rzeczy, do której konsument
         wmontował towar niezgodny z umową zgodnie z jego charakterem i przeznaczeniem, jeżeli pierwotnie nie był on na podstawie umowy
         zobowiązany do dokonania montażu?

      2)      Czy przepisy art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 3 akapit trzeci dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że w przypadku przywrócenia
         zgodności towaru konsumpcyjnego z umową poprzez jego zastąpienie sprzedawca musi ponieść koszty demontażu towaru niezgodnego
         z umową z rzeczy, do której konsument wmontował go zgodnie z jego charakterem i przeznaczeniem?”.

       W przedmiocie połączenia spraw
      33      Mając na uwadze powiązanie spraw C‑65/09 oraz C‑87/09, zgodnie z art. 43 w związku z art. 103 regulaminu postępowania należy
         je połączyć do celów wydania wyroku.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie dopuszczalności pytań w sprawie C‑65/09
      34      Gebr. Weber stwierdza, że oba pytania postawione w sprawie C‑65/09 są niedopuszczalne. Pytanie pierwsze jest jej zdaniem natury
         hipotetycznej, gdyż odpowiedź na to pytanie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu przed sądem krajowym. Prawo niemieckie
         nie nakłada bowiem na sprzedawcę, który nie ponosi winy, obowiązku dokonania demontażu towaru niezgodnego z umową, tak że
         żądanie zwrotu kosztów tego demontażu należy oddalić bez względu na wysokość związanych z tym kosztów. Niedopuszczalność pytania
         pierwszego pociąga za sobą również niedopuszczalność pytania drugiego, jako że sąd krajowy uzależnił zadanie tego pytania
         od odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze.

      35      W tym względzie należy przypomnieć, że w ramach postępowania określonego w art. 267 TFUE, opartego na wyraźnym rozdziale zadań
         sądów krajowych i Trybunału, wyłącznie do sądu krajowego, przed którym zawisł spór i na którym spoczywa odpowiedzialność za
         wydanie przyszłego wyroku, należy, przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy, zarówno ocena, czy do wydania wyroku
         jest mu niezbędne uzyskanie orzeczenia prejudycjalnego, jak i ocena znaczenia pytań, które zadaje Trybunałowi. W konsekwencji,
         jeśli postawione pytania dotyczą wykładni prawa Unii, co do zasady Trybunał jest zobowiązany wydać orzeczenie (zob. w szczególności
         wyroki: z dnia 22 czerwca 2006 r. w sprawie C‑419/04 Conseil général de la Vienne, Zb.Orz. s. I‑5645, pkt 19; z dnia 18 lipca
         2007 r. w sprawie C‑119/05 Lucchini, Zb.Orz. s. I‑6199, pkt 43; z dnia 17 lutego 2011 r. w sprawie C‑52/09 TeliaSonera, dotychczas
         nieopublikowany w Zbiorze, pkt 15).

      36      Odmowa wydania orzeczenia w odniesieniu do pytania prejudycjalnego, które postawił sąd krajowy, jest możliwa tylko wtedy,
         gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą się zwrócono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem
         sporu przed sądem krajowym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje elementami stanu faktycznego
         albo prawnego, które są konieczne, aby skutecznie odpowiedzieć na przedstawione mu pytania (zob. w szczególności ww. wyroki:
         w sprawie Conseil général de la Vienne, pkt 20; w sprawie Lucchini, pkt 44; w sprawie TeliaSonera, pkt 16).

      37      Tymczasem należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie tak nie jest.

      38      Za pomocą swoich pytań Bundesgerichtshof zwraca się bowiem o wykładnię dyrektywy właśnie po to, by być w stanie stwierdzić,
         czy prawo krajowe jest z nią zgodne, gdyż prawo to, po pierwsze, nie nakłada na sprzedawcę obowiązku poniesienia kosztów demontażu
         towaru niezgodnego z umową, a po drugie, daje mu możliwość odmowy dostarczenia towaru zamiennego, gdy dostarczenie to wymaga
         ze względu na wspomniane koszty nieproporcjonalnych nakładów. Ponadto z postanowienia odsyłającego wynika, że odpowiedź na
         te pytania ma decydujące znaczenie dla wyniku sporu przed sądem krajowym, gdyż Bundesgerichtshof wskazuje, że w razie potrzeby
         może nadać wspomnianemu uprawnieniu wykładnię zgodną z dyrektywą. Kolejność postawienia pytań jest w tym kontekście pozbawiona
         znaczenia. W tym ostatnim względzie należy również zauważyć, że sama Gebr. Weber podniosła w swoich uwagach co do istoty sprawy,
         że aby odpowiedzieć na pytanie pierwsze, należy znać zakres wynikającego z art. 3 ust. 3 dyrektywy obowiązku wymiany towaru
         niezgodnego z umową, a zatem uzyskać odpowiedź na pytanie drugie, i zasugerowała, by to pytanie zostało przeanalizowane w pierwszej
         kolejności.

      39      W konsekwencji należy oddalić podniesiony przez Gebr. Weber zarzut niedopuszczalności.

       W przedmiocie nałożonego na sprzedawcę obowiązku dokonania demontażu towaru niezgodnego z umową i montażu towaru zastępczego
            lub poniesienia odpowiednich kosztów
      40      W ramach pytania drugiego w sprawie C‑65/09 oraz pytań pierwszego i drugiego w sprawie C‑87/09, które należy przeanalizować
         łącznie, sądy krajowe dążą do ustalenia, czy art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 3 akapit trzeci dyrektywy należy interpretować w ten
         sposób, że w przypadku doprowadzenia do stanu zgodnego z umową poprzez wymianę niezgodnego z umową towaru konsumpcyjnego,
         który przed wystąpieniem wady został zamontowany przez konsumenta zgodnie z charakterem i przeznaczeniem tego towaru, sprzedawca
         jest obowiązany sam dokonać demontażu tego towaru z miejsca, w którym został zamontowany, i zamontować tam towar zastępczy
         albo ponieść koszty związane z tym demontażem i zamontowaniem towaru zastępczego bez względu na okoliczność, że umowa sprzedaży
         nie przewidywała obowiązku zamontowania przez sprzedawcę zakupionego pierwotnie towaru konsumpcyjnego.

      41      Gebr. Weber oraz rządy niemiecki, belgijski i austriacki sądzą, że na pytania te należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Ich
         zdaniem pojęcie wymiany zastosowane w art. 3 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy odnosi się wyłącznie do dostarczenia towaru
         zgodnego z umową sprzedaży i artykuł ten nie może w rezultacie nakładać na sprzedawcę obowiązków nieprzewidzianych przez tę
         umowę. Takie obowiązki demontażu towaru wadliwego i montażu towaru zastępczego nie wynikają także ze wspomnianego art. 3 ust. 3
         i 4, zgodnie z którym wymiana powinna nastąpić w sposób „wolny od opłat” i „bez istotnych niedogodności dla konsumenta”. Warunki
         te odnoszą się bowiem do samej dostawy towaru zastępczego i nie mają na celu nałożenia na sprzedawcę obowiązków, które wykraczają
         poza wspomnianą umowę, ani ochrony konsumenta przed kosztami i niedogodnościami wynikającymi z korzystania przez niego na
         własną odpowiedzialność z niezgodnego z umową towaru. W rezultacie szkody poniesione z powodu zamontowania wadliwego towaru
         przez konsumenta nie są objęte zakresem stosowania dyrektywy, ale w razie potrzeby powinny być przedmiotem roszczenia na podstawie
         prawa krajowego mającego zastosowanie do odpowiedzialności umownej.

      42      Rządy hiszpański i polski oraz Komisja podtrzymują tezę przeciwną. Rząd hiszpański uważa, że sprzedawca powinien ponieść wszystkie
         koszty związane z wymianą wadliwego towaru, w tym koszty demontażu tego towaru i koszty zamontowania towaru zastępczego, gdyż
         w przeciwnym razie konsument musiałby ponieść dwukrotnie te koszty, co jest nie do pogodzenia z wysokim poziomem ochrony,
         do którego dąży dyrektywa. Rząd polski podkreśla, że zamierzony przez art. 3 ust. 3 i 4 dyrektywy cel polega na zagwarantowaniu,
         by konsument nie ponosił żadnych kosztów realizacji środków ochrony prawnej przewidzianych przez dyrektywę w pierwszej kolejności,
         czyli naprawienia i wymiany towaru niezgodnego z umową. Według Komisji wprowadzony w art. 3 ust. 2 i 3 dyrektywy paralelizm
         między dwoma sposobami doprowadzania towaru wadliwego do zgodności z umową pozwala na uznanie, że przedmiotem wymiany, tak
         jak i naprawy, jest towar w położeniu, w jakim znajduje się w chwili wystąpienia braku zgodności. Jeśli towar niezgodny z umową
         został już zamontowany zgodnie ze swoim charakterem i przeznaczeniem, to podlega on doprowadzeniu do zgodności z umową w takim
         położeniu. W rezultacie wymiana powinna zostać dokonana w taki sposób, by nowy towar znalazł się w takim położeniu, w którym
         znajdował się towar wadliwy. Ponadto okoliczność, że konsument w braku demontażu towaru niezgodnego z umową przez sprzedawcę
         musi zachować go i nie może używać towaru zastępczego ze względu na to, że nie został on zamontowany, stanowi „istotną niedogodność
         dla konsumenta” w rozumieniu wspomnianego art. 3 ust. 3.

      43      Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 dyrektywy sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego za
         każdy istniejący w chwili dostawy towaru brak zgodności towaru z umową.

      44      Artykuł 3 ust. 2 dyrektywy wymienia prawa, z których konsument może korzystać wobec sprzedawcy w razie braku zgodności dostarczonego
         towaru. W pierwszej kolejności konsument ma prawo żądać doprowadzenia towaru do stanu zgodnego z umową. W razie niemożności
         doprowadzenia do tego stanu może on w dalszej kolejności żądać obniżenia ceny lub rozwiązania umowy.

      45      W odniesieniu do doprowadzenia towaru do stanu zgodnego z umową art. 3 ust. 3 dyrektywy wyjaśnia, że konsument ma prawo żądać
         od sprzedawcy naprawienia towaru lub jego wymiany, w obu przypadkach bez żadnych opłat, chyba że żądanie takie byłoby niemożliwe
         do spełnienia lub nieproporcjonalne.

      46      Trybunał miał już sposobność zwrócić uwagę, że zarówno z brzmienia art. 3 dyrektywy, jak i zresztą z odpowiednich prac przygotowawczych
         wynika, że prawodawca Unii zamierzał uczynić z nieodpłatności doprowadzenia towaru do stanu zgodnego z umową przez sprzedawcę
         istotny element ochrony zagwarantowanej konsumentowi w tej dyrektywie. Ciążący na sprzedawcy obowiązek nieodpłatnego doprowadzenia
         towaru do stanu zgodnego z umową, czy to w formie naprawy, czy wymiany towaru, ma na celu ochronę konsumenta przed ryzykiem
         obciążeń finansowych, które to ryzyko w braku tego rodzaju ochrony mogłoby zniechęcić go do korzystania z przysługujących
         mu praw (zob. wyrok z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie C‑404/06 Quelle, Zb.Orz. s. I‑2685, pkt 33, 34).

      47      Tymczasem należy stwierdzić, że gdyby w przypadku wymiany towaru niezgodnego z umową konsument nie mógł żądać od sprzedawcy
         dokonania demontażu tego towaru z miejsca, w którym został on zamontowany zgodnie z jego charakterem i przeznaczeniem, oraz
         zamontowania towaru zastępczego w tymże miejscu bądź poniesienia odpowiednich kosztów, wymiana ta pociągnęłaby za sobą dla
         niego dodatkowe nakłady finansowe, których nie musiałby ponieść, gdyby sprzedawca należycie wykonał umowę sprzedaży. Gdyby
         bowiem sprzedawca od razu dostarczył towar zgodny z umową, konsument poniósłby tylko jednokrotnie koszty montażu i nie musiałby
         ponosić kosztów demontażu towaru wadliwego.

      48      Interpretowanie art. 3 dyrektywy w ten sposób, iż nie nakłada on na sprzedawcę obowiązku dokonania demontażu towaru niezgodnego
         z umową i zamontowania towaru zastępczego lub poniesienia odpowiednich kosztów, skutkowałoby tym, że aby mieć możliwość skorzystania
         z uprawnień przyznanych mu we wspomnianym artykule, konsument musiałby ponieść te dodatkowe koszty wynikające z dostawy przez
         sprzedawcę towaru niezgodnego z umową.

      49      W takim przypadku wymiana tego towaru nie byłaby dokonywana − wbrew temu, co przewiduje art. 3 ust. 2 i 3 dyrektywy − w sposób
         wolny od odpłat dla konsumenta.

      50      Wprawdzie koszty demontażu towaru niezgodnego z umową i zamontowania towaru zastępczego nie widnieją pośród wyraźnie wymienionych
         w art. 3 ust. 4 dyrektywy, który definiuje sformułowanie „wolny od opłat” jako odnoszące się do „niezbędnych kosztów związanych
         z przywróceniem towarom zgodności, w szczególności do kosztów wysyłki, robocizny i materiałów”. Jednakże Trybunał orzekł już,
         że z użycia przez prawodawcę Unii wyrażenia „w szczególności” wynika, że wykaz ten ma charakter orientacyjny i nie jest wyczerpujący
         (zob. ww. wyrok w sprawie Quelle, pkt 31). Ponadto koszty te są od tego momentu niezbędne, by można było dokonać wymiany towaru
         niezgodnego z umową, i stanowią w rezultacie „niezbędne koszty związane z przywróceniem towarom zgodności” w rozumieniu wspomnianego
         art. 3 ust. 4.

      51      Ponadto, jak zauważyła Komisja, z systematyki art. 3 ust. 2 i 3 dyrektywy wynika, że wymienione we wspomnianym artykule dwa
         sposoby doprowadzenia do zgodności mają na celu zapewnienie tego samego poziomu ochrony konsumenta. Tymczasem bezsporne jest,
         że naprawa towaru niezgodnego z umową dokonywana jest co do ogólnej zasady w odniesieniu do tego towaru w położeniu, w jakim
         znajdował się w chwili wystąpienia wady, tak że konsument nie ponosi w tym przypadku kosztów demontażu i nowego zainstalowania.

      52      Poza tym należy zauważyć, że na mocy art. 3 ust. 3 dyrektywy naprawa i wymiana towaru niezgodnego z umową powinny być dokonane
         nie tylko w sposób wolny od kosztów, ale również w rozsądnym czasie i bez istotnej niedogodności dla konsumenta. Ten potrójny
         wymóg jest wyrazem wyraźnej woli prawodawcy Unii, by zapewnić konsumentowi skuteczną ochronę (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie
         Quelle, pkt 35).

      53      Co się tyczy tej woli prawodawcy, wyrażeniu „bez istotnej niedogodności dla konsumenta”, widniejącemu w art. 3 ust. 3 akapit
         trzeci dyrektywy, nie można nadać zawężającej wykładni proponowanej przez rządy niemiecki, belgijski i austriacki. Otóż bez
         wątpienia okoliczność, że towar niezgodny z umową nie został zdemontowany i że towar zastępczy nie został zamontowany przez
         sprzedawcę, może stanowić istotną niegodność dla konsumenta, w szczególności w sytuacjach takich jak rozpatrywane przed sądami
         krajowymi, w których towar zastępczy − aby mógł być używany zgodnie ze swoim zwykłym przeznaczeniem − musi być najpierw zamontowany,
         co wymaga uprzedniego demontażu towaru niezgodnego z umową. Co więcej, wspomniany art. 3 ust. 3 akapit trzeci stanowi wyraźnie,
         że należy uwzględnić „charakter towarów i celów, dla których konsument ich potrzebuje”.

      54      W odniesieniu do terminu „wymiana” należy stwierdzić, że jego dokładne znaczenie jest rozbieżne w poszczególnych wersjach
         językowych. Podczas gdy w pewnej liczbie tych wersji, takich jak hiszpańska („sustitución”), angielska („replacement”), francuska
         („remplacement”), włoska („sostituzione”), niderlandzka („vervanging”) i portugalska („substituição”), termin ten odnosi się
         do całości czynności, w następstwie której towar niezgodny z umową powinien zostać rzeczywiście „wymieniony”, nakładając w ten
         sposób na sprzedawcę obowiązek przedsięwzięcia wszystkiego co niezbędne, by osiągnąć ten rezultat, inne wersje językowe, takie
         jak w szczególności niemiecka („Ersatzlieferung”), mogą sugerować trochę węższą interpretację. Jednakże, jak zauważają sądy
         krajowe, nawet w tej ostatniej wersji językowej wspomniany termin nie ogranicza się do samego dostarczenia towaru zamiennego;
         przeciwnie, może wskazywać na istnienie obowiązku jego wymiany w zamian za towar niezgodny z umową.

      55      Ponadto wykładnia art. 3 ust. 2 i 3 dyrektywy w sposób, zgodnie z którym w przypadku wymiany towaru niezgodnego z umową nakłada
         ona na sprzedawcę obowiązek dokonania demontażu tego towaru z miejsca, w którym konsument go zamontował zgodnie z charakterem
         i przeznaczeniem tego towaru przed wystąpieniem wady, oraz zamontowania towaru zastępczego, odpowiada celowi dyrektywy, który
         – jak wskazuje jej motyw 1 – polega na zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów.

      56      Należy w tym kontekście zauważyć, że rezultat takiej wykładni nie jest również niesprawiedliwy. Nawet bowiem w przypadku,
         w którym niezgodność towaru nie wynika z winy sprzedawcy, i tak poprzez dostarczenie towaru niezgodnego sprzedawca ten nie
         wykonał należycie zobowiązania, które na siebie przyjął na mocy umowy sprzedaży, a zatem musi ponieść konsekwencje jego nieprawidłowego
         wykonania. Natomiast konsument ze swej strony zapłacił cenę sprzedaży, a przez to należycie wykonał swe zobowiązanie umowne
         (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Quelle, pkt 41). Ponadto okoliczność, że konsument w przeświadczeniu, iż dostarczony towar
         jest zgodny z umową, zamontował w dobrej wierze towar wadliwy zgodnie z jego charakterem i przeznaczeniem przed wystąpieniem
         wady, nie może stanowić winy, którą można by zarzucić temu konsumentowi.

      57      W rezultacie w sytuacji, w której żadna z obu stron umowy nie działała w sposób zawiniony, słuszne jest, by to sprzedawca
         poniósł koszty demontażu towaru niezgodnego z umową i zamontowania towaru zastępczego, jako że, po pierwsze, udałoby się uniknąć
         tych kosztów, gdyby sprzedawca od razu należycie wykonał swoje zobowiązania umowne, a po drugie, koszty te są od tego momentu
         niezbędne do doprowadzenia towaru do stanu zgodnego z umową.

      58      Co więcej, interesy finansowe sprzedawcy są chronione nie tylko dzięki dwuletniemu terminowi przedawnienia przewidzianemu
         w art. 5 ust. 1 dyrektywy i dzięki danej mu w jej art. 3 ust. 3 akapit drugi możliwości odmowy wymiany towaru, jeśli ten środek
         zaradczy okazuje się nieproporcjonalny jako wiążący się z nałożeniem na niego nadmiernie wysokich kosztów (zob. ww. wyrok
         w sprawie Quelle, pkt 42), ale również dzięki potwierdzonemu w art. 4 dyrektywy prawu regresu wobec osób odpowiedzialnych
         w tym samym łańcuchu umownym. Okoliczność, że dyrektywa obciąża sprzedawcę odpowiedzialnością wobec konsumenta za każdą niezgodność
         z umową istniejącą w chwili dostawy towaru (zob. ww. wyrok w sprawie Quelle, pkt 40), zrównoważona jest zatem okolicznością,
         że sprzedawca ma możliwość zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa krajowego do podjęcia kroków przeciwko producentowi, poprzedniemu
         sprzedawcy w tym samym łańcuchu umownym lub przeciwko każdemu innemu pośrednikowi.

      59      Ta wykładnia art. 3 ust. 2 i 3 dyrektywy jest niezależna od kwestii, czy sprzedawca był zobowiązany na mocy umowy sprzedaży
         do zamontowania dostarczonego towaru. O ile w umowie sprzedaży ustalono bowiem, jak określa to art. 2 dyrektywy, stan zgodności
         tego towaru z umową, a zatem w szczególności ustalono, co stanowi brak takiej zgodności, o tyle jednak w razie zaistnienia
         takiej wady obowiązki sprzedawcy wskutek nieprawidłowego wykonania tej umowy wynikają nie tylko z tej umowy, ale przede wszystkim
         z przepisów dotyczących ochrony konsumentów, w szczególności z art. 3 dyrektywy, nakładających obowiązki, których zakres jest
         niezależny od warunków wspomnianej umowy i które mogą w razie potrzeby wykraczać poza obowiązki przewidziane w tej umowie.

      60      W ten sposób przyznane konsumentom w art. 3 dyrektywy uprawnienia – mające na celu nie postawienie ich w sytuacji korzystniejszej
         niż sytuacja, do której mogliby oni rościć sobie prawo na podstawie umowy sprzedaży, ale po prostu ustanowienie sytuacji,
         która istniałaby, gdyby sprzedawca od razu dostarczył towar zgodny z umową – mają na mocy art. 7 dyrektywy charakter wiążący
         dla sprzedawcy. Zresztą z art. 8 ust. 2 dyrektywy wynika, że przewidziana w niej ochrona ma charakter minimalny, i chociaż
         państwa członkowskie mogą przyjmować surowsze przepisy, to nie mogą one naruszać gwarancji przewidzianych przez prawodawcę
         Unii (zob. ww. wyrok w sprawie Quelle, pkt 36).

      61      Wreszcie, przy założeniu, że sprzedawca nie dokonuje sam demontażu towaru niezgodnego z umową i zamontowania towaru zastępczego,
         do sądu krajowego należy określenie kosztów, jakie konieczne są dla wspomnianego demontażu i zamontowania, a o których zwrot
         konsument może się ubiegać.

      62      Z całości powyższych rozważań wynika, że art. 3 ust. 2 i 3 dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że w przypadku doprowadzenia
         do stanu zgodnego z umową poprzez wymianę niezgodnego z umową towaru konsumpcyjnego, który przed wystąpieniem wady został
         zamontowany w dobrej wierze przez konsumenta zgodnie z charakterem i przeznaczeniem tego towaru, sprzedawca jest obowiązany
         sam dokonać demontażu tego towaru z miejsca, w którym został zamontowany, i zamontować tam towar zastępczy albo ponieść niezbędne
         koszty związane z demontażem i zamontowaniem towaru zastępczego. Ten obowiązek sprzedawcy istnieje niezależnie od tego, czy
         na mocy umowy sprzedaży podjął się on zamontowania zakupionego pierwotnie towaru konsumpcyjnego.

       W przedmiocie możliwości odmowy przez sprzedawcę poniesienia nieproporcjonalnych kosztów demontażu towaru wadliwego i zamontowania
            towaru zastępczego
      63      Stawiając pytanie pierwsze w sprawie C‑65/09, sąd krajowy w istocie dąży do ustalenia, czy przepis art. 3 ust. 3 akapity pierwszy
         i drugi dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by sprzedawca na mocy prawa krajowego
         mógł odmówić wymiany towaru niezgodnego z umową na tej podstawie, że wymiana taka wymaga od niego − ze względu na obowiązek
         dokonania demontażu towaru z miejsca, w którym został on zamontowany, i zamontowania tam towaru zastępczego − poniesienia
         kosztów nieproporcjonalnych w stosunku do wartości, jaką miałby towar, gdyby był zgodny z umową, i do znaczenia braku zgodności.

      64      Gebr. Weber oraz rządy niemiecki i austriacki sugerują udzielenie przeczącej odpowiedzi na to pytanie. Otóż ich zdaniem dyrektywa
         nie może mieć na celu nałożenia na sprzedawcę obowiązku poniesienia kosztów ekonomicznie nadmiernie wysokich w przypadku,
         gdy istnieje tylko jeden środek zaradczy. Ponadto brzmienie art. 3 ust. 3 nie daje żadnej wskazówki na temat tego przypadku.
         Poza tym w odniesieniu do systematyki tego artykułu należy tym bardziej w takim przypadku zastosować kryteria wyliczone w jego
         ust. 3 akapit drugi, które to wyliczenie nie jest enumeratywne. Zresztą, o ile porównanie z kosztami wynikającymi z alternatywnego
         środka zaradczego jest wprawdzie niemożliwe, o tyle ewentualna nieproporcjonalność może być jednak oceniona za pomocą pozostałych
         kryteriów wymienionych we wspomnianym akapicie. Co więcej, w świetle celu tego przepisu, polegającego na ochronie sprzedawcy
         przed nadmiernymi niedogodnościami ekonomicznymi, należy nadać mu wykładnię zapewniającą taką ochronę także w braku alternatywnego
         środka zaradczego.

      65      Natomiast rządy belgijski, hiszpański i polski oraz Komisja opowiadają się za udzieleniem odpowiedzi twierdzącej na wspomniane
         pytanie. Podnoszą, że z brzmienia art. 3 ust. 3 akapit drugi dyrektywy wynika, iż odnosi się on wyłącznie do względnej nieproporcjonalności,
         co zresztą potwierdzone jest przez motyw 11 dyrektywy. Celem wspomnianego przepisu jest zapobieżenie możliwości nadużywania
         przez konsumenta swoich praw poprzez żądanie od sprzedawcy realizacji danego sposobu doprowadzenia do zgodności, gdy inny
         sposób okazałby się mniej uciążliwy dla sprzedawcy i prowadziłby do tego samego rezultatu. Tymczasem, podczas gdy oba sposoby
         doprowadzenia do zgodności mają na celu zagwarantowanie tych samym interesów konsumentów, czyli wykonania zobowiązań umownych
         i możliwości rozporządzania towarem zgodnym z umową, środki uzupełniające, polegające na obniżeniu ceny lub odstąpieniu od
         umowy, nie pozwalają na ochronę tychże interesów. Gdyby sprzedawca mógł odmówić realizacji jedynego możliwego środka zaradczego
         ze względu na jego absolutną nieproporcjonalność, konsument dysponowałby tylko wspomnianymi środkami uzupełniającymi wbrew
         systematyce wspomnianego art. 3, który daje pierwszeństwo zachowaniu wzajemności zobowiązań wynikających z umowy sprzedaży
         i celowi dyrektywy polegającemu na zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów. Komisja dodaje jednakże, że nie jest
         wykluczone, iż w skrajnych przypadkach, w których wyłącznie możliwy środek zaradczy pociągałby za sobą koszt znacząco nieproporcjonalny
         w stosunku do interesu konsumenta polegającego na uzyskaniu środka zaradczego, dochodziłoby do niemożliwości w rozumieniu
         art. 3 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy.

      66      W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy, po pierwsze, konsument może żądać,
         aby sprzedawca naprawił towary, albo może żądać od sprzedawcy ich wymiany, a w obu przypadkach jest to wolne od opłat, chyba
         że byłoby to niemożliwe lub nieproporcjonalne.

      67      Wspomniany art. 3 ust. 3 akapit drugi uściśla, że środek zaradczy uznaje się za nieproporcjonalny, jeśli nakłada on na sprzedawcę
         koszty, które w porównaniu z alternatywnym środkiem zaradczym są nadmiernie wysokie, biorąc pod uwagę wartość, jaką miałyby
         towary, gdyby nie występował brak zgodności, znaczenie braku zgodności oraz kwestię tego, czy alternatywny środek zaradczy
         może zostać zrealizowany bez istotnej niedogodności dla konsumenta.

      68      Należy zatem stwierdzić, że o ile art. 3 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy jest co do zasady sformułowany w sposób na tyle
         otwarty, że może obejmować również przypadki nieproporcjonalności absolutnej, o tyle wspomniany art. 3 ust. 3 akapit drugi
         definiuje termin „nieproporcjonalny” wyłącznie w odniesieniu do pozostałego środka zaradczego, ograniczając w ten sposób ten
         termin do przypadków nieproporcjonalności względnej. Zresztą z brzmienia i systematyki art. 3 ust. 3 dyrektywy w jasny sposób
         wynika, że odnosi się on do dwóch środków zaradczych przewidzianych w pierwszej kolejności, czyli do naprawy i wymiany towaru
         niezgodnego z umową.

      69      Stwierdzenia te potwierdza motyw 11 dyrektywy, zgodnie z którym środek zaradczy byłby nieproporcjonalny, gdyby jego zastosowanie
         w porównaniu z innym środkiem wiązało się z nadmiernymi kosztami, a w celu ustalenia, że koszty są nadmierne, koszty jednego
         ze środków zaradczych powinny być znacząco wyższe niż koszty innego środka zaradczego.

      70      O ile prawdą jest – jak to podnoszą Gebr. Weber i rząd niemiecki – że niektóre wersje językowe motywu 11, w tym w szczególności
         wersja w języku niemieckim, nie są całkiem jednoznaczne, gdyż odnoszą się do „innych środków zaradczych” w liczbie mnogiej,
         o tyle znaczna liczba wersji językowych, takich jak w językach angielskim, francuskim, włoskim, niderlandzkim i portugalskim,
         nie dopuszcza żadnych wątpliwości co do okoliczności, że prawodawca zamierzał odnieść się we wspomnianym motywie – jak zresztą
         w art. 3 ust. 3 dyrektywy, który jest sformułowany we wszystkich wersjach językowych, w tym w wersji niemieckiej, w liczbie
         pojedynczej – wyłącznie do drugiego środka zaradczego przewidzianego w pierwszej kolejności przez ten przepis, czyli do naprawy
         towaru niezgodnego z umową albo jego wymiany.

      71      W rezultacie wydaje się, że prawodawca Unii zamierzał przyznać sprzedawcy prawo odmowy naprawy lub wymiany towaru wadliwego
         wyłącznie w przypadku niemożliwości lub nieproporcjonalności względnej. Przy założeniu, że tylko jeden z tych dwóch środków
         zaradczych okazuje się możliwy, sprzedawca nie może zatem odmówić realizacji jedynego środka zaradczego umożliwiającego doprowadzenie
         towaru do stanu zgodnego z umową.

      72      Ten dokonany przez prawodawcę Unii w art. 3 ust. 3 akapit drugi dyrektywy wybór związany jest – jak podniosły rządy belgijski
         i polski oraz Komisja – z okolicznością, że w interesie obu stron umowy dyrektywa daje pierwszeństwo jej wykonaniu za pomocą
         dwóch środków zaradczych przewidzianych w pierwszej kolejności w stosunku do rozwiązania umowy lub obniżenia ceny sprzedaży.
         Wybór taki uzasadniony jest poza tym okolicznością, że ogólnie te dwa środki uzupełniające nie pozwalają na zapewnienie tego
         samego poziomu ochrony konsumentów co doprowadzenie towaru do zgodności z umową.

      73      O ile art. 3 ust. 3 akapit drugi dyrektywy stoi w rezultacie na przeszkodzie temu, by ustawodawstwo krajowe przyznało sprzedawcy
         prawo do odmowy realizacji jedynego możliwego środka zaradczego ze względu na jego nieproporcjonalność absolutną, o tyle artykuł
         ten umożliwia jednak skuteczną ochronę uzasadnionych interesów finansowych sprzedawcy, która jest dodatkowa – jak zostało
         to stwierdzone w pkt 58 niniejszego wyroku – w stosunku do tej przewidzianej w art. 4 i 5 dyrektywy.

      74      W tym względzie należy zauważyć, że w odniesieniu do specyficznej sytuacji rozpatrywanej przez sąd krajowy, w której wymiana
         towaru wadliwego jako jedyny możliwy środek zaradczy pociąga za sobą nieproporcjonalne koszty ze względu na konieczność demontażu
         towaru niezgodnego z umową z miejsca, w którym został zamontowany, i zamontowania towaru zastępczego, art. 3 ust. 3 dyrektywy
         nie stoi na przeszkodzie temu, by roszczenie konsumenta o zwrot kosztów demontażu towaru wadliwego i zamontowania towaru zastępczego
         ograniczało się w razie potrzeby do wysokości proporcjonalnej do wartości, jaką miałby towar, gdyby był zgodny z umową, i do
         znaczenia braku zgodności. Takie ograniczenie nie narusza bowiem prawa konsumenta do żądania wymiany towaru niezgodnego z umową.

      75      W tym kontekście należy podkreślić, że wspomniany art. 3 ma na celu ustanowienie właściwej równowagi między interesami konsumenta
         i sprzedawcy, gwarantując temu pierwszemu jako słabszej stronie umowy pełną i skuteczną ochronę przeciwko nieprawidłowemu
         wykonaniu przez sprzedawcę jego obowiązków umownych, jednocześnie pozwalając na wzięcie pod uwagę przywoływanych przez sprzedawcę
         względów natury ekonomicznej.

      76      Badając, czy w sprawie przed sądem krajowym należy ograniczyć roszczenie konsumenta o zwrot kosztów demontażu towaru wadliwego
         i zamontowania towaru zastępczego, sąd ten będzie musiał uwzględnić, po pierwsze, wartość, jaką miałby towar, gdyby był zgodny
         z umową, i znaczenie braku zgodności, a po drugie, cel dyrektywy polegający na zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów.
         Zatem możliwość takiego ograniczenia nie może skutkować pozbawieniem w praktyce treści prawa konsumenta do uzyskania zwrotu
         tych kosztów w sytuacji, gdy zamontował on w dobrej wierze towar wadliwy zgodnie z charakterem i przeznaczeniem tego towaru
         przed wystąpieniem wady.

      77      Wreszcie, przy założeniu ograniczenia roszczenia o zwrot wspomnianych kosztów należy przyznać konsumentowi możliwość domagania
         się zamiast wymiany towaru niezgodnego z umową stosownej obniżki ceny lub odstąpienia od umowy zgodnie z art. 3 ust. 5 tiret
         ostatnie dyrektywy, gdyż okoliczność, że doprowadzanie towaru wadliwego do zgodności z umową może zostać uzyskane przez konsumenta
         jedynie poprzez poniesienie części tych kosztów, stanowi dla niego istotną niedogodność.

      78      Z powyższych rozważań wynika, że art. 3 ust. 3 dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu,
         by ustawodawstwo krajowe przyznawało sprzedawcy prawo do odmowy wymiany towaru niezgodnego z umową, jedynego możliwego środka
         zaradczego, na tej postawie, że wymiana ta wymaga od niego − ze względu na obowiązek dokonania demontażu towaru z miejsca,
         w którym został on zamontowany, i zamontowania tam towaru zastępczego − poniesienia kosztów nieproporcjonalnych w stosunku
         do wartości, jaką miałby towar, gdyby był zgodny z umową, i do znaczenia braku zgodności. Przepis ten nie stoi jednak na przeszkodzie
         temu, by roszczenie konsumenta o zwrot kosztów demontażu towaru wadliwego i zamontowania towaru zastępczego ograniczało się
         w takim przypadku do poniesienia przez sprzedawcę kwoty proporcjonalnej.

      W przedmiocie kosztów
      79      Dla stron postępowania przed sądami krajowymi niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tymi sądami, do nich zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Artykuł 3 ust. 2 i 3 dyrektywy 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie niektórych aspektów
            sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji należy interpretować w ten sposób, że w przypadku doprowadzenia
            do stanu zgodnego z umową poprzez wymianę niezgodnego z umową towaru konsumpcyjnego, który przed wystąpieniem wady został
            zamontowany w dobrej wierze przez konsumenta zgodnie z charakterem i przeznaczeniem tego towaru, sprzedawca jest obowiązany
            sam dokonać demontażu tego towaru z miejsca, w którym został zamontowany, i zamontować tam towar zastępczy albo ponieść niezbędne
            koszty związane z demontażem i zamontowaniem towaru zastępczego. Ten obowiązek sprzedawcy istnieje niezależnie od tego, czy
            na mocy umowy sprzedaży podjął się on zamontowania zakupionego pierwotnie towaru konsumpcyjnego.
      2)      Artykuł 3 ust. 3 dyrektywy 1999/44 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by ustawodawstwo krajowe
            przyznawało sprzedawcy prawo do odmowy wymiany towaru niezgodnego z umową, jedynego możliwego środka zaradczego, na tej postawie,
            że wymiana ta wymaga od niego − ze względu na obowiązek dokonania demontażu towaru z miejsca, w którym został on zamontowany,
            i zamontowania tam towaru zastępczego − poniesienia kosztów nieproporcjonalnych w stosunku do wartości, jaką miałby towar,
            gdyby był zgodny z umową, i do znaczenia braku zgodności. Przepis ten nie stoi jednak na przeszkodzie temu, by roszczenie
            konsumenta o zwrot kosztów demontażu towaru wadliwego i zamontowania towaru zastępczego ograniczało się w takim przypadku
            do poniesienia przez sprzedawcę kwoty proporcjonalnej.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


title: Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (druga izba) z dnia 13 grudnia 2007 r. # Tamara Diomede Basili przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Sprawy pracownicze - Urzędnicy - Skarga o stwierdzenie nieważności. # Sprawa F-108/06.

text:
      WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ(druga izba)

      z dnia 13 grudnia 2007 r.
      Sprawa F‑108/06
      Tamara Diomede Basili
      przeciwko
      Komisji Wspólnot Europejskich
      Służba publiczna – Urzędnicy – Ocena – Sprawozdanie z przebiegu kariery zawodowej – Postępowanie w sprawie oceny za 2004 r. – Skarga o stwierdzenie nieważności – Przedstawiciele personelu – Opinia grupy ad hoc
      Przedmiot: Skarga wniesiona w trybie art. 236 WE i 152 EWEA, na podstawie której T. Diomede Basili żąda stwierdzenia nieważności swojego
         sprawozdania z przebiegu kariery zawodowej sporządzonego za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2004 r.

      Orzeczenie: Skarga zostaje oddalona. Każda ze stron pokryje własne koszty.

      Streszczenie
      1.      Urzędnicy – Ocena – Sprawozdanie z przebiegu kariery zawodowej – Sporządzenie – Urzędnicy wykonujący zadania związane z reprezentacją
            personelu
      (regulamin pracowniczy, załącznik II, art. 1 akapit szósty)
      2.      Urzędnicy – Ocena – Sprawozdanie z przebiegu kariery zawodowej – Sporządzenie
      1.      O ile zgodnie z art. 6 ust. 3 lit. c) ogólnych przepisów wykonawczych do art. 43 regulaminu pracowniczego przyjętych przez
         Komisję, oceniający i zatwierdzający są zobowiązani do przeprowadzenia konsultacji z grupą ad hoc i do uwzględnienia jej opinii
         przy sporządzaniu sprawozdania z przebiegu kariery zawodowej urzędnika wykonującego zadania związane z reprezentacją personelu,
         o tyle nie są zobowiązani zgadzać się z tą opinią. Jeśli się z nią nie zgadzają, wówczas powinni wyjaśnić przyczyny, dla których
         od niej odstąpili.

      Ponadto z żadnego przepisu regulaminu pracowniczego czy ogólnych przepisów wykonawczych nie wynika, że obowiązek uwzględniania
         przez oceniającego i zatwierdzającego opinii grupy ad hoc zmusza ich do przyznania urzędnikowi szczególnych punktów dodatkowo,
         poza punktami mającymi na celu ocenę jego pracy wykonywanej w ramach jego stanowiska.

      Taki obowiązek nie wynika również wyraźnie z art. 1 akapit ostatni załącznika II do regulaminu pracowniczego, zgodnie z którym
         urzędnik pełniący obowiązki przedstawiciela pracowników nie może ponieść z tego tytułu szkody.

      (zob. pkt 37, 38, 47)
      Odesłanie:
      Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑43/04 Fardoom i Reinard przeciwko Komisji, 25 października 2005 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑329,
         II‑1465, pkt 87; sprawa T‑95/04 Lavagnoli przeciwko Komisji, 17 maja 2006 r., dotychczas nieopublikowana w Zbiorze, pkt 84

      2.      Normy przyjętych przez Komisję ogólnych przepisów wykonawczych do art. 43 regulaminu pracowniczego, dotyczące podziału kompetencji
         pomiędzy odpowiednio oceniającym, zatwierdzającym i oceniającym z odwołania w ramach postępowania w sprawie oceny urzędnika,
         stanowią normy wewnętrznej organizacji instytucji. Odstępstwo od tych norm może pociągnąć za sobą unieważnienie decyzji administracji
         tylko w sytuacji, gdy takie odstępstwo mogłoby naruszyć jedną z gwarancji określonych w regulaminie pracowniczym bądź też
         zasadę dobrej administracji w zakresie zarządzania personelem.

      (zob. pkt 61)
      Odesłanie:
      Trybunał: sprawa 46/72 De Greef przeciwko Komisji, 30 maja 1973 r., Rec. str. 543, pkt 18; sprawa 49/72 Drescig przeciwko
         Komisji, Rec. str. 565, pkt 10

      Sąd Pierwszej Instancji: sprawy połączone T‑118/04 i T‑134/04 Caló przeciwko Komisji, 7 lutego 2007 r., Zb.Orz.SP str. I‑A-2-0000,
         II‑A-2-0000, pkt 67, 68


Wyrok Trybunału z dnia 21 marca 1974 r. # Irlandia przeciwko Radzie Wspólnot Europejskich. # Sprawa 151-73.


title: Wyrok Sądu (druga izba) z dnia 19 listopada 2009 r.#Agencja Wydawnicza Technopol sp. zoo przeciwko Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.#Sprawy połączone T-425/07 i T-426/07.

text:
         WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (druga izba)
      z dnia 19 listopada 2009 r. (
            *1
         )
      „Wspólnotowy znak towarowy — Zgłoszenia graficznych wspólnotowych znaków towarowych 100 i 300 — Oświadczenie o zakresie ochrony — Artykuł 38 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 40/94 [obecnie art. 37 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 207/2009] — Brak charakteru odróżniającego”
      W sprawach połączonych T-425/07 i T-426/07

         Agencja Wydawnicza Technopol sp. z o.o., z siedzibą w Częstochowie (Polska), reprezentowana przez radcę prawnego D. Rzążewską,
      strona skarżąca,
      przeciwko

         Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowanemu początkowo przez O. Montalta, a następnie przez O. Montalta i K. Zajfert, działających w charakterze pełnomocników,
      strona pozwana,
      mających za przedmiot dwie skargi na decyzje Czwartej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 3 września 2007 r. (sprawy R 1274/2006-4 i R 1275/2006-4) dotyczące rejestracji graficznych znaków towarowych 100 i 300 jako wspólnotowych znaków towarowych,
      SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (druga izba),
      w składzie: I. Pelikánová, prezes, K. Jürimäe i S. Soldevila Fragoso (sprawozdawca), sędziowie,
      sekretarz: K. Pocheć, administrator,
      po zapoznaniu się ze skargami złożonymi w sekretariacie Sądu w dniu 16 listopada 2007 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedziami na skargi złożonymi w sekretariacie Sądu w dniu 21 lutego 2008 r.,
      uwzględniając postanowienie z dnia 27 lutego 2008 r. w przedmiocie połączenia spraw T-425/07 i T-426/07 do łącznego rozpoznania w procedurze pisemnej i ustnej,
      uwzględniając postanowienie z dnia 29 kwietnia 2009 r. w przedmiocie połączenia spraw T-425/07 i T-426/07 do celów wydania wyroku,
      po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 26 listopada 2008 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok

         Okoliczności powstania sporu

               1

               W dniu 15 czerwca 2004 r. skarżąca, Agencja Wydawnicza Technopol sp. z o.o., dokonała w Urzędzie Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) zgłoszenia dwóch wspólnotowych znaków towarowych na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1), ze zmianami [zastąpionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 207/2009 z dnia w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 78, s. 1)].

               2

               Znakami towarowymi, które zgłoszono do rejestracji, są przedstawione poniżej oznaczenia graficzne 100 i 300:

               3

               Towary i usługi, dla których dokonano zgłoszenia znaków, należą do klas 16, 28 i 41 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i odpowiadają, dla każdej z tych klas, następującemu opisowi:

                        —

                        „afisze; plakaty; albumy; broszury; czasopisma; blankiety; druki; gazety; kalendarze; krzyżówki; rebusy”, należące do klasy 16;

                        —

                        „łamigłówki; zagadki; puzzle”, należące do klasy 28;

                        —

                        „organizowanie konkursów; publikowanie tekstów”, należące do klasy 41.

               4

               Pismami z dnia 4 kwietnia 2006 r. ekspert zawiadomił skarżącą, że zgłoszone oznaczenia podlegają odmowie rejestracji dla wszystkich towarów wskazanych w zgłoszeniu na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 40/94 [obecnie art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 207/2009]. W odpowiedziach z dnia skarżąca podtrzymała swoje stanowisko.

               5

               W dniu 9 sierpnia 2006 r. ekspert odmówił na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 40/94 rejestracji oznaczeń 100 i 300 dla następujących towarów:

                        —

                        „afisze; plakaty; broszury; czasopisma; blankiety; druki; gazety”, należące do klasy 16;

                        —

                        „łamigłówki; zagadki; puzzle”, należące do klasy 28.

                  Ekspert uznał, że oznaczenia te stanowiły wskazówki opisowe, przy czym na wniosek ten nie był w stanie wpłynąć fakt wykorzystania kolorów i elementów graficznych.

               6

               W dniu 27 września 2006 r. skarżąca wniosła dwa odwołania od decyzji eksperta.

               7

               W dniu 22 lutego 2007 r. przewodniczący Czwartej Izby Odwoławczej wezwał skarżącą, zgodnie z art. 38 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 (obecnie art. 37 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009), by w terminie dwóch miesięcy złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się wyłącznego prawa do liczb 100 i 300 występujących w zgłoszonych znakach towarowych. Dwoma pismami z dnia skarżąca odmówiła złożenia żądanych oświadczeń, powołując się na zdolność rejestracyjną liczb. W konsekwencji Izba Odwoławcza oddaliła odwołania w drodze dwóch decyzji z dnia (zwanych dalej „zaskarżonymi decyzjami”).

         Żądania stron

               8

               Skarżąca wnosi do Sądu o:

                        —

                        stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji w całości;

                        —

                        obciążenie OHIM kosztami postępowania.

               9

               OHIM wnosi do Sądu o:

                        —

                        oddalenie skargi;

                        —

                        obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

         Co do prawa

               10

               Skarżąca formułuje uwagi wstępne dotyczące zdolności rejestracyjnej liczb i na poparcie skarg podnosi zasadniczo trzy zarzuty. Zarzut pierwszy dotyczy naruszenia art. 38 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, zarzut drugi dotyczy naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia, natomiast zarzut trzeci dotyczy naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) wspomnianego rozporządzenia.

         Uwagi wstępne

      Argumenty stron

               11

               Skarżąca podnosi, że art. 4 rozporządzenia nr 40/94 (obecnie art. 4 rozporządzenia nr 207/2009) zawiera ogólną zasadę, zgodnie z którą liczby mogą być rejestrowane jako znaki towarowe, i że nie istnieje żaden uzasadniony powód, by odmówić im zdolności odróżniania na rynku towarów lub usług poszczególnych konkurentów.

               12

               OHIM zgadza się, że taka zasada istnieje, jednak uważa, że odnosi się ona tylko do abstrakcyjnej zdolności liczb do odróżniania towarów i usług na rynku. Ta abstrakcyjna zdolność jest konieczną, ale niewystarczającą przesłanką rejestracji, ponieważ oznaczenia muszą jednocześnie spełniać wymogi przewidziane w art. 7 rozporządzenia nr 40/94.

         Ocena Sądu

               13

               Z art. 4 rozporządzenia nr 40/94 wyraźnie wynika, że liczby mogą być rejestrowane jako wspólnotowe znaki towarowe.

               14

               Niemniej jednak oznaczenie, aby mogło zostać zarejestrowane, musi spełniać przesłanki ustanowione w art. 7 rozporządzenia nr 40/94, który stoi na przeszkodzie rejestracji oznaczeń niezdolnych do pełnienia funkcji wskazywania konsumentom pochodzenia towarów i usług objętych zgłoszeniem [wyrok Sądu z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie T-302/06 Hartmann przeciwko OHIM (E), niepublikowany w Zbiorze, pkt 29, 30]. W rezultacie liczba może zostać zarejestrowana jako wspólnotowy znak towarowy tylko wtedy, gdy ma charakter odróżniający względem towarów lub usług wskazanych w zgłoszeniu i gdy nie stanowi ich zwykłego opisu.

         W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 38 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94

      Argumenty stron

               15

               Skarżąca uważa, że wymóg złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się praw wyłącznych do któregokolwiek z elementów zgłoszonych znaków towarowych jest pozbawiony podstaw, ponieważ wszystkie elementy tworzące wspomniane znaki towarowe — w szczególności elementy liczbowe „100” i „300” — mają charakter odróżniający. Dodaje ona, że nawet jeśli jeden z tych elementów pozbawiony jest samodzielnie charakteru odróżniającego, to nabywa go w połączeniu z innymi elementami, ponieważ zgodnie z orzecznictwem Trybunału charakter odróżniający znaków towarowych należy oceniać, biorąc pod uwagę całościowe wrażenie, które te elementy wywierają.

               16

               Skarżąca powołuje się również na wcześniejszą rejestrację oznaczeń 100 i 200, których szata graficzna była uboższa niż grafika zgłoszonych znaków towarowych. Ze względu na dokonanie tej rejestracji skarżąca działała w zaufaniu do prawa i jego interpretacji dokonanej wcześniej przez OHIM.

               17

               OHIM wnosi o oddalenie tego zarzutu.

         Ocena Sądu

               18

               Jeżeli znak towarowy zawiera element, który nie jest odróżniający, i jeżeli włączenie tego elementu do znaku towarowego może stwarzać wątpliwości co do zakresu ochrony znaku towarowego, art. 38 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 przyznaje OHIM możliwość zażądania jako warunku rejestracji znaku towarowego złożenia przez zgłaszającego oświadczenia, że nie będzie rościł sobie wyłącznego prawa do tego elementu.

               19

               Owo oświadczenie, znane w praktyce jako „disclaimer”, służy uwydatnieniu faktu, że przysługujące właścicielowi znaku towarowego prawo wyłączne nie rozciąga się na składające się na ten znak elementy pozbawione charakteru odróżniającego. W ten sposób ewentualni zgłaszający będą wiedzieć, że pozbawione charakteru odróżniającego elementy danego zarejestrowanego znaku towarowego objęte takim oświadczeniem są wciąż dostępne.

               20

               Artykuł 38 rozporządzenia nr 40/94 został doprecyzowany przez zasadę 11 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonującego rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 303, s. 1). Konsekwencje niezłożenia wymaganego przez OHIM oświadczenia zostały uregulowane w szczególności w zasadzie 11 ust. 3 rozporządzenia nr 2868/95. I tak, jeżeli zgłaszający nie złoży w terminie żądanego przez OHIM oświadczenia, ten ostatni może odrzucić zgłoszenie w całości lub w części.

               21

               W rozpatrywanej sprawie należy ustalić, czy Izba Odwoławcza mogła zgodnie z prawem stwierdzić, wobec niezłożenia przez skarżącą oświadczenia na podstawie art. 38 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, po pierwsze, że elementy „100” i „300” zgłoszonych znaków towarowych są pozbawione charakteru odróżniającego i po drugie, że włączenie ich do zgłoszonych znaków towarowych mogło wzbudzać wątpliwości co do przyznanego tym znakom zakresu ochrony.

               22

               Po pierwsze, jeżeli chodzi o obecność w zgłoszonych znakach towarowych elementów pozbawionych charakteru odróżniającego, należy wyjaśnić, że w tym względzie Izba Odwoławcza odwołała się częściowo do swojej decyzji z dnia 7 sierpnia 2006 r. (sprawa R 447/2006-4) dotyczącej zgłoszenia do rejestracji słownego znaku towarowego 1000 (pkt 18 zaskarżonych decyzji). Należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem decyzja może zostać uznana za wystarczająco uzasadnioną, jeżeli zawiera wyraźne odniesienie do innego dokumentu, który został przekazany skarżącemu, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie [zob. wyrok Sądu z dnia w sprawie T-304/06 Reber przeciwko OHIM — Chocoladefabriken Lindt & Sprüngli (Mozart), Zb.Orz. s. II-1927, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo].

               23

               W decyzji z dnia 7 sierpnia 2006 r. Izba Odwoławcza stwierdziła w głównych zarysach, że liczba 1000 może służyć do określania zawartości broszur i czasopism należących do klasy 16. Izba Odwoławcza przywołała tę decyzję celem stwierdzenia, że w niniejszej sprawie elementy „100” i „300” mogą określać ilość, zawartość lub kolejne wydanie objętych zgłoszeniem towarów należących do klasy 16. Uznała ona ponadto, że wspomniane elementy mogą określać poszczególne części składowe objętych zgłoszeniem towarów należących do klasy 28.

               24

               Mimo że Izba Odwoławcza w żaden sposób nie odniosła się do tej kwestii, należy zauważyć, że towary te kierowane są do ogółu odbiorców. Z uwagi na to, że liczby 100 i 300 są zrozumiałe we wszystkich językach Wspólnoty, docelowy krąg odbiorców składa się z przeciętnych konsumentów wchodzących w grę towarów w całej Wspólnocie Europejskiej.

               25

               W niniejszej sprawie liczby 100 i 300 odnoszą się do ilości i będą natychmiast i bez głębszego zastanowienia postrzegane przez przeciętnego konsumenta jako opis cech wchodzących w grę towarów, w szczególności liczby afiszy w wystawionych na sprzedaż partiach towaru, liczby stron w publikacjach lub liczby elementów puzzli i zagadek, które będą wskazywać na stopień ich trudności — cech mających zasadnicze znaczenie przy podejmowaniu decyzji o zakupie. W rezultacie właściwy krąg odbiorców będzie postrzegać te elementy liczbowe jako informację dotyczącą oznaczonych towarów, a nie jako wskazanie ich pochodzenia.

               26

               Wniosku tego nie mogą podważyć argumenty skarżącej oparte na orzecznictwie Trybunału dotyczącym oceny charakteru odróżniającego złożonych znaków towarowych. W niniejszej sprawie nie chodzi bowiem o ocenę charakteru odróżniającego znaków składających się z elementów, z których każdy rozpatrywany osobno nie ma takiego charakteru. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena charakteru odróżniającego tych elementów w celu uniknięcia objęcia ich niesłusznie prawem wyłącznym wynikającym z rejestracji znaku towarowego. Tak więc w ramach stosowania art. 38 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 oceny charakteru odróżniającego elementów zgłoszonych znaków towarowych należy dokonywać przez odniesienie się nie do całościowego wrażenia wywieranego przez wspomniane znaki, ale do tworzących je elementów.

               27

               Po drugie, co się tyczy istnienia wątpliwości co do zasięgu ochrony, Izba Odwoławcza stwierdziła w pkt 19 zaskarżonych decyzji, że nie można było ustalić, który z elementów zgłoszonych znaków towarowych nadawał im charakter odróżniający, co mogło nasuwać wątpliwości co do zakresu przyznanej im ochrony. W niniejszej sprawie bowiem elementy graficzne zgłoszonych znaków towarowych, czyli kolorystyka, obramowanie, ornamentacja i typografia użyte w tych znakach, są zbyt proste, aby mogły wpływać na sposób postrzegania ich przez konsumentów. Natomiast liczby, jako jedyne elementy słowne, mogą bardziej przyciągać uwagę docelowych konsumentów i dominują w związku z tym we wrażeniu wywieranym przez zgłoszone znaki towarowe.

               28

               Gdyby rejestracja zgłoszonych znaków towarowych nie została obwarowana żadnym warunkiem, można by odnieść wrażenie, że prawa wyłączne rozciągają się również na elementy „100” i „300”, w wyniku czego ich użycie w innych znakach towarowych byłoby niedopuszczalne. W konsekwencji Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła, że włączenie tych oznaczeń do zgłoszonych znaków towarowych mogło nasuwać wątpliwości co do zakresu przyznanej tym znakom ochrony.

               29

               W pismach z dnia 15 czerwca 2007 r. skarżąca odmówiła złożenia oświadczeń, w których miałaby zrzec się wyłącznych praw do tych elementów, utrzymując, że liczby 100 i 300 mają zdolność rejestracyjną. Pisma te wpłynęły zresztą po terminie dwóch miesięcy wyznaczonym przez przewodniczącego Izby Odwoławczej, a skarżąca nie była w stanie wykazać, że został jej przyznany dodatkowy termin, mimo że utrzymywała tak na rozprawie. Ponieważ skarżąca nie złożyła oświadczeń, o których mowa w art. 38 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 oraz w zasadzie 11 ust. 2 rozporządzenia nr 2868/95, Izba Odwoławcza słusznie odmówiła rejestracji zgłoszonych znaków towarowych na podstawie zasady 11 ust. 3 rozporządzenia nr 2868/95.

               30

               Wniosku tego nie może podważyć argument skarżącej, że oznaczenia 100 i 200, których szata graficzna była uboższa niż grafika zgłoszonych znaków towarowych, były już wcześniej rejestrowane przez OHIM jako wspólnotowe znaki towarowe dla towarów należących do klas 16 i 28. W tym zakresie należy zauważyć, że zgodność z prawem decyzji izb odwoławczych winna być oceniana wyłącznie na podstawie rozporządzenia nr 40/94, a nie na podstawie wcześniejszej praktyki decyzyjnej OHIM [wyroki Sądu: z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie T-127/02 Concept przeciwko OHIM (ECA), Rec. s. II-1113, pkt 71; z dnia w sprawach połączonych T-211/06, T-213/06, T-245/06, T-155/07 i T-178/07 Euro-Information przeciwko OHIM (CYBERCREDIT, CYBERGESTION, CYBERGUICHET, CYBERBOURSE i CYBERHOME), niepublikowany w Zbiorze, pkt 44]. Ponadto w zakresie, w jakim argument ten należałoby rozumieć jako odnoszący się do naruszenia zasady równego traktowania, z utrwalonego orzecznictwa wynika, że wspomnianą zasadę można stosować wyłącznie przy jednoczesnym poszanowaniu zasady legalności, zgodnie z którą nikt nie może powoływać się z korzyścią dla siebie na niezgodne z prawem działanie na rzecz innej osoby [wyroki Sądu: z dnia w sprawie T-106/00 Streamserve przeciwko OHIM (STREAMSERVE), Rec. s. II-723, pkt 67; z dnia w sprawie T-43/05 Camper przeciwko OHIM — JC (BROTHERS by CAMPER), niepublikowany w Zbiorze, pkt 93–95].

               31

               Z powyższego wynika, że zarzut pierwszy należy oddalić.

               32

               Ponieważ Izba Odwoławcza nie oparła zaskarżonych decyzji na braku charakteru odróżniającego ani na istnieniu charakteru opisowego zgłoszonych znaków towarowych ocenianych na podstawie wywieranego przez nie całościowego wrażenia, lecz na fakcie, że zawierały one elementy, do których ma zastosowanie art. 38 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, zarzuty drugi i trzeci, dotyczące naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) i art. 7 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia, nie mogą prowadzić do uwzględnienia skarg.

               33

               W konsekwencji skargi w niniejszych sprawach należy oddalić w całości.

         W przedmiocie kosztów

               34

               Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę należy — zgodnie z żądaniem OHIM — obciążyć ją kosztami postępowania.

               Z powyższych względów
               SĄD (druga izba)
               orzeka, co następuje:

                           1)

                           Skargi zostają oddalone.

                           2)

                           Agencja Wydawnicza Technopol sp. z o.o. zostaje obciążona kosztami postępowania.

                     Pelikánová
                     Jürimäe
                     Soldevila Fragoso
                     Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 19 listopada 2009 r.
                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: polski.


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (w składzie jednego sędziego) z dnia 12 grudnia 2007 r. # Carlo Pagliacci przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy - Konkurs otwart. # Sprawa T-307/04.

text:
      WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (w składzie jednego sędziego)
      z dnia 12 grudnia 2007 r.
      Sprawa T‑307/04
      Carlo Pagliacci
      przeciwko
      Komisji Wspólnot Europejskich
      Urzędnicy – Otwarty konkurs – Niewpisanie na listę rezerwową – Naruszenie ogłoszenia o konkursie – Wymagane dyplomy i doświadczenie zawodowe
      Przedmiot: Skarga mająca za przedmiot wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komisji konkursowej konkursu COM/A/1/02, która wystawiła
         skarżącemu z egzaminu notę niewystarczającą do wpisania go na listę laureatów.

      Orzeczenie: Stwierdza się nieważność decyzji komisji konkursowej konkursu COM/A/1/02, w której wystawiono C. Pagliacciemu z egzaminu notę
         niewystarczającą do wpisania go na listę laureatów. Komisja zostaje obciążona kosztami postępowania.

      Streszczenie
      Urzędnicy – Konkurs – Konkurs w oparciu o świadectwa posiadanych kwalifikacji oraz egzaminy – Warunki dopuszczenia
      (regulamin pracowniczy urzędników, załącznik III, art. 1)
      Komisja konkursowa konkursu odbywającego się w oparciu o posiadane kwalifikacje i egzaminy odpowiedzialna jest za ocenę, dla
         każdego przypadku oddzielnie, czy przedłożone dyplomy bądź doświadczenie zawodowe każdego z kandydatów odpowiadają wymogom
         regulaminu pracowniczego i ogłoszenia o konkursie. Komisja dysponuje w tym względzie znacznym zakresem uznania, a Sąd winien
         ograniczyć się do zbadania, czy przy korzystaniu z owego uznania nie popełniono oczywistego błędu.

      Jednakże mimo przysługującego jej swobodnego uznania komisja związana jest treścią ogłoszenia o konkursie w brzmieniu, w jakim
         zostało ono opublikowane. Zatem komisja konkursowa popełnia oczywisty błąd w ocenie, gdy dopuszcza do udziału w konkursie
         kandydata, którego dyplom ukończenia studiów nie spełnia warunków ogłoszenia o konkursie.

      (zob. pkt 36–38, 43)
      Odesłanie: Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑158/89 Van Hecken przeciwko EKES, 28 listopada 1991 r., Rec. str. II‑1341, pkt 22;
         sprawa T‑244/97 Mertens przeciwko Komisji, 11 lutego 1999 r., RecFP str. I‑A‑23, II‑91, pkt 44; sprawa T‑214/99 Carrasco Benítez
         przeciwko Komisji, 21 listopada 2000 r., RecFP str. I‑A‑257, II‑1169, pkt 69; sprawa T‑139/00 Bal przeciwko Komisji, 13 marca
         2002 r., RecFP str. I‑A‑33, II‑139, pkt 35; sprawy połączone T‑357/00, T‑361/00, T‑363/00 i T‑364/00 Martínez Alarcón i in.
         przeciwko Komisji, 13 marca 2002 r., RecFP str. I‑A‑37, II‑161, pkt 61 i przytoczone tam orzecznictwo; sprawa T‑332/01 Pujals
         Gomis przeciwko Komisji, 28 listopada 2002 r., RecFP str. I‑A‑233, II‑1155, pkt 39–41; sprawa T‑25/03 de Stefano przeciwko
         Komisji, 11 maja 2005 r., RecFP str. I‑A‑125, II‑573, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo