title: Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 26 marca 2009 r.#Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Rebublice Włoskiej.#Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Artykuły 43 WE i 56 WE - Statut przedsiębiorstw prywatyzowanych - Kryteria wykonywania niektórych szczególnych uprawnień państwa.#Sprawa C-326/07.

text:
      Sprawa C‑326/07
      Komisja Wspólnot Europejskich
      przeciwko
      Republice Włoskiej
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Artykuły 43 WE i 56 WE – Statut przedsiębiorstw prywatyzowanych – Kryteria wykonywania niektórych szczególnych uprawnień państwa
      Streszczenie wyroku
      1.        Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Swobodny przepływ kapitału – Postanowienia traktatu – Zakres stosowania
      (art. 43 WE, 56 WE)
      2.        Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Swobodny przepływ kapitału – Ograniczenia – Prawo spółek
      (art. 43 WE, 56 WE)
      3.        Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Ograniczenia – Prawo spółek
      (art. 43 WE)
      1.        Ustawodawstwo krajowe, które nie ma zastosowania tylko do takich udziałów kapitałowych, które pozwalają na wywieranie niewątpliwego
         wpływu na decyzje spółki i na określanie jej działalności, lecz które ma zastosowanie niezależnie od wielkości udziału posiadanego
         przez akcjonariusza w kapitale zakładowym spółki dokonującej wypłat, może wchodzić zarówno w zakres art. 43 WE, jak i art. 56 WE.

      I tak w odniesieniu do uprawnień do sprzeciwu państwa wobec nabycia udziałów i zawarcia umów akcjonariuszy reprezentujących
         określony procent praw głosu w spółce krajowej, co najmniej 5% praw głosu lub ewentualnie ustalona mniejsza część udziałowa
         powinna umożliwić zainteresowanym skuteczne uczestnictwo w zarządzaniu daną spółką, co wchodzi w zakres postanowień art. 56 WE.
         W odniesieniu do spółek, w których akcjonariat jest generalnie silnie rozproszony, nie jest jednak wykluczone, że posiadacze
         udziałów odpowiadających tym procentom mają uprawnienie do wpływania w określony sposób na zarządzanie taką spółką i do określania
         jej działalności, co wchodzi w zakres postanowień art. 43 WE. Ponadto ponieważ omawiane ustawodawstwo krajowe ustanawia minimalny
         procent, regulacja ta może mieć również zastosowanie do udziałów, które przekraczają ten procent i przyznają wyraźne uprawnienie
         do kontroli.

      W odniesieniu do uprawnienia do weta wobec niektórych decyzji danej spółki krajowej uprawnienie to dotyczy decyzji wchodzących
         w zakres zarządzania spółką, a zatem dotyczy wyłącznie akcjonariuszy mogących wywierać niewątpliwy wpływ na dane spółki, w ten
         sposób, iż kryteria dotyczące wykonywania tego uprawnienia należy analizować pod kątem art. 43 WE. Zresztą jeżeli kryteria
         te wywierałyby skutki ograniczające swobodny przepływ kapitału, skutki te byłyby nieuniknioną konsekwencją ewentualnego ograniczenia
         swobody przedsiębiorczości i w żadnym przypadku nie usprawiedliwiałyby odrębnej analizy powołanych przepisów w świetle art. 56 WE.

      (por. pkt 36–39)
      2.        Uchybia zobowiązaniom spoczywającym na nim na mocy art. 43 WE i 56 WE państwo członkowskie, które przyjmuje ustawodawstwo
         krajowe wprowadzające kryteria zastosowania szczególnych uprawnień państwa do sprzeciwu wobec nabycia udziałów lub zawarcia
         umów akcjonariuszy reprezentujących określony procent praw głosu w danych spółkach krajowych, gdy zastosowanie owych kryteriów
         nie jest właściwe dla osiągnięcia celów zamierzonych w niniejszej sprawie z powodu braku związku między tymi kryteriami i tymi
         uprawnieniami.

      W istocie uprawnienia interwencyjne państwa członkowskiego, takie jak uprawnienie do sprzeciwu, których przesłanki wykonywania
         określają omawiane kryteria, a które nie podlegają żadnemu warunkowi z wyjątkiem odwołania do ochrony interesów krajowych
         sformułowanych w sposób ogólny i bez dokładnego określenia szczególnych i obiektywnych okoliczności, w jakich są wykonywane
         te uprawnienia, stanowią poważne naruszenie swobody przepływu kapitału. W tym względzie nawet jeśli sporne kryteria odnoszą
         się do różnych typów interesów ogólnych dotyczących w szczególności minimalnego zaopatrzenia w zasoby energetyczne i towary
         niezbędne dla społeczności, ciągłości usług użyteczności publicznej, bezpieczeństwa instalacji wykorzystywanych w ramach istotnych
         usług użyteczności publicznej, obrony narodowej, ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego, jak i nagłych
         przypadków zagrożeń sanitarnych, kryteria te są sformułowane w sposób powierzchowny i niedokładny. Ponadto brak związku między
         tymi kryteriami i szczególnymi uprawnieniami, których dotyczą, zwiększa niepewność co do okoliczności, w jakich te uprawnienia
         mogą być wykonywane, i przyznaje tym uprawnieniom charakter dyskrecjonalny ze względu na zakres uznania, jakim dysponują władze
         krajowe w celu ich realizacji. Taki zakres uznania jest nieproporcjonalny w odniesieniu do zamierzonych celów.

      Ponadto zwykłe stwierdzenie w ustawodawstwie krajowym, że szczególne uprawnienia powinny być wykonywane tylko zgodnie z prawem
         wspólnotowym, nie może uczynić wykonywania tych uprawnień zgodnym z tym prawem. Ogólny i abstrakcyjny charakter kryteriów
         nie może gwarantować bowiem, że wykonanie szczególnych uprawnień będzie realizowane zgodnie z wymogami prawa wspólnotowego.

      Wreszcie nawet jeśli okoliczność, że wykonywanie szczególnych uprawnień może podlegać kontroli sądu krajowego, jest konieczna
         do ochrony osób ze względu na stosowanie zasad dotyczących swobodnego przepływu kapitału, sama nie może jednak wystarczyć
         do zapobieżenia niezgodności z tymi zasadami kryteriów stosowania szczególnych uprawnień.

      Ponieważ wykonywanie uprawnień do sprzeciwu dotyczy także udziałów przyznających ich posiadaczom kompetencję do wywierania
         niewątpliwego wpływu na zarządzanie danymi spółkami oraz określanie ich działalności, a zatem może ograniczyć swobodę przedsiębiorczości,
         należy uznać, z tych samych powodów, że omawiane kryteria przyznają władzom krajowym nieproporcjonalny zakres uznania przy
         wykonywaniu uprawnień do sprzeciwu.

      (por. pkt 40, 45, 47, 51–57; sentencja)
      3.        Uchybia zobowiązaniom spoczywającym na nim na mocy art. 43 WE państwo członkowskie, które przyjmuje ustawodawstwo krajowe
         wprowadzające kryteria zastosowania szczególnych uprawnień państwa do zgłoszenia weta wobec decyzji danych spółek krajowych
         o ich rozwiązaniu, przeniesieniu przedsiębiorstwa, łączeniu, podziale, przeniesieniu siedziby spółki za granicę, zmianie przedmiotu
         działalności oraz zmiany statutu, które uchylają lub zmieniają szczególne uprawnienia, gdy okoliczności, w jakich uprawnienie
         to może być wykonywane, są niejasne i gdy uregulowanie jest nieproporcjonalne do wskazanego celu.

      W tym względzie nawet jeśli uprawnienie to może być wykonywane tylko w sytuacjach poważnego i rzeczywistego niebezpieczeństwa
         lub nagłych przypadków zagrożeń sanitarnych i z poszanowaniem warunków określonych w ustawodawstwie krajowym, w szczególności
         z powodów porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, zdrowia publicznego i obrony, w braku uściślenia konkretnych okoliczności
         umożliwiających wykonywanie omawianych uprawnień inwestorzy nie wiedzą, kiedy to uprawnienie do weta może znajdować zastosowanie.
         W konsekwencji należy uznać, że sytuacje umożliwiające wykonywanie uprawnienia do weta są potencjalnie liczne, nieokreślone
         i niemożliwe do określenia oraz że pozostawiają szeroki zakres uznania władzom krajowym. Omawiane ustawodawstwo krajowe nie
         zawiera uściśleń co do konkretnych okoliczności, w jakich może być wykonywane uprawnienie do weta, a zatem kryteria, które
         wymienia, nie są oparte na obiektywnych i możliwych do skontrolowania przesłankach.

      Stwierdzenie, że uprawnienie do weta powinno być wykonywane tylko zgodnie z prawem wspólnotowym, i okoliczność, że jego wykonanie
         może podlegać kontroli sądu krajowego, nie mogą uczynić omawianego ustawodawstwa krajowego zgodnym z prawem wspólnotowym.

      (por. pkt 45, 60–63, 66, 72–74; sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
      z dnia 26 marca 2009 r.(*)

      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Artykuły 43 WE i 56 WE – Statut przedsiębiorstw prywatyzowanych – Kryteria wykonywania niektórych szczególnych uprawnień państwa
      W sprawie C‑326/07
      mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną
         w dniu 13 lipca 2007 r.,

      Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez L. Pignataro-Nolin oraz H. Støvlbæka, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń
         w Luksemburgu,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Republice Włoskiej, reprezentowanej przez I.M. Braguglię, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez P. Gentilego, avvocato
         dello Stato, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      strona pozwana,
      TRYBUNAŁ (trzecia izba),
      w składzie: A. Rosas, prezes izby, J.N. Cunha Rodrigues, J. Klučka, P. Lindh (sprawozdawca) i A. Arabadjiev, sędziowie,
      rzecznik generalny: D. Ruiz-Jarabo Colomer,
      sekretarz: C. Strömholm, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 2 października 2008 r.,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 6 listopada 2008 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        W swojej skardze Komisja Wspólnot Europejskich zwraca się do Trybunału o stwierdzenie, że przyjmując przepisy zawarte w art. 1
         ust. 2 decreto del Presidente del Consiglio dei Ministri, definizione dei criteri di esercizio dei poteri speciali, di cui
         all’art. 2 del decreto-legge 31 maggio 1994, n. 332, convertito, con modificazioni, dalla legge 30 luglio 1994, n. 474 (dekrecie
         prezesa rady ministrów z dnia 10 czerwca 2004 r. w sprawie określenia kryteriów dotyczących wykonywania szczególnych uprawnień
         przewidzianych w art. 2 dekretu z mocą ustawy nr 332 z dnia 31 maja 1994 r., przekształconego, po zmianach, ustawą nr 474
         z dnia 10 czerwca 1994 r. (GURI nr 139 z dnia 16 czerwca 2004 r., s. 26, zwany dalej „dekretem z 2004 r.”), Republika Włoska
         uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 43 WE i 56 WE.

       Ramy prawne
       Dekret z mocą ustawy nr 332/1994
      2        Decreto-legge n. 332, norme per l’accelerazione delle procedure di dismissione di partecipazioni dello Stato e degli enti
         pubblici in società per azioni (dekret z mocą ustawy nr 332 z dnia 31 maja 1994 r. w sprawie przepisów dotyczących przyspieszenia
         procedur zbycia udziałów państwa i podmiotów publicznych w spółkach akcyjnych, GURI nr 126, z dnia 1 czerwca 1994 r., s. 38),
         został przekształcony, po zmianach, ustawą nr 474 z dnia 30 lipca 1994 r. (GURI nr 177 z dnia 30 lipca 1994 r., s. 5). Ten
         dekret z mocą ustawy został następnie zmieniony przez legge n. 350, disposizioni per la formazione del bilancio annuale e pluriennale
         dello Stato (legge finanziaria 2004) [ustawę nr 350 w sprawie przepisów dotyczących utworzenia rocznego i wieloletniego budżetu
         państwa (ustawą budżetową 2004)] z dnia 24 grudnia 2003 r. (dodatek zwykły do GURI nr 196, z dnia 27 grudnia 2003 r., zwaną
         dalej „ustawą budżetową nr 350/2003”). Ten dekret z mocą ustawy, przekształcony i zmieniony (zwany dalej „dekretem z mocą
         ustawy nr 332/1994”) przewiduje, że państwo zachowuje szczególne uprawnienia w niektórych spółkach (zwane dalej „szczególnymi
         uprawnieniami”).

      3        Na podstawie art. 2 ust. 1 dekretu z mocą ustawy nr 332/1994:

      „Prezes rady ministrów określa na wniosek ministra ds. gospodarki i finansów, w porozumieniu z ministrem ds. działalności
         produkcyjnej oraz ministrami właściwymi dla poszczególnych sektorów, po powiadomieniu właściwych komisji parlamentarnych,
         w drodze dekretu te spośród spółek kontrolowanych bezpośrednio lub pośrednio przez państwo, działających w sektorach obrony,
         transportu, telekomunikacji, zasobów energii i innych sektorach publicznych, do których statutów należy wprowadzić przed podjęciem
         jakiejkolwiek czynności skutkującej utratą kontroli, w drodze uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki, postanowienie
         przyznające ministrowi ds. gospodarki i finansów co najmniej jedno z następujących szczególnych uprawnień, które będą wykonywane
         w porozumieniu z ministrem ds. działalności produkcyjnej […]”.

      4        Te szczególne uprawnienia, wymienione w art. 2 ust. 1 lit. a)–d), są następujące:

      a)      sprzeciw wobec nabycia przez inwestorów znaczących udziałów w tych spółkach, stanowiących co najmniej 5% praw głosu lub mniejszą
         część udziałową, którą ustali minister ds. gospodarki i finansów w drodze dekretu. Termin, jakim dysponuje organ do wyrażenia
         sprzeciwu, wynosi 10 dni od daty zawiadomienia, które powinno być dokonane przez zarząd danej spółki w chwili wniosku o wpis
         do księgi akcyjnej; natomiast zbywca ma 60 dni na zaskarżenie decyzji organu do właściwego sądu;

      b)      sprzeciw wobec umów lub porozumień pomiędzy akcjonariuszami reprezentującymi co najmniej 5% praw głosu lub mniejszą część
         udziałową, którą ustali minister ds. gospodarki i finansów w drodze dekretu. Terminy 10 i 60 dni, o których mowa w lit. a)
         stosuje się odpowiednio do sprzeciwu organu i skargi akcjonariuszy przystępujących do danych umów lub porozumień;

      c)      prawo weta wobec decyzji o rozwiązaniu spółki, przeniesieniu przedsiębiorstwa, połączeniu, podziale, przeniesieniu siedziby
         spółki za granicę, zmianie przedmiotu działalności lub statutu, które uchylałyby lub zmieniały uprawnienia szczególne. Na
         zaskarżenia weta jest przewidziany termin 60 dni;

      d)      wyznaczenie członka zarządu bez prawa głosu.
      5        Ze skargi wynika, że klauzulę dotyczącą wykonywania szczególnych uprawnień wprowadzono między innymi do statutów spółek prawa
         włoskiego ENI, Telecom Italia, Enel i Finmeccanica, działających odpowiednio w sektorach petrochemii, energii, telekomunikacji,
         elektryczności i obrony.

      6        Artykuł 4 ust. 230 ustawy budżetowej nr 350/2003 przewiduje, że dekret ad hoc prezesa rady ministrów, na wniosek ministrów
         ds. gospodarki i finansów oraz ds. działalności produkcyjnej, który powinien być przyjęty w terminie 90 dni po wejściu w życiu
         tej ustawy, określa kryteria wykonywania uprawnień szczególnych ograniczając ich wykorzystanie wyłącznie do przypadków szkody
         w zasadniczych interesach państwa.

       Dekret z 2004 r.
      7        Na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 dekretu z 2004 r.:

      „1.      Uprawnienia szczególne, o których mowa w art. 2 dekretu z mocą ustawy nr [332/1994] wykonuje się wyłącznie z ważnych, nadrzędnych
         względów interesu ogólnego dotyczących w szczególności porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, zdrowia publicznego
         i obrony, w sposób odpowiedni i proporcjonalny do ochrony tych interesów, w tym w odpowiednich terminach, z poszanowaniem
         zasad wewnętrznego porządku prawnego i prawa wspólnotowego, a przede wszystkim, zasady niedyskryminacji.

      2.      Uprawienia szczególne, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. a), b) i c) dekretu z mocą ustawy nr [332/1994], uwzględniając
         cele wskazane w ust. 1, wykonuje się, kiedy zachodzą następujące okoliczności:

      a)      poważne i rzeczywiste niebezpieczeństwo przerwy w minimalnym zaopatrzeniu na poziomie krajowym w produkty naftowe i energetyczne,
         jak również w świadczeniu usług powiązanych i pochodnych, oraz ogólnie w zaopatrzeniu w surowce, towary niezbędne dla społeczności
         lub w świadczeniu usług telekomunikacyjnych i transportowych na minimalnym poziomie;

      b)      poważne i rzeczywiste niebezpieczeństwo dla ciągłości wykonywania wobec społeczności obowiązków w ramach usługi użyteczności
         publicznej, jak również dla wykonywania powierzonych spółce zadań leżących w interesie ogólnym;

      c)      poważne i rzeczywiste niebezpieczeństwo dla bezpieczeństwa instalacji i sieci istotnych usług użyteczności publicznej;
      d)      poważne i rzeczywiste niebezpieczeństwo dla obrony narodowej, bezpieczeństwa militarnego, porządku publicznego i bezpieczeństwa
         publicznego;

      e)      nagłe przypadki zagrożeń sanitarnych”.
       Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
      8        Komisja wszczęła postępowanie w sprawie stwierdzenia uchybienia z tytułu naruszenia art. 43 WE i 56 WE w związku w warunkami
         wykonywania szczególnych uprawnień, kierując do Republiki Włoskiej wezwanie do usunięcia uchybienia w dniu 6 lutego 2003 r.
         Następnie to państwo członkowskie zmieniło swoje przepisy, przyjmując ustawę budżetową nr 350/2003 oraz dekret z 2004 r. Uznając
         jednak, że wprowadzone w ten sposób zmiany nie są wystarczające, Komisja skierowała do niego uzupełniające wezwanie do usunięcia
         uchybienia w dniu 22 grudnia 2004 r.

      9        Po otrzymaniu odpowiedzi rządu włoskiego w dniu 20 maja 2005 r. Komisja, uznając, że nie może się ustosunkować do argumentów
         w niej zawartych, w dniu 18 października 2005 r. skierowała do Republiki Włoskiej uzasadnioną opinię dotyczącą wyłącznie kryteriów
         ustanowionych w art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r., nakazując dostosowanie się do niej w terminie dwóch miesięcy od otrzymania
         tej opinii. W odpowiedzi to państwo członkowskie przekazało notę co do zasady kwestionującą analizę Komisji.

      10      Uznając, że sytuacja jest wciąż niezadowalająca, Komisja wniosła niniejszą skargę.

       W przedmiocie skargi
       Argumentacja stron
      11      Zdaniem Komisji naruszenie przez Republikę Włoską art. 43 WE i 56 WE wynika z tego, że dekret z 2004 r. niewystarczająco określa
         kryteria wykonywania szczególnych uprawnień. Zdaniem tej instytucji kryteria te nie pozwalają inwestorom na rozeznanie sytuacji,
         w jakich będą wykorzystywane te uprawnienia.

      12      Komisja twierdzi bowiem, że konkretne sytuacje, które mogą być objęte pojęciem „poważne i rzeczywiste niebezpieczeństwo” zawartym
         w art. 1 ust. 2 lit. a)–d) dekretu z 2004 r., są potencjalnie liczne, nieokreślone i niemożliwe do określenia. Ten brak precyzji
         w określeniu szczególnych i obiektywnych okoliczności, które uzasadniają odwołanie się państwa do szczególnych uprawnień,
         przyznaje tym uprawnieniom charakter dyskrecjonalny, ze względu na zakres uznania, jakim dysponują włoskie organy. Skutkuje
         to ogólnym zniechęcaniem inwestorów, a szczególnie tych, którzy zamierzają się osiedlić we Włoszech w celu wywierania wpływu
         na zarządzanie przedsiębiorstwami, których dotyczy omawiana regulacja.

      13      Komisja zauważa, że ponieważ art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r. dotyczy wprowadzenia szczególnych uprawnień przewidzianych przez
         dekret z mocą ustawy nr 332/1994, ocena proporcjonalności tego dekretu obejmuje analizę zgodności z prawem tych uprawnień
         w określonych sytuacjach.

      14      Komisja przyznaje, że swoboda przedsiębiorczości i swobodny przepływ kapitału mogą zostać ograniczone na mocy uregulowań krajowych
         uzasadnionych na podstawie art. 46 WE i 58 WE lub nadrzędnymi względami interesu ogólnego, tylko o ile nie istnieje wspólnotowy
         przepis harmonizacyjny przewidujący środki konieczne do zagwarantowania ochrony podstawowych interesów państwa.

      15      W odniesieniu do sektorów regulowanych, jak energii, gazu ziemnego i telekomunikacji, Komisja jest zdania, że cel ochrony
         podstawowych interesów państwa można osiągnąć przyjmując mniej restrykcyjne uregulowania, takie jak te przewidziane przez
         prawodawcę europejskiego. Komisja przytacza w szczególności dyrektywę 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca
         2003 r. dotyczącą wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającą dyrektywę 96/92/WE (Dz.U. L 176, s. 37),
         dyrektywę 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącą wspólnych zasad rynku wewnętrznego
         gazu ziemnego i uchylającą dyrektywę 98/30/WE (Dz.U. L 176, s. 57), jak również dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady
         z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa ramowa) (Dz.U.
         L 108, s. 33). Komisja podkreśla, że dyrektywy te przewidują wprowadzenie uregulowań służących ochronie minimalnego zaopatrzenia
         na poziomie krajowym w tych działach gospodarki. Instytucja ta podnosi, że Republika Włoska nie wskazuje, dlaczego ochrona
         minimalnego zaopatrzenia na poziomie krajowym w tak regulowanych sektorach gospodarki nie może być zapewniona na podstawie
         tych dyrektyw.

      16      W odniesieniu do sektorów nieregulowanych Komisja twierdzi, że Republika Włoska nie przedstawiła uzasadnienia stosowania spornych
         kryteriów.

      17      Zauważa ona ponadto, że nie istnieje żaden związek przyczynowy pomiędzy koniecznością zagwarantowania zaopatrzenia energetycznego
         oraz usług użyteczności publicznej a kontrolą akcjonariatu i zarządzaniem przedsiębiorstwem.

      18      Zdaniem Komisji dekret z 2004 r. stanowi zatem instrument, który wykracza ponad to, co jest konieczne do obrony interesu ogólnego,
         którego dotyczy.

      19      Republika Włoska podnosi po pierwsze, że znaczna część analizy Komisji jest poświęcona domniemanej bezprawności szczególnych
         uprawnień, których system jest ustalony w dekrecie z mocą ustawy nr 332/1994. Uchybienie, którego dotyczą skarga i uzasadniona
         opinia, dotyczy wyłącznie dekretu z 2004 r., a nie dekretu z mocą ustawy nr 332/1994. W konsekwencji zarzucana Republice Włoskiej
         bezprawność systemu szczególnych uprawnień, jaki wynika z tego dekretu z mocą ustawy, nie jest objęta niniejszą skargą.

      20      Zdaniem tego państwa członkowskiego wynika z tego, że nie można się zgodzić z istotą zarzutów przedstawionych przez Komisję
         w jej skardze. Odnosi się to również do zarzutów dotyczących ograniczeń nałożonych przez Republikę Włoską na nabycie akcji
         w omawianych spółkach, zarzutów, które dotyczą własności akcji, czyli struktury tych spółek. Komisja zasadniczo zarzuca Republice
         Włoskiej ustanowienie środków kontroli dotyczących tej struktury, a nie środków umożliwiających kontrolę konkretnych decyzji
         w sprawie zarządu. Zarzuty te dotyczą dekretu z mocą ustawy nr 332/1994, a nie dekretu z 1994 r.

      21      Republika Włoska wnosi zatem o oddalenie zarzutów opartych na braku proporcjonalności przepisów dotyczących szczególnych uprawnień
         na tej podstawie, że ta część skargi w rzeczywistości dotyczy dekretu z mocą ustawy nr 332/1994.

      22      Po drugie, Republika Włoska kwestionuje analizę Komisji, w zakresie w jakim opiera ona istotę swoich zarzutów na domniemanym
         naruszeniu art. 56 WE, dotyczącego swobodnego przepływu kapitału, dodając, że zarzuty te mogłyby równie dobrze być oparte
         na naruszeniu art. 43 WE, dotyczącego swobody przedsiębiorczości. Zdaniem tego państwa członkowskiego z orzecznictwa Trybunału,
         w szczególności z wyroku z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie C‑196/04 Cadbury Schweppes i Cadbury Schweppes Overseas, Zb.Orz.
         s. I‑7995, wynika, że jeżeli można analizować pytanie z punktu widzenia swobody przedsiębiorczości, to wykluczone jest, aby
         dotyczyło ono swobodnego przepływu kapitału. Gdy sporne środki dotyczą działań mających na celu wywieranie decydującego wpływu
         na zarządzanie danymi spółkami, właściwe są art. 43 WE, 45 WE i 46 WE. Ten aspekt jest istotny, bowiem artykuły te zawierają
         przepisy mniej ograniczające niż art. 56 WE i 58 WE.

      23      Po trzecie, Republika Włoska kwestionuje zasadność zarzutu dotyczącego dyskrecjonalnego charakteru, jaki przepisy dekretu
         z 2004 r. przyznają szczególnym uprawnieniom przyznanym administracji krajowej.

      24      Po czwarte, to państwo członkowskie odrzuca argumentację Komisji dotyczącą dyrektyw mających zastosowanie w sektorach regulowanych.
         Dyrektywy te są właściwe, tylko jeśli skarga dotyczy dekretu z mocą ustawy nr 332/1994, który przewiduje uregulowania strukturalne.
         Sam dekret z 2004 r. nie wprowadził żadnego uregulowania tego rodzaju, lecz ograniczył się do sprecyzowania przypadków i warunków
         przyjęcia środków przewidzianych przez ten dekret z mocą ustawy. Republika Włoska twierdzi, że w żadnym wypadku w podstawowych
         sektorach nic nie zakazuje państwom członkowskim przyjęcia uregulowań ustanawiających uprawnienia interwencyjne nawet wykraczające
         poza przepisy tych dyrektyw.

      25      Republika Włoska dodaje, że należy zastosować zasadę subsydiarności. Przepisy krajowe są bardziej przystosowane niż przepisy
         wspólnotowe do regulowania sytuacji przedstawiających niebezpieczeństwo dla żywotnych interesów państwa, sytuacji, jakie tylko
         to państwo może ocenić we właściwym terminie i w odpowiedni sposób.

      26      W innych sektorach służb publicznych, które nie są jeszcze przedmiotem harmonizacji, jak sektor obrony narodowej, państwo
         członkowskie ma prawo przyjmować regulacje w celu zaradzenia sytuacjom poważnie zagrażającym interesowi ogólnemu.

      27      Zdaniem Republiki Włoskiej jedynym zasługującym na uwzględnienie argumentem skargi jest zarzucany jej brak przewidywalności
         konkretnych przypadków, w jakich można się odwołać do przepisów dekretu z mocą ustawy nr 332/1994. Jednakże to państwo członkowskie
         utrzymuje, że dopiero w chwili, gdy zgłosi się inwestor, wszystkie konkretne okoliczności zostaną zidentyfikowane i mogą podlegać
         ocenie. Wnioskuje ono zatem, że warunków wykonywania szczególnych uprawnień nie można określić bardziej precyzyjnie niż uczyniono
         to w dekrecie z 2004 r.

       Ocena Trybunału
       Przedmiot skargi
      28      Zdaniem Republiki Włoskiej w znacznej części swych argumentów Komisja w rzeczywistości nie kwestionuje kryteriów zawartych
         w dekrecie z 2004 r., lecz szczególne uprawnienia ustanowione dekretem z mocą ustawy nr 332/1994, i dąży do uznania tych uprawnień
         za niezgodne z prawem wspólnotowym. Te argumenty rozszerzają więc przedmiot sporu, a zatem są niedopuszczalne.

      29      W tym względzie należy przypomnieć, że przedmiot skargi o uchybienie zobowiązaniom jest zdefiniowany przez uzasadnioną opinię
         i skargę (zob. podobnie w szczególności wyrok z dnia 24 czerwca 2004 r. w sprawie C‑350/02 Komisja przeciwko Niderlandom,
         Zb.Orz. s. I‑6213, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo). Ze względu na to, że w niniejszej sprawie te dwa akty dotyczą wyłącznie
         kryteriów ustanowionych w art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r., należy stwierdzić, iż Komisja nie rozszerzyła przedmiotu sporu,
         a zatem skarga jest dopuszczalna.

      30      Komisja przedstawia wprawdzie argumenty krytyczne wobec szczególnych uprawnień ustanowionych dekretem z mocą ustawy nr 332/1994,
         lecz podważa i krytykuje tylko kryteria umożliwiające ich realizację.

      31      Ponieważ zarzucane Republice Włoskiej uchybienie dotyczy jedynie kryteriów określonych w art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r.,
         należy orzec tylko w przedmiocie zgodności tego przepisu z prawem wspólnotowym.

       W przedmiocie stosowania art. 43 WE i 56 WE
      32      Komisja jest zdania, że zgłoszone przez nią uchybienie należy przeanalizować w świetle art. 43 WE, dotyczącego swobody przedsiębiorczości,
         i art. 56 WE, dotyczącego swobodnego przepływu kapitału.

      33      Jeśli chodzi o kwestię, czy ustawodawstwo krajowe objęte jest zakresem określonej swobody, to z ugruntowanego już orzecznictwa
         wynika, że należy wziąć pod uwagę przedmiot danego ustawodawstwa (zob. wyrok z dnia 24 maja 2007 r. w sprawie C‑157/05 Holböck,
         Zb.Orz. s. I‑4051, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo).

      34      Do zakresu stosowania postanowień traktatu WE dotyczących swobody przedsiębiorczości należą przepisy krajowe, które znajdują
         zastosowanie, w przypadku gdy obywatel danego państwa członkowskiego posiada udział w kapitale spółki mającej siedzibę w innym
         państwie członkowskim, pozwalający mu wywierać niewątpliwy wpływ na decyzje tej spółki i określanie jej działalności (zob.
         podobnie w szczególności wyroki: z dnia 13 kwietnia 2000 r. w sprawie C–251/98 Baars, Rec. s. I–2787, pkt 22; z dnia 23 października
         2007 r. w sprawie C‑112/05 Komisja przeciwko Niemcom, Zb.Orz. s. I‑8995, pkt 13).

      35      Do zakresu postanowień art. 56 WE, dotyczącego swobodnego przepływu kapitału, należą w szczególności inwestycje bezpośrednie,
         to znaczy wszelkiego rodzaju inwestycje dokonywane przez osoby fizyczne lub prawne, które służą ustanowieniu lub utrzymaniu
         trwałych i bezpośrednich powiązań między osobą, która wniosła kapitał, a przedsiębiorcą, któremu udostępnia ona kapitał w celu
         prowadzenia działalności gospodarczej. Ten cel zakłada, że akcje znajdujące się w posiadaniu akcjonariusza pozwalają mu na
         aktywny udział w zarządzaniu tą spółką lub na sprawowanie nad nią kontroli (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko
         Niemcom, pkt 18 i przytoczone tam orzecznictwo).

      36      Ustawodawstwo krajowe, które nie ma zastosowania tylko do takich udziałów kapitałowych, które pozwalają na wywieranie niewątpliwego
         wpływu na decyzje spółki i na określanie jej działalności, lecz które ma zastosowanie niezależnie od wielkości udziału posiadanego
         przez akcjonariusza w kapitale zakładowym spółki dokonującej wypłat, może wchodzić zarówno w zakres art. 43 WE, jak i art. 56 WE
         (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Holböck, pkt 23, 24). Wbrew temu, co twierdzi Republika Włoska, ww. wyrok w sprawie Cadbury
         Schweppes i Cadbury Schweppes Overseas nie pozwala na wniosek, że w takim przypadku właściwy jest tylko art. 43 WE. Jak bowiem
         wynika z jego pkt 32, wyrok ten dotyczy wyłącznie sytuacji, w której spółka posiada udziały przyznające jej kontrolę nad innymi
         spółkami (zob. wyrok z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie C‑207/07 Komisja przeciwko Hiszpanii, pkt 36).

      37      W niniejszej sprawie należy ustanowić rozróżnienie, według którego są stosowane kryteria bądź do uprawnień do sprzeciwu państwa
         wobec nabycia udziałów i zawarcia umów akcjonariuszy reprezentujących określony procent praw głosu, bądź do uprawnień do zgłoszenia
         weta wobec niektórych decyzji spółki.

      38      Po pierwsze, w odniesieniu do uprawnień do sprzeciwu, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. a) i b) dekretu z mocą ustawy nr 332/1994,
         z akt sprawy wynika, że co najmniej 5% praw głosu lub ewentualnie mniejsza część udziałowa, którą ustali właściwy minister,
         powinna umożliwić zainteresowanym skuteczne uczestnictwo w zarządzaniu daną spółką, co wchodzi w zakres postanowień art. 56 WE.
         W odniesieniu do spółek, w których akcjonariat jest generalnie silnie rozproszony, nie jest jednak wykluczone, że posiadacze
         udziałów odpowiadających tym procentom mają uprawnienie do wpływania w określony sposób na zarządzanie taką spółką i do określania
         jej działalności, co wchodzi w zakres postanowień art. 43 WE, jak podnosi Republika Włoska. Ponadto ponieważ dekret z mocą
         ustawy nr 332/1994 ustanawia minimalny procent, regulacja ta może mieć również zastosowanie do udziałów, które przekraczają
         ten procent i przyznają wyraźne uprawnienie do kontroli. Należy zatem zbadać kryteria odnoszące się do wykonywania tych uprawnień
         do sprzeciwu pod kątem tych dwóch postanowień traktatu.

      39      Po drugie, w odniesieniu do uprawnienia do weta, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lit. c) dekretu z mocą ustawy nr 332/1994,
         należy stwierdzić, że uprawnienie to dotyczy decyzji wchodzących w zakres zarządzania spółką, a zatem dotyczy wyłącznie akcjonariuszy
         mogących wywierać niewątpliwy wpływ na dane spółki, w ten sposób, iż kryteria dotyczące wykonywania tego uprawnienia należy
         analizować pod kątem art. 43 WE. Zresztą jeżeli kryteria te wywierałyby skutki ograniczające swobodny przepływ kapitału, skutki
         te byłyby nieuniknioną konsekwencją ewentualnego ograniczenia swobody przedsiębiorczości i w żadnym przypadku nie usprawiedliwiałyby
         odrębnej analizy powołanych przepisów w świetle art. 56 WE (zob. ww. wyrok w sprawie Cadbury Schweppes i Cadbury Schweppes
         Overseas, pkt 33). W konsekwencji analizę kryteriów dotyczących wykonywania uprawnień do weta należy przeprowadzić wyłącznie
         pod kątem art. 43 WE.

       W przedmiocie kryteriów wymienionych w art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r., w zakresie w jakim odnoszą się one do wykonywania
         uprawnień do sprzeciwu

      –       W przedmiocie uchybienia zobowiązaniom wynikającym z art. 56 WE
      40      Tytułem wstępu należy podnieść, że analizowane tu kryteria określają okoliczności, w jakich mogą być realizowane uprawnienia
         państwa do sprzeciwu wobec nabycia niektórych udziałów lub zawarcia niektórych umów akcjonariuszy w danych spółkach. Z orzecznictwa
         Trybunału wynika, że odwołanie się do takich uprawnień może być sprzeczne ze swobodnym przepływem kapitału gwarantowanym przez
         art. 56 WE (zob. w szczególności wyrok z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie C‑98/01 Komisja przeciwko Zjednoczonemu Królestwu,
         Rec. s. I‑4641, pkt 50; ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Hiszpanii, pkt 58). Spornym punktem w niniejszej sprawie jest
         to, czy kryteria te ustanawiają warunki pozwalające na uzasadnienie wykonywania takich uprawnień.

      41      W tym zakresie należy przypomnieć, że swobodny przepływ kapitału może zostać ograniczony na mocy uregulowań krajowych uzasadnionych
         względami wymienionymi w art. 58 WE lub nadrzędnymi względami interesu ogólnego, o ile nie istnieje wspólnotowy przepis harmonizujący
         przewidujący środki konieczne dla zagwarantowania ochrony tych interesów (zob. ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Niemcom,
         pkt 72 i przytoczone tam orzecznictwo).

      42      W braku tego rodzaju harmonizacji wspólnotowej do państw członkowskich zasadniczo należy decyzja, na jakim poziomie chcą zapewnić
         ochronę określonych interesów prawnych oraz co do sposobu, w jaki ten poziom ochrony chcą osiągnąć. Są one jednak ograniczone
         ramami wyznaczonymi w traktacie, w szczególności koniecznością przestrzegania zasady proporcjonalności, która wymaga, aby
         podjęte środki były właściwe dla zagwarantowania osiągnięcia zamierzonego przez nie celu i nie wykraczały poza to, co jest
         konieczne dla jego osiągnięcia (zob. ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Niemcom, pkt 73 i przytoczone tam orzecznictwo).

      43      Ponadto nawet w dziedzinach, które są przedmiotem harmonizacji, zasada proporcjonalności ma zastosowanie, w przypadku gdy
         prawodawca wspólnotowy pozostawił państwom członkowskim zakres uznania.

      44      W niniejszej sprawie punkty widzenia Republiki Włoskiej i Komisji różnią się w kwestii, czy kryteria mające zastosowanie do
         wykonywania uprawnień do sprzeciwu wobec nabycia udziałów lub zawarcia umów akcjonariuszy reprezentujących przynajmniej 5%
         praw głosu, a nawet w niektórych przypadkach mniejszą część udziałową są takie, że to wykonywanie jest proporcjonalne do celów,
         którym służy, a zatem zgodne ze swobodą gwarantowaną przez art. 56 WE.

      45      W tym zakresie należy stwierdzić, że sporne kryteria odnoszą się do interesów ogólnych dotyczących w szczególności minimalnego
         zaopatrzenia w zasoby energetyczne i towary niezbędne dla społeczności, ciągłości usług użyteczności publicznej, bezpieczeństwa
         instalacji wykorzystywanych w ramach istotnych usług użyteczności publicznej, obrony narodowej, ochrony porządku publicznego
         i bezpieczeństwa publicznego, jak i nagłych przypadków zagrożeń sanitarnych. Podążanie za tymi interesami może, z zastrzeżeniem
         poszanowania zasady proporcjonalności, uzasadniać niektóre ograniczenia wykonywania tych swobód podstawowych (zob. w szczególności
         wyrok z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie C‑274/06 Komisja przeciwko Hiszpanii, pkt 38).

      46      Jednakże, jak przypomniano w pkt 42 i 43 niniejszego wyroku, poszanowanie zasady proporcjonalności wymaga przede wszystkim,
         aby podjęte środki były właściwe dla osiągnięcia zamierzonych celów.

      47      Zastosowanie spornych kryteriów, w zakresie w jakim dotyczą one wykonywania uprawnień do sprzeciwu, nie jest właściwe dla
         osiągnięcia celów zamierzonych w niniejszej sprawie z powodu braku związku między tymi kryteriami i tymi uprawnieniami.

      48      Trybunał orzekł wcześniej, że zwykłe nabycie udziału wynoszącego ponad 10% kapitału zakładowego spółki działającej w sektorze
         energii lub jakiekolwiek inne nabycie przyznające znaczny wpływ na taką spółkę co do zasady samo w sobie nie może być uważane
         za rzeczywiste i dostatecznie poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zaopatrzenia (zob. ww. wyrok z dnia 17 lipca 2008 r. Komisja
         przeciwko Hiszpanii, pkt 38 i 51).

      49      W swoich pismach Republika Włoska nie przedstawiła żadnego dowodu ani nawet wskazówki, że zastosowanie spornych kryteriów
         w celu realizacji uprawnień do sprzeciwu pozwoli na osiągnięcie zamierzonych celów. Na rozprawie to państwo członkowskie rzeczywiście
         przytoczyło kilka przykładów. Wspomniało także ewentualność, gdy zagraniczny podmiot powiązany z organizacją terrorystyczną
         stara się nabyć znaczne udziały w krajowych spółkach z dziedziny strategicznej. Przywołało również możliwość, że spółka zagraniczna
         kontrolująca międzynarodowe sieci przesyłu energii, która w przeszłości wykorzystywała tę pozycję do tworzenia znacznych trudności
         z zaopatrzeniem krajów przygranicznych, nabywa akcje w spółce krajowej. Zdaniem tego państwa członkowskiego istnienie precedensów
         tego rodzaju może uzasadniać sprzeciw wobec nabycia przez takich inwestorów znacznych udziałów w danych spółkach krajowych.

      50      Należy jednak stwierdzić, że takie względy nie figurują w dekrecie z 2004 r., który nie wymienia żadnej szczególnej i obiektywnej
         okoliczności.

      51      Trybunał orzekł wcześniej, że uprawnienia interwencyjne państwa członkowskiego, takie jak uprawnienie do sprzeciwu, których
         przesłanki wykonywania określają omawiane kryteria, a które nie podlegają żadnemu warunkowi z wyjątkiem odwołania do ochrony
         interesów krajowych sformułowanych w sposób ogólny i bez dokładnego określenia szczególnych i obiektywnych okoliczności, w jakich
         są wykonywane te uprawnienia, stanowią poważne naruszenie swobody przepływu kapitału (zob. podobnie wyrok z dnia 4 czerwca
         2002 r. w sprawie C‑483/99 Komisja przeciwko Francji, Rec. s. I‑4781, pkt 50, 51).

      52      Rozważania te mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Nawet jeśli omawiane kryteria dotyczą różnych rodzajów interesów ogólnych,
         są one sformułowane w sposób ogólny i niedokładny. Ponadto brak związku między tymi kryteriami i szczególnymi uprawnieniami,
         których dotyczą, zwiększa niepewność co do okoliczności, w jakich te uprawnienia mogą być wykonywane, i przyznaje tym uprawnieniom
         charakter dyskrecjonalny ze względu na zakres uznania, jakim dysponują władze krajowe w celu ich realizacji. Taki zakres uznania
         jest nieproporcjonalny w odniesieniu do zamierzonych celów.

      53      Ponadto zwykłe stwierdzenie w art. 1 ust. 1 dekretu z 2004 r., że szczególne uprawnienia powinny być wykonywane tylko zgodnie
         z prawem wspólnotowym, nie może uczynić wykonywania tych uprawnień zgodnym z tym prawem. Ogólny i abstrakcyjny charakter kryteriów
         nie może gwarantować bowiem, że wykonanie szczególnych uprawnień będzie realizowane zgodnie z wymogami prawa wspólnotowego
         (zob. podobnie wyrok z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie C‑463/00 Komisja przeciwko Hiszpanii, Rec. s. I‑4581, pkt 63, 64).

      54      Wreszcie nawet jeśli okoliczność, że wykonywanie szczególnych uprawnień może podlegać kontroli sądu krajowego na podstawie
         art. 2 ust. 1 lit. a)–c) dekretu z mocą ustawy nr 332/1994 jest konieczna do ochrony osób ze względu na stosowanie zasad dotyczących
         swobodnego przepływu kapitału, sama nie może jednak wystarczyć do zapobieżenia niezgodności z tymi zasadami kryteriów stosowania
         szczególnych uprawnień.

      55      W konsekwencji należy stwierdzić, że przyjmując przepisy zawarte w art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r., Republika Włoska uchybiła
         zobowiązaniom, jakie na niej ciążą na mocy art. 56 WE, o ile przepisy te mają zastosowanie do szczególnych uprawnień przewidzianych
         w art. 2 ust. 1 lit. a) i b) dekretu z mocą ustawy nr 332/1994.

      –       W przedmiocie uchybienia zobowiązaniom wynikającym z art. 43 WE
      56      Ponieważ wykonywanie uprawnień do sprzeciwu dotyczy także udziałów przyznających ich posiadaczom kompetencję do wywierania
         niewątpliwego wpływu na zarządzanie danymi spółkami oraz określanie ich działalności, a zatem może ograniczyć swobodę przedsiębiorczości,
         należy uznać, z tych samych powodów, co przedstawione wcześniej w ramach analizy dotyczącej zgodności kryteriów zawartych
         w art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r. z art. 56 WE, że kryteria te przyznają władzom włoskim nieproporcjonalny zakres uznania
         przy wykonywaniu uprawnień do sprzeciwu.

      57      W konsekwencji należy stwierdzić, że przyjmując przepisy zawarte w art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r., Republika Włoska uchybiła
         zobowiązaniom, jakie na niej ciążą na mocy art. 43 WE, o ile przepisy te mają zastosowanie do szczególnych uprawnień przewidzianych
         w art. 2 ust. 1 lit. a) i b) dekretu z mocą ustawy nr 332/1994.

       W przedmiocie kryteriów wymienionych w art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r., w zakresie w jakim dotyczą one wykonywania uprawnień
         do weta

      58      Jak wspomniano w pkt 39 niniejszego wyroku, zastosowanie kryteriów zawartych w art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r. do uprawnienia
         do weta wobec niektórych decyzji należy przeanalizować wyłącznie pod kątem art. 43 WE.

      59      Komisja jest zdania, że te kryteria, w zakresie w jakim mają zastosowanie do tego uprawnienia do weta, są nieproporcjonalne
         wobec zamierzonego celu, a zatem sprzeczne z art. 43 WE. Republika Włoska kwestionuje tę analizę.

      60      Należy stwierdzić, że w odniesieniu do omawianych spółek decyzje o ich rozwiązaniu, przeniesieniu przedsiębiorstwa, łączeniu,
         podziale, przeniesieniu siedziby spółki za granicę, zmianie przedmiotu działalności oraz zmianach statutu, które uchylają
         lub zmieniają szczególne uprawnienia, dotyczą istotnych aspektów zarządzania tymi spółkami.

      61      Możliwe, że takie decyzje, które mogą dotyczyć samego istnienia tych spółek, wpływają w szczególności na ciągłość usług użyteczności
         publicznej lub utrzymanie minimalnego zaopatrzenia na poziomie krajowym w towary niezbędne dla społeczności, które stanowią
         interesy ogólne określone w dekrecie z 2004 r.

      62      Istnieje zatem związek pomiędzy szczególnym uprawnieniem do weta i kryteriami określonymi w dekrecie z 2004 r.

      63      Jednakże niejasne są okoliczności, w jakich uprawnienie to może być wykonywane.

      64      W odniesieniu do prawa sprzeciwu wobec niektórych decyzji o zbyciu lub obciążeniu tytułem zabezpieczenia majątku spółek prowadzących
         działalność w sektorze paliwowym Trybunał orzekł, że ponieważ wykonywanie tego prawa nie podlega żadnemu warunkowi ograniczającemu
         uprawnienia dyskrecjonalne ministra w odniesieniu do kontroli tożsamości posiadaczy majątku tych spółek, dany mechanizm wykracza
         poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia powoływanego celu, tj. zapobiegania zagrożeniu minimalnego zaopatrzenia w produkty
         paliwowe w przypadku rzeczywistego zagrożenia. Trybunał dodał, że w braku obiektywnych i dokładnych kryteriów w strukturze
         tego mechanizmu, omawiane uregulowanie jest nieproporcjonalne do wskazanego celu (zob. ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko
         Francji, pkt 52, 53).

      65      Należy zbadać, czy podobne rozważania mają zastosowanie w niniejszej sprawie.

      66      Dekret z 2004 r. nie zawiera uściśleń co do okoliczności, w jakich mogą znaleźć zastosowanie kryteria wykonywania uprawnień
         do weta przewidzianych w art. 2 ust. 1 lit. c) dekretu z mocą ustawy nr 332/1994. Nawet jeśli uprawnienie to może być wykonywane
         tylko w sytuacjach poważnego i rzeczywistego niebezpieczeństwa lub nagłych przypadków zagrożeń sanitarnych, zgodnie z art. 1
         ust. 2 tego dekretu i z poszanowaniem warunków określonych w jego art. 1 ust. 1, tj. w szczególności z powodów porządku publicznego,
         bezpieczeństwa publicznego, zdrowia publicznego i obrony, w braku uściślenia konkretnych okoliczności umożliwiających wykonywanie
         omawianych uprawnień inwestorzy nie wiedzą, kiedy to uprawnienie do weta może znajdować zastosowanie. W konsekwencji należy
         uznać, jak podnosi Komisja, że sytuacje umożliwiające wykonywanie uprawnienia do weta są potencjalnie liczne, nieokreślone
         i niemożliwe do określenia oraz że pozostawiają szeroki zakres uznania władzom włoskim.

      67      Republika Włoska podnosi natomiast, że zasada subsydiarności ma zastosowanie w omawianych dziedzinach strategicznych i że
         państwa członkowskie powinny zachowywać szeroki zakres uznania, ponieważ są one w najlepszym położeniu do zajmowania się nagłymi
         sytuacjami mającymi wpływ na żywotne interesy państwa. Dyrektywy wprowadzone w dziedzinach regulowanych, takich jak dziedzina
         energii, zawierają wyłącznie minimalne zasady dotyczące przestrzegania wymogów użyteczności publicznej.

      68      W tym względzie, jak zostało stwierdzone w pkt 43 niniejszego wyroku, nawet jeśli dyrektywy te pozostawiają państwom członkowskim
         zakres uznania, w szczególności w celu przyjęcia uregulowań na wypadek nagłych okoliczności, przepisy, które przyjmują, powinny
         respektować ograniczenia wytyczone przez traktat, a w szczególności zasadę proporcjonalności.

      69      W odniesieniu do podmiotów działających w sektorach paliwowym, telekomunikacji i elektryczności Trybunał przyznał w szczególności,
         że cel zagwarantowania bezpieczeństwa zaopatrzenia w takie produkty lub świadczenia takich usług w przypadku kryzysu na terytorium
         danego państwa członkowskiego może stanowić przyczynę bezpieczeństwa publicznego, a zatem uzasadniać ograniczenie swobody
         podstawowej (zob. ww. wyrok z dnia 13 maja 2003 r. Komisja przeciwko Hiszpanii, pkt 71).

      70      Jednakże Trybunał orzekł też, że jeśli w zasadzie państwom członkowskim pozostawia się swobodę, zgodnie z ich potrzebami krajowymi,
         ustalenia wymogów porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego jako przyczyn odstępstwa od swobody podstawowej, wymogi
         te należy rozumieć ściśle, w ten sposób, że ich zakres nie może być ustalany jednostronnie bez kontroli instytucji Wspólnoty
         Europejskiej. Bowiem na porządek publiczny i bezpieczeństwo publiczne można się powoływać tylko w przypadku rzeczywistego
         i dostatecznie poważnego zagrożenia mającego wpływ na podstawowe interesy społeczeństwa (zob. w szczególności wyroki: z dnia
         9 marca 2000 r. w sprawie C‑355/98 Komisja przeciwko Belgii, Rec. s. I‑1221, pkt 28; z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie C‑54/99
         Église de scientologie, Rec. s. I‑1335, pkt 17; ww. wyrok z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie Komisja przeciwko Hiszpanii, pkt 47).

      71      Trybunał zastosował tę analizę do mechanizmu sprzeciwu, jaki obowiązywał w Belgii w dziedzinie energii, który dotyczył określonych
         decyzji w sprawie strategicznych aktywów spółek krajowych, w szczególności sieci energetycznych oraz konkretnych decyzji z zakresu
         zarządzania dotyczących tych spółek, ponieważ państwo może podjąć interwencję wyłącznie w przypadku naruszenia celów polityki
         energetycznej. Trybunał uznał, że system ten opierał się na obiektywnych i podlegających sądowej kontroli kryteriach oraz
         że Komisja nie wykazała, iż do osiągnięcia zamierzonego celu można było posłużyć się mniej restrykcyjnymi środkami (zob. wyrok
         z dnia 4 czerwca 2002 r. w sprawie C‑503/99 Komisja przeciwko Belgii, Rec. s. I‑4809, pkt 50–53).

      72      Jednakże w niniejszej sprawie, jak zostało stwierdzone w pkt 66 niniejszego wyroku, dekret z 2004 r. nie zawiera uściśleń
         co do konkretnych okoliczności, w jakich może być wykonywane uprawnienie do weta, a zatem kryteria, które wymienia, nie są
         oparte na obiektywnych i możliwych do skontrolowania przesłankach.

      73      Jak bowiem przypomniano w pkt 53 i 54 niniejszego wyroku, stwierdzenie, że uprawnienie do weta powinno być wykonywane tylko
         zgodnie z prawem wspólnotowym, i okoliczność, że jego wykonanie może podlegać kontroli sądu krajowego, nie mogą uczynić dekretu
         z 2004 r. zgodnym z prawem wspólnotowym.

      74      Należy zatem stwierdzić, że z powodu przyjęcia przepisów zawartych w art. 1 ust. 2 dekretu z 2004 r. Republika Włoska uchybiła
         zobowiązaniom, jakie na niej ciążą na mocy art. 43 WE, o ile przepisy te mają zastosowanie do szczególnych uprawnień przewidzianych
         w art. 2 ust. 1 lit. c) dekretu z mocą ustawy nr 332/1994.

       W przedmiocie kosztów
      75      Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ
         Komisja wniosła o obciążenie Republiki Włoskiej kosztami postępowania, a Republika Włoska przegrała sprawę, należy obciążyć
         ją kosztami postępowania.

      Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
      1)      Przyjmując przepisy zawarte w art. 1 ust. 2 decreto del Presidente del Consiglio dei Ministri, definizione dei criteri di
            esercizio dei poteri speciali, di cui all’art. 2 del decreto-legge 31 maggio 1994, n. 332, convertito, con modificazioni,
            dalla legge 30 luglio 1994, n. 474 (dekretu prezesa rady ministrów z dnia 10 czerwca 2004 r. w sprawie określenia kryteriów
            dotyczących wykonywania szczególnych uprawnień przewidzianych w art. 2 dekretu z mocą ustawy nr 332 z dnia 31 maja 1994 r.,
            przekształconego, po zmianach, ustawą nr 474 z dnia 10 czerwca 1994 r.), Republika Włoska uchybiła zobowiązaniom, jakie na
            niej ciążą:
      –        na mocy art. 43 WE i 56 WE, o ile przepisy te mają zastosowanie do szczególnych uprawnień przewidzianych w art. 2 ust. 1 lit. a)
            i b) legge n. 350, disposizioni per la formazione del bilancio annuale e pluriennale dello Stato (legge finanziaria 2004)
            [ustawy nr 350 w sprawie przepisów dotyczących utworzenia rocznego i wieloletniego budżetu państwa (ustawa budżetowa 2004)]
            z dnia 24 grudnia 2003 r. oraz
      –        na mocy art. 43 WE, o ile przepisy te mają zastosowanie do szczególnych uprawnień przewidzianych w art. 2 ust. 1 lit. c) tej
            ustawy.
      2)      Republika Włoska zostaje obciążona kosztami.
      Podpisy
      * Język postępowania: włoski.


Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 10 grudnia 1987 r. # Heinz Günther Jänsch przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy. # Sprawa 277/84.


Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 18 stycznia 1990 r. # SA Nicolas Corman & Fils przeciwko państwu belgijskiemu i Wielkiemu Księstwu Luksemburga. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Cour d'appel de Bruxelles - Belgia. # Rolnictwo. # Sprawa C-295/88.


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (piąta izba) z dnia 30 stycznia 2008 r. # Japan Tobacco, Inc. przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie sprzeciwu - Zgłoszenie graficznego wspólnotowego znaku towarowego CAMELO - Wcześniejszy graficzny krajowy znak towarowy CAMEL - Względna podstawa odmowy rejestracji - Brak prawdopodobieństwa czerpania nienależnej korzyści z charakteru odróżniającego lub renomy wcześniejszego znaku towarowego i brak prawdopodobieństwa działania na ich szkodę - Artykuł 8 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 40/94 - Brak naruszenia zasad postępowania odwoławczego - Artykuł 74 rozporządzenia nr 40/94. # Sprawa T-128/06.

text:
      Wyrok Sądu Pierwszej Instancji (piąta izba) z dnia 30 stycznia 2008 r. – Japan Tobacco przeciwko OHIM – Torrefacção Camelo
            (CAMELO)
      (sprawa T‑128/06)
      Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie graficznego wspólnotowego znaku towarowego CAMELO – Wcześniejszy graficzny krajowy znak towarowy CAMEL – Względna podstawa odmowy rejestracji – Brak prawdopodobieństwa czerpania nienależnej korzyści z charakteru odróżniającego lub renomy wcześniejszego znaku towarowego
         i brak prawdopodobieństwa działania na ich szkodę – Artykuł 8 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 40/94 – Brak naruszenia zasad postępowania odwoławczego – Artykuł 74 rozporządzenia nr 40/94

      Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Względne podstawy odmowy rejestracji – Sprzeciw właściciela cieszącego się renomą wcześniejszego identycznego lub podobnego znaku towarowego – Ochrona cieszącego się renomą wcześniejszego znaku towarowego rozszerzona na towary i usługi, które nie są podobne (rozporządzenie
         Rady nr 40/94, art. 8 ust. 5) (por. pkt 56–66)

      Przedmiot

         Skarga na decyzję Drugiej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 22 lutego 2006 r. (sprawa R 669/2003‑2), dotyczącą postępowania w sprawie
                  sprzeciwu między Japan Tobacco, Inc. a Torrefacção Camelo L

               da
               .
            Informacje dotyczące sprawy

               Zgłaszający wspólnotowy znak towarowy:

               Torrefacção Camelo Lda

               Zgłoszony wspólnotowy znak towarowy:

               Znak towarowy zawierający elementy graficzne (wielbłąd, piramidy, palmy) oraz nazwę CAFÉ TORREFACTO CAMPO MAIOR CAMELO CAFÉ
                  ESPECIAL PURO Torrefacção Camelo Lda CAMPO MAIOR-PORTUGAL dla towarów z klasy 30 – zgłoszenie nr 1469121

               Właściciel znaku towarowego lub oznaczenia, na które powołano się w sprzeciwie:

               Japan Tobacco, Inc.

               Znak towarowy lub oznaczenie, na które powołano się w sprzeciwie:

               Graficzny krajowy znak towarowy CAMEL dla towarów z klas 22 i 34

               Decyzja Wydziału Sprzeciwów:

               Uwzględnienie sprzeciwu

               Decyzja Izby Odwoławczej:

               Uchylenie decyzji Wydziału Sprzeciwów

      Sentencja

                  1)

                  	Skarga zostaje oddalona.

                  2)

                  	Japan Tobacco, Inc. pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki
                     towarowe i wzory) (OHIM).

                  3)

                  	Torrefacção Camelo Lda ponosi własne koszty.