Wyrok Sądu (izba odwołań) z dnia 21 maja 2014 r. # Komisja Europejska przeciwko Luigi Macchia. # Sprawa T-368/12 P.


title: Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 8 grudnia 2016 r.#Undis Servizi Srl przeciwko Comune di Sulmona.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Consiglio di Stato.#Odesłanie prejudycjalne – Zamówienia publiczne na usługi – Udzielenie zamówienia bez wszczęcia postępowania przetargowego – Zamówienie typu „in house” – Warunki – Kontrola analogiczna – Zasadnicza część działalności – Spółka, której udzielono zamówienia, o kapitale publicznym znajdującym się w posiadaniu kilku jednostek samorządu terytorialnego – Działalność wykonywana również na rzecz jednostek samorządu terytorialnego niebędących wspólnikami – Działalność powierzona przez organ publiczny niebędący wspólnikiem.#Sprawa C-553/15.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
      z dnia 8 grudnia 2016 r. (
            *1
         )
      „Odesłanie prejudycjalne — Zamówienia publiczne na usługi — Udzielenie zamówienia bez wszczęcia postępowania przetargowego — Zamówienie typu „in house” — Warunki — Kontrola analogiczna — Zasadnicza część działalności — Spółka, której udzielono zamówienia, o kapitale publicznym znajdującym się w posiadaniu kilku jednostek samorządu terytorialnego — Działalność wykonywana również na rzecz jednostek samorządu terytorialnego niebędących wspólnikami — Działalność powierzona przez organ publiczny niebędący wspólnikiem”
      W sprawie C‑553/15
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Consiglio di Stato (radę stanu, Włochy) postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 26 października 2015 r., w postępowaniu:

         Undis Servizi Srl

      przeciwko

         Comune di Sulmona,

      przy udziale:

         Cogesa SpA,

      TRYBUNAŁ (czwarta izba),
      w składzie: T. von Danwitz, prezes izby, E. Juhász (sprawozdawca), C. Vajda, K. Jürimäe i C. Lycourgos, sędziowie,
      rzecznik generalny: M. Campos Sánchez-Bordona,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      uwzględniając pisemny etap postępowania,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu Undis Servizi Srl przez S. Della Roccę, avvocato,

               —

               w imieniu Comune di Sulmona przez G. Blandiniego oraz M. Fracassi, avvocati,

               —

               w imieniu Cogesa SpA przez R. Colagrandego, avvocato,

               —

               w imieniu rządu włoskiego przez G. Palmieri, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez C. Colelli, avvocato dello Stato,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez G. Contego oraz A. Tokára, działających w charakterze pełnomocników,

         podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni prawa Unii w sprawie udzielania zamówienia publicznego bez postępowania przetargowego, zwanego zamówieniem „in house”.

               2

               Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką Undis Servizi Srl (zwaną dalej „Undisem”) a Comune di Sulmona (gminą Sulmona, Włochy) w przedmiocie bezpośredniego udzielenia zamówienia publicznego przez tę gminę spółce Cogesa SpA.

         Ramy prawne

         Prawo Unii

               3

               Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz.U. 2004, L 134, s. 114) ustanawia ramy prawne mające zastosowanie do instytucji zamawiających.

               4

               Artykuł 1 tej dyrektywy, zatytułowany „Definicje”, przewiduje w ust. 2 lit. a):
               „»Zamówienia publiczne« oznaczają umowy o charakterze odpłatnym zawierane na piśmie pomiędzy jedną lub więcej instytucjami zamawiającymi a jednym lub więcej wykonawcami, których przedmiotem jest wykonanie robót budowlanych, dostawa produktów lub świadczenie usług w rozumieniu niniejszej dyrektywy”.

               5

               Obowiązujące w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych uregulowanie prawa Unii w dziedzinie udzielania zamówień publicznych nie przewidywało możliwości bezpośredniego udzielenia zamówienia publicznego bez wszczęcia postępowania przetargowego, zwanego zamówieniem „in house”. Niemniej jednak taka możliwość została dopuszczona przez orzecznictwo Trybunału, który ustanowił również warunki w tym zakresie.

               6

               Zgodnie z odtąd utrwalonym orzecznictwem instytucja zamawiająca, taka jak jednostka samorządu terytorialnego, jest zwolniona z obowiązku organizowania postępowania o udzielanie zamówienia publicznego pod dwoma warunkami, po pierwsze, jeżeli sprawuje ona nad wykonawcą, prawnie od niej odrębnym podmiotem, kontrolę analogiczną do tej, jaką sprawuje na swymi własnymi służbami, oraz po drugie, jeżeli podmiot ten wykonuje zasadniczą część swojej działalności na rzecz kontrolującej go instytucji zamawiającej lub kontrolujących go instytucji zamawiających (zob. podobnie wyrok z dnia 18 listopada 1999 r., Teckal, C‑107/98, EU:C:1999:562, pkt 50).

               7

               Dyrektywa 2004/18 została uchylona i zastąpiona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającą dyrektywę 2004/18 (Dz.U. 2014, L 94, s. 65). Zgodnie z art. 91 dyrektywy 2014/24 uchylenie dyrektywy 2004/18 stało się skuteczne z dniem 18 kwietnia 2016 r.

         Prawo włoskie

               8

               Zgodnie z informacjami znajdującymi się w postanowieniu odsyłającym żaden z przepisów prawa włoskiego nie ustala warunków, jakim podlega bezpośrednie udzielenie zamówienia publicznego, ponieważ prawo krajowe odsyła w tym zakresie do prawa Unii.

               9

               Artykuł 30 decreto legislativo n. 267 – Testo unico delle leggi sull’ordinamento degli enti locali (dekretu ustawodawczego nr 267 – tekst jednolity ustawy o systemie jednostek samorządu terytorialnego) z dnia 18 sierpnia 2000 r. (dodatek zwyczajny do GURI nr 162 z dnia 28 września 2000 r.) stanowi:
               „1.   W celu wykonywania w sposób skoordynowany określonych zadań i usług jednostki samorządu terytorialnego mogą zawierać między sobą odpowiednie porozumienia.
               2.   Rzeczone porozumienia powinny określać cele, czas trwania, formy konsultacji między jednostkami będącymi stronami porozumienia, ich stosunki finansowe oraz wzajemne zobowiązania i gwarancje.
               3.   Dla zarządzania przez czas określony daną usługą lub dla realizacji robót budowlanych państwo i region w ramach ich odnośnych kompetencji mogą ustanowić formy obowiązkowego porozumienia między jednostkami samorządu terytorialnego, po uprzednim ustanowieniu wzorcowych uregulowań w tym zakresie.
               […]”.

               10

               Jak wskazał sąd odsyłający, art. 149a ust. 1 zdanie drugie decreto legislativo n. 152 – Norme in materia ambientale (dekretu ustawodawczego nr 152 dotyczącego przepisów w dziedzinie środowiska naturalnego) z dnia 3 kwietnia 2006 r. (dodatek zwyczajny do GURI nr 96 z dnia 14 kwietnia 2006 r.) stanowi:
               „Bezpośrednie udzielenie zamówienia może mieć miejsce na rzecz spółek z kapitałem w całości publicznym, które spełniają wymogi określone przez europejski porządek prawny w odniesieniu do zarządzania in house i które w każdym razie należą do jednostek samorządu terytorialnego obejmujących odnośny obszar”.

         Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

               11

               Z akt przekazanych Trybunałowi wynika, że decyzją z dnia 30 września 2014 r. rada gminy Sulmona udzieliła zamówienia na usługę zarządzania zintegrowanym cyklem odpadów komunalnych Cogesie, spółce o całkowicie publicznym kapitale posiadanym przez kilka gmin Regione Abruzzo (regionu Abruzja, Włochy), w tym przez gminę Sulmona. Gmina ta posiada 200 akcji spośród wszystkich 1200 akcji, które składają się na kapitał tej spółki, to znaczy posiada w tym kapitale udział w wysokości około 16,6%.

               12

               W dniu 30 października 2014 r., a więc jeszcze przed zawarciem umowy o udzielenie zamówienia z Cogesą, jednostki samorządu terytorialnego będące jej wspólnikami zawarły porozumienie w celu wspólnego wykonywania nad nią kontroli analogicznej do tej, jaką sprawują nad własnymi służbami (zwane dalej „porozumieniem z dnia 30 października 2014 r.”).

               13

               Zintegrowanym zezwoleniem środowiskowym nr 9/11 region Abruzja zobowiązał Cogesę, zgodnie z zasadami samowystarczalności, bliskości i subsydiarności, do przetwarzania i odzyskiwania odpadów komunalnych niektórych gmin tego regionu, które nie były wspólnikami tej spółki.

               14

               Undis, spółka zainteresowana omawianym w postępowaniu głównym zamówieniem na usługi, złożył skargę do Tribunale amministrativo regionale per l’Abruzzo (regionalnego sądu administracyjnego dla Abruzji) na decyzję o udzieleniu tego zamówienia oraz na decyzję o przyjęciu projektu porozumienia międzygminnego, o którym mowa w pkt 12 niniejszego wyroku. Powołując się na naruszenie art. 2 decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture in attuazione delle direttive 2004/17/CE e 2004/18/CE (dekretu z mocą ustawy ustanawiającego kodeks zamówień publicznych na roboty budowlane, usługi i dostawy w wykonaniu dyrektyw 2004/17/WE i 2004/18/WE) z dnia 12 kwietnia 2006 r. (dodatek zwyczajny do GURI nr 100 z dnia 2 maja 2006 r.), a także na art. 43, 49 i 86 TFUE, Undis twierdził, że nie zostały spełnione dwa warunki wymagane do tego, aby wspomniane zamówienie na usługi zostało udzielone jako zamówienie „in house”.

               15

               Ściślej rzecz biorąc, Undis podniósł, że nie został spełniony warunek zmierzający do tego, aby instytucja zamawiająca sprawowała nad podmiotem, któremu udzielono zamówienia, będącym odrębnym od niej podmiotem prawnym, kontrolę analogiczną do tej, jaką wykonuje ona wobec swoich własnych służb. W rzeczywistości bowiem gmina Sulmona była mniejszościowym akcjonariuszem Cogesy, porozumienie z dnia 30 października 2014 r. zostało zawarte po wydaniu decyzji o udzieleniu zamówienia na usługi omawiane w postępowaniu głównym, a statut tej spółki przyznawał jej organom spółkowym autonomiczne uprawnienia, których nie można pogodzić z pojęciem „analogicznej kontroli”. Undis dodał, że warunek dotyczący tego, aby podmiot, któremu udzielono zamówienia, wykonywał zasadniczą część swojej działalności z instytucją zamawiającą lub instytucjami zamawiającymi, które posiadają w nim udziały, również nie został spełniony. Zdaniem Undisu bowiem bilans z działalności za lata 2011–2013 Cogesy wskazywał na to, że jedynie 50% jej całej działalności wykonywane było wraz z jednostkami samorządu terytorialnego będącego jej wspólnikami, przy czym działalność wykonywana przez tę spółkę na rzecz gmin niebędących wspólnikami powinna się zaliczać do owej całej działalności.

               16

               Tribunale amministrativo regionale per l’Abruzzo (regionalny sąd administracyjny dla Abruzji) oddalił skargę. Sąd ten w pierwszej kolejności stwierdził, że warunek dotyczący kontroli analogicznej został spełniony w wyniku zawarcia porozumienia z dnia 30 października 2014 r. Następnie orzekł, że warunek dotyczący wykonywania zasadniczej części działalności również został spełniony, i wyjaśnił, że nie biorąc pod uwagę działalności wykonywanej przez Cogesę na rzecz gmin niebędących jej wspólnikami, działalność wykonywana na rzecz gmin zrzeszonych przekraczała 90% wielkości obrotu tej spółki, a zatem pozostałą część działalności można uznać jak najbardziej za działalność marginalną.

               17

               Consiglio di Stato (rada stanu, Włochy), do której Undis wniósł odwołanie, stwierdza, iż niezależnie od tego, że dyrektywa 2014/24 nie ma zastosowania ratione temporis do sporu w postępowaniu głównym, przepisy art. 12 tej dyrektywy mają w każdym razie znaczenie dla rozstrzygnięcia tego sporu.

               18

               Jeżeli chodzi o warunek dotyczący wykonywania zasadniczej części działalności, Consiglio di Stato (rada stanu) odnosi się do wyroku z dnia 11 maja 2006 r., Carbotermo i Consorzio Alisei (C‑340/04, EU:C:2006:308, pkt 65), w którym Trybunał orzekł, iż „należy uznać, że decydujący charakter ma przychód uzyskany przez przedsiębiorstwo dzięki decyzjom jednostki kontrolującej o udzieleniu mu zamówień, obejmujący przychód uzyskany od beneficjentów usług w wykonaniu tych decyzji”. W świetle tego orzecznictwa decyzjami o udzieleniu zamówienia, które należy wziąć pod uwagę w celu zbadania, czy warunek ten został spełniony, byłyby decyzje wydane wyłącznie przez kontrolującą jednostkę samorządu terytorialnego. Tymczasem zwiększenie liczby udzielonych zamówień mających znaczenie w niniejszej sprawie mogłoby wynikać z art. 12 ust. 2 dyrektywy 2014/24.

               19

               Consiglio di Stato (rada stanu) zauważa z kolei, że żaden przepis wspomnianej dyrektywy nie wskazuje, iż w celu oceny spełnienia omawianego warunku należy uwzględnić zamówienia, które dotyczą jednostek publicznych samorządu terytorialnego niebędących wspólnikami, w przypadku, w którym owe zamówienia są narzucone w drodze władczego środka organu administracji wyższego rzędu również niebędącego wspólnikiem.

               20

               Ponadto zdaniem Consiglio di Stato (rady stanu) nasuwa się pytanie, czy w sprawie w postępowaniu głównym w celu weryfikacji spełnienia warunku wykonywania zasadniczej części działalności należy uwzględniać udzielone zamówienia wykonywane na rzecz jednostek publicznych Cogesy będących jej wspólnikami przed zawarciem porozumienia z dnia 30 października 2014 r. Consiglio di Stato (rada stanu) odsyła w tym zakresie do art. 12 ust. 5 akapit drugi dyrektywy 2014/24.

               21

               W takich okolicznościach Consiglio di Stato (rada stanu) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

                        „1)

                        Czy dla celów ustalenia zasadniczej części działalności wykonywanej przez kontrolowaną jednostkę należy brać także pod uwagę działalność powierzoną przez organ administracji publicznej niebędący jej wspólnikiem wykonywaną na rzecz publicznych jednostek terytorialnych niebędących jej wspólnikami?

                        2)

                        Czy dla celów ustalenia zasadniczej części działalności wykonywanej przez kontrolowaną jednostkę należy brać także pod uwagę udzielenie zamówień na rzecz publicznych jednostek terytorialnych będących jej wspólnikami przed spełnieniem wymogu dotyczącego tzw. analogicznej kontroli?”.

         W przedmiocie pytań prejudycjalnych

               22

               Tytułem wstępu należy stwierdzić, że okoliczności faktyczne w postępowaniu głównym, które zostały przedstawione w pkt 11 i 12 niniejszego wyroku, miały miejsce przed upływem w dniu 18 kwietnia 2016 r. terminu na dokonanie transpozycji dyrektywy 2014/24 przez państwa członkowskie. W związku z tym pytania prejudycjalne powinny być oceniane ratione temporis jedynie w świetle dyrektywy 2004/18 w sposób, w jaki dyrektywę tę interpretował Trybunał.

               23

               Ponadto należy zauważyć, że sąd odsyłający nie dostarcza w niniejszej sprawie żadnych danych co do tego, czy wartość zamówienia spornego w postępowaniu głównym przekracza próg zastosowania dyrektywy 2004/18 czy też go nie przekracza. Dodatkowo postanowienie odsyłające nie zawiera również informacji koniecznych dla ustalenia, czy chodzi o zamówienie publiczne na usługi czy też o koncesję na usługi.

               24

               Prawdą jest, że wyjątek od stosowania przepisów prawa Unii w sytuacji, gdy zostały spełnione warunki udzielenia zamówienia „in house”, może znajdować zastosowanie zarówno w sytuacjach objętych zakresem zastosowania dyrektywy 2004/18, jak i w sytuacjach wyłączonych z tego zakresu (zob. podobnie wyrok z dnia 29 listopada 2012 r., Econord, C‑182/11 i C‑183/11, EU:C:2012:758, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo). Niemniej jednak w drugim przypadku zastosowanie wspomnianego wyjątku ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym jedynie o tyle, o ile sporne zamówienie podlega podstawowym i ogólnym zasadom traktatu FUE, co wymaga tego, by zamówienie to miało niewątpliwe znaczenie transgraniczne (zob. podobnie wyrok z dnia 6 października 2016 r., Tecnoedi Costruzioni, C‑318/15, EU:C:2016:747, pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo).

               25

               Ze względu na ducha współpracy charakteryzującego stosunki pomiędzy sądami krajowymi i Trybunałem w ramach postępowania prejudycjalnego brak takich uprzednich ustaleń sądu odsyłającego nie prowadzi do niedopuszczalności wniosku, jeśli pomimo tego braku Trybunał uzna, że jest w stanie udzielić użytecznej odpowiedzi sądowi odsyłającemu w świetle okoliczności wynikających z akt sprawy. Niemniej Trybunał udziela odpowiedzi z zastrzeżeniem stwierdzenia przez sąd odsyłający, iż zostały spełnione przesłanki zastosowania prawa Unii (zob. analogicznie wyrok z dnia 11 grudnia 2014 r., Azienda sanitaria locale n. 5 Spezzino i in., C‑113/13, EU:C:2014:2440, pkt 48).

               26

               Odpowiedź Trybunału na pytania przedstawione przez sąd odsyłający spoczywa zatem na założeniu, że bądź to dyrektywa 2004/18 ma zastosowanie do zamówienia spornego w postępowaniu głównym, bądź też, jeśli tak nie jest, zamówienie to ma niewątpliwe znaczenie transgraniczne, co powinno zostać ustalone przez ten sąd.

         W przedmiocie pytania pierwszego

               27

               Przez to pytanie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy w ramach stosowania orzecznictwa Trybunału dotyczącego bezpośredniego udzielania zamówień publicznych zwanych „in house”, w celu ustalenia, czy podmiot, któremu udzielono zamówienia, wykonuje zasadniczą część działalności na rzecz instytucji zamawiającej, w szczególności na rzecz kontrolujących go i będących jego wspólnikami jednostek samorządu terytorialnego, należy zaliczyć do tej działalności również działalność zleconą temu podmiotowi przez organ administracyjny niebędący jego wspólnikiem na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, które również nie są wspólnikami tego podmiotu ani też nie sprawują nad nim żadnej kontroli.

               28

               Zgodnie z orzecznictwem Trybunału główny cel zasad prawa Unii w dziedzinie zamówień publicznych, to jest swobodny przepływ towarów i usług oraz otwarcie na niezakłóconą konkurencję we wszystkich państwach członkowskich, oznacza obowiązek stosowania zasad dotyczących postępowań w sprawie udzielenia zamówień publicznych przewidzianych przez właściwe dyrektywy, jeżeli instytucja zamawiająca, taka jak jednostka samorządu terytorialnego, zamierza zawrzeć z innym prawnie odrębnym podmiotem pisemną odpłatną umowę, niezależnie od tego, czy podmiot ten jest sam instytucją zamawiającą czy nie (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 listopada 1999 r., Teckal,C‑107/98, EU:C:1999:562, pkt 51; a także z dnia 11 stycznia 2005 r., Stadt Halle i RPL Lochau, C‑26/03, EU:C:2005:5, pkt 44, 47).

               29

               Trybunał podkreślił, że każdy wyjątek od stosowania tego obowiązku podlega ścisłej wykładni (wyroki: z dnia 11 stycznia 2005 r., Stadt Halle i RPL Lochau, C‑26/03, EU:C:2005:5, pkt 46; a także z dnia 8 maja 2014 r., Datenlotsen Informationssysteme, C‑15/13, EU:C:2014:303, pkt 23).

               30

               Z uwagi na to, że organ administracji publicznej ma możliwość wykonywania należących do niego zadań leżących w interesie publicznym za pomocą własnych środków administracyjnych, technicznych i innych oraz że nie jest on zobowiązany do posługiwania się podmiotami zewnętrznymi nienależącymi do jego służb (zob. podobnie wyrok z dnia 11 stycznia 2005 r., Stadt Halle i RPL Lochau, C‑26/03, EU:C:2005:5, pkt 48), Trybunał uzasadnił uznanie wyjątku w zakresie udzielania zamówień „in house” szczególnym powiązaniem wewnętrznym istniejącym w takim przypadku pomiędzy instytucją zamawiającą a podmiotem, któremu udzielono zamówienia, nawet jeżeli podmiot ten jest prawnie odrębny od tej instytucji (zob. podobnie wyrok z dnia 8 maja 2014 r., Datenlotsen Informationssysteme,C‑15/13, EU:C:2014:303, pkt 29). W takich przypadkach można uznać, że instytucja zamawiająca w rzeczywistości korzysta ze środków własnych (zob. podobnie wyrok z dnia 8 maja 2014 r., Datenlotsen Informationssysteme,C‑15/13, EU:C:2014:303, pkt 25) oraz że podmiot, któremu udzielono zamówienia, stanowi niemalże część wewnętrznych służb tej instytucji.

               31

               Wyjątek ten wymaga – poza tym, aby instytucja zamawiająca sprawowała nad podmiotem, któremu udzielono zamówienia, kontrolę analogiczną do tej, jaką sprawuje ona nad swoimi własnymi służbami – również i tego, aby podmiot ten wykonywał zasadniczą część działalności na rzecz instytucji zamawiającej, która jest jego wspólnikiem (zob. podobnie wyrok z dnia 18 listopada 1999 r., Teckal,C‑107/98, EU:C:1999:562, pkt 50).

               32

               W ten sposób nieodzowne jest, aby działalność podmiotu, któremu udzielono zamówienia, była zasadniczo poświęcona na rzecz jednostki lub jednostek samorządu terytorialnego będących jej wspólnikami, przy czym każda inna działalność może mieć jedynie marginalny charakter. Dla dokonania oceny, czy tak jest w niniejszym przypadku, właściwy sąd musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, mające charakter zarówno jakościowy, jak i ilościowy. W tym zakresie obrotem, który ma znaczenie, jest obrót, jaki osiąga ten podmiot na podstawie decyzji o udzieleniu zamówienia przez tę instytucję zamawiającą lub przez te instytucje zamawiające, które sprawują nad nim kontrolę (zob. podobnie wyroki: z dnia 11 maja 2006 r., Carbotermo i Consorzio Alisei, C‑340/04, EU:C:2006:308, pkt 63, 65; a także z dnia 17 lipca 2008 r., Komisja/Włochy, C‑371/05, niepublikowany, EU:C:2008:410, pkt 31).

               33

               Wymóg wykonywania przez dany podmiot zasadniczej części działalności na rzecz kontrolujących go jednostki lub jednostek samorządu terytorialnego ma na celu zapewnienie, aby dyrektywa 2004/18 znajdowała zastosowanie również w przypadku, gdy przedsiębiorstwo kontrolowane przez jedną lub kilka jednostek samorządu działa aktywnie na rynku, a tym samym może znaleźć się w stosunku konkurencji z innymi przedsiębiorstwami. W istocie bowiem przedsiębiorstwo nie musi być pozbawione swobody działania przez sam fakt, że decyzje go dotyczące są kontrolowane przez jednostkę lub jednostki samorządu terytorialnego będące jego wspólnikami, jeśli przedsiębiorstwo to może jeszcze wykonywać znaczną część działalności gospodarczej na rzecz innych podmiotów gospodarczych. Z kolei jeżeli świadczenia tego przedsiębiorstwa są zasadniczo przeznaczone tylko na rzecz wspomnianej jednostki lub wspomnianych jednostek samorządu terytorialnego, wydaje się uzasadnione, aby przedsiębiorstwo to uniknęło ograniczeń dyrektywy 2004/18, ponieważ ograniczenia te są podyktowane troską o zachowanie konkurencji, która w tym przypadku nie ma już racji bytu (zob. analogicznie wyrok z dnia 11 maja 2006 r., Carbotermo i Consorzio Alisei, C‑340/04, EU:C:2006:308, pkt 60–62).

               34

               Z orzecznictwa tego wynika, że każda działalność podmiotu, któremu udzielono zamówienia, a która jest przeznaczona dla osób innych niż jego wspólnicy, to znaczy dla osób, które nie pozostają w żadnym stosunku kontroli z tym podmiotem, nawet gdy osoby te są organami administracji publicznej, powinna zostać uznana za wykonywaną na rzecz osób trzecich.

               35

               W konsekwencji w świetle tego orzecznictwa w sprawie w postępowaniu głównym jednostki samorządu terytorialnego, które nie są wspólnikami Cogesy, należy uznać za osoby trzecie. W rzeczywistości bowiem, zgodnie ze wskazówkami znajdującymi się w postanowieniu odsyłającym, brak jest jakiegokolwiek stosunku kontroli pomiędzy tymi jednostkami i tą spółką, tak że brak jest szczególnego związku, który zdaniem orzecznictwa uzasadnia wyjątek odnośnie do udzielania zamówień zwanych „in house”, pomiędzy instytucją zamawiającą a podmiotem, któremu udzielono zamówienia.

               36

               W związku z tym w celu zbadania, czy Cogesa wykonuje zasadniczą część swojej działalności na rzecz będących jej wspólnikami jednostek samorządu terytorialnego, działalność tej spółki przeznaczoną na rzecz jednostek samorządu terytorialnego niebędących jej wspólnikami należy uznać za działalność wykonywaną na rzecz osób trzecich. Do sądu odsyłającego należy zbadanie, czy ostatnią z wymienionych działalności można uznać za mającą marginalny charakter w stosunku do działalności Cogesy na rzecz będących jej wspólnikami jednostek samorządu terytorialnego w rozumieniu orzecznictwa Trybunału dotyczącego udzielenia zamówienia „in house”.

               37

               Wniosku tego nie podważa wskazana przez sąd odsyłający okoliczność, zgodnie z którą działalność Cogesy wykonywana na rzecz jednostek samorządu terytorialnego niebędących jej wspólnikami została zlecona jej przez organ administracji publicznej, również niebędący jej wspólnikiem. W istocie bowiem, pomimo iż organ ten powierzył wspomnianą działalność Cogesie, to jednak ze wskazówek znajdujących się w postanowieniu odsyłającym wynika, że ów organ administracji publicznej nie jest wspólnikiem tej spółki i nie sprawuje nad nią żadnej kontroli w rozumieniu orzecznictwa Trybunału dotyczącego udzielenia zamówienia „in house”. W braku jakiejkolwiek kontroli sprawowanej przez wspomniany organ administracji publicznej zlecona przez niego działalność na rzecz Cogesy powinna zostać uznana za działalność wykonywaną na rzecz osób trzecich.

               38

               Z uwagi na powyższe rozważania na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że w ramach stosowania orzecznictwa Trybunału dotyczącego bezpośredniego udzielania zamówień publicznych zwanych „in house”, w celu ustalenia, czy podmiot, któremu udzielono zamówienia, wykonuje zasadniczą część działalności na rzecz instytucji zamawiającej, w szczególności na rzecz będących jego wspólnikami i kontrolujących go jednostek samorządu terytorialnego, do działalności tej nie należy zaliczać działalności zleconej temu podmiotowi przez organ administracji publicznej niebędący jego wspólnikiem na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, które również nie są wspólnikami tego podmiotu ani nie sprawują nad nim żadnej kontroli, którą to działalność trzeba uznać za wykonywaną na rzecz osób trzecich.

         W przedmiocie pytania drugiego

               39

               Przez to pytanie sąd odsyłający zasadniczo pyta o to, czy dla celów ustalenia, czy podmiot, któremu udzielono zamówienia, wykonuje zasadniczą część swojej działalności na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, które są jego wspólnikami i które sprawują nad nim łącznie kontrolę analogiczną do tej, jaką sprawują nad własnymi służbami, należy brać pod uwagę również działalność wykonywaną przez ten podmiot na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, zanim taka łączna kontrola stała się skuteczna.

               40

               W tym zakresie należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału w celu oceny przesłanki dotyczącej wykonywania zasadniczej części działalności sąd krajowy uwzględnia wszystkie okoliczności danej sprawy, zarówno jakościowe, jak i ilościowe (zob. podobnie wyrok z dnia 11 maja 2006 r., Carbotermo i Consorzio Alisei, C‑340/04, EU:C:2006:308, pkt 63, 64).

               41

               W niniejszej sprawie ze wskazówek znajdujących się w postanowieniu odsyłającym wynika, że Cogesa wykonywała już działalność na rzecz jednostek samorządu terytorialnego będących jej wspólnikami przed zawarciem porozumienia z dnia 30 października 2014 r. Działalność tę oczywiście należy wziąć pod uwagę, jeżeli trwa ona nadal w chwili udzielenia zamówienia publicznego. Ponadto działalność zakończona przed dniem 30 października 2014 r. również może mieć znaczenie dla oceny tego, czy został spełniony warunek dotyczący wykonywania zasadniczej części działalności. W rzeczywistości bowiem wcześniejsza działalność może stanowić wskazówkę o znaczeniu działalności, jaką Cogesa planuje wykonywać na rzecz jednostek terytorialnych będących jej wspólnikami, po tym, jak ich analogiczna kontrola stała się skuteczna.

               42

               Z uwagi na powyższe rozważania, w celu ustalenia, czy podmiot, któremu udzielono zamówienia, wykonuje zasadniczą część swojej działalności na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, które są jego wspólnikami i które sprawują nad nim łącznie kontrolę analogiczną do tej, jaką sprawują nad własnymi służbami, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, wśród których może znajdować się działalność, jaką ów podmiot, któremu udzielono zamówienia, wykonywał dla tych samych jednostek samorządu terytorialnego, zanim taka łączna kontrola stała się skuteczna.

         W przedmiocie kosztów

               43

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:

                           1)

                           W ramach stosowania orzecznictwa Trybunału dotyczącego bezpośredniego udzielania zamówień publicznych zwanych „in house”, w celu ustalenia, czy podmiot, któremu udzielono zamówienia, wykonuje zasadniczą część działalności na rzecz instytucji zamawiającej, w szczególności na rzecz będących jego wspólnikami i kontrolujących go jednostek samorządu terytorialnego, do działalności tej nie należy zaliczać działalności zleconej temu podmiotowi przez organ administracji publicznej niebędący jego wspólnikiem na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, które również nie są wspólnikami tego podmiotu ani nie sprawują nad nim żadnej kontroli, którą to działalność trzeba uznać za wykonywaną na rzecz osób trzecich.

                           2)

                           W celu ustalenia, czy podmiot, któremu udzielono zamówienia, wykonuje zasadniczą część swojej działalności na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, które są jego wspólnikami i które sprawują nad nim łącznie kontrolę analogiczną do tej, jaką sprawują nad własnymi służbami, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, wśród których może znajdować się działalność, jaką ów podmiot, któremu udzielono zamówienia, wykonywał dla tych samych jednostek samorządu terytorialnego, zanim taka łączna kontrola stała się skuteczna.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: włoski.


title: Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 16 lipca 2009 r.#Infopaq International A/S przeciwko Danske Dagblades Forening.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Højesteret - Dania.#Prawa autorskie - Społeczeństwo informacyjne - Dyrektywa 2001/29/WE - Artykuły 2 i 5 - Dzieła literackie i artystyczne - Pojęcie zwielokrotniania - "Częściowe" zwielokrotnianie - Zwielokrotnianie krótkich wycinków z utworów literackich - Artykuły prasowe - Zwielokrotnianie wstępne i tymczasowe - Proces technologiczny, na który składa się skanowanie artykułów i następnie przekształcanie ich w pliki tekstowe, elektroniczne zwielokrotnianie i zapisywanie części zwielokrotnionego tekstu oraz jego druk.#Sprawa C-5/08.

text:
      Sprawa C‑5/08
      Infopaq International A/S
      przeciwko
      Danske Dagblades Forening
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnymzłożony przez Højesteret)

      Prawa autorskie – Społeczeństwo informacyjne – Dyrektywa 2001/29/WE – Artykuły 2 i 5 – Dzieła literackie i artystyczne – Pojęcie zwielokrotniania – Zwielokrotnianie „częściowe” – Zwielokrotnianie krótkich wycinków z utworów literackich – Artykuły prasowe – Zwielokrotnianie wstępne i tymczasowe – Proces technologiczny, na który składa się skanowanie artykułów i następnie przekształcanie ich w pliki tekstowe, elektroniczne
         zwielokrotnianie i zapisywanie części zwielokrotnionego tekstu oraz jego druk

      Streszczenie wyroku
      1.        Zbliżanie ustawodawstw – Prawo autorskie i prawa pokrewne – Dyrektywa 2001/29 – Harmonizacja niektórych aspektów prawa autorskiego
            i praw pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym – Prawo do zwielokrotniania – Zwielokrotnianie częściowe – Pojęcie
      (dyrektywa 2001/29 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 2 lit. a))
      2.        Zbliżanie ustawodawstw – Prawo autorskie i prawa pokrewne – Dyrektywa 2001/29 – Harmonizacja niektórych aspektów prawa autorskiego
            i praw pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym – Prawo do zwielokrotniania – Wyjątki i ograniczenia – Przesłanki – Przejściowy
            charakter czynności zwielokrotniania
      (dyrektywa 2001/29 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5 ust. 1)
      1.        Czynność dokonywana w trakcie procesu pozyskiwania danych, polegająca na przechowywaniu w pamięci komputera zawierającego
         11 słów wycinka utworu podlegającego ochronie oraz na wydrukowaniu tego wycinka, może wchodzić w zakres pojęcia częściowego
         zwielokrotniania w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2001/29 w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych
         w społeczeństwie informacyjnym, jeśli zwielokrotnione w ten sposób elementy stanowią wyraz własnej twórczości intelektualnej
         ich autora, przy czym kwestia ta podlega zbadaniu przez sąd krajowy.

      W istocie prawo autorskie w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/29 może znajdować zastosowanie jedynie w stosunku do
         przedmiotu, który jest oryginalny w tym sensie, że stanowi własną twórczość intelektualną jego autora. Gdy chodzi o części
         utworu, są one chronione prawem autorskim, jeżeli jako takie przyczyniają się do oryginalności całego dzieła. Poszczególne
         części utworu podlegają ochronie na podstawie wspomnianego przepisu, pod warunkiem że zawarte są w nich określone elementy
         stanowiące wyraz własnej twórczości intelektualnej autora utworu. Z uwagi na wymóg dokonywania szerokiej interpretacji ochrony
         przysługującej na podstawie art. 2 wspomnianej dyrektywy, nie można wykluczyć, że niektóre z oderwanych zdań czy też nawet
         niektóre części zdań zawartych w danym tekście będą w stanie oddać oryginalność publikacji takiej jak artykuł prasowy, ukazując
         czytelnikowi element artykułu, który sam w sobie stanowi wyraz własnej twórczości intelektualnej jego autora. Takie zdania
         lub ich części mogą zatem być przedmiotem ochrony ustanowionej w art. 2 lit. a) dyrektywy.

      (por. pkt 37–39, 47, 48, 51; pkt 1 sentencji)
      2.        Czynność polegająca na wydrukowaniu wycinka zawierającego 11 słów, która jest dokonywana w trakcie procesu pozyskiwania danych,
         na który składa się skanowanie artykułów prasowych i następnie przekształcanie ich w pliki tekstowe, elektroniczne zwielokrotnianie
         i zapisywanie części zwielokrotnionego tekstu oraz jego druk, nie spełnia określonej w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29 w sprawie
         harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym, przesłanki odnoszącej się do
         charakteru tymczasowego, a co za tym idzie, proces ten nie może być realizowany bez uzyskania zgody zainteresowanych podmiotów
         praw autorskich.

      Dana czynność może zostać zakwalifikowana jako czynność „tymczasowa” w rozumieniu drugiej przesłanki zawartej we wspomnianym
         przepisie jedynie wtedy, gdy czas jej trwania ogranicza się do okresu, który jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania
         rozpatrywanego procesu technologicznego, przy czym proces ten musi być zautomatyzowany w taki sposób, by rezultaty tej czynności
         były usuwane automatycznie – bez ingerencji człowieka – z chwilą gdy spełniona została funkcja czynności polegająca na umożliwieniu
         realizacji wspomnianego procesu. Natomiast w drodze ostatniej czynności zwielokrotniania w ramach rozpatrywanego procesu pozyskiwania
         danych dokonywane jest zwielokrotnianie poza sferą informatyczną, poprzez wydruk plików mieszczących w sobie wycinki zawierające
         11 słów, i w ten sposób ma miejsce zwielokrotnienie wycinków jako kopii na papierze. Tymczasem, jeśli rezultat zwielokrotnienia
         znajduje się na kopii mającej charakter materialny, to jego zniknięcie może nastąpić jedynie w drodze zniszczenia tej kopii.
         Poza tym z uwagi na to, że proces pozyskiwania danych najwyraźniej nie obejmuje automatycznego zniszczenia kopii, usunięcie
         rezultatu zwielokrotnienia zależy wyłącznie od woli osoby przeprowadzającej ten proces, w związku z czym nie ma żadnej pewności,
         iż będzie ona chciała tego dokonać. W efekcie istnieje ryzyko, że rzeczony rezultat zwielokrotnienia będzie istnieć przez
         dłuższy okres w zależności od potrzeb takiej osoby. W tych okolicznościach omawiana ostatnia czynność procesu pozyskiwania
         danych, polegająca na wydrukowaniu wycinków zawierających 11 słów, nie jest czynnością tymczasową w rozumieniu art. 5 ust. 1
         dyrektywy 2001/29.

      (por. pkt 64, 67–70, 74; pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
      z dnia 16 lipca 2009 r.(*)

      Prawa autorskie – Społeczeństwo informacyjne – Dyrektywa 2001/29/WE – Artykuły 2 i 5 – Dzieła literackie i artystyczne – Pojęcie zwielokrotniania – Zwielokrotnianie „częściowe” – Zwielokrotnianie krótkich wycinków z utworów literackich – Artykuły prasowe – Zwielokrotnianie wstępne i tymczasowe – Proces technologiczny, na który składa się skanowanie artykułów i następnie przekształcanie ich w pliki tekstowe, elektroniczne
         zwielokrotnianie i zapisywanie części zwielokrotnionego tekstu oraz jego druk

      W sprawie C‑5/08
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Højesteret
         (Dania) postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 4 stycznia 2008 r., w postępowaniu:

      Infopaq International A/S
      przeciwko
      Danske Dagblades Forening,

      TRYBUNAŁ (czwarta izba),
      w składzie: K. Lenaerts, prezes izby, T. von Danwitz, R. Silva de Lapuerta, G. Arestis i J. Malenovský (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: V. Trstenjak,
      sekretarz: C. Strömholm, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 20 listopada 2008 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Infopaq International A/S przez A. Jensena, advokat,
      –        w imieniu Danske Dagblades Forening przez M. Dahla Pedersena, advokat,
      –        w imieniu rządu austriackiego przez E. Riedla, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez H. Krämera oraz H. Støvlbæka, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 12 lutego 2009 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy z jednej strony wykładni art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/29/WE
         Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych
         w społeczeństwie informacyjnym (Dz.U. L 167, s. 10), a z drugiej strony przesłanek wyjątku odnoszącego się do czynności tymczasowego
         zwielokrotniania w rozumieniu art. 5 tej dyrektywy.

      2        Wniosek ten został złożony w ramach postępowania między Infopaq International A/S (zwaną dalej „Infopaq”) a Danske Dagblades
         Forening (zwanym dalej „DDF”) mającego za przedmiot oddalenie żądania wspomnianej spółki, które miało na celu stwierdzenie,
         że Infopaq nie miała obowiązku uzyskania zgody podmiotów praw autorskich na dokonanie czynności zwielokrotniania artykułów
         prasowych w drodze zautomatyzowanego procesu polegającego na ich skanowaniu i przekształcaniu w pliki graficzne, a następnie
         elektronicznym przetwarzaniu tych plików.

       Ramy prawne
       Prawo międzynarodowe
      3        Zgodnie z art. 9 ust. 1 Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej, figurującego w załączniku
         1C do Porozumienia z Marakeszu ustanawiającego Światową Organizację Handlu, które zostało przyjęte decyzją Rady 94/800/WE
         z dnia 22 grudnia 1994 r. dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji,
         porozumień, będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994) (Dz.U. L 336, s. 1):

      „Członkowie zastosują się do artykułów 1–21 konwencji berneńskiej (1971) oraz załącznika do niej […]”.
      4        Artykuł 2 Konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych (Akt paryski z dnia 24 lipca 1971 r.), w brzmieniu
         uwzględniającym zmiany z dnia 28 września 1979 r. (zwanej dalej „konwencją berneńską”), został sformułowany w następujący
         sposób:

      „1.      Określenie »dzieła literackie i artystyczne« obejmuje wszystkie dzieła literackie, naukowe i artystyczne, bez względu na sposób
         lub formę ich wyrażenia, takie jak książki, broszury i inne pisma […].

      […]
      5.      Zbiory dzieł literackich lub artystycznych, takie jak encyklopedie i antologie, które ze względu na wybór lub układ treści
         stanowią twórczość intelektualną, podlegają ochronie jako takie, bez uszczerbku dla praw autorów każdego z dzieł stanowiących
         część składową tych zbiorów.

      […]
      8.      Ochrony na podstawie niniejszej konwencji nie stosuje się do wiadomości bieżących lub o różnych wydarzeniach mających charakter
         zwykły informacji prasowych”.

      5        Zgodnie z art. 9 akapit pierwszy konwencji berneńskiej autorzy dzieł literackich i artystycznych chronionych przez tę konwencję
         korzystają z wyłącznego prawa udzielania zezwolenia na zwielokrotnianie tych dzieł, bez względu na sposób i formę, w których
         miałaby ona nastąpić.

       Prawo wspólnotowe
      6        Artykuł 1 dyrektywy Rady 91/250/EWG z dnia 14 maja 1991 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych (Dz.U. L 122,
         s. 42) stanowi:

      „1.      Zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy państwa członkowskie chronią prawem autorskim programy komputerowe w taki sposób
         jak dzieła literackie w rozumieniu Konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych […].

      […]
      3.      Program komputerowy podlega ochronie, jeżeli jest oryginalny w takim rozumieniu, że jest własną intelektualną twórczością
         jego autora. Żadnych innych kryteriów nie stosuje się przy dokonywaniu jego kwalifikacji do ochrony”.

      7        Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych
         (Dz.U. L 77, s. 20) stanowi:

      „Zgodnie z niniejszą dyrektywą bazy danych, które z powodu wyboru lub uporządkowania ich zawartości stanowią własną intelektualną
         twórczość autora, podlegają jako takie ochronie [na podstawie] prawa autorskiego. Żadnych innych kryteriów nie stosuje się
         do określenia ich kwalifikowania się do tej ochrony”.

      8        Motywy 4, 6, 9–11, 20–22, 31 i 33 dyrektywy 2001/29 stanowią:

      „(4)      Zharmonizowane ramy prawne w zakresie praw autorskich i pokrewnych [prawa autorskiego i praw pokrewnych], poprawiając pewność
         prawną, a zarazem zapewniając wysoki poziom ochrony własności intelektualnej, sprzyjają poważnym inwestycjom w twórcze i nowatorskie
         działania, a w szczególności w infrastrukturę sieci […].

      (6)      Bez harmonizacji na szczeblu Wspólnoty procesy legislacyjne na poziomie krajowym, już zapoczątkowane przez wiele państw członkowskich,
         aby sprostać wyzwaniom technologicznym, mogłyby pociągnąć za sobą powstanie istotnych różnic w dziedzinie ochrony, a w związku
         z tym stworzyć ograniczenia dla swobodnego przepływu usług i towarów zawierających elementy objęte własnością intelektualną
         lub opierających się na takich elementach, co spowodowałoby ponowny podział rynku wewnętrznego i niespójności natury legislacyjnej.
         Wpływ tych różnic w zakresie ustawodawstwa i niepewności prawa stanie się bardziej odczuwalny wraz z rozwojem społeczeństwa
         informacyjnego, w którym już teraz znacznie nasiliło się transgraniczne wykorzystywanie własności intelektualnej. Rozwój ten
         musi być kontynuowany. Znaczne różnice prawne i niepewności w odniesieniu do ochrony prawnej mogą ograniczyć uzyskanie korzyści
         dla nowych produktów i usług chronionych przez prawo autorskie i prawa pokrewne.

      […]
      (9)      Wszelka harmonizacja praw autorskich i pokrewnych [prawa autorskiego i praw pokrewnych] opiera się na wysokim poziomie ochrony,
         odkąd prawa te mają zasadnicze znaczenie dla twórczości intelektualnej […].

      (10)      Autorzy i artyści wykonawcy, aby móc kontynuować swoją twórczą i artystyczną pracę, muszą otrzymywać stosowne wynagrodzenie
         za korzystanie z ich utworów […].

      (11)      Skuteczny i ścisły system ochrony praw autorskich i pokrewnych jest jednym z głównych sposobów zapewniających powstawanie
         twórczości kulturalnej w Europie i uzyskanie niezbędnych środków oraz zachowanie niezależności i godności dla twórców i artystów
         wykonawców.

      […]
      (20)      Niniejsza dyrektywa opiera się na zasadach i regułach już ustanowionych przez dyrektywy obowiązujące w tym obszarze, w szczególności
         […] dyrektyw[y] […] [91/250] […] i [96/9], i rozwija te zasady i reguły oraz umieszcza je w perspektywie społeczeństwa informacyjnego.
         Przepisy niniejszej dyrektywy nie naruszają przepisów wyżej wymienionych dyrektyw, chyba że niniejsza dyrektywa stanowi inaczej.

      (21)      Niniejsza dyrektywa powinna określić zakres czynności objętych prawem do zwielokrotnienia utworu, w odniesieniu do różnych
         beneficjentów. Należy to określić zgodnie z acquis communautaire. W celu zapewnienia bezpieczeństwa prawnego w obrębie rynku
         wewnętrznego w sposób szeroki należy określić definicje tych czynności.

      (22)      W celu właściwego wsparcia dla upowszechniania kultury nie można zrezygnować ze ścisłej ochrony praw autorskich i tolerować
         nielegalnych form dystrybucji sfałszowanych lub pirackich utworów.

      […]
      (31)      Należy zabezpieczyć właściwą równowagę praw i interesów między różnymi kategoriami podmiotów praw autorskich, jak również
         między nimi a użytkownikami przedmiotów objętych ochroną […].

      […]
      (33)      Od wyłącznego prawa do zwielokrotniania utworu powinien być uczyniony wyjątek mający na celu zezwalanie na niektóre tymczasowe
         czynności zwielokrotniania, które mają charakter przejściowy lub dodatkowy, stanowią integralną i podstawową część procesu
         technologicznego i wykonywane są wyłącznie w celu albo skutecznej transmisji w sieci wśród osób trzecich przez pośrednika,
         albo umożliwienia legalnego wykorzystania utworu lub innego przedmiotu objętego ochroną. Dane czynności zwielokrotniania nie
         powinny mieć same w sobie żadnej wartości ekonomicznej. O ile spełniają one te warunki, wyjątek ten obejmuje czynności pozwalające
         na przeglądanie, jak również czynności wprowadzania do pamięci podręcznej, w tym czynności, które umożliwiają skuteczne funkcjonowanie
         systemów transmisji, z zastrzeżeniem że pośrednik nie zmieni informacji i nie będzie utrudniał legalnego wykorzystania technologii,
         powszechnie uznanej i stosowanej przez przemysł w celu uzyskania danych w sprawie wykorzystania informacji. Korzystanie jest
         uważane za legalne, jeżeli zezwala na nie podmiot praw autorskich lub nie jest ono ograniczone przez prawo”.

      9        Zgodnie z art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/29:

      „Państwa członkowskie przewidują wyłączne prawo do zezwalania lub zakazywania bezpośredniego lub pośredniego, tymczasowego
         lub stałego zwielokrotniania utworu, przy wykorzystaniu wszelkich środków i w jakiejkolwiek formie, w całości lub częściowo:

      a)      dla autorów – w odniesieniu do ich utworów”.
      10      Artykuł 5 tej dyrektywy stanowi:

      „1.      Tymczasowe czynności zwielokrotniania określone w art. 2, które mają charakter przejściowy lub dodatkowy, które stanowią integralną
         i podstawową część procesu technologicznego i których jedynym celem jest umożliwienie:

      a)      transmisji w sieci wśród osób trzecich przez pośrednika, lub
      b)      legalnego korzystania
      z utworu lub innego przedmiotu objętego ochroną, i które nie mają odrębnego znaczenia ekonomicznego, będą wyłączone z prawa
         do zwielokrotniania określonego w art. 2.

      […]
      5.      Wyjątki i ograniczenia przewidziane w ust. 1, 2, 3 i 4 powinny być stosowane tylko w niektórych szczególnych przypadkach,
         które nie naruszają normalnego wykorzystania dzieła lub innego przedmiotu objętego ochroną ani nie powodują nieuzasadnionej
         szkody dla uzasadnionych interesów podmiotów praw autorskich”.

      11      Zgodnie z art. 6 dyrektywy 2006/116/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie czasu ochrony prawa
         autorskiego i niektórych praw pokrewnych (Dz.U. L 372, s. 12):

      „Fotografie, które są oryginalne w tym sensie, że stanowią własną intelektualną twórczość autora, podlegają ochronie zgodnie
         z przepisami art. 1 [który określa czas ochrony praw autorskich do dzieła literackiego lub artystycznego w rozumieniu art. 2
         konwencji berneńskiej]. W celu ustalenia ich kwalifikowania się do ochrony, nie są stosowane żadne inne kryteria. Państwa
         członkowskie mogą przewidzieć ochronę innych fotografii”.

       Prawo krajowe
      12      Artykuł 2 i art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29 zostały transponowane do duńskiego porządku prawnego w drodze przyjęcia art. 2
         i art. 11a ust. 1 lov n° 395 om ophavsret (ustawy nr 395 o prawie autorskim) z dnia 14 czerwca 1995 r. (Lovtidende 1995 A, s. 1796), zmienionej i ujednoliconej w szczególności przez lov n° 1051 om ændring af ophavsretsloven (ustawę nr 1051)
         z dnia 17 grudnia 2002 r. (Lovtidende 2002 A, s. 7881).

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      13      Przedmiotem działalności Infopaq jest monitorowanie i analiza prasy, co polega zasadniczo na sporządzaniu streszczeń wybranych
         artykułów z duńskiej prasy codziennej oraz rozmaitych periodyków. Selekcja artykułów dokonywana jest według zakresów tematycznych
         ustalonych przez klientów i jest ona przeprowadzana w drodze procesu zwanego „pozyskiwaniem danych”. Streszczenia są przekazywane
         klientom za pośrednictwem poczty elektronicznej.

      14      DDF jest stowarzyszeniem wydawców duńskich gazet codziennych, którego zadaniem jest w szczególności udzielanie jego członkom
         pomocy w zakresie wszelkich kwestii związanych z prawami autorskimi.

      15      W lecie 2005 r. DDF uzyskało informację, że Infopaq dokonuje przetwarzania w celach handlowych artykułów pochodzących z publikacji,
         bez uzyskania zgody podmiotów praw autorskich. Uznając, że uzyskanie takiej zgody jest niezbędne dla przetwarzania artykułów
         w drodze wspomnianego procesu, DDF przekazało Infopaq swoje stanowisko w tej sprawie.

      16      Proces pozyskiwania danych obejmuje pięć następujących etapów, które zdaniem DDF są jednocześnie czterema czynnościami zwielokrotniania
         artykułów prasowych.

      17      W pierwszej kolejności, publikacje, o które chodzi, są ręcznie rejestrowane przez pracowników Infopaq w elektronicznej bazie
         danych.

      18      W drugiej kolejności, przed przystąpieniem do skanowania odcinany jest grzbiet publikacji, tak aby wszystkie strony stanowiły
         odrębne arkusze. Część publikacji, która ma podlegać przetworzeniu, jest wybierana z bazy danych i następnie poddawana skanowaniu.
         Podczas skanowania tworzony jest plik TIFF („Tagged Image File Format”) dla każdej ze stron publikacji. Po zakończeniu skanowania,
         plik TIFF przesyłany jest do serwera OCR („Optical Character Recognition”) (optyczne rozpoznawanie znaków).

      19      W trzeciej kolejności, serwer OCR przekształca pliki TIFF w dane, które mogą podlegać przetwarzaniu cyfrowemu. Następuje to
         poprzez przekształcenie obrazu litery w kod cyfrowy, który przekazuje komputerowi informację na temat rodzaju znaku. Przykładowo
         obraz liter „TDC” jest przekształcany w dane, które komputer traktuje jak litery „TDC”, i zapisywany w formacie, który może
         zostać przez komputer rozpoznany. Dane te są zapisywane jako plik tekstowy, który może być odczytywany przez jakikolwiek edytor
         tekstu. Proces OCR kończy się usunięciem pliku TIFF.

      20      W czwartej kolejności, plik tekstowy jest poddawany analizie w celu wyszukania uprzednio określonego słowa kluczowego. W każdym
         przypadku tworzony jest plik określający tytuł, sekcję publikacji i numer strony, na której znajduje się słowo kluczowe, oraz
         wyrażona w procentach od 0 do 100 wartość mająca na celu wskazanie jego miejsca w tekście, co ułatwia czytanie artykułu. W celu
         dalszego ułatwienia wyszukiwania w trakcie czytania artykułu słowo kluczowe jest podawane wraz z pięcioma słowami, które je
         poprzedzają, i pięcioma, które następują po nim (zwane dalej „wycinkiem zawierającym 11 słów”). Proces ten kończy się usunięciem
         pliku tekstowego.

      21      W piątej kolejności, proces wyszukiwania kończy się stworzeniem wyniku wyszukiwania określającego wszystkie strony publikacji,
         na których znajduje się słowo kluczowe. Poniżej zamieszczony jest przykład tekstu wyniku wyszukiwania:

      „4 listopada 2005 r. – Dagbladet Arbejderen, s. 3:

      TDC: 73% »zbliżająca się sprzedaż grupy TDC, która zostanie prawdopodobnie przejęta przez«”.
      22      Kwestionując twierdzenie, że prowadzenie takiej działalności wymaga uzyskania zgody właścicieli praw autorskich, Infopaq wniosła
         do Østre Landsret skargę przeciwko DDF, w której domagała się, by to ostatnie uznało, że Infopaq jest uprawniona do przeprowadzania
         wyżej wymienionego procesu bez konieczności uzyskania zgody tego stowarzyszenia czy też jego członków. W następstwie oddalenia
         tej skargi przez Østre Landsret, Infopaq wniosła odwołanie do Højesteret.

      23      Zdaniem sądu krajowego bezsporne jest, że zgoda podmiotu praw autorskich nie jest wymagana w celu prowadzenia działalności
         w zakresie monitorowania prasy i sporządzania streszczeń, pod warunkiem że polega ono na fizycznej lekturze każdej publikacji
         przez człowieka, wyborze mających znaczenie artykułów na podstawie uprzednio określonych słów kluczowych i przesłaniu ręcznie
         sporządzanych wyników wyszukiwania osobom przygotowującym streszczenia ze wskazaniem słowa kluczowego w danym artykule i miejsca,
         które zajmuje ten artykuł w publikacji. Ponadto strony postępowania przed sądem krajowym zgadzają się co do okoliczności,
         że sporządzanie streszczeń jako takie jest zgodne z prawem i nie wymaga zgody podmiotów, którym przysługują odnośne prawa.

      24      Nie kwestionuje się także tego, że rzeczony proces pozyskiwania danych obejmuje dwie czynności zwielokrotniania, a mianowicie
         tworzenie plików TIFF przy skanowaniu drukowanych artykułów oraz tworzenie plików tekstowych w wyniku przekształcenia plików
         TIFF. Ponadto bezsporne jest, że proces ten prowadzi do zwielokrotniania części zeskanowanych artykułów prasowych, ponieważ
         wycinek zawierający 11 słów jest zapisywany w pamięci komputera i tych 11 słów znajduje się później na wydruku.

      25      Strony postępowania przed sądem krajowym nie zgadzają się jednak w kwestii tego, czy dwie ostatnie z wyżej wymienionych czynności
         są czynnościami zwielokrotniania, o których mowa w art. 2 dyrektywy 2001/29. Ponadto istnieje między nimi spór odnośnie do
         tego, czy w danym przypadku wszystkie czynności, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, powinny zostać objęte
         zakresem przewidzianego w art. 5 ust. 1 dyrektywy wyjątku od prawa do zwielokrotniania.

      26      W tych okolicznościach Højesteret postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy przechowywanie w pamięci i następnie drukowanie fragmentu tekstu artykułu z prasy codziennej, składającego się z szukanego
         słowa i pięciu poprzedzających je słów oraz pięciu słów następujących po nim należy traktować jako zwielokrotnienie objęte
         ochroną określoną w art. 2 dyrektywy [2001/29]?

      2)      Czy okoliczności, w jakich następuje zwielokrotnienie, mają znaczenie dla oceny, czy ma ono charakter »przejściowy« w rozumieniu
         art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29?

      3)      Czy tymczasowe zwielokrotnienie należy uznać za mające charakter »przejściowy«, jeśli zwielokrotnienie to jest przedmiotem
         przetwarzania, na przykład, poprzez utworzenie pliku tekstowego na podstawie pliku obrazu lub poprzez wyszukiwanie fragmentów
         tekstu w oparciu o plik tekstowy?

      4)      Czy tymczasowe zwielokrotnienie należy uznać za mające charakter »przejściowy«, jeśli część zwielokrotnianego utworu, składająca
         się z jednego lub kilku fragmentów tekstu liczących 11 słów, jest przechowywana w pamięci?

      5)      Czy tymczasowe zwielokrotnienie należy uznać za mające charakter »przejściowy«, jeśli część zwielokrotnianego utworu, składająca
         się z jednego lub kilku fragmentów tekstu liczących 11 słów, jest przedmiotem wydruku?

      6)      Czy etap procesu technologicznego, na którym następuje tymczasowe zwielokrotnienie, ma znaczenie dla oceny, czy stanowi ono
         »integralną i podstawową część procesu technologicznego« w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29?

      7)      Czy tymczasowe zwielokrotnienie należy uznać za »integralną i podstawową część procesu technologicznego«, jeśli polega ono
         na ręcznym skanowaniu artykułów prasowych w całości, gdy następnie artykuły te w formie drukowanej są przekształcane w dane
         cyfrowe?

      8)      Czy tymczasowe zwielokrotnienie należy uznać za »integralną i podstawową część procesu technologicznego«, jeśli polega ono
         na drukowaniu części zwielokrotnianego utworu, składającej się z jednego lub kilku fragmentów tekstu liczących 11 słów?

      9)      Czy »legalne korzystanie« w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29 obejmuje wszelkie formy korzystania, które nie wymagają
         zezwolenia podmiotu praw autorskich?

      10)      Czy »legalne korzystanie« w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29 obejmuje skanowanie przez podmiot gospodarczy artykułów
         prasowych w całości, a następnie przetwarzanie zwielokrotnionego utworu i przechowywanie go w pamięci oraz ewentualne drukowanie
         części zwielokrotnionego utworu, składającej się z jednego lub kilku fragmentów tekstu liczących 11 słów do celów sporządzania
         streszczeń, nawet gdy podmiot praw autorskich nie udzielił zezwolenia na te czynności?

      11)      Na podstawie jakich kryteriów należy dokonać oceny, czy tymczasowe zwielokrotnienie ma »odrębne znaczenie ekonomiczne« w rozumieniu
         art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29, jeśli spełnione są pozostałe warunki określone w tym przepisie?

      12)      Czy dokonując oceny tego, czy zwielokrotnienie ma »odrębne znaczenie ekonomiczne« w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29,
         należy uwzględnić zwiększenie wydajności wynikające dla użytkownika z tymczasowego zwielokrotnienia?

      13)      Czy skanowanie przez podmiot gospodarczy artykułów prasowych w całości, a następnie przetwarzanie zwielokrotnionego utworu
         oraz przechowywanie go w pamięci i ewentualne drukowanie części zwielokrotnionego utworu, składającej się z jednego lub kilku
         fragmentów tekstu liczących 11 słów bez zezwolenia podmiotu prawa autorskiego, należy uznać za stanowiące »szczególne przypadki,
         które nie naruszają normalnego wykorzystania« artykułów prasowych oraz »nie powodują nieuzasadnionej szkody dla uzasadnionych
         interesów podmiotów praw autorskich« w rozumieniu art. 5 ust. 5 dyrektywy 2001/29?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       Uwagi wstępne
      27      Tytułem wstępu należy przypomnieć, że zarówno względy jednolitego stosowania prawa wspólnotowego, jak i zasady równości wskazują
         na to, że treści przepisu prawa wspólnotowego, który – podobnie jak art. 2 dyrektywy 2001/29 – nie zawiera wyraźnego odesłania
         do prawa państw członkowskich dla określenia jego znaczenia i zakresu, należy zwykle nadać w całej Wspólnocie autonomiczną
         i jednolitą wykładnię (zob. w szczególności wyroki: z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie C‑245/00 SENA, Rec. s. I‑1251, pkt 23;
         z dnia 7 grudnia 2006 r. w sprawie C‑306/05 SGAE, Zb.Orz. s. I‑11519, pkt 31).

      28      Względy te nabierają szczególnego znaczenia w przypadku dyrektywy 2001/29 z uwagi na brzmienie jej motywów 6 i 21.

      29      W efekcie rząd austriacki nie może skutecznie twierdzić, że do państw członkowskich należy zdefiniowanie pojęcia częściowego
         zwielokrotniania, zawartego w art. 2 dyrektywy 2001/29 (zob. podobnie, jeśli chodzi o termin „publiczne” zawarty w art. 3
         tej dyrektywy, ww. wyrok w sprawie SGAE, pkt 31).

       W przedmiocie pytania pierwszego
      30      W drodze pytania pierwszego sąd krajowy wnosi zasadniczo, aby Trybunał ustalił, czy pojęcie częściowego zwielokrotniania w rozumieniu
         dyrektywy 2001/29 należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono czynności przechowywania w pamięci komputera wycinków
         zawierających 11 słów oraz drukowania takich wycinków na papierze.

      31      Należy zauważyć, że dyrektywa 2001/29 nie definiuje ani pojęcia zwielokrotniania, ani pojęcia częściowego zwielokrotniania.

      32      W tych okolicznościach pojęcia te należy definiować, mając na uwadze brzmienie i kontekst przepisu art. 2 dyrektywy 2001/29,
         w którym są one zawarte, oraz w świetle ogólnych celów, do których dąży ta dyrektywa, i przepisów prawa międzynarodowego (zob.
         podobnie ww. wyrok w sprawie SGAE, pkt 34, 35 i przytoczone tam orzecznictwo).

      33      Artykuł 2 lit. a) dyrektywy 2001/29 stanowi, że autorom przysługuje wyłączne prawo do zezwalania lub zakazywania zwielokrotniania
         ich utworów w całości lub częściowo. Wynika z tego, że przedmiotem ochrony prawnej polegającej na posiadaniu przez autora
         prawa do zezwalania lub zakazywania zwielokrotniania jest „utwór”.

      34      W tym zakresie z ogólnej systematyki konwencji berneńskiej, a w szczególności z jej art. 2 akapity piąty i ósmy wynika, że
         objęcie określonych przedmiotów ochroną przysługującą utworom literackim i artystycznym wymaga, by stanowiły one twórczość
         intelektualną.

      35      Jednocześnie zgodnie z art. 1 ust. 3 dyrektywy 91/250, art. 3 ust. 1 dyrektywy 96/9 i art. 6 dyrektywy 2006/116 utwory takie
         jak programy komputerowe, bazy danych lub fotografie podlegają ochronie prawa autorskiego jedynie wtedy, gdy są oryginalne
         w tym sensie, że stanowią własną twórczość intelektualną ich autora.

      36      Ustanawiając zharmonizowane ramy prawne w zakresie prawa autorskiego, dyrektywa 2001/29, co wynika także z jej motywów 4,
         9–11 i 20, opiera się na tej samej zasadzie.

      37      W tych okolicznościach prawo autorskie w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/29 może znajdować zastosowanie jedynie w stosunku
         do przedmiotu, który jest oryginalny w tym sensie, że stanowi własną twórczość intelektualną jego autora.

      38      Gdy chodzi o części utworu, należy stwierdzić, że w dyrektywie 2001/29, czy też w jakiejkolwiek innej dyrektywie stosującej
         się w tej dziedzinie, brak jest zapisów wskazujących na to, że części takie podlegają innemu reżimowi prawnemu niż ten, któremu
         podlega cały utwór. Wynika z tego, że są one chronione prawem autorskim, jeżeli jako takie przyczyniają się do oryginalności
         całego dzieła.

      39      Ze względu na kwestie przytoczone w pkt 37 niniejszego wyroku poszczególne części utworu podlegają ochronie na podstawie art. 2
         lit. a) dyrektywy 2001/29, pod warunkiem że zawarte są w nich określone elementy stanowiące wyraz własnej twórczości intelektualnej
         autora utworu.

      40      Jeśli chodzi o zakres takiej ochrony utworu, z motywów 9–11 dyrektywy 2001/29 wynika, że jej podstawowym celem jest ustanowienie
         wysokiego poziomu ochrony na korzyść w szczególności autorów, co pozwoli im na otrzymywanie stosownego wynagrodzenia za korzystanie
         z ich utworów, włącznie z przypadkami ich zwielokrotniania, tak aby mogli oni kontynuować swoją pracę twórczą i artystyczną.

      41      Podobnie motyw 21 dyrektywy 2001/29 wymaga, aby zakres czynności, do których stosuje się prawo do zwielokrotniania, interpretować
         szeroko.

      42      Ten wymóg szerokiej interpretacji rzeczonych czynności wynika ponadto z brzmienia art. 2 dyrektywy, w którym używa się takich
         wyrażeń jak „bezpośrednio lub pośrednio”, „tymczasowo lub stale”, „przy wykorzystaniu wszelkich środków” i „w jakiejkolwiek
         formie”.

      43      W efekcie ochrona przysługująca na podstawie art. 2 dyrektywy 2001/29 musi mieć szeroki zakres.

      44      Co się tyczy artykułów prasowych, własna twórczość intelektualna ich autora, o której mowa w pkt 37 niniejszego wyroku, wynika
         zwykle ze sposobu przedstawienia tematu i z użytych wyrażeń. Ponadto w postępowaniu przed sądem krajowym jest bezsporne, że
         artykuły prasowe jako takie są utworami literackimi, do których stosuje się dyrektywa 2001/29.

      45      Jeśli chodzi o elementy utworów, które podlegają ochronie, należy zauważyć, że składają się one ze słów, które rozpatrywane
         oddzielnie nie stanowią jako takie twórczości intelektualnej autora, który ich używa. Wyłącznie w drodze wyboru, układu i połączenia
         słów autor ma możliwość wyrażenia swojej twórczej inwencji w sposób oryginalny i stworzenia rezultatu stanowiącego twórczość
         intelektualną.

      46      Tak więc słowa jako takie nie stanowią elementów podlegających ochronie.

      47      Mimo tego z uwagi na wymóg dokonywania szerokiej interpretacji ochrony przysługującej na podstawie art. 2 dyrektywy 2001/29
         nie można wykluczyć, że niektóre z oderwanych zdań czy też nawet niektóre części zdań zawartych w danym tekście będą w stanie
         oddać oryginalność publikacji takiej jak artykuł prasowy, ukazując czytelnikowi element artykułu, który sam w sobie stanowi
         wyraz własnej twórczości intelektualnej jego autora. Takie zdania lub ich części mogą zatem być przedmiotem ochrony ustanowionej
         w art. 2 lit. a) rzeczonej dyrektywy.

      48      W świetle powyższego powielenie wycinka utworu podlegającego ochronie, składającego się, podobnie jak ten, którego dotyczy
         postępowanie przed sądem krajowym, z 11 kolejnych słów zawartych w utworze, może stanowić częściowe zwielokrotnienie w rozumieniu
         art. 2 dyrektywy 2001/29, jeśli w wycinku tym został odtworzony element utworu, który jako taki stanowi wyraz własnej twórczości
         intelektualnej autora. Zbadanie tej ostatniej kwestii należy do sądu krajowego.

      49      Ponadto należy zauważyć, że stosowany przez Infopaq proces pozyskiwania danych pozwala na powielenie wielu wycinków utworów
         podlegających ochronie. W ramach tego procesu wycinek zawierający 11 słów jest bowiem zwielokrotniany za każdym razem, gdy
         szukane słowo kluczowe pojawia się w danym utworze i co więcej, mechanizm ten działa często przy użyciu większej liczby słów
         kluczowych, ponieważ niektórzy klienci proszą Infopaq o sporządzenie streszczeń w oparciu o różne kryteria.

      50      Taki przebieg wspomnianego procesu zwiększa prawdopodobieństwo, że Infopaq dokonuje częściowego zwielokrotniania w rozumieniu
         art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/29, gdyż nagromadzenie rzeczonych wycinków może prowadzić do odtworzenia znacznych fragmentów
         tekstu, zdolnych oddawać oryginalność danego utworu z uwagi na zawarcie w nich pewnej liczby elementów, które mogą wyrażać
         własną twórczość intelektualną autora utworu.

      51      Mając na uwadze powyższe, na pierwsze pytanie należy odpowiedzieć, że czynność dokonywana w trakcie procesu pozyskiwania danych,
         polegająca na przechowywaniu w pamięci komputera zawierającego 11 słów wycinka utworu podlegającego ochronie oraz na wydrukowaniu
         tego wycinka, może wchodzić w zakres pojęcia częściowego zwielokrotniania w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2001/29, jeśli zwielokrotnione
         w ten sposób elementy stanowią wyraz własnej twórczości intelektualnej ich autora, przy czym kwestia ta podlega zbadaniu przez
         sąd krajowy.

       W przedmiocie pytań od drugiego do dwunastego
      52      Przyjmując, że czynności, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, wchodzą w zakres pojęcia częściowego zwielokrotniania
         utworu podlegającego ochronie w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2001/29, z art. 2–5 tej dyrektywy wynika, że do takiego zwielokrotniania
         nie można przystąpić bez uzyskania zgody autora utworu, chyba że takie zwielokrotnianie spełnia przesłanki wymienione w art. 5
         dyrektywy.

      53      W tych okolicznościach w drodze pytań od drugiego do dwunastego sąd krajowy wnosi zasadniczo o to, aby Trybunał ustalił, czy
         czynności zwielokrotniania dokonywane w trakcie procesu pozyskiwania danych takiego jak ten, którego dotyczy postępowanie
         przed sądem krajowym, spełniają przesłanki wymienione w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29 i czy w rezultacie proces ten może
         być przeprowadzany bez uzyskania zgody podmiotów, którym przysługują odnośne prawa autorskie, w sytuacji gdy ma on na celu
         zredagowanie streszczenia artykułów prasowych i polega na skanowaniu tych artykułów w całości, przechowywaniu w pamięci komputera
         wycinka zawierającego 11 słów i jego wydrukowaniu.

      54      Zgodnie z art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29 czynności zwielokrotniania są wyłączone z ustanowionego w art. 2 prawa do zwielokrotniania
         tylko wtedy, gdy spełnionych jest pięć przesłanek, a mianowicie gdy:

      –        dana czynność ma charakter tymczasowy;
      –        ma ona charakter przejściowy i dodatkowy;
      –        stanowi integralną i podstawową część procesu technologicznego;
      –        jedynym celem tego procesu jest umożliwienie transmisji w sieci wśród osób trzecich przez pośrednika lub legalnego korzystania
         z utworu lub innego przedmiotu objętego ochroną i

      –        czynność ta nie ma odrębnego znaczenia ekonomicznego.
      55      Na wstępie należy zauważyć, że przesłanki te mają charakter kumulatywny w takim znaczeniu, że niespełnienie jednej z nich
         skutkuje tym, że dana czynność zwielokrotniania nie jest wyłączona na podstawie art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29 z ustanowionego
         w art. 2 tej dyrektywy prawa do zwielokrotniania.

      56      Odnosząc się do wykładni poszczególnych przesłanek, należy następnie przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przepisy
         dyrektywy wprowadzające odstępstwo od ogólnej zasady ustanowionej w tej dyrektywie należy poddawać ścisłej wykładni (wyroki:
         z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C‑476/01 Kapper, Rec. s. I‑5205, pkt 72; z dnia 26 października 2006 r. w sprawie C‑36/05
         Komisja przeciwko Hiszpanii, Zb.Orz. s. I‑10313, pkt 31).

      57      Tak właśnie jest w przypadku wyłączenia przewidzianego w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29, które stanowi odstępstwo od ogólnej
         zasady ustanowionej w tej dyrektywie, czyli wymogu każdorazowego uzyskania zgody podmiotu praw autorskich na zwielokrotnianie
         utworu podlegającego ochronie.

      58      Zasadę ścisłej wykładni należy przyjąć tym bardziej, że wyłączenie to należy interpretować w świetle art. 5 ust. 5 dyrektywy
         2001/29, zgodnie z którym znajduje ono zastosowanie tylko w niektórych szczególnych przypadkach, które nie naruszają normalnego
         wykorzystania dzieła lub innego przedmiotu objętego ochroną ani nie powodują nieuzasadnionej szkody dla uzasadnionych interesów
         podmiotów praw autorskich.

      59      Zgodnie z motywami 4, 6 i 21 dyrektywy 2001/29 przesłanki wymienione w art. 5 ust. 1 tej dyrektywy należy interpretować także
         w świetle wymogu zapewnienia autorom bezpieczeństwa prawnego w zakresie ochrony ich utworów.

      60      W niniejszej sprawie Infopaq utrzymuje, że czynności zwielokrotniania, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym,
         spełniają przesłankę odnoszącą się do przejściowego charakteru, ponieważ ich rezultaty są usuwane po zakończeniu procesu elektronicznego
         wyszukiwania.

      61      W tym względzie w świetle trzeciej przesłanki, przypomnianej w pkt 54 niniejszego wyroku, należy stwierdzić, że tymczasowa
         i przejściowa czynność zwielokrotniania ma na celu umożliwienie realizacji procesu technologicznego, którego musi ona stanowić
         integralną i podstawową część. W tych okolicznościach, zważywszy na zasady przytoczone w pkt 57 i 58 niniejszego wyroku, rzeczone
         czynności zwielokrotniania nie wychodzą poza zakres tego, co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania wspomnianego procesu
         technologicznego.

      62      Zapewnienie podmiotom praw autorskich bezpieczeństwa prawnego zakłada ponadto, by przechowywanie i usuwanie rezultatów zwielokrotnienia
         nie było uzależnione od swobodnego uznania osoby przeprowadzającej dany proces, zwłaszcza osoby korzystającej z utworów podlegających
         ochronie. W przeciwnym wypadku nie byłoby bowiem żadnej gwarancji, że dana osoba faktycznie przystąpi do usuwania stworzonego
         rezultatu zwielokrotnienia, a w każdym razie że usunięcie to nastąpi wtedy, gdy istnienie rezultatu zwielokrotnienia nie będzie
         już uzasadnione z punktu widzenia pełnionej przezeń funkcji polegającej na umożliwieniu realizacji procesu technologicznego.

      63      Wniosek ten znajduje oparcie w motywie 33 dyrektywy 2001/29, w którym jako charakterystyczne przykłady czynności, do których
         odnosi się art. 5 ust. 1 tej dyrektywy, wymienia się czynności pozwalające na przeglądanie oraz czynności wprowadzania do
         pamięci podręcznej, a w tym czynności, które umożliwiają skuteczne funkcjonowanie systemów transmisji. Rezultaty takich czynności
         są z definicji tworzone i usuwane automatycznie, bez ingerencji człowieka.

      64      Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że dana czynność może zostać zakwalifikowana jako czynność „tymczasowa” w rozumieniu
         drugiej przesłanki zawartej w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29 jedynie wtedy, gdy czas jej trwania ogranicza się do okresu,
         który jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania rozpatrywanego procesu technologicznego, przy czym proces ten musi być
         zautomatyzowany w taki sposób, by rezultaty tej czynności były usuwane automatycznie – bez ingerencji człowieka – z chwilą
         gdy spełniona została funkcja czynności polegająca na umożliwieniu realizacji wspomnianego procesu.

      65      W postępowaniu przed sądem krajowym nie można z góry wykluczyć, że dwie pierwsze czynności zwielokrotniania, których dotyczy
         to postępowanie – a mianowicie tworzenie plików TIFF oraz plików tekstowych w wyniku przekształcenia plików TIFF – mogą zostać
         zakwalifikowane jako czynności tymczasowe, ponieważ ich rezultaty są usuwane z pamięci w sposób automatyczny.

      66      Jeśli chodzi o trzecią czynność zwielokrotniania, tj. zapisywanie w pamięci komputera wycinków zawierających 11 słów, dokumenty
         przedstawione Trybunałowi nie pozwalają na dokonanie oceny w przedmiocie tego, czy proces technologiczny jest zautomatyzowany
         w taki sposób, że pliki te są usuwane z pamięci bez konieczności podjęcia działania ludzkiego i że ma to miejsce w krótkim
         okresie czasu. Tak więc to na sądzie krajowym spoczywa zadanie zbadania, czy takie usuwanie zależy od woli osoby korzystającej
         ze zwielokrotnienia i czy nie istnieje ryzyko, że pliki te pozostaną w pamięci także po spełnieniu przez czynność funkcji
         polegającej na realizacji rozpatrywanego procesu technologicznego.

      67      Bezsporne jest jednak, że w drodze ostatniej czynności zwielokrotniania w ramach procesu pozyskiwania danych Infopaq dokonuje
         zwielokrotniania poza sferą informatyczną, gdyż przystępuje ona do wydruku plików mieszczących w sobie wycinki zawierające
         11 słów i dokonuje w ten sposób zwielokrotnienia wycinków jako kopii na papierze.

      68      Jeśli bowiem rezultat zwielokrotnienia znajduje się na kopii mającej charakter materialny, to jego zniknięcie może nastąpić
         jedynie w drodze zniszczenia tej kopii.

      69      Poza tym z uwagi na to, że proces pozyskiwania danych najwyraźniej nie obejmuje automatycznego zniszczenia kopii, usunięcie
         rezultatu zwielokrotnienia zależy wyłącznie od woli osoby przeprowadzającej ten proces, w związku z czym nie ma żadnej pewności,
         iż będzie ona chciała tego dokonać. W efekcie istnieje ryzyko, że rzeczony rezultat zwielokrotnienia będzie istnieć przez
         dłuższy okres w zależności od potrzeb takiej osoby.

      70      W tych okolicznościach należy stwierdzić, że ostatnia czynność procesu pozyskiwania danych, którego dotyczy postępowanie przed
         sądem krajowym, polegająca na dokonywaniu przez Infopaq wydruku wycinków zawierających 11 słów, nie jest czynnością tymczasową
         w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29.

      71      Ponadto z akt sprawy przekazanych Trybunałowi nie wynika, by taka czynność mogła mieć charakter dodatkowy, co zresztą nie
         było też podnoszone przez uczestników postępowania.

      72      Z powyższego wynika, że rzeczona czynność nie spełnia drugiej z przesłanek określonej w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29, i co
         za tym idzie, nie może zostać objęta zakresem wyłączenia od prawa do zwielokrotniania przewidzianego w art. 2 dyrektywy.

      73      Wynika stąd, że proces pozyskiwania danych, którego dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, nie może być realizowany bez
         uzyskania zgody podmiotów praw autorskich, i że w związku z tym nie ma potrzeby zbadania, czy cztery czynności składające
         się na ten proces spełniają pozostałe przesłanki określone w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29.

      74      W konsekwencji na pytania od drugiego do dwunastego należy odpowiedzieć, że czynność polegająca na wydrukowaniu wycinka zawierającego
         11 słów, która jest dokonywana w trakcie procesu pozyskiwania danych takiego jak ten proces, którego dotyczy postępowanie
         przed sądem krajowym, nie spełnia określonej w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/29 przesłanki odnoszącej się do charakteru tymczasowego,
         a co za tym idzie, proces ten nie może być realizowany bez uzyskania zgody zainteresowanych podmiotów praw autorskich.

       W przedmiocie pytania trzynastego
      75      Zważywszy na odpowiedź udzieloną na pytania od drugiego do dwunastego, nie ma potrzeby udzielenia odpowiedzi na pytanie trzynaste.

       W przedmiocie kosztów
      76      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
      1)      Czynność dokonywana w trakcie procesu pozyskiwania danych, polegająca na przechowywaniu w pamięci komputera zawierającego
            11 słów wycinka utworu podlegającego ochronie oraz na wydrukowaniu tego wycinka, może wchodzić w zakres pojęcia częściowego
            zwielokrotniania w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie
            harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym, jeśli zwielokrotnione w ten
            sposób elementy stanowią wyraz własnej twórczości intelektualnej ich autora, przy czym kwestia ta podlega zbadaniu przez sąd
            krajowy.
      2)      Czynność polegająca na wydrukowaniu wycinka zawierającego 11 słów, która jest dokonywana w trakcie procesu pozyskiwania danych
            takiego jak ten proces, którego dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, nie spełnia określonej w art. 5 ust. 1 dyrektywy
            2001/29 przesłanki odnoszącej się do charakteru tymczasowego, a co za tym idzie, proces ten nie może być realizowany bez uzyskania
            zgody zainteresowanych podmiotów praw autorskich.
      Podpisy
      * Język postępowania: duński.


Wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 6 czerwca 2013 r. # Interroll Holding AG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy -Zgłoszenie słownego wspólnotowego znaku towarowego "Inspired by efficiency" - Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji - Brak charakteru odróżniającego - Artykuł 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009. # Sprawa T-126/12.


Wyrok Trybunału z dnia 12 grudnia 1974 r. # B.N.O. Walrave, L.J.N. Koch przeciwko Association Union cycliste internationale, Koninklijke Nederlandsche Wielren Unie i Federación Española Ciclismo. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Arrondissementsrechtbank Utrecht - Niderlandy. # Sprawa 36-74.


Wyrok Sądu (siódma izba) z dnia 19 kwietnia 2013 r. # Associação de Empresas de Construção e Obras Públicas e Serviços (Aecops) przeciwko Komisji Europejskiej. # EFS - Cykl szkoleń - Obniżenie kwoty pierwotnie przyznanej pomocy finansowej - Rozporządzenie (WE, Euratom) nr 2988/95 - Przedawnienie - Bezpieczeństwo prawne - Prawo do obrony - Rozsądny termin - Obowiązek uzasadnienia. # Sprawa T-53/11.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 12 grudnia 2002 r. # Carmelo Morello przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy - Uzasadnienie - Skarga o stwierdzenie nieważności - Skarga o odszkodowanie. # Sprawy połączone T-338/00 oraz T-376/00.