title: Wyrok Sądu (czwarta izba) z dnia 14 czerwca 2011 r. # Sphere Time przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wzór wspólnotowy - Postępowanie w sprawie unieważnienia - Zarejestrowany wzór wspólnotowy przedstawiający zegarek przymocowany do smyczy - Wcześniejszy wzór - Ujawnienie wcześniejszego wzoru - Indywidualny charakter - Nadużycie władzy - Artykuły 4, 6, 7 i 61-63 rozporządzenia (WE) nr 6/2002. # Sprawa T-68/10.

text:
      Sprawa T‑68/10
      Sphere Time
      przeciwko
      Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
      Wzór wspólnotowy – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do wzoru – Zarejestrowany wzór wspólnotowy przedstawiający zegarek przymocowany do smyczy – Wcześniejszy wzór – Ujawnienie wcześniejszego wzoru – Indywidualny charakter – Nadużycie władzy – Artykuły 4, 6, 7 i 61–63 rozporządzenia (WE) nr 6/2002
      Streszczenie wyroku
      1.      Wzory wspólnotowe – Podstawy unieważnienia – Brak indywidualnego charakteru – Ujawnienie przez twórcę lub jego następcę prawnego
      (rozporządzenie Rady nr 6/2002, art. 7 ust. 2)
      2.      Wzory wspólnotowe – Podstawy unieważnienia – Brak indywidualnego charakteru – Poinformowany użytkownik – Pojęcie
      (rozporządzenie Rady nr 6/2002, art. 6 ust. 1)
      3.      Wzory wspólnotowe – Podstawy unieważnienia – Brak indywidualnego charakteru – Wzór niewywołujący u poinformowanego użytkownika
            innego całościowego wrażenia niż to wywierane przez wcześniejszy wzór
      (rozporządzenie Rady nr 6/2002, art. 6 ust. 1)
      4.      Wzory wspólnotowe – Podstawy unieważnienia – Brak indywidualnego charakteru – Wzór niewywołujący u poinformowanego użytkownika
            innego całościowego wrażenia niż to wywierane przez wcześniejszy wzór – Całościowa ocena wszystkich elementów przedstawionych
            we wcześniejszym wzorze
      (rozporządzenie Rady nr 6/2002, art. 6 ust. 1)
      1.      Celem art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 6/2002 w sprawie wzorów wspólnotowych jest umożliwienie twórcy lub jego następcy prawnemu
         przedstawienia wzoru na rynku przez okres dwunastu miesięcy przed koniecznością dopełnienia przez niego formalności zgłoszeniowych.

      Zatem podczas tego okresu twórca i jego następca prawny mogą upewnić się co do komercyjnego powodzenia danego wzoru przed
         poniesieniem kosztów związanych z rejestracją bez obawy, że na ujawnienie, które miało miejsce przy tej okazji, można będzie
         skutecznie powoływać się podczas postępowania w sprawie unieważnienia prawa do wzoru wszczętego po ewentualnej rejestracji
         rozpatrywanego wzoru.

      A więc, aby wspomniany artykuł miał zastosowanie w ramach postępowania w sprawie unieważnienia prawa do wzoru, właściciel
         wzoru, będącego przedmiotem wniosku o unieważnienie, musi wykazać, że jest twórcą wzoru powoływanego w celu uzasadnienia wspomnianego
         wniosku albo następcą prawnym tego twórcy.

      (por. pkt 24–26)
      2.      Przymiot „użytkownika” w rozumieniu art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002 w sprawie wzorów wspólnotowych oznacza, że dana
         osoba używa produktu, w którym zawiera się wzór zgodnie z przeznaczeniem tego produktu. Określenie „poinformowany” sugeruje
         ponadto, że nie będąc twórcą czy ekspertem technicznym, użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien
         zakres wiedzy na temat elementów, jakie te wzory zwykle posiadają, i w związku z zainteresowaniem danymi produktami wykazuje
         stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu.

      Jeżeli chodzi o artykuły promocyjne, pojęcie poinformowanego użytkownika obejmuje po pierwsze prowadzącego działalność gospodarczą,
         który nabywa je w celu rozdania użytkownikom końcowym, a po drugie samych użytkowników końcowych. Okoliczność, że jedna z obu
         grup wyżej wymienionych poinformowanych użytkowników postrzega dany wzór jako wywierający to samo całościowe wrażenie, wystarcza
         do stwierdzenia, że sporny wzór jest pozbawiony indywidualnego charakteru.

      (por. pkt 51, 53, 56)
      3.      Wzór przedstawiający smycz, której paski łączą się przy jednym końcu, następnie zachodzą na siebie i tworzą pętlę na drugim
         końcu, z okrągłym zegarkiem przymocowanym do smyczy w miejscu, w którym dwa paski smyczy oddalają się od siebie, z dwoma pierścieniami
         koncentrycznymi umieszczonymi wokół krawędzi zegarka, przy czym pierścień zewnętrzny zawiera rowek skierowany ku górze, w którym
         umieszczone jest pokrętło nastawiania czasu, jest pozbawiony indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 6 rozporządzenia
         nr 6/2002 w sprawie wzorów wspólnotowych.

      Wspomniany wzór oraz wzór SYMBICORT, który również przedstawia smycz o zasadniczo tych samych proporcjach, do której jest
         przymocowany w tym samym miejscu okrągły zegarek analogowy, którego krawędź otaczają dwa pierścienie koncentryczne, przy czym
         pierścień zewnętrzny jest przerwany rowkiem skierowanym w tę samą stronę, w którym umieszczone jest pokrętło nastawiania czasu,
         wywierają to samo całościowe wrażenie na poinformowanym użytkowniku.

      Nie można bowiem stwierdzić żadnej istotnej różnicy w odniesieniu do względnych długości i szerokości smyczy rozpatrywanych
         wzorów.

      Następnie okoliczność, że smycz wzoru SYMBICORT jest przedstawiona na czarno, nie ma znaczenia, gdyż żaden kolor nie został
         zastrzeżony dla spornego wzoru. Podobnie, jako że ten ostatni wzór przedstawia artykuł promocyjny, uzasadnione jest uznanie,
         że w trakcie jego używania będzie on opatrzony znakiem towarowym. W rezultacie obecność znaku towarowego SYMBICORT we wzorze
         SYMBICORT nie stanowi także istotnej różnicy.

      Wreszcie szczegóły rozplanowania kopert i tarcz zegarków obu wzorów nie są na tyle dobitne, aby wywierać wpływ na całościowe
         wrażenie wywierane przez wspomniane wzory. Jest tak, tym bardziej że wskazówki zegarka i element prostokątny na tarczy zegarka
         nie należą do elementów, które są chronione spornym wzorem.

      (por. pkt 70, 79, 81–84)
      4.      Podczas oceny wcześniejszych wzorów w ramach postępowania w sprawie unieważnienia prawa do wzoru nie należy badać oddzielnie
         i w sposób wyłączny ich przedstawień graficznych, ale raczej ocenić całościowo ogół przedstawionych elementów umożliwiających
         określenie w sposób wystarczająco ścisły i pewny całościowe wrażenie wywierane przez dany wzór. Co się tyczy bowiem w szczególności
         wzorów, które zostały bezpośrednio wykorzystane w handlu, ale nie zostały zarejestrowane, nie można wykluczyć, że nie istnieje
         przedstawienie graficzne ukazujące wszystkie ich istotne szczegóły, porównywalne do przedstawienia widniejącego w zgłoszeniu.
         W tych okolicznościach byłoby przesadą wymaganie od wnoszącego o unieważnienie, aby takie przedstawienie zostało przedstawione
         w każdym przypadku.

      (por. pkt 73, 74)
WYROK SĄDU (czwarta izba)
      z dnia 14 czerwca 2011 r.(*)

      Wzór wspólnotowy – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do wzoru – Zarejestrowany wzór wspólnotowy przedstawiający zegarek przymocowany do smyczy – Wcześniejszy wzór – Ujawnienie wcześniejszego wzoru – Indywidualny charakter – Nadużycie władzy – Artykuły 4, 6, 7 i 61–63 rozporządzenia (WE) nr 6/2002
      W sprawie T‑68/10
      Sphere Time, z siedzibą w Windhof (Luksemburg), reprezentowana przez adwokatów C. Jäger, N. Gehlsen oraz M.C. Simon,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowanemu przez D. Botisa, działającego w charakterze pełnomocnika,

      strona pozwana,
      w której drugą stroną w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą OHIM była
      Punch SAS, z siedzibą w Nicei (Francja),

      mającej za przedmiot skargę na decyzję Trzeciej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 2 grudnia 2009 r. (sprawa R 1130/2008‑3), dotyczącą
         postępowania w sprawie unieważnienia prawa do wzoru pomiędzy Punch SAS a Sphere Time,

      SĄD (czwarta izba),
      w składzie: I. Pelikánová (sprawozdawca), prezes, K. Jürimäe i M. van der Woude, sędziowie,
      sekretarz: S. Spyropoulos, administrator,
      po zapoznaniu się ze skargą złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 15 lutego 2010 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 1 czerwca 2010 r.,
      uwzględniając pytanie na piśmie skierowane przez Sąd do strony skarżącej,
      po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 18 stycznia 2011 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
       Okoliczności powstania sporu
      1        Skarżąca, Sphere Time, jest właścicielem wzoru wspólnotowego zarejestrowanego pod numerem 325949‑0002, zgłoszonego w dniu
         14 kwietnia 2005 r. (zwanego dalej „spornym wzorem”). Sporny wzór, przeznaczony do zastosowania w odniesieniu do zegarków,
         przedstawia się następująco:

      2        W dniu 26 marca 2007 r. druga strona postępowania przed Izbą Odwoławczą Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki
         towarowe i wzory) (OHIM), Punch SAS, złożyła do OHIM wniosek o unieważnienie spornego wzoru w oparciu o art. 25 ust. 1 lit. b)
         rozporządzenia Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych (Dz.U. 2002, L 3, s. 1). We wniosku
         o unieważnienie druga strona postępowania przed Izbą Odwoławczą stwierdziła, że sporny wzór nie jest nowy i że pozbawiony
         jest indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 6/2002 w związku z art. 5 i 6 tego rozporządzenia.

      3        Na poparcie swojego wniosku o unieważnienie druga strona postępowania przed Izbą Odwoławczą powołała się na kilka jej zdaniem
         wcześniejszych wzorów.

      4        Po pierwsze, druga strona postępowania przed Izbą Odwoławczą przedstawiła katalog przedstawiający dwa wzory zegarków produkowane
         przez Fuzhou Eagle Electronic Co. Ltd (zwane dalej „wzorami C i F”) oraz zaświadczenie wystawione przez tę ostatnią spółkę,
         zgodnie z którym wzory C i F były sprzedawane w Europie w 2001 r.

      5        Po drugie, druga strona postępowania przed Izbą przedstawiła katalog przedstawiający dwa wzory zegarków produkowane przez
         Great Sun Technology Corp. oraz zaświadczenie wystawione przez tę ostatnią spółkę, zgodnie z którym wzory te były sprzedawane
         w Europie od 2004 r. Dokumentom tym towarzyszyła faktura wysyłkowa i świadectwo pochodzenia dotyczące dostawy 2000 egzemplarzy
         jednego z dwóch opatrzonych znakiem towarowym SYMBICORT wzorów, dokonanej w kwietniu 2004 r. na rzecz klienta z Niderlandów
         (wzór ten oznaczony jest w dalszej części jako „wzór SYMBICORT”). Wzór SYMBICORT przedstawiał się następująco:

      6        Decyzją z dnia 31 marca 2008 r. Wydział Unieważnień unieważnił sporny wzór. Uznał on, że sporny wzór pozbawiony jest indywidualnego
         charakteru, gdyż wywierał to samo całościowe wrażenie co wzory C i F. Decyzja ta była przedmiotem odwołania wniesionego przez
         skarżącą w dniu 13 maja 2008 r.

      7        Decyzją z dnia 2 grudnia 2009 r. (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”) Trzecia Izba Odwoławcza OHIM oddaliła odwołanie. Przede
         wszystkim Izba Odwoławcza uznała, że faktura wysyłkowa i świadectwo pochodzenia dotyczące dostawy wzoru SYMBICORT są dowodami
         wykazującymi w wymaganym przez prawo zakresie, że wzór ten został ujawniony przed datą dokonania zgłoszenia spornego wzoru.
         Opierając się na porównaniu spornego wzoru i wzoru SYMBICORT – przy uwzględnieniu tego, jak postrzegane one są przez przeciętnego
         konsumenta przyzwyczajonego do zegarków przymocowanych do smyczy – Izba Odwoławcza stwierdziła na wstępie, że są one bardzo
         podobne, następnie, że różnice są bez znaczenia i, wreszcie, że w zakresie, w jakim twórca ma swobodę przy tworzeniu wzoru,
         w szczególności w odniesieniu do tarczy zegarka, swoboda ta nie została wykorzystana. W rezultacie Izba Odwoławcza stwierdziła,
         że ponieważ sporny wzór wywiera na poinformowanym użytkowniku to samo całościowe wrażenie co wzór SYMBICORT, jest on pozbawiony
         indywidualnego charakteru.

       Żądania stron
      8        Skarżąca wnosi do Sądu o:

      –        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
      –        obciążenie, po pierwsze, OHIM kosztami postępowania przed Sądem, a po drugie, drugiej strony postępowania przed Izbą Odwoławczą
         kosztami postępowania przed Izbą Odwoławczą OHIM.

      9        OHIM wnosi do Sądu o:

      –        oddalenie skargi;
      –        obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
       Co do prawa
      10      Skarżąca podnosi trzy zarzuty. Zarzut pierwszy dotyczy zgodnie z brzmieniem skargi naruszenia art. 4 i 5 rozporządzenia nr 6/2002
         w odniesieniu do nowości spornego wzoru. Zarzut drugi dotyczy naruszenia art. 4 i 6 rozporządzenia nr 6/2002 w odniesieniu
         do oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru. Zarzut trzeci dotyczy nadużycia władzy. Ponadto w ocenie skarżącej w świetle
         treści zaskarżonej decyzji ocena wzorów C i F nie należy do przedmiotu sporu przed Sądem. W tym względzie w zaskarżonej decyzji
         Izba Odwoławcza niesłusznie odeszła od decyzji Wydziału Unieważnień, ponieważ porównała sporny wzór jedynie do wzoru SYMBICORT
         i nie uzasadniła tego wyboru.

      11      OHIM podważa zasadność tych trzech zarzutów. Utrzymuje poza tym, że przedmiot sporu przed Sądem obejmuje podobieństwo spornego
         wzoru zarówno do wzorów C i F, jak i wzoru SYMBICORT, przy czym Izba Odwoławcza ograniczyła się do dodania uzupełniającego
         uzasadnienia do decyzji Wydziału Unieważnień.

      12      Na wstępie trzeba zauważyć, że Izba Odwoławcza miała prawo oprzeć swoją decyzję na porównaniu spornego wzoru ze wzorem SYMBICORT.

      13      Z art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002 wynika bowiem, że wskutek wniesionego do niej odwołania izba odwoławcza jest zobowiązana
         dokonać ponownej i całkowitej oceny wniosku o unieważnienie pod względem merytorycznym, zarówno pod kątem okoliczności faktycznych,
         jak i prawnych (zob. analogicznie wyrok Trybunału z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie C‑29/05 P OHIM przeciwko Kaul, Zb.Orz.
         s. I‑2213, pkt 57). Stwierdzenie to oznacza, że Izba Odwoławcza może oprzeć się na którymkolwiek ze wcześniejszych wzorów,
         na które powołuje się wnoszący o unieważnienie, przy czym nie jest związana treścią decyzji Wydziału Sprzeciwów i nie musi
         przedstawiać szczególnego uzasadnienia w tej mierze.

      14      Tymczasem w niniejszym przypadku bezsporne jest, że na wzór SYMBICORT powołała się druga strona postępowania przed Izbą Odwoławczą
         w toku postępowania przed Wydziałem Unieważnień.

      15      W tych okolicznościach nie ma konieczności stwierdzenia na tym etapie, czy ocena wzorów C i F należy do przedmiotu sporu przed
         Sądem. Natomiast trzeba zbadać w pierwszej kolejności ewentualną zasadność skargi w zakresie, w jakim dotyczy oceny wzoru
         SYMBICORT dokonanej w zaskarżonej decyzji. Tylko gdy Sąd stwierdzi, że ocena ta jest niezgodna z prawem, ocena wzorów C i F
         będzie mogła w razie potrzeby okazać się istotna dla ustalenia rozwiązania sporu przed Sądem.

       W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 4 i 5 rozporządzenia nr 6/2002
       Argumenty stron
      16      Skarżąca podnosi, że w odniesieniu do dnia ujawnienia wzoru SYMBICORT należy wziąć pod uwagę przepisy art. 7 ust. 2 lit. b)
         rozporządzenia nr 6/2002. W rezultacie w niniejszym przypadku data, którą należy wziąć pod uwagę, to nie data dokonania zgłoszenia
         spornego wzoru, czyli dzień 14 kwietnia 2005 r., ale dzień 14 kwietnia 2004 r.

      17      Tymczasem faktura wysyłkowa dotyczy zdaniem skarżącej przesyłki towarów odpowiadających wzorowi SYMBICORT, która miała miejsce
         w nieokreślonej dacie w kwietniu 2004 r. Jako że dokument ten został sporządzony w dniu 3 kwietnia 2004 r. w Hongkongu (Chiny),
         jest bardzo prawdopodobne przy uwzględnieniu odległości między Hongkongiem a Niderlandami, że wwóz egzemplarzy wzoru SYMBICORT
         na rynek europejski i tym samym publiczne udostępnienie tego wzoru nastąpiło po dniu 14 kwietnia 2004 r.

      18      Skarżąca dodaje, że faktura wysyłkowa została dostarczona drugiej stronie postępowania przed Izbą Odwoławczą przez producenta
         zegarków odpowiadających wzorowi SYMBICORT, który miał interes w tym, by udowodnić, że wspomniany wzór jest wcześniejszy.
         Podobnie nie jest pewne, czy oryginał wspomnianej faktury został przedstawiony OHIM. Z tego względu według skarżącej dokument
         ten nie może być brany pod uwagę.

      19      W tych okolicznościach zdaniem skarżącej wcześniejsze ujawnienie wzoru SYMBICORT nie zostało udowodnione. Z powyższego wnosi,
         że sporny wzór należy uznać za nowy.

      20      OHIM kwestionuje zasadność argumentów skarżącej.

       Ocena Sądu
      21      Według brzmienia skargi zarzut pierwszy odnosi się do naruszenia art. 4 i 5 rozporządzenia nr 6/2002, dotyczących nowości
         wzoru wspólnotowego. Tymczasem, jak podnosi OHIM, zaskarżona decyzja nie opiera się na braku nowości spornego wzoru.

      22      Faktycznie zarzut pierwszy dotyczy kwestii wcześniejszego ujawnienia wzoru SYMBICORT. Zatem w rzeczywistości dotyczy on podnoszonego
         naruszenia art. 6 ust. 1 w związku z art. 7 rozporządzenia nr 6/2002.

      23      Przepisy te przewidują, co następuje:

      „Artykuł 6
      Indywidualny charakter
      1.      Wzór jest uznany za posiadający indywidualny charakter, jeśli całościowe wrażenie, jakie wywołuje na poinformowanym użytkowniku,
         różni się od wrażenia, jakie wywiera na tym użytkowniku wzór, który został udostępniony publicznie:

      […]
      b)      w przypadku zarejestrowanego wzoru wspólnotowego, przed datą dokonania zgłoszenia wzoru do rejestracji, od której wzór ma
         być chroniony, lub, jeśli zastrzeżono pierwszeństwo, przed datą pierwszeństwa.

      […]
      Artykuł 7
      Ujawnienie
      1.      Do celów stosowania art. 5 i 6 uważa się, że wzór został udostępniony publicznie, jeżeli został opublikowany po zarejestrowaniu
         lub w inny sposób, lub wystawiony, wykorzystany w handlu, lub w inny sposób ujawniony, przed datą określoną w […] art. 6 ust. 1
         lit. b), z wyjątkiem przypadków, gdy wydarzenia te nie mogły stać się dostatecznie znane podczas zwykłego toku prowadzenia
         spraw środowiskom wyspecjalizowanym w danej branży, działającym we Wspólnocie […].

      2.      Ujawnienie nie jest brane pod uwagę do celów stosowania art. 5 i 6 oraz jeżeli [art. 5 i 6, jeżeli] wzór, dla którego wystąpiono
         o ochronę na zasadach zarejestrowanego wzoru wspólnotowego, został udostępniony publicznie:

      a)      przez twórcę, jego następcę prawnego lub osobę trzecią w wyniku dostarczonej informacji lub działania podjętego przez twórcę
         lub jego następcę prawnego; i

      b)      w okresie 12 miesięcy, poprzedzającym datę dokonania zgłoszenia lub jeśli wystąpiono o zastrzeżenie pierwszeństwa przed datą
         pierwszeństwa.

      […]”.
      24      Co się tyczy, po pierwsze, stosowania się art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 6/2002 w niniejszym przypadku, należy zauważyć,
         że celem tego przepisu jest umożliwienie twórcy lub jego następcy prawnemu przedstawienia wzoru na rynku przez okres dwunastu
         miesięcy przed koniecznością dopełnienia przez niego formalności zgłoszeniowych.

      25      Zatem podczas tego okresu twórca i jego następca prawny mogą upewnić się co do komercyjnego powodzenia danego wzoru przed
         poniesieniem kosztów związanych z rejestracją bez obawy, że na ujawnienie, które miało miejsce przy tej okazji, można będzie
         skutecznie powoływać się podczas postępowania w sprawie unieważnienia prawa do wzoru wszczętego po ewentualnej rejestracji
         rozpatrywanego wzoru.

      26      Z poprzedzających rozważań wynika, że aby art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 6/2002 miał zastosowanie w ramach postępowania w sprawie
         unieważnienia prawa do wzoru, właściciel wzoru, będącego przedmiotem wniosku o unieważnienie, musi wykazać, że jest twórcą
         wzoru powoływanego w celu uzasadnienia wspomnianego wniosku albo następcą prawnym tego twórcy.

      27      Zatem w niniejszym przypadku na skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że jest twórcą wzoru SYMBICORT lub jego następcą prawnym.

      28      Tymczasem skarżąca nawet nie twierdzi, że tak jest.

      29      W rezultacie art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 6/2002 nie ma zastosowania do ujawnienia wspomnianego wzoru.

      30      W tych okolicznościach, po drugie, przy uwzględnieniu, że skarżąca nie zastrzegła pierwszeństwa w odniesieniu do spornego
         wzoru, należy zbadać, czy z dowodów przedstawionych przed OHIM wynika, że wzór SYMBICORT został udostępniony publicznie przed
         dniem 14 kwietnia 2005 r., czyli datą dokonania zgłoszenia spornego wzoru.

      31      W tym względzie druga strona postępowania przed Izbą Odwoławczą przedstawiła fakturę wysyłkową dotyczącą dostawy 2000 zegarków
         odpowiadających wzorowi SYMBICORT klientowi w Niderlandach. Zgodnie z tą fakturą rozpatrywane artykuły zostały wysłane z Hongkongu
         w dniu 3 kwietnia 2004 r.

      32      Zatem przy uwzględnieniu typowych terminów przewozu faktura wysyłkowa wydaje się wskazywać, że rozpatrywane zegarki zostały
         dostarczone do Niderlandów i tym samym wzór SYMBICORT został udostępniony środowiskom wyspecjalizowanym w danej branży, działającym
         we Wspólnocie, przed dniem 14 kwietnia 2005 r., datą dokonania zgłoszenia spornego wzoru. Zresztą skarżąca nie przedstawiła
         żadnego dowodu wskazującego, że to ujawnienie nie miało miejsca lub że nastąpiło po dacie dokonania zgłoszenia.

      33      Po trzecie, co do wartości dowodowej faktury wysyłkowej należy przyznać, że Great Sun Technology, która produkuje zegarki
         odpowiadające wzorowi SYMBICORT i która dostarczyła rozpatrywany dokument drugiej stronie postępowania przed Izbą Odwoławczą,
         ma interes w tym, by sporny wzór został unieważniony. Wynik taki pozwoli jej bowiem kontynuować sprzedaż jej towarów w Unii
         Europejskiej.

      34      Tymczasem, jeśli okoliczność ta może podać w wątpliwość wiarygodność oświadczenia dyrektora Great Sun Technology, również
         przedstawionego przed OHIM, ten sam wniosek nie ma zastosowania do faktury wysyłkowej.

      35      Ten ostatni dokument nie został bowiem wystawiony celowo po to, by służyć za dowód w ramach postępowania o unieważnienie,
         ale w ramach bieżącej działalności handlowej w celu poświadczenia spełnienia świadczenia i wezwania dłużnika do uiszczenia
         uzgodnionej ceny.

      36      Co więcej, faktura wysyłkowa nie została zaadresowana do drugiej strony postępowania przed Izbą Odwoławczą, ale do spółki
         będącej osobą trzecią, i została wystawiona w kwietniu 2004 r., czyli trzy lata przed złożeniem wniosku o unieważnienie, co
         nastąpiło w dniu 26 marca 2007 r.

      37      W tych okolicznościach nie można uznać, że na charakter dowodowy faktury wysyłkowej ma wpływ okoliczność, że została ona dostarczona
         drugiej stronie postępowania przed Izbą Odwoławczą przez producenta zegarków odpowiadających wzorowi SYMBICORT.

      38      Co do tego, że przedstawiono kopię faktury wysyłkowej, a nie jej oryginał, okoliczność ta nie stanowi sama w sobie przeszkody
         ku temu, by rozpatrywany dokument został wzięty pod uwagę.

      39      Przedstawienie oryginału tego dokumentu mogłoby w razie potrzeby być istotne, gdyby kopia była nieczytelna lub gdyby zawierała
         oznaki świadczące o tym, że dokument był przedmiotem manipulacji mającej na celu zmianę jego treści. Tymczasem skarżąca nie
         powołuje się na argumenty tego typu i badanie faktury wysyłkowej, w formie przedstawionej przed OHIM, nie nastręcza wątpliwości
         w tym względzie.

      40      W rezultacie okoliczność, że przedstawiono kopię faktury wysyłkowej, a nie jej oryginał, także nie ma wpływu na charakter
         dowodowy przekazanego dokumentu.

      41      W świetle poprzedzających rozważań należy stwierdzić, że Izba Odwoławcza nie popełniła błędu, uznając, iż wykazano, że wzór
         SYMBICORT został udostępniony publicznie przed datą dokonania zgłoszenia spornego wzoru. Z tego względu należy oddalić zarzut
         pierwszy.

       W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia art. 4 i 6 rozporządzenia nr 6/2002
       Argumenty stron
      42      Skarżąca utrzymuje, że stwierdzając, iż sporny wzór wywiera to samo całościowe wrażenie co wzór SYMBICORT, Izba Odwoławcza
         popełniła błąd w ocenie.

      43      Skarżąca podkreśla przede wszystkim, że ponieważ wzór SYMBICORT jest przeznaczony do używania w celach reklamowych, poinformowanym
         użytkownikiem jest prowadzący działalność gospodarczą chcący nabyć artykuły promocyjne. Uściśla, że ponieważ na rynku oferowana
         jest duża liczba smyczy, poinformowany użytkownik będzie uważny co do specyficznych cech danej smyczy.

      44      Skarżąca zarzuca dalej Izbie Odwoławczej, po pierwsze, niewzięcie pod uwagę całości istotnych elementów dwóch rozpatrywanych
         wzorów, mianowicie koperty zegarka, samego zegarka i zapięcia. Izba Odwoławcza ograniczyła się bowiem do porównania tarczy
         zegarka, pozycji zegarka i koloru obu wzorów. Czyniąc to, pominęła zresztą zdaniem skarżącej okoliczność, zgodnie z którą
         swoboda twórcy zegarka analogowego jest ograniczona. Natomiast twórca dysponuje dużą swobodą w odniesieniu do smyczy i zapięcia.

      45      Po drugie, w przekazanym OHIM przedstawieniu wzór SYMBICORT nie jest przedstawiony w całości w zakresie, w jakim zawiera jedynie
         dwa paski idące w różnych kierunkach, ale nie zawiera łączącej je pętli. Tymczasem jako że porównanie wzorów powinno być dokonane
         w odniesieniu do ich przedstawień, Izba Odwoławcza nie musiała zakładać, że wzór SYMBICORT obejmował smycz pozwalającą na
         noszenie zegarka na szyi.

      46      Po trzecie, skarżąca sprzeciwia się stwierdzeniu Izby Odwoławczej, zgodnie z którym zapięcie spornego wzoru zostało przedstawione
         za pomocą linii kropkowanych. Rozpatrywany element został według niej przedstawiony za pomocą linii pełnych i powinien zatem
         zostać wzięty pod uwagę, tym bardziej że stanowi ważny składnik spornego wzoru. Element ten przyciąga bowiem zdaniem skarżącej
         uwagę poinformowanego użytkownika, gdyż po pierwsze swoboda twórcy nie jest ograniczona co do niego, a po drugie jego kształt
         określa, jakie przedmioty mogą być zaczepione na smyczy.

      47      Tymczasem w niniejszym przypadku, po pierwsze, zapięcie wzoru SYMBICORT nie jest widoczne na przekazanym OHIM przedstawieniu,
         tak że nie można potwierdzić jego istnienia i jego ewentualnych cech charakterystycznych. Po drugie, zapięcie spornego wzoru
         wyraźnie różni się od zakończenia wzoru SYMBICORT.

      48      OHIM kwestionuje zasadność argumentów skarżącej.

       Ocena Sądu
      49      Według art. 4 i 6 rozporządzenia nr 6/2002:

      „Artykuł 4
      Warunki ochrony
      1. Wzór jest chroniony jako wzór wspólnotowy w zakresie, w jakim ten wzór jest nowy i posiada indywidualny charakter.
      […]
      Artykuł 6
      Indywidualny charakter
      1.      Wzór jest uznany za posiadający indywidualny charakter, jeśli całościowe wrażenie, jakie wywołuje na poinformowanym użytkowniku,
         różni się od wrażenia, jakie wywiera na tym użytkowniku wzór, który został udostępniony publicznie:

      […]
      b)      w przypadku zarejestrowanego wzoru wspólnotowego – przed datą dokonania zgłoszenia wzoru do rejestracji, od której wzór ma
         być chroniony, lub, jeśli zastrzeżono pierwszeństwo, przed datą pierwszeństwa.

      2.      Przy ocenie indywidualnego charakteru bierze się pod uwagę stopień swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru”.
      50      Z tego względu należy zbadać, czy z punktu widzenia poinformowanego użytkownika i przy uwzględnieniu stopnia swobody twórcy
         zegarka przymocowanego do smyczy całościowe wrażenie wywierane przez sporny wzór różni się od wrażenia wywieranego przez wzór
         SYMBICORT.

      –       W przedmiocie poinformowanego użytkownika
      51      Co się tyczy wykładni pojęcia poinformowanego użytkownika, należy zauważyć, że przymiot „użytkownika” oznacza, że dana osoba
         używa produktu, w którym zawiera się wzór zgodnie z przeznaczeniem tego produktu. Określenie „poinformowany” sugeruje ponadto,
         że nie będąc twórcą czy ekspertem technicznym, użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres
         wiedzy na temat elementów, jakie te wzory zwykle posiadają, i w związku z zainteresowaniem danymi produktami wykazuje stosunkowo
         wysoki poziom uwagi przy ich używaniu [wyrok Sądu z dnia 22 czerwca 2010 r. w sprawie T‑153/08 Shenzhen Taiden przeciwko OHIM
         – Bosch Security Systems (Urządzenie komunikacyjne), Zb.Orz. s. II‑2517, pkt 46, 47].

      52      W niniejszym przypadku w pkt 21 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza uznała, że poinformowanym użytkownikiem jest zwykły konsument
         przyzwyczajony do zegarków przymocowanych do smyczy i zawieszonych na szyi.

      53      Bezsporne jest, że wzór SYMBICORT, podobnie jak sporny wzór, jest artykułem promocyjnym. Tymczasem w odniesieniu do takich
         towarów pojęcie poinformowanego użytkownika, zdefiniowane w pkt 51 powyżej, obejmuje po pierwsze prowadzącego działalność
         gospodarczą, który nabywa je w celu rozprowadzenia wśród użytkowników końcowych, a po drugie samych użytkowników końcowych.

      54      W rezultacie w niniejszym przypadku należy uznać, że poinformowanym użytkownikiem jest zarówno przeciętny konsument, o którym
         mowa w zaskarżonej decyzji, jak i nabywca prowadzący działalność gospodarczą, wspomniany przez skarżącą.

      55      Jednakże skarżąca nie przedstawia argumentów sugerujących, że postrzeganie rozpatrywanych wzorów przez dwie grupy użytkowników
         jest różne.

      56      Zresztą w każdym razie okoliczność, że jedna z obu grup wyżej wymienionych poinformowanych użytkowników postrzega dany wzór
         jako wywierający to samo całościowe wrażenie, wystarcza do stwierdzenia, że sporny wzór jest pozbawiony indywidualnego charakteru.

      57      W tych okolicznościach fakt, że w zaskarżonej decyzji nie wymieniono prowadzących działalność gospodarczą wśród poinformowanych
         użytkowników zegarów przymocowanych do smyczy, nie ma wpływu na zgodność z prawem wspomnianej decyzji.

      –       W przedmiocie stopnia swobody twórcy
      58      Przed zbadaniem stopnia swobody twórcy, który zdaniem skarżącej jest ograniczony w odniesieniu do zegarka i szeroki w odniesieniu
         do smyczy i zapięcia, niezbędne jest określenie, jakie elementy są w rzeczywistości chronione przez sporny wzór i w rezultacie
         istotne w ramach porównania tego ostatniego wzoru ze wzorem SYMBICORT.

      59      W tym względzie pkt 11.4 wytycznych dotyczących oceny wzorów wspólnotowych, przyjętych decyzją EX‑03‑9 prezesa OHIM z dnia
         9 grudnia 2003 r., zatytułowany „Warunki formalne przedstawienia wzoru” stanowi:

      „[…]
      Przedstawienie wzoru powinno być ograniczone do cech charakterystycznych, ze względu na które wnosi się o ochronę. Jednakże
         przedstawienie może obejmować inne elementy pomocne w opisaniu cech charakterystycznych wzoru, dla którego wnosi się o ochronę.
         W zgłoszeniu wzoru wspólnotowego dopuszczalne są następujące identyfikatory:

      1.      Linie kropkowane mogą być używane na widoku w celu wskazania elementów, dla których nie wnosi się o ochronę, lub w celu wskazania
         części wzoru, które nie są widoczne na danym widoku, tzn. linii niewidocznych. Z tego względu linie kropkowane określają elementy
         nienależące do widoku, na którym zostały zaznaczone.

      […]”.
      60      Skarżąca nie podważa tej zasady. Jednakże, opierając się na przedstawieniu spornego wzoru w zaskarżonej decyzji, w Biuletynie Wzorów Wspólnotowych i w bazie danych wzorów wspólnotowych dostępnej w witrynie internetowej OHIM, podnosi, że – wbrew temu, co uważa Izba Odwoławcza
         w pkt 20 zaskarżonej decyzji – zapięcie wzoru nie zostało przedstawione za pomocą linii kropkowanych.

      61      W tym względzie, po pierwsze, należy zauważyć, że przedstawienie spornego wzoru w zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia w odniesieniu
         do zakresu ochrony wspomnianego wzoru.

      62      Po drugie, podsumowujący widok spornego wzoru, przedstawiony w Biuletynie Wzorów Wspólnotowych oraz w bazie danych wzorów wspólnotowych pozwala na stwierdzenie, że pewne elementy wspomnianego wzoru, a w szczególności
         jego zapięcie, są przedstawione za pomocą linii mniej wyraźnie zaznaczonych niż inne elementy, na przykład smycz i koperta
         zegarka. Jednakże ze względu na ograniczony rozmiar widoku podsumowującego nie jest możliwe stwierdzenie w sposób pewny, czy
         dane elementy są przedstawione za pomocą linii kropkowanych.

      63      Tymczasem, po trzecie, ewentualną wątpliwość w tym względzie rozwiewa widok całościowy spornego wzoru, który jest dostępny
         za pośrednictwem widoku podsumowującego w wersji elektronicznej Biuletynu Wzorów Wspólnotowych oraz w bazie danych wzorów wspólnotowych i który jest zresztą identyczny z przedstawieniem spornego wzoru widniejącym w zgłoszeniu
         dokonanym przez skarżącą do OHIM. Widok ten pozwala bowiem dostrzec wyraźnie, że zapięcie spornego wzoru jest przedstawione
         za pomocą linii kropkowanych podobnie jak wskazówki zegarka i element prostokątny na tarczy zegarka.

      64      W tych okolicznościach należy uznać, że zapięcie spornego wzoru, wskazówki zegarka i element prostokątny na tarczy zegarka
         nie należą do elementów chronionych spornym wzorem. Stwierdzenie to oznacza, że stopień swobody twórcy w odniesieniu do tych
         elementów jest bez znaczenia w niniejszym przypadku.

      65      Co się tyczy pozostałych elementów, które podkreśla skarżąca, po pierwsze, należy zauważyć, że skarżąca wyolbrzymia stopień
         swobody twórcy w odniesieniu do smyczy.

      66      O ile istnieje bowiem pewna dowolność w odniesieniu do długości i szerokości tego elementu, o tyle cechy te nie mogą mieć
         wpływu na możliwość noszenia w wygodny sposób smyczy na szyi. Ten sam wniosek odnosi się do umiejscowienia zegarka na smyczy.

      67      W rezultacie odnośne stwierdzenia Izby Odwoławczej widniejące w pkt 21 zaskarżonej decyzji nie są błędne.

      68      Po drugie, co się tyczy stopnia swobody twórcy w odniesieniu do zegarka, należy przyznać, że zegarki analogowe powinny oczywiście
         zawierać pewne elementy w celu pełnienia swojej funkcji, takie jak tarcza, wskazówki umieszczone mniej więcej pośrodku tarczy
         lub pokrętło nastawiania czasu.

      69      Jednakże ograniczenia te dotyczą obecności pewnych elementów w zegarku, ale nie mają wpływu w znaczący sposób na jego kształt
         i widok ogólny. I tak w szczególności tarcza i koperta zegarka mogą mieć różne kształty oraz mogą być rozplanowane na różne
         sposoby, tak jak to w istocie stwierdziła Izba Odwoławcza w pkt 21 zaskarżonej decyzji.

      –       W przedmiocie porównania ogólnych wrażeń wywieranych przez dwa rozpatrywane wzory
      70      Uwzględniając to, co zostało stwierdzone na temat elementów chronionych spornym wzorem i stopnia swobody twórcy zegarka przymocowanego
         do smyczy, należy uznać, że ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór determinują następujące elementy:

      –        smycz, której paski łączą się przy jednym końcu, następnie zachodzą na siebie i tworzą pętlę na drugim końcu;
      –        okrągły zegarek przymocowany do smyczy w miejscu, w którym dwa paski smyczy oddalają się od siebie;
      –        dwa pierścienie koncentryczne umieszczone wokół krawędzi zegarka, przy czym pierścień zewnętrzny zawiera rowek skierowany
         ku górze, w którym umieszczone jest pokrętło nastawiania czasu.

      71      Co do ogólnego wrażenia wywieranego przez wzór SYMBICORT, należy zbadać przede wszystkim argument skarżącej, zgodnie z którym
         Izba Odwoławcza nie mogła zakładać, że wzór SYMBICORT posiada smycz umożliwiającą noszenie zegarka na szyi.

      72      W tym względzie prawdą jest, że na przedstawieniu przekazanego OHIM wzoru SYMBICORT pokazano tylko dwa paski idące w różnych
         kierunkach, ale nie pętlę, która ma być noszona wokół szyi.

      73      Tymczasem podczas oceny wcześniejszych wzorów nie należy badać oddzielnie i w sposób wyłączny ich przedstawień graficznych,
         ale raczej ocenić całościowo ogół przedstawionych elementów umożliwiających określenie w sposób wystarczająco ścisły i pewny
         całościowe wrażenie wywierane przez dany wzór.

      74      Co się tyczy bowiem w szczególności wzorów, które zostały bezpośrednio wykorzystane w handlu, ale nie zostały zarejestrowane,
         nie można wykluczyć, że nie istnieje przedstawienie graficzne ukazujące wszystkie ich istotne szczegóły, porównywalne z przedstawieniem
         widniejącym w zgłoszeniu. W tych okolicznościach byłoby przesadą wymaganie od wnoszącego o unieważnienie, aby takie przedstawienie
         zostało przedstawione w każdym przypadku.

      75      W niniejszym przypadku, po pierwsze, na przedstawionym przez drugą stronę postępowania przed Izbą Odwoławczą odtworzeniu wzoru
         SYMBICORT oba paski smyczy zostały nagle przerwane i wyrażenie „symbicort” zostało przedstawione tylko częściowo na jednym
         z nich. Okoliczność ta sugeruje, że brak pętli wynika z niepełnego charakteru odtworzenia, a nie z rzeczywistego wyglądu danego
         wzoru.

      76      Po drugie, zarówno z faktury wysyłkowej, jak i świadectwa pochodzenia wynika, że dostawa wysłana przez Great Sun Technology
         do Niderlandów w dniu 3 kwietnia 2004 r. zawierała 2000 egzemplarzy „smyczy z zegarkiem »SYMBICORT«”.

      77      Tymczasem bezsporne jest, że funkcja smyczy takiej jak rozpatrywana polega na umożliwieniu noszenia przedmiotu na szyi.

      78      W tych okolicznościach przy uwzględnieniu tego, że całościowe wrażenie wywierane na poinformowanym użytkowniku przez wzór
         powinno koniecznie być ustalane również w świetle sposobu, w jaki rozpatrywany produkt jest używany (ww. wyrok w sprawie Urządzenie
         komunikacyjne, pkt 66), słusznie Izba Odwoławcza uznała w pkt 20 zaskarżonej decyzji, iż wzór SYMBICORT rzeczywiście zawiera
         smycz umożliwiającą zawieszenie zegarka na szyi bez względu na przekazane OHIM niepełne przedstawienie graficzne.

      79      W świetle tego, co wynika z powyższych rozważań, należy uznać, że całościowe wrażenie wywierane przez wzór SYMBICORT jest
         determinowane przez elementy wymienione w pkt 70 powyżej. Jak bowiem słusznie stwierdziła Izba Odwoławcza w pkt 19 zaskarżonej
         decyzji, wzór SYMBICORT również przedstawia smycz o zasadniczo tych samych proporcjach, do której jest przymocowany w tym
         samym miejscu okrągły zegarek analogowy. Podobnie krawędź zegarka otaczają dwa pierścienie koncentryczne, przy czym pierścień
         zewnętrzny jest przerwany rowkiem skierowanym w tę samą stronę, w którym umieszczone jest pokrętło nastawiania czasu.

      80      Ponadto Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła w pkt 20 zaskarżonej decyzji, że różnice istniejące między rozpatrywanymi wzorami,
         podkreślone przez skarżącą, są bez znaczenia.

      81      I tak, przede wszystkim, żadnej istotnej różnicy nie można stwierdzić w odniesieniu do względnych długości i szerokości smyczy
         rozpatrywanych wzorów.

      82      Następnie okoliczność, że smycz wzoru SYMBICORT jest przedstawiona na czarno, nie ma znaczenia, gdyż żaden kolor nie został
         zastrzeżony dla spornego wzoru. Podobnie, jako że ten ostatni wzór przedstawia artykuł promocyjny, uzasadnione jest uznanie,
         że w trakcie jego używania będzie on opatrzony znakiem towarowym. W rezultacie obecność znaku towarowego SYMBICORT we wzorze
         SYMBICORT nie stanowi także istotnej różnicy.

      83      Wreszcie szczegóły rozplanowania kopert i tarcz zegarków obu wzorów nie są na tyle dobitne, aby wywierać wpływ na całościowe
         wrażenie wywierane przez wspomniane wzory. Jest tak, tym bardziej że z pkt 58–64 powyżej wynika, że wskazówki zegarka i element
         prostokątny na tarczy zegarka nie należą do elementów, które są chronione spornym wzorem.

      84      W świetle poprzedzających rozważań należy uznać, że sporny wzór SYMBICORT wywiera to samo całościowe wrażenie na poinformowanym
         użytkowniku. Z tego względu Izba Odwoławcza słusznie doszła do tego samego wniosku w pkt 22 zaskarżonej decyzji i na podstawie
         tego uznała, że sporny wzór jest pozbawiony indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 6 rozporządzenia nr 6/2002 i powinien
         zatem zostać unieważniony.

      85      W tych okolicznościach należy oddalić zarzut drugi.

       W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego nadużycia władzy w rozumieniu art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 6/2002
       Argumenty stron
      86      Skarżąca podnosi, że Izba Odwoławcza dopuściła się nadużycia władzy, po pierwsze, poprzez niedokonanie oceny w wymaganym przez
         prawo zakresie wszystkich przedstawionych argumentów i dowodów, w szczególności faktury wysyłkowej, po drugie, poprzez pominięcie
         swobody twórcy w odniesieniu do smyczy i zapięcia, a po trzecie, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na błędnej ocenie zapięcia
         spornego wzoru. W tym kontekście skarżąca sądzi, że Izba Odwoławcza nie przeprowadziła rzeczywistego badania, ale ograniczyła
         się do ustaleń niepopartych argumentacją lub odniesieniem się do dowodów, naruszając w ten sposób prawo do obrony. Ponadto
         możliwe jest zdaniem skarżącej, że odwołując się do tego, iż zapięcie przedstawione jest za pośrednictwem linii kropkowanych,
         Izba Odwoławcza odniosła się do nieznanego wzoru.

      87      OHIM kwestionuje zasadność argumentów skarżącej.

       Ocena Sądu
      88      Należy przypomnieć, że pojęcie nadużycia władzy ma w prawie Unii precyzyjny zakres i odnosi się do sytuacji, w której organ
         administracyjny wykorzystuje swoje uprawnienia w celu innym niż ten, dla którego zostały mu one nadane. W tym względzie z utrwalonego
         orzecznictwa wynika, że wydanie decyzji stanowi nadużycie władzy jedynie wtedy, gdy na podstawie obiektywnych, właściwych
         i spójnych przesłanek okazuje się, że decyzja została wydana dla osiągnięcia innych celów niż te, na które się powołano [wyroki
         Sądu: z dnia 24 kwietnia 1996 r. w sprawach połączonych T‑551/93 i od T‑231/94 do T‑234/94 Industrias Pesqueras Campos i in.
         przeciwko Komisji, Rec. s. II‑247, pkt 168; z dnia 12 stycznia 2000 r. w sprawie T‑19/99 DKV przeciwko OHIM (COMPANYLINE),
         Rec. s. II‑1, pkt 33].

      89      Tymczasem w niniejszym przypadku skarżąca nie wykazała ani nawet nie podniosła istnienia takich przesłanek. Rzekome nadużycie
         władzy, na które się powołuje, jest co najwyżej ewentualnym błędem w ocenie, który może stanowić naruszenie przepisów art. 4,
         6 i 7 rozporządzenia nr 6/2002. Tymczasem z analizy zarzutów pierwszego i drugiego wynika, że twierdzenia skarżącej w tym
         względzie są w każdym razie bezzasadne.

      90      Co się tyczy zarzucanego naruszenia prawa do obrony skarżącej, z art. 62 rozporządzenia nr 6/2002 wynika, że decyzje OHIM
         opierają się wyłącznie na podstawach lub materiale dowodowym, co do których strony zainteresowane miały możliwość przedstawiania
         swoich uwag. W niniejszym przypadku przed instancjami OHIM skarżąca wypowiedziała się co do mocy dowodowej faktury wysyłkowej,
         swobody twórcy, niepełnego charakteru przedstawienia wzoru SYMBICORT i wagi zapięcia w całościowym wrażeniu wywieranym przez
         zegarek przymocowany do smyczy. Sama okoliczność, zgodnie z którą zapięcie nie należy do elementów chronionych spornym wzorem,
         została wspomniana wyraźnie w pkt 21 decyzji Wydziału Unieważnień, tak że skarżąca była w stanie przedstawić swoje uwagi w tym
         względzie w ramach postępowania odwoławczego. Z tego względu argument dotyczący naruszenia prawa do obrony skarżącej także
         należy oddalić.

      91      W zakresie, w jakim argumenty przedstawione w ramach zarzutu trzeciego mogłyby być interpretowane jako dotyczące naruszenia
         obowiązku uzasadnienia, określonego w art. 62 rozporządzenia nr 6/2002, lub obowiązku zbadania okoliczności faktycznych, dowodów
         i argumentów przedstawionych przez strony, o którym mowa w art. 63 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, należy stwierdzić,
         że w zaskarżonej decyzji przedstawiono w sposób spójny i wystarczająco szczegółowy powody, dla których Izba Odwoławcza uznała,
         po pierwsze, że dowody dotyczące wzoru SYMBICORT, w szczególności faktura wysyłkowa, są wiarygodne i przekonujące (pkt 7 i 15–17
         zaskarżonej decyzji) i, po drugie, że w postrzeganiu poinformowanego użytkownika sporny wzór wywiera to samo całościowe wrażenie
         co wzór SYMBICORT przy uwzględnieniu swobody twórcy (pkt 18–22 zaskarżonej decyzji). Zaskarżona decyzja nie jest zatem niezgodna
         z prawem w tym względzie.

      92      W świetle powyższego zarzut trzeci należy oddalić.

      93      Ponieważ żaden z zarzutów przedstawionych przez skarżącą nie jest zasadny w zakresie, w jakim dotyczą one dowodu ujawnienia
         wzoru SYMBICORT i porównania tego wzoru ze spornym wzorem, nie ma potrzeby badania ich w odniesieniu do wzorów C i F zgodnie
         z tym, co wynika z pkt 12–15 powyżej. W tych okolicznościach przeprowadzone przez Izbę Odwoławczą porównanie spornego wzoru
         ze wzorem SYMBICORT stanowi bowiem wystarczającą podstawę zaskarżonej decyzji.

      94      Z tego względu należy oddalić skargę w całości.

       W przedmiocie kosztów
      95      Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona
         przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem OHIM – obciążyć ją kosztami.

      Z powyższych względów
      SĄD (czwarta izba)
      orzeka, co następuje:
      1)      Skarga zostaje oddalona.
      2)      Sphere Time zostaje obciążona kosztami postępowania.

               Pelikánová

               Jürimäe

               Van der Woude

         Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 14 czerwca 2011 r.
      *Język postępowania: angielski.


title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 25 czerwca 2015 r.#Saatgut-Treuhandverwaltungs GmbH przeciwko Gerhard und Jürgen Vogel GbR i in.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Landgericht Mannheim.#Odesłanie prejudycjalne – Wspólnotowa ochrona odmian roślin – Rozporządzenie (WE) nr 2100/94 – Odstępstwo przewidziane w art. 14 – Korzystanie przez rolnika z materiału ze zbioru chronionej odmiany roślin bez upoważnienia posiadacza prawa – Obowiązek zapłaty przez rolników godziwego wynagrodzenia za to korzystanie – Termin, w jakim należy uiścić to wynagrodzenie, aby móc skorzystać z odstępstwa – Możliwość powołania się przez posiadacza prawa do ochrony odmiany na art. 94 – Naruszenie.#Sprawa C-242/14.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 25 czerwca 2015 r. (
            *1
         )
      „Odesłanie prejudycjalne — Wspólnotowa ochrona odmian roślin — Rozporządzenie (WE) nr 2100/94 — Odstępstwo przewidziane w art. 14 — Korzystanie przez rolnika z materiału ze zbioru chronionej odmiany roślin bez upoważnienia posiadacza prawa — Obowiązek zapłaty przez rolników godziwego wynagrodzenia za to korzystanie — Termin, w jakim należy uiścić to wynagrodzenie, aby móc skorzystać z odstępstwa — Możliwość powołania się przez posiadacza prawa do ochrony odmiany na art. 94 — Naruszenie”
      W sprawie C‑242/14
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Landgericht Mannheim (Niemcy) postanowieniem z dnia 9 maja 2014 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 19 maja 2014 r., w postępowaniu:

         Saatgut-Treuhandverwaltungs GmbH

      przeciwko

         Gerhard und Jürgen Vogel GbR,

         Jürgenowi Voglowi,

         Gerhardowi Voglowi,

      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: R. Silva de Lapuerta, prezes izby, J.C. Bonichot, A. Arabadjiev, J.L. da Cruz Vilaça i C. Lycourgos (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: N. Jääskinen,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu Saatgut-Treuhandverwaltungs GmbH przez K. von Gierkego oraz E. Trauernichta, Rechtsanwälte,

               —

               w imieniu Gerhard und Jürgen Vogel GbR oraz G. Vogla i J. Vogla przez J. Beismanna i M. Mierscha, Rechtsanwälte,

               —

               w imieniu rządu hiszpańskiego przez A. Gavelę Llopis, działającą w charakterze pełnomocnika,

               —

               w imieniu rządu niderlandzkiego przez M. Bulterman, C. Schillemans oraz J. Langera, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez G. von Rintelena oraz I. Galindo Martín, działających w charakterze pełnomocników,

         po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 5 marca 2015 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni niektórych przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 2100/94 z dnia 27 lipca 1994 r. w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin (Dz.U. L 227, s. 1) i rozporządzenia Komisji (WE) nr 1768/95 z dnia 24 lipca 1995 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w zakresie odstępstwa rolnego przewidzianego w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2100/94 (Dz.U. L 173, s. 14).

               2

               Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Saatgut-Treuhandverwaltungs GmbH (zwaną dalej „STV”), reprezentującą interesy posiadacza prawa do wspólnotowej ochrony odmiany roślin dla jęczmienia ozimego odmiany Finita, a spółką rolną Gerhard und Jürgen Vogel GbR, jak też odpowiadającymi osobiście za zobowiązania tej spółki G. Voglem i J. Voglem (zwanymi dalej „pozwanymi w postępowaniu głównym”), w przedmiocie uprawy przez nich materiału rozmnożeniowego tej odmiany z własnej produkcji.

         Ramy prawne

         Rozporządzenie nr 2100/94

               3

               Artykuł 13 rozporządzenia nr 2100/94, zatytułowany „Uprawnienia posiadacza wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin i jego ograniczenia”, stanowi:
               „1.   Wspólnotowe prawo do ochrony odmian roślin wywiera taki skutek, iż posiadaczowi lub posiadaczom wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin, zwanym dalej »posiadaczami«, przysługuje prawo do wykonywania działań wymienionych w ust. 2.
               2.   Bez uszczerbku dla przepisów art. 15 i 16 następujące działania w odniesieniu do składników odmiany lub materiału ze zbioru odmiany chronionej, zwanych dalej »materiałem«, wymagają upoważnienia posiadacza:

                        a)

                        wytwarzanie lub rozmnażanie (reprodukcja);

                  […]
               Posiadacz może udzielić swojego upoważnienia na określonych warunkach i z ograniczeniami.
               […]”.

               4

               Artykuł 14 tego rozporządzenia, zatytułowany „Odstępstwo od wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin”, przewiduje:
               „1.   Nie naruszając przepisów art. 13 ust. 2 i w celu ochrony produkcji rolnej rolnicy są upoważnieni do używania do rozmnażania w uprawie polowej materiału ze zbioru uzyskanego w ich własnym gospodarstwie, z uprawy materiału rozmnożeniowego odmiany chronionej wspólnotowym prawem do ochrony odmian roślin, ale niebędącej mieszańcem lub odmianą syntetyczną.
               2.   Przepisy ust. 1 odnoszą się tylko do następujących gatunków roślin uprawnych:
               […]

                        b)

                        zboża:

                  […]
               Hordeum vulgare L. – jęczmień
               […]
               3.   Warunki mające na celu uregulowanie odstępstwa przewidzianego w ust. 1 i ochronę uzasadnionych interesów określonych hodowców i rolników zostaną ustanowione przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia w drodze przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 114 i w oparciu o następujące kryteria:
               […]

                        —

                        rolników prowadzących małe gospodarstwa nie obowiązuje wymóg zapłaty wynagrodzenia posiadaczowi; […]
                        […]

                        —

                        inni rolnicy obowiązani są do zapłaty godziwego wynagrodzenia posiadaczowi, którego wysokość powinna być w rozsądnym stopniu niższa od wysokości wynagrodzenia pobieranego w przypadku umowy licencyjnej na produkcję materiału rozmnożeniowego tej samej odmiany na tym samym obszarze; właściwa wysokość godziwego wynagrodzenia może podlegać zmianom w czasie, w zależności od stopnia w jakim stosuje się odstępstwo określone w ust. 1 w odniesieniu do tej odmiany,

                        —

                        monitorowanie zgodności z przepisami niniejszego artykułu lub przepisami przyjętymi zgodnie z niniejszym artykułem spoczywa wyłącznie na posiadaczach, którzy nie mogą przy organizacji tego monitorowania korzystać z pomocy organów publicznych,

                        —

                        rolnicy, a także świadczący usługi przygotowawcze, przekazują posiadaczom na ich żądanie istotne informacje; także organy urzędowe biorące udział w monitorowaniu produkcji rolnej mogą przekazywać istotne informacje, o ile zbiera się je w ramach normalnej działalności i nie jest to związane z dodatkowym obciążeniem lub kosztami […]”.

               5

               Artykuł 94 tego rozporządzenia, który dotyczy powództw cywilnych, które mogą być wniesione w przypadku naruszenia prawa do ochrony odmiany, stanowi:
               „1.   Każda osoba, która:

                        a)

                        nie będąc do tego uprawniona podejmuje jedno z działań określonych w art. 13 ust. 2 w odniesieniu do odmiany, na którą przyznano wspólnotowe prawo do ochrony odmian roślin
                        […]

                  może być przedmiotem działania, podjętego przez posiadacza, mającego na celu zaniechanie naruszenia lub wypłatę słusznego wynagrodzenia, lub obu.
               2.   Osoba, która działa umyślnie lub z niedbalstwa, jest ponadto obowiązana do naprawienia wszelkich szkód wynikających z naruszenia. W przypadkach winy nieumyślnej nieznacznego stopnia roszczenia można zmniejszyć stosownie do stopnia winy nieumyślnej, nie mogą być one jednak mniejsze od korzyści, którą odniosła osoba naruszająca prawo”.

         Rozporządzenie nr 1768/95

               6

               Artykuł 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95 przewiduje, że ustanawia ono przepisy wykonawcze w sprawie warunków korzystania z odstępstwa przewidzianego w art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 2100/94.

               7

               Artykuł 2 tego rozporządzenia jest sformułowany następująco:
               „1.   Warunki określone w art. 1 realizowane są przez posiadacza [prawa do ochrony] odmiany reprezentującego hodowcę oraz przez rolnika w sposób umożliwiający ochronę uzasadnionych interesów prawnych obu stron.
               2.   Uważa się, że uzasadnione interesy prawne stron nie są chronione, jeżeli dochodzi do sytuacji, w której są one poddane niekorzystnemu oddziaływaniu, bez uwzględnienia potrzeby utrzymania rozsądnej równowagi między nimi wszystkimi lub potrzeby zachowania zasady proporcjonalności między celem danego warunku a rzeczywistym skutkiem jego realizacji”.

               8

               Artykuł 6 rozporządzenia, zatytułowany „Indywidualne zobowiązanie do zapłaty”, stanowi w ust. 1:
               „Bez uszczerbku dla przepisów ust. 2 indywidualne zobowiązanie rolnika do zapłaty słusznego wynagrodzenia powstaje w chwili, gdy rolnik rzeczywiście korzysta z materiału ze zbioru w swojej uprawie polowej.
               Posiadacz [prawa do ochrony] odmiany może ustalić datę i sposób płatności. Dzień płatności nie może być jednak dniem wcześniejszym niż dzień powstania zobowiązania”.

               9

               Artykuł 7 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Drobni rolnicy”, przewiduje w ust. 2, co następuje:
               „Obszary gospodarstwa rolnika, na których prowadzona jest uprawa roślin, które są jednocześnie odłogowane na czas określony lub trwale, w ciągu roku gospodarczego rozpoczynającego się dnia 30 lipca, a kończącego dnia 30 czerwca roku następnego (»rok gospodarczy«), za który przysługuje zapłata wynagrodzenia, uważa się za obszary, na których rośliny są stale uprawiane, jeśli Wspólnota lub zainteresowane państwo członkowskie przyznaje dotacje lub dodatki wyrównawcze w odniesieniu do tego odłogowania”.

               10

               Artykuł 17 rozporządzenia nr 1768/95, zatytułowany „Naruszenie”, stanowi:
               „Posiadacz [prawa do ochrony] odmiany może powoływać się na prawa wynikające ze wspólnotowego systemu [ochrony] odmian roślin przeciwko osobie, która narusza jakiekolwiek warunki lub ograniczenia związane z odstępstwem na podstawie art. 14 rozporządzenia podstawowego określone w niniejszym rozporządzeniu”.

         Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne

               11

               STV jest związkiem zrzeszającym uprawnionych ze wspólnotowych praw do ochrony odmian roślin, który reprezentuje między innymi prawa posiadacza prawa do chronionej na podstawie rozporządzenia nr 2100/94 odmiany jęczmienia ozimego Finita. STV publikuje na swojej stronie internetowej wykaz, w którym wymienione są wszystkie chronione odmiany roślin, w odniesieniu do których powierzono jej zarządzanie prawami w różnych latach gospodarczych, jak też opłaty należne za uprawę materiału rozmnożeniowego tych odmian z własnej produkcji. Ponadto STV co roku zwraca się do rolników, nie wskazując konkretnej odmiany, o dostarczenie jej informacji na temat ewentualnej produkcji własnej chronionych odmian roślin, w odniesieniu do których powierzono jej zarządzanie prawami, przesyłając im w tym celu formularze oświadczenia o uprawie materiału rozmnożeniowego wraz z poradnikiem wymieniającym wszystkie chronione odmiany, którymi zarządza w danym roku gospodarczym, jak również posiadaczy prawa do ochrony tych odmian oraz podmioty uprawnione do korzystania z tych odmian na podstawie licencji. Pozwani w postępowaniu głównym, których nie łączy z STV żaden stosunek umowny, nie odpowiedzieli na powyższe wezwanie do udzielenia informacji.

               12

               W dniu 16 grudnia 2011 r. STV dowiedziała się za pośrednictwem świadczącego usługi przygotowawcze o tym, że w roku gospodarczym 2010/2011 pozwani w postępowaniu głównym zlecili między innymi przygotowanie 35 kwintali nasion odmiany jęczmienia ozimego Finita.

               13

               Pismem z dnia 31 maja 2012 r. STV wezwała pozwanych w postępowaniu głównym do weryfikacji wskazań dotyczących uprawy materiału rozmnożeniowego odmiany jęczmienia ozimego Finita z własnej produkcji, o której dowiedziała się od wspomnianego usługodawcy, oraz do dostarczenia jej informacji w przedmiocie tej uprawy, żądając udzielenia odpowiedzi w terminie do dnia 20 czerwca 2012 r. Zainteresowani pozostawili pismo bez odpowiedzi.

               14

               Pismem z dnia 27 lipca 2012 r. STV zażądała od pozwanych w postępowaniu głównym zapłaty kwoty 262,50 EUR, stanowiącej równowartość pełnej opłaty licencyjnej zwanej „opłatą licencyjną C”, która byłaby należna za korzystanie z materiału siewnego jęczmienia ozimego odmiany Finita na podstawie umowy licencyjnej, tytułem naprawienia szkody poniesionej w wyniku niezgłoszonej prawidłowo własnej produkcji tej odmiany chronionej. Wobec braku zapłaty STV wniosła w dniu 18 marca 2013 r. pozew o to odszkodowanie na podstawie art. 94 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2100/94.

               15

               W uzasadnieniu pozwu STV podnosi, że pozwani w postępowaniu głównym są zobowiązani na podstawie art. 94 ust. 1 rozporządzenia nr 2100/94 do zapłaty godziwego wynagrodzenia w wysokości pełnej opłaty z tytułu licencji C, ponieważ dokonali produkcji „nieuprawnionej” w rozumieniu tego przepisu i nie mogą powoływać się na odstępstwo wynikające z art. 14 ust. 1 tego rozporządzenia, gdyż nie spełnili przewidzianego w art. 14 ust. 3 tiret czwarte tego rozporządzenia obowiązku zapłaty wynagrodzenia. STV utrzymuje ponadto, że ten obowiązek istnieje niezależnie od tego, czy rolnik został wezwany we właściwym czasie do udzielenia informacji przez posiadacza prawa do ochrony danej odmiany, i że rolnik powinien wywiązać się z obowiązku zapłaty co do zasady przed wysiewem, a w każdym razie przed upływem roku gospodarczego, w którym miała miejsce uprawa materiału rozmnożeniowego z własnej produkcji. Uważa ona poza tym, że wskazówki zamieszczone na jej stronie internetowej i przesyłany rolnikom corocznie poradnik wyszczególniający wszystkie chronione odmiany roślin, w odniesieniu do których powierzono jej zarządzanie prawami, umożliwiają im obliczenie i w konsekwencji zapłatę kwoty należnej z tytułu uprawy materiału rozmnożeniowego tych odmian z własnej produkcji.

               16

               Pozwani w postępowaniu głównym zaprzeczają, by byli zobowiązani do zapłaty kwoty odpowiadającej pełnej opłacie licencyjnej C tytułem odszkodowania. Twierdzą, że powinni co najwyżej zapłacić obniżoną opłatę, ze względu na to, że byli „upoważnieni” do produkcji własnej materiału siewnego w rozumieniu art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 2100/94. Utrzymują poza tym, że nie byli zobowiązani do odpowiedzi na żądanie udzielenia informacji z dnia 31 maja 2012 r., gdyż nie dotyczyło ono bieżącego roku gospodarczego. Zdaniem pozwanych w postępowaniu głównym aby uznać, iż zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, musiałoby dojść do naruszenia obowiązku informowania.

               17

               Sąd odsyłający zaznacza, że twierdzenie STV, że rolnik jest zobowiązany do zapłaty z własnej inicjatywy wynagrodzenia, o którym mowa w art. 14 ust. 3 tiret czwarte rozporządzenia nr 2100/94, przed siewem, budzi wątpliwości, w szczególności z uwagi na art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95. Sąd ten zauważa, że ten ostatni przepis wydaje się sprzeciwiać uznaniu, że rolnik jest zobowiązany do zapłaty tego wynagrodzenia z góry przed siewem. Ponadto zwraca on uwagę, że gdyby zapłaty wspomnianego wynagrodzenia można było dokonać po uprawie materiału rozmnożeniowego odmiany chronionej z własnej produkcji, pojawiłoby się pytanie, przed jaką datą rolnik ma jej dokonać, aby móc skorzystać z odstępstwa przewidzianego w art. 14 rozporządzenia nr 2100/94 i uniknąć w ten sposób zastosowania przepisów art. 94 tego rozporządzenia dotyczących naruszenia. Zdaniem wspomnianego sądu przepisy rozporządzeń nr 2100/94 i 1768/95 nie dostarczają jednak jasnej i dokładnej odpowiedzi na to pytanie, na które ponadto Trybunał nie miał jeszcze sposobności odpowiedzieć.

               18

               W tych warunkach Landgericht Mannheim postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

                        „1)

                        Czy rolnik, który bez zawarcia umowy z uprawnionym ze wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin wykorzystał uzyskany z własnej produkcji materiał rozmnożeniowy chronionej odmiany, jest zobowiązany do zapłaty słusznego wynagrodzenia na podstawie art. 94 ust. 1 rozporządzenia nr 2100/94, a w przypadku działania umyślnego lub niedbalstwa do naprawienia ponadto na podstawie art. 94 ust. 2 tego rozporządzenia wszelkich szkód wynikających z naruszenia systemu ochrony odmian roślin, jeżeli nie spełnił ciążącego na nim na podstawie art. 14 ust. 3 tiret czwarte tego rozporządzenia w związku z art. 5 i nast. rozporządzenia nr 1768/95 obowiązku zapłaty godziwego wynagrodzenia (opłata za produkcję własną) w momencie rzeczywistego wykorzystania materiału ze zbioru w celach reprodukcyjnych w uprawie polowej?

                        2)

                        Gdyby na pytanie pierwsze została udzielona odpowiedź, że rolnik może jeszcze spełnić ciążący na nim obowiązek zapłaty godziwego wynagrodzenia za produkcję własną także po rzeczywistym wykorzystaniu materiału ze zbioru w celach reprodukcyjnych w uprawie polowej, to czy wskazane przepisy należy interpretować w ten sposób, że określają one termin, w ramach którego rolnik wykorzystujący uzyskany z produkcji własnej materiał rozmnożeniowy chronionej odmiany musi wypełnić ciążący na nim obowiązek zapłaty godziwego wynagrodzenia, aby przyjąć, iż produkcja własna może zostać uznana za »uprawnioną« w rozumieniu art. 94 ust. 1 w związku z art. 14 rozporządzenia nr 2100/94?”.

         W przedmiocie pytań prejudycjalnych

               19

               Poprzez swoje pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, w jakim terminie rolnik, który wykorzystał materiał rozmnożeniowy chronionej odmiany roślin uzyskany z własnej uprawy (materiał siewny z gospodarstwa) bez zawarcia uprzednio umowy na to z posiadaczem prawa do ochrony danej odmiany roślin, jest zobowiązany do zapłaty godziwego wynagrodzenia należnego na podstawie art. 14 ust. 3 tiret czwarte rozporządzenia nr 2100/94 (zwanego dalej „godziwym wynagrodzeniem z tytułu odstępstwa”), aby móc skorzystać z przewidzianego w tym art. 14 odstępstwa od obowiązku uzyskania upoważnienia od tego posiadacza prawa.

               20

               Należy przypomnieć na wstępie, że zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia nr 2100/94 upoważnienie posiadacza wspólnotowego prawa do ochrony odmian roślin jest wymagane w odniesieniu do składników odmiany lub materiału ze zbioru odmiany chronionej w szczególności dla wytwarzania lub rozmnażania (reprodukcji). W tym kontekście art. 14 tego rozporządzenia stanowi odstępstwo od tej zasady, w zakresie, w jakim wykorzystanie materiału ze zbioru uzyskanego przez rolników w ich własnym gospodarstwie do rozmnażania w uprawie polowej nie wymaga zgody posiadacza wspólnotowego prawa do ochrony odmian, o ile spełnia określone warunki wyraźnie wymienione w art. 14 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia (zob. wyrok Geistbeck, C‑509/10, EU:C:2012:416, pkt 21, 22).

               21

               Jednym z tych warunków ustanowionych w art. 14 ust. 3 akapit czwarty rozporządzenia nr 2100/94 jest zapłata godziwego wynagrodzenia z tytułu odstępstwa należnego za to wykorzystanie posiadaczowi prawa do ochrony danej odmiany roślin.

               22

               Rolnik, który nie zapłaci posiadaczowi prawa tego wynagrodzenia, gdy wykorzystuje produkt ze zbioru uzyskany z uprawy materiału rozmnożeniowego odmiany chronionej, nie może powoływać się na art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 2100/94 i dlatego należy uznać, że bez upoważnienia wykonuje jedno z działań, o których mowa w art. 13 ust. 2 tego rozporządzenia. Z art. 94 wspomnianego rozporządzenia wynika zatem, że rolnik ten może zostać pozwany przez posiadacza prawa o zaniechanie naruszenia lub wypłatę słusznego wynagrodzenia, lub też o jedno i drugie. W przypadku działania umyślnego lub z niedbalstwa rolnik jest zobowiązany ponadto do naprawienia szkody poniesionej przez tego posiadacza prawa (wyrok Schulin, C‑305/00, EU:C:2003:218, pkt 71).

               23

               Sąd odsyłający zadaje w pierwszej kolejności pytanie o to, czy dany rolnik jest zobowiązany do zapłaty godziwego wynagrodzenia z tytułu odstępstwa przed rzeczywistym wykorzystaniem materiału ze zbioru w celach reprodukcyjnych w uprawie polowej.

               24

               W tym względzie art. 6 rozporządzenia nr 1768/95, który ustanawia zasady wykonania obowiązku zapłaty godziwego wynagrodzenia z tytułu odstępstwa, stanowi w ust. 1 akapit drugi, że choć posiadacz prawa do ochrony odmiany może ustalić datę i sposób płatności, płatności tej nie można wymagać przed dniem powstania zobowiązania do zapłaty tego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia zobowiązanie to powstaje w chwili, gdy rolnik rzeczywiście korzysta z materiału ze zbioru odmiany chronionej w celu reprodukcji w uprawie polowej. Wynika z tego, że rolnik ten może jeszcze wywiązać się z tego zobowiązania po wysianiu materiału ze zbioru odmiany chronionej, gdyż ta data rzeczywistego wykorzystania tego materiału do celów rozmnożenia w uprawie polowej nie stanowi końca terminu, w którym należy dokonać zapłaty słusznego wynagrodzenia z tytułu odstępstwa, lecz datę, od której wynagrodzenie to staje się wymagalne.

               25

               O ile przepis ten pozwala na stwierdzenie, że rolnik może wywiązać się ze zobowiązania do zapłaty godziwego wynagrodzenia z tytułu odstępstwa jeszcze po rzeczywistym wysianiu materiału ze zbioru odmiany chronionej, o tyle jednak nie wskazuje on w ogóle terminu, w którym rolnik ten jest zobowiązany do zapłaty tego wynagrodzenia, jeżeli terminu nie wyznaczył mu zgodnie z art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1768/95 posiadacz prawa.

               26

               W tym względzie pozwani w postępowaniu głównym i rząd hiszpański utrzymują zasadniczo, że termin ten może mieć bieg nieograniczony. Opierają się właśnie na art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/95, podnosząc w tym względzie, że choć przepis ten reguluje powstanie wspomnianego zobowiązania do zapłaty, nie przewiduje on daty upływu terminu.

               27

               Z taką interpretacją nie sposób się zgodzić.

               28

               Mianowicie w pierwszej kolejności, jak zaznaczył rzecznik generalny w pkt 39 opinii, przewidziana w art. 94 rozporządzenia nr 2100/94 możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej byłaby bezprzedmiotowa, gdyby rolnik, który wykorzystał materiał rozmnożeniowy chronionej odmiany roślin uzyskany z własnej uprawy (materiał siewny z gospodarstwa), mógł wywiązać się z obowiązku zapłaty godziwego wynagrodzenia z tytułu odstępstwa bez żadnego ograniczenia czasowego i w konsekwencji powoływać się w nieograniczony sposób na odstępstwo przewidziane w art. 14 tego rozporządzenia. Poza tym przewidując możliwość dochodzenia roszczeń od każdego popełniającego naruszenie, który nie wypełnił tego zobowiązania do zapłaty, art. 94 stoi na przeszkodzie temu, by ten ostatni miał zawsze możliwość uregulowania swojej sytuacji, nawet po wykryciu przez posiadacza prawa niezgłoszonego korzystania z chronionej odmiany roślin. Wynika z tego, że tylko istnienie terminu zapłaty może zagwarantować skuteczne dochodzenie roszczeń.

               29

               W drugiej kolejności należy przypomnieć, że posiadacze prawa do ochrony odmian roślin są jedynymi osobami odpowiedzialnymi za kontrolę i nadzór używania odmian chronionych w ramach uprawnionej uprawy materiału rozmnożeniowego z własnej produkcji i że są w związku z tym uzależnieni od dobrej wiary i współpracy danych rolników (wyrok Geistbeck, C‑509/10, EU:C:2012:416, pkt 42). Tym samym brak określonego w sposób precyzyjny terminu, któremu podlegaliby rolnicy, aby wywiązać się z zobowiązania do zapłaty godziwego wynagrodzenia z tytułu odstępstwa, grozi zachęcaniem rolników do opóźniania w nieskończoność tej zapłaty w nadziei na jej uniknięcie. Tymczasem pozwolenie rolnikom na takie naruszenie ich własnych zobowiązań wobec posiadaczy praw byłoby sprzeczne z celem określonym w art. 2 rozporządzenia nr 1768/95, którym jest utrzymanie rozsądnej równowagi wzajemnych uzasadnionych interesów prawnych rolników i zainteresowanych posiadaczy praw.

               30

               Przy badaniu, czy termin płatności rzeczywiście został przewidziany w odpowiednich przepisach, należy zauważyć, że z art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1768/95 wynika, iż rok gospodarczy, w którym należna byłaby zapłata wynagrodzenia, rozpoczyna się 30 lipca, a kończy 30 czerwca roku następnego. Chociaż przepis ten dotyczy określenia obszarów przeznaczonych na uprawę roślin „drobnych rolników”, uwidacznia on, że przy ustalaniu przepisów wykonawczych do art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 2100/94 jako termin odniesienia, w którym należy zapłacić godziwe wynagrodzenie z tytułu odstępstwa, został przez instytucję będącą autorem tego rozporządzenia przyjęty rok gospodarczy, w którym wykorzystany został materiał rozmnożeniowy chronionej odmiany roślin uzyskany z własnej uprawy (materiał siewny z gospodarstwa).

               31

               Tym samym w braku dokonania przez rolnika zapłaty godziwego wynagrodzenia z tytułu odstępstwa w terminie upływającym na koniec roku gospodarczego, w którym wykorzystany został materiał rozmnożeniowy chronionej odmiany roślin uzyskany z własnej uprawy bez zawarcia na to umowy z posiadaczem prawa do ochrony, należy uznać, że dopuszcza się on bez upoważnienia jednego z działań, o których mowa w art. 13 ust. 2 rozporządzenia nr 2100/94, co pozwala posiadaczowi prawa na wszczęcie powództw przewidzianych w art. 94 tego rozporządzenia.

               32

               W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytania należy odpowiedzieć, że aby móc skorzystać z przewidzianego w art. 14 rozporządzenia nr 2100/94 odstępstwa od obowiązku uzyskania upoważnienia od posiadacza prawa do ochrony danej odmiany roślin, rolnik, który wykorzystał materiał rozmnożeniowy chronionej odmiany roślin uzyskany z własnej uprawy (materiał siewny z gospodarstwa) bez zawarcia na to uprzednio umowy z posiadaczem prawa do ochrony danej odmiany roślin, jest zobowiązany do zapłaty godziwego wynagrodzenia z tytułu odstępstwa w terminie upływającym na koniec roku gospodarczego, w którym to wykorzystanie miało miejsce, to jest najpóźniej w dniu 30 czerwca następującym po dniu powtórnego wysiewu.

         W przedmiocie kosztów

               33

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:

                     Aby móc skorzystać z przewidzianego w art. 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 2100/94 z dnia 27 lipca 1994 r. w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin odstępstwa od obowiązku uzyskania upoważnienia od posiadacza prawa do ochrony danej odmiany roślin, rolnik, który wykorzystał materiał rozmnożeniowy chronionej odmiany roślin uzyskany z własnej uprawy (materiał siewny z gospodarstwa) bez zawarcia na to uprzednio umowy z posiadaczem prawa do ochrony danej odmiany roślin, jest zobowiązany do zapłaty godziwego wynagrodzenia należnego na podstawie tego art. 14 ust. 3 tiret czwarte w terminie upływającym na koniec roku gospodarczego, w którym to wykorzystanie miało miejsce, to jest najpóźniej w dniu 30 czerwca następującym po dniu powtórnego wysiewu.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: niemiecki.