Wyrok Sądu pierwszej instancji (druga izba) z dnia 5 grudnia 2002 r. # Sykes Enterprises, Incorp. przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Syntagma REAL PEOPLE, REAL SOLUTIONS. # Sprawa T-130/01.


Wyrok Sądu (druga izba) z dnia 15 lipca 2014 r. # Grzegorz Łaszkiewicz przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie sprzeciwu - Zgłoszenie graficznego wspólnotowego znaku towarowego PROTEKT - Wcześniejsze słowne wspólnotowe znaki towarowe PROTECTA - Względna podstawa odmowy rejestracji - Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd - Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009 - Artykuł 75 rozporządzenia nr 207/2009. # Sprawa T-576/12.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 15 stycznia 1997 r. # Syndicat français de l'express international, DHL international, Service CRIE i May Courier przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Konkurencja - Skarga o stwierdzenie nieważności. # Sprawa T-77/95.


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (druga izba) z dnia 9 listopada 2004 r. # Eva Vega Rodríguez przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy - Konkurs otwarty - Kontrola sądowa - Limity. # Sprawy połączone T-285/02 oraz T-395/02.

text:
      WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (druga izba)
      z dnia 9 listopada 2004 r.
      Sprawy połączone T-285/02 i T-395/02
      Eva Vega Rodríguez
      przeciwko
      Komisji Wspólnot Europejskich
      Urzędnicy – Konkurs otwarty – Test wielokrotnego wyboru – Poprawność odpowiedzi na formularzu egzaminacyjnym – Kontrola sądowa – Granice
      Pełny tekst w języku francuskim II–0000
      Przedmiot:         Skarga mająca za przedmiot wniosek o uchylenie decyzji komisji konkursowej konkursu COM/A/10/01 przyznającej skarżącej ocenę
         niedostateczną i zbyt niską liczbę punktów, by mogła brać dalszy udział w konkursie, oraz decyzji oddalającej jej zażalenie,
         a także wniosek o odszkodowanie.

      Orzeczenie:         Skarga zostaje oddalona. Każda ze stron ponosi własne koszty.

      Streszczenie
      1.     Urzędnicy – Skarga – Akt niekorzystny – Decyzja wydana po ponownym zbadaniu wcześniejszej decyzji – Decyzja podjęta przez
            komisję konkursową po ponownym zbadaniu sytuacji kandydata
      (regulamin pracowniczy, art. 90 ust. 2 i art. 91 ust. 1)
      2.     Postępowanie – Środki organizacji postępowania – Żądanie przedstawienia dokumentów dotyczących dopuszczalności skargi – Dopuszczalność
            dokumentów przedstawionych po terminie ustalonym przez Sąd
      (regulamin Sądu, art. 64 i 65)
      3.     Urzędnicy – Skarga – Interes prawny – Skarga na decyzję komisji konkursowej przyznającej ocenę niedostateczną – Kandydat,
            który nie może brać dalszego udziału w konkursie, nawet przy założeniu zmiany oceny – Niedopuszczalność
      (regulamin pracowniczy, art. 91)
      4.     Urzędnicy – Konkurs – Konkurs oparty na o świadectwach posiadanych kwalifikacji oraz egzaminy – Treść egzaminów – Test wielokrotnego
            wyboru – Uznanie komisji konkursowej – Kontrola sądowa – Granice
      (regulamin pracowniczy, załącznik III)
      1.     Jeśli kandydat biorący udział w konkursie domaga się weryfikacji decyzji podjętej przez komisję konkursową, to właśnie ta
         decyzja podjęta przez komisję konkursową po ponownym zbadaniu sytuacji kandydata stanowi akt niekorzystny. To również ta decyzja
         podjęta po ponownym zbadaniu rozpoczyna bieg terminu na wniesienie zażalenia oraz skargi, bez potrzeby badania, czy w takiej
         sytuacji rozpatrywana decyzja może być ewentualnie uznana za akt potwierdzający.

      (zob. pkt 18)
      Odesłanie: Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑386/00 Gonçalves przeciwko Parlamentowi, 23 stycznia 2002 r., RecFP str. I‑A‑13
         i II‑55, pkt 39 oraz przywołane tam orzecznictwo

      2.     Jeśli Sąd Pierwszej Instancji żąda, w ramach środków organizacji postępowania, przedstawienia dokumentu zawierającego przesłanki
         dopuszczalności skargi, opóźnienie strony w złożeniu dokumentu nie może pociągać za sobą niedopuszczalności dowodu z tego
         dokumentu. Po pierwsze, przesłanki dopuszczalności skargi powinny być badane, ewentualnie z urzędu, w każdym czasie przez
         sąd wspólnotowy. Po drugie, w przypadku niewywiązania się strony Sąd ma prawo wymagać przedstawienia żądanego dokumentu na
         podstawie art. 65 regulaminu. Stąd terminy na przedstawienie tego dokumentu nie mogą być terminami zawitymi.

      (zob. pkt 24)
      Odesłanie: Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑34/91 Whitehead przeciwko Komisji, 11 maja 1992 r., Rec. str. II‑1723, pkt 19;
         Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑128/96 Lebedef przeciwko Komisji, 13 grudnia 1996 r., RecFP str. I‑A‑629 i II‑1679, pkt 25

      3.     W ramach skargi o uchylenie decyzji komisji konkursowej przyznającej skarżącemu ocenę niedostateczną i zbyt niską liczbę punktów,
         by mógł brać dalszy udział w konkursie, skarżący zostaje pozbawiony interesu prawnego, jeśli okazuje się – nawet przy założeniu,
         że odpowiedział poprawnie na sporne pytania – że nie może brać dalszego udziału w konkursie.

      (zob. pkt 25)
      4.     Komisja konkursowa dysponuje szerokim zakresem uznania co do szczegółowej treści egzaminów przewidzianych w ramach konkursu.
         Sąd wspólnotowy może kwestionować tę treść, w przypadku gdy wybiega ona poza ramy wskazane w ogłoszeniu o konkursie lub nie
         jest zgodna z celem egzaminu konkursowego.

      W ramach egzaminów składających się z testów wielokrotnego wyboru Sąd Pierwszej Instancji nie może zastąpić oceny komisji
         konkursowej własną oceną. Pytanie należałoby zakwestionować, ewentualnie w świetle zaproponowanych odpowiedzi, jeśli okazałoby
         się, że to pytanie jest oczywiście niewłaściwe zważywszy na cel danego konkursu. Tak byłoby w szczególności w przypadku, w którym
         z wyjaśnień komisji konkursowej wynikałoby, że zaproponowane różne odpowiedzi na pytanie nie pozwalają określić jednej poprawnej
         odpowiedzi, w przeciwieństwie do szczegółowych instrukcji udzielonych kandydatom. W związku z tym znaczna trudność jednego
         pytania nie może stanowić o niewłaściwym charakterze pytania. Komisja konkursowa jest uprawniona do wyboru pytań o różnym
         stopniu trudności dla zagwarantowania osiągnięcia podstawowego celu konkursu, czyli zatrudnienia urzędników posiadających
         najwyższe kwalifikacje.

      (zob. pkt 35 i 36)
      Odesłanie: Trybunał, sprawy połączone 64/86, od 71/86 do 73/86 i 76/86 Sergio i in. przeciwko Komisji, 8 marca 1988 r., Rec.
         str. 1399, pkt 22; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑153/95 Kaps przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości, 21 maja 1996 r., RecFP
         str. I‑A‑233 i II‑663, pkt 37


Wyrok Sądu (piąta izba) z dnia 5 października 2017 r.#Sirine Bent Zine El Abidine Ben Haj Hamda Ben Ali przeciwko Radzie Unii Europejskiej.#Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych – Skarga o stwierdzenie nieważności – Dopuszczalność – Podstawa prawna – Ponowne umieszczenie nazwiska skarżącej w wykazie oparte na nowym powodzie – Obowiązek uzasadnienia – Podstawa faktyczna – Prawo własności – Proporcjonalność.#Sprawa T-149/15.


title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 10 września 2009 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Malty. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Dopuszczalność - Ochrona dzikiego ptactwa - Dyrektywa 79/409/EWG - Wiosenny odstrzał - Zakaz - Odstępstwo od systemu ochrony - Warunek związany z brakiem "innego zadowalającego rozwiązania" - Uzasadnione oczekiwania. # Sprawa C-76/08.

text:
      Sprawa C‑76/08
      Komisja Wspólnot Europejskich
      przeciwko
      Republice Malty
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dopuszczalność – Ochrona dzikiego ptactwa – Dyrektywa 79/409/EWG – Wiosenny odstrzał – Zakaz – Odstępstwo od systemu ochrony – Warunek związany z brakiem „innego zadowalającego rozwiązania” – Uzasadnione oczekiwania
      Streszczenie wyroku
      1.        Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Prawo Komisji do wniesienia skargi – Wykonywanie uprawnień
            dyskrecjonalnych
      (art. 226 WE; dyrektywa Rady 79/409, art. 9)
      2.        Środowisko naturalne – Ochrona dzikiego ptactwa – Dyrektywa 79/409 – Terminy rozpoczęcia i zakończenia polowania – Odstępstwa
      (dyrektywa Rady 79/409, motyw jedenasty, art. 7, 9)
      1.        Skutkiem art. 9 ust. 3 dyrektywy 79/409 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, zmienionej w odniesieniu do lat 2004–2006 rozporządzeniem
         nr 807/2003, a w odniesieniu do 2007 r. – dyrektywą 2006/105, nie jest – ani zresztą zgodnie z prawem jego przedmiotem nie
         mogłoby być – uzależnienie możliwości wszczęcia przez Komisję postępowania w sprawie skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom
         państwa członkowskiego od dostarczenia przez dane państwo członkowskie corocznego sprawozdania przewidzianego w tym przepisie.
         Przeciwnie, ust. 4 tego artykułu nakłada na Komisję obowiązek zapewnienia na podstawie dostępnych jej informacji oraz „w szczególności”
         corocznych sprawozdań, o których mowa we wspomnianym art. 9 ust. 3, aby skutki wprowadzenia odstępstw dozwolonych na podstawie
         art. 9 ust. 1 dyrektywy nie były z nią niezgodne.

      Ponadto uzależnienie wszczęcia przez Komisję postępowania w sprawie stwierdzenia uchybienia od wcześniejszego przekazania
         sprawozdania danego państwa członkowskiego mogłoby stać na przeszkodzie pełnieniu przez Komisję jej roli strażniczki traktatu,
         na mocy którego ma ona jako jedyna kompetencje w zakresie podjęcia decyzji o potrzebie wszczęcia tego postępowania i podstawach
         jego wszczęcia.

      (por. pkt 22, 23)
      2.        Pośród przesłanek, które należy spełnić, aby państwa członkowskie mogły skorzystać z systemu stosowania odstępstw, o którym
         mowa w art. 9 ust. 1 dyrektywy 79/409 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, zmienionej w odniesieniu do lat 2004–2006 rozporządzeniem
         nr 807/2003, a w odniesieniu do 2007 r. – dyrektywą 2006/105, znajduje się brak innego zadowalającego rozwiązania. Przesłanka
         ta nie jest spełniona w sytuacji, gdy okres polowania ustalony w drodze wyjątku zbiega się bez potrzeby z okresami objętymi
         przez dyrektywę szczególną ochroną. Potrzeba taka nie zachodzi w szczególności wówczas, gdy jedynym celem zezwolenia na polowanie
         w drodze wyjątku jest przedłużenie okresów polowania na niektóre gatunki ptaków na terenach, na których występują one w okresach
         polowań ustalonych zgodnie z art. 7 dyrektywy. Taka potrzeba nie zachodzi także, gdy rozpatrywane gatunki faktycznie występują
         jesienią na terytoriach, na których może się odbywać wiosenny odstrzał, nawet jeśli w ilościach istotnie niższych niż wiosną,
         jeżeli ilości te nie są nieznaczne.

      Jednakże samo stwierdzenie, że wspomniane gatunki faktycznie występują jesienią na terytoriach, na których może się odbywać
         odstrzał wiosenny, nie wystarcza do uznania, że istnieje „inne zadowalające rozwiązanie” w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy.
         Używając wyrażenia „inne zadowalające rozwiązanie”, prawodawca wspólnotowy nie dążył bowiem do wyłączenia korzystania z odstępstwa
         przewidzianego w art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy w sytuacji, gdyby istniała jakakolwiek możliwość odstrzału w okresach polowania
         dozwolonych na mocy art. 7 dyrektywy, ale dążył do tego, by zezwolić na odstąpienie od tego przepisu w niezbędnym zakresie
         w sytuacji, gdy możliwości odstrzału w tych okresach – w niniejszym przypadku jesienią – są tak ograniczone, że została naruszona
         równowaga między ochroną gatunków a pewnymi zajęciami rekreacyjnymi, którą stara się osiągnąć dyrektywa.

      Jednakże z przepisów art. 9 dyrektywy, które wspominają o ścisłym nadzorze nad wymienionym odstępstwem i selektywnych zasadach
         chwytania, jak zresztą z ogólnej zasady proporcjonalności wynika, że odstępstwo, z którego dane państwo członkowskie chce
         skorzystać, musi być proporcjonalne do potrzeb, które je uzasadniają. W efekcie stwierdzenie braku innego zadowalającego rozwiązania,
         w tym przypadku niewystarczających możliwości polowania jesienią – dalekie od otwierania bez ograniczeń możliwości zezwalania
         na odstrzał wiosną – zezwala na ten odstrzał tylko w ścisłym zakresie, gdy jest on potrzebny i gdy spełnienie innych celów
         zakładanych przez dyrektywę nie jest zagrożone, w szczególności kiedy istnieje gwarancja, iż populacja danych gatunków zostanie
         zachowana na zadowalającym poziomie, i że w przeciwnym razie, polowań na ptaki w żadnym razie nie można uznać za uzasadnione,
         a tym samym za stanowiące dopuszczalną eksploatację w rozumieniu motywu jedenastego dyrektywy.

      (por. pkt 49–51, 54–59)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 10 września 2009 r.(*)

      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dopuszczalność – Ochrona dzikiego ptactwa – Dyrektywa 79/409/EWG – Wiosenny odstrzał – Zakaz – Odstępstwo od systemu ochrony – Warunek związany z brakiem „innego zadowalającego rozwiązania” – Uzasadnione oczekiwania
      W sprawie C‑76/08
      mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną
         w dniu 21 lutego 2008 r.,

      Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez D. Recchię, D. Lawunmi oraz przez P. Olivera, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do
         doręczeń w Luksemburgu,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Republice Malty, reprezentowanej przez S. Camilleriego oraz D. Mangion, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez J. Bouckaerta,
         advocaat,

      strona pozwana,
      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, J.C. Bonichot (sprawozdawca), P. Kūris, L. Bay Larsen i C. Toader, sędziowie,
      rzecznik generalny: M. Poiares Maduro,
      sekretarz: L. Hewlett, główny administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 7 maja 2009 r.,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        W swojej skardze Komisja Wspólnot Europejskich wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że zezwalając na rozpoczęcie odstrzału przepiórek
         polnych (Coturnix coturnix) i turkawek (Streptopelia turtur) w trakcie ich przelotów wiosennych od 2004 r. z pominięciem wymogów
         ustalonych w art. 9 ust. 1 dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U. L 103,
         s. 1), zmienionej w odniesieniu do lat 2004–2006 rozporządzeniem Rady (WE) nr 807/2003 z dnia 14 kwietnia 2003 r. (Dz.U. L 122,
         s. 36), a w odniesieniu do 2007 r. dyrektywą Rady 2006/105/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.U. L 363, s. 368) (zwanej dalej
         w obu przypadkach „dyrektywą”), Republika Malty uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy tej dyrektywy.

       Ramy prawne
      2        Artykuł 1 dyrektywy stanowi, że ma ona na celu zagwarantowanie ochrony i kontroli wszystkich gatunków ptactwa występujących
         naturalnie w stanie dzikim na europejskim terytorium państw członkowskich, do którego stosuje się traktat WE, oraz gospodarowania
         nimi, a także ustanowienie reguł ich eksploatacji.

      3        Motyw jedenasty dyrektywy uściśla, że z uwagi na wysoki poziom populacji, rozmieszczenie geograficzne oraz wskaźnik reprodukcji
         w całej Wspólnocie można polować na niektóre gatunki, co stanowi dopuszczalną ich eksploatację, przy czym w przypadku kiedy
         pewne ograniczenia są ustanowione oraz przestrzegane, polowania takie muszą odpowiadać wymogowi zachowania populacji tych
         gatunków na zadowalającym poziomie.

      4        Artykuł 2 dyrektywy przewiduje, że państwa członkowskie podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zachowania populacji gatunków
         określonych w art. 1 dyrektywy na poziomie, który odpowiada w szczególności wymogom ekologicznym, naukowym i kulturowym, mając
         na uwadze wymogi ekonomiczne i rekreacyjne, lub w celu dostosowania populacji tych gatunków do tego poziomu.

      5        Artykuł 5 dyrektywy nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia powszechnego systemu ochrony obejmującego w szczególności
         zakaz zabijania, chwytania lub płoszenia gatunków ptaków określonych w art. 1 oraz niszczenia ich gniazd. Zobowiązanie to
         ma jednak zastosowanie bez uszczerbku dla art. 7 i 9 dyrektywy.

      6        Artykuł 7 dyrektywy stanowi:

      „1.      Z uwagi na ich poziom populacji, rozmieszczenie geograficzne oraz wskaźnik reprodukcji w całej Wspólnocie można polować na
         gatunki wymienione w załączniku II na mocy ustawodawstwa krajowego. Państwa członkowskie zapewniają, aby polowanie na te gatunki
         nie zagrażało wysiłkom podejmowanym w celu ich ochrony na obszarze ich występowania.

      2.      Można polować w morskim i lądowym obszarze geograficznym, do którego niniejsza dyrektywa ma zastosowanie, na gatunki określone
         w załączniku II część 1.

      3.      Na gatunki określone w załączniku II część 2 można polować jedynie w państwach członkowskich, w przypadku których są one wymienione.
      4.      Państwa członkowskie zapewniają, aby praktyka łowiecka, w tym sokolnictwo, o ile jest ono praktykowane, prowadzona zgodnie
         z obowiązującymi środkami krajowymi, była zgodna z zasadami rozsądnego wykorzystywania i ekologicznie zrównoważonej kontroli
         gatunków danego ptactwa [danych gatunków ptactwa] oraz aby ta praktyka była zgodna, gdy chodzi o populację tych gatunków,
         w szczególności gatunków wędrownych, ze środkami wynikającymi z art. 2. Państwa członkowskie sprawdzają w szczególności, czy
         na gatunki, do których stosuje się prawo łowieckie, nie są organizowane polowania w okresie wychowu młodych ani w czasie trwania
         poszczególnych faz reprodukcji. W przypadku gatunków wędrownych sprawdzają one w szczególności, czy na gatunki, do których
         mają zastosowanie przepisy łowieckie, nie są organizowane polowania w okresie ich reprodukcji lub ich powrotu do swoich miejsc
         wylęgu. Państwa członkowskie przekazują Komisji wszelkie stosowne informacje na temat praktycznego stosowania swoich przepisów
         łowieckich”.

      7        Artykuł 9 dyrektywy upoważnia jednak do przyjęcia pewnych odstępstw w następujących przypadkach:

      „1.      Państwa członkowskie mogą odstąpić od przepisów art. 5, 6, 7 i 8, jeśli nie ma innego zadowalającego rozwiązania, z następujących
         przyczyn:

      […]
      c)      w celu zezwolenia, przy zachowaniu ściśle nadzorowanych warunków oraz na zasadach selektywnych, na chwytanie, przetrzymywanie
         lub inne legalne wykorzystywanie niektórych ptaków w małych ilościach.

      2.      Odstępstwa muszą określać:
      –        gatunki, do których odstępstwa mają zastosowanie,
      –        dozwolone środki, sposoby lub metody chwytania lub zabijania,
      –        warunki ryzyka oraz okoliczności czasu i miejsca, w przypadku których takie odstępstwa mogą być przyznane,
      –        organ uprawniony do stwierdzania, że wymagane warunki zostały spełnione, oraz do decydowania, jakie środki, sposoby lub metody
         mogą być wykorzystywane, w ramach jakich limitów i przez kogo,

      –        kontrole, jakie będą przeprowadzone.
      3.      Corocznie państwa członkowskie przekazują Komisji sprawozdanie na temat wykonania niniejszego artykułu.
      4.      Na podstawie dostępnych informacji oraz w szczególności informacji przekazanych zgodnie z ust. 3 Komisja zapewnia, aby skutki
         tych odstępstw nie były niezgodne z niniejszą dyrektywą. Komisja podejmuje właściwe kroki w tym celu”.

      8        Załącznik II część 2 do dyrektywy, wyliczający enumeratywnie gatunki, na które można polować w niektórych państwach członkowskich,
         wymienia przepiórkę polną (Coturnix coturnix) i turkawkę (Streptopelia turtur) wśród gatunków, na które można polować na Malcie.

       Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
      9        Zdaniem Komisji Republika Malty, zezwalając na odstrzał przepiórek polnych i turkawek w trakcie ich przelotów wiosennych w 2004 r.,
         naruszyła zobowiązania ciążące na niej na mocy tej dyrektywy, w związku z czym Komisja postanowiła wszcząć postępowanie na
         podstawie art. 226 WE. Pismem z dnia 4 lipca 2006 r. Komisja wezwała Republikę Malty do przedstawienia uwag w tym względzie,
         a uzupełniającym wezwaniem do usunięcia uchybienia z dnia 23 marca 2007 r. rozszerzyła zakres sporu na późniejsze lata, w trakcie
         których jej zdaniem odstrzał był dozwolony na tych samych warunkach.

      10      W pismach z dnia 23 marca i 23 kwietnia 2007 r. władze maltańskie twierdziły, że przesłanki stosowania odstępstwa przewidzianego
         w art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy zostały spełnione. W szczególności podniosły, że nie istniało żadne „inne zadowalające rozwiązanie”
         w rozumieniu tego przepisu w odniesieniu do rozpoczęcia odstrzału rozpatrywanych gatunków w okresie wiosennym, jako że na
         terytorium Republiki Malty można było odstrzelić w okresie polowania jesiennego tylko niewielką liczbę osobników tych gatunków.

      11      Ponadto w ocenie władz maltańskich Komisja nie mogła skutecznie rozszerzyć przedmiotu zarzucanego Republice Malty uchybienia
         o zezwolenie na rozpoczęcie odstrzału w okresach wiosennych lat 2005, 2006 i 2007 bez zapoznania się z corocznymi sprawozdaniami
         dotyczącymi wykonania art. 9 dyrektywy, które władze te powinny jej przekazywać. W dniu 28 czerwca 2007 r. władze maltańskie
         przesłały Komisji uzupełniające informacje na temat przelotów ptaków w regionie śródziemnomorskim, a w szczególności na Malcie.

      12      Ponieważ Komisji nie przekonała ta odpowiedź, wydała ona w dniu 23 października 2007 r. uzasadnioną opinię powtarzającą zarzuty
         podniesione w jej obu wezwaniach do usunięcia uchybienia i wzywającą rzeczone państwo członkowskie do przyjęcia niezbędnych
         środków celem zastosowania się do tej opinii w terminie dwóch miesięcy od jej doręczenia.

      13      Pismem z dnia 31 grudnia 2007 r. władze maltańskie odpowiedziały na uzasadnioną opinię, wskazując, że podtrzymują swoje stanowisko.

      14      W tych okolicznościach Komisja wniosła niniejszą skargę.

       Postępowanie przed Trybunałem
      15      Pismem, które wpłynęło do sekretariatu Trybunału w dniu 21 lutego 2008 r., Komisja wniosła do prezesa Trybunału w trybie art. 243 WE
         o nakazanie Republice Malty nieotwierania okresu polowań na przepiórki polne i turkawki wiosną 2008 r.

      16      Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r. w sprawie C‑76/08 R Komisja przeciwko Malcie prezes Trybunału nakazał Republice
         Malty powstrzymanie się od wydania zezwolenia na podstawie art. 9 dyrektywy 79/409 na odstrzał obu rozpatrywanych gatunków
         w czasie ich przelotu wiosennego w roku 2008 r.

       W przedmiocie skargi
       W przedmiocie dopuszczalności
       Argumentacja stron
      17      Republika Malty twierdzi, że skarga Komisji jest w całości niedopuszczalna, ponieważ Komisja żąda w rzeczywistości, aby Trybunał
         orzekł w sposób ogólny, że rozpoczęcie wiosennego odstrzału od 2004 r. jest sprzeczne z art. 9 dyrektywy. Państwo to podkreśla,
         że żądanie Komisji, które sprowadza się do nałożenia całkowitego zakazu wiosennego odstrzału obu rozpatrywanych gatunków ptaków
         na jego terytorium, pozbawiłoby skuteczności art. 9 dyrektywy. Podnosi w tym względzie, że kwestia poszanowania przesłanek
         stosowania tego artykułu zależy od oceny dokonywanej w każdym indywidualnym przypadku i że Komisja w szczególności powinna
         opierać się co do danego roku na corocznym sprawozdaniu dotyczącym wykonania art. 9 dyrektywy, który dane państwo członkowskie
         powinno jej przekazywać na podstawie art. 9 ust. 3.

      18      Republika Malty uważa, że skarga Komisji powinna w każdym wypadku zostać uznana za niedopuszczalną w zakresie, w jakim jej
         celem jest stwierdzenie naruszenia prawa wspólnotowego ze względu na rozpoczęcie wiosennego odstrzału w 2007 r., jako że nie
         przekazała jeszcze tej instytucji sprawozdania dotyczącego tegoż roku. A fortiori dotyczy to również kolejnych lat.

      19      Natomiast Komisja uważa, że jej skarga jest dopuszczalna. Uściśla, że dotyczy ona wyraźnie rozpoczęcia wiosennego odstrzału
         w latach 2004–2007, ale za to nie obejmuje 2008 r., ponieważ w następstwie wyżej wymienionego postanowienia w sprawie Komisja
         przeciwko Malcie Republika Malty powstrzymała się w 2008 r. od zezwolenia na wiosenny odstrzał obu rozpatrywanych gatunków
         ptaków.

      20      Komisja przyznaje, że na pytanie, czy przepis art. 9 dyrektywy był przestrzegany, można odpowiedzieć tylko w sytuacji, gdy
         dane państwo członkowskie skorzystało z tego artykułu. Natomiast w jej ocenie dopuszczalność jej skargi nie jest uzależniona
         od wcześniejszego zbadania corocznych sprawozdań, które państwa członkowskie powinny jej przekazywać na mocy wspomnianego
         art. 9 ust. 3. Podkreśla, że w obliczu jej roli strażniczki traktatu ma jako jedyna kompetencje w zakresie podjęcia decyzji
         o potrzebie wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

       Ocena Trybunału
      21      W odniesieniu do podniesionego przez Republikę Malty pierwszego zarzutu niedopuszczalności, dotyczącego niemożności żądania
         przez Komisję od Trybunału stwierdzenia ogólnego i ciągłego uchybienia art. 9 dyrektywy na podstawie tego, że doprowadziłoby
         to do naruszenia skuteczności tego artykułu, należy stwierdzić, iż zarówno z uzasadnionej opinii, jak i z uzasadnienia skargi
         oraz repliki Komisji wynika, że Komisja nie żąda, aby Trybunał w sposób ogólny zakazał Republice Malty zezwalania na dokonywanie
         wiosennego odstrzału przepiórek polnych i turkawek, a zatem zakazał w sposób ostateczny wprowadzania odstępstwa przewidzianego
         w art. 9 dyrektywy, ale żąda, aby stwierdził, że zezwalając na taki odstrzał każdego roku i na takich samych warunkach w latach
         2004–2007, to państwo członkowskie uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy dyrektywy.

      22      Co do podniesionego przez Republikę Malty drugiego zarzutu niedopuszczalności, dotyczącego tego, że Komisja nie może żądać
         od Trybunału stwierdzenia uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z tytułu rozpoczęcia wiosennego odstrzału w roku
         2007 i kolejnych latach bez zapoznania się z corocznymi sprawozdaniami dotyczącymi tych lat, wystarczy stwierdzić, że skutkiem
         art. 9 ust. 3 dyrektywy nie jest – ani zresztą zgodnie z prawem jego przedmiotem nie mogłoby być – uzależnienie możliwości
         wszczęcia przez Komisję postępowania w sprawie skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego od dostarczenia
         przez dane państwo członkowskie corocznego sprawozdania przewidzianego w tym przepisie. Przeciwnie, art. 9 ust. 4 dyrektywy
         nakłada na Komisję obowiązek zapewnienia na podstawie dostępnych jej informacji oraz „w szczególności” corocznych sprawozdań,
         o których mowa we wspomnianym art. 9 ust. 3, aby skutki wprowadzenia odstępstw dozwolonych na podstawie art. 9 ust. 1 dyrektywy
         nie były z nią niezgodne.

      23      Ponadto uzależnienie wszczęcia przez Komisję postępowania w sprawie stwierdzenia uchybienia od wcześniejszego przekazania
         sprawozdania danego państwa członkowskiego mogłoby w każdym razie stać na przeszkodzie pełnieniu przez Komisję jej roli strażniczki
         traktatu, na mocy którego ma ona jako jedyna kompetencje w zakresie podjęcia decyzji o potrzebie wszczęcia tego postępowania
         i podstawach jego wszczęcia (zob. w szczególności podobnie wyrok z dnia 10 kwietnia 2003 r. w sprawach połączonych C‑20/01
         i C‑28/01 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. s. I‑3609, pkt 30).

      24      W rezultacie oba zarzuty niedopuszczalności podniesione przez Republikę Malty należy oddalić.

       Co do istoty
       Argumentacja stron
      25      Komisja wskazuje, że przepiórka polna i turkawka są gatunkami ujętymi w załączniku II do dyrektywy i że państwa członkowskie
         powinny z tego względu przestrzegać w odniesieniu do nich wymogów wymienionych w art. 7 ust. 4 dyrektywy. Uściśla, że pociąga
         to za sobą w szczególności, by dokonywanie odstrzału było zgodne z art. 2 dyrektywy i by nie odbywało się w okresie, w którym
         miałoby to negatywne konsekwencje dla utrzymania populacji tych ptaków, a w szczególności w okresie ich powrotu do miejsc
         wylęgu.

      26      W ocenie Komisji rozpoczęcie wiosennego odstrzału przepiórek polnych i turkawek na Malcie narusza te przesłanki. Zdaniem Komisji,
         po pierwsze, odstrzał tych dwóch gatunków w okresie powrotu do miejsc wylęgu jest zakazany na mocy art. 7 ust. 4 dyrektywy,
         a po drugie, przesłanki ujęte w art. 9 tej dyrektywy dotyczące odstępstwa od tego zakazu nie zostały spełnione.

      27      Komisja dodaje, że do państwa członkowskiego zamierzającego skorzystać z art. 9 ust. 1 dyrektywy należy udowodnienie spełnienia
         przesłanek stosowania tego przepisu (zob. podobnie wyrok z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie C‑507/04 Komisja przeciwko Austrii,
         Zb.Orz. s. I‑5939, pkt 198).

      28      Przypomniawszy, że art. 9 ust. 1 dyrektywy zezwala na odstąpienie od zawartego w art. 7 dyrektywy zakazu polowania na gatunki
         wędrowne w okresie ich powrotu do miejsc wylęgu tylko, „jeśli nie ma innego zadowalającego rozwiązania”, Komisja podtrzymała
         swoje stanowisko, że nie ma to miejsca w niniejszym przypadku.

      29      Komisja przypomina, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału okres polowania ustalony w drodze wyjątku nie może zbiegać się bez
         potrzeby z okresami objętymi przez dyrektywę szczególną ochroną i że potrzeba taka nie zachodzi w szczególności wówczas, gdy
         jedynym celem tego środka jest przedłużenie okresów polowania na gatunki na terenach, na których występują one już w okresach
         dozwolonych polowań (zob. podobnie wyrok z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie C‑344/03 Komisja przeciwko Finlandii, Zb.Orz.
         s. I‑11033, pkt 33).

      30      Ponadto ponieważ ptaki, na które się poluje, występują – nawet jeśli w niewielkiej liczbie – w okresie roku, gdy na podstawie
         dyrektywy odstrzał jest dozwolony, nie jest spełniona przesłanka dotycząca braku innego zadowalającego rozwiązania (zob. podobnie
         ww. wyroki: w sprawie Komisja przeciwko Finlandii, pkt 35, 38, 42; a także w sprawie Komisja przeciwko Austrii, pkt 203, 204).

      31      Według Komisji coroczne sprawozdania przekazane przez Republikę Malty za lata 2004 i 2005 wskazują, że zarówno turkawki, jak
         i przepiórki polne były w rzeczywistości obecne na Malcie w okresie polowania jesiennego w wymienionych latach. Na podstawie
         tych informacji w jej ocenie miało to także miejsce w latach 2006 i 2007.

      32      Komisja uściśla, że nie ma znaczenia okoliczność, iż jesienią ptaki przelatują tylko nad częścią terytorium maltańskiego,
         mianowicie nad Western Cliffs, ponieważ ta część terytorium jest dostępna dla myśliwych. Dodaje, że w niniejszym przypadku
         obszary, nad którymi występują przeloty, znajdują się blisko obszarów, na których ptaki występują wiosną, że odstrzał może
         być dokonywany, gdy ptaki są w trakcie przelotów migracyjnych, i że możliwości polowania mogłyby zostać w okresie jesiennym
         ulepszone poprzez wdrożenie środków zarządzania siedliskami.

      33      Komisja utrzymuje ponadto, że stan ochrony turkawki i przepiórki polnej jest niekorzystny i że rozpoczęcie wiosennego odstrzału
         pogorszyło tę sytuację.

      34      Instytucja ta podnosi także, iż Republika Malty nie wykazała, by zostały spełnione pozostałe przesłanki stosowania art. 9
         ust. 1 dyrektywy, wymienione we wspomnianym art. 9 ust. 1 lit. a) i c), a w szczególności by rozpatrywane gatunki były odstrzeliwane
         tylko „w małych ilościach”. W odniesieniu do tej ostatniej przesłanki Komisja utrzymuje, że liczbę odstrzelonych ptaków należy
         porównać z poziomem całkowitej rocznej śmiertelności.

      35      Komisja odpiera argument podniesiony przez Republikę Malty w odpowiedzi na skargę dotyczący tego, że Komisja naruszyła uzasadnione
         oczekiwania, do których doprowadziła w toku negocjacji akcesyjnych prowadzonych przez to państwo członkowskie w zakresie możliwości
         zezwalania przez Republikę Malty na odstrzał przepiórek polnych i turkawek w okresie wiosennym na podstawie art. 9 dyrektywy.
         Komisja twierdzi, że nie podjęła żadnego tego typu zobowiązania względem tego państwa członkowskiego.

      36      Republika Malty podnosi, że celem dyrektywy nie jest całkowita ochrona gatunków i całkowity zakaz jakiegokolwiek wykorzystywania
         i eksploatacji, ale dąży ona do ochrony populacji ptasich na zadawalającym poziomie. To państwo członkowskie odnosi się w szczególności
         do art. 2 i 7 oraz art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy, Konwencji o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz
         ich siedlisk, podpisanej w Bernie w dniu 19 września 1979 r. i przyjętej w imieniu Wspólnoty na mocy decyzji Rady 82/72/EWG
         z dnia 3 grudnia 1981 r. (Dz.U. 1982, L 38, s. 1), a także Konwencji o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt, podpisanej
         w Bonn w dniu 23 czerwca 1979 r. i przyjętej w imieniu Wspólnoty na mocy decyzji Rady 82/461/EWG z dnia 24 czerwca 1982 r.
         (Dz.U. L 210, s. 10).

      37      Republika Malty twierdzi, że rozpoczęcie wiosennego odstrzału przepiórek polnych i turkawek na jej terytorium spełnia przesłanki
         ustalone w art. 9 ust. 1 dyrektywy.

      38      Państwo to przypomina, że w wyroku z dnia 16 października 2003 r. w sprawie C‑182/02 Ligue pour la protection des oiseaux
         i in., Rec. s. I‑12105, pkt 9, Trybunał orzekł, że art. 9 ust. 1 dyrektywy zezwala na prowadzenie polowań w okresach, w których
         są one zasadniczo zakazane. Uściśla, że nie istnieje w tym przypadku „inne zadowalające rozwiązanie” w rozumieniu tego przepisu.
         Po pierwsze, okres wiosenny nie może być z definicji uważany za przedłużenie okresu jesiennego. Po drugie, brak innego zadowalającego
         rozwiązania nie sprowadza się jego zdaniem do braku jakiegokolwiek rozwiązania zastępczego, ale do braku rozwiązania akceptowalnego
         i wystarczająco stosownego w odniesieniu do zakładanego celu, czyli w niniejszym przypadku zezwalania na chwytanie i legalne
         wykorzystywanie ptaków w małych ilościach przy zachowaniu zakorzenionej tradycji.

      39      Wspomniane państwo członkowskie utrzymuje, że rozpoczęcie jesienią odstrzału obu rozpatrywanych gatunków nie stanowi zadowalającego
         rozwiązania przy uwzględnieniu liczby ptaków przelatujących w tym okresie roku i samych warunków ich przelotu nad rozpatrywanymi
         wyspami, które to warunki umożliwiają ich chwytanie tylko w niewielkiej liczbie. Odnosi się w tym względzie do tego, co orzekł
         Trybunał w ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Finlandii, pkt 35, 41.

      40      Republika Malty dodaje, że sytuacja ta różni się zatem od sytuacji opisanej w ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Austrii,
         który dotyczył warunków klimatycznych, i podnosi, że przy uwzględnieniu jej specyficznego położenia geograficznego, wielkości,
         dużej gęstości zaludnienia oraz cech fizycznych jej obszarów wiejskich gatunki ptaków wędrownych, na które mogą odbywać się
         polowania na jej terytorium, zasadniczo nie rozmnażają się na tym terytorium. To państwo członkowskie wskazuje, że jego terytorium
         położone jest co najmniej o 300 km od trasy ptaków przelatujących nad Morzem Śródziemnym i że przepływy migracyjne przepiórek
         polnych i turkawek zmieniają się w zależności od okresu roku. I tak zdaniem Republiki Malty oba gatunki ogólnie nie przelatują
         nad Maltą podczas migracji jesiennej, a jeśli już to robią, przelatują tylko nad częścią terytorium w czasie krótkiego okresu,
         począwszy od końca sierpnia do końca września, czasami nie zatrzymując się. Natomiast w okresie wiosennym migracja obu tych
         gatunków ptaków jest dużo większa i odbywa się nad wszystkimi wyspami maltańskimi.

      41      Republika Malty dodaje, że 80% myśliwych maltańskich poluje tylko na ich własnym terenie i że całkowity zakaz wiosennego odstrzału
         rozpatrywanych gatunków ptaków sprowadzałby się w praktyce do całkowitego zakazu polowania na oba te gatunki.

      42      Państwo to uważa, że ustanowienie – jak to sugeruje Komisja – większej liczby naturalnych schronień nie zmieniłoby sytuacji,
         i wskazuje, że schronienia już utworzone obejmują 4,5% obszaru lądowego wysp, czyli 1434,2 ha.

      43      Republika Malty uważa również, że stan ochrony przepiórek polnych i turkawek nie znajduje się na niekorzystnym poziomie. Podnosi,
         że Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) zaliczyła te gatunki w 2007 r. do kategorii „najmniejszej troski”.
         W jej ocenie rozpoczęcie wiosennego odstrzału na jej terytorium nie może mieć żadnego wpływu na stan ochrony, ponieważ tylko
         niewielkie ilości są odstrzeliwane, co Komisja zanegowała dopiero w  replice. To państwo członkowskie dodaje, że nie ma dowodu
         naukowego na to, by obecne praktyki łowieckie w Europie miały szkodliwy wpływ na populację ptaków, i że ewentualny spadek
         tej populacji należałoby przypisywać innym przyczynom, takim jak zwiększenie obszarów użytków rolnych.

      44      Republika Malty uściśla, że spełnienie przesłanek zawartych w art. 9 dyrektywy należy ocenić na szczeblu każdego państwa członkowskiego.

      45      Państwo to twierdzi, że Komisja naruszyła uzasadnione oczekiwania, do których doprowadziła w toku negocjacji akcesyjnych w odniesieniu
         do możliwości zezwalania przezeń na odstrzał przepiórek polnych i turkawek w okresie wiosennym na podstawie wspomnianego art. 9
         dyrektywy.

       Ocena Trybunału
      46      Na podstawie art. 7 ust. 1 dyrektywy można polować na gatunki wymienione w załączniku II do tej dyrektywy na mocy ustawodawstwa
         krajowego. Jednakże art. 7 ust. 4 przewiduje, że w przypadku gatunków wędrownych państwa członkowskie sprawdzają w szczególności,
         czy nie są na te gatunki organizowane polowania w okresie ich powrotu do miejsc wylęgu.

      47      W niniejszym przypadku przepiórka polna i turkawka są objęte przepisami art. 7 ust. 1 i 4 dyrektywy i w rezultacie na oba
         te gatunki nie mogą być organizowane polowania w okresie ich powrotu do miejsc wylęgu.

      48      Jednakże przy poszanowaniu przesłanek wymienionych w art. 9 ust. 1 dyrektywy państwa członkowskie mogą odstąpić od zobowiązań
         ciążących na nich na podstawie art. 7 tej dyrektywy. Chodzi o system stosowania odstępstw, który z tego powodu podlega ścisłej
         wykładni i przy którego wprowadzeniu państwa członkowskie zobowiązane są upewnić się, że przesłanki jego stosowania są spełnione
         (zob. podobnie wyrok z dnia 8 czerwca 2006 r. w sprawie C‑60/05 WWF Italia i in., Zb.Orz. s. I‑5083, pkt 34).

      49      Pośród przesłanek, które należy spełnić, aby państwa członkowskie mogły skorzystać ze wspomnianego systemu stosowania odstępstw,
         w art. 9 ust. 1 dyrektywy znajduje się brak innego zadowalającego rozwiązania.

      50      W tym względzie Trybunał orzekał niezmiennie, że przesłanka ta nie jest spełniona w sytuacji, gdy okres polowania ustalony
         w drodze wyjątku zbiega się bez potrzeby z okresami objętymi przez dyrektywę szczególną ochroną. Potrzeba taka nie zachodzi
         w szczególności wówczas, gdy jedynym celem zezwolenia na polowanie w drodze wyjątku jest przedłużenie okresów polowania na
         niektóre gatunki ptaków na terenach, na których występują one w okresach polowań ustalonych zgodnie z art. 7 dyrektywy (zob.
         ww. wyrok w sprawie Ligue pour la protection des oiseaux i in., pkt 16; wyrok w sprawie C‑135/04 Komisja przeciwko Hiszpanii,
         Zb.Orz. s. I‑5261, pkt 19).

      51      Z orzecznictwa wynika, że taka potrzeba nie zachodzi także, gdy rozpatrywane gatunki faktycznie występują jesienią na terytoriach,
         na których może się odbywać wiosenny odstrzał, nawet jeśli w ilościach istotnie niższych niż wiosną, jeżeli ilości te nie
         są nieznaczne (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Finlandii, pkt 35, 43).

      52      W niniejszym przypadku z akt sprawy, a w szczególności z corocznych sprawozdań przekazanych Komisji przez Republikę Malty
         na podstawie art. 9 ust. 3 dyrektywy, wynika, że przepiórki polne i turkawki występują na niektórych obszarach terytorium
         tego państwa członkowskiego w okresie jesiennego odstrzału.

      53      Ponadto nawet jeśli – jak twierdzi wspomniane państwo członkowskie – obszary, na których występują oba rozpatrywane gatunki
         w okresie jesiennego odstrzału, są bardziej ograniczone niż te, na których występują oba te gatunki w okresie wiosennego przelotu,
         nie znajdują się one daleko od tych wymienionych na drugim miejscu obszarów, a przede wszystkim z akt sprawy nie wynika, by
         obszary, na których występują wspomniane gatunki w okresie jesiennego odstrzału, nie były łatwo dostępne dla myśliwych w tym
         okresie.

      54      W rezultacie oba rozpatrywane gatunki faktycznie występują jesienią na terytoriach, na których może się odbywać odstrzał wiosenny.

      55      Jednakże to stwierdzenie nie wystarcza samo do uznania, że istnieje „inne zadowalające rozwiązanie” w rozumieniu art. 9 ust. 1
         dyrektywy.

      56      Używając wyrażenia „inne zadowalające rozwiązanie”, prawodawca wspólnotowy nie dążył bowiem do wyłączenia korzystania z odstępstwa
         przewidzianego w art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy w sytuacji, gdyby istniała jakakolwiek możliwość odstrzału w okresach polowania
         dozwolonych na mocy art. 7 dyrektywy, ale dążył do tego, by zezwolić na odstąpienie od tego przepisu w niezbędnym zakresie
         w sytuacji, gdy możliwości odstrzału w tych okresach – w niniejszym przypadku jesienią – są tak ograniczone, że została naruszona
         równowaga między ochroną gatunków a pewnymi zajęciami rekreacyjnymi, którą stara się osiągnąć dyrektywa.

      57      Z przepisów art. 9 dyrektywy, które wspominają o ścisłym nadzorze nad wymienionym odstępstwem i selektywnych zasadach chwytania,
         jak z resztą z ogólnej zasady proporcjonalności wynika jednak, że odstępstwo, z którego dane państwo członkowskie chce skorzystać,
         musi być proporcjonalne do potrzeb, które je uzasadniają.

      58      Wynika z tego, że stwierdzenie braku innego zadowalającego rozwiązania – czyli, jak w niniejszym przypadku, niewystarczających
         możliwości polowania jesienią – dalekie od otwierania bez ograniczeń możliwości zezwalania na odstrzał wiosną, zezwala na
         ten odstrzał tylko w ścisłym zakresie, gdy jest on potrzebny i gdy spełnienie innych celów zakładanych przez dyrektywę nie
         jest zagrożone.

      59      I tak Trybunał orzekł już, że odstępstwa na podstawie art. 9 dyrektywy mogą być wprowadzone tylko wtedy, kiedy istnieje gwarancja,
         iż populacja danych gatunków zostanie zachowana na zadowalającym poziomie, i że w przeciwnym razie polowań na ptaki w żadnym
         razie nie można uznać za uzasadnione, a tym samym za stanowiące dopuszczalną eksploatację w rozumieniu motywu jedenastego
         dyrektywy (zob. ww. wyrok w sprawie WWF Italia i in., pkt 32).

      60      W niniejszym przypadku z przedstawionych Trybunałowi akt sprawy, a w szczególności z corocznych sprawozdań przekazanych Komisji
         przez Republikę Malty oraz z debaty, która toczyła się podczas rozprawy, wynika, że w rozpatrywanych latach myśliwi mogli
         polować w okresie jesiennego odstrzału tylko na niewielką liczbę ptaków.

      61      Ponadto Komisja nie podważa, że w tym okresie tylko na ograniczonej części terytorium tego państwa członkowskiego występują
         oba rozpatrywane gatunki ptaków i że ich migracja ma miejsce zasadniczo pod koniec sierpnia i we wrześniu.

      62      Wreszcie z akt sprawy nie wynika, aby populacja obu tych gatunków ptaków, na które organizowane są polowania, była poniżej
         zadowalającego poziomu. W szczególności ze sporządzonej przez IUCN czerwonej listy zagrożonych gatunków wynika, że rozpatrywane
         gatunki zaliczone są do kategorii „najmniejszej troski”.

      63      Przy uwzględnieniu tych szczególnych okoliczności polowania na przepiórki polne i turkawki w okresie jesiennego odstrzału
         nie można uważać za środek stanowiący na Malcie inne zadowalające rozwiązanie, wobec czego przesłankę dotyczącą braku takiego
         rozwiązania, ujętą w art. 9 ust. 1 dyrektywy, należy w zasadzie uznać za spełnioną.

      64      Należy jednak zastanowić się, czy warunki, na których Republika Malty zezwoliła na odstrzał wiosną obu rozpatrywanych gatunków,
         spełniają kryterium proporcjonalności wspomniane w pkt 58 powyżej, a także czy spełniają pozostałe przesłanki przewidziane
         w art. 9 ust. 1 dyrektywy.

      65      Przedłużenie okresu polowania na oba te gatunki wędrowne poprzez zezwolenie na odstrzał podczas około dwóch miesięcy w okresie
         wiosennym, gdy oba gatunki, na które organizuje się polowania, wracają do swoich miejsc wylęgu – co objawia się śmiertelnością
         trzykrotnie wyższą w przypadku przepiórek polnych (około 15 000 zastrzelonych ptaków) i ośmiokrotnie wyższą w przypadku turkawek
         (około 32 000 zastrzelonych ptaków) w porównaniu do rezultatów prowadzenia polowań w okresie jesiennym – nie stanowi rozwiązania
         odpowiedniego i ściśle proporcjonalnego do zakładanego przez dyrektywę celu ochrony gatunków.

      66      W tych okolicznościach, nawet jeśli oba rozpatrywane gatunki występują jesienią tylko w nieznacznej liczbie i przez bardzo
         ograniczony okres oraz ponieważ polowania na nie nie są niemożliwe jesienią, zezwalając na rozpoczęcie wiosennego odstrzału
         przepiórek polnych i turkawek przez kilka tygodni każdego roku w latach 2004–2007, Republika Malty nie spełniła przesłanek
         odstępstwa przewidzianego w art. 9 ust. 1 dyrektywy interpretowanych w świetle zasady proporcjonalności i z tego względu naruszyła
         swoje zobowiązania określone w tej dyrektywie.

      67      Wreszcie Republika Malty powołuje się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań na podstawie tego, że według jej twierdzenia
         zapewniano ją w toku negocjacji odbywających się przed jej przystąpieniem do Unii Europejskiej, że będzie mogła nadal zezwalać
         na odstrzał turkawek i przepiórek polnych na warunkach, które obowiązywały przed przystąpieniem. Jednakże oprócz tego, że
         okoliczność ta nie wynika z akt sprawy, nie ma ona w każdym wypadku związku z oceną poszanowania przesłanki dotyczącej braku
         innego zadowalającego rozwiązania w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy i w rezultacie nie może mieć wpływu na dokonane w poprzednim
         punkcie niniejszego wyroku stwierdzenie jej naruszenia.

      68      W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że zezwalając na rozpoczęcie odstrzału przepiórek polnych (Coturnix coturnix)
         i turkawek (Streptopelia turtur) w okresie wiosennym w latach 2004–2007 bez spełnienia przesłanek określonych w art. 9 ust. 1
         dyrektywy, Republika Malty uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy tej dyrektywy.

       W przedmiocie kosztów
      69      Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ
         Komisja wniosła o obciążenie Republiki Malty kosztami postępowania, a Republika Malty przegrała sprawę, należy obciążyć ją
         kosztami niniejszego postępowania.

      Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
      1)      Zezwalając na rozpoczęcie odstrzału przepiórek polnych (Coturnix coturnix) i turkawek (Streptopelia turtur) w okresie przelotów
            wiosennych w latach 2004–2007 bez spełnienia przesłanek określonych w art. 9 ust. 1 dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia
            1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, zmienionej w odniesieniu do lat 2004–2006 rozporządzeniem Rady (WE) nr 807/2003
            z dnia 14 kwietnia 2003 r., a w odniesieniu do 2007 r. dyrektywą Rady 2006/105/WE z dnia 20 listopada 2006 r., Republika Malty
            uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy tej dyrektywy.
      2)      Republika Malty zostaje obciążona kosztami postępowania.
      Podpisy
      * Język postępowania: angielski.


title: Wyrok Trybunału (siódma izba) z dnia 9 lipca 2015 r.#Radu Florin Salomie i Nicolae Vasile Oltean przeciwko Direcția Generală a Finanțelor Publice Cluj.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Curtea de Apel Cluj.#Odesłanie prejudycjalne – Podatek od wartości dodanej (VAT) – Dyrektywa 2006/112/WE – Artykuły 167, 168, 179 i 213 – Zmiana kwalifikacji transakcji przez krajową administrację podatkową na działalność gospodarczą objętą podatkiem VAT – Zasada pewności prawa – Zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań – Przepisy krajowe uzależniające korzystanie z prawa do odliczenia od identyfikacji danego przedsiębiorcy do celów podatku VAT i złożenia deklaracji w zakresie tego podatku.#Sprawa C-183/14.

text:
               Strony
               Motywy wyroku
               Sentencja

            Strony
            W sprawie C‑183/14
            mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Curtea de Apel Cluj (Rumunia) postanowieniem z dnia 28 lutego 2014 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 11 kwietnia 2014 r., w postępowaniu:
            Radu Florin Salomie ,
            Nicolae Vasile Oltean
            przeciwko
            Direcția Generală a Finanțelor Publice Cluj ,
            TRYBUNAŁ (siódma izba),
            w składzie: J.C. Bonichot (sprawozdawca), prezes izby, J.L. da Cruz Vilaça i C. Lycourgos, sędziowie,
            rzecznik generalny: N. Jääskinen,
            sekretarz: L. Carrasco Marco, administrator,
            uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 marca 2015 r.,
            rozważywszy uwagi przedstawione:
            – w imieniu R.F. Salomiego i N.V. Olteana przez adwokatów C.F. Costaşa, L. Dobrinescu oraz T.D. Vidreana Căpuşana,
            – w imieniu rządu rumuńskiego przez R.H. Radu, D.M. Bulanceę oraz R.I. Haţieganu, działających w charakterze pełnomocników,
            – w imieniu Komisji Europejskiej przez C. Soulay oraz A. Ştefănuca, działających w charakterze pełnomocników,
            podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
            wydaje następujący
            Wyrok

            Motywy wyroku
            1. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, a także art. 167, 168, 179 i 213 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347, s. 1).
            2. Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy R.F. Salomiem i N.V. Olteanem a Direcția Generală à Finanțelor Publice Cluj (generalną dyrekcją ds. finansów publicznych w Kluż, zwaną dalej „administracją podatkową”) dotyczącego podatku od wartości dodanej (VAT) z tytułu sprzedaży nieruchomości dokonanych w 2009 r.
            Ramy prawne
            Dyrektywa 2006/112
            3. Artykuł 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112 stanowi:
            „»Podatnikiem« jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
            »Działalność gospodarcza« obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców […]. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu”.
            4. Zgodnie z brzmieniem art. 12 ust. 1 tej dyrektywy:
            „Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji:
            a) dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem;
            […]”.
            5. Artykuł 167 wspomnianej dyrektywy stanowi:
            „Prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny.
            6. Artykuł 168 tej dyrektywy brzmi następująco:
            „Jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić:
            a) VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika;
            […]”.
            7. Zgodnie z art. 169 dyrektywy 2006/112:
            „Poza prawem do odliczenia, o którym mowa w art. 168, podatnik ma prawo do odliczenia VAT określonego w tym artykule, jeżeli towary i usługi są wykorzystywane do następujących celów:
            […]”.
            8. Artykuł 179 dyrektywy 2006/112 stanowi:
            „Podatnik dokonuje odliczenia poprzez potrącenie od całkowitej kwoty VAT należnego za dany okres rozliczeniowy, kwoty VAT dającej w tym samym okresie prawo do odliczenia stosowane zgodnie z art. 178.
            […]”.
            9. Artykuł 213 ust. 1 tej dyrektywy przewiduje:
            „Każdy podatnik zgłasza rozpoczęcie, zmianę i zakończenie działalności jako podatnika [podatnik].
            […]”.
            10. Artykuł 214 ust. 1 lit. a) tejże dyrektywy ma następujące brzmienie:
            „Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki, aby zapewnić, że następujące osoby zostaną zidentyfikowane za pomocą indywidualnego numeru:
            a) każdy podatnik […], który dokonuje na terytorium danego państwa dostaw towarów lub świadczy usługi dające prawo do odliczenia VAT […].
            […]”.
            11. Artykuł 273 wskazanej dyrektywy jest sformułowany następująco:
            „Państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, pod warunkiem równego traktowania transakcji krajowych i transakcji dokonywanych między państwami członkowskim przez podatników oraz pod warunkiem, że obowiązki te, w wymianie handlowej między państwami członkowskimi, nie będą prowadzić do powstania formalności związanych z przekraczaniem granic.
            Możliwość przewidziana w akapicie pierwszym nie może zostać wykorzystana do nałożenia dodatkowych obowiązków związanych z fakturowaniem poza obowiązkami, które zostały określone w rozdziale 3”.
            Prawo rumuńskie
            12. Artykuł 77a ust. 1 Legea nr. 571/2003 privind Codul fiscal (ustawy nr 571/2003 ustanawiającej kodeks podatkowy, Monitorul Oficial al României , część I, nr 927 z dnia 23 grudnia 2003 r., zwanej dalej „kodeksem podatkowym”) stanowi:
            „W ramach aktu przeniesienia prawa własności i jego podziału, w zakresie czynności inter vivos, których przedmiotem są wszelkiego typu budynki lub grunty z nimi związane, a także wszelkiego rodzaju grunty pozbawione budynków, pobierany jest od podatników podatek obliczany w następujący sposób:
            […]”.
            13. Artykuł 127 kodeksu podatkowego stanowi:
            „(1) Za podatnika uznaje się każdego, kto prowadzi samodzielnie w dowolnym miejscu jakikolwiek rodzaj działalności gospodarczej spośród wymienionych w ust. 2, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
            (2) W rozumieniu tego tytułu działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub zawodów podobnych. Ponadto za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
            […]”.
            14. Nadzwyczajny dekret nr 109 z dnia 7 października 2009 r., zmieniający i uzupełniający ustawę nr 571/2003 ustanawiającą kodeks podatkowy, który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2010 r., wprowadził w art. 127 kodeksu podatkowego ust. 2a, zgodnie z którym:
            „Przepisy określają przypadki, w których osoby fizyczne zbywające nieruchomości są podatnikami”.
            15. Zgodnie z art. 141 ust. 2 tego kodeksu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r.:
            „Następujące transakcje są również zwolnione z podatku VAT:
            […]
            f) dostawa przez jakąkolwiek osobę budynku, jego części oraz gruntu, na którym budynek powstał, oraz każdego innego gruntu. Zwolnienie nie znajduje jednak zastosowania do dostawy nowego budynku, jego części lub działki budowlanej, jeżeli dostawa ta została dokonana przez podatnika, który skorzystał lub mógł skorzystać z prawa do pełnego lub częściowego odliczenia podatku uiszczonego z tytułu zakupu, przebudowy lub budowy odnośnej nieruchomości […]”.
            16. Artykuł 141 ust. 2 lit. f) rzeczonego kodeksu, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2009 r,. przewidywał, że zwolniona z podatku VAT jest:
            „dostawa przez jakąkolwiek osobę budynku, jego części oraz gruntu, na którym budynek powstał, oraz każdego innego gruntu. Zwolnienie nie znajduje jednak zastosowania do dostawy nowego budynku, jego części lub działki budowlanej […]”.
            17. Punkt 3 ust. 1 rozporządzenia nr 44/2004 z dnia 22 stycznia 2004 r. zatwierdzającego przepisy wykonawcze do ustawy nr 571/2003 ustanawiającej kodeks podatkowy ( Monitorul Oficial al României , część I, nr 112 z dnia 6 lutego 2004 r.) przewiduje, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2009 r.:
            „Zgodnie z art. 127 ust. 2 kodeksu podatkowego za działalność gospodarczą nie uznaje się uzyskiwania dochodów przez osoby fizyczne w wyniku sprzedaży należących do nich lokali mieszkalnych lub innych rzeczy wykorzystywanych przez te osoby dla potrzeb osobistych, z wyjątkiem sytuacji, w której stwierdza się, że działalność ta jest prowadzona w sposób stały w celu uzyskania dochodów, zgodnie z art. 127 ust. 2 kodeksu podatkowego […]”.
            18. Rozporządzenie nr 1620/2009 z dnia 29 grudnia 2009 r. ( Monitorul Oficial al României , część I, nr 927 z dnia 31 grudnia 2009 r.) uzupełniło przepisy wykonawcze do kodeksu podatkowego ustanowione rozporządzeniem nr 44/2004 i wprowadziło w nich zmiany. Od dnia 1 stycznia 2010 r. pkt 3 rozporządzenia nr 44/2004 przewiduje:
            „(1) Zgodnie z art. 127 ust. 2 kodeksu podatkowego wykorzystywanie towarów lub wartości niematerialnych i prawnych, zgodnie z podstawową zasadą systemu podatku VAT, według której należy zachować neutralność podatku, obejmuje każdy rodzaj transakcji, niezależnie od formy prawnej […].
            (2) Zgodnie z ust. 1 przyjmuje się, że osoby fizyczne nie prowadzą działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, w sytuacji gdy uzyskują dochody ze sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego własność osobistą lub innych rzeczy wykorzystywanych przez nie do potrzeb osobistych […].
            (3) Przyjmuje się, że osoba fizyczna niebędąca podatnikiem w zakresie innej działalności prowadzi działalność gospodarczą obejmującą wykorzystywanie towarów lub wartości niematerialnych i prawnych, jeśli działa w takim charakterze w sposób niezależny, a działalność jest prowadzona w celu osiągnięcia stałych dochodów w rozumieniu art. 127 ust. 2 kodeksu podatkowego.
            (4) W przypadku budowy przez osobę fizyczną nieruchomości przeznaczonej na sprzedaż przyjmuje się, że działalność gospodarcza rozpoczyna się w chwili, w której dana osoba fizyczna zamierzała podjąć taką działalność, a zamiar osoby powinien być oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, na przykład faktu, że osoba ta zaczęła ponosić wydatki lub dokonywać wstępnych inwestycji przy rozpoczynaniu działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza jest uznana za ciągłą od jej rozpoczęcia do chwili oddania wybudowanej nieruchomości lub jej części, także w przypadku pojedynczej nieruchomości.
            (5) W przypadku nabycia gruntów lub budowy przez osobę fizyczną z przeznaczeniem na sprzedaż dostawa tych dóbr stanowi działalność gospodarczą o stałym charakterze, jeżeli osoba fizyczna dokonuje więcej niż jednej transakcji w danym roku kalendarzowym. Jednakże w przypadku gdy osoba fizyczna buduje już nieruchomość z przeznaczeniem na sprzedaż, zgodnie z ust. 4, ponieważ uznaje się, iż działalność gospodarcza jest już prowadzona i ma charakter stały, żadna inny transakcja dokonana w późniejszym okresie nie może zostać uznana za okazjonalną transakcję […].
            […]”.
            Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
            19. W 2007 r. R.F. Salomie i V.N. Oltean wraz z pięcioma innymi osobami fizycznymi zawarli umowę stowarzyszenia w celu wspólnej realizacji i sprzedaży czterech nieruchomości w Rumunii. Stowarzyszenie to nie posiadało osobowości prawnej i nie zostało zgłoszone ani zarejestrowane jako podatnik do celów podatku VAT.
            20. W latach 2008–2009, spośród 132 lokali mieszkalnych wybudowanych na gruncie należącym do osobistego majątku jednej z tych osób, 122 zostały sprzedane za łączną kwotę 10 902 275 lei rumuńskich (RON) wraz z 23 miejscami parkingowymi. Sprzedaż ta nie została objęta podatkiem VAT.
            21. W 2010 r. w wyniku kontroli przeprowadzonej przez administrację podatkową ustalone zostało, że transakcje te stanowiły stałą działalność gospodarczą i że powinny zostać zatem objęte podatkiem VAT od dnia 1 października 2008 r., gdyż obrót wynikający z tej działalności przekroczył w sierpniu 2008 r. próg w wysokości 35 000 EUR, poniżej którego działalność gospodarcza jest zwolniona w Rumunii z podatku VAT.
            22. W rezultacie administracja podatkowa zażądała zapłaty podatku VAT należnego z tytułu transakcji zrealizowanych w 2009 r., a także odsetek za zwłokę, i wydała w związku z tym szereg decyzji podatkowych.
            23. Z postanowienia odsyłającego wynika również, że sprzedaż nieruchomości dokonana w latach 2008–2009 została opodatkowana podatkiem z tytułu „przeniesienia prawa własności nieruchomości należącej do osobistego majątku”, przewidzianym w art. 77a kodeksu podatkowego.
            24. Radu Florin Salomie i V.N. Oltean wnieśli skargi o stwierdzenie częściowej nieważności tych decyzji podatkowych do Tribunalul Cluj (sądu w Kluż), który to sąd oddalił te skargi jako bezzasadne.
            25. Curtea de Apel Cluj (sąd apelacyjny w Kluż), do którego zostało wniesione odwołanie, zastanawia się nad zgodnością decyzji podatkowych wydanych przez administrację podatkową z zasadą pewności prawa, gdyż, po pierwsze, rumuńskie uregulowania wprowadziły przepisy wykonawcze dotyczące zasad stosowania podatku VAT do transakcji obejmujących nieruchomości dopiero od dnia 1 stycznia 2010 r., a po drugie, zgodnie z praktyką administracji podatkowej, stosowanej do tego dnia, ten rodzaj transakcji nie był objęty podatkiem VAT. Ponadto administracja ta posiadała wystarczające informacje, aby uznać R.F. Salomiego i V.N. Olteana za podatników od 2008 r., gdyż została powiadomiona o dokonanej sprzedaży, chociażby z uwagi na fakt, że transakcje te zostały opodatkowane na podstawie art. 77a kodeksu podatkowego.
            26. Sąd odsyłający wyraża również wątpliwości co do zgodności z dyrektywą 2006/112 prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT, przewidzianego w prawie rumuńskim, zgodnie z którym osoba zidentyfikowana z opóźnieniem jako podatnik VAT może skorzystać z tego prawa do odliczenia wyłącznie po uregulowaniu swojej sytuacji w drodze identyfikacji do celów tego podatku i poprzez złożenia deklaracji podatkowej.
            27. W związku z powyższym Curtea de Apel Cluj postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
            „1) Czy osoba fizyczna zawierająca z innymi osobami fizycznymi umowę stowarzyszenia nieposiadającego osobowości prawnej, niezadeklarowanego i niezarejestrowanego do celów podatkowych, którego celem jest realizacja przyszłego obiektu (budynku) na gruncie należącym do majątku osobistego niektórych stron umowy, może zostać uznana w świetle okoliczności postępowania głównego za podatnika w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy [2006/112], jeżeli początkowo zgodnie z przepisami podatkowymi dostawa budynków położonych na gruncie należącym do majątku osobistego niektórych stron umowy była uznawana przez organy podatkowe za sprzedaż wchodzącą w zakres zarządzania prywatnym majątkiem takich osób?
            2) Czy w świetle okoliczności postępowania głównego zasady pewności prawa, ochrony uzasadnionych oczekiwań oraz inne ogólne zasady w zakresie podatku VAT, wynikające z dyrektywy 2006/112, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się praktyce krajowej, zgodnie z którą organy podatkowe początkowo pobrały od osoby fizycznej podatek dochodowy z tytułu przeniesienia własności należącej do majątku osobistego, a następnie bez żadnej istotnej zmiany w przepisach prawa pierwotnego, na podstawie tych samych okoliczności faktycznych, po upływie dwóch lat, ponownie rozważyły zajęte stanowisko i uznały te same transakcje za działalność gospodarczą objętą podatkiem VAT, naliczając retroaktywnie dodatkowe zobowiązania?
            3) Czy art. 167, 168 i 213 dyrektywy [2006/112], badane w świetle zasady neutralności podatkowej, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się, aby w okolicznościach postępowania głównego organy podatkowe odmówiły podatnikowi prawa do odliczenia podatku VAT należnego lub uiszczonego od towarów lub usług wykorzystanych do celów transakcji podlegających opodatkowaniu wyłącznie z tego względu, że nie był on zarejestrowany jako podatnik do celów podatku VAT w chwili świadczenia odnośnych usług?
            4) Czy w świetle okoliczności postępowania głównego art. 179 dyrektywy [2006/112] można interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się przepisom krajowym nakładającym na podatnika, do którego znajduje zastosowanie szczególny system zwolnień i który z opóźnieniem wniósł o zarejestrowanie do celów podatku VAT, obowiązek zapłaty podatku, który powinien zostać pobrany, odmawiając jednocześnie prawa odliczenia kwoty podatku podlegającego odliczeniu za każdy okres podatkowy, przy czym prawo do odliczenia może zostać wykonane w późniejszym czasie za pośrednictwem deklaracji podatkowej złożonej po zarejestrowaniu podatnika do celów podatku VAT, co może mieć ewentualnie skutki w zakresie obliczenia dodatkowych zobowiązań?”.
            W przedmiocie pytań prejudycjalnych
            W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego
            28. W swych dwóch pierwszych pytaniach, które należy rozważyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań sprzeciwiają się, w okolicznościach takich jak te w postępowaniu głównym, aby krajowa administracja podatkowa w ramach kontroli skarbowej podjęła decyzję, że transakcje powinny były zostać objęte podatkiem VAT, oraz nałożyła dodatkowe zobowiązania do zapłaty.
            29. Co się tyczy w pierwszej kolejności zasady pewności prawa, R.F. Salomie i V.N. Oltean kwestionują tę decyzję, wskazując na naruszenie tej zasady z uwagi na fakt, że w chwili gdy dokonywali transakcji w zakresie nieruchomości, których decyzja ta dotyczy, zarówno szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1), obowiązująca przed dniem 1 stycznia 2007 r., jak i odnośne w tym zakresie orzecznictwo Trybunału nie były opublikowane w języku rumuńskim. Podnoszą oni, że do 2010 r. krajowe organy podatkowe nie uznawały tego rodzaju transakcji za objęte tym podatkiem.
            30. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań muszą być przestrzegane przez instytucje Unii Europejskiej, lecz również przez państwa członkowskie podczas wykonywania powierzonych im przez dyrektywy Unii uprawnień (zob. podobnie w szczególności wyroki: Gemeente Leusden i Holin Groep, C‑487/01 i C‑7/02, EU:C:2004:263, pkt 57; „Goed Wonen”, C‑376/02, EU:C:2005:251, pkt 32; a także Elmeka, od C‑181/04 do C‑183/04, EU:C:2006:563, pkt 31).
            31. Jak orzekł wielokrotnie Trybunał, wynika z tego w szczególności, że prawo Unii powinno być pewne, a jego stosowanie możliwe do przewidzenia przez podlegające mu podmioty. Ów wymóg pewności prawa jest szczególnie rygorystyczny wówczas, gdy chodzi o uregulowanie, które może wiązać się z obciążeniami finansowymi, w celu umożliwienia zainteresowanym dokładnego zapoznania się z zakresem nakładanych przez to uregulowanie obowiązków (zob. wyrok Irlandia/Komisja, 325/85, EU:C:1987:546, pkt 18).
            32. Ponadto w dziedzinach objętych zakresem prawa Unii przepisy prawa państw członkowskich powinny być sformułowane w jednoznaczny sposób, umożliwiający zainteresowanym osobom zapoznanie się z ich prawami i obowiązkami w jasny i precyzyjny sposób, a sądom krajowym zapewnienie przestrzegania tych przepisów (zob. wyrok Komisja/Włochy, 257/86, EU:C:1988:324, pkt 12).
            33. W niniejszym przypadku nie ulega wątpliwości, że przepisy takie jak opisane w postanowieniu odsyłającym mają taki charakter.
            34. Z postanowienia odsyłającego wynika bowiem w szczególności, że definicja „podatnika” zawarta w art. 127 kodeksu podatkowego, który to przepis dokonuje transpozycji do prawa krajowego art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112, obejmuje każdego, kto prowadzi samodzielnie w dowolnym miejscu jakikolwiek rodzaj działalności gospodarczej, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności, a „działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, a w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
            35. Ponadto pkt 3 ust. 2 rozporządzenia nr 44/2004 zatwierdzającego przepisy wykonawcze do kodeksu podatkowego stanowi, że zgodnie z art. 127 ust. 2 kodeksu podatkowego uzyskiwanie dochodów przez osoby fizyczne w wyniku sprzedaży należących do nich lokali mieszkalnych lub innych rzeczy wykorzystywanych przez te osoby dla potrzeb osobistych nie jest uznawane za działalność gospodarczą, z wyjątkiem sytuacji, w której stwierdza się, że działalność ta jest prowadzona w sposób stały w celu uzyskania dochodów.
            36. Wreszcie art. 141 kodeksu podatkowego w brzmieniu obowiązującym w latach 2008–2009 przewidywał, że zwolnienie z podatku VAT w związku z dostawą budynku, jego części oraz gruntu, na którym budynek powstał, nie znajduje zastosowania do dostawy nowego budynku, jego części lub działki budowlanej, co odpowiada zresztą zasadom regulującym podatek VAT w prawie Unii.
            37. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że takie przepisy prawa krajowego nie stanowią w wystarczająco jasny i precyzyjny sposób, iż dostawa budynku, jego części oraz gruntu, na którym budynek powstał, może w pewnych przypadkach zostać objęta podatkiem VAT.
            38. W tej sytuacji R.F. Salomie i V.N. Oltean nie mogą skutecznie powoływać się – na poparcie swego argumentu, zgodnie z którym obowiązujące krajowe ramy prawne nie były wystarczająco jasne w momencie wystąpienia okoliczności będących przedmiotem postępowania głównego – na brak publikacji w języku rumuńskim istotnego w tym zakresie orzecznictwa Trybunału oraz szóstej dyrektywy 77/388, która w każdym razie nie obowiązywała już w chwili przystąpienia Rumunii do Unii w dniu 1 stycznia 2007 r.
            39. W związku z tym okoliczności postępowania głównego nie można porównać z okolicznościami sprawy zakończonej wyrokiem Skoma-Lux (C‑161/06, EU:C:2007:773), w której Trybunał orzekł, że nie można powołać się na rozporządzenie Unii, które nie zostało opublikowane w języku państwa członkowskiego, wobec jednostek w tym państwie członkowskim.
            40. Zasada pewności prawa wymaga bez wątpienia również, aby sytuacja podatnika w zakresie praw i obowiązków podatkowych nie była w nieskończoność narażona na kwestionowanie (zob. podobnie wyrok Fatorie, C‑424/12, EU:C:2014:50, pkt 46).
            41. Trybunał orzekł jednak, że zasada pewności prawa nie sprzeciwia się praktyce krajowych organów podatkowych polegającej na uchyleniu w terminie zawitym decyzji przyznającej podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i zażądania od niego w wyniku nowej kontroli skarbowej zapłaty tego podatku wraz z odsetkami za zwłokę (zob. podobnie wyrok Fatorie, C‑424/12, EU:C:2014:50, pkt 51).
            42. Sama okoliczność, że administracja podatkowa dokonuje ponownej kwalifikacji danej transakcji, uznając ją za działalność gospodarczą objętą podatkiem VAT przed upływem terminu przedawnienia, nie może sama w sobie w braku innych okoliczności naruszać tej zasady.
            43. W rezultacie nie można w ważny sposób twierdzić, że zasada pewności prawa sprzeciwia się temu, aby w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym administracja podatkowa uznała w wyniku kontroli skarbowej, że transakcje dotyczące nieruchomości będące przedmiotem tego postępowania powinny były zostać objęte podatkiem VAT.
            44. W drugiej kolejności, co się tyczy zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, prawo powołania się na tę zasadę przysługuje każdemu podmiotowi prawa, w którym organ administracyjny wzbudził nadzieje znajdujące poparcie w udzielanych mu przez ten organ precyzyjnych zapewnieniach (zob. podobnie wyrok Europäisch‑Iranische Handelsbank/Rada, C‑585/13 P, EU:C:2015:145, pkt 95).
            45. W tym względzie należy zbadać, czy działania organu administracji wywołały w świadomości ostrożnego i należycie poinformowanego podmiotu gospodarczego racjonalne oczekiwania, a jeśli tak, to należy ustalić uzasadniony charakter tychże oczekiwań (zob. podobnie wyrok Elmeka, od C‑181/04 do C‑183/04, EU:C:2006:563, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).
            46. Opisana w postanowieniu odsyłającym praktyka administracyjna krajowych organów podatkowych nie wydaje się jednak wskazywać, że przesłanki te zostały spełnione w sprawie rozstrzyganej w postępowaniu głównym.
            47. W szczególności fakt, że krajowe organy podatkowe, mimo iż zostało to zakwestionowane na rozprawie przez rząd rumuński, do 2010 r. nie obejmowały systematycznie podatkiem VAT transakcji dotyczących nieruchomości, takich jak te będące przedmiotem postępowania głównego, nie może co do zasady, z wyłączeniem zupełnie wyjątkowych okoliczności, wystarczyć do wywołania w świadomości ostrożnego i należycie poinformowanego podmiotu gospodarczego racjonalnego oczekiwania, że podatek taki nie zostanie zastosowany do tego rodzaju transakcji, biorąc pod uwagę nie tylko jasność i przewidywalność obowiązującego prawa krajowego, lecz także fakt, że jak się wydaje, w niniejszym przypadku chodzi o osoby prowadzące działalność zawodową w sektorze nieruchomości.
            48. Taka praktyka, jakkolwiek naganna, nie może bowiem co do zasady prowadzić do udzielenia zainteresowanym podatnikom szczegółowych zapewnień co do niestosowania podatku VAT do transakcji w zakresie nieruchomości takich jak będące przedmiotem postępowania głównego.
            49. Należy dodać, że uwzględniając zakres transakcji w zakresie nieruchomości będącej przedmiotem postępowania głównego, obejmującej budowę i sprzedaż czterech nieruchomości, na które składa się w sumie 130 lokali mieszkalnych, ostrożny i należycie poinformowany podmiot gospodarczy nie mógł racjonalnie uznać, że transakcja taka nie jest objęta podatkiem VAT, bez uzyskania lub co najmniej próby uzyskania szczegółowych zapewnień ze strony właściwych krajowych organów podatkowych.
            50. Jeśli chodzi w trzeciej i ostatniej kolejności o zgodność z prawem Unii dodatkowych zobowiązań nałożonych w niniejszym przypadku przez administrację podatkową, należy przypomnieć, że w braku harmonizacji przepisów Unii w dziedzinie sankcji z tytułu niedochowania warunków przewidzianych w ramach systemu wprowadzonego przez te przepisy państwa członkowskie mają kompetencję do dokonania wyboru sankcji, które uznają za odpowiednie. Kompetencje te muszą jednak być wykonywane z poszanowaniem prawa Unii i jego ogólnych zasad, a w konsekwencji również z poszanowaniem zasady proporcjonalności (zob. wyrok Fatorie, C‑424/12, EU:C:2014:50, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo).
            51. W związku z tym, o ile państwa członkowskie mogą zgodnie z prawem, w celu zapewnienia prawidłowego pobierania podatku i uniknięcia oszustw, w szczególności przewidzieć w swych przepisach krajowych odpowiednie sankcje służące karaniu niedochowania obowiązku wpisu do rejestru podatników podatku VAT, o tyle sankcje te nie powinny jednak wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. Do sądu krajowego należy sprawdzenie, czy kwota sankcji nie wykracza poza to, co konieczne do osiągnięcia celów polegających na zapewnieniu prawidłowego pobierania podatku i uniknięcia oszustw z uwzględnieniem okoliczności sprawy, a w szczególności kwoty, jaka została faktycznie nałożona, i ewentualnego istnienia możliwego do przypisania podatnikowi, któremu wymierzono sankcję za brak wpisu do rejestru, oszustwa lub obejścia mających zastosowanie przepisów (zob. podobnie wyrok Rēdlihs, C‑263/11, EU:C:2012:497, pkt 45, 46, 54).
            52. Te same zasady obowiązują w odniesieniu do dodatkowych zobowiązań, które o ile mają charakter sankcji podatkowych, czego sprawdzenie należy do sądu krajowego, nie powinny być nadmierne w stosunku do wagi naruszenia przez podatnika ciążących na nim obowiązków.
            53. Na dwa pierwsze pytania należy zatem odpowiedzieć, że zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań nie sprzeciwiają się, w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym, temu, aby krajowa administracja podatkowa w następstwie kontroli skarbowej podjęła decyzję o objęciu transakcji podatkiem VAT oraz nałożyła dodatkowe zobowiązania podatkowe, pod warunkiem że decyzja ta oparta jest na jasnych i precyzyjnych zasadach, a praktyka tego organu administracji nie była tego rodzaju, że mogła prowadzić do wywołania w świadomości ostrożnego i należycie poinformowanego podmiotu gospodarczego racjonalnego oczekiwania, iż podatek taki nie zostanie zastosowany do tych transakcji, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego. Dodatkowe zobowiązania podatkowe nałożone w takich okolicznościach muszą być zgodne z zasadą proporcjonalności.
            W przedmiocie pytań trzeciego i czwartego
            54. W swych pytaniach trzecim i czwartym, które należy rozważyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy dyrektywa 2006/112 sprzeciwia się uregulowaniom krajowym, na mocy których prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT należnego lub zapłaconego od towarów lub usług wykorzystanych do celów transakcji podlegających opodatkowaniu odmówiono podatnikowi mającemu jednak zapłacić podatek, który powinien był on pobrać, wyłącznie z tego względu, że podatnik ów nie był zarejestrowany do celów podatku VAT przy dokonywaniu tych transakcji, do czasu gdy nie został on prawidłowo zarejestrowany do celów podatku VAT i nie została złożona deklaracja w zakresie należnego podatku.
            55. Artykuł 167 i nast. dyrektywy 2006/112 określają źródło i zakres prawa do odliczenia. Należy w szczególności przypomnieć, że zgodnie z art. 167 tej dyrektywy prawo do odliczenia powstaje w momencie, w którym podlegający odliczeniu podatek staje się wymagalny.
            56. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału prawo do odliczenia stanowi podstawową zasadę wspólnego systemu podatku VAT i co do zasady nie może być ograniczane. Jest ono wykonywane w sposób bezpośredni w stosunku do całego podatku obciążającego transakcje powodujące naliczenie podatku (zob. podobnie w szczególności wyroki: Gabalfrisa i in., od C‑110/98 do C‑147/98, EU:C:2000:145, pkt 43; a także Idexx Laboratories Italia, C‑590/13, EU:C:2014:2429, pkt 30, 31).
            57. System ten ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru podatku VAT należnego bądź zapłaconego w ramach wykonywanej przez niego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku VAT zapewnia zatem całkowitą neutralność każdej działalności gospodarczej w zakresie obciążeń podatkowych, bez względu na cel czy rezultaty tej działalności, pod warunkiem że co do zasady sama ta działalność podlega opodatkowaniu podatkiem VAT (zob. podobnie wyroki: Gabalfrisa i in., od C‑110/98 do C‑147/98, EU:C:2000:145, pkt 44; a także Idexx Laboratories Italia, C‑590/13, EU:C:2014:2429, pkt 32).
            58. Ponadto Trybunał orzekł już, że podstawowa zasada neutralności podatku VAT wymaga, by prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT zostało przyznane w razie spełnienia podstawowych wymagań, nawet jeśli podatnicy nie spełnili niektórych wymagań formalnych (zob. podobnie wyroki: Ecotrade, C‑95/07 i C‑96/07, EU:C:2008:267, pkt 63; Uszodaépítő, C‑392/09, EU:C:2010:569, pkt 39; Nidera Handelscompagnie, C‑385/09, EU:C:2010:627, pkt 42, 43; a także Idexx Laboratories Italia, C‑590/13, EU:C:2014:2429, pkt 38).
            59. W konsekwencji, jeżeli organ podatkowy posiada informacje niezbędne do ustalenia, że zostały spełnione podstawowe wymagania, to nie może on nakładać dodatkowych warunków dotyczących przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia tego podatku, które mogłyby w efekcie praktycznie uniemożliwić wykonanie tego prawa (zob. wyrok Idexx Laboratories Italia, C‑590/13, EU:C:2014:2429, pkt 40).
            60. Identyfikacja do celów podatku VAT, o której mowa w art. 214 dyrektywy 2006/112, oraz obowiązek zgłoszenia przez podatnika rozpoczęcia, zmiany i zakończenia działalności, przewidziany w art. 213 tejże dyrektywy, stanowią jedynie wymogi formalne do celów kontrolnych, które nie mogą podważać w szczególności prawa do odliczenia podatku VAT, jeżeli materialne przesłanki powstania tego prawa zostały spełnione (zob. podobnie w szczególności wyroki: Nidera Handelscompagnie, C‑385/09, EU:C:2010:627, pkt 50; Tóth, C‑324/11, EU:C:2012:549, pkt 32; Ablessio, C‑527/11, EU:C:2013:168, pkt 32).
            61. Wynika stąd w szczególności, że podatnikowi podatku VAT nie można utru dniać wykonywania jego prawa do odliczenia z tego względu, że nie został on zidentyfikowany dla celów podatku VAT przed wykorzystaniem towarów zakupionych w ramach swej działalności podlegającej opodatkowaniu (zob. podobnie w szczególności wyrok Nidera Handelscompagnie, C‑385/09, EU:C:2010:627, pkt 51).
            62. Ponadto przepisy, do których przyjęcia państwa członkowskie są upoważnione na podstawie art. 273 dyrektywy 2006/112 celem zapewnienia prawidłowego poboru podatku i uniknięcia oszustw podatkowych, nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów, i nie mogą podważać neutralności podatku VAT (zob. podobnie w szczególności wyroki: Gabalfrisa i in., od C‑110/98 do C‑147/98, EU:C:2000:145, pkt 52; Collée, C‑146/05, EU:C:2007:549, pkt 26; Nidera Handelscompagnie, C‑385/09, EU:C:2010:627, pkt 49; a także Idexx Laboratories Italie, C‑590/13, EU:C:2014:2429, pkt 36, 37).
            63. Sankcjonowanie z tytułu nieprzestrzegania przez podatnika obowiązków w zakresie rachunkowości i składania deklaracji odmową prawa do odliczenia wykracza w sposób oczywisty poza to, co jest niezbędne do realizacji celu polegającego na zapewnieniu prawidłowego stosowania tych obowiązków, w sytuacji gdy prawo Unii nie stoi na przeszkodzie, by państwa członkowskie nakładały w odpowiednich przypadkach, jako sankcje za naruszenie wspomnianych obowiązków, grzywny lub kary pieniężne proporcjonalne do wagi naruszenia. Praktyka taka wykracza również poza to, co jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku VAT i do unikania oszustw podatkowych w rozumieniu art. 273 dyrektywy 2006/112, ponieważ jeżeli korekta deklaracji przez organ podatkowy następuje dopiero po upływie terminu zawitego przysługującego podatnikowi na dokonanie odliczenia, może ona prowadzić nawet do utraty prawa do odliczenia (zob. podobnie wyrok Ecotrade, C‑95/07 i C‑96/07, EU:C:2008:267, pkt 67, 68).
            64. W niniejszym przypadku z akt sprawy przekazanych Trybunałowi wynika, że spełnione zostały wymogi materialne dotyczące prawa do odliczenia naliczonego podatku, a skarżący w postępowaniu głównym zostali uznani za podatników do celów podatku VAT w ramach kontroli skarbowej. W takich okolicznościach odroczenie wykonania prawa do odliczenia podatku VAT do czasu złożenia pierwszej deklaracji w zakresie tego podatku przez tych podatników wyłącznie z tego powodu, że nie byli oni zarejestrowani do celów podatku VAT w chwili dokonywania transakcji objętych podatkiem VAT, przy jednoczesnym zobowiązaniu ich do uiszczenia związanego z tym podatku, wykracza poza to, co jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku i uniknięcia oszustw podatkowych.
            65. Wynika stąd, że na pytania trzecie i czwarte należy odpowiedzieć, iż dyrektywa 2006/112 sprzeciwia się, w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym, przepisom krajowym, na mocy których prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT należnego lub zapłaconego od towarów lub usług wykorzystanych do celów transakcji podlegających opodatkowaniu odmówiono podatnikowi mającemu jednak zapłacić podatek, który powinien był on pobrać, wyłącznie z tego względu, że podatnik ów nie był zarejestrowany do celów podatku VAT przy dokonywaniu tych transakcji, i to do czasu gdy nie został on prawidłowo zarejestrowany do celów podatku VAT i nie została złożona deklaracja w zakresie należnego podatku.
            W przedmiocie kosztów
            66. Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

            Sentencja
            Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:
            1) Zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań nie sprzeciwiają się, w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym, aby krajowa administracja podatkowa w następstwie kontroli skarbowej podjęła decyzję o objęciu transakcji podatkiem od wartości dodanej oraz nałożyła dodatkowe zobowiązania podatkowe, pod warunkiem że decyzja ta oparta jest na jasnych i precyzyjnych zasadach, a praktyka tego organu administracji nie była tego rodzaju, że mogła prowadzić do wywołania w świadomości ostrożnego i należycie poinformowanego podmiotu gospodarczego racjonalnego oczekiwania, iż podatek taki nie zostanie zastosowany do tych transakcji, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego. Dodatkowe zobowiązania podatkowe nałożone w takich okolicznościach muszą być zgodne z zasadą proporcjonalności.
            2) Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej sprzeciwia się, w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym, przepisom krajowym, na mocy których prawa do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego od towarów lub usług wykorzystanych do celów transakcji podlegających opodatkowaniu odmówiono podatnikowi mającemu jednak zapłacić podatek, który powinien był on pobrać, wyłącznie z tego względu, że nie był on zarejestrowany do celów podatku od wartości dodanej przy dokonywaniu tych transakcji, i to do czasu gdy nie został on prawidłowo zarejestrowany do celów podatku od wartości dodanej i nie została złożona deklaracja w zakresie należnego podatku.