title: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 21 lipca 2005 r.#Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.#Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego - Dyrektywa 77/799/EWG - Wzajemna pomoc właściwych władz - Dziedzina podatku VAT i podatków akcyzowych - Niepełna transpozycja - Terytorium Gibraltaru.#Sprawa C-349/03.

text:
      Sprawa C-349/03
      Komisja Wspólnot Europejskich
      przeciwko
      Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 77/799/EWG – Wzajemna pomoc właściwych władz – Dziedzina podatku VAT i podatków akcyzowych – Niepełna transpozycja – Terytorium Gibraltaru
      Opinia rzecznika generalnego A. Tizzana przedstawiona w dniu 10 marca 2005 r.  I‑0000
      Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 21 lipca 2005 r.  I‑0000
      Streszczenie wyroku
      Zbliżanie ustawodawstw – Wzajemna pomoc władz państw członkowskich w dziedzinie podatków bezpośrednich i pośrednich – Dyrektywa
            77/799 – Dziedzina podatku od wartości dodanej i podatków akcyzowych – Stosowanie do terytorium Gibraltaru – Uchybienie zobowiązaniom
            państwa członkowskiego
      (akt przystąpienia z 1972, art. 28 i 29; dyrektywa Rady 77/799)
      Na mocy art. 28 aktu przystąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
         akty instytucji Wspólnoty dotyczące harmonizacji przepisów państw członkowskich w kwestii podatków obrotowych nie mają zastosowania
         do Gibraltaru, chyba że Rada, na wniosek Komisji, jednogłośnie zdecyduje inaczej. Nie można uznać za takie akty przepisów,
         które ograniczają się do ustanowienia współpracy między państwami członkowskimi, pozwalając każdemu z nich na użycie własnych
         metod pozyskiwania i przekazywania informacji.

      Jest tak w przypadku dyrektywy 77/799 dotyczącej wzajemnej pomocy właściwych władz państw członkowskich w zakresie podatków
         pośrednich i bezpośrednich, zmienionej dyrektywą 79/1070 oraz dyrektywą 92/12 w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów
         objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, co oznacza, że w zakresie w jakim dotyczy
         ona podatku od wartości dodanej, dyrektywa ta nie zalicza się do „aktów dotyczących harmonizacji przepisów państw członkowskich
         w kwestii podatków obrotowych” w rozumieniu art. 28 aktu przystąpienia i wobec tego znajduje ona zastosowanie do Gibraltaru.

      W zakresie w jakim dotyczy ona podatków akcyzowych, zmieniona dyrektywa 77/799 również znajduje zastosowanie do Gibraltaru.
         W istocie ewentualne niestosowanie do tego obszaru przepisów wymagających harmonizacji samych tych podatków na mocy art. 29
         aktu przystąpienia w związku z załącznikiem I część I pkt 4 tego aktu, zgodnie z którym Gibraltar jest wyłączony ze wspólnotowego
         obszaru celnego, nie oznacza w żadnym razie, że Gibraltar zwolniony jest z obowiązku wzajemnej pomocy właściwych władz państw
         członkowskich przewidzianego w zmienionej dyrektywie 77/799 w dziedzinie podatków akcyzowych.

      W związku z tym nie stosując na terytorium Gibraltaru w dziedzinie podatku od wartości dodanej oraz podatków akcyzowych zmienionej
         dyrektywy 77/799, Zjednoczone Królestwo uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy traktatu.

      (por. pkt 42, 44–46, 50, 51, 53, 54, 56 i sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba)
      z dnia 21 lipca 2005 r.(*)

      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 77/799/EWG – Wzajemna pomoc właściwych władz – Dziedzina podatku VAT i podatków akcyzowych – Niepełna transpozycja – Terytorium Gibraltaru
      W sprawie C-349/03
      mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną
         w dniu 7 sierpnia 2003 r.,

      Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez R. Lyala, działającego w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      strona skarżąca,
      popierana przez
      Królestwo Hiszpanii, reprezentowane przez N. Díaz Abad, działającą w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      interwenient,
      przeciwko
      Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, reprezentowanemu przez K. Manjiego oraz R. Caudwell, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez D. Wyatta,
         QC, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      strona pozwana,
      TRYBUNAŁ (wielka izba),
      w składzie: V. Skouris, prezes, P. Jann, A. Rosas, R. Silva de Lapuerta i A. Borg Barthet, prezesi izb, R. Schintgen, N. Colneric
         (sprawozdawca), S. von Bahr, J. N. Cunha Rodrigues, G. Arestis, M. Ilešič, J. Malenovský i J. Klučka, sędziowie,

      rzecznik generalny: A. Tizzano,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 10 marca 2005 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1       Komisja Wspólnot Europejskich wnosi w skardze do Trybunału o stwierdzenie, że nie stosując na terytorium Gibraltaru dyrektywy
         Rady 77/799/EWG z dnia 19 grudnia 1977 r. dotyczącej wzajemnej pomocy właściwych władz państw członkowskich w zakresie podatków
         pośrednich i bezpośrednich (Dz.U. L 336, str. 15), zmienionej dyrektywami Rady 79/1070/EWG z dnia 6 grudnia 1979 r. (Dz.U.
         L 331, str. 8) oraz 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem
         akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1) (zwanej dalej „zmienioną dyrektywą 77/799”),
         Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy traktatu WE.

      2       Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 4 grudnia 2003 r. Królestwo Hiszpanii zostało dopuszczone do udziału w sprawie w charakterze
         interwenienta popierającego żądania Komisji.

      3       Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej wnosi o oddalenie skargi Komisji oraz obciążenie jej kosztami
         postępowania.

       Ramy prawne
       Częściowe wyłączenie terytorium Gibraltaru z zakresu stosowania prawa wspólnotowego
      4       Artykuł 28 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii
         i Irlandii Północnej i dostosowań w traktatach (Dz.U. 1972, L 73, str. 14, zwanego dalej „aktem przystąpienia”) stanowi:

      „Akty instytucji Wspólnoty dotyczące produktów wskazanych w załączniku II do traktatu EWG i produktów podlegających w przypadku
         importu do Wspólnoty szczególnym zasadom wynikającym z realizacji wspólnej polityki rolnej, jak również akty dotyczące harmonizacji
         przepisów państw członkowskich w kwestii podatków obrotowych nie mają zastosowania do Gibraltaru, chyba że Rada, na wniosek
         Komisji, jednogłośnie zdecyduje inaczej”.

      5       Zgodnie z załącznikiem I część I pkt 4 aktu przystąpienia w związku z jego art. 29 terytorium Gibraltaru jest wyłączone ze
         wspólnotowego obszaru celnego.

       Dyrektywa 77/799 i jej zmiany
      6       Dyrektywa 77/799 w wersji pierwotnej dotyczyła pomocy wzajemnej właściwych władz państw członkowskich w dziedzinie podatków
         bezpośrednich. Została ona uchwalona na podstawie art. 100 traktatu EWG (po zmianach art. 100 traktatu WE, obecnie art. 94 WE).

      7       Dyrektywa 79/1070 rozszerzyła zakres stosowania dyrektywy 77/799 na podatek od wartości dodanej (zwany dalej „podatkiem VAT”).
         Została ona uchwalona na podstawie art. 99 traktatu EWG (zmienionego Jednolitym Aktem Europejskim, po zmianach art. 99 traktatu WE,
         obecnie art. 93 WE) oraz art. 100 traktatu EWG.

      8       Zgodnie z motywem pierwszym dyrektywy 79/1070 „praktyka uchylania się od płacenia podatków oraz unikania płacenia podatków
         prowadzi do strat budżetowych i narusza zasadę sprawiedliwości podatkowej, jak również zagraża uczciwej konkurencji; wpływa
         to zatem negatywnie na sprawne funkcjonowanie wspólnego rynku”.

      9       Motyw drugi tej dyrektywy stanowi:
      „w celu bardziej efektywnego zwalczania tych praktyk powinna zostać wzmocniona współpraca między administracjami podatkowymi
         we Wspólnocie, zgodnie ze wspólnymi zasadami i normami”.

      10     Zgodnie z motywem trzecim tej dyrektywy:
      „[…] taka wzajemna pomoc [właściwych władz państw członkowskich] powinna zostać rozszerzona na dziedzinę podatków pośrednich,
         by mieć pewność, iż podatki te są prawidłowo obliczone i pobierane”.

      11     Motyw czwarty dyrektywy 79/1070 stanowi:
      „rozszerzenie wzajemnej pomocy okazuje się szczególnie pilne w odniesieniu do podatku od wartości dodanej, z uwagi na jego
         charakter jako ogólnego podatku konsumpcyjnego oraz jego istotn[ą] rol[ę] w systemie środków własnych Wspólnoty”.

      12     Zgodnie z art. 2 dyrektywy 79/1070 państwa członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne
         niezbędne do wykonania tej dyrektywy najpóźniej do dnia 1 stycznia 1981 r.

      13     Dyrektywa 92/12 ponownie rozszerzyła zakres stosowania dyrektywy 77/799, obejmując nim podatek akcyzowy od olejów mineralnych,
         podatek akcyzowy od alkoholi i napojów alkoholowych, jak również podatek akcyzowy od wyrobów tytoniowych. Podstawę prawną
         dyrektywy 92/12 stanowił art. 99 traktatu EWG w wersji zmienionej Jednolitym Aktem Europejskim.

      14     Zgodnie z motywem pierwszym dyrektywy 92/12:
      „ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego wymaga swobodnego przepływu towarów, włączając te, które są objęte podatkiem
         akcyzowym”.

      15     Motyw czwarty dyrektywy 92/12 stanowi, że w celu zapewnienia ustanowienia i funkcjonowania rynku wewnętrznego ściągalność
         podatków akcyzowych powinna być jednakowa we wszystkich państwach członkowskich.

      16     Artykuł 1 ust. 1 zmienionej dyrektywy 77/799 przewiduje:
      „1. Właściwe władze państw członkowskich, w zgodzie z przepisami niniejszej dyrektywy, udzielają sobie wszelkich informacji,
         które mogą im umożliwić dokonanie prawidłowego naliczenia podatku dochodowego i od kapitału oraz wszelkie informacje odnośnie
         do naliczania następujących podatków pośrednich:

      –       podatku od wartości dodanej,
      –       podatku akcyzowego od olei mineralnych,
      –       podatku akcyzowego od alkoholi i napojów alkoholowych,
      –       podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych”.
      17     Artykuł 8 ust. 1 tej dyrektywy stanowi:
      „Niniejsza dyrektywa nie zobowiązuje do przeprowadzania dochodzeń lub do udzielania informacji, jeżeli temu przeprowadzeniu
         dochodzenia lub uzyskaniu informacji bądź ich wykorzystaniu przez państwo członkowskie dla jego własnych celów podatkowych
         stałyby na przeszkodzie przepisy prawne lub praktyka administracyjna”.

      18     Zgodnie z art. 31 ust. 1 dyrektywy 92/12, nie później niż do dnia 1 stycznia 1993 r. państwa członkowskie wprowadzą w życie
         przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do dostosowania się do niniejszej dyrektywy.

       Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
      19     Wobec tego, że Komisja nie została poinformowana przez Zjednoczone Królestwo o działaniach podjętych celem transponowania
         zmienionej dyrektywy 77/799 do krajowego porządku prawnego w odniesieniu do terytorium Gibraltaru, wszczęła ona postępowanie
         w sprawie stwierdzenia uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przewidziane w art. 226 WE i wezwała to państwo do
         przedstawienia wyjaśnień. Władze brytyjskie zawiadomiły zatem Komisję o przepisach, które wydały w zakresie podatków bezpośrednich
         w drodze rozporządzenia nr 26 z 1997 r. zmieniającego rozporządzenie o podatku dochodowym [Income Tax (Amendment) (N° 2) Ordinance
         1997], które weszło w życie z dniem 1 października 1997 r. Zjednoczone Królestwo uznało jednak, że ponieważ Gibraltar nie
         podlegał ani wspólnemu systemowi podatku VAT, ani zharmonizowanym zasadom w zakresie akcyzy, przepisy tej dyrektywy dotyczące
         tych podatków nie znajdują zastosowania do jego terytorium. Po wystosowaniu uzupełniającego wezwania do usunięcia uchybienia
         Komisja w dniu 27 czerwca 2002 r. wydała uzasadnioną opinię, wzywając to państwo do podjęcia działań niezbędnych celem zastosowania
         się do niej w terminie dwóch miesięcy od dnia jej doręczenia. Uznawszy, że z uwag przedstawionych przez rząd Zjednoczonego
         Królestwa w następstwie owej opinii wynikało, iż nadal ma miejsce uchybienie wskazane w uzasadnionej opinii, Komisja postanowiła
         wnieść przedmiotową skargę.

       W przedmiocie skargi
       Argumenty stron
      20     Komisja przyznaje, że terytorium Gibraltaru jest zgodnie z art. 28 aktu przystąpienia wyłączone z zakresu stosowania zasad
         harmonizacji dotyczących podatku obrotowego i gotowa jest uznać w ramach niniejszego postępowania, że przepisy prawa wspólnotowego
         dotyczące harmonizacji podatku akcyzowego również nie znajdują zastosowania do tego terytorium.

      21     Utrzymuje ona jednakże, że zmieniona dyrektywa 77/799 w zakresie wzajemnej pomocy właściwych władz w dziedzinie podatku VAT
         i podatków akcyzowych zalicza się do przepisów prawa wspólnotowego, które znajdują zastosowanie do terytorium Gibraltaru.

      22     Dyrektywa ta ustanawia jej zdaniem mechanizm wymiany informacji między władzami podatkowymi państw członkowskich celem umożliwienia
         im zapewnienia większego poszanowania przepisów krajowych. Jej celem jest wyłącznie ułatwienie wymiany informacji niezbędnych
         do obliczania i pobierania podatków zgodnie z systemem podatkowym poszczególnych państw członkowskich, na zwalczaniu w ten
         sposób oszustw podatkowych, na unikaniu zakłóceń w przepływie kapitału i na zachowaniu zdrowej konkurencji. Zmiany dyrektywy
         77/799 dokonane dyrektywami 79/1070 i 92/12 nie mają żadnego wpływu na samo prawo podatkowe państw członkowskich. Nie stanowią
         one środka harmonizującego przepisy dotyczące podatku VAT ani podatków akcyzowych.

      23     Informacje pochodzące od władz podatkowych Gibraltaru mogą jej zdaniem być użyteczne, a nawet niezbędne dla prawidłowego obliczenia
         podatku VAT lub podatków akcyzowych w innych obszarach Wspólnoty Europejskiej, nawet jeśli podatki te nie są stosowane w Gibraltarze.

      24     Wreszcie można jej zdaniem twierdzić, że art. 10 WE wymaga rozszerzenia systemu wzajemnego informowania na Gibraltar.
      25     Twierdzi ona wobec tego, że ponieważ dyrektywa 92/12 dotyczy prawie wyłącznie harmonizacji przepisów prawa materialnego w dziedzinie
         podatków akcyzowych, jej podstawę prawną musi stanowić art. 99 traktatu EWG. Sama okoliczność, że przepis zamieszczony jest
         w akcie, który dotyczy zasadniczo materialnej harmonizacji, nie nadaje mu charakteru przepisu harmonizującego. Natomiast podstawą
         prawną dyrektywy 79/1070 winien był być art. 100 traktatu EWG. Podstawa prawna powołana w celu rozszerzenia zakresu stosowania
         dyrektywy 77/799 na podatek VAT i odpowiednio na podatki akcyzowe nie może w żadnym przypadku przesądzać o traktowaniu środków
         pomocy wzajemnej pod kątem art. 28 aktu przystąpienia.

      26     Rząd hiszpański ocenia, że choć Wspólnota chciała i akceptowała, że pewne obszary były z różnych względów wyłączone z zakresu
         harmonizacji podatków bezpośrednich, to jednak nie chciała, by stały się miejscem oszustw ze szkodą dla innych państw członkowskich
         z tego względu, że jedno z państw odmawia dostarczenia innemu informacji dotyczących jednego z tych obszarów. Sytuacja taka
         byłaby prawdopodobnie przeszkodą dla materialnej harmonizacji na innych obszarach, które zostały poddane harmonizacji.

      27     Twierdzi on, że sytuacja gospodarcza Gibraltaru, włączając jego wpływ na różne aspekty funkcjonowania rynku wewnętrznego,
         zmieniła się. Ponieważ Królestwo Hiszpanii jest stroną, która szczególnie ucierpiała wskutek braku transpozycji, ma ono wystarczające
         dowody, by wykazać, iż niestosowanie zmienionej dyrektywy 77/799 w Gibraltarze wyrządziło państwom członkowskim szkodę. Twierdzenie
         to sprowadza się do wynikającego z art. 10 WE obowiązku współpracy między państwami członkowskimi.

      28     Jego zdaniem zauważa się pewną zmianę koncepcji i znaczenia, które należy przypisywać współpracy, jaką administracje podatkowe
         winny prowadzić między sobą w drodze wymiany informacji celem bardziej skutecznego zwalczania oszustw i unikania opodatkowania.
         Możliwe jest w związku z tym rozróżnienie w zależności od tego, czy dana forma współdziałania służy harmonizacji podatkowej,
         czy też nie dotyczy tego aspektu i ogranicza się po prostu do ustalenia zasad współpracy między państwami członkowskimi.

      29     Mimo że w Hiszpanii istnieją obszary, na których podatek VAT nie znajduje zastosowania i które nie są objęte unią celną, Królestwo
         Hiszpanii nie uważa, że dyrektywa 77/799 zmieniona dyrektywą 79/1070 i dyrektywą 92/12 nie powinny mieć zastosowania do tych
         obszarów.

      30     Rząd hiszpański twierdzi w związku z tym, że okoliczność, iż pewne obszary są wyłączone z zakresu stosowania zharmonizowanych
         podatków: VAT i akcyzowych, nie oznacza ich automatycznego wyłączenia z zakresu stosowania zmienionej dyrektywy 77/799. Dyrektywa
         ma ogólny geograficzny zakres zastosowania.

      31     Rząd Zjednoczonego Królestwa kwestionuje zasadność skargi. Według niego rozszerzenie reżimu prawnego dyrektywy 77/799 po pierwsze
         na podatek VAT, dokonane dyrektywą 79/1070, oraz po drugie na podatki akcyzowe, dokonane dyrektywą 92/12, nie znajduje zastosowania
         do Gibraltaru.

      32     W zakresie, w jakim zmieniona dyrektywa 77/799 dotyczy wzajemnej pomocy w dziedzinie podatku VAT, przewiduje ona „harmonizacj[ę]
         przepisów państw członkowskich w kwestii podatków obrotowych” w rozumieniu art. 28 aktu przystąpienia i w związku z tym nie
         znajduje zastosowania do Gibraltaru. Terminy użyte w tym przepisie winny być odczytywane w ich zwykłym znaczeniu.

      33     W zakresie, w jakim dyrektywa ta dotyczy wzajemnej pomocy w dziedzinie podatków akcyzowych, również nie stosuje się ona do
         Gibraltaru. Wynika to z wyłączenia Gibraltaru z obszaru celnego Wspólnoty i z okoliczności, że postanowienia traktatu WE,
         których celem jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów w ramach rynku wewnętrznego nie mają zastosowania do Gibraltaru.
         Motyw pierwszy dyrektywy 92/12, jak również niektóre inne motywy wskazują, że celem tej dyrektywy jest zagwarantowanie swobodnego
         przepływu towarów.

      34     Jego zdaniem nie jest możliwe odróżnienie celów wzajemnej pomocy w zakresie obliczania i poboru podatku VAT oraz podatków
         akcyzowych od celów harmonizacji przepisów dotyczących samego podatku VAT i podatków akcyzowych. Obliczanie i pobór podatku
         VAT oraz podatków akcyzowych, w ścisłym połączeniu ze wzajemną pomocą przewidzianą w tej dyrektywie, są nieodłącznie związane
         z leżącymi u ich podstaw podatkami, które należy określić i pobrać. Skuteczność, z jaką system podatkowy jest zarządzany,
         stanowi istotny czynnik dla określania rzeczywistej stawki podatku i w praktyce nie może być oddzielona od uprawnień państw
         członkowskich do pobierania podatków.

      35     Twierdzi on, że rozszerzenie zakresu stosowania dyrektywy 77/799 dyrektywami 79/1070 oraz 92/12 zostało dokonane na podstawie
         art. 99 traktatu EWG, dotyczącego harmonizacji przepisów w zakresie opodatkowania pośredniego w stopniu niezbędnym do ustanowienia
         i funkcjonowania rynku wewnętrznego. Podstawy prawne wykorzystane celem rozszerzenia systemu wzajemnej pomocy na podatek VAT
         i podatki akcyzowe nie są miarodajne dla kwestii spornych w niniejszym postępowaniu, stanowią jednak dalszy plan niniejszego
         sporu i powinny zostać wzięte pod uwagę.

      36     Rząd Zjednoczonego Królestwa przypomina, że w pkt 67 wyroku z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-338/01 Komisja przeciwko
         Radzie, Rec. str. I-4829, Trybunał stwierdził, że termin „przepisy podatkowe” użyty w art. 95 ust. 2 WE należy interpretować
         w ten sposób, że odnosi się on nie tylko do przepisów określających podatników, czynności podlegające opodatkowaniu, podstawę
         opodatkowania, stawki i zwolnienia z podatków bezpośrednich i pośrednich, ale również do przepisów dotyczących sposobów ich
         poboru. Analogiczne rozważania znajdują zastosowanie do niniejszej sprawy.

      37     Według niego stanowisko Zjednoczonego Królestwa jest zgodne z tym, co zostało przyjęte w najnowszym wspólnotowym ustawodawstwie
         podatkowym, które traktuje dane formy współdziałania w dziedzinie podatku VAT jako środki harmonizujące podatek [zob. motyw
         trzeci rozporządzenia Rady (WE) nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie
         podatku od wartości dodanej i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 218/92 (Dz.U. L 264, str. l)].

      38     Odwołanie się do art. 10 WE jako podstawy uzasadnienia celem uniknięcia konsekwencji, która w innym wypadku wynikałaby z zastosowania
         art. 28 aktu przystąpienia, nie jest zgodne ani z literą, ani z duchem art. 10 WE.

      39     Zapewnienia Królestwa Hiszpanii dotyczące stanu prawnego we wspomnianych hiszpańskich obszarach nie mają znaczenia w niniejszej
         sprawie.

       Ocena Trybunału
       Uwaga wstępna
      40     W świetle postępowania poprzedzającego wniesienie skargi oraz uzasadnienia skargi niniejszą skargę należy rozumieć w ten sposób,
         że dotyczy ona niestosowania zmienionej dyrektywy 77/799 jedynie w zakresie podatku VAT oraz podatków akcyzowych.

       Wzajemna pomoc właściwych władz w dziedzinie podatku VAT
      41     Zgodnie z art. 299 ust. 4 WE traktat stosuje się do Gibraltaru jako kolonii Korony, za którą Zjednoczone Królestwo występuje
         w stosunkach zewnętrznych. Jednakże zgodnie z aktem przystąpienia pewne postanowienia traktatu nie stosują się do Gibraltaru
         (zob. wyrok z dnia 23 września 2003 r. w sprawie C-30/01 Komisja przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, Rec. str. I-9481, pkt 47),
         przy czym wyjątki te zostały wprowadzone ze względu na szczególną sytuację prawną, a zwłaszcza status wolnego obszaru celnego
         tego terytorium.

      42     Z art. 28 aktu przystąpienia wynika, że akty instytucji Wspólnoty dotyczące harmonizacji przepisów państw członkowskich w kwestii
         podatków obrotowych nie mają zastosowania do Gibraltaru, chyba że Rada, na wniosek Komisji, jednogłośnie zdecyduje inaczej.

      43     Jako wyjątek od zasady stosowania prawa wspólnotowego na obszarze Wspólnoty przepis ten powinien być interpretowany w sposób
         ograniczający jego zakres do tego, co jest ściśle konieczne dla ochrony interesów, które pozwala ona Gibraltarowi zachować.
         Powinien on być ponadto odczytywany z uwzględnieniem art. 10 akapit pierwszy zdanie drugie WE, zgodnie z którym państwa członkowskie
         ułatwiają Wspólnocie wypełnianie jej zadań (zob. podobnie wyrok z dnia 25 lutego 1988 r. w sprawach połączonych 194/85 i 241/85
         Komisja przeciwko Grecji, Rec. str. 1037, pkt 20).

      44     Zatem nie można uznawać za „akty […] dotyczące harmonizacji przepisów państw członkowskich w kwestii podatków obrotowych”
         w rozumieniu art. 28 aktu przystąpienia przepisów, które ograniczają się do ustanowienia współpracy między państwami członkowskimi,
         pozwalając każdemu z nich na użycie własnych metod pozyskiwania i przekazywania informacji.

      45     Zmieniona dyrektywa 77/799 nie idzie bowiem dalej, co wynika zwłaszcza z jej art. 8 ust. 1 odnoszącego się do ograniczeń w wymianie
         informacji wynikających z przepisów prawnych lub praktyki administracyjnej danych państw członkowskich.

      46     Należy zatem stwierdzić, że zmieniona dyrektywa 77/799, w zakresie w jakim dotyczy podatku VAT, nie zalicza się do „akt[ów]
         […] dotycząc[ych] harmonizacji przepisów państw członkowskich w kwestii podatków obrotowych” w rozumieniu art. 28 aktu przystąpienia.

      47     Z oceną taką nie kłóci się ocena, którą Trybunał zawarł w ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Radzie, w którym dokonuje
         wykładni pojęcia „przepisy podatkowe” w rozumieniu art. 95 ust. 2 WE, a nie pojęcia „akty […] dotyczące harmonizacji” w rozumieniu
         art. 28 aktu przystąpienia.

      48     Skądinąd motyw trzeci przywołanego przez rząd Zjednoczonego Królestwa rozporządzenia nr 1798/2003 stanowi wprawdzie, że „środki
         harmonizujące podatek podjęte w celu zakończenia tworzenia rynku wewnętrznego powinny zatem obejmować ustanowienie wspólnego
         systemu wymiany informacji między państwami członkowskimi, za pomocą którego organy administracyjne państw członkowskich pomagałyby
         sobie wzajemnie oraz współpracowały z Komisją w celu zapewnienia właściwego stosowania podatku VAT od dostaw towarów i usług,
         wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oraz przywozu towarów”.

      49     Jednakże taki przepis prawa pierwotnego, jak art. 28 aktu przystąpienia, nie może być interpretowany w świetle jednego motywu
         aktu prawa wtórnego. Ponadto ów motyw trzeci wchodzi w skład uzasadnienia rozporządzenia wydanego przez prawodawcę wspólnotowego
         na podstawie art. 93 WE, który – odmiennie niż art. 28 aktu przystąpienia – nie ma charakteru odstępstwa. Motyw ten nie może
         zatem podważyć oceny dokonanej przez Trybunał w pkt 46 niniejszego wyroku.

      50     W świetle powyższego należy stwierdzić, że zmieniona dyrektywa 77/799 w zakresie dotyczącym podatku VAT znajduje zastosowanie
         do Gibraltaru.

       Wzajemna pomoc właściwych władz w dziedzinie podatków akcyzowych
      51     W tej kwestii należy przypomnieć, że zgodnie z załącznikiem I część I pkt 4 aktu przystąpienia w związku z jego art. 29 terytorium
         Gibraltaru jest wyłączone ze wspólnotowego obszaru celnego. Podobnie jak art. 28 aktu przystąpienia, wyjątek ten należy interpretować
         w sposób zawężający.

      52     Do celów niniejszej sprawy nie jest konieczne ustalenie, czy z wyłączenia Gibraltaru ze wspólnotowego obszaru celnego wynika,
         że przepisy dyrektywy 92/12 dotyczące harmonizacji przepisów materialnych w dziedzinie podatków akcyzowych nie znajdują zastosowania
         do Gibraltaru.

      53     Gdyby bowiem założyć nawet, że przepisy te nie znajdują zastosowania do tego obszaru, to z owego wyłączenia nie wynika w żadnym
         razie, że Gibraltar zwolniony jest z obowiązku wzajemnej pomocy właściwych władz państw członkowskich przewidzianego w zmienionej
         dyrektywie 77/799 w dziedzinie podatków akcyzowych. Okoliczność, że władze Gibraltaru podlegają temu obowiązkowi nie ma bowiem
         wpływu na ewentualne niestosowanie do tego obszaru przepisów wymagających harmonizacji samych tych podatków.

      54     W związku z tym należy stwierdzić, że zmieniona dyrektywa 77/799 w zakresie dotyczącym podatków akcyzowych znajduje zastosowanie
         do Gibraltaru.

      55     W świetle powyższego należy skargę Komisji uznać za zasadną.
      56     Należy zatem stwierdzić, że nie stosując na terytorium Gibraltaru w dziedzinie podatku VAT oraz podatków akcyzowych zmienionej
         dyrektywy 77/799, Zjednoczone Królestwo uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy traktatu WE.

       W przedmiocie kosztów
      57     Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ
         Komisja wniosła o obciążenie Zjednoczonego Królestwa kosztami postępowania, a Zjednoczone Królestwo przegrało sprawę, należy
         obciążyć je kosztami postępowania. W myśl art. 69 § 4 akapit pierwszy regulaminu, należy orzec, że Królestwo Hiszpanii – będące
         interwenientem w sprawie – pokrywa własne koszty.

      Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:
      1)      Nie stosując na terytorium Gibraltaru w dziedzinie podatku VAT oraz podatków akcyzowych dyrektywy Rady 77/799/EWG z dnia 19 grudnia
            1977 r. dotyczącej wzajemnej pomocy właściwych władz państw członkowskich w zakresie podatków pośrednich i bezpośrednich,
            zmienionej dyrektywami Rady 79/1070/EWG z dnia 6 grudnia 1979 r. oraz 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych
            warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, Zjednoczone Królestwo
            Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy traktatu WE.
      2)      Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zostaje obciążone kosztami postępowania.
      3)      Królestwo Hiszpanii pokrywa własne koszty.
      Podpisy
      * Język postępowania: angielski.


Wyrok Sądu (szósta izba) z dnia 6 kwietnia 2017 r.#Azanta A/S przeciwko Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.#Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie słownego unijnego znaku towarowego NIMORAL – Wcześniejszy słowny unijny znak towarowy NEORAL – Względna podstawa odmowy rejestracji – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009.#Sprawa T-49/16.


Wyrok Sądu (dziewiąta izba) z dnia 26 listopada 2015 r.#Bionecs GmbH przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM).#Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie słownego wspólnotowego znaku towarowego BIONECS – Wcześniejszy słowny międzynarodowy znak towarowy BIONECT – Względna podstawa odmowy rejestracji – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009.#Sprawa T-262/14.


title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 8 listopada 2012 r. # Lagura Vermögensverwaltung GmbH przeciwko Hauptzollamt Hamburg-Hafen. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Finanzgericht Hamburg - Niemcy. # Wspólnotowy kodeks celny - Artykuł 220 ust. 2 lit. b) - Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych - Uzasadnione oczekiwania - Niemożność weryfikacji prawidłowości świadectwa pochodzenia - Pojęcie "świadectwa wystawionego na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera" - Ciężar dowodu - System ogólnych preferencji taryfowych. # Sprawa C-438/11.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 8 listopada 2012 r. (
            *1
         )
      „Wspólnotowy kodeks celny — Artykuł 220 ust. 2 lit. b) — Retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych — Uzasadnione oczekiwania — Niemożność weryfikacji prawidłowości świadectwa pochodzenia — Pojęcie „świadectwa wystawionego na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera” — Ciężar dowodu — System ogólnych preferencji taryfowych”
      W sprawie C-438/11
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Finanzgericht Hamburg (Niemcy) postanowieniem z dnia 22 czerwca 2011 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 26 sierpnia 2011 r., w postępowaniu:

         Lagura Vermögensverwaltung GmbH

      przeciwko

         Hauptzollamt Hamburg-Hafen,

      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: A. Tizzano, prezes izby, A. Borg Barthet, M. Ilešič (sprawozdawca), M. Safjan i M. Berger, sędziowie,
      rzecznik generalny: J. Mazák,
      sekretarz: M. Aleksejev, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 5 lipca 2012 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu Lagura Vermögensverwaltung GmbH przez T. Liebera, Rechtsanwalt,

               —

               w imieniu rządu czeskiego przez M. Smolka oraz J. Vláčila, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu rządu włoskiego przez G. Palmieri, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez G. Albenzia, avvocato dello Stato,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez L. Bouyon oraz B.R. Killmanna, działających w charakterze pełnomocników,

         podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. L 302, s. 1), zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 2700/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 listopada 2000 r. (Dz.U. L 311, s. 17) (zwanego dalej „kodeksem celnym”).

               2

               Wniosek ów został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy niemiecką spółką Lagura Vermögensverwaltung GmbH (zwaną dalej „Lagurą”) a Hauptzollamt Hamburg-Hafen (głównym urzędem celnym portu w Hamburgu, zwanym dalej „Hauptzollamt”) w przedmiocie retrospektywnego pokrycia należności celnych przywozowych nałożonych na wskazaną spółkę w związku z przywozem obuwia do Unii Europejskiej.

         Ramy prawne

         Kodeks celny

               3

               Kodeks celny został uchylony na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks celny (zmodernizowany kodeks celny) (Dz.U. L 145, s. 1). Niektóre przepisy zmodernizowanego kodeksu celnego stały się stosowalne w dniu 24 czerwca 2008 r. Niemniej jednak, mając na uwadze moment powstania okoliczności sprawy przed sądem krajowym, zastosowanie znajdują w dalszym ciągu przepisy kodeksu celnego.

               4

               Artykuł 220 kodeksu celnego stanowi, co następuje:
               „1.   Jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana […] lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne). [...]
               2.   [...] zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy:
               [...]

                        b)

                        kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
                        Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu.
                        Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.
                        Osoba odpowiedzialna za uiszczenie opłat celnych może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się, czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji.

                  [...]”.

         Rozporządzenie (EWG) nr 2454/93

               5

               Artykuł 94 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia (EWG) nr 2913/92 (Dz.U. L 253, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1602/2000 z dnia 24 lipca 2000 r. (Dz.U. L 188, s. 1) stanowi, co następuje:
               „1.   Późniejsze weryfikacje świadectw pochodzenia na »formularzu A« […] przeprowadza się wyrywkowo lub w każdym przypadku, gdy organy celne Wspólnoty mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, pochodzenia danych produktów lub spełniania innych wymogów niniejszej sekcji.
               2.   Do celów stosowania przepisów ust. 1 organy celne Wspólnoty zwracają świadectwo pochodzenia na formularzu A oraz fakturę, jeżeli została przedłożona […] właściwym organom rządowym w korzystającym kraju wywozu, podając, gdzie stosowne, powody uzasadniające przeprowadzenie takiej weryfikacji. Wszystkie dokumenty i uzyskane informacje sugerujące, że dane informacje znajdujące się na dowodzie pochodzenia są nieprawidłowe, przekazuje się na poparcie wniosku o przeprowadzenie weryfikacji.
               Jeżeli w oczekiwaniu na wyniki weryfikacji zainteresowane organy decydują o zawieszeniu preferencji taryfowych […], oferują importerowi zwolnienie produktów, z zastrzeżeniem środków ostrożności, uznanych za niezbędne.
               3.   Jeżeli z wnioskiem o późniejszą weryfikację wystąpiono zgodnie z przepisami ust. 1, taka weryfikacja jest przeprowadzana, a jej wyniki przekazywane są organom celnym we Wspólnocie […]. Wyniki umożliwiają określenie, czy dany dowód pochodzenia stosuje się do produktów faktycznie wywiezionych i czy można uważać je za produkty pochodzące z kraju korzystającego lub ze Wspólnoty.
               [...]”.

         Rozporządzenie (WE) nr 980/2005

               6

               Artykuł 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 980/2005 z dnia 27 czerwca 2005 r. wprowadzającego plan ogólnych preferencji taryfowych (Dz.U. L 169, s. 1) stanowi, co następuje:
               „1.   Zgodnie z niniejszym rozporządzeniem wspólnotowy plan ogólnych preferencji taryfowych […] stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2008 r.
               2.   Niniejsze rozporządzenie przewiduje:

                        a)

                        rozwiązanie ogólne,

                  [...]”.

               7

               Artykuł 2 wskazanego rozporządzenia stanowi, że „państwa będące beneficjentami rozwiązań, o których mowa w art. 1 ust. 2, zostały wymienione w załączniku I”. Specjalny Region Administracyjny Makau Chińskiej Republiki Ludowej (zwany dalej „Makau”) znajduje się pośród państw i terytoriów będących beneficjentami wyliczonymi w załączniku I.

               8

               Zgodnie z art. 7 ust. 2 wskazanego rozporządzenia „cła ad valorem Wspólnej taryfy celnej na produkty wymienione w załączniku II jako produkty wrażliwe zostają obniżone o 3,5 punktu procentowego”. Obuwie – zakwalifikowane jako produkt wrażliwy – znajduje się pośród produktów zawartych w załączniku II do wskazanego rozporządzenia i w związku z tym jest objęte preferencjami taryfowymi przewidzianymi w owym załączniku.

               9

               Zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia nr 980/2005 preferencje taryfowe zostały uchylone w przypadku obuwia pochodzącego z Chin.

         Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne

               10

               W roku 2007 Lagura dokonała przywozu do Unii obuwia. Pomiędzy lutym i wrześniem owego roku przedstawiła ona liczne zgłoszenia celne celem wprowadzenia wskazanych towarów do swobodnego obrotu w Unii. Celem poświadczenia pochodzenia owych towarów do zgłoszeń celnych zostały załączone świadectwa pochodzenia – „formularze A” – wskazujące, że towary te pochodziły z Makau i zostały wyprodukowane przez spółki S. i V. mające siedzibę w tymże regionie. Na podstawie wskazanych dokumentów Hauptzollamt nałożył na przywóz wskazanego obuwia każdorazowo jedynie preferencyjną stawkę celną wynoszącą 3,5%.

               11

               Po powzięciu wiadomości, że niektóre towary pochodzące z Chin zostały nieprawidłowo zgłoszone jako pochodzące z Makau w celu uniknięcia zapłaty niepreferencyjnych należności celnych przywozowych, Hauptzollamt zwrócił się do właściwych organów Makau z wnioskami o przeprowadzenie następczej weryfikacji zgodnie z art. 94 rozporządzenia nr 2454/93, zmienionego rozporządzeniem nr 1602/2000. W ramach owej weryfikacji wskazane organy potwierdziły następnie, że wydały świadectwa pochodzenia dla spornych towarów, jednak nie były w stanie zweryfikować prawidłowości treści owych świadectw, ponieważ spółki wskazane w nich jako eksporterzy wstrzymały produkcję i zamknęły swoje zakłady. Niemniej jednak organy Makau nie unieważniły świadectw pochodzenia.

               12

               W związku z tym, że pochodzenie towarów nie zostało potwierdzone w trakcie następczej weryfikacji, Hauptzollamt uznał, że ich pochodzenie jest nieznane. W konsekwencji na mocy trzech decyzji w przedmiocie poboru z dni, odpowiednio, 21, 22 i 25 sierpnia 2008 r. Hauptzollamt zażądał na podstawie art. 220 ust. 1 kodeksu celnego zapłaty różnicy pomiędzy należnościami celnymi obliczonymi wedle stawki preferencyjnej (3,5%) a należnościami obliczonymi wedle stawki niepreferencyjnej (7%).

               13

               Po bezskutecznym odwołaniu od owej decyzji w sprawie retrospektywnego pokrycia należności celnych w przywozie Lagura wniosła do sądu odsyłającego skargę, w której powołuje się w szczególności na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań wynikającą z art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego.

               14

               Dla sądu krajowego powstało pytanie, na kim spoczywa ciężar wykazania, że świadectwo pochodzenia zostało wydane na podstawie prawidłowego przedstawienia faktów przez eksportera. W tym względzie Trybunał orzekł, jak wskazuje sąd krajowy, w wyroku z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie C-293/04 Beemsterboer Coldstore Services, Zb.Orz. s. I-2263, iż obowiązek wykazania, że świadectwo wydane przez organy celne państwa trzeciego opierało się na właściwym przedstawieniu faktów, ciąży na osobie odpowiedzialnej za uiszczenie należności celnych, jakkolwiek zgodnie z tradycyjnymi zasadami podziału ciężaru dowodu obowiązek ten ciąży na organach celnych, które pragną powołać się na art. 220 ust. 2 lit. b) akapit trzeci in initio kodeksu celnego. Powołując się na pkt 43 wyroku w sprawie Beemsterboer Coldstore Services, z którego wynika, że Unia nie może ponosić szkodliwych konsekwencji niezgodnego z prawem zachowania dostawców importerów, sąd krajowy pyta, czy ciężar dowodu nie powinien być ponoszony przez osobę odpowiedzialną za uiszczenie należności celnych jedynie wówczas, gdy dane zachowanie można zarzucić eksporterowi.

               15

               W tych okolicznościach Finanzgericht Hamburg postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
               „Czy w okolicznościach takich jak w sporze przed sądem krajowym, w których władze państwa trzeciego nie mogą już sprawdzić, czy wystawione przez nie świadectwo oparte jest na prawidłowym przedstawieniu faktów, należy osobie odpowiedzialnej za uiszczenie należności celnych odmówić możliwości powołania się na ochronę uzasadnionych oczekiwań zgodnie z art. 220 ust. 2 lit. b) akapity drugi i trzeci kodeksu celnego, jeśli okoliczności, z których wynika niemożność weryfikacji prawidłowości świadectwa pochodzenia, leżą w zakresie odpowiedzialności eksportera, czy też przejście ciężaru dowodu w ramach art. 220 ust. 2 lit. b) akapit trzeci in initio kodeksu celnego z organów celnych na osobę odpowiedzialną za uiszczenie należności celnych wymaga jedynie – lub raczej – aby ta niemożność weryfikacji miała źródło poza zakresem odpowiedzialności organów celnych kraju wywozu lub była wynikiem niedbalstwa, które można przypisać wyłącznie eksporterowi?”.

         W przedmiocie pytania prejudycjalnego

               16

               W swym pytaniu sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego powinien być interpretowany w ten sposób, że w sytuacji, w której właściwe organy państwa trzeciego nie są w stanie zbadać w toku weryfikacji następczej, czy świadectwo pochodzenia – „formularz A” – które wydały, opiera się na prawidłowym przedstawieniu faktów przez eksportera, ciężar dowodu, że owo świadectwo zostało wydane na podstawie prawidłowego przedstawienia faktów przez eksportera spoczywa na osobie odpowiedzialnej za uiszczenie należności celnych jedynie wówczas, gdy owa niemożność weryfikacji wynika z zaniedbania, które można przypisać jedynie eksporterowi lub również wówczas, gdy przyczynę wskazanej niemożności można przypisać eksporterowi bez zaniedbania z jego strony lub nie można jej przypisać organom celnym państwa wywozu.

               17

               Na wstępie należy wskazać, że celem następczej weryfikacji jest sprawdzenie prawidłowości pochodzenia wskazanego w świadectwie pochodzenia – „formularzu A” (zob. podobnie w zakresie dotyczącym świadectw przewozowych towarów EUR.1 wyroki: z dnia 7 grudnia 1993 r. w sprawie C-12/92 Huygen i in., Zb.Orz. s. I-6381, pkt 16; z dnia 17 lipca 1997 r. w sprawie C-97/95 Pascoal & Filhos, Zb.Orz. s. I-4209, pkt 30; ww. wyrok w sprawie Beemsterboer Coldstore Services, pkt 32; wyrok z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie C-409/10 Afasia Knits Deutschland, Zb.Orz. s. I-13331, pkt 43).

               18

               Tymczasem, gdy weryfikacja następcza nie pozwala na potwierdzenie pochodzenia towarów wskazanego w świadectwie pochodzenia – „formularzu A” – należy stwierdzić, że ich pochodzenie jest nieznane i że wobec tego owo świadectwo pochodzenia i preferencyjne stawki celne zostały zastosowane bezzasadnie (zob. analogicznie ww. wyrok w sprawie Huygen i in., pkt 17, 18; wyrok z dnia 14 maja 1996 r. w sprawach połączonych C-153/94 i C-204/94 Faroe Seafood i in., Rec. s. I-2465, pkt 16; ww. wyroki: w sprawie Beemsterboer Coldstore Services, pkt 34; w sprawie Afasia Knits Deutschland, pkt 44).

               19

               W związku z powyższym, jeżeli organy państwa wywozu wydały nieprawidłowe świadectwa pochodzenia – „formularze A” – to na mocy wskazanego art. 220 ust. 2 lit. b) akapity drugi i trzeci wydanie to należy uważać za błąd popełniony przez rzeczone organy, chyba że okaże się, iż świadectwa te zostały wydane na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera. Jeśli wskazane świadectwa zostały oparte na fałszywych deklaracjach eksportera, powinno nastąpić retrospektywne pokrycie należności celnych przywozowych, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające takie świadectwa wiedziały lub powinny były wiedzieć, iż towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencyjnego traktowania (zob. analogicznie ww. wyrok w sprawie Afasia Knits Deutschland, pkt 48).

               20

               Sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy w okolicznościach tego rodzaju, jak w sprawie przed sądem krajowym ciężar dowodu na okoliczność, że świadectwa zostały wydane na podstawie fałszywych deklaracji eksportera, spoczywa na Hauptzollamt, czy też przeciwnie, osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności celnych, a mianowicie spółka Lagura, powinna wykazać, że eksporterzy prawidłowo przedstawili fakty właściwym organom Makau.

               21

               Należy w tym względzie podkreślić, że Trybunał orzekł już w przedmiocie tego rodzaju podziału ciężaru dowodu, że na osobie odpowiedzialnej za uiszczenie należności celnych ciąży obowiązek wykazania, że świadectwo przewozowe towarów EUR.1 wydane przez organy celne państwa trzeciego było oparte na właściwym przedstawieniu faktów przez eksportera wówczas, gdy w następstwie zaniedbania, które można przypisać wyłącznie eksporterowi – w szczególności gdy nie dochował on wynikającego z obowiązujących przepisów obowiązku zachowania dokumentów dowodowych przez okres trzech lat – organy celne nie mogą przedstawić niezbędnych dowodów, że świadectwo EUR.1 zostało wystawione na podstawie właściwego lub niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Beemsterboer Coldstore Services, pkt 40, 46).

               22

               Tego rodzaju wymóg, nakładający na osobę odpowiedzialną za uiszczenie należności celnych ciężar dowodu, że eksporterzy prawidłowo przedstawili fakty właściwym organom, stanowi odstępstwo od tradycyjnych zasad podziału ciężaru dowodu, wedle których zasadniczo do organów celnych, które pragną powołać się na art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego w celu przystąpienia do retrospektywnego pokrycia długu celnego, należy przedstawienie – w celu uzasadnienia ich żądań – dowodu, że wystawienie nieprawidłowych świadectw nastąpiło na skutek niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera (zob. ww. wyrok w sprawie Beemsterboer Coldstore Services, pkt 39, 46).

               23

               Należy zbadać, w jaki sposób przełożyć na okoliczności takie jak w sprawie przed sądem krajowym interpretację art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego dokonaną przez Trybunał w ww. wyroku w sprawie Beemsterboer Coldstore Services.

               24

               Lagura podnosi, że wskazanej wykładni nie można zastosować do niniejszej sprawy, w związku z czym do organów celnych państwa przywozu należy przedstawienie dowodu na nieprawidłowość zgłoszeń eksporterów, na podstawie których wydano wadliwe świadectwa pochodzenia. Uzasadnieniem tego stanowiska jest w szczególności fakt, że w odróżnieniu od okoliczności rozpatrywanych w ww. wyroku w sprawie Beemsterboer Coldstore Services w niniejsze sprawie nie jest możliwe stwierdzenie jakiegokolwiek zaniedbania, które można by przypisać wyłącznie eksporterom, co miałoby doprowadzić do niemożności wykazania przez organy celne, że wydane przez nie świadectwa zostały sporządzone na podstawie prawidłowego lub nieprawidłowego przedstawienia faktów przez wskazanego eksportera. W związku z tym nie można w szczególności zarzucić eksporterom żadnego naruszenia obowiązku zachowania dokumentów dowodowych. Ponadto Lagura podkreśla, że w odróżnieniu od ww. wyroku w sprawie Beemsterboer Coldstore Services świadectwa pochodzenia nie zostały w niniejszej sprawie unieważnione lub zatrzymane przez właściwe władze Makau.

               25

               Rządy czeski i włoski oraz Komisja Europejska uważają natomiast, że do osoby odpowiedzialnej za uiszczenie należności należy wykazanie, że świadectwa były oparte na prawidłowym przedstawieniu faktów przez eksportera.

               26

               Należy w tym względzie podkreślić, że okoliczności niniejszej sprawy odróżniają się od okoliczności leżących u podstaw ww. wyroku w sprawie Beemsterboer Coldstore Services w zakresie, w którym preferencje taryfowe nie zostały ustanowione na podstawie umowy o wolnym handlu pomiędzy państwem trzecim i Unią, lecz jednostronnie przez Unię na podstawie rozporządzenia nr 980/2005.

               27

               Owo rozporządzenie, w odróżnieniu od umowy o wolnym handlu rozpatrywanej w ww. wyroku w sprawie Beemsterboer Coldstore Services nie obciąża eksportera żadnym obowiązkiem dotyczącym zachowania dokumentów dowodowych ze względu na brak możliwości nałożenia jednostronnie przez Unię obowiązków na podmioty gospodarcze z państw trzecich.

               28

               W konsekwencji, co się tyczy argumentu, wedle którego ciężar dowodu nie spoczywa w niniejszej sprawie na osobie odpowiedzialnej za uiszczenie należności, ponieważ eksporterowi nie można zarzucić żadnego naruszenia obowiązku zachowania dokumentów dowodowych, należy stwierdzić, że mając na uwadze, iż przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie nie ustanawiają takiego obowiązku, to w oczywisty sposób nie może on zostać naruszony.

               29

               Brak tego rodzaju obowiązku eksportera nie może jednak sam w sobie skutkować tym, że osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności zostanie zwolniona z wszelkich wymogów staranności lub z wszelkiego ryzyka w zakresie weryfikacji i ustalenia pochodzenia towarów w ramach weryfikacji następczej.

               30

               Trybunał orzekł wielokrotnie, że na podmiotach gospodarczych ciąży obowiązek podjęcia w ramach ich stosunków umownych kroków niezbędnych do uchronienia się przed zagrożeniem dochodzenia retrospektywnego pokrycia należności celnych (ww. wyrok w sprawie Pascoal & Filhos, pkt 60; postanowienie z dnia 9 grudnia 1999 r. w sprawie C-299/98 P CPL Imperial 2 i Unifrigo przeciwko Komisji, Rec. s. I-8683, pkt 38; ww. wyrok w sprawie Beemsterboer Coldstore Services, pkt 41).

               31

               W szczególności ochronę przed zagrożeniem dochodzenia retrospektywnego pokrycia należności celnych może stanowić uzyskanie przez osobę odpowiedzialną za uiszczenie należności celnych od drugiej strony umowy, przy zawieraniu umowy lub później, wszelkich dowodów potwierdzających, że towary pochodzą z państwa objętego ogólnym systemem preferencji taryfowych włącznie z dokumentami wykazującymi to pochodzenie.

               32

               Należy ponadto podkreślić, że okoliczność, iż organy celne państwa przywozu powinny wykazać nieprawidłowość faktów przedstawionych przez eksportera, lecz nie są w stanie tego uczynić, ponieważ zaprzestał on prowadzenia działalności, może prowadzić do niebezpieczeństwa zachowań niezgodnych z celami ogólnego systemu preferencji taryfowych. Nawet jeśli zaprzestanie produkcji stanowi zasadniczo zwykłą decyzję gospodarczą, nie można wykluczyć, że może ona jednak stanowić nieprawidłowe działanie eksportera, zmierzające do obejścia przepisów ogólnego systemu preferencji taryfowych poprzez użycie owego zaprzestania produkcji przez eksportera jako środka do ukrycia prawdziwego pochodzenia towarów pochodzących z państwa nieobjętego preferencjami taryfowymi.

               33

               Jest tymczasem bezsporne, że Unia nie może ponosić szkodliwych konsekwencji nieprawidłowych działań dostawców importerów (ww. wyroki: w sprawie Pascoal & Filhos, pkt 59; w sprawie Beemsterboer Coldstore Services, pkt 43).

               34

               Następnie, co się tyczy argumentu wywiedzionego z faktu, że sporne świadectwa pochodzenia nie zostały unieważnione przez właściwe organy Makau, należy wskazać, że prawdą jest, iż w ramach zawartych pomiędzy Unią a państwami trzecimi umów tego rodzaju, jak układ stowarzyszeniowy lub umowa o wolnym handlu Trybunał orzekł, że system współpracy administracyjnej może funkcjonować jedynie wówczas, gdy administracja celna kraju przywozu uznaje dokonane zgodnie z prawem ustalenia władz kraju wywozu (zob. wyroki: z dnia 12 lipca 1984 r. w sprawie 218/83 Les Rapides Savoyards i in., Rec. s. 3105, pkt 27; z dnia 9 lutego 2006 r. w sprawach połączonych od C-23/04 do C-25/04 Sfakianakis, Zb.Orz. s. I-1265, pkt 23; z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie C-442/08 Komisja przeciwko Niemcom, Zb.Orz. s. I-6457, pkt 72; ww. wyrok w sprawie Afasia Knits Deutschland, pkt 29).

               35

               Jednakże konieczność uznania przez administracje celne państw członkowskich ocen dokonanych przez organy celne państwa wywozu nie ma takiego samego charakteru, gdy preferencje taryfowe zostały ustanowione nie na podstawie umowy międzynarodowej wiążącej Unię z państwem trzecim na podstawie wzajemnych obowiązków, lecz poprzez środek Unii o charakterze autonomicznym (ww. wyrok w sprawie Faroe Seafood i in., pkt 24).

               36

               Należy w związku z tym stwierdzić, że w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych ustanowionego jednostronnie przez Unię władze państwa wywozu nie mogą w sposób wiążący narzucać Unii i jej państwom członkowskim oceny ważności świadectw pochodzenia – „formularzy A” – jeżeli, jak w okolicznościach tego rodzaju, jakie miały miejsce w sprawie przed sądem krajowym, organy celne państwa przywozu mają w dalszym ciągu wątpliwości co do rzeczywistego pochodzenia towarów pomimo faktu, że owe świadectwa pochodzenia nie zostały unieważnione.

               37

               Rozwiązanie przeciwne, które pozbawiałoby organy celne państwa przywozu, w ramach procedury tego rodzaju, jaka miała miejsce w sprawie przed sądem krajowym, wszczętej przed sądem owego państwa, możliwości zażądania dowodu, że świadectwo pochodzenia zostało wydane na podstawie prawidłowego lub nieprawidłowego przedstawienia faktów przez eksportera, naruszałoby cel weryfikacji następczej, który polega, jak wynika z pkt 17 niniejszego wyroku, na późniejszym sprawdzeniu prawidłowości pochodzenia towarów wskazanego w świadectwie pochodzenia – „formularzu A”.

               38

               Z powyższego wynika, że w okolicznościach tego rodzaju, jakie miały miejsce w sprawie przed sądem krajowym, ciężar dowodu, że świadectwo pochodzenia zostało wydane na podstawie prawidłowego przedstawienia faktów przez eksportera, spoczywa na osobie odpowiedzialnej za uiszczenie należności.

               39

               Prawdą jest, że nałożenie tego rodzaju ciężaru dowodu na osobę odpowiedzialną za uiszczenie należności może powodować dla niej trudności, w szczególności, gdy działając w dobrej wierze dokonała przywozu z państwa objętego preferencjami taryfowymi, przy czym pochodzenie towarów zostało później zakwestionowane podczas weryfikacji następczej ze względu na zarzucane fałszywe zgłoszenia eksportera.

               40

               Należy jednakże przypomnieć, że starannie działający i poinformowany o stanie prawnym podmiot gospodarczy powinien przy dokonywaniu oceny korzyści, jakie może przynieść handel towarami ewentualnie podlegającymi preferencjom taryfowym, wziąć pod uwagę ryzyko związane z rynkiem, na którym działa, i zaakceptować je w kategorii zwykłych niedogodności związanych z działalnością handlową (zob. wyrok z dnia 11 grudnia 1980 r. w sprawie 827/79 Acampora, Rec. s. 3731, pkt 8; ww. wyrok w sprawie Pascoal & Filhos, pkt 59; ww. postanowienie w sprawie CPL Imperial 2 i Unifrigo przeciwko Komisji, pkt 37).

               41

               Mając na uwadze całość powyższych rozważań, na pytanie prejudycjalne należy udzielić odpowiedzi, że art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego powinien być interpretowany w ten sposób, że w sytuacji, w której w związku z zaprzestaniem produkcji przez eksportera właściwe organy państwa trzeciego nie są w stanie zbadać w toku weryfikacji następczej, czy świadectwo pochodzenia – „formularz A” – które wydały, opiera się na prawidłowym przedstawieniu faktów przez eksportera, ciężar dowodu, że owo świadectwo zostało wydane na podstawie prawidłowego przedstawienia faktów przez eksportera, spoczywa na osobie odpowiedzialnej za uiszczenie należności celnych.

         W przedmiocie kosztów

               42

               Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:

                     Artykuł 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 2700/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 listopada 2000 r., powinien być interpretowany w ten sposób, że w sytuacji, w której w związku z zaprzestaniem produkcji przez eksportera właściwe organy państwa trzeciego nie są w stanie zbadać w toku weryfikacji następczej, czy świadectwo pochodzenia – „formularz A” – które wydały, opiera się na prawidłowym przedstawieniu faktów przez eksportera, ciężar dowodu, że owo świadectwo zostało wydane na podstawie prawidłowego przedstawienia faktów przez eksportera, spoczywa na osobie odpowiedzialnej za uiszczenie należności celnych.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (czwarta izba) z dnia 3 października 2001 r. # Zapf Creation AG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - bezwzględne podstawy odmowy - Artykuł 7 ust. 1, lit b) i c) rozporządzenia (WE) nr 40/94. # Sprawa T-140/00.