Wyrok Trybunału (dziesiąta izba) z dnia 13 czerwca 2013 r. # Komisja Europejska przeciwko Rebublice Włoskiej. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Dyrektywa 2002/91/WE - Charakterystyka energetyczna budynków - Artykuł 7 ust. 1 i 2, art. 9, art. 10 oraz art. 15 ust. 1 - Nieprawidłowa transpozycja - Brak transpozycji w przewidzianym terminie - Dyrektywa 2010/31/UE - Artykuł 29. # Sprawa C-345/12.


title: Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (pierwsza izba) z dnia 20 listopada 2007 r. # Antonis Kyriazis przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Sprawy pracownicze - Urzędnicy - Wynagrodzenie. # Sprawa F-120/05.

text:
      WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ (pierwsza izba)

      z dnia 20 listopada 2007 r.
      Sprawa F-120/05
      Antonis Kyriazis
      przeciwko
      Komisji Wspólnot Europejskich
      Służba publiczna – Urzędnicy – Wynagrodzenie – Dodatek zagraniczny – Warunki przyznania – Warunki przewidziane w art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu pracowniczego
      Przedmiot: Skarga wniesiona na podstawie art. 236 WE i 152 EWEA, w której A. Kyriazis żąda, po pierwsze, stwierdzenia nieważności decyzji
         Komisji z dnia 12 października 2005 r. oddalającej jego zażalenie w sprawie przyznania dodatku zagranicznego oraz, po drugie,
         uznania jego prawa do pobierania tego dodatku z mocą wsteczną od 1 marca 2005 r. i, po trzecie, uznania jego prawa do pobierania
         tego dodatku w przyszłości.

      Orzeczenie: Skarga zostaje oddalona. Każda ze stron pokrywa własne koszty.

      Streszczenie
      1.      Urzędnicy – Wynagrodzenie – Dodatek zagraniczny – Warunki przyznania
      (regulamin pracowniczy urzędników, załącznik VII, art. 4 ust. 1 lit. a))
      2.      Urzędnicy – Wynagrodzenie – Dodatek zagraniczny – Warunki przyznania
      (regulamin pracowniczy urzędników, załącznik VII, art. 4 ust. 1 lit. a))
      3.      Urzędnicy – Wynagrodzenie – Dodatek zagraniczny – Warunki przyznania
      (regulamin pracowniczy urzędników, załącznik VII, art. 4 ust. 1 lit. a))
      1.      Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) tiret drugie załącznika VII do regulaminu pracowniczego, dodatek zagraniczny jest przyznawany
         w sytuacji, gdy zainteresowany w okresie pięciu lat kończącym się sześć miesięcy przed wstąpieniem do służby nie posiadał
         stałego miejsca zamieszkania ani nie prowadził swojej głównej działalności zawodowej w państwie miejsca zatrudnienia. Z tego
         wynika, że sześciomiesięczny okres przewidziany w tym przepisie w przypadku urzędnika bezpośrednio poprzedza podjęcie służby
         w tym charakterze.

      Za taką wykładnią literalną art. 4 ust. 1 lit. a) drugie tiret załącznika VII do regulaminu pracowniczego przemawia wykładnia
         teleologiczna tego przepisu. Ten sześciomiesięczny okres powinien być bowiem interpretowany w świetle jego celu, jakim jest
         uniknięcie tego, by urzędnicy stale zamieszkujący lub prowadzący swoją główną działalność zawodową przez praktycznie cały
         okres odniesienia w państwie pożądanego miejsca zatrudnienia nie zmienili stałego miejsca zamieszkania czy miejsca prowadzenia
         głównej działalności zawodowej na jakiś czas przed podjęciem służby. Aby uniknąć takiej sytuacji, sześciomiesięczny okres
         bezpośrednio poprzedza podjęcie obowiązków służbowych.

      Co się tyczy ustalenia okresu odniesienia, całkowity okres pięciu lat niekoniecznie musi mieć charakter ciągły, lecz może
         być podzielony na różne fazy przy założeniu, że zainteresowany pracował w przeszłości na rzecz państwa lub organizacji międzynarodowej.

      (zob. pkt 24, 25, 31)
      Odesłanie:
      Trybunał: sprawa 201/88 Atala-Palmerini przeciwko Komisji, 10 października 1989 r., Rec. str. 3109, pkt 2, 6
      Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑60/00 Liaskou przeciwko Radzie, 3 maja 2001 r., RecFP str. I‑A‑107, II‑489, pkt 42, 43,
         45, 50; sprawa T‑473/04 Asturias Cuerno przeciwko Komisji, 19 czerwca 2007 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑2‑0000, II‑A‑2‑0000, pkt 72

      2.      Zwykłe miejsce zamieszkania, o którym mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) załącznika VII do regulaminu pracowniczego w odniesieniu
         do dodatku zagranicznego, oznacza miejsce, w którym zainteresowany ustanowił, z zamiarem nadania mu trwałego charakteru, stały
         bądź zwykły ośrodek swych interesów życiowych. Dla ustalenia zwykłego miejsca zamieszkania ważne jest uwzględnienie wszystkich
         okoliczności faktycznych składających się na nie.

      W obliczu odmowy przyznania dodatku zagranicznego do urzędnika należy wykazanie, że spełnia warunki przewidziane w regulaminie
         pracowniczym dla potrzeb korzystania z tego dodatku, oraz przedstawienie wszystkich środków dowodowych w tym celu. W tym względzie
         i w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych składających się na pojęcie zwykłego miejsca zamieszkania w państwie członkowskim,
         w którym osoba była zatrudniona podczas okresu odniesienia, pobyty w innym państwie członkowskim celem przygotowania w nim
         ponownego osiedlenia i znalezienia pracy ani inne dowody świadczące o związkach z tym państwem, o charakterze zwykłych związków
         istniejących pomiędzy urzędnikiem a jego ojczyzną, nie są wystarczające.

      (zob. pkt 47, 48, 53, 56, 58, 59)
      Odesłanie:
      Trybunał: sprawa 188/83 Witte przeciwko Parlamentowi, 9 października 1984 r., Rec. str. 3465, pkt 5, 9, 11; sprawa C‑452/93 P
         Magdalena Fernández przeciwko Komisji, 15 września 1994 r., Rec. str. I‑4295, pkt 22

      Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑90/92 Magdalena Fernández przeciwko Komisji, 28 września 1993 r., Rec. str. II‑971, pkt 30;
         ww. sprawa Liaskou przeciwko Radzie, pkt 62–64; sprawa T‑251/02 E przeciwko Komisji, 13 grudnia 2004 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑359,
         II‑1643, pkt 61; sprawa T‑283/03 Recalde Langarica przeciwko Komisji, 13 września 2005 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑235, II‑1075,
         pkt 142; sprawa T‑368/03 De Bustamante Tello przeciwko Radzie, 25 października 2005 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑321, II‑1439, pkt 60,
         62 i przytoczone tam orzecznictwo; sprawa T‑259/04 Koistinen przeciwko Komisji, 27 września 2006 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑2‑177,
         II‑A‑2‑879, pkt 34; sprawa T‑324/04 F przeciwko Komisji, 16 maja 2007 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑2‑0000, II‑A‑2‑0000, pkt 63,
         87

      Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F‑129/06 Salvador Roldán przeciwko Komisji, 26 września 2007 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑1‑0000,
         II‑A‑1‑0000, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo

      3.      Odstępstwo w zakresie przyznania dodatku zagranicznego, przewidziane w art. 4 ust. 1 lit. a) tiret drugie zdanie ostatnie
         załącznika VII do regulaminu pracowniczego, nie może ograniczać się wyłącznie do osób należących do personelu innego państwa
         czy organizacji międzynarodowej, ponieważ dotyczy ono wszystkich „sytuacji wynikających z pracy wykonywanej dla innego państwa
         lub organizacji międzynarodowej”. Jednak tylko sytuacje obejmujące bezpośredni węzeł prawny pomiędzy zainteresowanym a rozpatrywanymi
         organizacją czy państwem stanowią sytuacje wchodzące w zakres pojęcia pracy wykonywanej na rzecz organizacji międzynarodowej
         w rozumieniu tego przepisu.

      Wystąpienie prywatnej spółki spoza instytucji wspólnotowej w charakterze pośrednika nie pozwala na stwierdzenie istnienia
         bezpośredniego węzła prawnego pomiędzy pracownikiem a instytucją wspólnotową.

      (zob. pkt 74, 75, 77, 78)
      Odesłanie:
      Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑72/94 Diamantaras przeciwko Komisji, 14 grudnia 1995 r., RecFP str. I‑A‑285, II‑865, pkt 52;
         ww. sprawa Liaskou przeciwko Radzie, pkt 50; sprawa T‑127/00 Nevin przeciwko Komisji, 22 września 2002 r., RecFP str. I‑A‑149,
         II‑781, pkt 51; ww. sprawa Asturias Cuerno przeciwko Komisji, pkt 45, 48–52


Wyrok Trybunału z dnia 10 lutego 1982 r. # SA Transporoute et travaux przeciwko Ministère des travaux publics. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Conseil d'Etat - Wielkie Księstwo Luksemburga. # Sprawa 76/81.


title: Wyrok Trybunału (siódma izba) z dnia 29 listopada 2007 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Wielkiemu Księstwu Luksemburga. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Dyrektywa 2003/109/WE - Obywatele państw trzecich będący rezydentami długoterminowymi - Brak transpozycji w wyznaczonym terminie. # Sprawa C-34/07.

text:
      Wyrok Trybunału (siódma izba) z dnia 29 listopada 2007 r. – Komisja przeciwko Luksemburgowi
      (sprawa C‑34/07)
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 2003/109/WE – Obywatele państw trzecich będący rezydentami długoterminowymi – Brak transpozycji w wyznaczonym terminie
      1.                     Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Badanie zasadności przez Trybunał – Sytuacja, jaką
            należy wziąć pod uwagę – Sytuacja w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii (art. 226 WE) (por. pkt 12)
      2.                     Państwa członkowskie – Zobowiązania – Wykonanie dyrektyw – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Względy uzasadniające
            wynikające z wewnętrznego porządku prawnego – Niedopuszczalność (art. 226 WE) (por. pkt 13)
      Przedmiot

               Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Nieustanowienie w wyznaczonym terminie przepisów niezbędnych w celu zastosowania
                  się do dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami
                  długoterminowymi (Dz.U. L 16, s. 44).

            Sentencja

                  1)

                  	Nie ustanawiając w wyznaczonym terminie wszelkich przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do zastosowania
                     się do dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami
                     długoterminowymi, Wielkie Księstwo Luksemburga uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy tej dyrektywy.

                  2)

                  	Wielkie Księstwo Luksemburga zostaje obciążone kosztami postępowania.


Wyrok Trybunału z dnia 31 maja 1989 r. # I. Bettray przeciwko Staatssecretaris van Justitie. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Raad van State - Niderlandy. # Sprawa 344/87.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (piąta izba) z dnia 18 stycznia 2000 r. # Mehibas Dordtselaan BV przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Skarga o stwierdzenie nieważności. # Sprawa T-290/97.


Wyrok Trybunału z dnia 7 lutego 1979 r. # Postępowanie karne przeciwko Vincent Auer. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Cour d'appel de Colmar - Francja. # Sprawa 136/78.


Wyrok Trybunału z dnia 9 marca 1994 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Rebublice Włoskiej. # Uchybienie zobowiązaniom. # Sprawa C-291/93.


Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 18 stycznia 1996 r. # SEIM - Sociedade de Exportação e Importação de Materiais Ldª przeciwko Subdirector-Geral das Alfândegas. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Tribunal Tributário de Segunda Instância - Portugalia. # Sprawa C-446/93.


Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 11 lipca 1979 r. # Jean-Louis Pennartz przeciwko Caisse primaire d'assurance maladie des Alpes-Maritimes. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Cour de cassation - Francja. # Sprawa 268/78.


Wyrok Trybunału z dnia 3 czerwca 1986 r. # R. H. Kempf przeciwko Staatssecretaris van Justitie. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Raad van State - Niderlandy. # Swobodny przepływ pracowników # Sprawa 139/85.


Wyrok Trybunału z dnia 14 grudnia 1977 r. # Theodorus Engelbertus Sanders przeciwko Ronald van der Putte. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Hoge Raad - Niderlandy. # Sprawa 73-77.


Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 7 lipca 1964 r. # Luigi de Pascale przeciwko Komisji Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. # Sprawa 97-63.


title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 1 października 2009 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Belgii. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Swoboda świadczenia usług - Nieuzasadniona przeszkoda - Delegowanie pracowników będących obywatelami państw trzecich. # Sprawa C-219/08.

text:
      Sprawa C‑219/08
      Komisja Wspólnot Europejskich
      przeciwko
      Królestwu Belgii
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Swoboda świadczenia usług – Nieuzasadniona przeszkoda – Delegowanie pracowników będących obywatelami państw trzecich
      Streszczenie wyroku
      Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Delegowanie przez przedsiębiorstwo pracowników będących obywatelami państw trzecich
            do innego państwa członkowskiego
      (art. 49 WE)
      Nałożony na przedsiębiorstwo świadczące usługi wymóg dostarczenia zwykłego wstępnego oświadczenia stwierdzającego, że dani
         pracownicy mają uregulowaną sytuację w państwie członkowskim, w którym to przedsiębiorstwo ich zatrudnia, zwłaszcza jeśli
         chodzi o legalność pobytu, zezwolenie na pracę oraz zabezpieczenie socjalne, stanowi środek, który co do zasady nie wykracza
         poza to, co jest konieczne dla zapobiegania nadużyciom, do których może dojść wskutek zrealizowania swobody świadczenia usług.

      (por. pkt 16, 18)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 1 października 2009 r.(*)

      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Swoboda świadczenia usług – Nieuzasadniona przeszkoda – Delegowanie pracowników będących obywatelami państw trzecich
      W sprawie C‑219/08
      mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną
         w dniu 22 maja 2008 r.,

      Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez E. Traversa, J.P. Keppennego oraz G. Rozeta, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do
         doręczeń w Luksemburgu,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Królestwu Belgii, reprezentowanemu przez C. Pochet, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez adwokat M. Detry,

      strona pozwana,
      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby (sprawozdawca), J.C. Bonichot, P. Kūris, L. Bay Larsen i C. Toader, sędziowie,
      rzecznik generalny: J. Mazák,
      sekretarz: M.A. Gaudissart, kierownik wydziału,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 20 maja 2009 r.,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Komisja Wspólnot Europejskich wnosi w skardze do Trybunału o stwierdzenie, że wymagając w przypadku delegowania pracowników
         będących obywatelami państw trzecich przez przedsiębiorstwa wspólnotowe w ramach świadczenia usług:

      –        uprzedniego zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej;
      –        zezwolenia na pobyt wydanego w państwie siedziby pracodawcy ważnego przez co najmniej trzy miesiące po zakończeniu świadczenia
         usługi, oraz

      –        zatrudnienia pracownika u tego samego pracodawcy świadczącego usługi od co najmniej sześciu miesięcy,
      Królestwo Belgii uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 49 WE.
       Krajowe ramy prawne
      2        Na mocy ustawy z dnia 30 kwietnia 1999 r. w sprawie zatrudniania pracowników cudzoziemców (Moniteur belge z dnia 21 maja 1999 r., s. 17800), zmienionej rozporządzeniem królewskim z dnia 20 lipca 2000 r. (Moniteur belge z dnia 30 sierpnia 2000 r., s. 29642), pracownik będący cudzoziemcem i jego pracodawca muszą uzyskać uprzednio odpowiednio
         zezwolenie na pracę oraz zezwolenie na zatrudnienie. Artykuł 7 akapit pierwszy wskazanej ustawy stanowi jednak:

      „Król może na mocy rozporządzenia poddanego pod obrady rady ministrów zwolnić określone przez siebie niektóre kategorie pracowników
         cudzoziemców z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę”.

      3        W rozumieniu art. 2 rozporządzenia królewskiego z dnia 9 czerwca 1999 r. w sprawie wykonania ustawy z dnia 30 kwietnia 1999 r.
         w sprawie zatrudniania pracowników cudzoziemców (Moniteur belge z dnia 26 czerwca 1999 r., s. 24162), zmienionego rozporządzeniem królewskim z dnia 6 lutego 2003 r. (Moniteur belge z dnia 27 lutego 2003 r., s. 9583):

      „Z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę zwolnieni są:
      […]
      14°      pracownicy niebędący obywatelami państwa członkowskiego Europejskiego Obszaru Gospodarczego, zatrudnieni przez przedsiębiorstwo
         z siedzibą w Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy przybywają do Belgii w celu świadczenia usług, pod warunkiem że:

      a)      pracownicy ci posiadają w państwie członkowskim Europejskiego Obszaru Gospodarczego ich miejsca zamieszkania prawo pobytu
         lub zezwolenie na pobyt ważne przez okres dłuższy niż trzy miesiące;

      b)      pracownicy ci są uprawnieni do podjęcia pracy w państwie członkowskim ich miejsca zamieszkania i zezwolenie to jest ważne
         co najmniej przez okres trwania świadczonej w Belgii usługi;

      c)      pracownicy ci posiadają ważną umowę o pracę;
      d)      pracownicy ci byli zatrudnieni przez przedsiębiorstwo nieprzerwanie od co najmniej sześciu miesięcy;
      e)      pracownicy ci posiadają paszport lub zezwolenie na pobyt umożliwiające im powrót do państwa pochodzenia lub państwa miejsca
         zamieszkania, ważne przez trzy miesiące po zakończeniu wykonanej pracy”.

       Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
      4        Uznając, że w kwestii delegowania pracowników będących obywatelami państw trzecich, zatrudnionych przez przedsiębiorstwo z siedzibą
         w innym niż Królestwo Belgii państwie członkowskim, Królestwo Belgii naruszyło art. 59 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 49 WE),
         Komisja przekazała wskazanemu państwu członkowskiemu pismem z dnia 25 marca 1997 r. wezwanie do usunięcia uchybienia, na które
         państwo to udzieliło odpowiedzi pismem z dnia 28 maja 1997 r.

      5        Pismem z dnia 9 września 1998 r. Komisja przedstawiła uzasadnioną opinię, na którą Królestwo Belgii odpowiedziało pismem z dnia
         30 listopada 1998 r.

      6        Po kolejnej wymianie pism Komisja w piśmie z dnia 13 lipca 2005 r. przedstawiła dodatkową uzasadnioną opinię, na którą Królestwo
         Belgii udzieliło odpowiedzi pismem z dnia 7 października 2005 r.

      7        Ponieważ odpowiedź Królestwa Belgii nie zadowoliła Komisji, Komisja postanowiła wnieść niniejszą skargę.

       Postępowanie przed Trybunałem
      8        Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 9 października 2008 r. Rzeczpospolita Polska została dopuszczona do udziału w sprawie
         w charakterze interwenienta po stronie Komisji. Jednakże w następstwie poinformowania przez to państwo członkowskie Trybunał
         o cofnięciu swego wniosku o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta w niniejszej sprawie, postanowieniem prezesa
         Trybunału z dnia 15 stycznia 2009 r. pozbawione zostało statusu interwenienta.

      9        Pismem złożonym w sekretariacie w dniu 24 marca 2009 r. Komisja poinformowała Trybunał, że z uwagi na przyjęcie przez Królestwo
         Belgii rozporządzenia królewskiego z dnia 23 kwietnia 2008 r. zmieniającego art. 2 akapit pierwszy pkt 14 rozporządzenia królewskiego
         z dnia 9 czerwca 1999 r. w sprawie wykonania ustawy z dnia 30 kwietnia 1999 r. w sprawie zatrudniania pracowników cudzoziemców
         (Moniteur belge z dnia 20 maja 2008 r., s. 26202) i w związku z powiadomieniem o tym przyjęciu pismem z dnia 12 czerwca 2008 r. cofa skargę
         w zakresie podniesionych przez siebie zarzutów drugiego i trzeciego.

       W przedmiocie skargi
      10      W zarzucie pierwszym dotyczącym konieczności uzyskania uprzedniego zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej, który
         z uwagi na częściowe wycofanie skargi przez Komisję jest jedynym zarzutem skargi, Komisja podnosi, że Królestwo Belgii w nieuzasadniony
         sposób ograniczyło możliwość delegowania przez przedsiębiorstwa wspólnotowe działające w ramach swobody świadczenia usług
         pracowników będących obywatelami państw trzecich, którzy zostali delegowani z państwa członkowskiego, które nie stosuje w całości
         dorobku Schengen, lub którzy zostali delegowani na okres dłuższy niż trzy miesiące z państwa członkowskiego, które stosuje
         w całości dorobek Schengen. W takich przypadkach Królestwo Belgii nakłada na pracownika, który miałby być delegowany do tego
         państwa członkowskiego, wymóg uzyskania uprzednio wizy lub tymczasowego zezwolenia na pobyt w ramach uciążliwego postępowania,
         w którym bada się, czy delegowanie pracownika spełnia wszystkie kryteria orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 9 sierpnia
         1994 r. w sprawie C‑43/93 Vander Elst, Rec. s. I‑3803.

      11      Komisja uważa, że ograniczenie swobody świadczenia usług wynika w szczególności z faktu, że władze belgijskie żądają od zainteresowanych
         pracowników przedłożenia dokumentów poświadczających, po pierwsze, że wjeżdżają do Belgii w ramach delegowania i w rezultacie
         zwolnieni są z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę i, po drugie, że posiadają wystarczające środki utrzymania, mieszkanie
         w Belgii i ubezpieczenie na czas podróży, w celu umożliwienia im uzyskania wizy.

      12      Królestwo Belgii nie kwestionuje, że wymaga przedstawienia wskazanych przez Komisję dokumentów, które mogą być zresztą przedłożone
         w każdej formie przewidzianej prawem, w szczególności poprzez przedstawienie zaświadczenia delegowania wystawionego przez
         kasę zabezpieczenia społecznego państwa pochodzenia (formularz E 101). Królestwo Belgii twierdzi, że dokumenty te mają wyłącznie
         na celu wykazanie, że delegowany pracownik spełnia kryteria zdefiniowane w Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia
         14 czerwca 1985 r. zawartego między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec i Republiki Francuskiej
         w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz.U. 2000, L 239, s. 19), podpisanej w Schengen (Luksemburg)
         w dniu 19 czerwca 1990 r., i określone następnie szczegółowo we Wspólnych instrukcjach konsularnych dla misji dyplomatycznych
         i urzędów konsularnych dotyczących wiz (Dz.U. 2005, C 326, s. 1).

      13      Należy w związku z tym przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem art. 49 WE wymaga nie tylko wyeliminowania wszelkiej
         dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w stosunku do usługodawców z siedzibą w innym państwie członkowskim, lecz
         również zniesienia jakichkolwiek ograniczeń, nawet gdy obowiązują one bez różnicy zarówno w stosunku do krajowych usługodawców,
         jak i usługodawców z innych państw członkowskich, jeżeli są w stanie wstrzymać, ograniczyć lub uczynić mniej atrakcyjną działalność
         usługodawcy mającego siedzibę w innym państwie członkowskim, w którym zgodnie z przepisami świadczy on takie same usługi (zob.
         w szczególności wyrok z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie C‑244/04 Komisja przeciwko Niemcom, Zb.Orz. s. I‑885, pkt 30).

      14      Jednakże przepisy krajowe, które regulują obszar niebędący przedmiotem harmonizacji na poziomie wspólnotowym i które są stosowane
         bez różnicy wobec wszystkich osób lub przedsiębiorstw prowadzących działalność na terytorium danego państwa członkowskiego,
         mogą być uzasadnione, mimo że ograniczają swobodę świadczenia usług, jeżeli odpowiadają nadrzędnym względom interesu ogólnego
         i jeżeli interes ten nie jest już chroniony przepisami, którym usługodawca podlega w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę.
         Przepisy te jednak muszą być odpowiednie, aby zagwarantować osiągnięcie celu, do którego zmierzają, oraz aby nie wykraczać
         poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Niemcom, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo).

      15      W szczególności jak orzekł już Trybunał, państwo członkowskie może sprawdzić, czy przedsiębiorstwo mające siedzibę w innym
         państwie członkowskim, które deleguje na jego terytorium pracowników będących obywatelami państwa trzeciego, nie korzysta
         ze swobody świadczenia usług w celu innym niż wykonanie danej usługi (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Niemcom, pkt 40
         i przytoczone tam orzecznictwo).

      16      W tym kontekście Trybunał uznał nałożony na przedsiębiorstwo świadczące usługi wymóg dostarczenia zwykłego wstępnego oświadczenia
         stwierdzającego, że dani pracownicy mają uregulowaną sytuację w państwie członkowskim, w którym to przedsiębiorstwo ich zatrudnia,
         zwłaszcza jeśli chodzi o legalność pobytu, zezwolenie na pracę oraz zabezpieczenie socjalne, za środek, który co do zasady
         nie wykracza poza to, co jest konieczne dla zapobiegania nadużyciom, do których może dojść wskutek zrealizowania swobody świadczenia
         usług (zob. podobnie wyrok z dnia 21 października 2004 r. w sprawie C‑445/03 Komisja przeciwko Luksemburgowi, Zb.Orz. s. I‑10191,
         pkt 46; a także ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Niemcom, pkt 41, 42).

      17      Na rozprawie Komisja dodała, że nie zamierza kwestionować tego orzecznictwa; zauważyła jednak, że fakt, iż władze belgijskie
         żądają od zainteresowanych pracowników formularza E 101, stanowi bardziej szczegółowe działanie niż przedstawienie wstępnego
         oświadczenia przedsiębiorstwa świadczące usługi.

      18      Zdaniem Królestwa Belgii przedłożenie formularza E 101 stanowi właśnie mniej uciążliwe działanie dla zainteresowanego pracownika
         niż przedłożenie wstępnego oświadczenia usługodawcy. Jednakże rzeczone państwo członkowskie wyraźnie przyznało na rozprawie,
         że jeżeli dokumenty wymagane przez władze belgijskie i opisane w pkt 11 niniejszego wyroku mogą być dostarczone w każdej formie
         przewidzianej prawem, mogą być również przedłożone w formie wstępnego oświadczenia przedsiębiorstwa świadczącego usługi w rozumieniu
         orzecznictwa przytoczonego w pkt 16 niniejszego wyroku.

      19      W tej sytuacji należy stwierdzić, że Komisja nie wykazała, że Królestwo Belgii wymaga uprzedniego zezwolenia na wykonywanie
         działalności gospodarczej w przypadku delegowania pracowników będących obywatelami państw trzecich przez przedsiębiorstwa
         wspólnotowe w ramach świadczenia usług.

      20      W ramach swego zarzutu Komisja podnosi również, że Królestwo Belgii nie wykazuje należytej staranności przy wydawaniu wizy,
         w przedmiocie której złożono wniosek, gdyż wiza jest wydawana dopiero w 48 godzin od przedstawienia przez zainteresowaną osobę
         wymaganych dokumentów. Komisja zarzuca mu również brak przejrzystości. W szczególności, wobec nieprzyjęcia zapowiadanego wcześniej
         przez władze belgijskie okólnika podmioty gospodarcze nie mogą znać z wyprzedzeniem przesłanek, które należy spełnić, aby
         móc świadczyć usługi w Belgii.

      21      W tej kwestii wystarczy zauważyć, że takie zarzuty, zakładając nawet że są uzasadnione, nie pozwalają na wykazanie, że Królestwo
         Belgii wymaga uprzedniego zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej.

      22      Wynika z tego, że skarga powinna być oddalona.

       W przedmiocie kosztów
      23      Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponadto
         na mocy § 5 akapit pierwszy tego artykułu, na żądanie strony cofającej skargę, koszty ponosi strona przeciwna, jeżeli wydaje
         się to usprawiedliwione ze względu na jej postępowanie.

      24      W niniejszej sprawie Komisja przegrała w zakresie jedynego podtrzymanego przez siebie zarzutu. Jeżeli chodzi o częściowe cofnięcie
         skargi przez Komisję, to wynika ono z poinformowania przez Królestwo Belgii o przyjęciu rozporządzenia królewskiego z dnia
         23 kwietnia 2008 r. po wniesieniu niniejszej skargi.

      25      W tej sytuacji należy orzec, że strony pokrywają własne koszty.

      Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
      1)      Skarga zostaje oddalona.
      2)      Komisja Wspólnot Europejskich i Królestwo Belgii pokrywają własne koszty.
      Podpisy
      * Język postępowania: francuski.


title: Wyrok Sądu (czwarta izba) z dnia 15 lipca 2015 r. # TVR Automotive Ltd przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie sprzeciwu - Zgłoszenie graficznego wspólnotowego znaku towarowego TVR ITALIA - Wcześniejsze słowne, krajowy i wspólnotowy, znaki towarowe TVR - Względna podstawa odmowy rejestracji - Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd - Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009 - Postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku - Rzeczywiste używanie wcześniejszego znaku towarowego - Artykuł 42 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 207/2009 - Artykuł 15 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009. # Sprawa T-398/13.

text:
         WYROK SĄDU (czwarta izba)
      z dnia 15 lipca 2015 r. (
            *1
         )
      „Wspólnotowy znak towarowy — Postępowanie w sprawie sprzeciwu — Zgłoszenie graficznego wspólnotowego znaku towarowego TVR ITALIA — Wcześniejsze słowne, krajowy i wspólnotowy, znaki towarowe TVR — Względna podstawa odmowy rejestracji — Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd — Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009 — Postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku — Rzeczywiste używanie wcześniejszego znaku towarowego — Artykuł 42 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 207/2009 — Artykuł 15 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009”
      W sprawie T‑398/13

         TVR Automotive Ltd, z siedzibą w Whiteley (Zjednoczone Królestwo), reprezentowana przez adwokatów A. von Mühlendahla i H. Hartwiga,
      strona skarżąca,
      przeciwko

         Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowanemu początkowo przez G. Schneidera i S. Hannego, a następnie przez J. Crespa Carilla, działających w charakterze pełnomocników,
      strona pozwana,
      w której drugą stroną w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą OHIM, występującą przed Sądem w charakterze interwenienta, jest

         TVR Italia Srl, z siedzibą w Canosa (Włochy), reprezentowana przez adwokat F. Caricato,
      interwenient,
      mającej za przedmiot skargę na decyzję Drugiej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 14 maja 2013 r. (sprawa R 823/2011‑2) dotyczącą postępowania w sprawie sprzeciwu między Muadib Beteiligung GmbH a TVR Italia Srl,
      SĄD (czwarta izba),
      w składzie: M. Prek, prezes, I. Labucka i V. Kreuschitz (sprawozdawca), sędziowie,
      sekretarz: L. Grzegorczyk, administrator,
      po zapoznaniu się ze skargą złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 2 sierpnia 2013 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę złożoną przez OHIM w sekretariacie Sądu w dniu 17 stycznia 2014 r.,
      po zapoznaniu się z odpowiedzią interwenienta na skargę złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 14 stycznia 2014 r.,
      po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 3 marca 2015 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok

         Okoliczności powstania sporu

               1

               W dniu 19 lutego 2007 r. interwenient, TVR Italia Srl, dokonał w Urzędzie Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1), ze zmianami [zastąpionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 78, s. 1)].

               2

               Znakiem towarowym, dla którego wystąpiono o rejestrację, jest następujące oznaczenie graficzne:

               3

               Towary i usługi, dla których wystąpiono o rejestrację, należą do klas 12, 25 i 37 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i odpowiadają dla każdej z tych klas następującemu opisowi:

                        —

                        klasa 12: „samochody osobowe; samochody sportowe; ciężarówki; motorowery; motocykle; rowery; trycykle; opony i dętki do pojazdów oraz wszelkiego rodzaju pojazdy mechaniczne; traktory; autobusy; pojazdy i pojazdy silnikowe; samoloty; helikoptery; szybowce; szalupy; ratunkowe łodzie pontonowe; statki; pojazdy lądowe, powietrzne i wodne; silniki do pojazdów lądowych; części składowe rowerów, motocykli, motorowerów i pojazdów silnikowych; części do łodzi i samolotów”;

                        —

                        klasa 25: „wszelkiego rodzaju odzież męska, damska i dziecięca, w tym odzież skórzana; koszule; bluzki; spódnice; garnitury; żakiety; spodnie; szorty; dżerseje; podkoszulki; piżamy; pończochy; koszulki gimnastyczne; gorsety; podwiązki/szelki; slipy męskie; biustonosze; slipy; kapelusze; chusty; krawaty; płaszcze przeciwdeszczowe; palta; prochowce; kostiumy kąpielowe; dresy; anoraki; spodnie narciarskie; paski; płaszcze futrzane; szale; rękawiczki; szlafroki; obuwie ogólnie, włącznie z pantoflami domowymi, butami, obuwiem sportowym, botkami i sandałami”;

                        —

                        klasa 37: „działalność prowadzona w sektorze wytwarzania i napraw, ze szczególnym odniesieniem do branży mechanicznej i samochodowej”.

               4

               Zgłoszenie wspólnotowego znaku towarowego zostało opublikowane w Biuletynie Wspólnotowych Znaków Towarowych nr 4/2008 z dnia 28 stycznia 2008 r.

               5

               W dniu 25 kwietnia 2008 r. spółka Muadib Beteiligung GmbH wniosła na podstawie art. 42 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 (obecnie art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009) sprzeciw wobec rejestracji zgłoszonego znaku towarowego dla wszystkich towarów i usług wymienionych w pkt 3 powyżej.

               6

               W uzasadnieniu sprzeciwu powołano się na podstawy określone w art. 8 ust. 1 lit. b) oraz art. 8 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 40/94 [obecnie art. 8 ust. 1 lit. b) oraz art. 8 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 207/2009].

               7

               Sprzeciw opierał się w szczególności, po pierwsze, na wcześniejszym słownym wspólnotowym znaku towarowym TVR (zwanym dalej „wcześniejszym wspólnotowym znakiem towarowym”), zarejestrowanym w dniu 14 kwietnia 1998 r. pod numerem 61283, określającym „pojazdy samochodowe, w tym ich części składowe”, należące do klasy 12, i po drugie, na wcześniejszym słownym znaku towarowym TVR, zarejestrowanym w Zjednoczonym Królestwie w dniu 27 lutego 2004 r. pod numerem 2343460 i określającym towary i usługi należące do klas 9, 11, 25 i 41 (zwanym dalej „wcześniejszym brytyjskim znakiem towarowym”).

               8

               W następstwie wystąpienia przez interwenienta z wnioskiem mającym na celu przedstawienie przez spółkę Muadib Beteiligung dowodu rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w rozumieniu art. 42 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 207/2009 spółka ta przedstawiła tytułem dowodów kilka dokumentów załączonych do zeznania świadka w osobie pani H., będącej adwokatem specjalizującym się w dziedzinie znaków towarowych w spółce Marks & Clerk i pełnomocnikiem spółki Muadib Beteiligung w postępowaniu w sprawie sprzeciwu.

               9

               Decyzją z dnia 21 września 2010 r. Wydział Sprzeciwów uwzględnił sprzeciw w części, a w pozostałym zakresie go oddalił. Po pierwsze, Wydział Sprzeciwów uwzględnił sprzeciw w zakresie, w jakim uznał, że spółka Muadib Beteiligung dostarczyła dowód rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego dla „samochodów sportowych oraz ich części składowych”, należących do klasy 12. Po drugie, mając na uwadze te ostatnie towary oraz towary i usługi oznaczone wcześniejszym brytyjskim znakiem towarowym, Wydział Sprzeciwów stwierdził w przypadku kolidujących ze sobą znaków towarowych istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w odniesieniu do towarów i usług należących do klas 12, 25 i 37, z wyjątkiem następujących towarów należących do klasy 12: „ciężarówki”, „traktory”, „autobusy”, „motorowery”, „rowery”, „trycykle”, „samoloty”, „helikoptery”, „szybowce”, „szalupy”, „ratunkowe łodzie pontonowe”, „pojazdy lądowe, powietrzne i wodne”, „części składowe rowerów i motorowerów” i „części do łodzi i samolotów”. Po trzecie, Wydział Sprzeciwów oddalił wysuwane w sprzeciwie zarzuty dotyczące art. 8 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 207/2009. Po czwarte, odrzucił on zgłoszenie wspólnotowego znaku towarowego „dla wyżej wskazanych towarów i usług” i dopuścił je dla „pozostałych towarów [należących do] klasy 12”.

               10

               W dniu 14 kwietnia 2011 r. interwenient wniósł do OHIM na podstawie art. 58–64 rozporządzenia nr 207/2009 odwołanie od decyzji Wydziału Sprzeciwów w zakresie, w jakim na mocy tej decyzji odrzucono jego zgłoszenie do rejestracji.

               11

               W dniu 17 kwietnia 2011 r. interwenient wniósł do OHIM wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego na podstawie art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 w zakresie dotyczącym wszystkich towarów z klasy 12, do których odnosi się wspomniany znak towarowy.

               12

               W dniu 25 maja 2011 r. interwenient wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie sprzeciwu przed Izbą Odwoławczą w oczekiwaniu na decyzję w przedmiocie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia.

               13

               W dniu 15 lipca 2011 r. spółka Muadib Beteiligung przedstawiła uwagi w przedmiocie odwołania i w przedmiocie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, któremu się sprzeciwiła.

               14

               W dniu 26 października 2011 r. Izba Odwoławcza zdecydowała się zawiesić postępowanie w sprawie sprzeciwu w oczekiwaniu na decyzję w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia.

               15

               Decyzją z dnia 8 maja 2012 r. Wydział Unieważnień oddalił wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia z tym uzasadnieniem, że spółka Muadib Beteiligung przedstawiła dowód rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w odniesieniu do okresu od 17 maja 2006 r. do 16 maja 2011 r.

               16

               W dniu 13 lipca 2012 r. interwenient wniósł odwołanie od decyzji Wydziału Unieważnień.

               17

               Decyzją z dnia 9 października 2012 r. Izba Odwoławcza odrzuciła odwołanie jako niedopuszczalne z powodu wniesienia go po terminie.

               18

               W dniu 1 marca 2013 r. OHIM poinformował strony, że postępowanie w sprawie sprzeciwu zostało wznowione.

               19

               Decyzją z dnia 14 maja 2013 r. (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”), doręczoną spółce Muadib Beteiligung w dniu 23 maja 2013 r., Druga Izba Odwoławcza OHIM uwzględniła odwołanie w całości, uchyliła decyzję Wydziału Sprzeciwów i oddaliła sprzeciw w całości. W uzasadnieniu swojej decyzji Izba Odwoławcza stwierdziła zasadniczo, że po pierwsze, w odniesieniu do okresu od 28 stycznia 2003 r. do 27 stycznia 2008 r. spółka Muadib Beteiligung nie przedstawiła dowodu rzeczywistego używania ani wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego (pkt 16–31 zaskarżonej decyzji), ani wcześniejszego brytyjskiego znaku towarowego (pkt 32 zaskarżonej decyzji), a po drugie, sprzeciw należało oddalić w zakresie, w jakim był on oparty na art. 8 ust. 4 rozporządzenia nr 207/2009 (pkt 33–39 zaskarżonej decyzji).

               20

               W wyniku kilku przejęć skarżąca, TVR Automotive Ltd, nabyła prawa do wcześniejszych, wspólnotowego i brytyjskiego, znaków towarowych, których wcześniejszym właścicielem była spółka Muadib Beteiligung. Wobec powyższego w dniu 1 sierpnia 2013 r. skarżąca widniała w bazie danych OHIM i United Kingdom Intellectual Property Office (urzędu własności intelektualnej Zjednoczonego Królestwa) jako właściciel wcześniejszych, wspólnotowego i brytyjskiego, znaków towarowych.

         Żądania stron

               21

               Skarżąca wnosi do Sądu o:

                        —

                        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;

                        —

                        oddalenie odwołania interwenienta od decyzji Wydziału Sprzeciwów;

                        —

                        obciążenie OHIM i interwenienta kosztami postępowania.

               22

               OHIM wnosi do Sądu o:

                        —

                        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Izba Odwoławcza oddaliła sprzeciw z powodu nieużywania wcześniejszego brytyjskiego znaku towarowego;

                        —

                        oddalenie skargi w pozostałym zakresie.

               23

               Interwenient wnosi do Sądu o:

                        —

                        oddalenie skargi i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji;

                        —

                        dopuszczenie zgłoszonego znaku towarowego do rejestracji;

                        —

                        obciążenie skarżącej kosztami postępowania, w tym kosztami poniesionymi w związku z postępowaniami przed OHIM.

         Co do prawa

         W przedmiocie dopuszczalności

      W przedmiocie dochowania terminu do wniesienia skargi

               24

               Na wstępie należy oddalić argument interwenienta, zgodnie z którym niniejsza skarga została wniesiona po terminie.

               25

               W tym względzie wystarczy stwierdzić, że w niniejszej sprawie, na podstawie art. 65 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009 w związku z art. 58 ust. 1 lit. a) i b) regulaminu postępowania przed Sądem, w następstwie doręczenia zaskarżonej decyzji spółce Muadib Beteiligung w dniu 23 maja 2013 r. wynoszący dwa miesiące termin do wniesienia skargi, przedłużony o dziesięciodniowy termin uwzględniający odległość przewidziany w art. 60 regulaminu postępowania, który znajduje zastosowanie – wbrew temu, co utrzymuje interwenient – do każdej strony skarżącej, niezależnie od miejsca jej siedziby, upłynął w dniu 2 sierpnia 2013 r. Wynika stąd, że skarga wniesiona za pośrednictwem telefaksu w dniu 2 sierpnia 2013 r. i uzupełniona wysłaniem oryginału skargi w dniu 5 sierpnia 2013 r. została wniesiona z dochowaniem wspomnianego terminu.

         W przedmiocie legitymacji procesowej skarżącej

               26

               W zakresie, w jakim interwenient kwestionuje legitymację procesową skarżącej z uwagi na to, że nie wykazała ona, iż jest właścicielem wcześniejszych znaków towarowych, należy zauważyć, że skarżąca przedstawiła z jednej strony wyciągi z bazy danych OHIM CTM‑online wskazujące stan na dzień 1 sierpnia 2013 r., które wskazują ją jako właściciela wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego, a z drugiej strony wyciągi z analogicznej bazy danych prowadzonej przez United Kingdom Intellectual Property Office, wskazujące stan na ten sam dzień, w których to wyciągach skarżąca również widnieje jako właściciel wcześniejszego brytyjskiego znaku towarowego i które poświadczają przeniesienia praw do tego znaku, mające miejsce w dniach 17 października 2011 r. i 3 maja 2013 r. w następstwie przeniesienia własności w związku ze wstąpieniem w prawa spółki Muadib Beteiligung przez TVR GmbH, a następnie w prawa tej ostatniej przez skarżącą.

               27

               Ogólnikowe i niepoparte dowodami kwestionowanie przez interwenienta tych przeniesień własności wcześniejszych znaków towarowych nie może podważyć mocy dowodowych wspomnianych powyżej dokumentów.

               28

               W tym zakresie nie można uwzględnić twierdzenia interwenienta, zgodnie z którym jako „włoski oddział” to właśnie on jest prawdziwym następcą dawnej spółki dominującej TVR Engineering Ltd, z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie. Dokumenty przedstawione przez interwenienta na poparcie tego twierdzenia ograniczają się bowiem do wskazania, że wspomniana spółka dominująca posiadała jedynie 24% udziałów tego oddziału, co nie stanowi żadnej przesłanki dotyczącej następstwa prawnego między tymi dwiema spółkami czy też ich partnerstwa mającego na celu przyznanie wspomnianemu oddziałowi wyłącznej eksploatacji samochodów sportowych oznaczonych znakiem TVR.

               29

               W tych okolicznościach argument interwenienta, zgodnie z którym skarżąca nie wykazała swojej legitymacji procesowej, gdyż nie jest ona właścicielem wcześniejszych znaków towarowych, musi zostać oddalony.

               30

               Z całości powyższych rozważań wynika, że skarga jest dopuszczalna.

         Co do istoty

               31

               Na poparcie skargi skarżąca wysuwa dwa zarzuty, z których pierwszy dotyczy naruszenia art. 42 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 207/2009, a drugi – naruszenia zasad powagi rzeczy osądzonej lub non bis in idem i zasady estoppel, a także naruszenia art. 42 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 w związku z art. 15 ust. 1 tego rozporządzenia.

         W przedmiocie zarzutu pierwszego

               32

               W ramach zarzutu pierwszego skarżąca podnosi naruszenie art. 42 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 207/2009 w zakresie, w jakim Izba Odwoławcza oddaliła sprzeciw oparty na wcześniejszym brytyjskim znaku towarowym z powodu jego nieużywania, mimo że nie zażądano i nie można było zresztą zażądać dowodu rzeczywistego używania tego znaku. OHIM popiera argumenty wysuwane przez skarżącą i również wnosi o uwzględnienie zarzutu pierwszego. Natomiast interwenient uważa, że stwierdzając brak używania „znaku towarowego” skarżącej, Izba Odwoławcza nie odnosiła się do wcześniejszego brytyjskiego znaku towarowego. Zaskarżona decyzja ogranicza się w jego przekonaniu do oceny braku rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego i dopiero na zakończenie tej analizy nawiązuje ona do wcześniejszego brytyjskiego znaku towarowego, aby zastosować do niego tę analizę w drodze analogii. Ponadto nawet jeżeli w przypadku tego ostatniego znaku nie upłynął jeszcze okres pięciu lat, o którym mowa w art. 42 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, to przedstawione dowody wyraźnie wykazują zarówno zamiar skarżącej, ażeby nie używać wspomnianego znaku towarowego, jak i brak podejmowania przez nią działań.

               33

               W tym względzie wystarczy stwierdzić, że w pkt 32 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza faktycznie oddaliła sprzeciw oparty na wcześniejszym brytyjskim znaku towarowym z powodu niewystarczającego używania tego znaku, powołując się mutatis mutandis na swoją ocenę dowodów przedstawionych w celu wykazania używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego (pkt 25–31 zaskarżonej decyzji). Tymczasem, jak słusznie podnoszą skarżąca i OHIM, w toku postępowania przed OHIM interwenient nie zażądał dowodu rzeczywistego używania wcześniejszego brytyjskiego znaku towarowego ani nie był w stanie tego uczynić w sposób dopuszczalny (zob. podobnie postanowienie z dnia 30 maja 2013 r., Wohlfahrt/OHIM, C‑357/12 P, EU:C:2013:356, pkt 30, 31). Zważywszy bowiem, że wcześniejszy brytyjski znak towarowy został zarejestrowany w dniu 27 lutego 2004 r., okres pięciu lat przewidziany w art. 42 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 207/2009 w związku z art. 15 ust. 1 tego rozporządzenia nie upłynął jeszcze w chwili opublikowania zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego, czyli w dniu 28 stycznia 2008 r. A zatem Wydział Sprzeciwów słusznie ograniczył swoją ocenę do dowodu rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego.

               34

               Wynika stąd, że Izba Odwoławcza nie była uprawniona do oddalenia sprzeciwu na podstawie ewentualnie niewystarczającego używania wcześniejszego brytyjskiego znaku towarowego.

               35

               W konsekwencji zarzut pierwszy należy uwzględnić.

         W przedmiocie zarzutu drugiego

               36

               W ramach zarzutu drugiego skarżąca zarzuca Izbie Odwoławczej naruszenie zasad powagi rzeczy osądzonej lub non bis in idem i zasady estoppel, a także art. 42 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 w związku z art. 15 ust. 1 tego rozporządzenia. Z jednej strony decyzja Wydziału Unieważnień ostatecznie rozstrzygnęła na jej korzyść kwestię rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w okresie od maja 2006 r. do maja 2011 r., a przynajmniej w odniesieniu do okresu od maja 2006 r. do stycznia 2008 r. W związku z tym Izba Odwoławcza nie była upoważniona do przeprowadzenia nowej oceny tych samych dowodów, tylko powinna była oddalić wysunięte przez interwenienta żądanie przedstawienia dowodu używania jako niedopuszczalne. Z drugiej strony Izba Odwoławcza błędnie stwierdziła, że w okresie pięciu lat poprzedzających publikację zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego wspomniany znak nie był rzeczywiście używany w odniesieniu do rozpatrywanych towarów.

               37

               OHIM, podobnie jak interwenient, kwestionuje możliwość stosowania zasad powagi rzeczy osądzonej lub non bis in idem i zasady estoppel w postępowaniu administracyjnym przez tym urzędem. OHIM i interwenient negują także istnienie dowodu rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego, ponieważ przedstawione dowody nie były wystarczające do ustalenia takiego używania. Okazuje się bowiem, że w następstwie postępowania upadłościowego działalność gospodarcza spółki mającej prawa do korzystania ze wspomnianego znaku została zaprzestana, ponieważ ostatnie księgi rachunkowe zostały złożone w 2004 r., a w 2007 r. zamknięto fabrykę. Owa fabryka była już bliska zamknięcia, gdy w 2004 r. zakupił ją inwestor rosyjski. Skarżąca nie wykazała rzeczywistej obecności na rynku ani tego, że faktycznie dochodziło do sprzedaży samochodów TVR w omawianym okresie. Ogólnikowe i mało wiarygodne twierdzenie, zgodnie z którym w 2006 r. produkcja spadła do dwóch lub trzech samochodów na tydzień, nie jest wystarczające. Ponadto nawet jeżeli dowiedziony udział w targach samochodowych stanowi przesłankę obecności na rynku, to przedstawienie przy tej okazji prototypów pojazdów takich jak TVR Sagaris na targach samochodowych w Birmingham (Zjednoczone Królestwo) w 2004 r. nie oznacza, że samochód taki został wprowadzony do produkcji lub był sprzedawany po takich pokazach. Jednocześnie przedstawione materiały reklamowe i komunikaty prasowe ani nie wykazują, czy omawiane modele były rzeczywiście sprzedawane w rozpatrywanym okresie, ani nie wskazują na istnienie rzeczywistego udziału w rynku. Skarżąca mogła zaś przedstawić przekonywające dowody rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego, takie jak księgi rachunkowe spółki, dane liczbowe dotyczące sprzedaży, faktury lub inne odpowiednie dowody o charakterze finansowym.

               38

               Co się tyczy pierwszej części zarzutu drugiego, dotyczącej naruszenia zasad powagi rzeczy osądzonej lub non bis in idem i zasady estoppel, należy przywołać utrwalone orzecznictwo, w którym uznano, że zasada powagi rzeczy osądzonej, zgodnie z którą nie można podważać ostatecznego charakteru orzeczenia sądowego, nie ma zastosowania do stosunku między ostateczną decyzją w sprawie sprzeciwu a wnioskiem o unieważnienie, zważywszy w szczególności na to, że po pierwsze, postępowania przed OHIM mają charakter administracyjny, a nie sądowy, i po drugie, że właściwe przepisy rozporządzenia nr 207/2009, to jest art. 53 ust. 4 i art. 100 ust. 2, nie przewidują podobnej zasady [wyroki: z dnia 14 października 2009 r., Ferrero/OHIM – Tirol Milch (TiMi KiNDERJOGHURT), T‑140/08, Zb.Orz., EU:T:2009:400, pkt 34; z dnia 22 listopada 2011 r., mPAY24/OHIM – Ultra (MPAY24), T‑275/10, EU:T:2011:683, pkt 15; z dnia 23 września 2014 r., Tegometall International/OHIM – Irega (MEGO), T‑11/13, EU:T:2014:803, pkt 12]. Jak podnosi OHIM, powyższe odnosi się także do sytuacji odwrotnej, a mianowicie do stosunku między postępowaniem zakończonym ostateczną decyzją w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia lub unieważnienia prawa do znaku a postępowaniem w sprawie sprzeciwu. Pozostaje jednak faktem, że ustalenia dokonane w decyzji kończącej postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia lub unieważnienia prawa do znaku nie mogą zostać całkowicie pominięte przez OHIM przy rozstrzyganiu w przedmiocie sprzeciwu w postępowaniu toczącym się między tymi samymi stronami, dotyczącym tego samego przedmiotu i opartym na tych samych podstawach, takich jak dowód rzeczywistego używania wspólnotowego znaku towarowego w niniejszej sprawie, pod warunkiem że na owe ustalenia lub rozstrzygnięte kwestie nie wpływają nowe okoliczności faktyczne, dowody lub zarzuty. Powyższe twierdzenie jest bowiem jedynie szczególnym wyrazem orzecznictwa, zgodnie z którym wcześniejsza praktyka decyzyjna OHIM stanowi czynnik, który może zostać wzięty pod uwagę przy ocenie, czy dane oznaczenie posiada zdolność rejestrową (zob. podobnie i analogicznie ww. wyroki: TiMi KiNDERJOGHURT, EU:T:2009:400, pkt 35; MPAY24, EU:T:2011:683, pkt 17).

               39

               Wynika stąd, że w niniejszej sprawie Izba Odwoławcza nie była zobowiązana wiernie podążać za rozważaniami i ustaleniami przyjętymi w decyzji Wydziału Unieważnień. Gdyby było inaczej, zostałaby narażona skuteczność (effet utile) odrębnych środków odwoławczych w postaci sprzeciwu wobec rejestracji wspólnotowego znaku towarowego z jednej strony i stwierdzenia wygaśnięcia lub unieważnienia prawa do zarejestrowanego wspólnotowego znaku towarowego z drugiej strony, mimo że na podstawie rozporządzenia nr 207/2009 wniesienie tych środków kolejno po sobie lub równolegle jest możliwe (zob. podobnie i analogicznie ww. w pkt 38 wyroki: TiMi KiNDERJOGHURT, EU:T:2009:400, pkt 36; MPAY24, EU:T:2011:683, pkt 18). Ocena ta znajduje potwierdzenie w fakcie, że zgodnie z art. 42 ust. 2 i art. 57 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009, w zależności od tego, czy pod uwagę zostanie wzięta data wniesienia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia lub o unieważnienie prawa do znaku, czy też data publikacji zgłoszenia do rejestracji, okres pięciu lat, w odniesieniu do których wymagany jest dowód rzeczywistego używania wspólnotowego znaku towarowego, może być różny. A zatem w niniejszej sprawie, jak przyznaje skarżąca, okresy te trwały od stycznia 2003 r. do stycznia 2008 r. w kontekście postępowania w sprawie sprzeciwu i od maja 2006 r. do maja 2011 r. w kontekście postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku, skutkiem czego przedmiot tych postępowań nie był w obu przypadkach całkowicie identyczny.

               40

               W rezultacie skarżąca nie może zasadnie podnosić, że decyzja Wydziału Unieważnień ostatecznie rozstrzygnęła na jej korzyść kwestię rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w okresie od maja 2006 r. do maja 2011 r., a przynajmniej od maja 2006 r. do stycznia 2008 r.

               41

               Powyższa ocena odnosi się także mutatis mutandis zarówno do zasady non bis in idem, która znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku sankcji, zwłaszcza o charakterze karnym sensu stricto lub w dziedzinie konkurencji (zob. podobnie wyroki: z dnia 10 maja 2007 r., SGL Carbon/Komisja, C‑328/05 P, Zb.Orz., EU:C:2007:277, pkt 24–30; z dnia 21 lipca 2011 r., Beneo‑Orafti, C‑150/10, Zb.Orz., EU:C:2011:507, pkt 68–70; z dnia 14 lutego 2012 r., Toshiba Corporation i in., C‑17/10, Zb.Orz., EU:C:2012:72, pkt 94), jak i do zasady estoppel (zob. podobnie ww. w pkt 38 wyrok TiMi KiNDERJOGHURT, EU:T:2009:400, pkt 36). W tym względzie skarżąca na próżno przywołuje art. 53 ust. 4 rozporządzenia nr 207/2009, który dotyczy jedynie powtarzającego się występowania z wnioskami o unieważnienie lub z roszczeniami wzajemnymi w ramach powództwa o naruszenie praw.

               42

               Wynika z tego, że pierwszą część zarzutu pierwszego należy oddalić jako bezzasadną.

               43

               Co się tyczy drugiej części zarzutu drugiego, należy przypomnieć, że skarżąca twierdzi, iż przedstawiła dowód rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w odniesieniu do towarów, dla których został on zarejestrowany i w przypadku których Wydział Sprzeciwów uznał takie używanie w okresie pięciu lat poprzedzających publikację zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego w rozumieniu art. 42 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 w związku z art. 15 tego rozporządzenia i zasadą 22 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonującego rozporządzenie nr 40/94 (Dz.U. L 303, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1041/2005 z dnia 29 czerwca 2005 r. (Dz.U. L 172, s. 4) – zasadą, zgodnie z którą dowód używania musi zawierać wskazanie „miejsca, czasu, zakresu oraz charakteru używania [wcześniejszego] znaku towarowego”.

               44

               W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że znak towarowy jest „rzeczywiście używany” wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został zarejestrowany, pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo w obrocie, w szczególności zaś powinna ona uwzględniać sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla zachowania lub wykreowania rynku zbytu dla towarów lub usług chronionych danym znakiem towarowym, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstotliwość używania znaku (wyroki: z dnia 11 maja 2006 r., Sunrider/OHIM, C‑416/04 P, Zb.Orz., EU:C:2006:310, pkt 70; z dnia 19 grudnia 2012 r., Leno Merken, C‑149/11, Zb.Orz., EU:C:2012:816, pkt 29; z dnia 17 lipca 2014 r., Reber/OHIM, C‑141/13 P, EU:C:2014:2089, pkt 29). Jednakże analiza rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego nie może ograniczyć się do samego stwierdzenia używania tego znaku w obrocie handlowym, ponieważ musi to być ponadto rzeczywiste używanie w rozumieniu art. 42 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009. Co więcej, uznanie istnienia „rzeczywistego używania” znaku towarowego zależy od właściwości danych towarów lub usług na właściwym rynku. W rezultacie nie każde dowiedzione wykorzystanie handlowe może zostać zakwalifikowane automatycznie jako rzeczywiste używanie danego znaku towarowego (zob. podobnie ww. wyrok Reber/OHIM, EU:C:2014:2089, pkt 32).

               45

               W orzecznictwie wyjaśniono dodatkowo, że z art. 42 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 207/2009 postrzeganego w świetle motywu 10 tego aktu i zasady 22 ust. 3 rozporządzenia nr 2868/95 wynika, iż ratio legis wymogu, zgodnie z którym wcześniejszy znak towarowy musi być rzeczywiście używany, aby można było na niego powołać się w sprzeciwie wobec zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego, polega na ograniczeniu liczby kolizji między dwoma znakami, przynajmniej wówczas, gdy nie istnieje uzasadniony gospodarczy powód braku rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego wynikający z faktycznego funkcjonowania tego znaku na rynku. Natomiast celem wspomnianych przepisów nie jest ani ocena sukcesu handlowego, ani kontrola strategii gospodarczej danego przedsiębiorstwa, ani też zastrzeżenie ochrony znaków towarowych wyłącznie dla sytuacji, w których dochodzi do handlowego wykorzystania tych znaków na dużą skalę [zob. wyrok z dnia 8 lipca 2004 r., Sunrider/OHIM – Espadafor Caba (VITAFRUIT), T‑203/02, Zb.Orz., EU:T:2004:225, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo].

               46

               Jeśli chodzi o zakres używania wcześniejszego znaku, należy zwrócić szczególną uwagę z jednej strony na handlowy wymiar ogółu czynności stanowiących używanie, a z drugiej strony na długość okresu, w którym czynności te miały miejsce, jak również na częstotliwość tych czynności. Ponadto, by móc dokonać oceny, czy mamy do czynienia z rzeczywistym używaniem wcześniejszego znaku towarowego, należy przeprowadzić całościową ocenę uwzględniającą wszystkie istotne w danej sprawie czynniki. Ocena ta zakłada pewną współzależność branych pod uwagę czynników. I tak, niewielka ilość towarów sprzedanych pod danym znakiem może zostać zrekompensowana dużą intensywnością bądź regularnością wykorzystania tego znaku, i odwrotnie. Wreszcie rzeczywiste używanie znaku towarowego nie może zostać dowiedzione za pomocą przypuszczeń dotyczących prawdopodobieństwa wystąpienia danej sytuacji lub domniemań, tylko musi opierać się na konkretnych i obiektywnych dowodach, z których wynika, iż znak był używany faktycznie i w wystarczającym zakresie na danym rynku [ww. w pkt 45 wyrok VITAFRUIT, EU:T:2004:225, pkt 41, 42; wyrok z dnia 8 lipca 2004 r., MFE Marienfelde/OHIM – Vétoquinol (HIPOVITON), T‑334/01, Zb.Orz., EU:T:2004:223, pkt 35, 36].

               47

               Należy przypomnieć, że Izba Odwoławcza uznała, iż nie przedstawiono dowodu rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w okresie od stycznia 2003 r. do stycznia 2008 r. W świetle przedłożonych jej dokumentów stwierdziła ona bowiem zasadniczo, po pierwsze, że zeznanie pani H., pochodzące od samej skarżącej, nie dawało żadnej gwarancji bezstronności i niezależności; po drugie, że w 2006 r. sytuacja spółki TVR była bardzo niestabilna, ponieważ jej fabryka została postawiona w stan upadłości w grudniu 2006 r., a ostatni TVR Cerbera, nigdy niewprowadzony do produkcji, został wystawiony na aukcji, jednak nie osiągnął ceny minimalnej ustalonej w sierpniu 2006 r. (pkt 27 zaskarżonej decyzji); po trzecie, że nie zostały przedstawione dowody na okoliczność sprzedaży towarów z wykorzystaniem wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego po sierpniu 2006 r., takie jak kopie ksiąg handlowych i oświadczeń organów skarbowych, ponieważ udział w targach samochodowych w latach 2007 i 2008, opublikowanie cennika w 2007 r. i recenzji TVR Sagaris w grudniu 2006 r., w lipcu 2007 r. i w dniu 11 lipca 2008 r. nie są wystarczające do wykazania tej okoliczności (pkt 28 i 29 zaskarżonej decyzji). W sumie powyższe dokumenty nie dostarczają żadnych informacji na temat rozmiaru obrotów uzyskiwanych w związku z towarami sprzedawanymi przy wykorzystaniu wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w Zjednoczonym Królestwie lub w innych państwach ani nie stanowią dowodu na używanie, które mogło prowadzić do wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla rozpatrywanych towarów po lecie 2006 r. (pkt 30 zaskarżonej decyzji).

               48

               Dokonawszy takich ustaleń, Izba Odwoławcza nie zgodziła się z przeciwnymi ustaleniami Wydziału Sprzeciwów, dotyczącymi tego samego okresu i opartymi na tych samych dowodach, zgodnie z którymi to ustaleniami ów materiał dowodowy jako całość zasadniczo w wystarczającym stopniu wykazywał rzeczywiste używanie wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego dla „samochodów sportowych oraz ich części składowych”, ponieważ zawarte w nim informacje, głównie te pochodzące z artykułów prasowych i z cenników, dostarczały wystarczających wskazówek co do okresu i miejsca używania, w szczególności w odniesieniu do Zjednoczonego Królestwa. Nawet jeżeli skarżąca nie przedstawiła faktur ani liczb sprzedaży, artykuł BBC z dnia 18 października 2006 r. dostarczał wskazówek co do zakresu używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego, ponieważ mówił, że w kwietniu 2006 r. liczba zamówień spadła z dwunastu samochodów na tydzień do dwóch. Wydział Sprzeciwów wywiódł z tego, że w sumie dokumenty te spełniały minimalne kryterium wymagane do wykazania rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w rozpatrywanym okresie (s. 4 decyzji Wydziału Sprzeciwów).

               49

               Jednocześnie, co się tyczy okresu od maja 2006 r. do maja 2011 r., Wydział Unieważnień stwierdził, że nawet w braku faktur i dowodów dotyczących liczb sprzedaży istniały inne dokumenty, takie jak artykuły prasowe, stanowiące niezależne źródło informacji, cenniki, specyfikacje techniczne samochodów oraz reklama wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego ukazująca się w prasie i w czasopismach specjalistycznych, które wykazywały, że wspomniany znak był „w ostatnich latach” rzeczywiście i w istotnym zakresie wykorzystywany handlowo na rynku (pkt 36 i 37 decyzji Wydziału Unieważnień). Jeżeli chodzi o zakres używania, chociaż prawdą jest, że katalogi i artykuły prasowe nie dostarczały informacji na temat liczby faktycznie sprzedanych towarów, to jednak duża liczba towarów oznaczonych wcześniejszym wspólnotowym znakiem towarowym była oferowana we wspomnianych katalogach i produkty te były dostępne, przynajmniej w Zjednoczonym Królestwie, w trakcie części rozpatrywanego okresu. A zatem całościowo owe dowody pozwalały na stwierdzenie pewnego zakresu tego używania oraz tego, że nie było ono czysto symboliczne (pkt 38 i 39 decyzji Wydziału Unieważnień) w odniesieniu do tych towarów (pkt 42–44 decyzji Wydziału Unieważnień).

               50

               W tym względzie należy na wstępie oddalić argument skarżącej, zgodnie z którym Izba Odwoławcza nie uwzględniła oceny zawartej w decyzji Wydziału Unieważnień w zakresie, w jakim ta ostatnia dotyczyła tych samych dowodów lub w jakim istniała zgodność pomiędzy odpowiednimi rozpatrywanymi okresami między majem 2006 r. a styczniem 2008 r. Z jednej strony bowiem ogólny obowiązek OHIM polegający na uwzględnieniu jego wcześniejszej praktyki decyzyjnej nie ma wpływu na jego powinność zbadania rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego w świetle dowodów przedstawionych przez stronę wnoszącą sprzeciw i w świetle okoliczności faktycznych każdego konkretnego przypadku (zob. podobnie ww. w pkt 44 wyrok Reber/OHIM, EU:C:2014:2089, pkt 46). Obowiązek ten nie oznacza zatem, że w niniejszej sprawie Izba Odwoławcza była związana ustaleniami Wydziału Unieważnień lub że nie mogła dojść do innych wniosków co do istnienia rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego (zob. orzecznictwo przywołane w pkt 38 powyżej), tym bardziej że owo używanie powinno było zostać dowiedzione w odniesieniu do dwóch odrębnych okresów, nawet jeżeli w części się one pokrywały. Z drugiej strony, jak wskazuje OHIM, sam fakt, że Izba Odwoławcza zaczekała na zakończenie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku, wystarczy, aby stwierdzić, że uznała ona za konieczne wziąć pod uwagę decyzję Wydziału Unieważnień przed wydaniem swojej własnej decyzji.

               51

               Faktem pozostaje jednak, że dokonana przez Izbę Odwoławczą ocena opiera się na błędnym zrozumieniu art. 42 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 w związku z art. 15 ust. 1 tego rozporządzenia i z zasadą 22 ust. 3 rozporządzenia nr 2868/95, a także na błędnej ocenie mocy dowodowej całości istotnego materiału dowodowego.

               52

               Co się tyczy okresu używania, w przeszłości zostało już orzeczone, że sankcjom przewidzianym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 podlegają wyłącznie znaki towarowe, których rzeczywiste używanie było zawieszone przez nieprzerwany okres pięciu lat. Wystarczy zatem, by znak towarowy był rzeczywiście używany przez część tego okresu, żeby powyższe sankcje nie miały zastosowania [wyroki: z dnia 8 listopada 2007 r., Charlott/OHIM – Charlo (Charlott France Entre Luxe et Tradition), T‑169/06, EU:T:2007:337, pkt 41; z dnia 16 grudnia 2008 r., Deichmann‑Schuhe/OHIM – Design for Woman (DEITECH), T‑86/07, EU:T:2008:577, pkt 52; z dnia 8 marca 2012 r., Arrieta D. Gross/OHIM – International Biocentric Foundation e.a. (BIODANZA), T‑298/10, EU:T:2012:113, pkt 58]. Jednocześnie zasada 22 ust. 3 rozporządzenia nr 2868/95 ustanawia kryterium długości używania, nie wymagając wykazania jego nieprzerwanego charakteru w ciągu okresu pięciu lat, i odróżnia je od kryteriów zakresu i charakteru używania, które – wyłącznie rozpatrywane łącznie – pozwalają ustalić, czy wcześniejszy znak towarowy był rzeczywiście używany. Ustalenie dowodu rzeczonego używania musi wynikać bowiem wyłącznie z rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedłożonego ocenie izby odwoławczej [zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 16 września 2013 r., Avery Dennison/OHIM – Dennison‑Hesperia (AVERY DENNISON), T‑200/10, EU:T:2013:467, pkt 85, 86 i przytoczone tam orzecznictwo].

               53

               A zatem przewidzenie przez postanowienia art. 42 ust. 2 i art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 okresu pięciu lat nie oznacza, że dowód rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego musi zostać dostarczony odrębnie dla każdego roku objętego tym okresem, lecz wystarczy wykazać, że z punktu widzenia wszystkich istotnych czynników właściwych dla danego przypadku przynajmniej w części tego okresu ów znak towarowy był używany nie tylko czysto symbolicznie, ale faktycznie i w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla danych towarów i usług. Gdyby bowiem było inaczej, to w przypadku takim jak rozpatrywany w niniejszej sprawie wystąpienie kryzysu finansowego jedynie czasowo uniemożliwiającego używanie wcześniejszego znaku towarowego w pewnym ograniczonym okresie, mimo że jego właściciel miałby zamiar dalszego używania tego znaku w niedalekiej przyszłości, mogłoby wystarczyć do pozbawienia go możliwości sprzeciwienia się rejestracji analogicznego znaku towarowego.

               54

               W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącą, należy stwierdzić, że używanie wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego zostało wykazane przynajmniej do roku 2006.

               55

               Nawet jeżeli zeznanie świadka nie stanowi samo w sobie wystarczającego dowodu, to jednak przedstawia ono szereg istotnych dokumentów pochodzących z niezależnych źródeł, w tym wyciąg z serwisu internetowego Wikipedii opisujący historię producenta samochodów sportowych TVR, TVR Motors Company Ltd, i zawierający listę modeli do 2006 r., między innymi TVR Tuscan i Sagaris, dwa artykuły dotyczące producenta TVR, które zostały opublikowane w serwisie internetowym BBC w dniach 18 października 2006 r. i 22 lutego 2007 r., artykuły dotyczące modeli TVR 350C i TVR Sagaris, które ukazały się w specjalistycznych czasopismach w czerwcu 2003 r., w kwietniu 2005 r., w grudniu 2006 r. i w lipcu 2008 r., katalogi przedstawiające, odpowiednio, modele TVR Tuscan, produkowany w latach 1999–2006, i TVR Sagaris, produkowany w latach 2004–2006, oraz katalog zawierający specyfikacje techniczne i ceny sprzedaży modelu TVR Tuscan w Zjednoczonym Królestwie.

               56

               A zatem dokumenty wymienione w pkt 55 powyżej wykazują używanie wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w odniesieniu do samochodów sportowych TVR przynajmniej w okresie od stycznia 2003 r. do grudnia 2006 r., czyli w istotnej części okresu pięciu lat, który trwał do końca 2008 r., co nie zostało też samo w sobie zakwestionowane ani przez OHIM, ani przez interwenienta.

               57

               Jeżeli chodzi o charakter i zakres tego używania, warto zauważyć, że omawiany rynek dotyczy produkcji i sprzedaży ekskluzywnych samochodów sportowych, których specyfikacje techniczne wskazują, że nie są one przeznaczone do codziennego i zwykłego ruchu drogowego, a ich cena sprzedaży przewyższa cenę większości samochodów do użytku prywatnego. Otóż powszechnie wiadomo, że ów rynek charakteryzuje się często stosunkowo małym popytem, produkcją w związku z konkretnym zamówieniem i sprzedażą ograniczonej liczby pojazdów, co potwierdza artykuł BBC z dnia 18 października 2006 r. (zob. pkt 27 zaskarżonej decyzji). W rezultacie przedstawienie dokumentów księgowych ukazujących liczby sprzedaży lub faktur nie jest niezbędne do ustalenia rzeczywistego używania omawianego znaku towarowego. Natomiast z dokumentów załączonych do akt (zob. pkt 55 powyżej), w tym kilku artykułów opublikowanych w Internecie i katalogów, jasno wynika, że modele TVR były sprzedawane w latach 2003–2006 przynajmniej na terytorium Zjednoczonego Królestwa, co jest wystarczające z terytorialnego punktu widzenia (zob. podobnie ww. w pkt 44 wyrok Leno Merken, EU:C:2012:816, pkt 50, 54) i co poświadcza charakter i pewien zakres używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w tym okresie. Ponadto publikacje pochodzące z lipca 2007 r. i z 2008 r. wykazują, że wspomniany znak był przedmiotem debaty publicznej w związku z planami wznowienia produkcji i sprzedaży modelu TVR Sagaris (zob. również pkt 28 i 29 in fine zaskarżonej decyzji).

               58

               Z uwagi na powyższe okoliczności – wbrew temu, co wskazała Izba Odwoławcza i co utrzymują OHIM i interwenient – nie można stwierdzić, że używanie wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego w omawianym okresie było jedynie symboliczne oraz że wspomniany znak nie był używany w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla samochodów sportowych TVR. W tym względzie fakt, że w 2006 r. spadły produkcja i sprzedaż tych samochodów i że w końcu 2006 r. zaprzestano ich produkcji ze względu na upadłość fabryki w Zjednoczonym Królestwie, nie wystarczy do wyciągnięcia przeciwnego wniosku, jeśli wziąć pod uwagę wykazane, podejmowane w latach 2007 i 2008 próby właściciela wspomnianego znaku, aby wznowić produkcję samochodów sportowych TVR i działalność handlową tego właściciela. A zatem nie można zgodzić się także z zawartym w pkt 29 zaskarżonej decyzji twierdzeniem Izby Odwoławczej, zgodnie z którym trudności finansowe mające wpływ na eksploatację wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego pozostawiały wątpliwości co do jego używania po lecie 2006 r., ponieważ twierdzenie to nie uwzględnia faktu, że wystarczy, aby znak był rzeczywiście używany przynajmniej przez część okresu pięciu lat w rozumieniu postanowień art. 42 ust. 2 i art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 (zob. pkt 52 i 53 powyżej). Należy przypomnieć wreszcie, że w orzecznictwie uznano, iż celem wspomnianych przepisów nie jest ani ocena sukcesu handlowego, ani kontrola strategii gospodarczej danego przedsiębiorstwa, ani też zastrzeżenie ochrony znaków towarowych wyłącznie dla sytuacji, w których dochodzi do handlowego wykorzystania tych znaków na dużą skalę (zob. pkt 45 powyżej).

               59

               W świetle ogółu powyższych rozważań należy stwierdzić, że Izba Odwoławcza błędnie oddaliła sprzeciw ze względu na to, że wnoszący sprzeciw nie dowiódł w wystarczającym zakresie rzeczywistego używania wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego.

               60

               W konsekwencji należy uwzględnić również drugą część zarzutu drugiego.

               61

               Ponieważ zarzut pierwszy i druga część zarzutu drugiego zostały uwzględnione, należy stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji w całości.

               62

               Co się tyczy drugiego żądania skarżącej, mającego na celu oddalenie przez Sąd odwołania wniesionego przez interwenienta od decyzji Wydziału Sprzeciwów, należy przypomnieć, że przysługująca Sądowi na podstawie art. 65 ust. 3 rozporządzenia nr 207/2009 kompetencja o charakterze reformatoryjnym nie skutkuje przyznaniem mu uprawnienia do zastąpienia własną oceną oceny dokonanej przez izbę odwoławczą, a tym bardziej do dokonania oceny, w przedmiocie której rzeczona izba odwoławcza nie przedstawiła wcześniej swojego stanowiska. Wykonanie kompetencji o charakterze reformatoryjnym powinno w konsekwencji ograniczyć się zasadniczo do sytuacji, w których Sąd – po przeprowadzeniu kontroli oceny dokonanej przez izbę odwoławczą – na podstawie ustalonych elementów stanu faktycznego i prawnego jest w stanie określić, jaką decyzję powinna była wydać izba odwoławcza (wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., Edwin/OHIM, C‑263/09 P, Zb.Orz., EU:C:2011:452, pkt 72).

               63

               W tym względzie wystarczy wskazać, że podstawą do wydania przez Izbę Odwoławczą zaskarżonej decyzji była wyłącznie okoliczność, iż nie zostało wykazane rzeczywiste używanie wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego, i że w przypadku kolidujących ze sobą znaków nie przeprowadzono oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009. Taka ocena nie była zatem przedmiotem sporu przedłożonego Sądowi. W tych okolicznościach zadaniem Sądu nie jest dokonanie oceny tego prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w ramach przysługującej mu kompetencji o charakterze reformatoryjnym, wobec czego drugie żądanie skarżącej należy oddalić.

         W przedmiocie kosztów

               64

               Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.

               65

               Ponieważ OHIM i interwenient przegrali sprawę, należy – zgodnie z żądaniem skarżącej – obciążyć ich kosztami postępowania.

               Z powyższych względów
               SĄD (czwarta izba)
               orzeka, co następuje:

                           1)

                           Stwierdza się nieważność decyzji Drugiej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) z dnia 14 maja 2013 r. (sprawa R 823/2011‑2) dotyczącej postępowania w sprawie sprzeciwu między Muadib Beteiligung GmbH a TVR Italia Srl.

                           2)

                           W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.

                           3)

                           OHIM i TVR Italia Srl zostają obciążeni kosztami.

                           Prek

                           Labucka

                           Kreuschitz

                     Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 15 lipca 2015 r.
                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: angielski.


Wyrok Sądu (druga izba) z dnia 24 czerwca 2014 r. # Unister GmbH przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Sprawa T-273/12.