title: Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (pełny skład) z dnia 26 października 2006 r. # Pia Landgren przeciwko Europejskiej Fundacji Kształcenia (ETF). # Zwolnienie. # Sprawa F-1/05.

text:
      WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ (w pełnym składzie)
      z dnia 26 października 2006 r.(*)

      Pracownik tymczasowy – Umowa na czas nieokreślony – Zwolnienie – Nienależyte wykonywanie obowiązków – Obowiązek uzasadnienia – Oczywisty błąd w ocenie
      W sprawie F‑1/05
      mającej za przedmiot skargę wniesioną na podstawie art. 236 WE i 152 EWEA,
      Pia Landgren, były pracownik tymczasowy Europejskiej Fundacji Kształcenia, zamieszkała w Turynie (Włochy), reprezentowana przez M.-A. Lucasa,
         avocat,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Europejskiej Fundacji Kształcenia (ETF), reprezentowanej przez jej dyrektora M. Dunbar oraz G. Vandersandena, avocat,

      strona pozwana,
      SĄD (w pełnym składzie),
      w składzie: P. Mahoney, prezes, H. Kreppel i S. Van Raepenbusch (sprawozdawca), prezesi izb, I. Boruta, H. Kanninen, H. Tagaras
         i S. Gervasoni, sędziowie,

      sekretarz: S. Boni, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 lipca 2006 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Pismem wniesionym do sekretariatu Sądu Pierwszej Instancji w dniu 28 kwietnia 2005 r. za pośrednictwem faksu (złożenie oryginału
         nastąpiło w dniu 2 maja 2005 r.) P. Landgren wnosi w szczególności o stwierdzenie nieważności decyzji Europejskiej Fundacji
         Kształcenia (ETF) z dnia 25 czerwca 2004 r. o rozwiązaniu z nią umowy pracownika tymczasowego zawartej na czas nieokreślony
         (zwaną dalej „decyzją o zwolnieniu”).

       Ramy prawne
      2        Zgodnie z brzmieniem art. 11 akapit pierwszy warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich (zwanych dalej
         „warunkami zatrudnienia”) przepisy art. 11–26 regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich (zwanego dalej „regulaminem
         pracowniczym”) dotyczące praw i obowiązków urzędników stosuje się na zasadzie analogii.

      3        Zgodnie z art. 25 akapit drugi regulaminu pracowniczego:

      „Każda decyzja indywidualna, która jest podejmowana na podstawie przepisów niniejszego regulaminu pracowniczego, jest niezwłocznie
         przekazywana na piśmie zainteresowanemu urzędnikowi. Jakakolwiek decyzja powodująca negatywne skutki dla urzędnika powinna
         zawierać uzasadnienie”.

      4        Ponadto art. 47 warunków zatrudnienia stanowi:

      „Z wyjątkiem zgonu, stosunek pracy nawiązany z pracownikiem personelu tymczasowego ulega rozwiązaniu:
      […]
      c)      jeśli umowa zawarta jest na czas nieokreślony:
      i)      z chwilą upłynięcia okresu wypowiedzenia przewidzianego w umowie; okres wypowiedzenia trwa nie krócej niż miesiąc za każdy
         przepracowany rok służby i mieści się w granicach od 3 do 9 miesięcy. Jednakże okres wypowiedzenia nie może rozpocząć się
         w czasie, gdy pracownik przebywa na urlopie macierzyńskim lub chorobowym, z zastrzeżeniem, że urlop chorobowy nie trwa dłużej
         niż trzy miesiące. Ponadto okres wypowiedzenia podczas urlopu macierzyńskiego lub chorobowego zostaje wstrzymany w granicach
         czasowych określonych powyżej;

      […]”.
      5        Stosownie do postanowień art. 5 lit. b) umowy pracownika tymczasowego z dnia 3 stycznia 1995 r., zawartej między skarżącą
         a stroną pozwaną, zmienionej w dniu 18 lipca 2000 r. w umowę na czas nieokreślony:

      „This contract may be terminated by the institution or by the staff member for any of the reasons specified in articles 47
         to 50 of the CEOS, subject to the conditions laid down in those articles.

      For the purposes of Article 47 § 2.a of the CEOS, should the employee decide to resign, the employee shall give a minimum
         of three months notice. In derogation from the Article 47 § 2.a of the CEOS, should the Foundation decide to terminate the
         contract, the Foundation shall give the employee a minimum of six months notice”.

      (Dopuszczalne jest rozwiązanie umowy przez instytucję lub przez pracownika z przyczyn wskazanych w art. 47–50 warunków zatrudnienia,
         z zastrzeżeniem spełnienia określonych w tych artykułach przesłanek.

      Jeżeli chodzi o art. 47 ust. 2 lit. a) warunków zatrudnienia, w sytuacji gdy pracownik zamierza rozwiązać umowę, zobowiązany
         jest do zachowania przynajmniej trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Tytułem odstępstwa od art. 47 ust. 2 lit. a) jeżeli
         Fundacja postanawia rozwiązać umowę o pracę, zobowiązana jest zachować w stosunku do pracownika przynajmniej sześciomiesięczny
         okres wypowiedzenia).

       Okoliczności leżące u podstaw sporu
      6        P. Landgren, urodzona w dniu 21 czerwca 1947 r., została zatrudniona przez ETF w dniu 3 stycznia 1995 r. w charakterze pracownika
         tymczasowego kategorii C, na okres trzech lat, począwszy od dnia 1 stycznia 1995 r. Tymczasowo zaszeregowano ją do grupy C3
         stopień 1, a następnie aneksem do umowy o pracę z dnia 1 lipca 1996 r. do grupy C1 stopień 2.

      7        Jej umowa została ponownie przedłużona na okres trzech lat w dniu 24 października 1997 r., a następnie w dniu 18 lipca 2000 r.
         zmieniona w umowę na czas nieokreślony.

      8        Ogólnie rzecz biorąc, od stycznia 1995 r. do grudnia 2001 r. P. Landgren pełniła funkcję asystenta administracyjnego odpowiedzialnego
         za akta osobowe personelu, a w szczególności za procedury zatrudnienia, delegacje i urlopy, a także za prace sekretariatu
         dla jednej lub wielu osób.

      9        Dotyczące jej sprawozdanie z przebiegu okresu próbnego z dnia 10 maja 1995 r. zawiera następujące oceny:

      –        w odniesieniu do „zdolności wywiązywania się ze swych obowiązków”: „dobrze”, rubryka „rozumienie, zdolność adaptacji, osąd”
         zawiera jednakże ocenę „niedostatecznie” uzasadnioną brakiem dokładności, troski o detale i uwagi;

      –        w odniesieniu do „wydajności”: „dobrze”, rubryka „szybkość wykonywania zadań” również zawiera ocenę „niedostateczną”, uzasadnioną
         pewnymi opóźnieniami, w szczególności w sporządzaniu umów dla personelu;

      –        w odniesieniu do „zachowania w pracy”: „bardzo dobrze”.
      10      Pierwsze sprawozdanie z oceny P. Landgren sporządzone w dniu 13 maja 1997 r. za okres 1995–1997 jest generalnie pozytywne.
         W przedziale od 1 do 6, począwszy od „doskonały” do „całkowicie negatywny”, skarżąca otrzymała ogólną notę „3”, odpowiadającą
         ocenie „dostatecznej”. Dokładniej, otrzymała ocenę „dobrą” w rubrykach „kompetencja” i „zachowanie w pracy” oraz „niedostatecznie”
         w rubryce „skuteczność”. Ponownie podniesiono w tym zakresie brak uwagi i szybkości w wykonywaniu zadań. Podkreślając ogólnie
         dobrą ocenę, poproszono ją o wykazanie większej dokładności oraz o poprawienie „wyczucia politycznego”.

      11      W drugim sprawozdaniu z oceny sporządzonym w dniu 17 czerwca 1998 r. za lata 1997–1998 dano jej wyższą ogólną notę, to jest
         „2”, odpowiadającą ocenie „dobrej”. W istocie w komentarzu ogólnym oceniający stwierdza wyraźną poprawę wyników skarżącej,
         zaznaczając jednak w rubryce „skuteczność”, że możliwa jest jeszcze poprawa.

      12      Trzecie sprawozdanie z oceny sporządzone w dniu 17 stycznia 2000 r. za lata 1999–2000 potwierdza ogólną notę „2” i nie zwraca
         uwagi na żadną słabość, jako że wszystkie rubryki zawierają również ocenę „dobrą”. Zwrócono się jednak do skarżącej o poprawienie
         „time management” (organizacji czasu pracy). Podkreślono za to jej znajomość uregulowań i funkcjonowania ETF.

      13      W czwartym sprawozdaniu z oceny sporządzonym w dniu 29 marca 2001 r. za lata 2000–2001 przyznano skarżącej niższą ogólną notę,
         to jest „3”. Podkreślając zdolności komunikacyjne skarżącej, jej takt, uprzejmość i dużą znajomość ETF, jej elastyczność i lojalność
         wobec przełożonych, sprawozdanie ujawnia słabości w dziedzinie informatyki, a w rubryce „analiza i ocena” prosi się ją o niewyciąganie
         zbyt pochopnych wniosków, w szczególności w sytuacji gdy nie ma ona pełnej wiedzy o treści akt, choć przyznano, że przedstawia
         dobre propozycje. Wreszcie zasugerowano jej odbycie szkolenia z zakresu sporządzania notatek ze spotkań.

      14      Od stycznia 2002 do stycznia 2003 włącznie skarżąca zatrudniona była w dyrekcji ETF, gdzie pracowała jako sekretarka i asystent
         administracyjny, odpowiedzialny szczególnie za delegacje i urlopy członków dyrekcji.

      15      W dniu 9 lipca 2002 r. zastępca dyrektora ETF, U. Hillenkamp, sporządził sprawozdanie z oceny tymczasowej, stwierdzając, że
         P. Landgren nie była w stanie sprostać wymaganiom stawianym na jej stanowisku. Wniosek taki wynikał ze stwierdzonych braków
         w przygotowaniu delegacji i prowadzeniu agendy, spowodowanych brakiem organizacji i nadzoru, ograniczoną zdolnością wykorzystania
         systemów informatycznych oraz niewystarczającą znajomością zadań i struktury organizacyjnej ETF. Sprawozdanie to podkreślało
         jednakże pozytywne nastawienie oraz wysiłki P. Landgren w celu wywiązania się z jej licznych zadań.

      16      Z końcem roku 2002 dwaj zastępcy dyrektora, U. Hillenkamp i L. Pescia, jako „Reporting officers” (urzędnicy oceniający) sporządzili
         projekt sprawozdania z oceny P. Landgren za rok 2002, zgodnie z nowym systemem oceny wyników, który wszedł w życie w miesiącu
         styczniu tego samego roku.

      17      U. Hillenkamp podtrzymał swą ocenę z dnia 9 lipca 2002 r., stwierdzając brak niezawodności i poważne braki prawie we wszystkich
         obszarach wykonywanej pracy, choć podkreślił wysiłki podejmowane przez skarżącą w celu wywiązania się z jej zadań. Stwierdził,
         że stracił zaufanie do jakości jej pracy i uznał, że skarżąca nie mogła już dalej wykonywać swych funkcji.

      18      Ocena L. Pesciego była o wiele mniej surowa, ponieważ uznał on, że wykonanie przez P. Landgren powierzonych jej zadań było
         w większości przypadków satysfakcjonujące, a nawet dobre w odniesieniu do niektórych z nich, jego ogólna ocena uwypuklała
         jednak opóźnienia w wykonaniu oraz błędy wynikające z braku uwagi, które tłumaczyło w części, jego zdaniem, nadmierne obciążenie
         pracą.

      19      W uwagach do tego sprawozdania z oceny P. Landgren, kwestionując niektóre szczególne uwagi krytyczne U. Hillenkampa lub też
         się z nich tłumacząc, przyznała, że stanowisko przez nią zajmowane było dla niej zbyt wymagające. Zwróciła także uwagę dyrekcji
         na fakt, że braki te można wytłumaczyć czasowym niedomaganiem jej pamięci spowodowanych stanem jej zdrowia, a także na bardzo
         negatywne konsekwencje, jakie miałaby dla niej utrata pracy, biorąc pod uwagę jej zasoby finansowe, sytuację rodzinną i jej
         wiek. Zwróciła się zatem o przeanalizowanie możliwości powierzenia jej innego zakresu zadań, mniej wymagających, w ramach
         tej samej dyrekcji lub innych służb.

      20      Owo sprawozdanie z oceny nigdy nie zostało zakończone ani dołączone do akt osobowych skarżącej.

      21      W dniu 1 lutego 2003 r. skarżąca została przeniesiona bez ograniczenia czasowego do wydziału „Europa Wschodnia i Azja Centralna”
         ETF (zwanego dalej „EEAC”), aby poprowadzić na pół etatu sekretariat szefa wydziału. S. Stefani, zastępcy szefa, S. Taurelli
         oraz koordynatora ETF. Wniosek o zatrudnienie na pół etatu, w formie zaakceptowanej przez dyrektora, obejmować miał okres
         od dnia 1 lutego 2003 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. i uzasadniony był jako „preparation for retirement (as 55 years of age)”
         (przygotowanie do przejścia na emeryturę pracownika, który ukończył 55 lat).

      22      Sprawozdanie z oceny skarżącej sporządzone w dniu 18 marca 2004 r. za rok 2003 jest korzystne. Sprawozdanie zawiera następujący
         fragment:

      „Pia has achieved her key objectives set for 2003. An assessment of the related key indicators shows that she has been able
         to perform her tasks effectively and efficiently with respect of deadlines.

      Pia has shown capacity to concentrate on her work even while having to deal with several issues at the same time. She has
         made a substantial effort to improve her memory.

      Pia has improved her IT skills.
      Pia maintains good, friendly but respectful relations with peers and fellow colleagues”.
      (Pia zrealizowała główne cele postawione jej na 2003 r. Ocena odpowiednich głównych wskaźników pokazuje, że była ona w stanie
         zrealizować swe zadania w sposób efektywny i skuteczny przy zachowaniu terminów.

      Pia pokazała zdolność koncentracji na swej pracy, nawet gdy musiała zająć się kilkoma kwestiami jednocześnie. Poczyniła znaczące
         wysiłki dla poprawy swej pamięci.

      Pia poprawiła swe umiejętności z zakresu informatyki.
      Pia utrzymuje dobre, przyjazne, choć pełne szacunku relacje ze współpracownikami i kolegami z pracy).
      23      To ostatnie sprawozdanie zredagowała S. Taurelli, pełniąca obowiązki szefa wydziału pod nieobecność S. Stefani przebywającej
         na zwolnieniu chorobowym od listopada 2003 r. do marca 2004 r. włącznie, zatwierdzone przez P. de Rooija, dyrektora. Choć
         S. Stefani go nie podpisała, figuruje w sprawozdaniu jako „Reporting Officer” obok S. Taurelli. Bezsporne jest to, że szef
         wydziału nie podzielał oceny S. Taurelli i miał raczej negatywną opinię o pracy skarżącej.

      24      Następnie skarżąca uznała za konieczne zwrócenie się w trakcie spotkania z S. Stefani o umożliwienie kontynuowania pracy na
         pół etatu. Według skarżącej bowiem, o ile udzielono jej zezwolenia na pracę na pół etatu w okresie od dnia 1 lutego 2003 r.
         do dnia 31 grudnia 2004 r., zezwolenie to jej zdaniem straciło ważność z dniem 1 lutego 2004 r., jako że art. 1 załącznika IV A
         do regulaminu pracowniczego w wersji obowiązującej przed dniem 1 maja 2004 r. ograniczał takie zezwolenie do jednego roku.
         W trakcie wymienionego wyżej spotkania, które odbyło się w dniu 10 maja 2004 r., szef wydziału poinformowała P. Landgren,
         że rezerwuje sobie możliwość porozmawiania o tym wniosku z dyrektorem P. de Rooijem.

      25      W dniu 17 maja 2004 r. skarżąca spotkała się z P. de Rooijem, który zaproponował jej wybór między „wcześniejszą emeryturą”
         a zwolnieniem jej. P. de Rooij uściślił też, że w przypadku zwolnienia skarżąca będzie mogła otrzymać zasiłek dla bezrobotnych
         na podstawie art. 28a warunków zatrudnienia aż do momentu, w którym osiągnie minimalny wiek emerytalny, to jest 60 lat.

      26      W dniu 15 czerwca 2004 r. skarżąca odbyła ponownie spotkanie z P. de Rooijem, tym razem przy udziale mediatora wyznaczonego
         przez ETF. W takcie tego spotkania P. de Rooij wyjaśnił skarżącej, że „jest miłą osobą, ale nieskuteczną sekretarką” i że
         z tego ostatniego powodu poprosił ją o to, by zwolniła się z pracy.

      27      W trakcie trzeciego spotkania w dniu 25 czerwca 2004 r. przy udziale innych osób zarządzających ETF P. de Rooij wręczył skarżącej
         pismo o rozwiązaniu jej umowy pracownika tymczasowego ze skutkiem na dzień 1 stycznia 2005 r. Z akt sprawy wynika, że ustalając
         datę rozwiązania umowy wskutek zwolnienia, dyrektor ETF wziął pod uwagę to, że w tym dniu zainteresowana będzie miała ukończone
         10 lat służby, uprawniające ją do emerytury.

      28      Decyzja o zwolnieniu ma następujące brzmienie:

      „Dear Pia,
      In accordance with article 47 of the Conditions of Employment of Other Servants and in accordance with the terms and conditions
         of your contract and its amending clauses, I am very sorry to inform you that your employment as temporary agent within the
         ETF will be terminated. The amending clause of your contract foresees a period of notice of six months, therefore your last
         working day will be 31 December 2004.

      Thank you very much for your contribution to the ETF and let me wish you a lot of success in your future career”.
      (Droga Pio,
      Na podstawie art. 47 warunków zatrudnienia oraz postanowień umowy o pracę wraz z aneksami z przykrością informuję Panią, że
         Pani stosunek pracy w charakterze pracownika tymczasowego zostanie rozwiązany. Aneks Pani umowy przewiduje sześciomiesięczny
         okres wypowiedzenia, dlatego ostatnim dniem Pani pracy będzie dzień 31 grudnia 2004 r.

      Bardzo Pani dziękuję za Pani wkład na rzecz ETF i życzę Pani wielu sukcesów w dalszej karierze).
      29      W następstwie tej decyzji skarżącą zatrudniono w dziale „Administracja i służby centralne” z dniem 1 lipca 2004 r. Na jej
         wniosek pozwolono jej na podjęcie pracy w pełnym wymiarze, począwszy od tego dnia.

      30      Skarżąca, która przeszła operację w październiku 2004 r., przebywała na zwolnieniu chorobowym przez trzy miesiące. Wskutek
         tego bieg okresu jej wypowiedzenia uległ zawieszeniu na trzy miesiące.

      31      W dniu 27 września 2004 r. skarżąca wniosła na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego zażalenie na decyzję o zwolnieniu.

      32      Decyzją z dnia 19 stycznia 2005 r. doręczoną w dniu 21 stycznia 2005 r. organ upoważniony do zawierania umów (zwany dalej
         „upoważnionym organem”) oddalił to zażalenie, podnosząc, że zwolnienie było uzasadnione niezadowalającym oraz nienależytym
         wypełnianiem obowiązków przez skarżącą oraz że upoważniony organ nie wykorzystał w sposób oczywiście błędny uznania przysługującego
         mu przy ocenie interesu służby. Według niego, z racji ciążącego na nim obowiązku staranności, uwzględnił on interes skarżącej
         poprzez ustalenie daty skuteczności zwolnienia.

       Postępowanie i żądania stron
      33      Niniejsza skarga zarejestrowana została początkowo w sekretariacie Sądu Pierwszej Instancji pod sygnaturą T‑180/05.

      34      Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2005 r. Sąd Pierwszej Instancji, na podstawie art. 3 ust. 3 decyzji Rady 2004/752/WE, Euratom
         z dnia 2 listopada 2004 r. ustanawiającej Sąd do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (Dz.U. L 333, str. 7) przekazał
         niniejszą sprawę temu ostatniemu. Skarga zarejestrowana została w sekretariacie Sądu pod sygnaturą F-1/05.

      35      Skarżąca wnosi do Sądu o:

      –        stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu;
      –        stwierdzenie w razie potrzeby nieważności decyzji z dnia 19 stycznia 2005 r. o oddaleniu jej zażalenia z dnia 27 września
         2004 r.;

      –        zasądzenie od ETF, tytułem naprawienia szkody majątkowej wyrządzonej wskutek wydania decyzji o zwolnieniu, kwoty równej wynagrodzeniu
         oraz emeryturze, do której miałaby prawo, gdyby kontynuowała karierę ETF do ukończenia 65 lat, pomniejszonej o odprawę i zasiłek
         dla bezrobotnych, a także o emeryturę otrzymaną lub którą otrzyma wskutek jej zwolnienia;

      –        zasądzenie od ETF na jej rzecz, tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przez decyzję o zwolnieniu, kwoty, której wysokość
         określi Sąd;

      –        obciążenie pozwanej kosztami postępowania.
      36      ETF wnosi do Sądu o:

      –        oddalenie wniosków o stwierdzenie niewazności jako bezzasadnych;
      –        odrzucenie, przede wszystkim z powodu niedopuszczalności, a ewentualnie oddalenie z powodu bezzasadności wniosku o naprawienie
         rzekomo poniesionej szkody majątkowej i wyrządzonej krzywdy;

      –        rozstrzygnięcie o kosztach według norm przepisanych.
       Co do prawa
      37      Skarżąca powołuje na poparcie swej skargi cztery zarzuty, oparte odpowiednio na:

      –        braku wykazania przez ETF tego, że decyzja o zwolnieniu była uzasadniona przez przyczynę zgodną z prawem;
      –        bezprawności i sprzeczności z interesem służby przyczyny decyzji o zwolnieniu w zakresie, w jakim przyczyna ta, to jest odmowa
         S. Stefani zatrzymania skarżącej w pracy po dniu 31 grudnia 2004 r., opierać się miała na decyzji wydanej w tym duchu bez
         wiedzy skarżącej zanim zatrudniona została w wydziale EEAC;

      –        bezprawności i arbitralnym charakterze przyczyny uzasadniającej decyzję o zwolnieniu w zakresie, w jakim odmowa S. Stefani
         zatrzymania skarżącej w pracy po dniu 31 grudnia 2004 r. miała opierać się na negatywnych ocenach, których wcześniej była
         ona obiektem;

      –        braku uzasadnienia, naruszeniu prawa do obrony oraz oczywistym błędzie w ocenie, w zakresie, w jakim odmowa S. Stefani zatrzymania
         skarżącej w pracy po dniu 31 grudnia 2004 r. lub po decyzji o zwolnieniu miała być uzasadniona nienależytym wykonywaniem obowiązków
         przez tę ostatnią.

       W przedmiocie zarzutu pierwszego i czwartego
      38      Zarzut pierwszy i czwarty należy rozważyć łącznie.

       Argumenty uczestników
      39      Na poparcie swego pierwszego zarzutu skarżąca podnosi, że decyzja o zwolnieniu winna być uzasadniona przez przyczynę zgodną
         z prawem, opartą na interesie służby i wykluczającą wszelką arbitralność (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 1 marca 1962 r.
         w sprawie 25/60 De Bruyn przeciwko Parlamentowi, Rec. str. 39, pkt 58–60). Według niej to na administracji spoczywa ciężar
         jej wykazania przede wszystkim, gdy decyzja o zwolnieniu pozostaje w oczywistej sprzeczności z pewnymi dokumentami zawartymi
         w aktach, takimi jak w niniejszej sprawie ostatnie korzystne sprawozdanie z oceny, której obiektem była zainteresowana w 2004 r.

      40      Według skarżącej prawdziwej przyczyny zwolnienia w niniejszej sprawie należy szukać w zobowiązaniu podjętym przez P. de Rooija
         w stosunku do S. Stefani o niezatrudnianiu skarżącej po dniu 31 grudnia 2004 r., w którym mogła skorzystać ze swych uprawnień
         emerytalnych. Zobowiązanie takie było w oczywisty sposób arbitralne, ponieważ z góry przesądzało sposób, w jaki skarżąca będzie
         wywiązywać się ze swych zadań w przyszłości.

      41      Argument rozwinięty przez stronę pozwaną w odpowiedzi zawierającej oddalenie zażalenia, mający na celu wykazanie, że S. Stefani
         nie aprobowała pozytywnego wydźwięku ostatniego sprawozdania z oceny skarżącej i pragnęła go zmienić, ma być pozbawiony wszelkich
         podstaw, jako że po pierwsze S. Stefani miała sama w dniu 24 lipca 2003 r. na spotkaniu poświęconym ocenie tymczasowej poinformować
         skarżącą o jej w pełni satysfakcjonującym zachowaniu w pracy jak i satysfakcjonującym wypełnianiu jej zadań i że po drugie
         S. Stefani nie była w stanie obiektywnie ocenić pracy skarżącej ze względu na wakacje letnie i jej nieobecność z powodu choroby
         od listopada 2003 r. do marca 2004 r. W każdym razie, o ile decyzja o zwolnieniu opiera się na niekorzystnej opinii S. Stefani
         w stosunku do skarżącej, to nie była ona o niej powiadomiona przed wydaniem tej decyzji, która zatem jej zdaniem wydana została
         z naruszeniem prawa do obrony.

      42      Nawet jeśli decyzja o oddaleniu zażalenia miała na celu wykazanie, że generalnie rzecz ujmując praca P. Landren nie była satysfakcjonująca,
         co stanowić miało wyłączną przyczynę jej zwolnienia, to opierać się ona ma w tym celu tylko na negatywnej lub różnej ocenie
         pracy skarżącej sformułowanej w przeszłości przez niektórych z jej przełożonych oraz na okoliczności, iż obciążenie pracą
         i wymagania przełożonych były rzekomo normalne, jeżeli chodzi o jej zaszeregowanie C1 i niewielkie rozmiary ETF. Tymczasem
         strona pozwana w żaden sposób nie wykazała, by wykonywanie obowiązków przez skarżącą w dziale S. Stefani nie było satysfakcjonujące,
         lub że nie spowodowało rozwiania wątpliwości, które wynikały z dotyczących jej przydatności zawodowej ocen, których była wcześniej
         przedmiotem.

      43      Ponadto sprawozdania z oceny za okresy od 1995 r. do 2002 r. nie były wystarczające dla uzasadnienia zwolnienia, ponieważ
         sprawozdania te były jej zdaniem ogólnie dobre, a nawet korzystne lub bardzo korzystne, nawet jeśli niektóre z nich wskazywały
         na pewne braki, oraz że sprawozdanie za rok 2002 nigdy nie zostało skończone.

      44      Wobec oczywistej sprzeczności między decyzją o zwolnieniu a sprawozdaniem z oceny z dnia 18 marca 2004 r. ETF w żaden sposób
         nie wykazał jej zdaniem, przynajmniej w swej decyzji o oddaleniu zażalenia, że decyzja uzasadniona jest przez przyczynę zgodną
         z prawem.

      45      Na poparcie swego czwartego zarzutu skarżąca dodaje, że w sytuacji, gdy decyzja o zwolnieniu opierałaby się nie na odmowie
         przez S. Stefani zatrzymania jej u siebie w pracy po dniu 31 grudnia 2004 r., lecz na zarzucanym jej ogólnie nienależytym
         wykonywaniu obowiązków, w tym w wydziale EEAC, to decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa do obrony i w oparciu o oczywiście
         błędną ocenę.

      46      W istocie owa negatywna opinia oparta jest jej zdaniem na ocenach, o których skarżąca nie została powiadomiona (tak jak odmowa
         szefa wydziału „Tempus” wyznaczenia spotkania z nią w następstwie zgłoszenia jej kandydatury na wakat w tym wydziale), lub
         które nie stały się ostateczne (tak jak projekt sprawozdania z oceny za 2002 r.).

      47      Ponadto negatywnym ocenom zawartym w starych sprawozdaniach dano większe znaczenie niż bardzo korzystnej ocenie dokonanej
         przez S. Taurelli w ostatnim raporcie, przy czym dyrektor nie wyjaśnił w decyzji o zwolnieniu lub w trakcie poprzedzających
         ją spotkań powodów, dla których uznał on, że negatywne aspekty winny przeważyć nad aspektami pozytywnymi. Tymczasem negatywne
         oceny skarżącej w przeszłości wynikają jej zdaniem w szczególności z dużego obciążenia pracą, któremu podołała, oraz z wymagań
         jej przełożonych.

      48      Powody, dla których S.  Stefani nie zgadzała się z ocenami zawartymi w sprawozdaniu z 2004 r., nie zostały skarżącej ani wyjawione
         w trakcie spotkań w dniu 17 maja oraz 15 i 25 czerwca 2004 r., ani zawarte w decyzji o zwolnieniu czy w odpowiedzi o oddaleniu
         zażalenia. Skoro niekorzystna ocena S. Stefani zaważyła na wydaniu decyzji o zwolnieniu, prawo do obrony skarżącej zostało
         jej zdaniem naruszone, a decyzja ta dotknięta jest niewystarczającym uzasadnieniem do tego stopnia, że równoznaczne jest ono
         z brakiem uzasadnienia.

      49      Wreszcie skarżąca podnosi naruszenie obowiązku staranności, jako że decyzja o zwolnieniu uwzględniała jej zasługi i słuszne
         interesy w sposób, który był całkowicie niewystarczający. W istocie zwolnienie dokonane dwa lata przed osiągnięciem minimalnego
         wieku emerytalnego jej zdaniem wyrządziło jej, poza szkodą majątkową, także znaczną krzywdę, na którą złożyło się głębokie
         upokorzenie i poczucie braku wdzięczności, mimo wysiłku, jaki podjęła, by jak najlepiej wypełnić swe ciężkie obowiązki. Nawet
         jeśli wypełnianie przez nią obowiązków było czasami przedmiotem krytyki, wynikała ona z podwójnego obciążenia pracą, której
         musiała podołać pod zwierzchnictwem dwóch zastępców dyrektora, oraz z problemów ze zdrowiem.

      50      Strona pozwana zauważa, że co do zasady nie istnieje zarówno w odniesieniu do warunków zatrudnienia, jak i umowy o pracę skarżącej
         jakakolwiek podstawa prawna, która zobowiązywałaby do uzasadnienia decyzji o zwolnieniu (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia
         18 października 1977 r. w sprawie 25/68 Schertzer przeciwko Parlamentowi, Rec. str. 1729, oraz Sądu Pierwszej Instancji z dnia
         28 stycznia 1992 r. w sprawie T‑45/90 Speybrouck przeciwko Parlamentowi, Rec. str. II‑33). Artykuły 47–50 warunków zatrudnienia
         nie zawierają jej zdaniem żadnego odesłania do art. 11 warunków zatrudnienia ani tym bardziej per analogiam do art. 25 regulaminu
         pracowniczego, który nakłada obowiązek uzasadnienia decyzji powodujących negatywne skutki dla urzędnika.

      51      W ten oto sposób skarżąca została, jak wynika ze spotkań, które odbyły się w dniach 15 i 25 czerwca 2004 r. z P. de Rooijem,
         w tym przypadku zwolniona z uzasadnieniem, iż wypełnianie przez nią obowiązków uznano za nienależyte i niesatysfakcjonujące,
         co spowodowało utratę pokładanego w niej zaufania. Strona pozwana kwestionuje zatem istnienie jakiejkolwiek decyzji, która
         miałaby zostać wydana z końcem 2002 r. przed zatrudnieniem skarżącej w wydziale EEAC, na podstawie której zdecydowano, że
         praca tej ostatniej zakończyć ma się z dniem 31 grudnia 2004 r.

      52      Według strony pozwanej okoliczność zwolnienia pracownika z powodu nienależytego wypełnienia obowiązków i niesatysfakcjonujących
         wyników pozostaje w zgodzie z interesem ogólnym.

      53      Stwierdzenie nienależytego wypełniania obowiązków skarżącej wypływa zdaniem pozwanej w obiektywny sposób z różnych sprawozdań
         z okresu próbnego oraz z oceny obejmujących okres od 1995 r. do 2002 r., co do zawartości których zainteresowana mogła, przy
         okazji ich sporządzania, przedstawić swe uwagi. W załączeniu do swej dupliki strona pozwana przedstawiła szereg oświadczeń
         sporządzonych w lutym i marcu 2006 r. przez P. de Rooija, U. Hillenkampa oraz przez F. Panziciego, byłego szefa działu osobowego
         i administracyjnego, oraz przez S. Stefani i N. Perrine, sekretarkę w ETF.

      54      Zarzuty sformułowane w sposób precyzyjny i powtarzający się przez oceniających dotyczyły zarówno rodzaju, jak i poziomu zadań
         powierzonych skarżącej. Tymczasem obowiązki te (w szczególności prowadzenie agendy, organizowanie podróży dyrekcji, sporządzanie
         wniosków o delegację, rezerwacje pokoi hotelowych i powielanie dokumentów na spotkania) były zdaniem pozwanej nie tylko mało
         absorbujące w stosunku do umiejętności normalnie wymaganych od sekretarki w grupie C1, lecz również ograniczone, jeżeli chodzi
         o ilość. Zarówno rodzaj, jak i ilość zadań była jej zdaniem poniżej średniej wymaganej w pracy sekretariatu na tym poziomie.
         Nie było zatem w tym przypadku żadnego oczywistego błędu w ocenie.

      55      Sprawozdanie z oceny za rok 2003, to jest jedyne korzystne dla skarżącej sprawozdanie, nie jest w stanie zmienić negatywnej
         ogólnej oceny, jako że odzwierciedla ono jedynie – dotyczącą pewnej tylko części roku, o którym mowa – opinię szefa wydziału
         „pełniącego obowiązki na tym stanowisku”, a nie szefa wydziału, który w czasie sporządzania sprawozdania był na zwolnieniu
         chorobowym.

      56      Strona pozwana dodaje, że S. Taurelii poprzez dystansowanie się od negatywnej opinii S. Stefani pragnęła, pomimo jej niedociągnięć
         w pracy, zachęcić skarżącą i nie demotywować jej na przyszłość.

      57      Kiedy S. Stefani wróciła do pracy po swoim zwolnieniu chorobowym i urlopie wypoczynkowym, sprawozdanie z oceny, o którym mowa,
         przybrało ostateczną formę i dlatego nie mogło zostać zmienione.

      58      Ponadto P. de Rooij miał w jasny sposób poinformować skarżącą w trakcie spotkań w dniach 15 i 25 czerwca 2004 o zarzutach
         pod jej adresem. Według pozwanej skarżąca nie mogła nie znać zarzutów formułowanych pod jej adresem od 1995 r. W tych okolicznościach,
         jako że skarżąca miała możliwość przedstawienia swej argumentacji, nie można zarzucać ETF żadnego naruszenia prawa do obrony.

      59      Wreszcie o ile skarżąca rzeczywiście miała problemy ze zdrowiem, to nigdy jej tego nie zarzucano ani nie wykorzystano tego
         dla uzasadnienia zwolnienia. W każdym razie podnoszone niedociągnięcia zawodowe istnieć miały już przed pogorszeniem się stanu
         jej zdrowia.

       Ocena Sądu
      60      Przede wszystkim należy odpowiedzieć na argument wysunięty przez stronę pozwaną, zgodnie z którym nie istnieje – zarówno w odniesieniu
         do warunków zatrudnienia, jak i do umowy o pracę skarżącej – żadna podstawa prawna, która zobowiązywałaby ją do uzasadnienia
         decyzji o zwolnieniu.

      61      W tej kwestii trzeba przypomnieć, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem (wyrok Trybunału z dnia 26 listopada 1981 r. w sprawie
         195/80 Michel przeciwko Parlamentowi, Rec. str. 2861, pkt 22; wyroki Sądu pierwszej Instancji z dnia 20 marca 1991 r. w sprawie
         T‑1/90 Pérez-Mínguez Casariego przeciwko Komisji, Rec. str. II‑143, pkt 73; z dnia 18 marca 1997 r. w sprawach połączonych
         T‑178/95 oraz T‑179/95 Picciolo i Caló przeciwko Komitetowi Regionów, RecFP str. I‑A-51 oraz II‑155, pkt 33; z dnia 20 lipca
         2001 r. w sprawie T‑351/99 Brumter przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A-165 i II‑757, pkt 28; z dnia 16 marca 2004 r. w sprawie
         T‑11/03 Afari przeciwko EBC, RecFP str. I‑A-65 i 267, pkt 37, oraz z dnia 6 lipca 2004 r. w sprawie T‑281/01 Huygens przeciwko
         Komisji, Zb.Orz.SP str. I‑A-203 i II‑903, pkt 105, oraz z dnia 3 października 2006 r. w sprawie T‑171/05 Nijs przeciwko Trybunałowi
         Obrachunkowemu, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 36) obowiązek uzasadnienia stanowi fundamentalną zasadę prawa wspólnotowego,
         od której można odstąpić tylko wtedy, gdy przemawiają za tym względy o charakterze nadrzędnym. Z jednej strony ma ona na celu
         umożliwienie zainteresowanemu sprawdzenie prawidłowości aktu powodującego dlań negatywne skutki lub jej braku oraz ocenę celowości
         wniesienia skargi, a z drugiej strony umożliwienie dokonania kontroli sądowej.

      62      Zasada ta, ustanowiona w art. 253 WE i powtórzona w art. 25 akapit drugi regulaminu pracowniczego, stanowi dokładnie część
         praw i obowiązków urzędników, do których odsyła art. 11 warunków zatrudnienia. Trybunał orzekł w tej kwestii w wyrokach z dnia
         15 lipca 1960 r. w sprawach połączonych 43/59, 45/59 i 48/59 Von Lachmüller i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 933, 956, oraz
         z dnia 16 grudnia 1960 r. w sprawie 44/59 Fiddelaar przeciwko Komisji, Rec. str. 1077, 1099, że na właściwym organie ciąży
         obowiązek sformułowania, w sposób precyzyjny i możliwy do zakwestionowania, przyczyn, dla których zdecydował się jednostronnie
         rozwiązać umowę o pracę zawartą pomiędzy instytucją a członkiem jej personelu.

      63      Prawdą jest, że jeżeli chodzi o rozwiązanie umowy pracownika tymczasowego, Trybunał w wymienionym wyżej wyroku w sprawie Schertzer
         przeciwko Parlamentowi (pkt 38–40) doszedł do przeciwnego wniosku w oparciu o art. 47 warunków zatrudnienia, w wersji, która
         miała zastosowanie do stanu faktycznego w tamtej sprawie. Według Trybunału w odniesieniu do umów zawartych na czas nieokreślony
         zatrudnienie pracownika tymczasowego, zgodnie z art. 47 ust. 2 warunków zatrudnienia, kończy się z upływem okresu wypowiedzenia
         określonego w umowie. Zatem jako że jednostronne rozwiązanie tej umowy, wyraźnie przewidziane przez ten ostatni przepis, wchodzi
         w szeroki zakres uznania właściwego organu i zaakceptowane zostaje przez pracownika w momencie jego zatrudnienia, znajduje
         ono uzasadnienie w umowie o pracę i dlatego też nie ma potrzeby wskazywania jego przyczyn. To w tej kwestii sytuacja pracownika
         tymczasowego różni się zasadniczo od sytuacji urzędnika, do którego ma zastosowanie regulamin pracowniczy, co wyklucza zastosowanie
         per analogiam art. 25 regulaminu pracowniczego, mimo ogólnego odesłania w art. 11 warunków zatrudnienia do art. 11–26 regulaminu
         pracowniczego.

      64      Wykładnia ta znalazła potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie (wyrok Trybunału z dnia 19 czerwca 1992 r. w sprawie C‑18/91 P
         V przeciwko Parlamentowi, Rec. str. I‑3997, pkt 39; ww. wyrok Sądu Pierwszej Instancji w sprawie Speybrouck przeciwko Parlamentowi,
         pkt 90; z dnia 17 marca 1994 r. w sprawie T‑51/91 Hoyer przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A-103 i II‑341, pkt 27; z dnia 17 marca
         1994 r. w sprawie T‑52/91 Smets przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A-107 i II‑353, pkt 24; z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie
         T‑70/00 Hoyer przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A-247 i II‑1231, pkt 55; z dnia 7 lipca 2004 r. w sprawie T‑175/03 Schmitt przeciwko
         EAR, Zb.Orz.SP str. I‑A-211 i II‑939, pkt 57 i 58; z dnia 23 lutego 2006 r. w sprawie T‑471/04 Kazantzoglou przeciwko EAR,
         dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 43 i 44; oraz z dnia 6 czerwca 2006 r. w sprawie T‑10/02 Girardot przeciwko Komisji,
         dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 72).

      65      Jednakże biorąc pod uwagę ewolucję prawa ochrony pracownika przed zwolnieniem i nadużywaniem umów lub stosunków pracy zawieranych
         na czas określony na następujące po sobie okresy, a także samego orzecznictwa wspólnotowego dotyczącego formalnego wymogu
         uzasadnienia aktów powodujących negatywne skutki, uznanego, jak to zostało podkreślone w pkt 61 niniejszego wyroku, za fundamentalną
         zasadę prawa wspólnotowego, należy zbadać, czy jednostronne rozwiązanie umowy pracownika tymczasowego zawartej na czas nieokreślony
         może nie zawierać uzasadnienia.

      66      Przede wszystkim jak wynika z drugiego zdania preambuły oraz pkt 6 postanowień ogólnych Porozumienia ramowego w sprawie pracy
         na czas określony, zawartego przez UNICE, CEEP i ETUC wprowadzonego w życie przez dyrektywę Rady 1999/70/WE (Dz.U. L 175,
         str. 43), umowy zawarte na czas nieokreślony stanowią „powszechną formę stosunków pracy między pracodawcami a pracownikami”,
         charakteryzująca się stabilnością zatrudnienia, choć umowy o pracę na czas określony mogą odpowiadać, w pewnych warunkach,
         potrzebom zarówno pracodawców, jak i pracowników. W tej kwestii Trybunał podkreślił, że korzyść w postaci stabilności zatrudnienia
         stanowi zasadniczy element ochrony pracowników (zob. wyrok z dnia 22 listopada 2005 r. w sprawie C‑144/04 Mangold, Zb.Orz.
         str. I‑9981, pkt 64; zob. także wyrok z dnia 4 lipca 2006 r. w sprawie C‑212/04 Adeneler i in., dotychczas nieopublikowany
         w Zbiorze, pkt 62).

      67      Okoliczność, iż sporna umowa zawarta została z podmiotem międzynarodowego prawa publicznego, nie pozbawia znaczenia tego stwierdzenia
         w niniejszej sprawie. W pkt 54 wymienionego powyżej wyroku w sprawie Adeneler i in. Trybunał orzekł bowiem, że dyrektywa 1999/70
         oraz porozumienie ramowe, o których mowa powyżej, stosują się zarówno do umów o pracę, jak i stosunków pracy na czas określony
         zawartych z administracją i innymi jednostkami sektora publicznego (zob. również wyrok Trybunału z dnia 7 września 2006 r.
         w sprawie C‑53/04 Marrosu i Sarnino, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 39, oraz w sprawie C‑180/04 Vassallo, dotychczas
         nieopublikowany w Zbiorze, pkt 32).

      68      Tymczasem pozwolenie pracodawcy na zakończenie stosunku pracy zawartego na czas nieokreślony bez podawania przyczyn rozwiązania,
         z jedynym ograniczeniem w postaci zachowania okresu wypowiedzenia, doprowadziłoby do naruszenia samej istoty umów o pracę
         na czas nieokreślony, jaką jest gwarancja bezpieczeństwa zatrudnienia, oraz do zatarcia różnicy między tą kategorią umów a umowami
         zawartymi na czas określony. O ile prawdą jest, że stabilności zatrudnienia właściwej dla umów zawartych na czas nieokreślony
         nie da się porównać ze stabilnością, którą gwarantuje regulamin pracowniczy urzędników (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie
         Speybrouck przeciwko Parlamentowi, pkt 90), jako że pracownicy tymczasowi w ogóle nie są uprawnieni do zawarcia umowy dotyczącej
         trwałego zatrudnienia, to tym niemniej kategoria umów o pracę na czas nieokreślony wykazuje odmienność z punktu widzenia bezpieczeństwa
         zatrudnienia, która odróżnia ją w sposób zasadniczy od kategorii umów o pracę na czas określony.

      69      Po drugie należy także wziąć pod uwagę istnienie międzynarodowych standardów, które mają na celu określenie minimalnych wymogów,
         jakie są niezbędne w państwie prawa dla zapobieżenia niezgodnym z prawem zwolnieniom pracowników. A zatem zgodnie z art. 4
         konwencji nr 158 Międzynarodowej Organizacji Pracy (zwanej dalej „MOP”) dotyczącej rozwiązania stosunku pracy z inicjatywy
         pracodawcy, przyjętej w dniu 22 czerwca 1982 r., „stosunek pracy z pracownikiem nie będzie rozwiązany, jeżeli nie istnieje
         ważna przyczyna takiego rozwiązania, wiążąca się z umiejętnościami lub zachowaniem się pracownika albo uzasadniona wymogami
         funkcjonowania przedsiębiorstwa, zakładu lub działu”. Podobnie art. 24 lit. a) zrewidowanej Europejskiej karty społecznej
         Rady Europy (nr 136) przyjętej w dniu 3 maja 1996 r., która zgodnie z wyjaśnieniami do niej „zainspirowana została konwencją
         nr 158 MOP”, gwarantuje „prawo pracowników do nie bycia zwolnionymi bez uzasadnionego powodu związanego z ich predyspozycjami
         lub zachowaniem, lub opartego na konieczności związanej z działalnością przedsiębiorstwa, zakładu lub służby”.

      70      Powołany wyżej art. 24 lit. a) sam był inspiracją przy redagowaniu art. 30 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, proklamowanej
         w Nicei w dniu 7 grudnia 2000 r. (Dz.U. C 364, str. 1). Zgodnie z tym ostatnim artykułem „[k]ażdy pracownik ma prawo do ochrony
         w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy, zgodnie z prawem wspólnotowym oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi”.
         Artykuł 41 ust. 2 tiret trzecie tejże karty przewiduje również, w sposób ogólny, w ramach prawa do dobrej administracji „obowiązek
         administracji uzasadniania swoich decyzji”.

      71      Tymczasem, jak wynika z preambuły wyżej wspomnianej karty, głównym jej celem jest potwierdzenie „praw wynikających zwłaszcza
         z tradycji konstytucyjnych i zobowiązań międzynarodowych wspólnych państwom członkowskim, z traktatu o Unii Europejskiej,
         traktatów wspólnotowych, […] [EKPC], kart społecznych przyjętych przez Wspólnotę i Radę Europy oraz orzecznictwa Trybunału
         […] i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka” (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie C‑540/03
         Parlement przeciwko Radzie, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 38).

      72      Co więcej, proklamując uroczyście Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, Parlament, Rada i Komisja z pewnością pragnęły
         nadać jej szczególne znaczenie, o którym trzeba w niniejszej sprawie pamiętać przy okazji wykładni postanowień regulaminu
         pracowniczego i warunków zatrudnienia.

      73      W tej kwestii należy zauważyć, że żaden wzgląd o charakterze nadrzędnym nie pozwala na wykluczenie pracowników tymczasowych,
         w rozumieniu warunków zatrudnienia, z ochrony przed nieuzasadnionymi zwolnieniami, w szczególności w sytuacji, w której związani
         są oni umową na czas nieokreślony, lub gdy - związani umową na czas określony - zwalniani są przed upływem czasu, na który
         została ona zawarta.

      74      Tymczasem dla zagwarantowania odpowiedniej ochrony w tym kierunku należy z jednej strony umożliwić zainteresowanym upewnienie
         się, czy nie ucierpiały oraz czy nie zostały naruszone ich słuszne interesy oraz ocenę celowości wniesienia sprawy do sądu,
         a z drugiej – umożliwienie temu ostatniemu dokonania kontroli sądowej, co w sumie oznacza uznanie istnienia obowiązku uzasadnienia
         spoczywającego na właściwym organie.

      75      Trzeba dodać nadto, że uznanie istnienia obowiązku uzasadnienia spoczywającego na właściwym organie nie wyklucza tego, że
         organ ten dysponuje szerokim zakresem uznania w odniesieniu do kwestii zwolnień i tym samym kontrola sądu wspólnotowego ogranicza
         się do zbadania, czy nie wystąpił oczywisty błąd w ocenie, czy też nadużycie władzy (wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia
         11 lutego 1999 r. w sprawie T‑79/98 Carrasco Benítez przeciwko EMEA, RecFP str. I‑A-29 i II‑127, pkt 55; z dnia 12 grudnia
         2000 r. w sprawie T‑223/99 Dejaiffe przeciwko OHIM, RecFP str. I‑A-277 i II‑1267, pkt 53, oraz z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie
         T‑7/01 Pyres przeciwko Komisji, RecFP str. I‑37 i II‑239, pkt 50 i 51).

      76      Ponadto należy stwierdzić, że brzmienie art. 47 warunków zatrudnienia nie stoi na przeszkodzie wcześniejszym uwagom, ponieważ
         ogranicza się on w lit. c) pkt i) do wprowadzenia możliwości zastosowania okresu wypowiedzenia i uregulowania jego długości,
         bez zajmowania się kwestią uzasadnienia zwolnienia.

      77      W tych okolicznościach należy w niniejszej sprawie zbadać po pierwsze, czy decyzja o zwolnieniu spełniła formalny wymóg posiadania
         uzasadnienia, a po drugie, w odniesieniu do prawdziwości przyczyn uzasadniających akt, czy ETF utrzymała się w rozsądnych
         granicach i nie wykorzystała swego uznania w sposób oczywiście błędny.

      78      W odniesieniu po pierwsze do obowiązku formalnego uzasadnienia, z orzecznictwa wynika, że jego zakres winien być oceniony
         w zależności od konkretnych okoliczności, w szczególności od treści aktu, rodzaju powołanego uzasadnienia oraz interesu, jaki
         może mieć adresat w uzyskaniu wyjaśnień (wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 9 marca 2000 r. w sprawie T‑10/99 Vicente Nuñez
         przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A-47 i II‑203, pkt 41, oraz z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawach połączonych T‑338/00 i T‑376/00
         Morello przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A-301 i II‑1457, pkt 46). Dla oceny, czy uzasadnienie jest wystarczające, należy też
         umieścić je w kontekście, w który wpisuje się wydanie zaskarżonego aktu (wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 27 kwietnia
         1999 r. w sprawie T‑283 Thinus przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A-69 i II‑353, pkt 77, oraz w ww. wyrok w sprawie Morello przeciwko
         Komisji, pkt 47).

      79      Przy zwolnieniu pracownika zatrudnionego na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony, szczególną wagę należy przywiązać
         do tego, by przyczyny, które uzasadniają taki środek, były co do zasady przedstawione w jasny sposób na piśmie, najlepiej
         w samym tekście decyzji, o której mowa. Jest to bowiem jedyny akt odzwierciedlający decyzję instytucji, którego zgodność z prawem
         musi być oceniona na dzień jego wydania. Jednakże obowiązek przedstawienia przyczyn zwolnienia można również uznać za spełniony,
         jeżeli zainteresowany został należycie poinformowany w trakcie spotkań ze swymi przełożonymi o tych przyczynach oraz jeżeli
         decyzja upoważnionego organu zapadła krótko po odbyciu tych spotkań. Upoważniony organ może również w razie potrzeby uzupełnić
         owo uzasadnienie na etapie odpowiedzi na zażalenie wniesione przez zainteresowanego.

      80      W niniejszej sprawie z akt sprawy wynika, że skarżąca została poinformowana w trakcie spotkań, które odbyła z P. de Rooij
         w dniach 15 i 25 czerwca 2004 r., o powodach dotyczących rzekomego nienależytego wykonywania obowiązków, dla których zamierzano
         rozwiązać z nią umowę pracownika tymczasowego. Dokładniejsze informacje zostały skutecznie przekazane przez upoważniony organ
         w odpowiedzi na zażalenie skarżącej w sposób, który pozwolił jej ocenić zasadność decyzji o zwolnieniu i umożliwić wniesienie
         skargi do Sądu.

      81      Wynika stąd, że zarzut oparty na naruszeniu obowiązku uzasadnienia winien zostać oddalony.

      82      W odniesieniu do prawdziwości przyczyn uzasadniających decyzję o zwolnieniu należy zbadać ocenę dokonaną przez ETF w odniesieniu
         do interesu służby, ograniczając się do sprawdzenia, czy nie wystąpił oczywisty błąd, o którym wspomniano w pkt 75 niniejszego
         wyroku.

      83      Z utrwalonego orzecznictwa wynika także, że upoważniony organ przy podejmowaniu decyzji dotyczącej pracownika zobowiązany
         jest wziąć pod uwagę całość elementów mogących wpłynąć na tę decyzję, a w szczególności interes tego pracownika. Wynika to
         z obowiązku starannego działania administracji, który odzwierciedla równowagę wzajemnych praw i obowiązków wprowadzonych przez
         regulamin pracowniczy i analogicznie warunki zatrudnienia w stosunkach między organem publicznym a jego pracownikami (ww.
         wyrok Sądu Pierwszej Instancji w sprawie Pyrek przeciwko Komisji, pkt 51, i wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 1 marca
         2005 r. w sprawie T‑258/03 Mausolf przeciwko Europolowi, Zb.Orz.SP str. II‑189, pkt 49; zob. również podobnie wyrok Trybunału
         z dnia 29 czerwca 1994 r. w sprawie C‑298/93 P Klinke przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości, Rec. str. I‑3009, pkt 38; Sądu
         Pierwszej Instancji z dnia 18 kwietnia 1996 r. w sprawie T‑13/95 Kyrpitsis przeciwko EKES, RecFP str. I‑A-167 i II‑503, pkt 52,
         oraz ww. wyrok w sprawie Dejaiffe przeciwko OHIM, pkt 53).

      84      W niniejszej sprawie dla uzasadnienia zwolnienia ETF powołał „ogólne” nienależyte wykonywanie obowiązków przez skarżącą, co
         miało wynikać z nagromadzenia się niekorzystnych sprawozdań z oceny czy też krytycznych uwag w odniesieniu do wykonywania
         przez nią swych obowiązków. Sprawozdanie z oceny za 2003 r., to jest jedyne korzystne dla skarżącej sprawozdanie, zdaniem
         strony pozwanej nie wystarcza dla odwrócenia tej generalnej tendencji.

      85      W tej kwestii, o ile zarzucano skarżącej niedociągnięcia polegające na braku uwagi, dokładności i szybkości w wypełnianiu
         zadań w trakcie trwania jej kariery, to z poszczególnych sprawozdań z okresu próbnego lub z oceny wynika, że ocena zasług
         skarżącej, wbrew temu, co twierdzi strona pozwana, była ogólnie satysfakcjonująca, a nawet dobra (w latach 1997–2000 i za
         2003 r.).

      86      Prawdą jest, że oceny zdecydowanie negatywne sformułowane zostały w szczególności przez dwie osoby, to jest:

      –        U. Hillenkampa, zastępcę dyrektora, którego skarżąca była sekretarką od stycznia 2002 r. do stycznia 2003 r. i który w sprawozdaniu
         z oceny tymczasowej z dnia 9 lipca 2002 r. ocenił, że nie była ona w stanie sprostać wymaganiom stawianym na jej stanowisku,
         podobnie w projekcie sprawozdania z oceny za 2002 r. stwierdził brak możliwości polegania na niej i poważne braki prawie we
         wszystkich obszarach wykonywanej pracy;

      –        S. Stefani, szefa wydziału, której skarżąca również była sekretarką od dnia 1 lutego 2003 r. do dnia 30 czerwca 2004 r.
      87      Jednakże w odniesieniu po pierwsze do projektu sprawozdania za rok 2002 tekst ten nie dość, że nie został nigdy ukończony,
         to ponadto ocena innego zastępcy dyrektora, L. Pesciego, dla którego skarżąca również pracowała w tym samym czasie, była o wiele
         mniej surowa, skoro uznał za zadawalające, a nawet dobre, wypełnianie zadań przez zainteresowaną, nawet jeśli stwierdził pewne
         jej niedociągnięcia, które przypisał w części nadmiernemu obciążeniu pracą.

      88      Po drugie sprawozdanie z oceny za 2003 r., sporządzone w dniu 18 marca 2004 r. przez S. Taurelii, dla której skarżąca także
         pracowała, podpisane przez P. de Rooija w dniu 31 marca 2004 r., to jest około dwa miesiące przez spotkaniami, w trakcie których
         oznajmił skarżącej swój zamiar rozwiązania z nią umowy, był szczególnie dla tej ostatniej korzystny. Wynika z niego bowiem,
         że skarżąca „has achieved her key objectives set for 2003 […] has been able to perform her tasks effectively and efficiently
         with respect of deadlines […] has shown capacity to concentrate on her work even while having to deal with several issues
         at the same time […] has made a substantial effort to improve her memory […] has improved her IT skills […] maintains good,
         friendly but respectful relations with peers and fellow colleagues” (zrealizowała główne cele postawione jej na 2003 r. […]
         była ona w stanie zrealizować swe zadania w sposób efektywny i skuteczny przy zachowaniu terminów […] pokazała zdolność koncentracji
         na swej pracy, nawet gdy musiała zająć się kilkoma kwestiami jednocześnie […] poczyniła znaczące wysiłki dla poprawy swej
         pamięci […] poprawiła swe umiejętności z zakresu informatyki […] utrzymuje dobre, przyjazne choć pełne szacunku relacje ze
         współpracownikami i kolegami z pracy).

      89      Sąd nie może nadać jednostronnym oświadczeniom – załączonym do dupliki przedstawionej przez stronę pozwaną, sporządzonym po
         wniesieniu niniejszej skargi, które mają na celu uzupełnienie sprawozdań z oceny skarżącej, a nawet wykazanie, że były one
         błędne, jeżeli chodzi o ocenę ogólną – takiego samego znaczenia jak sprawozdaniom, jako że te ostatnie zostały sporządzone
         po przeprowadzeniu postępowania o charakterze spornym, którego celem jest właśnie umożliwienie obiektywnej oceny zasług pracownika,
         którego dotyczą.

      90      Co więcej, z akt sprawy nie wynika, by wyniki zawodowe skarżącej uległy gwałtownemu pogorszeniu pomiędzy sporządzeniem ostatniego
         sprawozdania z oceny przez S. Taurelli w marcu 2004 r. chwalącym skuteczność realizacji jej zadań przy zachowaniu terminów,
         a wydaniem decyzji o zwolnieniu niecałe trzy miesiące później. Ta ostatnia decyzja jest tym bardziej wątpliwa, że wydana została
         krótko po sporządzeniu wyżej wspomnianego sprawozdania z oceny.

      91      Wynika stąd – bez konieczności analizowania zarzutów opartych na naruszeniu prawa do obrony i obowiązku starannego działania
         ani też pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącą – że decyzja o zwolnieniu dotknięta jest oczywistym błędem w ocenie
         i w konsekwencji musi zostać stwierdzona jej nieważność.

      92      Stwierdzenie przez sąd nieważności aktu powoduje jego wyeliminowanie z porządku prawnego ze skutkiem wstecznym (wyrok Trybunału
         z dnia 26 kwietnia 1988 r. w sprawach połączonych 97/86, 99/86, 193/86 i 215/86 Asteris i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 2181,
         pkt 30, oraz Sądu Pierwszej Instancji z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie T‑10/02 Girardot przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A-109
         i II‑483, pkt 84). W sytuacji gdy akt, którego nieważność stwierdzono został już wykonany, zniweczenie jego skutków wymaga
         przywrócenia sytuacji prawnej, w której strona skarżąca znajdowała się przed jego wydaniem (wyrok Trybunału z dnia 31 marca
         1971 r. w sprawie 22/70 Komisja przeciwko Radzie, Rec. str. 263, pkt 60, oraz ww. wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 31 marca
         2004 r. w sprawie Girardot przeciwko Komisji, pkt 84).

      93      Jednakże bez potrzeby zastanawiania się w niniejszej sprawie nad ewentualnym istnieniem po stronie skarżącej prawa do przywrócenia
         do pracy wskutek niezgodnego z prawem zwolnienia, należy zaznaczyć, że skarżąca oświadczyła na rozprawie, że stan jej zdrowia
         znacznie się pogorszył i że nie byłaby fizycznie zdolna do powrotu do wykonywania swych obowiązków w ETF. W tych okolicznościach
         dla zapewnienia w interesie skarżącej pełnej skuteczności (effet utile) wyroku stwierdzającego nieważność, konieczne jest
         skorzystanie przez Sąd z nieograniczonego prawa orzekania w sporach o charakterze majątkowym, przez zobowiązanie strony pozwanej
         do znalezienia słusznego rozwiązania chroniącego w adekwatny sposób prawa P. Landgren (zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 6 lipca
         1993 r. w sprawie C‑242/90 P Komisja przeciwko Albani i in., Rec. str. I‑3839, pkt 13, oraz ww. wyrok Sądu Pierwszej Instancji
         z dnia 31 marca 2004 w sprawie Girardot przeciwko Komisji, pkt 89).

      94      Stąd też strony winny przede wszystkim zawrzeć ugodę ustalającą wysokość słusznego odszkodowania za niezgodne z prawem zwolnienie
         skarżącej, a następnie poinformować Sąd o kwocie w ten sposób ustalonej, a w braku zawarcia ugody, przedłożyć Sądowi kwoty
         żądań w tym zakresie w terminie trzech miesięcy od ogłoszenia niniejszego wyroku.

      95      Przy ocenie tego odszkodowania konieczne jest uwzględnienie w szczególności tego, że P. Landgren otrzymywała po zwolnieniu
         zasiłek dla bezrobotnych, a także wieku, w którym – uwzględniając jej stan zdrowia – mogłaby normalnie domagać się wypłaty
         emerytury.

      Z powyższych względów
      SĄD (w pełnym składzie)
      orzeka, co następuje:
      1)      Stwierdza się nieważność decyzji Europejskiej Fundacji Kształcenia z dnia 25 czerwca 2004 r. o rozwiązaniu umowy pracownika
            tymczasowego zawartej na czas nieokreślony z P. Landgren.
      2)      Strony przekażą Sądowi w terminie trzech miesięcy od daty ogłoszenia niniejszego wyroku bądź informację o ustalonej w drodze
            ugody kwocie odszkodowania pieniężnego w związku z wydaniem w dniu 25 czerwca 2004 r. niezgodnej z prawem decyzji, bądź w razie
            braku ugody, swoje wyrażone liczbowo żądania odnośnie tej kwoty.
      3)      Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów zostaje odroczone.

               Mahoney

               Kreppel

               Van Raepenbusch

               Boruta

               Kanninen Tagaras

               Gervasoni

         Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 26 października 2006 r.

               Sekretarz

                     Prezes

               W. Hakenberg

                     P. Mahoney

         Tekst niniejszego orzeczenia oraz teksty orzeczeń sądów wspólnotowych w nim przywołane i dotychczas nieopublikowane w Zbiorze
         dostępne są na stronie internetowej Trybunału Sprawiedliwości www.curia.europa.eu

      * Język postępowania: francuski.


Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 17 czerwca 1997 r. # Codiesel - Sociedade de Apoio Técnico à Indústria Ldª przeciwko Conselho Técnico Aduaneiro. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Supremo Tribunal Administrativo - Portugalia. # Wspólna taryfa celna. # Sprawa C-105/96.


Wyrok Trybunału z dnia 23 listopada 1976 r. # Milac GmbH Groß- und Außenhandel przeciwko Hauptzollamt Freiburg. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Finanzgericht Baden-Württemberg - Niemcy. # Sprawa 28-76.


title: Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 16 września 2004 r. # Gerd Gschoßmann przeciwko Amt für Landwirtschaft und Flurneuordnung Süd. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Verwaltungsgericht Halle - Niemcy. # Wspólna polityka rolna - Rozporządzenie (EWG) nr 1765/92 i rozporządzenie (WE) nr 1251/1999 - System wsparcia dla producentów roślin uprawnych - Płatności wyrównawcze za obszary przeznaczone pod rośliny uprawne lub odłogowane - Wyłączenie gruntów przeznaczonych pod "trwałe plantacje" - Pojęcie. # Sprawa C-366/02.

text:
      Sprawa C‑366/02
      Gerd Gschoßmann
      przeciwko
      Amt für Landwirtschaft und Flurneuordnung Süd
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgericht Halle)
      Wspólna polityka rolna – Rozporządzenie (EWG) nr 1765/92 i rozporządzenie (WE) nr 1251/1999 – System wsparcia dla producentów roślin uprawnych – Płatności wyrównawcze za obszary przeznaczone pod rośliny uprawne lub odłogowane – Wyłączenie gruntów przeznaczonych pod „trwałe plantacje” – Pojęcie
      Streszczenie wyroku
      1.        Rolnictwo – Wspólna polityka rolna – Wsparcie dla producentów niektórych roślin uprawnych – Płatności wyrównawcze za obszary
            przeznaczone pod rośliny uprawne lub odłogowane – Wyłączenie gruntów przeznaczonych pod trwałe plantacje – Pojęcie – Grunty
            nieuprawiane – Zaliczenie
      (rozporządzenie Rady nr 1765/92, art. 9 i rozporządzenie Rady nr 1251/1999, art. 7)
      2.        Rolnictwo – Wspólna polityka rolna – Wsparcie dla producentów niektórych roślin uprawnych – Płatności wyrównawcze za obszary
            przeznaczone pod rośliny uprawne lub odłogowane – Wyłączenie gruntów przeznaczonych pod trwałe plantacje – Okoliczność kładąca
            kres przeznaczeniu gruntów pod trwałe plantacje drzew owocowych
      (rozporządzenie Rady nr 1765/92, art. 9 i rozporządzenie Rady nr 1251/1999, art. 7)
      3.        Rolnictwo – Wspólna polityka rolna – Wsparcie dla producentów niektórych roślin uprawnych – Płatności wyrównawcze za obszary
            przeznaczone pod rośliny uprawne lub odłogowane – Wyłączenie gruntów przeznaczonych pod trwałe plantacje – grunty niebędące
            już dłużej przeznaczone pod trwałe plantacje – Przeznaczenie do celów nierolniczych – Przesłanki
      (rozporządzenie Rady nr 1765/92, art. 9 i rozporządzenie Rady nr 1251/1999, art. 7)
      1.        Artykuł 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia nr 1251/1999, ustanawiających system wsparcia dla producentów
         niektórych roślin uprawnych należy interpretować w ten sposób, że dla wyłączenia gruntów przeznaczonych pod trwałe plantacje
         z systemu płatności wyrównawczych nie wymaga się uprawy tych gruntów ani w szczególności stosowania na nich środków owadobójczych
         lub dokonywania zbiorów, albowiem przepisy te dotyczą tylko przeznaczenia owych gruntów, bez wymogu uprawiania gruntów w ścisłym
         tego słowa znaczeniu.

      (por. pkt 15, 19 i pkt 1 sentencji)
      2.        Artykuł 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia nr 1251/1999, ustanawiających system wsparcia dla producentów
         niektórych roślin uprawnych, które wyłączają grunty przeznaczone pod trwałe plantacje z systemu płatności wyrównawczych, należy
         interpretować w ten sposób, że w przypadku produkcji jabłek przeznaczenie gruntów pod trwałe plantacje ustaje w chwili wycięcia
         drzew owocowych, nawet gdy nie zostały one jeszcze usunięte. Jednakże samo podjęcie decyzji o wycięciu drzew, bez przystąpienia
         do jej wykonania, nie zmienia faktu przeznaczenia gruntów pod trwałe plantacje.

      (por. pkt 23 oraz pkt 2 sentencji)
      3.        Artykuł 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia nr 1251/1999, ustanawiających system wsparcia dla producentów
         niektórych roślin uprawnych, które wyłączają grunty przeznaczone pod trwałe plantacje z systemu płatności wyrównawczych, należy
         interpretować w ten sposób, że grunty, które nie są już przeznaczone pod trwałe plantacje, należy uznać za przeznaczone do
         celów nierolniczych wyłącznie w przypadku udowodnienia, że nie są one przeznaczone do prowadzenia uprawy innych roślin lub
         hodowli zwierząt.

      (por. pkt 27 oraz pkt 3 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
      z dnia 16 września 2004 r. (*)

      Wspólna polityka rolna – Rozporządzenie (EWG) nr 1765/92 i rozporządzenie (WE) nr 1251/1999 – System wsparcia dla producentów roślin uprawnych – Płatności wyrównawcze za obszary przeznaczone pod rośliny uprawne lub odłogowane – Wyłączenie gruntów przeznaczonych pod „trwałe plantacje” – Pojęcie
      W sprawie C‑366/02
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE,
      orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Verwaltungsgericht Halle (Niemcy), postanowieniem z dnia 30 września 2002 r.,
         które wpłynęło do Trybunału w dniu 14 października 2002 r., w postępowaniu:

      Gerd Gschoßmann
      przeciwko
      Amt für Landwirtschaft und Flurneuordnung Süd
      TRYBUNAŁ (trzecia izba),
      w składzie: A. Rosas, pełniący obowiązki prezesa trzeciej izby, R. Schintgen (sprawozdawca) i N. Colneric, sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Léger,
      sekretarz: R. Grass,
      uwzględniając procedurę pisemną,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu G. Gschoßmanna przez R. Zimmermanna, Rechtsanwalt,
      –        w imieniu Amt für Landwirtschaft und Flurneuordnung Süd przez E. Stübnera, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez M. Niejahra, działającego w charakterze pełnomocnika,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 27 maja 2004 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 9 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1765/92 z dnia 30 czerwca
         1992 r. ustanawiającego system wsparcia dla producentów niektórych roślin uprawnych (Dz.U. L 181, str. 12) oraz art. 7 rozporządzenia
         Rady (WE) nr 1251/1999 z dnia 17 maja 1999 r. ustanawiającego system wsparcia dla producentów niektórych roślin uprawnych
         (Dz.U. L 160, str. 1).

      2        Wniosek ten został złożony w ramach postępowania między G. Gschoßmannem, rolnikiem i Amt für Landwirtschaft und Flurneuordnung
         Süd (urzędem do spraw rolnictwa i scalania ziem, zwanym dalej „urzędem”) w sprawie wniosku o zwrot płatności wyrównawczych.

       Ramy prawne
      3        Z drugiego motywu rozporządzenia nr 1765/92 wynika, że celem systemu wsparcia dla producentów roślin uprawnych ustanowionego
         przez to rozporządzenie jest zapewnienie lepszej równowagi rynkowej poprzez zbliżenie cen wspólnotowych do cen rynku światowego
         i wyrównanie strat w dochodach wynikających z obniżenia cen wspólnotowych za pomocą płatności wyrównawczych dla producentów.

      4        Rozporządzenie nr 1765/92 przewiduje więc przyznawanie płatności wyrównawczych za obszary przeznaczone pod uprawę roślin lub
         odłogowane. Artykuł 9 tego rozporządzenia wyłącza jednak niektóre grunty z systemu wspomnianych płatności:

      „Wnioski dotyczące płatności wyrównawczych i odłogowania nie mogą być składane w odniesieniu do gruntów, które do dnia 31 grudnia
         1991 r. były przeznaczone pod stałe pastwisko [trwałe użytki zielone], trwałe plantacje lub były zadrzewione, lub przeznaczone
         do celów nierolniczych” [tłumaczenie nieoficjalne].

      5        Rozporządzenie to zostało wprowadzone w życie w szczególności przez rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2780/92 z dnia 24 września
         1992 r. dotyczące warunków przyznawania płatności wyrównawczych w ramach systemu wsparcia dla producentów niektórych roślin
         uprawnych (Dz.U. L 281, str. 5).

      6        W punkcie 2 załącznika I do rozporządzenia nr 2780/92, zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1959/94 z dnia 27 lipca
         1994 r. (Dz.U. L 198, str. 93) pojęcie „trwałe plantacje” jest zdefiniowane w następujący sposób:

      „Uprawy bez płodozmianu, inne niż stałe pastwiska [trwałe użytki zielone] zajmujące grunty przez pięć lat lub dłużej i przynoszące
         powtarzające się plony, z wyjątkiem upraw roślin wieloletnich, o których mowa w załączniku II” [tłumaczenie nieoficjalne].

      7        Rozporządzenie nr 2780/92 zostało zastąpione przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 658/96 z dnia 9 kwietnia 1996 r. (Dz.U. L 91,
         str. 46). Definicja pojęcia „trwałe plantacje” zawarta w pkt 2 załącznika I do tego rozporządzenia pozostała jednak w zasadzie
         niezmieniona:

      „Uprawy nierotacyjne inne niż trwałe użytki zielone, zajmujące obszar rolny przez pięć lat lub dłużej i przynoszące powtarzające
         się plony, z wyjątkiem roślin wieloletnich” [tłumaczenie nieoficjalne].

      8        Rozporządzenie nr 1765/92 zostało zastąpione przez rozporządzenie nr 1251/1999, którego art. 7 akapit 1 stanowi:

      „Wnioski o płatności nie mogą być składane w odniesieniu do gruntów, które w dniu 31 grudnia 1991 r. były wykorzystywane jako
         stałe pastwisko [trwałe użytki zielone], trwałe plantacje lub były zadrzewione lub wykorzystywane dla celów nierolniczych”.

      9        Szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia nr 1251/1999 zawarte są w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2316/1999 z dnia
         22 października 1999 r. (Dz.U. L 280, str. 43), które zastąpiło rozporządzenie nr 658/96. Definicja pojęcia „trwałe plantacje”
         zawarta w pkt 2 załącznika I do rozporządzenia nr 2316/1999 odpowiada definicji z pkt 2 załącznika I do rozporządzenia nr 658/96:

      „Uprawy nierotacyjne inne niż trwałe użytki zielone, zajmujące obszar rolny przez pięć lat lub dłużej i przynoszące powtarzające
         się plony, z wyjątkiem roślin wieloletnich”.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      10      G. Gschoßmann otrzymał od urzędu płatności wyrównawcze za grunty, które wcześniej były uprawiane jako sady jabłoniowe.

      11      Zgodnie z postanowieniem odsyłającym grunty te dzielą się na trzy kategorie:

      –        na gruntach należących do pierwszej kategorii do 31 grudnia 1991 r. zasadzone były jabłonie, których już nie opryskiwano.
         W 1991 r. owoce nie zostały zebrane. Decyzja o wykarczowaniu została już podjęta i wykonana w późniejszym terminie;

      –        na gruntach należących do drugiej kategorii drzewa zostały już wycięte przed datą odniesienia, jednak nie zostały one usunięte,
         co przeszkadzało w uprawie gruntów. Dopiero po pewnym czasie drzewa usunięto;

      –        na gruntach należących do trzeciej kategorii drzewa zostały wycięte i usunięte, jednakże grunty nie zostały jeszcze przeznaczone
         pod nowe uprawy.

      12      Decyzją z dnia 15 czerwca 2001 r. urząd zażądał częściowego zwrotu płatności wyrównawczych z tego powodu, że sporne grunty
         objęte były wyjątkiem przewidzianym w art. 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia nr 1251/1999, ponieważ do
         dnia 31 grudnia 1991 r. były one „przeznaczone pod […] trwałe plantacje lub […] do celów nierolniczych”.

      13      Wiedziony wątpliwościami co do zakresu spornych przepisów wspólnotowych, Verwaltungsgericht Halle postanowił zawiesić postępowanie
         i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy przeznaczenie gruntów pod trwałe plantacje w rozumieniu art. 9 rozporządzenia […] nr 1765/92 […] lub art. 7 rozporządzenia
         […] nr 1251/1999 […] wymaga prowadzenia uprawy roślin znajdujących się na tych gruntach, w niniejszym przypadku jabłoni?

      2)      Czy grunty są jeszcze przeznaczone pod trwałe plantacje, jeżeli właściciel lub inna osoba zajmująca się plantacją nie używa
         już środków owadobójczych w okresie wzrostu, a następnie nie przystępuje do zbiorów?

      3)      W przypadku odpowiedzi przeczącej na drugie pytanie – czy przeznaczenie gruntów pod trwałe plantacje ustaje w chwili, gdy
         właściciel lub inna osoba zajmująca się plantacją podejmuje decyzję o wycięciu jabłoni w nieodległym terminie, lecz nie przystępuje
         do wykonania tej decyzji przed datą odniesienia? Czy odpowiedź byłaby inna w przypadku zobowiązania jakiegoś innego przedsiębiorstwa
         do wycięcia sadu przed datą odniesienia?

      4)      W przypadku odpowiedzi przeczącej na trzecie pytanie – czy przeznaczenie gruntów pod trwałe plantacje ustaje w chwili, gdy
         właściciel, lub inna osoba zajmująca się plantacją, wyciął jabłonie bez zamiaru posadzenia nowych drzew, innymi słowy: w tym
         przypadku, czy dzień 31 grudnia 1991 r. jako ostateczny termin wycięcia drzew odpowiada ostatecznej dacie, jaką należy wziąć
         pod uwagę dla potrzeb zastosowania systemu wsparcia?

      5)      W przypadku odpowiedzi przeczącej także na czwarte pytanie – czy przeznaczenie gruntów pod trwałe plantacje ustaje w momencie
         usunięcia z ich terenu wyciętych drzew przed datą odniesienia w celu ich wykorzystania jako grunty uprawne?

      6)      Jeżeli wystąpienie jednej z przytoczonych powyżej okoliczności miałoby oznaczać ustanie przeznaczenia gruntów pod trwałe plantacje,
         powstaje pytanie, czy, w rozumieniu jednego z dwóch powołanych rozporządzeń, po ustaniu przeznaczenia gruntów pod trwałe plantacje
         grunty należy uznać, z nadejściem daty odniesienia, za grunty przeznaczone do celów nierolniczych i, w przypadku odpowiedzi
         twierdzącej na to pytanie, czy przestaną być one uznawane za takie w razie wystąpienia jednej z tych okoliczności?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego
      14      W pytaniach pierwszym i drugim, które należy rozważyć łącznie, sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy art. 9 rozporządzenia
         nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia nr 1251/1999 należy interpretować w ten sposób, że dla wyłączenia gruntów przeznaczonych
         pod trwałe plantacje z systemu płatności wyrównawczych jest konieczne, aby grunty te były uprawiane, a w szczególności, aby
         w okresie wzrostu upraw stosowane były środki owadobójcze oraz dokonywane były zbiory.

      15      Komisja oraz rzecznik generalny w punkcie 16 i nast. opinii zauważyli, że art. 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia
         nr 1251/1999 dotyczą tylko przeznaczenia gruntów pod trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, tereny zadrzewione lub do celów
         nierolniczych, bez wymogu uprawiania gruntów w ścisłym tego słowa znaczeniu.

      16      W istocie trwałe użytki zielone oraz tereny zadrzewione mogą być wykorzystywane jako takie bez uprawy gruntu. W tych okolicznościach,
         w braku przeciwnego wskazania we właściwych przepisach wspólnotowych, niespójne byłoby stawianie wymogu uprawy w odniesieniu
         do gruntów przeznaczonych pod trwałe plantacje, przy równoczesnym jego braku w odniesieniu do gruntów przeznaczonych pod trwałe
         użytki zielone lub tereny zadrzewione.

      17      Ponadto wymóg uprawy gruntów byłby trudny do pogodzenia z wyrażonym w motywie siedemnastym rozporządzenia nr 1765/92 oraz
         w motywie dwudziestym szóstym rozporządzenia nr 1251/1999 celem ustawodawcy wspólnotowego w postaci wyłączenia z systemu płatności
         wyrównawczych gruntów, które nie były uprawiane bezpośrednio przed wejściem w życie przedmiotowego systemu wsparcia. W istocie
         konsekwencją wprowadzenia wymogu uprawy gruntów w celu wyłączenia ich z systemu płatności wyrównawczych byłoby zakwalifikowanie
         do objęcia pomocą gruntów, które nie były obsiane przed dniem 31 grudnia 1991 r., a które zostały przekształcone w grunty
         uprawne wyłącznie w celu otrzymania wspomnianych płatności.

      18      Skoro dla wyłączenia gruntów z systemu płatności wyrównawczych wystarczy, aby sporne grunty były przeznaczone pod trwałe plantacje,
         bez konieczności ich uprawy, w tym celu nie wymaga się tym bardziej stosowania na nich środków owadobójczych ani dokonywania
         zbiorów.

      19      W konsekwencji na pytanie pierwsze oraz drugie należy odpowiedzieć, że art. 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia
         nr 1251/1999 należy interpretować w ten sposób, że dla wyłączenia gruntów przeznaczonych pod trwałe plantacje z systemu płatności
         wyrównawczych nie wymaga się uprawy tych gruntów ani w szczególności stosowania na nich środków owadobójczych lub dokonywania
         zbiorów.

       W przedmiocie pytań trzeciego, czwartego i piątego
      20      W pytaniach trzecim, czwartym oraz piątym, które pozostają w ścisłym związku, sąd krajowy zmierza w istocie do ustalenia,
         czy art. 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia nr 1251/1999 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku
         produkcji jabłek przeznaczenie gruntów pod trwałe plantacje ustaje w chwili, gdy producent podjął decyzję o wycięciu jabłoni
         lub o powierzeniu tego zadania innemu przedsiębiorstwu, czy w chwili rzeczywistego wycięcia jabłoni, czy też w chwili usunięcia
         wyciętych drzew.

      21      Ponieważ z odpowiedzi udzielonej na pytanie pierwsze wynika, że dla wyłączenia gruntów z systemu płatności wyrównawczych wystarczy,
         aby grunty były przeznaczone pod trwałe plantacje, bez konieczności ich uprawy, warunek ten nie jest spełniony z pewnością
         w odniesieniu do sadów, w których drzewa owocowe zostały wycięte, lecz nie usunięto ich.

      22      Natomiast samo podjęcie decyzji o wycięciu drzew, jednak bez przystąpienia do jej wykonania, nie zmienia faktu przeznaczenia
         gruntów pod trwałe plantacje.

      23      W konsekwencji na pytania trzecie, czwarte i piąte należy odpowiedzieć, że art. 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia
         nr 1251/1999 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku produkcji jabłek przeznaczenie gruntów pod trwałe plantacje
         ustaje w chwili wycięcia drzew owocowych, nawet gdy nie zostały one jeszcze usunięte. Jednakże samo podjęcie decyzji o wycięciu
         drzew, bez przystąpienia do jej wykonania, nie zmienia faktu przeznaczenia gruntów pod trwałe plantacje.

       W przedmiocie pytania szóstego
      24      W pytaniu szóstym sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy art. 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia nr 1251/1999
         należy interpretować w ten sposób, że w chwili, gdy grunty nie są już dłużej przeznaczone pod trwałe plantacje, należy je
         uznać za przeznaczone do celów nierolniczych.

      25      Jak zaznaczył rzecznik generalny w pkt 25 opinii, przeznaczenie gruntów do celów rolniczych zakłada ich przeznaczenie do prowadzenia
         uprawy roślin lub hodowli zwierząt.

      26      Zatem grunty, które nie są już dłużej przeznaczone pod trwałe plantacje, można uznać za przeznaczone do celów nierolniczych
         wyłącznie w przypadku udowodnienia, że nie są one przeznaczone do prowadzenia uprawy innych roślin lub hodowli zwierząt. Na
         sądzie krajowym spoczywa obowiązek zbadania, czy warunek ten został spełniony w niniejszym przypadku.

      27      W konsekwencji na pytanie szóste należy odpowiedzieć, że art. 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia nr 1251/1999
         należy interpretować w ten sposób, że grunty, które nie są już przeznaczone pod trwałe plantacje, należy uznać za przeznaczone
         do celów nierolniczych wyłącznie w przypadku udowodnienia, że nie są one przeznaczone do prowadzenia uprawy innych roślin
         lub hodowli zwierząt.

       W przedmiocie kosztów
      28      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
      1)      Artykuł 9 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1765/92 z dnia 30 czerwca 1992 r. ustanawiającego system wsparcia dla producentów niektórych
            roślin uprawnych oraz art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1251/1999 z dnia 17 maja 1999 r. ustanawiającego system wsparcia
            dla producentów niektórych roślin uprawnych należy interpretować w ten sposób, że dla wyłączenia gruntów przeznaczonych pod
            trwałe plantacje z systemu płatności wyrównawczych nie wymaga się uprawy tych gruntów ani w szczególności stosowania na nich
            środków owadobójczych lub dokonywania zbiorów.
      2)      Artykuł 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia nr 1251/1999 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku
            produkcji jabłek przeznaczenie gruntów pod trwałe plantacje ustaje w chwili wycięcia drzew owocowych, nawet gdy nie zostały
            one jeszcze usunięte. Jednakże samo podjęcie decyzji o wycięciu drzew, bez przystąpienia do jej wykonania, nie zmienia faktu
            przeznaczenia gruntów pod trwałe plantacje.
      3)      Artykuł 9 rozporządzenia nr 1765/92 oraz art. 7 rozporządzenia nr 1251/1999 należy interpretować w ten sposób, że grunty,
            które nie są już przeznaczone pod trwałe plantacje, należy uznać za przeznaczone do celów nierolniczych wyłącznie w przypadku
            udowodnienia, że nie są one przeznaczone do prowadzenia uprawy innych roślin lub hodowli zwierząt.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 1 kwietnia 1992 r. # Leonella Kupka-Floridi przeciwko Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu. # Urzędnicy - Zatrudnienie. # Sprawa T-26/91.