title: Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 14 marca 2013 r. # Komisja Europejska przeciwko Republice Francuskiej. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Dyrektywa 92/12/EWG - Podatki akcyzowe - Wyroby tytoniowe nabyte w jednym państwie członkowskim i przewiezione do innego państwa członkowskiego - Wyłącznie ilościowe kryteria oceny - Artykuł 34 TFUE - Ograniczenia ilościowe w przywozie. # Sprawa C-216/11.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
      z dnia 14 marca 2013 r. (
            *1
         )
      „Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Dyrektywa 92/12/EWG — Podatki akcyzowe — Wyroby tytoniowe nabyte w jednym państwie członkowskim i przewiezione do innego państwa członkowskiego — Wyłącznie ilościowe kryteria oceny — Artykuł 34 TFUE — Ograniczenia ilościowe w przywozie”
      W sprawie C-216/11
      mającej za przedmiot skargę o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 258 TFUE, złożoną w dniu 10 maja 2011 r.,

         Komisja Europejska, reprezentowana przez W. Möllsa i O. Beynet, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
      strona skarżąca,
      przeciwko

         Republice Francuskiej, reprezentowanej przez G. de Bergues’a i N. Rouam, działających w charakterze pełnomocników,
      strona pozwana,
      TRYBUNAŁ (czwarta izba),
      w składzie: L. Bay Larsen, prezes izby, J. Malenovský, U. Lõhmus, M. Safjan i A. Prechal (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Cruz Villalón,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      uwzględniając pisemny etap postępowania,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2012 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Komisja Europejska wnosi w swojej skardze o stwierdzenie, że stosując wyłącznie ilościowe kryterium w celu ustalenia, iż znajdujące się w posiadaniu osób prywatnych wyroby tytoniowe pochodzące z innego państwa członkowskiego przeznaczone są do celów handlowych, oraz stosując to kryterium w przeliczeniu na indywidualny środek transportu (nie zaś na osobę) i do wszystkich wyrobów tytoniowych ogółem, a także całkowicie uniemożliwiając osobom prywatnym przywóz wyrobów tytoniowych pochodzących z innego państwa członkowskiego w ilości przekraczającej 2 kg na indywidualny środek transportu, Republika Francuska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, s. 1, zwanej dalej „dyrektywą”), a w szczególności art. 8 i 9 dyrektywy, oraz art. 34 TFUE.

         Ramy prawne

         Uregulowania Unii

               2

               Artykuł 8 dyrektywy stanowił:
               „Odnośnie [do] wyrobów nabytych przez osoby prywatne dla ich własnego użytku i przez nie transportowanych [przewożonych] zasada rządząca rynkiem wewnętrznym ustanawia, że podatek akcyzowy jest pobierany w państwie członkowskim, w którym zostały one nabyte”.

               3

               Artykuł 9 dyrektywy brzmiał następująco:
               „1.   Bez uszczerbku dla art. 6, 7 i 8 podatek akcyzowy staje się wymagalny, w przypadku gdy wyroby dopuszczone do konsumpcji w państwie członkowskim są przechowywane do celów handlowych w innym państwie członkowskim.
               W takim przypadku podatek jest należny w państwie członkowskim, na którego terytorium wyroby znajdują się, i staje się wymagalny od posiadacza wyrobów.
               2.   W celu ustalenia, że wyroby określone w art. 8 są przeznaczone do celów handlowych, państwa członkowskie muszą wziąć pod uwagę między innymi:

                        —

                        status handlowy składującego wyroby i przyczyny ich składowania,

                        —

                        miejsce, gdzie wyroby są umieszczone, lub, w razie potrzeby, sposób transportu,

                        —

                        każdy dokument odnoszący się do wyrobów,

                        —

                        rodzaj wyrobów,

                        —

                        ilość wyrobów.

                  W celu zastosowania akapitu pierwszego tiret piąte państwa członkowskie mogą ustalić wzorcowe [orientacyjne] poziomy wyłącznie jako formę dowodu. Te poziomy wzorcowe [orientacyjne] nie mogą być niższe niż:

                        a)

                           Wyroby tytoniowe

                        papierosy 800 sztuk
                        cygaretki (cygara ważące nie więcej niż 3 g każde) 400 sztuk
                        cygara 200 sztuk
                        tytoń 1,0 kg

                  […]”.

         Uregulowania francuskie

               4

               Artykuł 302D code général des impôts [powszechnego kodeksu podatkowego] w wersji obowiązującej w chwili upływu terminu wskazanego w uzasadnionej opinii skierowanej do Republiki Francuskiej w dniu 23 listopada 2009 r. (zwanego dalej „kodeksem”) stanowił:
               „I.-1. Podatek staje się wymagalny: […]

                        4°

                        Bez uszczerbku dla postanowień […] art. 575G i 575H, jeżeli stwierdzi się posiadanie we Francji alkoholu, napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych wyprodukowanych do celów handlowych, w stosunku do których posiadacz nie jest w stanie wykazać, przedstawiając odpowiedni dokument potwierdzający, fakturę lub paragon kasowy, w zależności od danego przypadku, że są to wyroby objęte procedurą zawieszenia poboru podatku lub że podatek został uiszczony we Francji […].

                  W celu ustalenia, czy dane wyroby są przedmiotem posiadania we Francji do celów handlowych, organy podatkowe stosują następujące kryteria:

                        a.

                        zawodowy charakter działalności posiadacza wyrobów;

                        b.

                        miejsce, w którym wyroby się znajdują, wykorzystany środek transportu oraz dokumenty dotyczące wskazanych wyżej wyrobów;

                        c.

                        rodzaj wyrobów;

                        d.

                        ilość wyrobów, w szczególności gdy przekracza ona orientacyjne poziomy ustalone w art. 9 [ust.] 2 dyrektywy […]”.

               5

               Artykuł 575G kodeksu stanowił:
               „Po sprzedaży detalicznej wyrobów tytoniowych nie mogą one być przemieszczane bez dokumentu wskazanego w art. 302M ust. II, jeżeli ich ilość przekracza 1 kg”.

               6

               Artykuł 575H kodeksu stanowił:
               „Z wyjątkiem dostawców w magazynach, podmiotów zobowiązanych w punktach sprzedaży, osób wskazanych w art. 565 pkt 3, osób dokonujących odsprzedaży wskazanych w art. 568 akapit czwarty lub osób dokonujących odsprzedaży wskazanych w art. 568 akapit pierwszy – w ilościach określonych w zarządzeniu ministra odpowiedzialnego za sprawy budżetowe – zakazuje się posiadania w magazynach, lokalach handlowych lub też w środkach transportu przetworzonych wyrobów tytoniowych w ilości przekraczającej 2 kg”.

         Francuska praktyka administracyjna

               7

               Z dniem upływu terminu wskazanego w uzasadnionej opinii z dnia 23 listopada 2009 r. strona internetowa dyrekcji generalnej ceł i podatków pośrednich ministerstwa finansów zawierała następujące informacje:
               „Zagadnienia ogólne
               Jeżeli w czasie przemieszczania się do innych państw Unii dokonują Państwo zakupów na własny użytek, nie są Państwo zobowiązani do przedstawienia deklaracji czy też uiszczania opłat lub podatków w momencie wyjazdu z Francji lub wjazdu do Francji.
               […] Jeżeli kupują Państwo […] tytoń, regulacje wspólnotowe przewidują orientacyjne poziomy dotyczące zakupu tego rodzaju wyrobów przez osoby prywatne.
               Powyżej poziomów znajdujących zastosowanie do wyrobów tytoniowych […] wskazanych poniżej, w zależności od innych kryteriów, Państwa zakupy mogą zostać uznane przez francuskie organy celne za zakupy o charakterze handlowym. W tym przypadku są Państwo zobowiązani do uiszczenia odpowiednich opłat i podatków obowiązujących we Francji dla każdego z tego rodzaju wyrobów. Powyższe poziomy znajdują także zastosowanie do wyjazdów z Francji do każdego innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
               Tytoń
               Zgodnie z przepisami art. 575G i art. 575H kodeksu […] od dnia 1 stycznia 2006 r. stosuje się następujące postanowienia odnośnie do nabywania tytoniu przez osoby prywatne w innych państwach Unii Europejskiej, z wyjątkiem dziesięciu nowych państw członkowskich:

                        —

                        Mogą Państwo przewozić 5 kartonów papierosów (tj. 1 kg tytoniu) bez posiadania zezwolenia na przemieszczanie.

                        —

                        Uwaga: powyższy poziom znajduje zastosowanie do każdego indywidualnego środka transportu lub do każdej osoby powyżej 17 lat w przypadku środka transportu zbiorowego (rozumianego jako środek transportu przewożący ponad dziewięć osób, w tym kierowcę).

                        —

                        [W przypadku wwozu od] 6 do 10 kartonów, muszą Państwo przedstawić uproszczony dokument towarzyszący (UDT). W braku UDT kontrolowana osoba podróżująca naraża się na konfiskatę wyrobów tytoniowych, a także na karę. Osoba podróżująca może zrzec się towarów. W takim przypadku nie zostanie na nią nałożona jakakolwiek kara.

                        —

                        Aby sporządzić wskazany powyżej dokument, wystarczy udać się do najbliższego francuskiego urzędu celnego znajdującego się przy granicy.

                        —

                        Wwóz ponad 10 kartonów papierosów (lub 2 kg tytoniu) jest zakazany we wszystkich pozostałych przypadkach. Kontrolowana osoba podróżująca naraża się na wskazane powyżej sankcje (konfiskatę wyrobów i karę).
                        Dla środków transportu zbiorowego (samolot, statek, autobus, pociąg) powyższe regulacje stosuje się indywidualnie w stosunku do każdego pasażera”.

         Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi

               8

               Uznając, że francuskie przepisy oraz praktyka administracyjna w zakresie przywozu wyrobów tytoniowych przez osoby prywatne są niezgodne z dyrektywą, z zasadą proporcjonalności i z art. 28 WE, w dniu 23 października 2007 r. Komisja skierowała do Republiki Francuskiej wezwanie do usunięcia uchybienia, na które to państwo członkowskie udzieliło odpowiedzi pismem z dnia 18 stycznia 2008 r.

               9

               W dniu 23 listopada 2009 r. Komisja skierowała do Republiki Francuskiej uzasadnioną opinię, wzywając to państwo członkowskie do podjęcia wszelkich środków niezbędnych do zastosowania się do owej opinii w terminie dwóch miesięcy od dnia jej otrzymania. Rzeczone państwo członkowskie odpowiedziało na nią pismem z dnia 22 stycznia 2010 r.

               10

               Ponieważ Komisja uznała udzielone przez Republikę Francuską wyjaśnienia za niezadowalające, postanowiła wnieść niniejszą skargę.

         W przedmiocie skargi

         W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 8 i 9 dyrektywy

               11

               Komisja utrzymuje, że francuskie przepisy i praktyka administracyjna są niezgodne z dyrektywą, a w szczególności z jej art. 8 i 9, ponieważ kryteria służące ocenie, czy posiadane wyroby tytoniowe przeznaczone są do celów handlowych, są kryteriami wyłącznie ilościowymi, progi określone w art. 575G i 575H kodeksu odnoszą się do wszystkich posiadanych wyrobów tytoniowych ogółem, wspomniane progi w razie przewozu indywidualnym środkiem transportu mają zastosowanie w przeliczeniu na pojazd, a nie na osobę, a sankcje przewidziane w razie naruszenia tych ostatnich przepisów są szczególnie surowe.

               12

               Republika Francuska podnosi na wstępie, że art. 575G i 575H kodeksu zawierają jedynie regulacje dotyczące posiadania tytoniu, a nie zasady i warunki poboru podatku akcyzowego. Przepisy te nie są zatem objęte zakresem przedmiotowym art. 8 i 9 dyrektywy. W każdym razie francuskie przepisy i praktyka administracyjna nie są niezgodne z dyrektywą, a przewidziane sankcje są proporcjonalne.

               13

               Należy przypomnieć, że celem dyrektywy jest ustanowienie określonych zasad dotyczących przechowywania, przepływu i kontroli objętych akcyzą towarów, w szczególności w celu zagwarantowania, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku akcyzowego będzie jednakowy we wszystkich państwach członkowskich (wyrok z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-5/05 Joustra, Zb.Orz. s. I-11075, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).

               14

               W dyrektywie wprowadzone zostało w tym zakresie rozróżnienie pomiędzy z jednej strony wyrobami przechowywanymi do celów handlowych a z drugiej strony wyrobami przechowywanymi do celów prywatnych (ww. wyrok w sprawie Joustra, pkt 28).

               15

               Jeżeli chodzi o wyroby przechowywane do celów prywatnych, to art. 8 dyrektywy stanowi, że podatek akcyzowy jest należny w państwie członkowskim, w którym zostały one nabyte (ww. wyrok w sprawie Joustra, pkt 31). Natomiast w odniesieniu do wyrobów przechowywanych do celów handlowych art. 9 ust. 1 dyrektywy stanowi co do zasady, że podatek akcyzowy jest należny w państwie członkowskim, w którym są one przechowywane.

               16

               W celu ustalenia, że wyroby przechowywane są do celów handlowych, art. 9 ust. 2 dyrektywy ustanawia szereg kryteriów. W szczególności, jak wynika z samego brzmienia art. 9 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy, w celu ustalenia, że wyroby są przechowywane do celów handlowych, państwa członkowskie powinny między innymi wziąć pod uwagę szereg kryteriów, przy czym ilość posiadanych wyrobów jest tylko jednym z szeregu wymienionych kryteriów. Ponadto w odniesieniu do tego kryterium art. 9 ust. 2 akapit drugi dyrektywy stanowi, że państwa członkowskie mogą ustalić orientacyjne poziomy wyłącznie jako formę dowodu.

               17

               Wynika z tego, jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 20 i 21 opinii, że art. 9 ust. 2 dyrektywy nie zezwala na to, by państwa członkowskie ustalały, iż wyroby są przechowywane do celów handlowych, jedynie w oparciu o wyłącznie ilościowy próg dotyczący posiadanych wyrobów.

               18

               Odnosząc się do spornych przepisów, prawdą jest, jak podkreśla Republika Francuska, że art. 302D kodeksu jako taki nie ustanawia tego rodzaju wyłącznie ilościowego progu w celu ustalenia, że wyroby są przechowywane do celów handlowych.

               19

               Niemniej skoro artykuł ten stanowi, że znajduje on zastosowanie „[b]ez uszczerbku dla postanowień […] art. 575G i 575H [kodeksu]”, określone w tych ostatnich przepisach progi stają się w rzeczywistości jedynymi istotnymi kryteriami ustalenia, że wyroby przechowywane są do celów handlowych, co potwierdza francuska praktyka administracyjna. Tymczasem Republika Francuska nie zaprzecza, że omawiane progi mają charakter wyłącznie ilościowy.

               20

               Omawiane państwo członkowskie utrzymuje również, że jego przepisy i praktyka administracyjna nie są niezgodne z art. 9 ust. 2 dyrektywy ze względu na to, że wspomniane progi mają zastosowanie do całości przechowywanych wyrobów tytoniowych ogółem i że w razie przewozu indywidualnym środkiem transportu ilość tytoniu ocenia się w przeliczeniu na pojazd, a nie na osobę.

               21

               W tym względzie należy zauważyć, że jak wynika z art. 9 ust. 2 akapit drugi dyrektywy, jeżeli państwa członkowskie decydują się na ustalenie poziomów – które zgodnie z tym przepisem mogą być jedynie orientacyjne – dotyczących ilości przechowywanych wyrobów tytoniowych w celu ustalenia, czy wyroby te są przeznaczone do celów handlowych, muszą one przestrzegać określonych poziomów minimalnych.

               22

               Tymczasem, po pierwsze, ustalając wyraźnie minimalne poziomy dla kilku różnych kategorii wyrobów tytoniowych, dyrektywa zezwala państwom członkowskim na ustalanie progów wagowych przechowywanych wyrobów tytoniowych, dla wszystkich wyrobów ogółem, jedynie pod warunkiem przestrzegania każdego z poziomów minimalnych. Republika Francuska nie twierdzi, że warunek ten jest spełniony w odniesieniu do progów określonych w art. 575G i 575H kodeksu.

               23

               Po drugie, ponieważ art. 9 ust. 2 dyrektywy ma na celu określenie warunków, w których podatek akcyzowy staje się należny od posiadacza wyrobów w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy, należy uznać, że minimalne poziomy orientacyjne określone w art. 9 ust. 2 akapit drugi dyrektywy dotyczą tegoż posiadacza, a zatem stosuje się je w przeliczeniu na osobę.

               24

               Z powyższego wynika, że przewidując – do celów ustalenia, iż wyroby tytoniowe są przechowywane do celów handlowych – wyłącznie ilościowe progi, które mają zastosowanie do całości tych wyrobów ogółem i które w razie przewozu indywidualnym środkiem transportu oceniane są w przeliczeniu na pojazd, a ponadto obwarowując przekroczenie omawianych progów sankcjami, francuskie przepisy oraz praktyka administracyjna są niezgodne z art. 9 dyrektywy, a w konsekwencji również z art. 8 dyrektywy.

               25

               Pierwszy zarzut podniesiony przez Komisję jest zatem zasadny.

         W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia art. 34 TFUE

               26

               Komisja utrzymuje, że art. 575H kodeksu jest również niezgodny z art. 34 TFUE. Wspomniany przepis krajowy całkowicie bowiem uniemożliwia osobom prywatnym przywóz do Francji wyrobów tytoniowych pochodzących z innego państwa członkowskiego w ilości przekraczającej 2 kg na indywidualny środek transportu, nawet jeśli taka ilość przeznaczona jest na własne potrzeby danej osoby prywatnej.

               27

               W tym względzie należy przypomnieć, że gdy jakaś dziedzina jest przedmiotem wyczerpującej harmonizacji wspólnotowej, wszystkie związane z nią przepisy krajowe powinny być oceniane w świetle tych przepisów harmonizujących, a nie prawa pierwotnego (wyrok z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie C-463/01 Komisja przeciwko Niemcom, Zb.Orz. s. I-11705, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo).

               28

               W niniejszym przypadku, jak wynika z pkt 24 niniejszego wyroku, bezsporny jest fakt, że art. 575H kodeksu narusza przepis wyczerpująco harmonizujący sposób, w jaki państwa członkowskie mogą uwzględniać ilość przechowywanych wyrobów tytoniowych w celu ustalenia, że są one przeznaczone do celów handlowych.

               29

               Ponieważ zaś Komisja poprzestaje w drugim zarzucie na żądaniu dokonania oceny w świetle postanowień prawa pierwotnego przepisu krajowego, który należy oceniać w świetle wspomnianych przepisów harmonizujących, zarzut ten należy oddalić.

               30

               W związku z tym należy stwierdzić, że stosując wyłącznie ilościowe kryterium w celu ustalenia, że znajdujące się w posiadaniu osób prywatnych wyroby tytoniowe pochodzące z innego państwa członkowskiego przeznaczone są do celów handlowych, oraz stosując to kryterium w przeliczeniu na indywidualny środek transportu (nie zaś na osobę) i do wszystkich wyrobów tytoniowych ogółem, Republika Francuska uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy dyrektywy, a w szczególności art. 8 i 9 tej dyrektywy.

         W przedmiocie kosztów

               31

               Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Jednakże zgodnie z art. 138 § 3 regulaminu postępowania w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań każdej ze stron każda z nich pokrywa co do zasady własne koszty. Ponieważ żądania zarówno Komisji, jaki i Republiki Francuskiej zostały tylko częściowo uwzględnione, należy orzec, że każda ze stron pokrywa własne koszty.

               Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:

                           1)

                           Stosując wyłącznie ilościowe kryterium w celu ustalenia, że znajdujące się w posiadaniu osób prywatnych wyroby tytoniowe pochodzące z innego państwa członkowskiego przeznaczone są do celów handlowych, oraz stosując to kryterium w przeliczeniu na indywidualny środek transportu (nie zaś na osobę) i do wszystkich wyrobów tytoniowych ogółem, Republika Francuska uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, a w szczególności art. 8 i 9 tej dyrektywy.

                           2)

                           W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.

                           3)

                           Komisja Europejska i Republika Francuska pokrywają własne koszty.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: francuski.


title: Wyrok Trybunału (dziesiąta izba) z dnia 24 października 2013 r. # Agenţia Naţională de Administrare Fiscală przeciwko SC Rafinăria Steaua Română SA. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Inalta Curte de Casaţie şi Justiţie - Rumunia. # Podatki - Podatek od wartości dodanej - Zwrot nadwyżki podatku VAT w wyniku potrącenia - Stwierdzenia nieważności decyzji o potrąceniu- Obowiązek zapłacenia podatnikowi odsetek za zwłokę. # Sprawa C-431/12.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (dziesiąta izba)
      z dnia 24 października 2013 r. (
            *1
         )
      „Podatki — Podatek od wartości dodanej — Zwrot nadwyżki podatku VAT w wyniku potrącenia — Stwierdzenie nieważności decyzji o potrąceniu — Obowiązek zapłacenia podatnikowi odsetek za zwłokę”
      W sprawie C‑431/12
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie (Rumunia) postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 24 września 2012 r., w postępowaniu:

         Agenţia Naţională de Administrare Fiscală

      przeciwko

         SC Rafinăria Steaua Română SA,

      TRYBUNAŁ (dziesiąta izba),
      w składzie: E. Juhász, prezes dziesiątej izby, pełniący obowiązki prezesa izby, A. Rosas i C. Vajda (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: J. Kokott,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      uwzględniając pisemny etap postępowania,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu SC Rafinăria Steaua Română SA przez D. Dascălu, adwokata,

               —

               w imieniu rządu rumuńskiego przez R.H. Radu, E. Gane oraz A.L. Crişan, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez L. Keppenne oraz L. Lozano Palacios, działające w charakterze pełnomocników,

         podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 183 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347, s. 1, zwanej dalej „dyrektywą VAT”).

               2

               Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Agenţia Naţională de Administrare Fiscală (krajowym organem rumuńskiej administracji podatkowej, zwanym dalej „Agenţia”) a SC Rafinăria Steaua Română SA (zwaną dalej „spółką Steaua Română”) dotyczącego wniosku o zapłatę odsetek w związku ze zwłoką w zwrocie nadwyżki podatku od wartości dodanej (zwanego dalej „podatkiem VAT”) naliczonego z tytułu podatku VAT, który obciążał spółkę Steaua Română.

         Ramy prawne

         Prawo Unii

               3

               Artykuł 183 akapit pierwszy dyrektywy VAT stanowi:
               „W przypadku gdy za dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę [podatku] VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki”.

               4

               Zgodnie z art. 252 ust. 2 dyrektywy VAT:
               „Okres rozliczeniowy ustalany przez każde z państw członkowskich wynosi jeden, dwa lub trzy miesiące.
               Państwa członkowskie mogą jednakże ustalić inne okresy rozliczeniowe, pod warunkiem że nie będą one przekraczać jednego roku”.

         Prawo rumuńskie

               5

               Postępowanie podatkowe jest ustanowione Ordonanţa Guvernului nr. 92 privind Codul de procedură fiscală (dekretem rządu nr 92 w sprawie kodeksu postępowania podatkowego) z dnia 24 grudnia 2003 r. (Monitorul Oficial al României, część I, nr 941 z dnia 29 grudnia 2003 r., opublikowanym ponownie w Monitorul Oficial al României, część I, nr 513 z dnia 31 lipca 2007 r.), w brzmieniu obowiązującym w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych w postępowaniu głównym (zwanym dalej „kodeksem postępowania podatkowego”).

               6

               Artykuł 124 ust. 1 kodeksu postępowania podatkowego stanowi:
               „W odniesieniu do kwot podlegających odzyskaniu lub zwrotowi z budżetu państwa podatnikom przysługuje prawo do odsetek naliczanych od dnia następującego po dniu upływu przewidzianego terminu […]. Odsetki są wypłacane na wniosek podatników”.

               7

               Rozporządzenie ministra gospodarki i finansów nr 1857/2007 z dnia 1 listopada 2007 r. (Monitorul Oficial al României, część I, nr 785 z dnia 20 listopada 2007 r.) w sprawie zatwierdzenia zasad wydawania decyzji w przedmiocie deklaracji wykazujących ujemne saldo podatku VAT z możliwością zwrotu stanowi w rozdziale 1 sekcja B pkt 6:
               „Wnioski o zwrot rozpatrywane są w kolejności ich rejestracji przez organ podatkowy w terminie 45 dni od dnia złożenia deklaracji [podatku VAT] wykazującej ujemne saldo [podatku VAT] z możliwością zwrotu”.

         Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu w postępowaniu głównym oraz pytanie prejudycjalne

               8

               Deklaracje podatku VAT spółki Steaua Română za grudzień 2007 r. i styczeń 2008 r. wykazywały ujemne saldo w kwocie 3697738 lei rumuńskich (RON), której zwrot został przyznany przez Agenţia w wyniku kontroli.

               9

               Jednakże w wyniku tej kontroli Agenţia wydał decyzję podatkową, na mocy której niezgodnie z prawem nałożył on na spółkę Steaua Română dwa dodatkowe zobowiązania podatkowe, odpowiednio, w kwocie 19002767 RON z tytułu podatku VAT oraz w kwocie 5374404 RON z tytułu odsetek za zwłokę. Organ ten wydał następnie dwie decyzje przyznające zwrot kwoty nadwyżki podatku VAT w drodze potrącenia, powodując tym samym umorzenie tych dwóch zobowiązań podatkowych.

               10

               Ponieważ zażalenia spółki Steaua Română na decyzję podatkową i decyzje o potrąceniu zostały oddalone, spółka ta wniosła skargi do Curtea de Apel Ploiești, który stwierdził nieważność rzeczonych decyzji wyrokami z dnia 4 grudnia 2008 r. i 14 października 2009 r. Odwołania wniesione przez Agenţia od tych wyroków zostały oddalone przez Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie w wyrokach z dnia 9 czerwca 2009 r. i 13 maja 2010 r. Agenţia został w rezultacie zobowiązany do zwrotu spółce Steaua Română kwoty w wysokości 3697738 RON, która była przedmiotem żądania głównego.

               11

               Z uwagi na niezgodność z prawem decyzji o potrąceniu i zwłokę w zwrocie nielegalnie potrąconej kwoty podatku VAT spółka Steaua Română zwróciła się również do Agenţia o zapłatę odsetek od tej kwoty, obliczonych od dnia upływu przewidzianego prawem terminu 45 dni na wydanie decyzji w przedmiocie deklaracji podatku VAT do dnia rzeczywistego zwrotu wskazanej kwoty. Jej zdaniem kwota tych odsetek wynosiła 1793972 RON.

               12

               Ponieważ Agenţia nie udzielił odpowiedzi na ten wniosek w terminie wyznaczonym w obowiązujących przepisach, spółka Steaua Română dwukrotnie złożyła zażalenia, żądając zapłaty kwoty w wysokości 1793972 RON z tytułu odsetek ustawowych.

               13

               Zważywszy, że żądanie spółki zostało oddalone decyzją Agenţia z dnia 30 września 2010 r., Curtea de Apel Bucureşti w wyroku z dnia 14 lutego 2011 r. stwierdził nieważność tej decyzji i zasądził od Agenţia na rzecz spółki Steaua Română kwotę w wysokości 1793972 RON z tytułu ustawowych odsetek do dnia 27 lipca 2009 r.

               14

               Agenţia wniósł odwołanie od tego wyroku do Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie.

               15

               W odwołaniu Agenţia podnosi w szczególności, że Curtea de Apel Bucureşti naruszył prawo, zasądzając od Agenţia kwotę w wysokości 1739972 RON z tytułu ustawowych odsetek, gdyż obowiązujące przepisy sankcjonują nie sposób, w jaki rozpatrywane są wnioski złożone przez podatników, lecz wyłącznie przekroczenie terminu na rozważenie tych wniosków. Tymczasem deklaracje podatku VAT oraz inne wnioski złożone przez spółkę Steaua Română zostały rozważone z zachowaniem wyznaczonych terminów. Odsetki za zwłokę nie są zatem należne za okres, w którym obowiązywały decyzje o potrąceniu.

               16

               Spółka Steaua Română powołała się na wyrok z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie C-107/10 Enel Maritsa Iztok 3, Zb.Orz. s. I-3873, twierdząc, że w tym wyroku Trybunał zajął wyraźne stanowisko w kwestii interpretacji i stosowania zasady neutralności podatku VAT w świetle poszanowania prawa osób do otrzymania odsetek za zwłokę w związku ze zwrotem nadwyżki podatku VAT. Spółka Steaua Română wniosła w rezultacie o oddalenie odwołania z uwagi na jego bezzasadność, twierdząc w istocie, że Agenţia nie zachował terminów obowiązujących w odniesieniu do zwrotu podatku VAT.

               17

               W tej sytuacji Înalta Curte de Casaţie și Justiţie, uznawszy, że ciąży na nim, jako na sądzie odwoławczym ostatniej instancji, obowiązek zwrócenia się do Trybunału na podstawie art. 267 akapit trzeci TFUE, postanowił zawiesić postępowanie i przedłożyć Trybunałowi następujące pytanie prejudycjalne:
               „Czy wykładnia art. 124 kodeksu postępowania podatkowego, zgodnie z którą państwo nie jest zobowiązane do zapłaty odsetek w związku z kwotami, których zażądano na podstawie deklaracji podatku VAT, za okres od dnia potrącenia tych kwot do dnia stwierdzenia nieważności aktów dotyczących potrącenia na mocy orzeczenia sądowego, jest sprzeczna z art. 183 dyrektywy […] Rady 2006/112 […]?”.

         W przedmiocie pytania prejudycjalnego

               18

               W swym pytaniu sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 183 dyrektywy VAT należy intepretować w ten sposób, że sprzeciwia się temu, aby podatnik, który zwrócił się o zwrot nadwyżki podatku VAT naliczonego z tytułu podatku VAT obciążającego tego podatnika, nie mógł uzyskać od organów administracji podatkowej państwa członkowskiego odsetek za zwłokę w związku ze zwrotem dokonanym z opóźnieniem przez te organy za okres, w którym obowiązywały akty administracyjne wykluczające zwrot, których nieważność została następnie stwierdzona na mocy orzeczenia sądowego.

               19

               Należy przypomnieć w tym względzie, że o ile art. 183 dyrektywy VAT nie przewiduje ani obowiązku zapłaty odsetek od nadwyżki podatku VAT do zwrotu, ani dnia, od którego takie odsetki są należne, to okoliczność ta nie pozwala sama w sobie na stwierdzenie, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, iż ustalone przez państwa członkowskie warunki w celu dokonania zwrotu nadwyżki podatku VAT są zwolnione z wszelkiej kontroli w świetle prawa Unii (ww. wyrok w sprawie Enel Maritsa Iztok 3, pkt 27, 28 i przytoczone tam orzecznictwo).

               20

               Jeżeli bowiem wprowadzanie w życie prawa do zwrotu nadwyżki podatku VAT przewidzianego w art. 183 dyrektywy VAT objęte jest zasadniczo autonomią proceduralną państw członkowskich, to jednak ramy tej autonomii stanowią zasady równoważności i skuteczności (ww. wyrok w sprawie Enel Maritsa Iztok 3, pkt 29).

               21

               Z orzecznictwa wynika ponadto, że państwa członkowskie muszą przestrzegać określonych szczególnych zasad przy wprowadzaniu w życie prawa do zwrotu nadwyżki podatku VAT wynikającego z art. 183 dyrektywy VAT, interpretowanego w kontekście i w świetle zasad ogólnych regulujących dziedzinę podatku VAT. Prawo podatników do odliczenia od podatku VAT, który są oni zobowiązani zapłacić, podatku VAT, który obciążał towary i usługi nabyte przez nich na wcześniejszym etapie, stanowi zasadę podstawową wspólnego systemu podatku VAT ustanowioną w prawie Unii. Prawo to stanowi integralną część systemu podatku VAT i co do zasady nie może być ograniczane. W szczególności prawo to wykonywane jest w sposób bezpośredni w stosunku do całego podatku obciążającego czynności powodujące naliczenie podatku (ww. wyrok w sprawie Enel Maritsa Iztok 3, pkt 30–32 i przytoczone tam orzecznictwo).

               22

               To w świetle tych uwag Trybunał orzekł już, że zasady zwrotu podatku VAT nie mogą podważać zasady neutralności systemu podatku VAT, przenosząc na podatnika, w całości lub w części, ciężar tego podatku, co oznacza, w szczególności, że zwrot ma być dokonany w rozsądnym terminie (ww. wyrok w sprawie Enel Maritsa Iztok 3, pkt 33).

               23

               Z tych samych względów, jeżeli zwrot na rzecz podatnika nadwyżki podatku VAT następuje po przekroczeniu rozsądnego terminu, to zasada neutralności systemu podatku VAT wymaga, aby straty finansowe poniesione w ten sposób przez podatnika w wyniku utraty możliwości dysponowania danymi środkami finansowymi zostały zrekompensowane poprzez zapłatę odsetek za zwłokę.

               24

               W tym zakresie z orzecznictwa Trybunału wynika, że naliczanie odsetek należnych od skarbu państwa bez przyjęcia jako punktu wyjścia dnia, w którym zgodnie z dyrektywą VAT nadwyżka podatku VAT powinna zostać normalnie zrefundowana, jest zasadniczo sprzeczne z wymogami art. 183 tej dyrektywy (ww. wyrok w sprawie Enel Maritsa Iztok 3, pkt 51). Tymczasem z postanowienia odsyłającego wynika, że w postępowaniu głównym obowiązujące przepisy krajowe przewidują co do zasady naliczenie odsetek za zwłokę od dnia wygaśnięcia terminu 45 dni przewidzianego na rozpatrzenie deklaracji podatku VAT.

               25

               Należy ponadto stwierdzić, że z punktu widzenia podatnika powód zwłoki w dokonaniu zwrotu nadwyżki podatku VAT jest bez znaczenia. W tym kontekście nie ma istotniej różnicy między zwłoką w zwrocie z uwagi na administracyjne postępowanie w sprawie wniosku zakończone po terminie a zwłoką w zwrocie z uwagi na akty administracyjne niezgodnie z prawem wykluczające zwrot, których nieważność została następnie stwierdzona na mocy orzeczenia sądowego.

               26

               W świetle powyższych uwag na przedłożone pytanie należy odpowiedzieć, że art. 183 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on temu, aby podatnik, który wniósł o zwrot nadwyżki podatku VAT naliczonego z tytułu podatku VAT obciążającego tego podatnika, nie mógł uzyskać od organów administracji podatkowej państwa członkowskiego odsetek za zwłokę w związku ze zwrotem dokonanym z opóźnieniem przez te organy za okres, w którym obowiązywały akty administracyjne wykluczające zwrot, których nieważność została następnie stwierdzona na mocy orzeczenia sądowego.

         W przedmiocie kosztów

               27

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:

                     Artykuł 183 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on temu, aby podatnik, który wniósł o zwrot nadwyżki podatku od wartości dodanej naliczonego z tytułu podatku od wartości dodanej obciążającego tego podatnika, nie mógł uzyskać od organów administracji podatkowej państwa członkowskiego odsetek za zwłokę w związku ze zwrotem dokonanym z opóźnieniem przez te organy za okres, w którym obowiązywały akty administracyjne wykluczające zwrot, których nieważność została następnie stwierdzona na mocy orzeczenia sądowego.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: rumuński.


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 30 listopada 2006 r. # Camper, SL przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie sprzeciwu - Zgłoszenie graficznego wspólnotowego znaku towarowego BROTHERS by CAMPER - Wcześniejsze graficzne krajowe znaki towarowe BROTHERS - Niedopuszczalność - Względna podstawa odmowy rejestracji - Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 40/94. # Sprawa T-43/05.

text:
      Wyrok Sądu Pierwszej Instancji (trzecia izba) z dnia 30 listopada 2006 r. – Camper przeciwko OHIM – JC (BROTHERS by CAMPER)
      (Sprawa T-43/05)
      Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie graficznego wspólnotowego znaku towarowego BROTHERS by CAMPER – Wcześniejsze graficzne krajowe znaki towarowe BROTHERS – Niedopuszczalność – Względna podstawa odmowy rejestracji – Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 40/94
      Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Względne podstawy odmowy rejestracji – Sprzeciw właściciela wcześniejszego identycznego lub podobnego znaku towarowego zarejestrowanego dla identycznych lub podobnych
         towarów lub usług (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 8 ust. 1 lit. b)) (por. pkt 86–88, 91)

      Przedmiot

               Skarga na decyzję Pierwszej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 29 listopada 2004 r. (sprawa R 170/2004-1), dotyczącą postępowania
                  w sprawie sprzeciwu między JC AB a Camper SL

            Informacje dotyczące sprawy

               Zgłaszający wspólnotowy znak towarowy:

               Camper, SL

               Zgłoszony wspólnotowy znak towarowy:

               Graficzny                                              znak towarowy BROTHERS by CAMPER dla towarów i usług z klas 18, 25 i 39 – zgłoszenie nr 1954601

               Właściciel znaku towarowego lub oznaczenia, na które powołano się w sprzeciwie:

               JC AB

               Znak towarowy lub oznaczenie,                                              na które powołano się w sprzeciwie:

               Graficzny szwedzki, fiński i duński znak towarowy BROTHERS                                              dla towarów z klasy 25

               Decyzja Wydziału Sprzeciwów:

               Odrzucenie sprzeciwu w zakresie, w jakim oparty był na wcześniejszym szwedzkim znaku towarowym; sprzeciw uwzględniony w odniesieniu
                  do części spornych towarów, w zakresie w jakim oparty był na wcześniejszych znakach towarowych duńskim i fińskim

               Decyzja Izby Odwoławczej:

               Oddalenie odwołania

      Sentencja

                  1)

                  Skarga zostaje oddalona.

                  2)

                  Skarżąca pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe
                     i wzory) (OHIM).

                  3)

                  Interwenient pokrywa własne koszty.


title: Wyrok Sądu (siódma izba) z dnia 7 lipca 2010 r. # Komisja Europejska przeciwko Hellenic Ventures - Elliniki Etaireia Epicheirimatikis Protovoulias AE i innym. # Klauzula arbitrażowa - Działanie na rzecz tworzenia i rozwoju funduszy kapitału zalążkowego - Wypowiedzenie umowy - Skarga skierowana przeciwko wspólnikom spółki - Niedopuszczalność - Zwrot wypłaconych kwot - Odsetki. # Sprawa T-44/06.

text:
      Wyrok Sądu (siódma izba) z dnia 7 lipca 2010 r. – Komisja przeciwko Hellenic Ventures i in.
      (sprawa T‑44/06)
      Klauzula arbitrażowa – Działanie na rzecz tworzenia i rozwoju funduszy kapitału zalążkowego – Rozwiązanie umowy – Skarga skierowana przeciwko wspólnikom spółki – Niedopuszczalność – Zwrot kwot wypłaconych tytułem zaliczki– Odsetki
      1.                     Postępowanie – Wniesienie sprawy do Sądu na podstawie klauzuli arbitrażowej (art. 238 WE) (por. pkt 47-49, 54, 55)
      2.                     Budżet Wspólnot Europejskich – Wspólnotowa pomoc finansowa –Obowiązek przestrzegania przez beneficjenta warunków przyznania
            pomocy (art. 238 WE, art. 274 WE) (por. pkt 85-89, 91, 94-96, 107, 108, 113, 116)
      Przedmiot

               Skarga wniesiona na podstawie art. 238 WE, w której Komisja domaga się zobowiązania pozwanych do zwrotu zaliczki wpłaconej
                  w wykonaniu umowy „Seed Fund 601”, zawartej pomiędzy Komisją a pozwaną spółką

            Sentencja

                  1)

                  	Hellenic Ventures – Elliniki Etaireia Epicheirimatikis Protovoulias AE zostaje zobowiązana do zapłaty na rzecz Komisji Europejskiej
                     kwoty 70 000 EUR, powiększonej o odsetki za opóźnienie obliczone według belgijskiej stopy ustawowej od dnia 25 kwietnia 1999 r.
                     do dnia całkowitej spłaty zobowiązania.

                  2)

                  	W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.

                  3)

                  	Hellenic Ventures zostaje obciążona kosztami postępowania, z wyjątkiem kosztów poniesionych przez Konstantinosa Katsigiannisa,
                     Panagiotisa Chronopoulosa i Nikolaosa Poulakosa.

                  4)

                  	Komisja zostaje obciążona kosztami poniesionymi przez Konstantinosa Katsigiannisa, Panagiotisa Chronopoulosa i Nikolaosa Poulakosa.


Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 25 marca 1982 r. # K.J. Munk przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Zwolnienie. # Sprawa 98/81.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 13 lipca 2000 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej. # Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego - Swobodne świadczenie usług - Rozporządzenie (EWG) nr 3577/92. # Sprawa C-160/99.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 29 lutego 1996 r. # Orlando Lopes przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy. # Sprawa T-280/94.


Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 6 marca 2003 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Finlandii. # Dyrektywa 79/409/CEE. # Sprawa C-240/00.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (pierwsza izba) z dnia 13 grudnia 1990 r. # Nederlandse Associatie van de Farmaceutische Industrie "Nefarma" i Bond van Groothandelaren in het Farmaceutische Bedrijf przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Konkurencja - Dopuszczalność. # Sprawa T-113/89.