Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 4 lipca 1985 r. # Alain-Pierre Allo i inni przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy - Odsetki od wyrównania wynagrodzenia. # Sprawa 176/83.


Wyrok Sądu (dziewiąta izba) z dnia 21 maja 2015 r. # Wine in Black GmbH przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Sprawa T-420/14.


Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 9 kwietnia 1987 r. # Postępowanie karne przeciwko Jacques Verbrugge. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Tribunal de police de Reims - Francja. # Sprawa 160/86.


Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 22 maja 2003 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Wielkiemu Księstwu Luksemburga. # Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego. # Sprawa C-335/02.


title: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 19 listopada 2013 r.#Rada Unii Europejskiej przeciwko Komisji Europejskiej.#Coroczne dostosowanie wynagrodzeń i emerytur urzędników i innych pracowników Unii Europejskiej – Regulamin pracowniczy – Skarga o stwierdzenie nieważności – Komunikat COM(2011) 829 wersja ostateczna – Wniosek COM(2011) 820 wersja ostateczna – Skarga na bezczynność – Przedłożenie wniosków na podstawie art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego – Zaniechanie działania przez Komisję – Skarga, która stała się bezprzedmiotowa – Umorzenie postępowania.#Sprawa C-66/12.

text:
               Strony
               Motywy wyroku
               Sentencja

            Strony
            W sprawie C‑66/12
            mającej za przedmiot, tytułem głównym, skargę o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE, a pomocniczo, skargę na bezczynność na podstawie art. 265 TFUE, wniesioną w dniu 9 lutego 2012 r.,
            Rada Unii Europejskiej , reprezentowana przez M. Bauera i J. Herrmanna, działających w charakterze pełnomocników,
            strona skarżąca,
            popierana przez
            Republikę Czeską , reprezentowaną przez M. Smolka, D. Hadrouška i J. Vláčila, działających w charakterze pełnomocników,
            Królestwo Danii , reprezentowane przez V. Pasternak Jørgensen i C. Thorninga, działających w charakterze pełnomocników,
            Republikę Federalną Niemiec , reprezentowaną przez T. Henzego i N. Grafa Vitzthuma, działających w charakterze pełnomocników,
            Irlandię , reprezentowaną przez E. Creedon, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez. C. Tolanda, BL, i A. Joyce’a, solicitor,
            Królestwo Hiszpanii , reprezentowane przez N. Díaz Abad i S. Centeno Huertę, działające w charakterze pełnomocników,
            Republikę Francuską , reprezentowaną przez G. de Bergues’a, D. Colasa i J.S. Pilczera, działających w charakterze pełnomocników,
            Republikę Łotewską , reprezentowaną przez I. Kalniņša i A. Nikolajevą, działających w charakterze pełnomocników,
            Królestwo Niderlandów , reprezentowane przez C. Wissels i M. Bulterman, działające w charakterze pełnomocników,
            Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej , reprezentowane przez E. Jenkinson i J. Beeko, działające w charakterze pełnomocników, wspierane przez R. Palmera, barrister,
            interwenienci,
            przeciwko
            Komisji Europejskiej , reprezentowanej przez J. Curralla, D. Martina i J.P. Keppenne’a, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
            strona pozwana,
            popieranej przez:
            Parlament Europejski , reprezentowany przez A. Neergaarda i S. Seyr, działających w charakterze pełnomocników,
            interwenient,
            TRYBUNAŁ (wielka izba),
            w składzie: V. Skouris, prezes, K. Lenaerts, wiceprezes, A. Tizzano, R. Silva de Lapuerta, T. von Danwitz (sprawozdawca), E. Juhász, M. Safjan, C.G. Fernlund i J.L. da Cruz Vilaça, prezesi izb, A. Rosas, G. Arestis, J.C. Bonichot, A. Arabadjiev, C. Toader i C. Vajda, sędziowie,
            rzecznik generalny: Y. Bot,
            sekretarz: V. Tourrès, administrator,
            uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 2 lipca 2013 r.,
            po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 12 września 2013 r.,
            wydaje następujący
            Wyrok

            Motywy wyroku
            1. W swojej skardze Rada Unii Europejskiej wnosi:
            – tytułem głównym – o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 263 TFUE
            – komunikatu Komisji z dnia 24 listopada 2011 r. uzupełniającego sprawozdanie Komisji w sprawie klauzuli wyjątkowej z dnia 13 lipca 2011 r. [COM(2011) 829 wersja ostateczna, zwanego dalej „zaskarżonym komunikatem”], ze względu na to, że Komisja Europejska odmówiła w nim ostatecznie przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie odpowiednich wniosków na podstawie art. 10 załącznika XI do Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej ustanowionego rozporządzeniem Rady (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 z dnia 29 lutego 1968 r. ustanawiającym regulamin pracowniczy i warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich oraz wprowadzającym środki mające czasowe zastosowanie do urzędników Komisji (Dz.U. L 56, s. 1), zmienionym rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 1080/2010 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 listopada 2010 r. (Dz.U. L 311, s. 1), w brzmieniu wynikającym ze sprostowania opublikowanego w dniu 5 czerwca 2012 r. (Dz.U. L 144, s. 48) (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”) oraz
            – wniosku Komisji w sprawie rozporządzenia Rady dostosowującego ze skutkiem od dnia 1 lipca 2011 r. wynagrodzenia i emerytury urzędników i innych pracowników Unii Europejskiej, a także współczynniki korygujące stosowane w odniesieniu do wynagrodzeń i emerytur, przedłożonego w dniu 24 listopada 2011 r. [COM(2011) 820 wersja ostateczna, zwanego dalej „zaskarżonym wnioskiem”];
            – pomocniczo – o stwierdzenie, na podstawie art. 265 TFUE, naruszenia traktatów, z tego względu, że Komisja zaniechała przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie odpowiednich wniosków na podstawie art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego.
            Ramy prawne
            2. Artykuł 65 regulaminu pracowniczego stanowi:
            „1. Rada corocznie dokonuje przeglądu wysokości wynagrodzeń urzędników oraz innych pracowników Unii. Przeglądu tego dokonuje we wrześniu na podstawie wspólnego sprawozdania Komisji sporządzonego w oparciu o wspólny współczynnik określony przez Europejski Urząd Statystyczny w porozumieniu z krajowymi urzędami statystycznymi państw członkowskich; współczynnik odzwierciedla sytuację na dzień 1 lipca w każdym z państw Unii.
            W trakcie tego przeglądu Rada analizuje, czy w ramach polityki gospodarczej oraz społecznej Unii wysokość wynagrodzeń powinna zostać dostosowana. W szczególności uwzględnia się wszelkie podwyżki wynagrodzeń w służbach publicznych oraz potrzeby pozyskania personelu.
            2. W przypadku istotnej zmiany wysokości kosztów utrzymania Rada podejmuje w przeciągu dwóch miesięcy decyzję w sprawie dostosowania wysokości współczynników korygujących oraz, stosownie do potrzeb, o ich zastosowaniu z mocą wsteczną.
            3. Przy stosowaniu przepisów niniejszego artykułu Rada stanowi kwalifikowaną większością na wniosek Komisji, zgodnie z art. 16 ust. 4 i 5 [TUE]”.
            3. Artykuł 82 ust. 2 regulaminu pracowniczego stanowi, że jeżeli zgodnie z art. 65 ust. 1 regulaminu pracowniczego Rada podejmuje decyzję o waloryzacji wynagrodzeń, taka sama waloryzacja ma zastosowanie do emerytur.
            4. Zgodnie z art. 65a regulaminu pracowniczego zasady stosowania jego art. 64 oraz 65 są określone w załączniku XI do tego regulaminu pracowniczego.
            5. Artykuł 1 wskazanego załącznika, mieszczący się w sekcji 1 jego rozdziału 1, stanowi, że dla potrzeb przeglądu przewidzianego w art. 65 ust. 1 regulaminu pracowniczego Eurostat opracowuje corocznie, przed końcem października, sprawozdanie w sprawie zmian w kosztach utrzymania w Brukseli (Belgia) (brukselski współczynnik międzynarodowy), zmian w kosztach utrzymania poza Brukselą (parytety gospodarcze oraz domyślne wskaźniki) oraz zmian siły nabywczej wynagrodzeń krajowych urzędników administracji centralnej ośmiu państw członkowskich (wskaźniki szczególne).
            6. W myśl art. 3 załącznika XI do regulaminu pracowniczego, mieszczącego się w sekcji 2 rozdziału 1 tego załącznika, zatytułowanej „Zasady rocznego dostosowania wysokości wynagrodzeń i emerytur”:
            „1. Rada, stanowiąc na wniosek Komisji, podejmuje na podstawie art. 65 ust. 3 regulaminu pracowniczego, w oparciu o kryteria określone w przepisach sekcji 1, decyzję dotyczącą dostosowania wysokości wynagrodzeń i emerytur przed końcem każdego roku ze skutkiem od dnia 1 lipca.
            2. Kwota dostosowania wysokości wynagrodzeń stanowi iloczyn brukselskiego współczynnika międzynarodowego i wskaźnika szczególnego. Dostosowania dokonuje się w stawkach netto oraz może być ono wyrażone jako jednolity ogólny odsetek.
            […]
            5. Współczynników korygujących nie stosuje się w Belgii i Luksemburgu. Współczynniki korygujące stosowane do:
            a) wynagrodzeń urzędników unijnych pełniących służbę w innych państwach członkowskich oraz pewnych innych miejscach zatrudnienia;
            b) […] emerytury [emerytur] za wysługę lat wypłacanych w innych państwach członkowskich w części odpowiadającej prawom nabytym przed 1 maja 2004 r.
            ustala się na podstawie stosunku między parytetami siły nabywczej określonymi w art. 1 a kursem wymiany walut określonym w art. 63 regulaminu pracowniczego dla właściwych państw.
            […]”.
            7. Rozdział 5 załącznika XI do regulaminu pracowniczego nosi tytuł „Klauzula wyjątkowa”. Znajduje się w nim jeden artykuł, art. 10, który brzmi następująco:
            „W przypadku poważnego i nagłego pogorszenia się sytuacji gospodarczej oraz społecznej w Unii, stwierdzonego na podstawie [obiektywnych] danych przedłożonych przez Komisję, Komisja przedstawia właściwe wnioski, w odniesieniu do których Parlament Europejski i Rada podejmują decyzję zgodnie z art. 336 [TFUE]”.
            8. Artykuł 15 ust. 1 omawianego załącznika stanowi, że jego przepisy stosuje się od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.
            Okoliczności powstania sporu
            9. Uznawszy, że przeżywany w ostatnim czasie przez Unię kryzys gospodarczy i finansowy powoduje „poważne i nagłe pogorszenie sytuacji gospodarczej i społecznej w UE” w rozumieniu art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego, Rada zwróciła się grudniu 2010 r. do Komisji, by na podstawie wspomnianego art. 10 przedstawiła odpowiednie wnioski w terminie pozwalającym Parlamentowi i jej samej przeanalizować je i przyjąć przed końcem roku 2011.
            10. W odpowiedzi na ten wniosek w dniu 13 lipca 2011 r. Komisja przedstawiła Radzie sprawozdanie w sprawie klauzuli wyjątkowej (art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego) [COM(2011) 440 wersja ostateczna], w którym w oparciu o 15 wskaźników oraz o europejskie prognozy gospodarcze opublikowane w dniu 13 maja 2011 r. przez jej Dyrekcję Generalną ds. Gospodarczych i Finansowych uznała, że nie należy przedkładać wniosku na podstawie art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego.
            11. Analiza tego sprawozdania wywołała w Radzie dyskusje, które doprowadziły do wystosowania przez Radę kolejnego wniosku do Komisji o wykonanie rzeczonego art. 10 i o złożenie odpowiedniego wniosku w sprawie dostosowania wynagrodzeń.
            12. W odpowiedzi na ten wniosek Komisja przedstawiła zaskarżony komunikat, oparty w szczególności na prognozach gospodarczych przekazanych przez jej Dyrekcję Generalną ds. Gospodarczych i Finansowych w dniu 10 listopada 2011 r. Komisja ponownie uznała, że Unia nie ma do czynienia z sytuacją nadzwyczajną w rozumieniu art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego i że nie ona może w związku z tym wszcząć procedury określonej w klauzuli wyjątkowej.
            13. W tym samym dniu Komisja przedłożyła zaskarżony wniosek, sporządzony w oparciu o „zwykłą” metodę dostosowania wynagrodzeń określoną w art. 3 załącznika XI do regulaminu pracowniczego, zawierający propozycję dostosowania w wymiarze 1,7%.
            14. W drodze decyzji Rady 2011/866/UE z dnia 19 grudnia 2011 r. w sprawie wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia Rady dostosowującego ze skutkiem od dnia 1 lipca 2011 r. wynagrodzenia i emerytury urzędników i innych pracowników Unii Europejskiej, a także współczynniki korygujące stosowane w odniesieniu do wynagrodzeń i emerytur (Dz.U. L 341, s. 54) Rada postanowiła „nie przyjmować [zaskarżonego] wniosku […]”, w szczególności z poniższych względów:
            „(8) […] Rada jest przekonana, że obecny kryzys finansowy i gospodarczy w Unii, który skutkuje istotnymi korektami budżetowymi, między innymi dostosowaniami wynagrodzeń urzędników w wielu państwach członkowskich, oznacza poważne i nagłe pogorszenie się sytuacji gospodarczej i społecznej w Unii.
            […]
            (13) W związku z powyższym Rada uważa, że stanowisko Komisji w sprawie poważnego i nagłego pogorszenia się sytuacji gospodarczej i społecznej oraz jej odmowa przedłożenia wniosku na mocy art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego oparte są na wyraźnie niewystarczających i błędnych przesłankach.
            (14) Ponieważ Trybunał […] orzekł w [wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. w] sprawie C‑40/10 [Komisja przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I‑12043], że w okresie obowiązywania załącznika XI do regulaminu pracowniczego procedura przewidziana w jego art. 10 stanowi jedyną możliwość uwzględnienia kryzysu gospodarczego przy korekcie wynagrodzeń, Rada może zastosować przepisy tego artykułu w czasie kryzysu jedynie po przedstawieniu wniosku przez Komisję.
            (15) Rada jest przekonana, że zgodnie z brzmieniem art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego i z zapisanym w art. 13 ust. 2 zdanie drugie [TUE] obowiązkiem wzajemnej [lojalnej] współpracy instytucji działających w dobrej wierze, Komisja była zobowiązana do przedłożenia Radzie odpowiedniego wniosku. Komisja poprzez swoje wnioski oraz poprzez fakt, że nie przedłożyła ona takiego wniosku, naruszyła to zobowiązanie.
            (16) Ponieważ Rada może stanowić jedynie na wniosek Komisji, niewyciągnięcie przez Komisję właściwych wniosków z dostępnych danych i nieprzedstawienie wniosku zgodnie z art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego uniemożliwia Radzie podjęcie właściwej reakcji na poważne i nagłe pogorszenie się sytuacji gospodarczej i społecznej poprzez przyjęcie aktu prawnego na mocy art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego”.
            Żądania stron i postępowanie przed Trybunałem
            15. Rada wnosi do Trybunału:
            – tytułem głównym – o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 263 TFUE, zaskarżonego komunikatu, ze względu na to, że Komisja Europejska odmówiła w nim ostatecznie przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie odpowiednich wniosków na podstawie art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego oraz zaskarżonego wniosku,
            – pomocniczo – o stwierdzenie, na podstawie art. 265 TFUE, naruszenia traktatów, z tego względu, że Komisja zaniechała przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie odpowiednich wniosków na podstawie art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego, oraz
            – obciążenie Komisji kosztami postępowania.
            16. Komisja wnosi do Trybunału o oddalenie skargi oraz obciążenie Rady kosztami postępowania.
            17. Postanowieniem Prezesa Trybunału z dnia 20 kwietnia 2012 r. Parlament został dopuszczony do udziału w postępowaniu w charakterze interwenienta popierającego żądania Komisji. Postanowieniem Prezesa Trybunału z dnia 6 lipca 2012 r. Republika Czeska, Królestwo Danii, Republika Federalna Niemiec, Irlandia, Królestwo Hiszpanii, Republika Francuska, Republika Łotewska, Królestwo Niderlandów oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zostały dopuszczone do udziału w postępowaniu w charakterze interwenientów popierających żądania Rady.
            W przedmiocie skargi
            18. W swojej skardze Rada podnosi, że Komisja naruszyła art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego w związku z art. 13 ust. 2 zdanie drugie TUE i art. 241 TFUE, przedkładając zaskarżony wniosek w oparciu o „zwykłą” metodę dostosowania określoną w art. 3 wskazanego załącznika i odmawiając tym samym przedstawienia odpowiednich wniosków na podstawie wskazanego art. 10.
            19. Komisja utrzymuje, że skarga jest niedopuszczalna ze względu na to, że Rada nie stanowiła kwalifikowaną większością w przedmiocie wniesienia tej skargi. Ponadto ani zaskarżony komunikat, ani zaskarżony wniosek nie są aktami zaskarżalnymi w rozumieniu art. 263 TFUE. Wreszcie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 265 TFUE, w szczególności ze względu na fakt, że Komisja zajęła stanowisko w przedmiocie wniosku Rady, w którym stwierdziła, że nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na wszczęcie procedury określonej w art. 10 załącznika XI do regulaminu pracowniczego. Jednakże Rada nie jest pozbawiona ochrony sądowej, jako że może przedstawić swój punkt widzenia w ramach skargi wniesionej przez Komisję na odmowę przyjęcia przez Radę projektu zawartego w zaskarżonym wniosku, przedłożonym na podstawie art. 3 załącznika XI do regulaminu pracowniczego. Pomocniczo Komisja kwestionuje zasadność skargi o stwierdzenie nieważności i skargi na bezczynność, utrzymując, że Rada nie wykazała popełnienia przez Komisję oczywistego błędu w ocenie sytuacji gospodarczej i społecznej w Unii.
            20. Należy zauważyć, że podobnie jak w sprawie C‑63/12 Komisja przeciwko Radzie, w której wyrok zapadł w dniu 19 listopada 2013 r., niniejsza skarga dotyczy dostosowania wynagrodzeń i emerytur urzędników i innych pracowników Unii w 2011 r. i wynika z zaistniałego między Komisją i Radą braku zgody w kwestii tego, czy w tymże roku należało zastosować „zwykłą” automatyczną metodę określoną w art. 3 załącznika XI do regulaminu pracowniczego, czy klauzulę wyjątkową, przewidzianą w art. 10 tego załącznika, mającą zastosowanie „w przypadku poważnego i nagłego pogorszenia się sytuacji gospodarczej oraz społecznej w Unii”. Ścisłe powiązanie tych dwóch spraw wynika również z faktu, że w obydwu strony odsyłają do treści pism procesowych złożonych w drugiej ze spraw, które to pisma załączają.
            21. Tymczasem w pkt 57–77 ww. wyroku z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie Komisja przeciwko Radzie Trybunał orzekł w przedmiocie podziału ról instytucji w ramach corocznego dostosowania wynagrodzeń i emerytur, w szczególności w odniesieniu do ustalenia podstawy prawnej tego dostosowania i uruchomienia procedury określonej w klauzuli wyjątkowej.
            22. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że skarga w niniejszej sprawie stała się bezprzedmiotowa i że należy w związku z tym umorzyć postepowanie.
            W przedmiocie kosztów
            23. Zgodnie z art. 142 regulaminu postępowania przed Trybunałem w przypadku umorzenia postępowania Trybunał rozstrzyga o kosztach według uznania.
            24. W niniejszym przypadku skarga stała się bezprzedmiotowa nie z racji zachowania którejś ze stron, lecz przez fakt, iż Trybunał wydał w przedmiocie skargi o stwierdzenie nieważności ww. wyrok z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie Komisja przeciwko Radzie.
            25. W tych okolicznościach należy orzec, że Rada i Komisja, a także interwenienci powinni pokryć własne koszty.

            Sentencja
            Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:
            1) Umarza się postępowanie.
            2) Republika Czeska, Królestwo Danii, Republika Federalna Niemiec, Irlandia, Królestwo Hiszpanii, Republika Francuska, Republika Łotewska, Królestwo Niderlandów, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej oraz Komisja Europejska pokrywają własne koszty.


title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 8 listopada 2012 r.#Finanzamt Hildesheim przeciwko BLC Baumarkt GmbH & Co. KG.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesfinanzhof.#Szósta dyrektywa VAT – Artykuł 17 ust. 5 akapit trzeci – Prawo do odliczenia podatku naliczonego – Towary i usługi wykorzystane równocześnie w ramach transakcji podlegających opodatkowaniu i transakcji zwolnionych z podatku – Najem nieruchomości na cele handlowe i mieszkalne – Kryteria ustalania proporcjonalnej części odliczenia podatku VAT.#Sprawa C‑511/10.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 8 listopada 2012 r. (
            *1
         )
      „Szósta dyrektywa VAT — Artykuł 17 ust. 5 akapit trzeci — Prawo do odliczenia podatku naliczonego — Towary i usługi wykorzystane równocześnie w ramach transakcji podlegających opodatkowaniu i transakcji zwolnionych z podatku — Najem nieruchomości na cele handlowe i mieszkalne — Kryteria ustalania proporcjonalnej części odliczenia podatku VAT”
      W sprawie C-511/10
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesfinanzhof (Niemcy) postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 października 2010 r., w postępowaniu:

         Finanzamt Hildesheim

      przeciwko

         BLC Baumarkt GmbH & Co. KG,

      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: A. Tizzano, prezes izby, A. Borg Barthet, M. Ilešič, J.J. Kasel (sprawozdawca) i M. Berger, sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Cruz Villalón,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu rządu niemieckiego przez T. Henzego i J. Möllera, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu rządu greckiego przez F. Dedousi i G. Kottę oraz przez K. Boskovitsa, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez C. Murrell, działającą w charakterze pełnomocnika,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez C. Soulay i B.R. Killmanna, działających w charakterze pełnomocników,

         po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 26 kwietnia 2012 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1, zwanej dalej „szóstą dyrektywą”).

               2

               Wniosek został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy Finanzamt Hildesheim (organem administracji podatkowej w Hildesheim, zwanym dalej „Finanzamt”) a BLC Baumarkt GmbH & Co. KG (zwaną dalej „BLC”), spółką prawa niemieckiego, dotyczącego ustalania proporcjonalnej części odliczenia podatku od wartości dodanej (zwanego dalej „podatkiem VAT”) naliczonego w związku z nieruchomością wykorzystywaną zarówno dla potrzeb transakcji podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, jak i transakcji zwolnionych z tego podatku.

         Ramy prawne

         Uregulowania Unii

               3

               Motyw dwunasty szóstej dyrektywy brzmi następująco:
               „zasady dotyczące odliczeń powinny zostać zharmonizowane w stopniu, który miałby wpływ na wysokość pobieranych kwot; część podlegająca odliczeniu powinna być naliczana w podobny sposób we wszystkich państwach członkowskich”.

               4

               Artykuł 17 ust. 5 szóstej dyrektywy stanowi:
               „W odniesieniu do towarów i usług, które mają być wykorzystane przez podatnika tak w przypadku transakcji określonych w ust. 2 i 3, dla których podatek od wartości dodanej podlega odliczeniu, jak też transakcji, dla których podatek nie podlega odliczeniu, odliczenie będzie dotyczyło tylko takiej części podatku [VAT], jaki przypada na kwotę tych pierwszych transakcji.
               Ta część podlegająca odliczeniu zostanie ustalona, zgodnie z art. 19, dla wszystkich transakcji przeprowadzanych przez podatnika.
               Jednakże państwa członkowskie mogą:

                        a)

                        upoważnić podatnika do określenia proporcjonalnej części każdego obszaru jego działalności, pod warunkiem że dla każdego z tych obszarów będzie prowadzona osobna rachunkowość;

                        b)

                        zobowiązać podatnika do stosowania specjalnej stawki podlegającej odliczeniu dla każdego z obszarów jego działalności i do prowadzenia osobnych rozliczeń dla każdego z sektorów;

                        c)

                        upoważnić lub zobowiązać podatnika do stosowania odliczenia na podstawie wykorzystania całości lub części towarów i usług;

                        d)

                        upoważnić lub zobowiązać podatnika do stosowania odliczenia zgodnie z przewidzianą zasadą ustanowioną w ust. 1, w stosunku do wszystkich towarów i usług używanych dla transakcji tam wymienionych;

                        e)

                        przewidzieć, że kwota podatku [VAT], która nie podlega odliczeniu przez podatnika, nie jest uwzględniana, jeżeli jest bardzo niska”.

               5

               Artykuł 19 ust. 1 szóstej dyrektywy stanowi, co następuje:
               „Na część podlegającą odliczeniu na podstawie art. 17 ust. 5 akapit pierwszy składać się będzie proporcja mająca [ułamek mający]:

                        —

                        jako licznik, całkowitą kwotę, poza podatkiem [VAT], obrotu w danym roku uzyskanego z transakcji, do których stosuje się odliczenie podatku od wartości dodanej zgodnie z art. 17 ust. 2 i 3,

                        —

                        jako mianownik, całkowitą kwotę, poza podatkiem od wartości dodanej, obrotu w danym roku uzyskanego z transakcji uwzględnionych w liczniku oraz transakcji, dla których nie przysługuje odliczenie podatku [VAT]. Państwa członkowskie mogą również włączyć do mianownika kwotę subwencji innych niż określone w art. 11 część A ust. 1 lit. a).

                  Część podlegająca odliczeniu będzie ustalana w stosunku procentowym w skali rocznej oraz zaokrąglona w górę do pełnej kwoty procentowej”.

         Prawo niemieckie

               6

               Paragraf 15 ust. 4 Umsatzsteuergesetz 1999 (ustawy o podatku obrotowym) (BGBl. 1999 I, s. 1270) w brzmieniu zmienionym przez Steueränderungsgesetz 2003 (ustawę o zmianie ustawy podatkowej) (BGBl. 2003 I, s. 2645, zwanej dalej „UStG”) stanowi:
               „Jeżeli przedsiębiorca korzysta z towarów dostarczonych, przywiezionych lub nabytych wewnątrz Wspólnoty lub z usług świadczonych na rzecz jego przedsiębiorstwa wewnątrz Wspólnoty tylko częściowo dla potrzeb transakcji, dla których podatek podlega odliczeniu, część podatku naliczonego ekonomicznie związana z tymi transakcjami nie podlega odliczeniu. Przedsiębiorca może dokonać stosownego oszacowania kwot niepodlegających odliczeniu. Ustalenie części podatku niepodlegającej odliczeniu na podstawie procentu obrotu niedającego prawa do odliczenia w stosunku do obrotu dającego prawo do odliczenia dopuszczalne jest tylko w przypadku gdy inne przyporządkowanie z ekonomicznego punktu widzenia nie jest możliwe”.

         Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne

               7

               W latach 2003–2004 BLC zleciła wybudowanie budynku, w którym mieściły się lokale zarówno mieszkalne, jak i handlowe. Po zakończeniu budowy BLC oddała budynek w najem, przy czym najem ten częściowo był zwolniony z podatku VAT, a częściowo podlegał temu podatkowi. W deklaracji podatku VAT za rok 2004 BLC dokonała częściowego odliczenia podatku naliczonego w związku z tym budynkiem. W tym celu BLC obliczyła kwotę podatku VAT podlegającą odliczeniu przy zastosowaniu części proporcjonalnej ustalonej na podstawie stosunku istniejącego pomiędzy wielkością obrotu dotyczącego najmu lokali handlowych a wielkością obrotu wynikającego z pozostałych transakcji najmu (metoda zwana dalej „metodą opartą na wielkości obrotu”).

               8

               W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej Finanzamt stwierdził, że zgodnie z § 15 ust. 4 UStG kwotę podatku VAT podlegającą odliczeniu z tytułu podatku naliczonego należało ustalić na podstawie stosunku istniejącego pomiędzy powierzchnią lokali handlowych a powierzchnią lokali mieszkalnych. W omawianym przypadku dokonany o oparciu o tę metodę podział skutkował obniżeniem kwoty podatku VAT podlegającej odliczeniu. W konsekwencji Finanzamt wydał w stosunku do BLC decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego.

               9

               BLC zaskarżyła wspomnianą decyzję do Finanzgericht (sądu finansowego). Sąd ten uwzględnił ową skargę, stwierdzając, że § 15 ust. 4 zdanie trzecie UStG jest sprzeczny z prawem Unii. Artykuł 17 ust. 5 akapit trzeci lit. c) szóstej dyrektywy stoi bowiem na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie mogło zasadniczo przyjąć inne kryterium podziału niż metoda oparta na wielkości obrotu.

               10

               Finanzamt wystąpił przeciwko wyrokowi Finanzgericht ze skargą rewizyjną do Bundesfinanzhof (federalnego trybunału finansowego). Bundesfinanzhof uważa, że wyjaśnienia wymaga kwestia, czy jedna z możliwości przewidzianych w art. 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy, a konkretnie możliwość wskazana w art. 17 ust. 5 akapit trzeci lit. c) tej dyrektywy, uprawnia państwa członkowskie do ograniczenia podziału wynikającego z zastosowania metody opartej na wielkości obrotu w ten sposób, że metoda ta może zostać zastosowana tylko w przypadku, gdy inne przyporządkowanie z ekonomicznego punktu widzenia nie jest możliwe.

               11

               W tych okolicznościach Bundesfinanzhof postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
               „Czy art. 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy […] należy interpretować w ten sposób, że upoważnia on państwa członkowskie do wprowadzenia dla podziału należnego podatku VAT naliczonego od wzniesienia budynku o mieszanym użytku innej metody podziału niż podział [wynikający z metody opartej na] wielkości obrotu?”.

         W przedmiocie pytania prejudycjalnego

               12

               Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy interpretacji art. 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy należy dokonywać w ten sposób, że przepis ten uprawnia państwa członkowskie do przyjęcia jako kryterium podziału do celów ustalenia proporcjonalnej części odliczenia podatku VAT naliczonego w związku ze wzniesieniem budynku o mieszanym użytku innego kryterium niż kryterium oparte na wielkości obrotu, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej dyrektywy.

               13

               W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie należy przypomnieć, że art. 17 ust. 5 szóstej dyrektywy ustanawia system znajdujący zastosowanie do prawa do odliczenia podatku VAT, jeżeli podatek ten dotyczy towarów lub usług wykorzystywanych przez podatnika na potrzeby „transakcji określonych w ust. 2 i 3, dla których podatek podlega odliczeniu, jak też transakcji, dla których podatek nie podlega odliczeniu”. W takim przypadku, zgodnie z art. 17 ust. 5 akapit pierwszy szóstej dyrektywy, odliczenie jest dopuszczalne tylko w odniesieniu do tej części podatku VAT, która jest proporcjonalna do kwoty czynności podlegających opodatkowaniu (wyrok z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie C-488/07 Royal Bank of Scotland, Zb.Orz. s. I-10409, pkt 17).

               14

               Na mocy art. 17 ust. 5 akapit drugi szóstej dyrektywy wysokość odliczenia jest obliczana według części proporcjonalnej ustalonej zgodnie z art. 19 tej dyrektywy (ww. wyrok w sprawie Royal Bank of Scotland, pkt 18).

               15

               Niemniej, jak wynika z pkt 19 ww. wyroku w sprawie Royal Bank of Scotland, art. 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy, który rozpoczyna się do słowa „jednakże”, dopuszcza odstępstwo od zasady wskazanej w akapitach pierwszym i drugim wspomnianego art. 17 ust. 5, jako że uprawnia państwa członkowskie do przyjęcia jednej z pozostałych metod ustalania wysokości odliczenia wymienionych w akapicie trzecim tego przepisu, to znaczy określenia proporcjonalnej części odrębnej dla każdego obszaru działalności lub odliczenia według wykorzystania wszystkich lub części towarów i usług na potrzeby konkretnej działalności, lub też do wykluczenia prawa do odliczenia pod pewnymi warunkami.

               16

               Ponieważ art. 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy trzeba w związku z tym uznać za przepis, który wprowadza odstępstwo od przepisów z akapitów pierwszego i drugiego wspomnianego art. 17 ust. 5, państwa członkowskie powinny wykonywać kompetencje powierzone im w tym przepisie z zachowaniem skuteczności (effet utile) art. 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy i z poszanowaniem zasad leżących u podstaw wspólnego systemu podatku VAT, w szczególności zasad neutralności podatkowej i proporcjonalności.

               17

               Tym samym uprawnienie państwa członkowskiego do stanowienia przepisów takich jak ten, który został opisany przez sąd odsyłający, wprowadzających ogólne odstępstwa od zasad ustanowionych w art. 17 ust. 5 akapity pierwszy i drugi oraz w art. 19 ust. 1 szóstej dyrektywy, byłoby z tą dyrektywą niezgodne. Tego rodzaju przepisy stałyby bowiem w sprzeczności z celem szóstej dyrektywy, wskazanym w jej motywie dwunastym, zgodnie z którym ustalanie proporcjonalnej części odliczenia powinno odbywać się we wszystkich państwach członkowskich na podobnych zasadach.

               18

               Za prawidłowością takiej interpretacji przemawia też cel art. 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy, którego przepisy znajdują zastosowanie w określonych przypadkach, jako że dążą one do tego, aby umożliwić państwom członkowskim, z uwzględnieniem cech charakterystycznych właściwych dla każdego rodzaju działalności podatnika, osiągnięcie jak najdokładniejszych wyników obliczania proporcjonalnej części odliczenia (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Royal Bank of Scotland, pkt 24).

               19

               Wynika stąd, że art. 17 ust. 5 szóstej dyrektywy nie stoi na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie, przestrzegając zasad leżących u podstaw wspólnego systemu podatku VAT, preferowało w przypadku danej transakcji, takiej jak wzniesienie budynku mieszanego użytku, stosowanie jednej z metod ustalania proporcjonalnej części odliczenia, które zostały wskazane w akapicie trzecim tego przepisu.

               20

               Co się tyczy zasad ustalania proporcjonalnej części odliczenia, które mają zastosowanie w tego rodzaju sytuacjach, należy wyjaśnić, że z wyjątkiem zasad obowiązujących przy stosowaniu art. 17 ust. 5 akapit trzeci lit. d) szóstej dyrektywy, który wyraźnie odsyła do zasady obliczania, o której mowa w art. 17 ust. 5 akapit pierwszy tej dyrektywy, zasady przewidziane w jej art. 19 ust. 1 nie znajdują zastosowania, jeżeli dany przypadek objęty jest jednym z innych szczególnych systemów przewidzianych w art. 17 ust. 5 akapit trzeci tej dyrektywy (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Royal Bank of Scotland, pkt 21).

               21

               Otóż z brzmienia art. 17 ust. 5 i art. 19 ust. 1 szóstej dyrektywy wynika, że ten ostatni przepis odnosi się tylko do proporcjonalnej części odliczenia, o której mowa w art. 17 ust. 5 akapit pierwszy tej dyrektywy, i tym samym wprowadza szczegółową zasadę ustalania dotyczącą jedynie tej proporcjonalnej części, o której mowa w pierwszym z tych dwóch przepisów (ww. wyrok w sprawie Royal Bank of Scotland, pkt 22), a co za tym idzie, dotyczącą również odliczenia dokonywanego na podstawie art. 17 ust. 5 akapit trzeci lit. d) tej dyrektywy.

               22

               Tymczasem wobec braku wskazówek w szóstej dyrektywie to do państw członkowskich należy ustalenie metod i kryteriów właściwych dla ustalania proporcjonalnej części odliczenia naliczonego podatku VAT, z poszanowaniem prawa Unii oraz zasad, które stanowią podstawę wspólnego systemu podatku VAT. Państwa członkowskie są zobowiązane do wykonywania swoich kompetencji z uwzględnieniem celu i struktury tej dyrektywy (zob. podobnie wyrok z dnia 13 marca 2008 r. w sprawie C-437/06 Securenta, Zb.Orz. s. I-1597, pkt 34, 35).

               23

               W omawianym przypadku trzeba stwierdzić, że mając na uwadze, po pierwsze, cel art. 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy, którym, jak przypomniano w pkt 18 niniejszego wyroku, jest umożliwienie państwom członkowskim uzyskiwania jak najdokładniejszych wyników ustalania proporcjonalnej części odliczenia, po drugie, systematykę art. 17 ust. 5 tej dyrektywy, a po trzecie, zasadę neutralności podatkowej, na której opiera się wspólny system podatku VAT, której art. 17 ust. 5 akapit trzeci jest przejawem, państwa członkowskie powinny w ramach wykonywania kompetencji przyznanych im w tym przepisie dołożyć starań, aby ustalanie proporcjonalnej części naliczonego podatku VAT podlegającej odliczeniu było jak najdokładniejsze (zob. analogicznie, w odniesieniu do ustalania proporcji pomiędzy działalnością gospodarczą a działalnością niemającą charakteru gospodarczego, ww. wyrok w sprawie Securenta, pkt 37).

               24

               W związku z tym szósta dyrektywa nie stoi na przeszkodzie temu, aby w ramach wykonywania wspomnianych kompetencji państwa członkowskie stosowały w przypadku danej transakcji metodę lub kryterium inne niż metoda oparta na wielkości obrotu, w szczególności sporną w postępowaniu głównym metodę uwzględniającą powierzchnię, pod warunkiem że przyjęta przez te państwa metoda gwarantuje, iż ustalenie podlegającej odliczeniu proporcjonalnej części naliczonego podatku VAT będzie dokładniejsze niż wynikające z zastosowania metody opartej na wielkości obrotu.

               25

               W postępowaniu głównym to do sądu odsyłającego należy zbadanie, czy owe warunki zostały spełnione.

               26

               W konsekwencji na zadane pytanie trzeba odpowiedzieć, iż art. 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że uprawnia on państwa członkowskie do stosowania w pierwszej kolejności jako kryterium podziału do celów obliczenia podlegającej odliczeniu proporcjonalnej części naliczonego podatku VAT dla danej transakcji, takiej jak wzniesienie budynku o mieszanym użytku, kryterium innego niż kryterium oparte na wielkości obrotu, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej dyrektywy, pod warunkiem że przyjęta przez te państwa metoda gwarantuje dokładniejsze ustalenie rzeczonej proporcjonalnej części odliczenia.

         W przedmiocie kosztów

               27

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:

                     Artykuł 17 ust. 5 akapit trzeci szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, należy interpretować w ten sposób, że uprawnia on państwa członkowskie do stosowania w pierwszej kolejności jako kryterium podziału do celów obliczenia podlegającej odliczeniu proporcjonalnej części naliczonego podatku od wartości dodanej dla danej transakcji, takiej jak wzniesienie budynku o mieszanym użytku, kryterium innego niż kryterium oparte na wielkości obrotu, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej dyrektywy, pod warunkiem że przyjęta przez te państwa metoda gwarantuje dokładniejsze ustalenie rzeczonej proporcjonalnej części odliczenia.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (trzecia izba) z dnia 1 lipca 2010 r. # Paulette Füller-Tomlinson przeciwko Parlamentowi Europejskiemu. # Sprawy pracownicze. # Sprawa F-97/08.


Wyrok Trybunału z dnia 19 lutego 1998 r. # Northern Ireland Fish Producers' Organisation Ltd (NIFPO) i Northern Ireland Fishermen's Federation przeciwko Department of Agriculture for Northern Ireland. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: High Court of Justice in Northern Ireland, Queen's Bench Division - Zjednoczone Królestwo. # Rybołówstwo. # Sprawa C-4/96.


title: Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 10 grudnia 2009 r.#Krzysztof Peśla przeciwko Justizministerium Mecklenburg-Vorpommern.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Verwaltungsgericht Schwerin - Niemcy.#Swobodny przepływ pracowników - Artykuł 39 WE - Odmowa dostępu do aplikacji przygotowującej do wykonywania regulowanych zawodów prawniczych - Kandydat, który uzyskał dyplom ukończenia studiów prawniczych w innym państwie członkowskim - Kryteria badania równoważności zdobytego wykształcenia.#Sprawa C-345/08.

text:
      Sprawa C‑345/08
      Krzysztof Peśla
      przeciwko
      Justizministerium Mecklenburg-Vorpommern
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez
      Verwaltungsgericht Schwerin)
      Swobodny przepływ pracowników – Artykuł 39 WE – Odmowa dostępu do aplikacji przygotowującej do wykonywania regulowanych zawodów prawniczych – Kandydat, który uzyskał dyplom ukończenia studiów prawniczych w innym państwie członkowskim – Kryteria badania równoważności zdobytego wykształcenia
      Streszczenie wyroku
      1.        Swobodny przepływ osób – Pracownicy – Dostęp do aplikacji przygotowującej do wykonywania regulowanych zawodów prawniczych
      (art. 39 WE)
      2.        Swobodny przepływ osób – Pracownicy – Dostęp do aplikacji przygotowującej do wykonywania regulowanych zawodów prawniczych
      (art. 39 WE)
      1.        Artykuł 39 WE trzeba interpretować w ten sposób, iż wiedza, którą należy uwzględnić jako element odniesienia w celu dokonania
         oceny równoważności szkolenia w następstwie wniosku o bezpośrednie dopuszczenie do aplikacji prawniczej – bez przystąpienia
         do egzaminów pisemnych w tym zakresie – jest wiedzą potwierdzoną kwalifikacjami wymaganymi w państwie członkowskim, w którym
         kandydat wnosi o dopuszczenie go do takiej aplikacji.

      W istocie w ramach badania porównawczego z jednej strony kwalifikacji zawodowych potwierdzonych dyplomami, certyfikatami i innymi
         tytułami kandydata oraz istotnym doświadczeniem zawodowym, a z drugiej strony kwalifikacji zawodowych wymaganych w świetle
         przepisów krajowych, państwo członkowskie może uwzględnić obiektywne różnice związane zarówno z ramami prawnymi rzeczonego
         zawodu w państwie członkowskim pochodzenia, jak i zakresem działalności w tym zawodzie. W przypadku zawodu adwokata państwo
         członkowskie zasadnie może przeprowadzić porównawcze badanie dyplomów, uwzględniając różnice stwierdzone pomiędzy rozpatrywanymi
         porządkami prawnymi.

      Tak więc sama okoliczność, że odbyte studia prawnicze w zakresie prawa pierwszego państwa członkowskiego można uznać za porównywalne,
         zarówno z punktu widzenia odbytego szkolenia, jak i czasu oraz włożonego w nie wysiłku, nie może jako taka prowadzić do powstania,
         w ramach porównawczego badania, obowiązku uprzywilejowania − w miejsce wiedzy wymaganej w świetle przepisów krajowych państwa
         członkowskiego, w którym kandydat wnosi o możliwość odbycia szkolenia zawodowego wymaganego dla uzyskania dostępu do zawodów
         prawniczych − wiedzy obejmującej zasadniczo prawo pierwszego państwa członkowskiego, a potwierdzonej kwalifikacjami uzyskanymi
         w tym ostatnim państwie.

      (por. pkt 37, 44, 46, 48; pkt 1 sentencji)
      2.        Wykładni art. 39 WE należy dokonywać w ten sposób, że gdy właściwe władze państwa członkowskiego badają wniosek obywatela
         innego państwa członkowskiego o dostęp do okresu praktycznego szkolenia w celu późniejszego wykonywania regulowanego zawodu
         prawniczego, jak w przypadku aplikacji prawniczej, przepis ten jako taki nie przewiduje obowiązku, by władze te wymagały od
         kandydata – w ramach badania równoważności wymaganego przez prawo wspólnotowe – jedynie poziomu wiedzy prawniczej niższego
         niż potwierdzony kwalifikacjami wymaganymi w tym państwie członkowskim dla uzyskania dostępu do takiego okresu praktycznego
         szkolenia. Należy jednakże wskazać, że po pierwsze, przepis ten nie stoi też na przeszkodzie takiemu uelastycznieniu wymaganych
         kwalifikacji, a po drugie, w praktyce istotne jest, by możliwość częściowego uznania wiedzy potwierdzonej kwalifikacjami wykazanymi
         przez zainteresowanego nie była tylko fikcyjna, czego weryfikacja jest zadaniem sądu krajowego.

      (por. pkt 65; pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
      z dnia 10 grudnia 2009 r.(*)

      Swobodny przepływ pracowników – Artykuł 39 WE – Odmowa dostępu do aplikacji przygotowującej do wykonywania regulowanych zawodów prawniczych – Kandydat, który uzyskał dyplom ukończenia studiów prawniczych w innym państwie członkowskim – Kryteria badania równoważności zdobytego wykształcenia
      W sprawie C‑345/08
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Verwaltungsgericht
         Schwerin (Niemcy) postanowieniem z dnia 8 lipca 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 28 lipca 2008 r., w postępowaniu:

      Krzysztof Peśla
      przeciwko
      Justizministerium Mecklenburg‑Vorpommern,
      TRYBUNAŁ (trzecia izba),
      w składzie: J.N. Cunha Rodrigues, prezes drugiej izby pełniący obowiązki prezesa trzeciej izby, P. Lindh, A. Rosas, U. Lõhmus
         i A. Ó Caoimh (sprawozdawca), sędziowie,

      rzecznik generalny: E. Sharpston,
      sekretarz: C. Strömholm, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 2 lipca 2009 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu K. Peśli przez B. Kempera, Rechtsanwalt,
      –        w imieniu rządu niemieckiego przez M. Lummę oraz J. Kemper, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu czeskiego przez M. Smolka, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu greckiego przez E. Skandalou oraz S. Vodinę, działające w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu Irlandii przez D. O’Hagana, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez M. Collinsa, SC i D. Dodda,
         BL, oraz przez K. Keane BL,

      –        w imieniu rządu węgierskiego przez J. Fazekas oraz K. Veres oraz przez M. Fehéra, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu austriackiego przez E. Riedla, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu fińskiego przez A. Guimaraes‑Purokoski, działającą w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez H. Støvlbæka oraz M. Adama oraz przez M. Vollkommer, działających w charakterze
         pełnomocników,

      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 39 WE.

      2        Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy K. Peślą, obywatelem polskim, a Justizministerium Mecklenburg‑Vorpommern
         (ministerstwem sprawiedliwości kraju związkowego Meklemburgia‑Pomorze Przednie) w przedmiocie odmowy dopuszczenia tego pierwszego,
         bez egzaminu kwalifikacyjnego z przedmiotów prawniczych, które są obowiązkowe w ramach egzaminu zwanego „erstes juristisches
         Staatsexamen” (pierwszy egzamin państwowy z prawa, zwany dalej „pierwszym egzaminem państwowym”), do prawniczej służby przygotowawczej
         w charakterze aplikanta („Rechtsreferendar”).

       Ramy prawa krajowego
      3        Z postanowienia odsyłającego wynika, że wykonywanie wszystkich regulowanych zawodów prawniczych wymaga w Niemczech co do zasady
         uzyskania „Befähigung zum Richteramt” (uprawnienia do wykonywania funkcji sędziego). Zgodnie z art. 5 ust. 1 Deutsches Richtergesetz
         (niemieckiej ustawy o sędziach, zwanej dalej „DRiG”) uprawnienia te są nadawane osobom, które złożyły z pozytywnym wynikiem
         pierwszy egzamin państwowy po odbyciu uniwersyteckich studiów prawniczych oraz zdały drugi egzamin państwowy z prawa po odbyciu
         prawniczej służby przygotowawczej („Rechtsreferendariat”, zwanej dalej „aplikacją”).

      4        W świetle § 5a ust. 2 DRiG studia uniwersyteckie – które należy odbyć w wymiarze co najmniej dwóch lat w Niemczech – obejmują
         przedmioty obowiązkowe i specjalistyczne z możliwością wyboru. Przedmioty obowiązkowe dotyczą podstawowych aspektów prawa
         cywilnego, karnego, publicznego i procesowego, w tym prawa europejskiego, metodologii prawniczej i podstawowych aspektów filozofii,
         historii i socjologii. Przedmioty specjalistyczne mają uzupełniać studia, pogłębiać związane z nimi przedmioty obowiązkowe
         i przekazywać multidyscyplinarne i międzynarodowe podejście do prawa.

      5        Na podstawie § 5d ust. 2 zdanie pierwsze DRiG przedmioty objęte pierwszym egzaminem państwowym muszą być na takim poziomie,
         by ich nauka mogła zostać zakończona w okresie czterech i pół roku. W świetle § 5 ust. 1 tejże ustawy na ten pierwszy egzamin
         składa się egzamin uniwersytecki z różnych przedmiotów specjalistycznych i egzamin państwowy z przedmiotów obowiązkowych.
         W świetle trzeciego zdania tegoż ust. 2 ten ostatni egzamin jest organizowany w formie sprawdzianów pisemnych i ustnych.

      6        Zgodnie z § 5 ust. 2 DRiG musi występować zbieżność pomiędzy programem studiów i aplikacji. W świetle § 5b tejże ustawy aplikacja
         trwa dwa lata i obejmuje staże obowiązkowe oraz jeden lub kilka staży fakultatywnych. W świetle tegoż przepisu obowiązkowe
         etapy tej aplikacji odbywane są w sądach cywilnych, prokuraturze lub w sądach karnych, w organach administracji oraz w kancelariach
         adwokackich. Zgodnie z § 5d ust. 3 zdanie pierwsze DRiG pisemna cześć drugiego egzaminu państwowego z prawa jest przeprowadzana
         między osiemnastym i dwudziestym pierwszym miesiącem aplikacji.

      7        Paragraf 5b ust. 4 DRiG stanowi, że obowiązkowe etapy aplikacji trwają po trzy miesiące, z wyjątkiem praktyki w kancelarii
         adwokackiej, która trwa dziewięć miesięcy.

      8        W ramach tego szkolenia i na podstawie § 10 Gerichtsverfassungsgesetz (ustawy o sądach, zwanej dalej „GVG”) aplikanci mogą
         pod nadzorem sędziego rozpatrywać wnioski o pomoc prawną, przesłuchiwać strony postępowania, z wyjątkiem spraw karnych, oceniać
         dowody i przeprowadzać rozprawy. Paragraf 142 ust. 3 GVG stanowi, że aplikantom mogą być powierzane zadania w zakresie zastępstwa
         funkcjonariusza prokuratury, pod nadzorem tego funkcjonariusza.

      9        Do krajów związkowych należy określenie szczegółów tego uregulowania. W świetle § 21 ust. 3 Gesetz über die Juristenausbildung
         im Land Mecklenburg‑Vorpommern (ustawy kraju związkowego Meklemburgii‑Pomorza Przedniego w zakresie szkolenia prawników, zwanej
         dalej „JAG‑M‑V”), praktyka odbywana przez aplikanta jest pełniona w ramach szkolenia mającego status prawa publicznego. Aplikanci
         otrzymują co miesiąc pomoc materialną na podstawie § 21a ust. 2 JAG‑M‑V. W okresie aplikacji podlegają oni kontroli zwierzchników
         i muszą stosować się do wskazówek ich szkoleniowca na podstawie § 36 ust. 1 i 2 Verordnung zur Ausführung des Juristenausbildungsgesetzes
         (rozporządzenia wykonawczego do ustawy o szkoleniu prawników, zwanego dalej „JAPO M‑V”). Na mocy § 24 JAG‑M‑V okres szkolenia
         przygotowawczego kończy się z dniem ogłoszenia pozytywnego wyniku egzaminu lub niepowodzenia w pierwszym egzaminie powtórkowym.

      10      W świetle § 6 ust. 1 DRiG dopuszczenie do aplikacji jest uzależnione od zdania pierwszego egzaminu państwowego. Zgodnie z § 112a
         tejże ustawy, jeśli obywatel państwa członkowskiego Unii Europejskiej uzyskał w tym państwie uniwersytecki dyplom prawa dający
         mu dostęp w tym państwie członkowskim do podyplomowego szkolenia adwokackiego, może wystąpić w Niemczech o stwierdzenie równoważności
         tego dyplomu uniwersyteckiego z pierwszym egzaminem państwowym. W razie uzyskania tego stwierdzenia zainteresowany jest dopuszczany
         do aplikacji.

      11      W świetle akt sprawy art. 112a DRiG zatytułowany „Ocena równoważności w celu dopuszczenia do aplikacji” został przyjęty w następstwie
         wyroku Trybunału z dnia 13 listopada 2003 r. w sprawie C‑313/01 Morgenbesser, Rec. s. I‑13467. Przepis ten stanowi:

      „1.      Obywatele państwa członkowskiego Unii Europejskiej, innego państwa będącego stroną Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym
         lub Szwajcarii, posiadający uniwersytecki dyplom nauk prawnych uzyskany w jednym z tych państw i otwierający tym samym dostęp
         do podyplomowego kształcenia w zawodzie adwokata europejskiego zgodnie z § 1 Gesetz über die Tätigkeit europäischer Rechtsanwälte
         in Deutschland, zostają dopuszczeni do aplikacji na wniosek, jeżeli ich wiedza i umiejętności odpowiadają wiedzy i umiejętnościom
         potwierdzonym zdanym egzaminem państwowym z przedmiotów obowiązkowych zgodnie z § 5 ust. 1.

      2.      Ocena wiedzy i umiejętności wymaganych zgodnie z ust. 1 obejmuje dyplom uniwersytecki i przedłożone dokumenty, w szczególności
         dyplomy, świadectwa z egzaminów, inne świadectwa kwalifikacji i poświadczenia odpowiedniego doświadczenia zawodowego. Jeżeli
         ocena ta nie wykaże równoważności lub wykaże ją jedynie w części, na wniosek przeprowadzony zostaje egzamin kwalifikacyjny.

      3.      Egzamin kwalifikacyjny jest egzaminem państwowym, który należy złożyć w języku niemieckim, dotyczącym niezbędnej znajomości
         prawa niemieckiego, który ma na celu ocenę zdolności do pozytywnego zakończenia aplikacji. Przedmiotami egzaminacyjnymi są
         prawo cywilne, prawo karne i prawo publiczne wraz z odpowiednim prawem procesowym. Należy sporządzić pisemne prace egzaminacyjne
         z zakresu państwowego egzaminu z przedmiotów obowiązkowych z tych dziedzin prawa wymienionych w zdaniu drugim, których wystarczające
         opanowanie nie zostało wykazane już w ramach oceny zgodnie z ust. 2 zdanie 1.

      4.      Egzamin kwalifikacyjny jest zdany, jeżeli:
      1)      zostanie zdana ilość prac egzaminacyjnych wymagana dla zdania egzaminu państwowego z przedmiotów obowiązkowych zgodnie z prawem
         kraju związkowego, w którym egzamin jest składany, co najmniej jednak połowa prac egzaminacyjnych przewidzianych na egzaminie
         państwowym z przedmiotów obowiązkowych, i

      2)      zostaną zdane prace egzaminacyjne w co najmniej dwóch dziedzinach prawa z wymienionych w ust. 3 zdanie drugie, z tego co najmniej
         jedna praca egzaminacyjna z dziedziny prawa cywilnego.

      Jeśli wystarczająca znajomość jednego z przedmiotów wskazanych w ust. 3 zdanie drugie została już stwierdzona w ramach egzaminu
         w rozumieniu ust. 2 zdanie pierwsze, przedmioty te uznaje się za zdane.

      5.      Niezdany egzamin kwalifikacyjny można powtórzyć jeden raz.
      6.      Stwierdzenie równoważności zgodnie z ust. 1 ma skutek zdanego pierwszego egzaminu w rozumieniu § 5 ust. 1.
      […]”.
       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      12      Krzysztof Peśla ukończył w grudniu 2003 r. studia uniwersyteckie na wydziale prawa uniwersytetu w Poznaniu (Polska), uzyskując
         dyplom magistra. W styczniu 2005 r. uniwersytet we Frankfurcie nad Odrą (Niemcy), w którym od roku 1998 r. odbywał on studia
         równolegle ze studiami w Polsce, nadał mu na zakończenie niemiecko‑polskiego kształcenia prawniczego akademicki tytuł „Master
         of German and Polish Law”, a w lutym 2005 r. akademicki tytuł „Bachelor of German and Polish Law”.

      13      W listopadzie 2005 r. K. Peśla przedstawił wniosek o dopuszczenie do aplikacji w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie.
         Na poparcie swego wniosku, przedstawiając szereg innych dokumentów, takich jak karty ocen z zakresu różnych programów studiów
         i dokumenty potwierdzające jego doświadczenie zawodowe, odbyte kursy i szkolenia, powołał się on na ww. wyrok w sprawie Morgenbesser.

      14      Decyzją z dnia 27 marca 2007 r. Justizministerium Mecklenburg‑Vorpommern odrzuciło wniosek o stwierdzenie równoważności w rozumieniu
         § 112a DRiG. Zdaniem Justizministerium Mecklenburg‑Vorpommern kryterium pozwalającym na ocenę równoważności jest uzyskanie
         wiedzy niezbędnej do zdania pierwszego egzaminu państwowego z przedmiotów obowiązkowych w rozumieniu § 5 ust. 1 tej ustawy.
         Znajomość prawa obcego nie może zostać uznana za równorzędną w świetle jego różnic w porównaniu z prawem niemieckim. Ponadto
         w świetle tej decyzji odmownej wiedza z zakresu prawa niemieckiego wymagana dla ocen uzyskanych przez K. Peślę w ramach kursu
         Master of German and Polish Law jest na znacznie niższym poziomie aniżeli poziom egzaminów pisemnych w ramach pierwszego egzaminu
         państwowego z przedmiotów obowiązkowych.

      15      W swej decyzji urząd ten wskazał jednakże, iż K. Peśla mógłby, na wniosek, przystąpić do egzaminu kwalifikacyjnego zgodnie
         z § 112a ust. 3 DRiG.

      16      W dniu 27 kwietnia 2007 r. K. Peśla wniósł skargę do sądu krajowego na decyzję z dnia 27 marca 2007 r. Na poparcie swej skargi
         podnosi on przede wszystkim, że ocena równoważności dokonana przez Justizministerium Mecklenburg‑Vorpommern jest sprzeczna
         z kryteriami rozwiniętymi w orzecznictwie Trybunału. Gdyby wiedza i umiejętności w ramach prawa niemieckiego, takie jak wymagane
         w zakresie pierwszego egzaminu państwowego stanowiły kryterium oceny, które należy uwzględnić, zagraniczny dyplom nie mógłby
         w żadnym razie spełnić takiego kryterium, jako że prawo niemieckie nie jest co do zasady wykładane w innych państwach członkowskich.

      17      Tytułem ewentualnym, K. Peśla podnosi, że rzeczona decyzja odmowna w niewystarczającym stopniu uwzględnia wiedzę, którą zdobył
         w Niemczech w ramach swych studiów, staży, zajęć w dwóch katedrach uniwersyteckich i repetytoriów.

      18      Justizministerium Mecklenburg‑Vorpommern podnosi, że jego decyzja odmowna jest zasadna. Zdaniem urzędu równoważność nabytej
         wiedzy nie może zostać uznana.

      19      W tych okolicznościach, stwierdziwszy, że rozstrzygnięcie przedstawionego mu sporu zależy od przesłanek, od których art. 39 WE
         uzależnia stwierdzenie równoważności w rozumieniu § 112a ust. 1, 2 i 6 DRiG, Verwaltungsgericht Schwerin postanowił zawiesić
         postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy jest zgodne z art. 39 WE, że stwierdzenia równoważności w rozumieniu § 112a ust. 1 i 2 [DRiG] dokonuje się wyłącznie,
         jeżeli z przedłożonych dokumentów wynika, że obywatel UE dysponuje wiedzą i umiejętnościami, które objęte są zakresem (niemieckiego
         prawniczego) egzaminu z przedmiotów obowiązkowych zgodnie z § 5 ust. 1 [DRiG]?

      2)      Jeżeli na pytanie pierwsze należy udzielić odpowiedzi przeczącej:
      Czy art. 39 WE stanowi, że kryterium zgodnej z prawem europejskim oceny równoważności jest wyłącznie to, czy uzyskany w UE
         dyplom uniwersytecki obywatela UE wraz z innymi przedłożonymi przez niego dowodami wykształcenia i doświadczenia jest porównywalny
         pod względem (intelektualnego) poziomu wykształcenia i zrealizowanego programu kształcenia z [pierwszym egzaminem państwowym]?

      3)      Jeżeli również na pytanie drugie należy udzielić odpowiedzi przeczącej:
      Czy jest zgodne z art. 39 WE, że stwierdzenie równoważności w rozumieniu § 112a ust. 1 i 2 [DRiG] pod względem przedmiotowym
         opiera się wprawdzie na materiale egzaminacyjnym z przedmiotów obowiązkowych (niemieckiego prawniczego) pierwszego egzaminu
         państwowego, niemniej ze względu na wykształcenie prawnicze zdobyte już gdzie indziej na obszarze Wspólnoty obowiązują jedynie
         nieco »obniżone« wymagania?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
      20      Dwa pierwsze pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, dotyczą tego, jaką wiedzę należy uwzględnić jako element odniesienia
         dla oceny, czy wnioskujący o bezpośrednie dopuszczenie do aplikacji – bez przystąpienia do egzaminów pisemnych w tym zakresie
         – posiada poziom wiedzy równoważny poziomowi zwykle wymaganemu dla celów przystąpienia do takiej aplikacji w zainteresowanym
         państwie członkowskim. Pierwsze pytanie dotyczy zatem tego, czy rzeczona wiedza musi dotyczyć prawa przyjmującego państwa
         członkowskiego, podczas gdy drugie pytanie zmierza natomiast do ustalenia, czy znajomość prawa innego państwa członkowskiego
         może zostać uznana za równoważną – z punktu widzenia zarówno czasu, jak i wysiłku włożonego w tym zakresie – wiedzy wymaganej
         dla uzyskania dostępu do aplikacji w przyjmującym państwie członkowskim.

      21      Trzecim pytaniem sąd krajowy dąży zasadniczo do ustalenia, czy możliwe jest, by prawo wspólnotowe wymagało, aby poziom znajomości
         prawa przyjmującego państwa członkowskiego wymagany dla celów dopuszczenia do aplikacji obligatoryjnie poprzedzającej drugi
         państwowy egzamin z prawa i dopuszczenie do wykonywania zawodów prawniczych, został, w pewnym zakresie, obniżony celem promowania
         swobody przepływu osób.

       W przedmiocie dwóch pierwszych pytań
      22      W celu przedstawienia odpowiedzi na dwa pierwsze pytania należy na wstępie przypomnieć, że osoba znajdująca się w takiej sytuacji
         jak K. Peśla nie może powoływać się w postępowaniu przed sądem krajowym na wspólnotowe prawo wtórne w celu uznania jej kwalifikacji
         akademickich i doświadczenia zawodowego, realizując zamiar przystąpienia do praktycznej części szkolenia niezbędnego dla uzyskania
         dostępu do zawodów prawniczych w Niemczech.

      23      Dyrektywa 98/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. mająca na celu ułatwienie stałego wykonywania zawodu
         prawnika w państwie członkowskim innym niż państwo uzyskania kwalifikacji zawodowych (Dz.U. L 77, s. 36) dotyczy wyłącznie
         adwokatów posiadających pełne kwalifikacje zawodowe w państwie członkowskim pochodzenia (zob. ww. wyrok w sprawie Morgenbesser,
         pkt 45). Ponadto z akt sprawy wynika, że wykonywanie zadań aplikanta zostało pomyślane jako praktyczna część szkolenia niezbędnego
         dla uzyskania dostępu do zawodów prawniczych w Niemczech. Wynika z tego, że działalność ta nie może zostać uznana za „zawód
         regulowany” w rozumieniu dyrektywy Rady 89/48/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie ogólnego systemu uznawania dyplomów
         ukończenia studiów wyższych, przyznawanych po ukończeniu kształcenia i szkolenia zawodowego, trwających co najmniej trzy lata
         (Dz.U. 1989, L 19, s. 16), w brzmieniu zmienionym dyrektywą 2001/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 maja 2001 r.
         (Dz.U. L 206, s. 1), odrębny od właściwych niemieckich zawodów prawniczych, takich jak zawód adwokata (zob. podobnie ww. wyrok
         w sprawie Morgenbesser, pkt 46–55).

      24      Jednakże, jak potwierdzono podczas rozprawy, w okresie wystąpienia okoliczności faktycznych w postępowaniu krajowym K. Peśla
         nie uzyskał kwalifikacji zawodowych niezbędnych do uzyskania dostępu do zawodu adwokata w Polsce.

      25      W świetle orzecznictwa Trybunału zarówno art. 39 WE, który wyraźnie wskazano w przedstawionych pytaniach, jak i art. 43 WE,
         mogą mieć zastosowanie do sytuacji takiej jak będąca przedmiotem postępowania przed sądem krajowym.

      26      Po pierwsze, z akt sprawy, a w szczególności z uwag rządu niemieckiego, wynika, że w ramach aplikacji od aplikantów wymaga
         się praktycznego wykorzystywania umiejętności nabytych podczas studiów, przez co uczestniczą oni pod kierownictwem osoby prowadzącej
         aplikację w czynnościach przez nią wykonywanych, a po drugie, że aplikanci otrzymują w trakcie tego szkolenia wynagrodzenie
         w formie zasiłku na utrzymanie. W tym zakresie Trybunał orzekł już, że ponieważ aplikanci wykonują czynności w warunkach rzeczywistego
         i efektywnego zatrudnienia, muszą być zatem uważani za pracowników w rozumieniu art. 39 WE (zob. podobnie wyrok z dnia 17 marca
         2005 r. w sprawie C‑109/04 Kranemann, Zb.Orz. s. I‑2421, pkt 12–18).

      27      W drugiej kolejności aplikacja przewidziana w przepisach niemieckich stanowi szkolenie i niezbędny warunek uzyskania dostępu
         w szczególności do zawodu adwokata w Niemczech, zawodu regulowanego, do którego zastosowanie znajduje art. 43 WE (zob. podobnie
         ww. wyrok w sprawie Morgenbesser, pkt 60).

      28      Ponadto należy stwierdzić, że zastosowanie tych dwóch artykułów nie może zostać wykluczone w sprawie przed sądem krajowym
         na podstawie wyjątków przewidzianych odpowiednio w art. 39 ust. 4 WE dla „zatrudnienia w administracji publicznej” i art. 45
         akapit pierwszy WE dla „działalności, która w jednym z państw członkowskich jest związana choćby przejściowo z wykonywaniem
         władzy publicznej”.

      29      Z jednej strony bowiem w zakresie, w jakim aplikant wykonuje część praktyki poza sektorem publicznym, wystarczy przypomnieć,
         że pojęcie zatrudnienia w administracji publicznej nie obejmuje zatrudnienia przez osobę fizyczną lub osobę prawną prawa prywatnego,
         niezależnie od tego, jakie obowiązki spoczywają na pracowniku (zob. wyrok z dnia 29 października 1998 r. w sprawie C‑114/97
         Komisja przeciwko Hiszpanii, Rec. s. I‑6717, pkt 33; ww. wyrok w sprawie Kranemann, pkt 19).

      30      Jeśli w sporze, w którym wydano ww. wyrok w sprawie Kranemann, chodziło z jednej strony o aplikację mającą miejsce poza sektorem
         publicznym, należy stwierdzić, że w zakresie, w jakim aplikant odbywa część swego szkolenia w sądzie cywilnym, w organach
         administracji, w prokuraturze lub w sądzie karnym, aplikant ten – jak rząd niemiecki podkreślił podczas rozprawy – działa
         zgodnie z instrukcjami i pod nadzorem szkoleniowca, jak wynika to z przepisów GVG i JAPO M‑V cytowanych w pkt 8 i 9 niniejszego
         wyroku.

      31      W konsekwencji czynności aplikanta nie są objęte wyjątkiem przewidzianym w art. 39 ust. 4 WE, gdyż nie ma on zastosowania
         do zatrudnienia, które jako związane z państwem lub innymi instytucjami prawa publicznego nie wiąże się jednakże z zadaniami
         z zakresu administracji publicznej w ścisłym tego słowa znaczeniu (zob. w szczególności wyroki: z dnia 17 grudnia 1980 r.
         w sprawie 149/79 Komisja przeciwko Belgii, Rec. s. 3881, pkt 11; z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C‑47/02 Anker i in.,
         Rec. s. I‑10447, pkt 59).

      32      Po drugie, odstępstwo przewidziane w art. 45 akapit pierwszy WE winno być ograniczone do działalności, która, rozpatrywana
         samodzielnie, jest w bezpośredni i szczególny sposób związana z wykonywaniem władzy publicznej (zob. w szczególności wyroki:
         z dnia 21 czerwca 1974 r. w sprawie 2/74 Reyners, Rec. s. 631, pkt 45; z dnia 13 lipca 1993 r. w sprawie C‑42/92 Thijssen,
         Rec. s. I‑4047, pkt 8; z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie C‑283/99 Komisja przeciwko Włochom, Rec. s. I‑4363, pkt 20).

      33      Zatem ze względów analogicznych do wskazanych w pkt 30 niniejszego wyroku czynności aplikanta, również gdy są wykonywane w sektorze
         publicznym, nie są objęte zakresem stosowania wyjątku przewidzianego w art. 45 akapit pierwszy WE (zob. również analogicznie
         ww. wyrok w sprawie Thijssen, pkt 22, 23).

      34      Następnie należy też stwierdzić, że z braku harmonizacji przesłanek dostępu do zawodu państwa członkowskie mają prawo określić
         wiedzę i kwalifikacje niezbędne do wykonywania tego zawodu oraz wymagać okazania dyplomu potwierdzającego posiadanie tej wiedzy
         i kwalifikacji (zob. wyroki: z dnia 15 października 1987 r. w sprawie 222/86 Heylens i in., Rec. s. 4097, pkt 10; z dnia 7 maja
         1991 r. w sprawie C‑340/89 Vlassopoulou, Rec. s. I‑2357, pkt 9; z dnia 7 maja 1992 r. w sprawie C‑104/91 Aguirre Borrell i in.,
         Rec. s. I‑3003, pkt 7).

      35      Należy jednakże przypomnieć, że prawo wspólnotowe wskazuje granice wykonywania tych kompetencji przez państwa członkowskie
         w zakresie, w jakim przepisy krajowe przyjęte w tym względzie nie mogą stanowić nieuzasadnionej przeszkody dla skutecznego
         wykonywania podstawowych swobód zagwarantowanych w art. 39 WE i 43 WE (zob. ww. wyrok w sprawie Heylens i in., pkt 11; wyrok
         z dnia 31 marca 1993 r. w sprawie C‑19/92 Kraus, Rec. s. I‑1663, pkt 28, 32).

      36      W tym zakresie z orzecznictwa Trybunału wynika, że przepisy krajowe określające krajowe wymogi w zakresie kwalifikacji, nawet
         stosowane bez dyskryminacji ze względu na narodowość, mogą mieć skutek w postaci utrudnienia wykonywania tych podstawowych
         swobód, jeśli rzeczone przepisy krajowe pomijają wiedzę i kwalifikacje uzyskane przez zainteresowanego w innym państwie członkowskim
         (zob. podobnie ww. wyroki: w sprawie Vlassopoulou, pkt 15; w sprawie Kraus, pkt 32; wyrok z dnia 22 marca 1994 r. w sprawie
         C‑375/92 Komisja przeciwko Hiszpanii, Rec. s. I‑923, pkt 18; ww. wyrok w sprawie Morgenbesser, pkt 61, 62).

      37      Wynika z tego, że podczas rozpatrywania wniosku obywatela innego państwa członkowskiego zmierzającego do uzyskania dostępu
         do okresu praktycznego szkolenia dla późniejszego wykonywania zawodu regulowanego, władze państwa członkowskiego są zobowiązane
         uwzględnić kwalifikacje zawodowe zainteresowanego poprzez porównanie pomiędzy z jednej strony kwalifikacji potwierdzonych
         jego dyplomami, certyfikatami i innymi tytułami oraz istotnym doświadczeniem zawodowym, a z drugiej strony kwalifikacji zawodowych
         wymaganych w świetle przepisów krajowych (zob. podobnie ww. wyroki: w sprawie Vlassopoulou, pkt 16; w sprawie Morgenbesser,
         pkt 57, 58).

      38      Orzecznictwo to jest wyrazem zasady nieodłącznie związanej z podstawowymi swobodami zapisanymi w traktacie WE (zob. podobnie
         wyroki: z dnia 14 września 2000 r. w sprawie C‑238/98 Hocsman, Rec. s. I‑6623, pkt 24; z dnia 22 stycznia 2002 r. w sprawie
         C‑31/00 Dreessen, Rec. s. I‑663, pkt 25). Tak więc, jak wynika w szczególności z pkt 61 ww. wyroku w sprawie Morgenbesser,
         brak jest różnic w analizie niezależnie od tego, czy podniesiono swobodę przepływu pracowników, czy swobodę przedsiębiorczości,
         w celu sprzeciwienia się odmowie – takiej jak w postępowaniu przed sądem krajowym – dopuszczenia kandydata z innego państwa
         członkowskiego niż Republika Federalna Niemiec do aplikacji bez egzaminu kwalifikacyjnego z przedmiotów prawniczych, które
         są obowiązkowe na pierwszym egzaminie państwowym.

      39      Jak Trybunał wielokrotnie orzekał, procedura porównawczego badania wskazana w pkt 37 niniejszego wyroku powinna pozwolić władzom
         przyjmującego państwa członkowskiego na obiektywne upewnienie się, że zagraniczny dyplom potwierdza, iż jego właściciel ma
         wiedzę i kwalifikacje, jeśli nie identyczne, to przynajmniej równoważne z wiedzą i kwalifikacjami potwierdzonymi dyplomem
         krajowym. Ta ocena równoważności zagranicznego tytułu musi zostać dokonana wyłącznie z uwzględnieniem poziomu wiedzy i kwalifikacji,
         którego tytuł ten – w świetle charakteru i czasu trwania studiów i związanego z nim szkolenia praktycznego – pozwala domniemywać
         u właściciela dyplomu (zob. ww. wyroki: w sprawie Heylens i in., pkt 13; w sprawie Vlassopoulou, pkt 17; w sprawie Aguirre
         Borrell i in., pkt 12; z dnia 22 marca 1994 r. w sprawie Komisja przeciwko Hiszpanii, pkt 13; w sprawie Morgenbesser, pkt 68).

      40      Jeśli to porównawcze badanie dyplomów prowadzi do stwierdzenia, że wiedza i kwalifikacje potwierdzone zagranicznym dyplomem
         odpowiadają wiedzy i kwalifikacjom wymaganym w świetle krajowych przepisów, państwo członkowskie jest zobowiązane przyznać,
         że dyplom ten spełnia wskazane w nim przesłanki. Jeśli natomiast porównanie wykazuje jedynie częściową zbieżność pomiędzy
         wiedzą i kwalifikacjami, przyjmujące państwo członkowskie jest uprawnione, by żądać od zainteresowanego wykazania, że zdobył
         brakującą wiedzę i kwalifikacje (zob. ww. wyroki: w sprawie Vlassopoulou, pkt 19; w sprawie Aguirre Borrell i in., pkt 14;
         wyrok z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie C‑234/97 Fernández de Bobadilla, Rec. s. I‑4773, pkt 32; ww. wyrok w sprawie Morgenbesser,
         pkt 70; wyrok z dnia 7 października 2004 r. w sprawie C‑255/01 Markopoulos i in., Rec. s. I‑9077, pkt 64, 65).

      41      W tym zakresie na właściwych władzach krajowych spoczywa obowiązek oceny, czy wiedza zdobyta w przyjmującym państwie członkowskim
         czy to w ramach cyklu studiów, czy też doświadczenia praktycznego może zostać uwzględniona dla celów stwierdzenia posiadania
         brakującej wiedzy (ww. wyroki: w sprawie Vlassopoulou, pkt 20; w sprawie Fernández de Bobadilla, pkt 33; w sprawie Morgenbesser,
         pkt 71).

      42      Opierając się na orzecznictwie wskazanym w trzech poprzednich punktach niniejszego wyroku, a w szczególności na pkt 68 oraz
         pkt 70 zdanie pierwsze ww. wyroku w sprawie Morgenbesser, K. Peśla podnosi, że w celu zastosowania przepisu krajowego, takiego
         jak § 112a ust. 1 i 2 DRiG, w sposób zgodny z prawem wspólnotowym, należy zasadniczo uwzględnić wiedzę i kwalifikacje zdobyte
         w państwie członkowskim pochodzenia, w tym przypadku w Rzeczypospolitej Polskiej, i w razie potrzeby uwzględnić wyłącznie
         tytułem pomocniczym wiedzę i kwalifikacje nabyte w zakresie prawa przyjmującego państwa członkowskiego, w tym przypadku w Republice
         Federalnej Niemiec. Uważa on, że gdyby wiedza i umiejętności w zakresie prawa niemieckiego były elementem odniesienia dla
         celów dokonywanego porównania, zagraniczny dyplom nie mógłby w żadnym przypadku spełniać wymaganych przesłanek, ponieważ prawo
         niemieckie nie jest co do zasady nauczane w innych państwach członkowskich. Tak więc w przypadku młodych prawników, którzy
         uzyskali kwalifikacje w państwie członkowskim innym niż Republika Federalna Niemiec, swobodny przepływ zostałby jego zdaniem
         praktycznie wyłączony.

      43      Argumentacja ta opiera się na błędnej interpretacji przywołanego w niej orzecznictwa.

      44      W świetle bowiem tego orzecznictwa w ramach porównawczego badania, o którym mowa w pkt 37 i 39–41 niniejszego wyroku, państwo
         członkowskie może uwzględnić obiektywne różnice związane zarówno z ramami prawnymi rzeczonego zawodu w państwie członkowskim
         pochodzenia, jak i zakresem działalności w tym zawodzie. W przypadku zawodu adwokata państwo członkowskie zasadnie może przeprowadzić
         porównawcze badanie dyplomów, uwzględniając różnice stwierdzone pomiędzy rozpatrywanymi porządkami prawnymi (zob. ww. wyroki:
         w sprawie Vlassopoulou, pkt 18; w sprawie Morgenbesser, pkt 69).

      45      Tak więc, jak wynika z orzecznictwa przywołanego w pkt 37 niniejszego wyroku, i wbrew argumentom K. Peśli, w odniesieniu do
         kwalifikacji zawodowych wymaganych przez ustawodawstwo przyjmującego państwa członkowskiego należy dokonywać oceny wiedzy
         potwierdzonej dyplomem wydanym w innym państwie członkowskim i kwalifikacji i/lub doświadczenia zawodowego uzyskanego w innych
         państwach członkowskich, jak również doświadczenia zdobytego w państwie członkowskim, w którym kandydat składa wniosek o wpis
         (zob. również podobnie ww. wyrok w sprawie Aguirre Borrell i in., pkt 11; wyrok z dnia 1 lutego 1996 r. w sprawie C‑164/94
         Aranitis, Rec. s. I‑135, pkt 31; ww. wyroki: w sprawie Dreessen, pkt 24; w sprawie Morgenbesser, pkt 67).

      46      Tak więc sama okoliczność, że odbyte studia prawnicze w zakresie prawa pierwszego państwa członkowskiego można uznać za porównywalne,
         zarówno z punktu widzenia odbytego szkolenia, jak i czasu oraz włożonego w nie wysiłku, nie może jako taka prowadzić do powstania,
         w ramach porównawczego badania, o którym mowa w pkt 37 i 39–41 niniejszego wyroku, obowiązku uprzywilejowania − w miejsce
         wiedzy wymaganej w świetle przepisów krajowych państwa członkowskiego, w którym kandydat wnosi o możliwość odbycia szkolenia
         zawodowego wymaganego dla uzyskania dostępu do zawodów prawniczych − wiedzy obejmującej zasadniczo prawo pierwszego państwa
         członkowskiego a potwierdzonej kwalifikacjami uzyskanymi w tym ostatnim państwie. Tak jak stwierdził bowiem sąd krajowy, argumentacja
         taka jak przedstawiona tytułem głównym przez K. Peślę, prowadziłaby do wniosku, że kandydat mógłby zostać dopuszczony do aplikacji
         nie mając jakiejkolwiek znajomości ani prawa niemieckiego, ani języka niemieckiego.

      47      Ponadto w zakresie, w jakim K. Peśla podnosi, tytułem ewentualnym, że nabyta przezeń w toku kursów uniwersyteckich w Niemczech
         znajomość prawa niemieckiego została w niewystarczający sposób uwzględniona przez Justizministerium Mecklenburg‑Vorpommern,
         wystarczy przypomnieć, że w niniejszej sprawie do Trybunału nie należy ocena, czy władze niemieckie są uprawnione do stwierdzenia,
         że takie zaświadczenia jak przedstawione im przez K. Peślę, są niewystarczające.

      48      W świetle powyższego na dwa pierwsze pytania należy odpowiedzieć, że art. 39 WE trzeba interpretować w ten sposób, iż wiedza,
         którą należy uwzględnić jako element odniesienia w celu dokonania oceny równoważności szkolenia w następstwie wniosku o bezpośrednie
         dopuszczenie do aplikacji prawniczej – bez przystąpienia do egzaminów pisemnych w tym zakresie – jest wiedzą potwierdzoną
         kwalifikacjami wymaganymi w państwie członkowskim, w którym kandydat wnosi o dopuszczenie go do takiej aplikacji.

       W przedmiocie pytania trzeciego
      49      W swym trzecim pytaniu sąd krajowy dąży zasadniczo do ustalenia, czy dla celów badania równoważności dokonywanego zgodnie
         z pkt 37 i 39–41 niniejszego wyroku należy obniżyć, choćby nieznacznie, poziom wymaganej znajomości prawa przyjmującego państwa
         członkowskiego, w celu nadania skuteczności art. 39 WE.

      50      W tym zakresie skuteczność art. 39 WE nie wymaga, by dostęp do działalności zawodowej w państwie członkowskim był poddany
         mniejszym wymogom aniżeli normalnie stosowane w tym państwie.

      51      W orzecznictwie wskazanym w pkt 34–41, 44 i 45 niniejszego wyroku Trybunał uznał potrzebę pogodzenia wymogu kwalifikacji niezbędnych
         dla wykonywania określonego zawodu z wymogami skutecznego korzystania z podstawowych swobód zagwarantowanych przez art. 39 WE
         i 43 WE (zob. w tym zakresie w szczególności ww. wyrok w sprawie Heylens i in., pkt 13).

      52      Tak więc z orzecznictwa tego wynika, że przywołane w pkt 39 niniejszego wyroku badanie równoważności musi zostać dokonane
         w świetle ogółu szkoleń, akademickich i zawodowych, na które zainteresowany może się powołać, w celu oceny, czy ogół tych
         szkoleń może zostać uznany za spełniający, choćby częściowo, przesłanki wymagane dla uzyskania dostępu do rozpatrywanej działalności
         (zob. podobnie w szczególności ww. wyrok w sprawie Morgenbesser, pkt 66, 67). Jeśli to porównawcze badanie wykazuje, że rzeczony
         ogół szkoleń jedynie częściowo spełnia te przesłanki, przyjmujące państwo członkowskie jest uprawnione, jak wynika z pkt 40
         niniejszego wyroku, by żądać od zainteresowanego wykazania, że zdobył brakującą wiedzę i kwalifikacje.

      53      Okoliczność, że przyjmujące państwo członkowskie musi w ten sposób uwzględnić wiedzę jedynie częściowo odpowiadającą wiedzy
         potwierdzonej przez wymagane przepisami krajowymi tego państwa członkowskiego kwalifikacje zawodowe, i to w sposób inny niż
         w drodze egzaminów poprzedzających przyznanie tych kwalifikacji, przyczynia się do ułatwienia swobodnego przepływu osób, o którym
         mowa w szczególności w art. 39 WE. Z braku bowiem takiego obowiązku brak dyplomu zwykle wymaganego od obywateli przyjmującego
         państwa członkowskiego mógłby stanowić, jako taki, decydującą przeszkodę w dostępie do zawodów prawniczych w tym państwie
         członkowskim (zob. w tym zakresie ww. wyrok w sprawie Morgenbesser, pkt 64–67).

      54      Zatem nie można przychylić się do argumentacji K. Peśli, w świetle której art. 39 WE zostałby pozbawiony znaczenia, gdyby
         przyjmujące państwo członkowskie mogło wymagać od kandydata znajomości prawa krajowego na tym samym poziomie co poziom potwierdzony
         kwalifikacjami zawodowymi wymaganymi w tym państwie dla uzyskania dostępu do rzeczonych zawodów.

      55      Ponadto z akt sprawy wynika, że od aplikanta oczekuje się, że od początku aplikacji będzie wspomagał osobę go szkolącą i wykonywał
         czynności praktyczne pod jej nadzorem. W tym celu można uznać za niezbędne, by przed zastosowaniem swych umiejętności prawniczych
         w ramach takich działań praktycznych aplikant dysponował tym samym poziomem znajomości niemieckich uregulowań prawnych co
         potwierdzony pierwszym egzaminem państwowym z przedmiotów obowiązkowych. W każdym razie, w szczególności w świetle progresywnego
         charakteru procesu szkolenia, wydaje się bardzo trudne zdobycie w przewidzianym czasie wiedzy niezbędnej do złożenia, z rozsądnymi
         nadziejami na powodzenie, drugiego egzaminu państwowego z prawa.

      56      Jednakże, o ile art. 39 WE samoistnie nie zobowiązuje do obniżenia wymaganego w sytuacjach takich jak przed sądem krajowym
         poziomu znajomości prawa przyjmującego państwa członkowskiego, należy przypomnieć, że przepisu tego nie należy interpretować
         jako pozbawiającego państwa członkowskie możliwości dokonania uelastycznienia wymaganych kwalifikacji.

      57      Wynika z tego, że gdy władze państwa członkowskiego badają wniosek obywatela innego państwa członkowskiego zmierzający do
         uzyskania dostępu do okresu szkolenia w celu późniejszego wykonywania regulowanego zawodu prawniczego, takiego jak aplikacja,
         art. 39 WE nie nakłada samoistnie obowiązku, by władze te wymagały od kandydata – w ramach badania równoważności wymaganego
         przez prawo wspólnotowe – jedynie poziomu wiedzy prawniczej niższego niż potwierdzona przez kwalifikacje wymagane w tym państwie
         członkowskim dla uzyskania dostępu do takiego okresu praktycznego szkolenia, nie stanowiąc jednakże przeszkody dla elastycznej
         wykładni tych kwalifikacji.

      58      Jednakże w praktyce istotne jest, by możliwość częściowego uznania, taka jak wskazana w szczególności w pkt 52 niniejszego
         wyroku, nie pozostawała tylko fikcją.

      59      W tym zakresie, gdy porównanie między kwalifikacjami zainteresowanych kandydatów i wymaganą wiedzą wykazuje jedynie częściową
         zbieżność, przyjmujące państwo członkowskie nie musi być uprawnione do wymagania we wszystkich tych sytuacjach przeprowadzenia
         egzaminów kwalifikacyjnych o tym samym zakresie, niezależnie od mniejszego lub większego zakresu stwierdzonej częściowej wiedzy.
         Brak właściwego rozdziału dziedzin będących przedmiotem porównawczego badania, o którym mowa w pkt 37 niniejszego wyroku,
         mógłby prowadzić do praktycznego wyłączenia częściowego uznania nabytych kwalifikacji w ten sposób, że zainteresowani musieliby
         wykazać następnie, iż zdobyli nie tylko brakującą wiedzę, lecz również wiedzę i kwalifikacje, które podlegają uznaniu, i to
         na wymaganym poziomie, w ramach rzeczonego badania porównawczego.

      60      Jednakże należy wskazać, że w zakresie, w jakim złożenie z wynikiem pozytywnym krajowych egzaminów prawniczych, takich jak
         pierwszy egzamin państwowy, jest dowodem zdobycia szerokiej i pogłębionej wiedzy w ramach objętych nimi dziedzin prawa, wynikający
         z poprzedniego punktu obowiązek rozdziału nie może prowadzić do tego, by podstawowa i wyrywkowa wiedza w zakresie pewnych
         aspektów tych dziedzin była wystarczająca, aby zainteresowany mógł zasadnie wnosić o częściowe uznanie jego kwalifikacji.

      61      W sporze przed sądem krajowym do sądu odsyłającego należy weryfikacja, czy uregulowanie wprowadzone § 112a DRiG, takie jak
         stosowane przez właściwe władze krajowe, daje osobom mającym wystarczająco szeroką i pogłębioną wiedzę z zakresu istotnego
         zespołu dziedzin, które w całości stanowią przedmiot badania porównawczego, o którym mowa w § 112a ust. 1 i 2, możliwość zwolnienia
         z obowiązku przystąpienia do wszystkich egzaminów wskazany w § 112a ust. 3.

      62      W zakresie tego punktu należy stwierdzić, że w odpowiedzi na pytanie przedstawione przez Trybunał na rozprawie, rząd niemiecki
         wskazał, że w przypadku gdyby kandydat zdobył na przykład znajomość niemieckiego prawa cywilnego na poziomie wymaganym przez
         badanie porównawcze, o którym mowa w § 112a ust. 1 i 2 DRiG, nie mogąc jednakże wykazać znajomości na tym samym poziomie niemieckiego
         kodeksu postępowania cywilnego, egzaminy kwalifikacyjne wskazane w § 112a ust. 3 mogłyby obejmować wyłącznie niemieckie prawo
         procedury cywilnej.

      63      Należy ponadto stwierdzić, że przewidziane w § 112a ust. 1 DRiG badanie wiedzy i umiejętności jest mniej wymagające w praktyce
         niż pierwszy egzamin państwowy. Z akt sprawy wynika bowiem, że odmiennie niż absolwent prawa, który studiował w Niemczech,
         kandydat pochodzący z innego państwa członkowskiego nie musi zdawać egzaminów z przedmiotów specjalistycznych ani egzaminów
         ustnych.

      64      W tych okolicznościach przy pierwszym badaniu nie wydaje się, że w ramach uregulowania wprowadzonego przez § 112a DRiG możliwość
         częściowego uznania zdobytej wiedzy, wskazana w pkt 52 niniejszego wyroku, jest tylko fikcyjna, czego weryfikacja należy jednakże
         do sądu krajowego, jako jedynego właściwego do orzekania w przedmiocie wykładni prawa wewnętrznego.

      65      W świetle powyższego na trzecie pytanie należy odpowiedzieć, że wykładni art. 39 WE należy dokonywać w ten sposób, iż gdy
         właściwe władze państwa członkowskiego badają wniosek obywatela innego państwa członkowskiego o dostęp do okresu praktycznego
         szkolenia w celu późniejszego wykonywania regulowanego zawodu prawniczego, jak w przypadku aplikacji prawniczej w Niemczech,
         przepis ten jako taki nie przewiduje obowiązku, by władze te wymagały od kandydata – w ramach badania równoważności wymaganego
         przez prawo wspólnotowe – jedynie poziomu wiedzy prawniczej niższego niż potwierdzona przez kwalifikacje wymagane w tym państwie
         członkowskim dla uzyskania dostępu do takiego okresu praktycznego szkolenia. Należy jednakże wskazać, że po pierwsze, przepis
         ten nie stoi też na przeszkodzie takiemu uelastycznieniu wymaganych kwalifikacji, a po drugie, w praktyce istotne jest, by
         możliwość częściowego uznania wiedzy potwierdzonej przez kwalifikacje wykazane przez zainteresowanego nie była tylko fikcyjna,
         czego weryfikacja jest zadaniem sądu krajowego.

       W przedmiocie kosztów
      66      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
      1)      Wykładni art. 39 WE należy dokonywać w ten sposób, że wiedza, którą należy uwzględnić jako element odniesienia w celu dokonania
            oceny równoważności szkolenia w następstwie wniosku o bezpośrednie dopuszczenie do aplikacji prawniczej – bez przystąpienia
            do egzaminów pisemnych w tym zakresie – jest wiedzą potwierdzoną kwalifikacjami wymaganymi w państwie członkowskim, w którym
            kandydat wnosi o dopuszczenie go do takiej aplikacji.
      2)      Wykładni art. 39 WE należy dokonywać w ten sposób, że gdy właściwe władze państwa członkowskiego badają wniosek obywatela
            innego państwa członkowskiego o dostęp do okresu praktycznego szkolenia w celu późniejszego wykonywania regulowanego zawodu
            prawniczego, jak w przypadku aplikacji prawniczej w Niemczech, przepis ten jako taki nie przewiduje obowiązku, by władze te
            wymagały od kandydata – w ramach badania równoważności wymaganego przez prawo wspólnotowe – jedynie poziomu wiedzy prawniczej
            niższego niż potwierdzony kwalifikacjami wymaganymi w tym państwie członkowskim dla uzyskania dostępu do takiego okresu praktycznego
            szkolenia. Należy jednakże wskazać, że po pierwsze, przepis ten nie stoi też na przeszkodzie takiemu uelastycznieniu wymaganych
            kwalifikacji, a po drugie, w praktyce istotne jest, by możliwość częściowego uznania wiedzy potwierdzonej kwalifikacjami wykazanymi
            przez zainteresowanego nie była tylko fikcyjna, czego weryfikacja jest zadaniem sądu krajowego.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 15 lutego 1996 r. # Buralux SA, Satrod SA i Ourry SA przeciwko Radzie Unii Europejskiej. # Odwołanie. # Sprawa C-209/94 P


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (ósma izba) z dnia 26 listopada 2008 r.#Agraz, SA i inni przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich.#Odpowiedzialność pozaumowna - Rolnictwo - Wspólna organizacja rynku w sektorze przetworów owocowo-warzywnych - Pomoc produkcyjna w odniesieniu do przetworów z pomidorów - Metoda obliczania kwoty pomocy - Rok gospodarczy 2000/2001 - Oszacowanie szkody.#Sprawa T-285/03.

text:
      Wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 26 listopada 2008 r. – Agraz i in. przeciwko Komisji
      (sprawa T‑285/03)
      Odpowiedzialność pozaumowna – Rolnictwo – Wspólna organizacja rynku w sektorze przetworów owocowo-warzywnych – Pomoc produkcyjna w odniesieniu do przetworów z pomidorów – Metoda obliczania kwoty pomocy – Rok gospodarczy 2000/2001 – Oszacowanie szkody
      1.                     Odpowiedzialność pozaumowna – Przesłanki – Rzeczywista i pewna szkoda – Ciężar dowodu (art. 288 WE) (por. pkt 49)
      2.                     Odpowiedzialność pozaumowna – Szkoda – Naprawienie – Uwzględnienie deprecjacji pieniądza – Odsetki wyrównawcze – Sposoby obliczania
            (art. 288 WE) (por. pkt 50, 51)
      Przedmiot

               Skarga o odszkodowanie zmierzająca do naprawienia szkody, jaką miały ponieść skarżące w związku z przyjętym sposobem obliczania
                  kwoty pomocy produkcyjnej określonej w rozporządzeniu (WE) Komisji nr 1519/2000 z dnia 12 lipca 2000 r. ustalającym cenę minimalną
                  oraz wysokość pomocy produkcyjnej w sezonie 2000/2001 w odniesieniu do przetworów otrzymywanych z pomidorów (Dz.U. L 174,
                  s. 29).

            Sentencja

                  1)

                  	Komisja wypłaci Agraz, SA i 86 innym spółkom, których nazwy figurują w załącznikach I i II do wyroku, odszkodowanie odpowiadające
                     zwiększeniu o 15,54% kwoty pomocy produkcyjnej określonej w załączniku II do rozporządzenia nr 1519/2000, którą spółki te
                     otrzymały w roku gospodarczym 2000/2001.

                  2)

                  	Odszkodowanie to zostanie powiększone o odsetki wyrównawcze, liczone od dnia rzeczywistej wypłaty pomocy na rzecz każdej skarżącej
                     do dnia ogłoszenia niniejszego wyroku, zgodnie ze stopą procentową stosowaną przez EBC do podstawowych operacji refinansujących,
                     zwiększoną o dwa punkty w odniesieniu do skarżących, których nazwy figurują w załączniku I oraz o stopę rocznej inflacji stwierdzonej
                     w danym okresie przez Eurostat w państwach członkowskich, w których znajdują się siedziby skarżących, których nazwy figurują
                     w załączniku II.

                  3)

                  	Kwota odszkodowania wynikająca z ponownego oszacowania zostanie powiększona o odsetki za zwłokę, liczone od dnia ogłoszenia
                     niniejszego wyroku do dnia całkowitej spłaty zgodnie ze stopą procentową stosowaną przez EBC do podstawowych operacji refinansujących,
                     zwiększoną o dwa punkty.

                  4)

                  	Agraz oraz 86 innych spółek, których nazwy figurują w załącznikach I i II, pokryją dwie piąte własnych kosztów poniesionych
                     w postępowaniach przez Sądem i Trybunałem.

                  5)

                  	Komisja pokryje własne koszty i trzy piąte kosztów poniesionych w postępowaniach przed Sądem i Trybunałem przez Agraz i 86
                     innych spółek, których nazwy figurują w załącznikach I i II.


Wyrok Trybunału z dnia 18 lutego 1976 r. # Carstens Keramik GmbH i August Hoff przeciwko Oberfinanzdirektion Frankfurt am Main. # Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Bundesfinanzhof - Niemcy. # Sprawy połączone 98 oraz 99-75.


Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (trzecia izba) z dnia 30 czerwca 2015 r.#Olivier Petsch przeciwko Komisji Europejskiej.#Służba publiczna – Członek personelu kontraktowego – Personel żłobków i świetlic – Reforma regulaminu pracowniczego i WZIP, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2014 r. – Rozporządzenie nr 1023/2013 – Zwiększenie wymiaru czasu pracy – Dodatkowa suma miesięczna – Artykuł 50 regulaminu postępowania – Hierarchia norm prawnych – Ogólne przepisy wykonawcze do art. 110 ust. 1 regulaminu pracowniczego – Artykuł 2 załącznika do WZIP – Artykuły 27 i 28 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.#Sprawa F-124/14.


Wyrok Trybunału (dziewiąta izba) z dnia 23 kwietnia 2015 r.#Komisja Europejska przeciwko Republice Greckiej.#Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 91/676/EWG – Ochrona wód przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzenia rolniczego – Wyznaczenie wód i stref zagrożenia – Nadmierna zawartość azotanów – Eutrofizacja – Obowiązek przeprowadzania co cztery lata przeglądu – Niewystarczający charakter – Ustanowienie programów działania – Brak.#Sprawa C-149/14.