title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 12 maja 2011 r.#Polska Telefonia Cyfrowa sp. z o.o. przeciwko Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Sąd Najwyższy - Polska.#Akt dotyczący warunków przystąpienia do Unii Europejskiej - Artykuł 58 - Dyrektywa 2002/21/WE - Wytyczne Komisji - Brak publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku państwa członkowskiego - Możliwość powołania się.#Sprawa C-410/09.

text:
      Sprawa C‑410/09
      Polska Telefonia Cyfrowa sp. z o.o.
      przeciwko
      Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Najwyższy)
      Akt dotyczący warunków przystąpienia do Unii Europejskiej – Artykuł 58 – Dyrektywa 2002/21/WE – Wytyczne Komisji – Brak publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku państwa członkowskiego – Możliwość powołania się
      Streszczenie wyroku
      Przystąpienie nowych państw członkowskich do Wspólnot – Akt o przystąpieniu z 2003 r. – Wytyczne Komisji przyjęte na podstawie
            dyrektywy 2002/21 – Brak publikacji w Dzienniku Urzędowym w języku nowego państwa członkowskiego, który jest językiem urzędowym
            Unii Europejskiej – Możliwość powołania się nań wobec jednostek
      (akt o przystąpieniu z 2003 r., art. 58; dyrektywa 2002/21 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 15, 16)
      Artykuł 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki
         Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki
         Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (akt o przystąpieniu z 2003 r.) powinien być
         interpretowany w ten sposób, że ów przepis nie sprzeciwia się temu, aby krajowy organ regulacyjny mógł powoływać się na wytyczne
         Komisji z 2002 r. dotyczące analizy rynku i oceny znacznej pozycji rynkowej w zastosowaniu wspólnotowych ram regulacyjnych
         sieci i usług łączności elektronicznej w decyzji, na mocy której organ ten nakłada na operatora usług łączności elektronicznej
         określone obowiązki regulacyjne, pomimo tego, że wytyczne te nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku państwa członkowskiego, którego dotyczy sprawa, nawet gdy język ten jest językiem urzędowym Unii.

      Artykuły 15 i 16 dyrektywy 2002/21 w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej wyraźnie skierowane
         do krajowych organów regulacyjnych, stanowią podstawę prawną wytycznych. Nie przewidują one żadnych obowiązków, które mogłyby
         zostać nałożone bezpośrednio lub pośrednio na jednostki. W związku z tym, brak publikacji owych wytycznych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku państwa członkowskiego nie stoi na przeszkodzie temu by krajowy organ regulacyjny owego państwa mógł się na nie
         powoływać w decyzji skierowanej do jednostek.

      Artykuł 58 aktu przystąpienia z 2003 r. nie nakłada na Radę, Komisję i Europejski Bank Centralny obowiązku tłumaczenia na
         dziewięć nowych języków wskazanych w tym artykule wszystkich aktów instytucji i Europejskiego Banku Centralnego przyjętych
         przed przystąpieniem nowych państw członkowskich. Artykuł ten, regulujący system językowy i warunki publikacji aktów przyjętych
         przed przystąpieniem przez instytucje i Europejski Bank Centralny, ogranicza się bowiem do ustalenia, że jedynie te spośród
         tych aktów, których teksty zostały sporządzone w językach nowych państw członkowskich stanowiących języki urzędowe Unii, są
         od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w pozostałych językach urzędowych
         i są one publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeśli teksty w owych pozostałych językach były w ten sposób opublikowane. A zatem ze wskazanego artykułu wynika, że państwa
         członkowskie i instytucje dokonują selekcji aktów, które powinny być opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Artykuł ów nie wyklucza możliwości, iż niektóre akty mogą nie zostać opublikowane. W konsekwencji, art. 58 aktu przystąpienia
         z 2003 r. nie wymagał publikacji wytycznych z 2002 r. w Dzienniku Urzędowym w polskiej wersji językowej.

      (por. pkt 31, 34, 37, 39; sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 12 maja 2011 r.(*)

      Akt dotyczący warunków przystąpienia do Unii Europejskiej – Artykuł 58 – Dyrektywa 2002/21/WE – Wytyczne Komisji – Brak publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku państwa członkowskiego – Możliwość powołania się
      W sprawie C‑410/09
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Najwyższy
         (Polska) postanowieniem z dnia 28 października 2009 r., które wpłynęło do Trybunału tego samego dnia, w postępowaniu:

      Polska Telefonia Cyfrowa sp. z o.o.
      przeciwko
      Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej,
      przy udziale:
      Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,
      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: J.N. Cunha Rodrigues, prezes izby, A. Arabadjiev, A. Rosas, A. Ó Caoimh i P. Lindh (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Cruz Villalón,
      sekretarz: B. Fülöp, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 30 listopada 2010 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Polskiej Telefonii Cyfrowej sp. z o.o. przez M. Korcza oraz S. Dudzika, radców prawnych,
      –        w imieniu Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej przez M. Kołtońskiego oraz D. Pawłowską, radców prawnych,
      –        w imieniu rządu polskiego przez M. Szpunara, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu czeskiego przez M. Smolka, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Irlandii przez D. O’Hagana, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Europejskiej przez G. Brauna oraz K. Mojzesowicz, działających w charakterze pełnomocników,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy interpretacji art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia
         Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej,
         Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących
         podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. 2003, L 236, s. 33, zwanego dalej „aktem przystąpienia z 2003 r.”).

      2        Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy Polską Telefonią Cyfrową sp. z o.o. (zwaną dalej „PTC”) a Prezesem
         Urzędu Komunikacji Elektronicznej (zwanego dalej „Prezesem UKE”) w przedmiocie określonych obowiązków regulacyjnych nałożonych
         przez niego na ową spółkę.

       Ramy prawne
       Akt przystąpienia z 2003 r.
      3        Zgodnie z art. 2 aktu przystąpienia z 2003 r.:

      „Od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami traktatów założycielskich i aktów przyjętych
         przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych państwach
         członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych traktatach i w niniejszym akcie”.

      4        Artykuł 58 aktu przystąpienia z 2003 r. stanowi:

      „Teksty aktów instytucji oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę, Komisję
         lub Europejski Bank Centralny w językach: czeskim, estońskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, polskim, słowackim, słoweńskim
         i węgierskim są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych jedenastu
         językach. Zostaną one opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeśli teksty w obecnych językach były w ten sposób opublikowane”.

       Rozporządzenie nr 1
      5        Zgodnie z art. 1 rozporządzenia Rady nr 1 z dnia 15 kwietnia 1958 r. w sprawie określenia systemu językowego Europejskiej
         Wspólnoty Gospodarczej (Dz.U. 1958, 17 s. 385), zmienionego aktem przystąpienia z 2003 r., językami urzędowymi Unii są:

      „angielski, czeski, duński, estoński, fiński, francuski, grecki, hiszpański, litewski, łotewski, maltański, niemiecki, niderlandzki,
         polski, portugalski, słowacki, słoweński, szwedzki, węgierski, włoski”.

      6        Artykuł 4 tego rozporządzenia stanowi:

      „Rozporządzenia i inne dokumenty o zasięgu ogólnym sporządza się w dwudziestu językach urzędowych”.
      7        Artykuł 5 rzeczonego rozporządzenia stanowi:

      „Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej publikuje się w dwudziestu językach urzędowych”.

      8        Zgodnie z art. 8 wskazanego rozporządzenia:

      „Jeśli w państwie członkowskim funkcjonuje kilka języków urzędowych, stosowanie języka, na wniosek państwa zainteresowanego,
         zostaje określone zgodnie z ogólnymi zasadami wynikającymi z ustawodawstwa tego państwa”.

       Dyrektywa 2002/21/WE
      9        Artykuł 1 ust. 1 dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych
         sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywy ramowej) (Dz.U. L 108, s. 33) ma następujące brzmienie:

      „Niniejsza dyrektywa ustanawia zharmonizowane ramy prawne dla świadczenia usług łączności elektronicznej, sieci łączności
         elektronicznej, urządzeń towarzyszących i usług. Określa zadania krajowych organów regulacyjnych oraz procedury zmierzające
         do zapewnienia zharmonizowanego stosowania uregulowań prawnych w obrębie [Unii]”.

      10      Artykuł 15 ust. 1–3 dyrektywy 2002/21, dotyczący procedury definiowania rynku, stanowi, co następuje:

      „1.      Po przeprowadzeniu publicznej konsultacji oraz konsultacji z krajowymi organami regulacyjnymi, Komisja przyjmie zalecenie
         dotyczące odnośnego rynku i odnośnych produktów i usług (zwane dalej »zaleceniem«). Zalecenie będzie określało, zgodnie z postanowieniami
         załącznika I, takie rynki produktów i usług sektora łączności elektronicznej, których cechy mogą usprawiedliwiać nałożenie
         wymogów prawnych określonych w dyrektywach szczegółowych, bez wpływu na rynki, które mogą być zdefiniowane w szczególnych
         przypadkach na mocy przepisów prawa konkurencji. Komisja zdefiniuje rynki zgodnie z przepisami prawa konkurencji.

      Komisja regularnie dokonywać będzie przeglądu zalecenia.
      2.      Komisja opublikuje, najpóźniej w dniu wejścia w życie niniejszej dyrektywy, wytyczne dotyczące analizy rynku i oceny znacznej
         pozycji rynkowej (zwane dalej »wytycznymi«), które winny być zgodne z przepisami prawa konkurencji.

      3.      Mając przede wszystkim na uwadze treść wytycznych oraz zalecenia, krajowe organy regulacyjne definiują odnośne rynki stosownie
         do okoliczności występujących w danym państwie, a w szczególności odnośne rynki geograficzne w obrębie danego terytorium,
         zgodnie z przepisami prawa konkurencji. Krajowe organy regulacyjne będą postępować zgodnie z procedurami, o których mowa w art. 6
         oraz 7, zanim zdefiniują rynki różne od tych, które zostały zdefiniowane w zaleceniu”.

      11      Artykuł 16 ust. 1–5 dyrektywy 2002/21, zatytułowany „Procedura analizy rynku”, stanowi, co następuje:

      „1.      Możliwie niezwłocznie po uchwaleniu zalecenia lub jego zmian, krajowe organy regulacyjne przeprowadzą analizę odnośnych rynków,
         mając przede wszystkim na uwadze treść wytycznych. Państwa członkowskie zapewnią, by taka analiza została przeprowadzona w miarę
         potrzeb we współpracy z krajowymi organami odpowiedzialnymi za ochronę konkurencji.

      2.      Jeżeli na mocy postanowień art. 16, 17, 18 lub 19 dyrektywy 2002/22/WE (dyrektywy o usłudze powszechnej) albo art. 7 lub 8
         dyrektywy 2002/19/WE (dyrektywy o dostępie), krajowy organ regulacyjny zobowiązany jest podjąć decyzję w sprawie nałożenia,
         utrzymania, zmiany lub cofnięcia wymogów w odniesieniu do przedsiębiorstw, winien on na podstawie analizy rynku, o której
         mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, stwierdzić, czy na danym odnośnym rynku występuje efektywna konkurencja.

      3.      Jeżeli krajowy organ regulacyjny ustali, że na danym rynku występuje efektywna konkurencja, nie będzie nakładać ani utrzymywać
         żadnych specyficznych wymogów, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu. W przypadku, gdy dla danego specyficznego sektora
         istnieją już wymogi prawne, organ regulacyjny uchyli wymogi nałożone na przedsiębiorstwa na tym odnośnym rynku. Osobom, których
         uchylenie takich wymogów będzie dotyczyło, zostanie przyznane prawo złożenia wypowiedzenia w odpowiednim terminie.

      4.      Jeżeli krajowy organ regulacyjny ustali, że na danym odnośnym rynku nie występuje efektywna konkurencja, wskaże on przedsiębiorstwa
         posiadające znaczną pozycję na tym rynku, zgodnie z art. 14. Krajowy organ regulacyjny nałoży na takie przedsiębiorstwa stosowne
         specyficzne wymogi, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, albo utrzyma w mocy lub zmieni dotychczas obowiązujące wymogi.

      5.      W przypadku rynków ponadpaństwowych wskazanych w decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 4, właściwe krajowe organy regulacyjne
         wspólnie przeprowadzą analizę rynku, mając przede wszystkim na uwadze treść wytycznych, a następnie, działając wspólnie, podejmą
         decyzję w przedmiocie nałożenia, utrzymania, zmiany lub cofnięcia wymogów regulacyjnych, o których mowa w ust. 2 niniejszego
         artykułu”.

      12      Na podstawie art. 15 ust. 2 dyrektywy 2002/21 Komisja przyjęła wytyczne dotyczące analizy rynku i oceny znacznej pozycji rynkowej
         w zastosowaniu wspólnotowych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (Dz.U. C 165, s. 6, zwane dalej „wytycznymi
         z 2002 r.”).

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
      13      PTC jest jednym z głównych operatorów telekomunikacyjnych w Polsce.

      14      Decyzją z dnia 17 lipca 2006 r. Prezes UKE ustalił, że PTC zajmuje znaczącą pozycję na rynku świadczenia usług zakańczania
         połączeń głosowych, i nałożył na to przedsiębiorstwo pewne obowiązki regulacyjne.

      15      Złożone przez PTC odwołanie od wskazanej decyzji Prezesa UKE zostało oddalone przez sąd pierwszej instancji i sąd odwoławczy.
         W skardze kasacyjnej wniesionej do sądu odsyłającego PTC podnosi, że nie można powołać się wobec niej na wytyczne z 2002 r.,
         na podstawie których wydana została omawiana decyzja, ponieważ wytyczne te nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku polskim.

      16      Sąd Najwyższy ma wątpliwości co do skutków owego braku publikacji.

      17      Sąd Najwyższy przypomniał, że Trybunał orzekł, iż art. 58 aktu przystąpienia sprzeciwia się temu, aby obowiązki zawarte w przepisach
         wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, mimo że język ten jest językiem urzędowym Unii Europejskiej, mogły zostać nałożone
         na jednostki w tym państwie, nawet jeśli miały one możliwość zapoznania się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków
         (wyroki: z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C‑161/06 Skoma‑Lux, Zb.Orz. s. I‑10841, pkt 57–59; z dnia 4 czerwca 2009 r. w sprawie
         C‑560/07 Balbiino, Zb.Orz. s. I‑4447, pkt 30).

      18      Z uwagi na wskazane orzecznictwo sąd krajowy dochodzi do wniosku, że polscy przedsiębiorcy telekomunikacyjni znajdują się
         w gorszej sytuacji niż przedsiębiorcy mający siedzibę w innych państwach członkowskich, którzy mogą zapoznać się z omawianymi
         wytycznymi w obowiązujących w tychże państwach językach urzędowych.

      19      Sąd krajowy ma wątpliwość, czy zwrot „obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych” użyty w pkt 51 ww. wyroku w sprawie Skoma‑Lux
         obejmuje wyłącznie rozporządzenia i decyzje, które ze swej istoty nakładają obowiązki na jednostki, czy też rozciąga się on
         także na inne akty instytucji Unii, które wpływają na prawa lub obowiązki jednostek normowane przez przepisy prawa krajowego
         transponujące dyrektywy wspólnotowe. Sąd krajowy wskazał w tym względzie, że wydaje się, iż w wyroku z dnia 10 marca 2009 r.
         w sprawie C‑345/06 Heinrich, Zb.Orz. s. I‑1659, Trybunał dokonał rozszerzającej wykładni zwrotu „przepisów wspólnotowych”,
         obejmując nim wszelkie akty instytucji Unii. Sąd krajowy podkreślił również, że z wyroku Trybunału z dnia 21 czerwca 2007 r.
         w sprawie C‑158/06 ROM‑projecten, Zb.Orz. s. I‑5103 zdaje się wynikać, że obowiązkiem publikacji objęte są nie tylko akty
         prawa Unii nakładające obowiązki na jednostkę, lecz aby publikacja ta była wymagana, wystarczające jest, by dany akt nakładał
         na organy państwa członkowskiego obowiązek określonego działania względem jednostek.

      20      Sąd krajowy wskazuje, że wytyczne z 2002 r. kreują uzasadnione oczekiwania prawne po stronie podmiotów, które znajdują się
         w sytuacjach objętych zakresem ich zastosowania. Ponadto wydanie omawianych wytycznych przez Komisję wynika bezpośrednio z obowiązku
         przewidzianego w art. 15 ust. 2 dyrektywy 2002/21. Artykuł 15 ust. 3 i art. 16 ust. 1 owej dyrektywy przewidują, że krajowe
         organy regulacyjne powinny mieć „przede wszystkim na uwadze” wytyczne, zarówno dla celów definiowania rynków właściwych, jak
         i dla celów ich analizy.

      21      W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

      „Czy art. 58 [aktu przystąpienia z 2003 r.] umożliwia powoływanie się wobec jednostek w państwie członkowskim na postanowienia
         [wytycznych z 2002 r.], które to wytyczne, zgodnie z art. 16 ust. 1 [dyrektywy 2002/21], krajowy organ regulacyjny powinien
         mieć przede wszystkim na uwadze, przeprowadzając analizę odnośnych rynków, w przypadku gdy wytyczne te nie zostały opublikowane
         w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku tego państwa, w sytuacji, gdy język ten jest językiem urzędowym Unii Europejskiej?”.

       W przedmiocie pytania prejudycjalnego
      22      Poprzez pytanie prejudycjalne sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 58 aktu przystąpienia z 2003 r. należy
         interpretować w ten sposób, że ów przepis sprzeciwia się temu, aby krajowy organ regulacyjny mógł powoływać się na wytyczne
         z 2002 r. w decyzji, na mocy której organ ten nakłada na operatora usług łączności elektronicznej określone obowiązki regulacyjne,
         w przypadku gdy wytyczne te nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku państwa, którego dotyczy sprawa, gdy język ten jest językiem urzędowym Unii.

      23      Celem udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie należy przypomnieć, że zgodnie z podstawową zasada porządku prawnego Unii
         akt pochodzący od władz publicznych nie może wywoływać skutków wobec jednostek, dopóki nie uzyskają one możliwości zapoznania
         się z nim (wyrok z dnia 25 stycznia 1979 r. w sprawie 98/78 Racke, Rec. s. 69, pkt 15).

      24      Ponadto, z art. 2 aktu przystąpienia z 2003 r. wynika, że nowe państwa członkowskie są związane aktami przyjętymi przez instytucje
         przed dniem przystąpienia i że akty te są stosowane w państwach członkowskich od dnia przystąpienia. Jednakże możliwość powołania
         się na nie wobec osób fizycznych i prawnych w tych państwach jest podporządkowana ogólnym warunkom wykonania prawa Unii w państwach
         członkowskich, ustanowionych w pierwotnych traktatach, a w odniesieniu do nowych państw członkowskich – w samym akcie przystąpienia
         z 2003 r. (ww. wyrok w sprawie Skoma‑Lux, pkt 32).

      25      W zakresie dotyczącym rozporządzeń Rady i Komisji oraz dyrektyw tych instytucji, które są skierowane do wszystkich państw
         członkowskich, z przepisu art. 254 ust. 2 WE wynika, że akty te mogą wywoływać skutki prawne wyłącznie, jeśli zostały opublikowane
         w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Skoma‑Lux, pkt 33).

      26      Ponadto, nie można powołać się wobec osób fizycznych i prawnych w państwie członkowskim na wskazane akty, dopóki osoby te
         nie będą mogły zapoznać się z nimi poprzez prawidłową publikację w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (ww. wyroki: w sprawie Racke, pkt 15; w sprawie Skoma‑Lux, pkt 37).

      27      Zasady te muszą być szanowane z tymi samymi konsekwencjami wówczas, gdy uregulowanie Unii – w celu jego wykonania – zobowiązuje
         państwa członkowskie do podjęcia środków nakładających obowiązki na jednostki. W związku z tym środki krajowe, które w wykonaniu
         uregulowania Unii nakładają obowiązki na jednostki, powinny zostać opublikowane, aby jednostki te mogły się z nimi zapoznać
         (zob. podobnie wyrok z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie C‑313/99 Mulligan i in., Rec. s. I‑5719, pkt 51, 52). W tego rodzaju
         sytuacji zainteresowani również powinni mieć możliwość pozyskania informacji co do źródła środków krajowych nakładających
         na nich obowiązki. Obowiązkiem publikacji jest objęte nie tylko dane uregulowanie krajowe, lecz również akt prawa Unii, który
         w danym wypadku zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia środków nakładających obowiązki na jednostki (zob. podobnie ww.
         wyrok w sprawie Heinrich, pkt 45–47).

      28      Ponadto z art. 58 aktu dotyczącego przystąpienia z 2003 r. w związku z art. 4, 5 i 8 rozporządzenia nr 1 wynika, że w stosunku
         do państwa członkowskiego, którego język jest językiem urzędowym Unii, prawidłowa publikacja rozporządzenia Unii oznacza publikację
         tego aktu w tym języku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (ww. wyrok w sprawie Skoma‑Lux, pkt 34).

      29      Trybunał orzekł również, że art. 58 aktu przystąpienia z 2003 r. sprzeciwia się temu, aby obowiązki zawarte w przepisach Unii,
         które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, mimo że język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki
         w tym państwie, nawet jeśli miały one możliwość zapoznania się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków (ww. wyroki:
         w sprawie Skoma‑Lux, pkt 51; w sprawie Balbiino, pkt 30).

      30      W świetle orzecznictwa wskazanego w pkt 23–29 niniejszego wyroku, opartego o zasady pewności prawa i niedyskryminacji, należy
         zbadać, czy wytyczne z 2002 r., rozpatrywane pod kątem ich treści, nakładają obowiązki na jednostki. Gdyby sytuacja ta miała
         miejsce, wówczas wobec braku publikacji wskazanych wytycznych w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nie można by się na nie powołać wobec jednostek w Polsce.

      31      Artykuły 15 i 16 dyrektywy 2002/21, wyraźnie skierowane do krajowych organów regulacyjnych, stanowią podstawę prawną wytycznych
         z 2002 r. Wytyczne te zawierają wskazania dla krajowych organów regulacyjnych dotyczące definiowania i analizy rynków właściwych
         w celu określenia, czy powinny one być poddane regulacji ex ante. Zgodnie bowiem z pkt 1 wytycznych, ustanawiają one zasady
         do stosowania przez krajowe organy regulacyjne w analizach rynków i skutecznej konkurencji na mocy wspólnotowych ram regulacyjnych
         dla łączności elektronicznej. Punkt 6 owych wytycznych również wskazuje, że ich celem jest udzielenie krajowym organom regulacyjnym
         wskazówek co do wykonywania przez nie nowych obowiązków w zakresie definiowania rynków i oceny pozycji na tych rynkach (wyrok
         z dnia 3 grudnia 2009 r. w sprawie C‑424/07 Komisja przeciwko Niemcom, Zb.Orz. s. I‑11431, pkt 75, 76).

      32      Wytyczne z 2002 r. zawierają w trzech pierwszych sekcjach zbiorczy opis metod i kryteriów użytecznych dla definiowania rynku,
         oceny pozycji rynkowej i wskazywania przedsiębiorstw o znaczącej pozycji rynkowej. Zasadniczo chodzi o streszczenie orzecznictwa
         w tej dziedzinie uzupełnionego przeglądem trzech obwieszczeń Komisji opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku polskim, a mianowicie – odpowiednio – obwieszczenia Komisji w sprawie definicji rynku właściwego do celów wspólnotowego
         prawa konkurencji (Dz.U. 1997, C 372, s. 5 oraz wyd. spec. w języku polskim, rozdz. 8, t. 1, s. 155), wytycznych w sprawie
         stosowania zasad konkurencji EWG w sektorze telekomunikacyjnym (Dz.U. 1991, C 233, s. 2 oraz wyd. spec. w języku polskim,
         rozdz. 8, t. 1, s. 43) oraz obwieszczenia o stosowaniu zasad konkurencji w porozumieniach o dostępie w sektorze telekomunikacyjnym
         (Dz.U. 1998, C 265, s. 2 oraz wyd. spec. w języku polskim, rozdz. 8, t. 1, s. 255).

      33      Trzy ostatnie sekcje dotyczą w sposób bardziej bezpośredni wdrożenia dyrektywy 2002/21. Celem czwartej sekcji, zatytułowanej
         „Nałożenie, utrzymanie, zmiana lub cofnięcie obowiązków na podstawie ram regulacyjnych”, jest udzielenie krajowym organom
         regulacyjnym wskazówek co do środków, które należy podjąć po przeprowadzeniu analizy konkurencyjnego charakteru rynku. Sekcje
         piąta i szósta dotyczą, po pierwsze, uprawnień w dochodzeniu i procedur współpracy dla celów analizy rynku oraz, po drugie,
         procedur konsultacji i publikacji w zakresie projektów decyzji krajowych organów regulacyjnych. Poza przypomnieniem właściwych
         przepisów mających zastosowanie ram regulacyjnych celem wskazanych trzech sekcji jest sprecyzowanie funkcjonowania mechanizmów
         współpracy pomiędzy krajowymi organami regulacyjnymi, krajowymi organami ds. konkurencji i Komisją.

      34      Z powyższego wynika, że wytyczne z 2002 r. nie przewidują żadnych obowiązków, które mogłyby zostać nałożone bezpośrednio lub
         pośrednio na jednostki. W związku z tym, brak publikacji owych wytycznych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku polskim nie stoi na przeszkodzie temu, by krajowy organ regulacyjny Rzeczypospolitej Polskiej mógł się na nie powoływać
         w decyzji skierowanej do jednostek.

      35      Ponadto, należy wskazać, że omawiane wytyczne zostały opublikowane w 2002 r. w serii „C” Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej. Tymczasem, w przeciwieństwie do serii „L” tego dziennika, w ramach serii „C” nie są publikowane akty prawnie wiążące, lecz
         jedynie informacje, zalecenia i opinie dotyczące Unii.

      36      PTC jest jednak zdania, że ponieważ wskazane wytyczne zostały opublikowane w 2002 r. w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, powinny one zgodnie z art. 58 aktu przystąpienia z 2003 r. zostać również opublikowane w językach urzędowych nowych państw
         członkowskich, w szczególności w języku polskim.

      37      Należy jednak wskazać, że art. 58 aktu przystąpienia z 2003 r. nie nakłada na Radę, Komisję i Europejski Bank Centralny obowiązku
         tłumaczenia na dziewięć nowych języków wskazanych w tym artykule wszystkich aktów instytucji i Europejskiego Banku Centralnego
         przyjętych przed przystąpieniem nowych państw członkowskich. Artykuł ten, regulujący system językowy i warunki publikacji
         aktów przyjętych przed przystąpieniem przez instytucje i Europejski Bank Centralny, ogranicza się bowiem do ustalenia, że
         jedynie te spośród tych aktów, których teksty zostały sporządzone w językach nowych państw członkowskich stanowiących języki
         urzędowe Unii, są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w pozostałych
         językach urzędowych i są one publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeśli teksty w owych pozostałych językach były w ten sposób opublikowane. A zatem ze wskazanego artykułu wynika, że państwa
         członkowskie i instytucje dokonują selekcji aktów, które powinny być opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Artykuł ów nie wyklucza możliwości, iż niektóre akty mogą nie zostać opublikowane. W konsekwencji, art. 58 aktu przystąpienia
         z 2003 r. nie wymagał publikacji wytycznych z 2002 r. w Dzienniku Urzędowym w polskiej wersji językowej.

      38      Ponadto, należy podkreślić, że Trybunał wykluczył już istnienie ogólnej zasady prawa Unii, wedle której wszystko, co może
         mieć wpływ na interes obywatela Unii, powinno być redagowane we wszelkich okolicznościach w jego języku (zob. podobnie wyrok
         z dnia 9 września 2003 r. w sprawie C‑361/01 P Kik przeciwko OHMI, Rec. s. I‑8283, pkt 82, 83).

      39      Mając na uwadze powyższe, na pytanie prejudycjalne należy udzielić odpowiedzi, że art. 58 aktu przystąpienia z 2003 r. powinien
         być interpretowany w ten sposób, że ów przepis nie sprzeciwia się temu, aby krajowy organ regulacyjny mógł powoływać się na
         wytyczne z 2002 r. w decyzji, na mocy której organ ten nakłada na operatora usług łączności elektronicznej określone obowiązki
         regulacyjne, pomimo tego, że wytyczne te nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku państwa członkowskiego, którego dotyczy sprawa, nawet gdy język ten jest językiem urzędowym Unii.

       W przedmiocie kosztów
      40      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
      Artykuł 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki
            Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki
            Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej powinien być interpretowany w ten sposób,
            że ów przepis nie sprzeciwia się temu, aby krajowy organ regulacyjny mógł powoływać się na wytyczne Komisji dotyczące analizy
            rynku i oceny znacznej pozycji rynkowej w zastosowaniu wspólnotowych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej
            w decyzji, na mocy której organ ten nakłada na operatora usług łączności elektronicznej określone obowiązki regulacyjne, pomimo
            tego, że wytyczne te nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku państwa członkowskiego, którego dotyczy sprawa, nawet gdy język ten jest językiem urzędowym Unii.
      Podpisy
      * Język postępowania: polski.


Wyrok Trybunału z dnia 21 września 1999 r. # Maatschappij Drijvende Bokken BV przeciwko Stichting Pensioenfonds voor de Vervoer- en Havenbedrijven. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Hoge Raad - Niderlandy. # Sprawa C-219/97.


Wyrok Trybunału z dnia 11 lipca 1980 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Belgii. # Zabezpieczenie społeczne. # Sprawa 150/79.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 11 lipca 1996 r. # Giorgio Bernardi przeciwko Parlamentowi Europejskiemu. # Skarga o stwierdzenie nieważności - Niedopuszczalność. # Sprawa T-146/95.


title: Wyrok Trybunału (ósma izba) z dnia 19 maja 2009 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Rebublice Włoskiej. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Dyrektywa 2003/58/WE - Prawo spółek - Dokumenty i informacje podlegające ujawnieniu - Pisma i formularze zamówień - Sankcje - Brak transpozycji w wyznaczonym terminie. # Sprawa C-313/08.

text:
      Wyrok Trybunału (ósma izba) z dnia 19 maja 2009 r. – Komisja przeciwko Włochom
      (sprawa C‑313/08)
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 2003/58/WE – Prawo spółek – Dokumenty i informacje podlegające ujawnieniu – Pisma i formularze zamówień – Sankcje – Brak transpozycji w wyznaczonym terminie
      Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Badanie zasadności przez Trybunał – Sytuacja, jaką należy wziąć pod uwagę – Sytuacja w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii (art. 226 WE) (por. pkt 12)
      Przedmiot

               Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Nieustanowienie w wyznaczonym terminie wszystkich przepisów niezbędnych
                  w celu zastosowania się do art. 1 ust. 4, 5 i 6 dyrektywy 2003/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r.
                  zmieniającej dyrektywę Rady 68/151/EWG w zakresie wymagań dotyczących jawności w odniesieniu do niektórych typów spółek (Dz.U. L 221,
                  s. 13).

            Sentencja

                  1)

                  	Nie ustanawiając w wyznaczonym terminie wszystkich przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych w celu
                     zastosowania się do art. 1 ust. 4, 5 i 6 dyrektywy 2003/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. zmieniającej
                     dyrektywę Rady 68/151/EWG w zakresie wymagań dotyczących jawności w odniesieniu do niektórych typów spółek, Republika Włoska
                     uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy tej dyrektywy.

                  2)

                  	Republika Włoska zostaje obciążona kosztami postępowania.


Wyrok Trybunału z dnia 29 września 1998 r. # Canon Kabushiki Kaisha przeciwko Metro-Goldwyn-Mayer Inc., uprzednio Pathe Communications Corporation. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Bundesgerichtshof - Niemcy. # Sprawa C-39/97.


title: Wyrok Trybunału z dnia 13 marca 2001 r.#PreussenElektra AG przeciwko Schhleswag AG, przy udziale Windpark Reußenköge III GmbH i Land Schleswig-Holstein.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Landgericht Kiel - Niemcy.#Pomoc państwa.#Sprawa C-379/98.

text:
      WYROK TRYBUNAŁU
      z dnia 13 marca 2001 r.(*)

      Energia elektryczna – Odnawialne źródła energii – Krajowe przepisy nakładające na przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną obowiązek zakupu energii
         elektrycznej po cenach minimalnych i przewidujące podział kosztów z tego tytułu między te przedsiębiorstwa a przedsiębiorstwa
         eksploatujące sieci nadrzędne w strukturze sieciowej – Pomoc państwa – Zgodność ze swobodą przepływu towarów

      W sprawie C‑379/98
      mającej za przedmiot skierowany do Trybunału, na podstawie art. 177 traktatu WE (obecnie art. 234 WE), przez Landgericht Kiel
         (Niemcy) wniosek o wydanie, w ramach zawisłego przed tym sądem sporu między

      PreussenElektra AG
      a
      Schleswag AG,
      przy udziale
      Windpark Reußenköge III GmbH
      oraz
      Land Schleswig‑Holstein,
      orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 30 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 28 WE), art. 92 traktatu WE
         (obecnie, po zmianie, art. 87 WE), jak również art. 93 ust. 3 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 88 ust. 3 WE),

      TRYBUNAŁ,
      w składzie: G.C. Rodríguez Iglesias, prezes, C. Gulmann, M. Wathelet i V. Skouris, prezesi izb, D.A.O. Edward, J.P. Puissochet,
         P. Jann, L. Sevón i R. Schintgen (sprawozdawca), sędziowie,

      rzecznik generalny: F.G. Jacobs,
      sekretarz: H.A. Rühl, główny administrator,
      rozważywszy uwagi na piśmie przedstawione:
      –       w imieniu PreussenElektra AG przez D. Sellnera, Rechtsanwalt,
      –       w imieniu Schleswag AG przez M. Nebendahla, Rechtsanwalt,
      –       w imieniu Windpark Reußenköge III GmbH oraz Land Schleswig‑Holstein przez W. Ewera, Rechtsanwalt,
      –       w imieniu rządu niemieckiego przez W.D. Plessinga oraz C.D. Quassowskiego, działających w charakterze pełnomocników,
      –       w imieniu rządu fińskiego przez H. Rotkircha oraz T. Pynnę, działających w charakterze pełnomocników,
      –       w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez V. Kreuschitza oraz P.F. Nemitza, działających w charakterze pełnomocników,
      uwzględniając sprawozdanie na rozprawę,
      po wysłuchaniu uwag PreussenElektra AG, Schleswag AG, Windpark Reuβenköge III GmbH, landu Schleswig‑Holstein, rządu niemieckiego
         oraz Komisji na rozprawie w dniu 27 czerwca 2000 r.,

      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 26 października 2000 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1       Postanowieniem z dnia 13 października 1998 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 23 października 1998 r., Landgericht Kiel,
         zgodnie z art. 177 traktatu WE (obecnie art. 234 WE), zwrócił się z trzema pytaniami prejudycjalnymi w przedmiocie wykładni
         art. 30 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 28 WE), art. 92 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 87 WE), jak również
         art. 93 ust. 3 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 88 ust. 3 WE).

      2       Pytania te zostały podniesione w ramach sporu między PreussenElektra AG (zwaną dalej „PreussenElektra”) a Schleswag AG (zwaną
         dalej „Schleswag”) w przedmiocie zwrotu kwot wpłaconych przez PreussenElektra na rzecz Schleswag na podstawie § 4 ust. 1 Gesetz
         über die Einspeisung von Strom aus erneuerbaren Energie in das öffentliche Netz (ustawy o doprowadzeniu do publicznej sieci
         energetycznej prądu elektrycznego pochodzącego z odnawialnych źródeł energii, BGBl. 1990 I, str. 2633, zwanej dalej „Stromeinspeisungsgesetz”)
         z dnia 7 grudnia 1990 r. w brzmieniu nadanym przez § 3 ust. 2 Gesetz zur Neuregelung des Energiewirtschaftsrecht (ustawy wprowadzającej
         nowe regulacje w prawie energetycznym, BGBl. 1998 I, str. 730, zwanej dalej „ustawą z 1998 r.”) z dnia 24 kwietnia 1998 r.

       Ramy prawne
      3       Stromeinsparungsgesetz weszła w życie w dniu 1 stycznia 1991 r. Zgodnie z jej § 1, zatytułowanym „Zakres zastosowania”, ustawa
         ta w pierwotnym brzmieniu regulowała zakup przez przedsiębiorstwa publiczne zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną
         prądu elektrycznego uzyskanego wyłącznie z energii wodnej, wiatrowej, słonecznej, z gazu wysypiskowego i ściekowego, jak również
         z produktów lub biologicznych resztek i odpadów z gospodarki rolnej lub leśnej, oraz przysługujące z tego tytułu wynagrodzenie.

      4       Bezsporne jest, że pojęcie przedsiębiorstwa publicznego zajmującego się zaopatrzeniem w energię elektryczną obejmuje zarówno
         przedsiębiorstwa prywatne, jak również przedsiębiorstwa należące w całości lub w części do sektora publicznego.

      5       Gesetz zur Sicherung des Einsatzes von Steinkohle in der Verstromung und zur Änderung des Atomgesetzes und des Stromeinspeisungsgesetzes
         (ustawa o zabezpieczeniu zaopatrzenia elektrowni w węgiel kamienny oraz o zmianie ustawy o energii atomowej i Stromeinspeisungsgesetz,
         BGBl. 1994 I, str. 1618, zwana dalej „ustawą z 1994 r.”) rozszerzyła zakres zastosowania Stromeinspeisungsgesetz, określony
         w jej § 1, na prąd elektryczny pochodzący z obróbki drewna. Ustawa z 1998 r. zastąpiła odesłanie do produktów lub biologicznych
         resztek i odpadów z gospodarki rolnej lub leśnej oraz do obróbki drewna wyrażeniem „biomasa” i ustaliła, że Stromeinspeisungsgesetz
         stosuje się do prądu elektrycznego wytworzonego z odnawialnych źródeł energii wymienionych „w zakresie obowiązywania niniejszej
         ustawy”.

      6       Zgodnie z § 2 Stromeinspeisungsgesetz, zatytułowanym „Obowiązek zakupu”, przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w energię
         elektryczną są zobowiązane do zakupu prądu elektrycznego wytworzonego na terenie ich strefy zaopatrzenia z odnawialnych źródeł
         energii oraz do zapłaty za niego zgodnie z § 3 ustawy. Paragraf 2 w brzmieniu nadanym ustawą z 1998 r., mocą której zostały
         dodane zdania drugie i trzecie, sformułowany jest następująco:

      „Przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną i eksploatujące ogólne sieci przesyłowe są zobowiązane
         do zakupu prądu elektrycznego wytworzonego na terenie ich strefy zaopatrzenia z odnawialnych źródeł energii oraz do zapłaty
         za niego zgodnie z § 3 ustawy. W przypadku prądu elektrycznego pochodzącego z urządzeń zasilających nieznajdujących się na
         terenie strefy zaopatrzenia danego przedsiębiorstwa eksploatującego sieć powyższy obowiązek dotyczy tego przedsiębiorstwa,
         którego sieć przystosowana do poboru prądu elektrycznego znajduje się najbliżej urządzenia zasilającego. Koszty dodatkowe,
         które powstaną w związku z zastosowaniem §§ 2 i 4, mogą do celów księgowości zostać zaliczone na poczet kosztów dystrybucji
         lub przesyłu i uwzględnione przy naliczaniu wynagrodzenia z tytułu tranzytu”.

      7       Paragraf 3 Stromeinspeisungsgesetz, w brzmieniu nadanym ustawą z 1998 r., zatytułowany „Wysokość wynagrodzenia”, stanowi:
      „1.      Wynagrodzenie za prąd elektryczny wytworzony z energii wodnej, z gazu wysypiskowego i ściekowego, jak również z biomasy wynosi
         przynajmniej 80% średniego dochodu z kilowatogodziny uzyskiwanego przez przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w energię
         elektryczną z tytułu dostarczania prądu elektrycznego do konsumentów końcowych. W przypadku elektrowni wodnych albo urządzeń
         wykorzystujących gaz wysypiskowy lub ściekowy, których moc przekracza 500 kilowatów, regułę tę stosuje się tylko do tej części
         prądu elektrycznego dostarczonego w każdym roku rozliczeniowym, która odpowiada stosunkowi 500 do mocy urządzeń wyrażonej
         w kilowatach; moc określa się przy tym przy pomocy średniej rocznej najwyższej mocy rzeczywistej mierzonej dla każdego miesiąca.
         Cena nadwyżki prądu elektrycznego wynosi przynajmniej 65% średniego dochodu w rozumieniu zdania pierwszego.

      2.      Wynagrodzenie za prąd elektryczny wytworzony z energii słonecznej lub wiatrowej wynosi 90% średniego dochodu w rozumieniu
         ust. 1 zdanie pierwsze.

      3.      Właściwy średni dochód w rozumieniu ust. 1 i 2 jest wartością podaną bez podatku obrotowego wyrażoną w fenigach za kilowatogodzinę,
         publikowaną przez federalny urząd statystyczny każdego roku dla przedostatniego roku kalendarzowego. Przy obliczaniu wynagrodzenia
         zgodnie z ust. 1 i 2 wartości zaokrągla się do dwóch miejsc po przecinku”.

      8       Podczas gdy na skutek zmiany Stromeinspeisungsgesetz przez ustawę z 1994 r. należne wynagrodzenie za prąd elektryczny, o którym
         mowa w § 3 ust. 1, zostało podwyższone z 75% do 80% średniego dochodu z kilowatogodziny uzyskanego z tytułu dostaw prądu elektrycznego
         do wszystkich konsumentów końcowych, wynagrodzenie za prąd elektryczny wytworzony z energii słonecznej i wiatrowej, o którym
         mowa w § 3 ust. 2, nie zmieniło się od wejścia w życie Stromeinspeisungsgesetz.

      9       W swoim pierwotnym brzmieniu § 4 Stromeinspeisungsgesetz, zatytułowany „Klauzula dotycząca nadmiernych trudności”, stanowił:
      „1.      Obowiązki, o których mowa w §§ 2 i 3, nie mają zastosowania, jeżeli spełnienie tych obowiązków powodowałoby nadmierne trudności
         albo uniemożliwiałoby przedsiębiorstwom zajmującym się zaopatrzeniem w energię elektryczną spełnienie obowiązków wynikających
         z Bundestarifordnung Elektrizität z dnia 18 grudnia 1989 r. (BGBl. 1989 I, str. 2255). W takim przypadku te obowiązki przechodzą
         na nadrzędne w strukturze sieciowej przedsiębiorstwo zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną.

      2.      Nadmierne trudności zachodzą w szczególności wówczas, kiedy przedsiębiorstwo zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną
         byłoby zmuszone podnieść swoje ceny sprzedaży prądu elektrycznego do poziomu znacząco wyższego niż ceny podobnych przedsiębiorstw
         zajmujących się zaopatrzeniem w energię elektryczną lub nadrzędnych w strukturze sieciowej”.

      10     Ustawa z 1998 r. wprowadziła kilka zmian w treści § 4 Stromeinspeisungsgesetz. Po pierwsze, zostały dodane dwa nowe ustępy,
         które stały się ustępami 1 i 4. Po drugie, w dotychczasowym ust. 1 dokonano pewnych modyfikacji i stał się on nowym ustępem
         2. Poprzedni ust. 2 pozostał niezmieniony i stał się nowym ustępem 3. W konsekwencji powyższych zmian § 4 Stromeinspeisungsgesetz
         w brzmieniu ustawy z 1998 r. brzmi następująco:

      „1.      W przypadku gdy liczba kilowatogodzin uprawniających do wynagrodzenia zgodnie z niniejszą ustawą przekracza 5% ogólnej liczby
         kilowatogodzin dostarczonych w danym roku kalendarzowym przez sieci danego przedsiębiorstwa zajmującego się zaopatrzeniem
         w energię elektryczną, nadrzędne w strukturze sieciowej przedsiębiorstwo eksploatujące sieć jest zobowiązane do zwrotu kosztów
         dodatkowych, które są spowodowane przez kilowatogodziny przekraczające ten poziom, przedsiębiorstwu zajmującemu się zaopatrzeniem
         w energię elektryczną. Do kosztów dodatkowych zalicza się w przypadku przedsiębiorstw eksploatujących sieć, nadrzędnych w strukturze
         sieciowej, także obciążenie wynikające z prawa do zwrotu w rozumieniu zdania pierwszego. W braku takiego przedsiębiorstwa
         eksploatującego obowiązek przewidziany w § 2 zdanie pierwsze ustaje, w odniesieniu do przedsiębiorstw zajmujących się zaopatrzeniem
         w energię elektryczną znajdujących się w sytuacji, o której mowa w zdaniach pierwszym i drugim, na początku roku kalendarzowego
         następującego po roku, w którym ta sytuacja zaistniała, w przypadku urządzeń, których konstrukcja nie była jeszcze całkowicie
         zakończona w tym czasie. W elektrowniach wiatrowych miarodajny jest moment zainstalowania masztu i wirnika.

      2.      Obowiązki, o których mowa w §§ 2 i 3, nie mają zastosowania, jeżeli ich spełnienie, nawet przy zastosowaniu klauzuli zwrotu
         w rozumieniu ust. 1, powodowałoby nadmierne trudności. W takim przypadku te obowiązki przechodzą na nadrzędne w strukturze
         sieciowej przedsiębiorstwo eksploatujące sieć.

      3.      Nadmierne trudności zachodzą w szczególności wówczas, kiedy przedsiębiorstwo zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną
         byłoby zmuszone podnieść swoje ceny sprzedaży prądu elektrycznego do poziomu znacząco wyższego niż ceny podobnych przedsiębiorstw
         zajmujących się zaopatrzeniem w energię elektryczną lub nadrzędnych w strukturze sieciowej.

      4.      Federalne ministerstwo gospodarki przedstawi Bundestagowi raport na temat skutków klauzuli dotyczącej nadmiernych trudności
         najpóźniej w roku 1999, a w każdym razie na tyle wcześnie, aby przed wystąpieniem konsekwencji, o których mowa w ust. 1 zdanie
         trzecie, została przyjęta inna regulacja wyrównawcza”.

      11     Zarówno z postanowienia odsyłającego, jak również z uwag na piśmie przedstawionych Trybunałowi wynika, że rząd niemiecki,
         pismem z dnia 14 sierpnia 1990 r., zgodnie z art. 93 ust. 3 traktatu zgłosił Komisji, jako pomoc państwa, projekt Stromeinspeisungsgesetz
         przed jej uchwaleniem. Komisja, pismem z dnia 19 grudnia 1990 r. zatwierdziła projekt, uznawszy, że odpowiada on założeniom
         polityki energetycznej Wspólnot Europejskich oraz że odnawialne źródła energii stanowią niewielką część sektora energetycznego
         i że dodatkowe dochody i wpływ na ceny prądu elektrycznego są nieznaczne. Komisja wezwała jednak rząd niemiecki do przekazania
         jej informacji dotyczących stosowania Stromeinspeisungsgesetz, którą należało poddać przeglądowi po upływie dwóch lat od jej
         wejścia w życie, oraz podkreśliła, że każda zmiana tej ustawy lub przedłużenie jej obowiązywania wymaga uprzedniego powiadomienia
         Komisji.

      12     Zarówno z postanowienia odsyłającego, jak i z uwag na piśmie przedstawionych Trybunałowi wynika, że Komisja, pismem z dnia
         25 października 1996 r., na skutek licznych skarg przedsiębiorstw zajmujących się zaopatrzeniem w energię elektryczną, wyraziła
         wobec federalnego ministerstwa gospodarki wątpliwości co do dalszej zgodności Stromeinspeisungsgesetz z postanowieniami traktatu
         w przedmiocie pomocy państwa, ze względu na wzrost produkcji prądu elektrycznego pochodzącego z energii wiatrowej. W piśmie
         tym Komisja przedstawiła różne propozycje zmian uregulowań w zakresie energii wiatrowej i oświadczyła, że w przypadku braku
         gotowości Bundestagu do uchwalenia odpowiednich zmian w Stromeinspeisungsgesetz może być zobowiązana do złożenia Republice
         Federalnej Niemiec propozycji przyjęcia stosownych środków w rozumieniu art. 93 ust. 1 traktatu, w celu zagwarantowania zgodności
         ustawy z obowiązującymi wspólnotowymi przepisami w dziedzinie pomocy państwa.

      13     Ponadto z uwag na piśmie Windpark Reuβenköge III GmbH (zwanej dalej „Windpark”) oraz landu Schleswig-Holstein, występujących
         w postępowaniu przed sądem krajowym w charakterze interwenientów, a także z uwag Komisji wynika, że rząd niemiecki na wniosek
         Komisji informował ją o postępach w pracach nad projektem ustawy wprowadzającej nowe regulacje w prawie energetycznym. Pismem
         z dnia 29 lipca 1998 r. – a więc po wejściu w życie ustawy z 1998 r. – Komisja poinformowała niemieckie federalne ministerstwo
         gospodarki, że pomimo nieuwzględnienia przez ustawodawcę niemieckiego przy uchwalaniu ustawy z 1998 r. jej propozycji zawartych
         w piśmie z dnia 25 października 1996 r., mając na względzie bieżące działania na poziomie wspólnotowym dotyczące w szczególności
         ewentualnych propozycji harmonizacji przepisów w zakresie doprowadzania do sieci prądu elektrycznego pochodzącego z odnawialnych
         źródeł energii, nie zamierza podjąć formalnej decyzji odnośnie do Stromeinspeisungsgesetz w brzmieniu nadanym ustawą z 1998 r.,
         zanim nie zostanie opracowany przewidziany w § 4 ust. 4 ustawy raport ministerialny na temat skutków klauzuli dotyczącej nadmiernych
         trudności.

      14     Z przypisu do ustawy z 1998 r. wynika wreszcie, że ustawa ta, której art. 1 został zatytułowany „Gesetz über die Elektrizitäts‑
         und Gasversorgung” (ustawa w sprawie zaopatrzenia w energię elektryczną i w gaz), stanowi transpozycję do prawa krajowego
         dyrektywy 96/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 grudnia 1996 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego
         energii elektrycznej (Dz.U. 1997, L 27, str. 20).

      15     Dyrektywa ta, której motyw trzeci podkreśla, że jej przepisy nie powinny mieć żadnego wpływu na pełne stosowanie traktatu,
         w szczególności na jego postanowienia dotyczące rynku wewnętrznego i konkurencji, stanowi w art. 8 ust. 3 i 4, umieszczonego
         w rozdziale IV zatytułowanym „Eksploatacja sieci przesyłowej”, co następuje:

      „3.      Państwo członkowskie może zobowiązać operatora systemu, jeśli dostarcza on instalacje służące do wytwarzania [urządzenia zasilające],
         aby przyznawał on pierwszeństwo tym, które używają odnawialnych źródeł energii lub odpadów[,] lub [tym], które wytwarzają
         łącznie ciepło i energię [elektryczną].

      .4.      Państwo członkowskie może nakazać, z powodu bezpieczeństwa dostaw, aby pierwszeństwo przyznawane było instalacjom służącym
         do wytwarzania wykorzystującym własne pierwotne źródła paliw do wytwarzania energii, w wysokości nieprzekraczającej w ciągu
         roku kalendarzowego 15% całej ilości energii pierwotnej niezbędnej do wytworzenia energii elektrycznej zużywanej w tym państwie
         członkowskim”.

      16     Ponadto jej art. 11 ust. 3, umieszczony w rozdziale V zatytułowanym „Eksploatacja sieci rozdzielczej”, stanowi, co następuje:
      „Państwo członkowskie może wymagać od operatora systemu rozdzielczego, aby podczas wyznaczania instalacji służących do wytwarzania
         [urządzeń zasilających], przyznawał pierwszeństwo tym, które wykorzystują odnawialne źródła energii lub odpady, albo tym,
         które produkują łącznie ciepło i energię”.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      17     PreussenElektra eksploatuje w Niemczech ponad dwadzieścia elektrowni konwencjonalnych i atomowych, jak również sieć dystrybucji
         prądu elektrycznego wysokiego i bardzo wysokiego napięcia. Za pomocą tej sieci PreussenElektra zaopatruje w energię elektryczną
         regionalne przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną, duże przedsiębiorstwa komunalne oraz zakłady
         przemysłowe.

      18     Schleswag jest regionalnym przedsiębiorstwem zajmującym się zaopatrzeniem w energię elektryczną, które kupuje energię elektryczną
         potrzebną dla zaopatrzenia swoich klientów na terenie landu Schleswig-Holstein prawie wyłącznie od PreussenElektra.

      19     PreussenElektra posiada 65,3% akcji Schleswag. Pozostałe 34,7% znajduje się w rękach władz lokalnych landu Schleswig-Holstein.
      20     Zgodnie z § 2 Stromeinspeisungsgesetz Schleswag jest zobowiązana do zakupu energii elektrycznej wytworzonej na terenie jej
         strefy zaopatrzenia z odnawialnych źródeł energii, w tym z energii wiatrowej. Z postanowienia odsyłającego wynika, że udział
         energii elektrycznej pochodzącej z energii wiatrowej w całkowitym obrocie Schleswag z tytułu sprzedaży energii elektrycznej,
         który w 1991 r. wynosił 0,77%, odtąd stopniowo wzrastał i w 1998 r. osiągnął ok.15%. W konsekwencji dodatkowe obciążenie Schleswag
         w związku z obowiązkiem zakupu po cenie minimalnej określonej w Stromeinspeisungsgesetz wzrosło z 5,8 mln DEM w 1991 r. do
         111,5 mln DEM w 1998 r.; z czego, zgodnie z mechanizmem wyrównawczym wprowadzonym przez ustawę z 1998 r. w § 4 ust. 1 Stromeinspeisungsgesetz,
         Schleswag miała ponosić tylko 38 mln DEM.

      21     Pod koniec kwietnia 1998 r. zaopatrzenie Schleswag w energię elektryczną wytworzoną z odnawialnych źródeł energii osiągnęło
         poziom 5% ilości energii elektrycznej sprzedanej w ciągu całego roku poprzedzającego. Schleswag, zgodnie z § 4 ust. 1 Stromeinspeisungsgesetz
         w brzmieniu ustawy z 1998 r. (zwanej dalej „znowelizowaną Stromeinspeisungsgesetz”), wystawiła więc PreussenElektra rachunek
         tytułem dodatkowych kosztów poniesionych w związku z obowiązkiem zakupu energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł
         energii i zażądała od niej pierwotnie płatności 10 mln DEM miesięcznie.

      22     PreussenElektra wpłaciła ratę za maj 1998 r., zastrzegając sobie prawo do żądania jej zwrotu w każdej chwili. Z tej kwoty
         PreussenElektra dochodziła pozwem złożonym do Landgericht Kiel zwrotu 500 000 DEM, odpowiadającego części zapłaconej Schleswag
         kwoty w wyrównaniu dodatkowych kosztów związanych z zakupem przez nią energii elektrycznej wytworzonej z energii wiatrowej.
         Landgericht Kiel w swoim postanowieniu odsyłającym zauważył, że owe dodatkowe koszty nie mogłyby zostać przerzucone na klientów
         Schleswag, ponieważ ministerstwo ds. energii landu Schleswig-Holstein oddaliło wniosek Schleswag o zatwierdzenie zmiany taryf.

      23     Przed Landgericht Kiel PreussenElektra podniosła, że żądana kwota została wpłacona na rzecz Schleswag bez ważnej podstawy
         prawnej i tym samym podlega zwrotowi, ponieważ będący podstawą świadczenia § 4 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz jest
         sprzeczny z podlegającymi bezpośredniemu stosowaniu postanowieniami traktatu dotyczącymi pomocy państwa i dlatego nie powinien
         zostać zastosowany. Zmiana zakresu zastosowania Stromeinspeisungsgesetz oraz wprowadzenie przez ustawę z 1998 r. uregulowań
         w sprawie podziału dodatkowych kosztów, wymagały, przed jej wejściem w życie, przeprowadzenia postępowania przewidzianego
         w art. 93 traktatu, czego Republika Federalna Niemiec nie uczyniła. PreussenElektra żądała zatem zasądzenia na jej rzecz od
         Schleswag kwoty 500 000 DEM wraz z odsetkami w wysokości 5%, liczonymi od dnia 15 lipca 1998 r.

      24     Schleswag wniosła o oddalenie tego żądania. Przyznała ona wprawdzie, że znowelizowana Stromeinspeisungsgesetz zawiera zmodyfikowane
         uregulowania dotyczące pomocy, równocześnie podniosła jednak, że § 4 stanowi jedynie zwykłą regułę podziału kosztów, która
         powinna złagodzić konsekwencje §§ 2 i 3 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz dla przedsiębiorstw zajmujących się zaopatrzeniem
         w energię elektryczną i stąd postrzegany oddzielnie nie ma charakteru pomocy w rozumieniu art. 92 traktatu. Paragrafy 2 i 3
         znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz nie naruszają stosunku prawnego pomiędzy PreussenElektra i Schleswag, tak że Landgericht
         w zawisłym przed nim sporze nie mógł wyłączyć ich stosowania. Ponadto niestosowanie § 4 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz
         nie zmieniłoby obowiązku Schleswag w zakresie zakupu energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii po ustalonych
         cenach minimalnych. W konsekwencji skutek o charakterze sankcji wynikający z bezpośredniego stosowania art. 93 ust. 3 zdanie
         trzecie traktatu nie pozwala ani na ukaranie sprzecznej z prawem pomocy przewidzianej w §§ 2 i 3 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz,
         ani na wyłączenie stosowania § 4 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz i w ten sposób sporna zapłata musi zostać uznana jako
         dokonana w oparciu o ważną podstawę prawną.

      25     Uznawszy po pierwsze, że Komisja nie została poinformowana, zgodnie z art. 93 ust. 3 traktatu, o zmianach w Stromeinspeisungsgesetz
         wprowadzonych przez ustawę z 1998 r., Landgericht stwierdził, iż kwestia, czy ustawa w nowym brzmieniu, w całości albo w części
         stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 92 traktatu, pozostaje istotna, nawet jeśli rząd niemiecki oraz Komisja zakwalifikowali
         już pierwotne uregulowania Stromeinspeisungsgesetz w ramach dokonanego w 1990 r. powiadomienia jako pomoc państwa. Nawet jeśli
         zmiany w Stromeinspeisungsgesetz wprowadzone ustawą z 1998 r. należałoby postrzegać jako modyfikację pierwotnych uregulowań,
         to, w opinii Landgericht, procedura przewidziana w art. 93 ust. 3 traktatu musiałaby zostać zastosowana do tych zmodyfikowanych
         uregulowań tylko wtedy, gdyby one same ustanawiały pomoc w rozumieniu art. 92 traktatu.

      26     Po drugie, Landgericht jest zdania, że obowiązek zakupu energii elektrycznej wytworzonej w Niemczech z odnawialnych źródeł
         energii na warunkach, które byłyby niemożliwe do osiągnięcia na wolnym rynku, może prowadzić do spadku popytu na energię elektryczną
         z innych państw członkowskich, w ten sposób, że nie może zostać wykluczone istnienie przeszkody w handlu pomiędzy państwami
         członkowskimi zakazanej przez art. 30 traktatu.

      27     W tych okolicznościach, uznawszy, że wykładnia art. 30, 92 i 93 ust. 3 traktatu jest niezbędna do rozstrzygnięcia zawisłego
         przed nim sporu, Landgericht Kiel postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

      „1) Czy przepisy dotyczące wynagrodzenia za doprowadzenie prądu elektrycznego (»Stromeinspeisevergütung«) oraz mechanizmu
         wyrównawczego przewidziane w §§ 2 lub 3 lub 4 albo §§ 2–4 łącznie Gesetz über die Einspeisung von Strom aus erneuerbaren Energie
         in das öffentliche Netz z dnia 7 grudnia 1990 r. (BGBl. 1990 I, str. 2633), w brzmieniu nadanym przez § 3 ust. 2 Gesetz zur
         Neuregelung des Energiewirtschaftsrecht z dnia 24 kwietnia 1998 r. [BGBl. 1998 I, str. 730 (734–736)] stanowią pomoc państwa
         w rozumieniu art. 92 traktatu WE?

      Czy art. 92 traktatu WE należy interpretować w ten sposób, że stanowiącym jego podstawę pojęciem pomocy objęte są również
         krajowe uregulowania, których celem jest wsparcie podmiotów otrzymujących zapłatę, przy czym konieczne środki wsparcia nie
         pochodzą jednakże ani bezpośrednio, ani pośrednio z budżetów publicznych, lecz zostają nimi obciążone, na podstawie ustawowo
         przewidzianych obowiązków zakupu po ustalonych cenach minimalnych, poszczególne przedsiębiorstwa danego sektora, które z kolei
         obciążeń tych ze względów faktycznych i prawnych nie mogą przerzucić na konsumenta końcowego?

      Czy art. 92 traktatu WE należy interpretować w ten sposób, że stanowiącym jego podstawę pojęciem pomocy objęte są również
         krajowe uregulowania, które określają jedynie podział kosztów między przedsiębiorstwa znajdujące się na różnych etapach procesu
         produkcji, które to koszty wynikają z obowiązku zakupu oraz obowiązku zapłaty określonej ceny minimalnej w przypadku, kiedy
         koncepcja ustawodawcy zakłada w rzeczywistości trwały podział tych kosztów bez możliwości otrzymania przez przedsiębiorstwo
         nimi obciążone jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego?

      2)      W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie [pierwsze] odnośnie do § 4 [znowelizowanej] Stromeinspeisungsgesetz:
      Czy art. 93 ust. 3 traktatu WE należy interpretować w ten sposób, że jego skutek ograniczający rozciąga się nie tylko na wsparcie
         jako takie, lecz również na przepisy wykonawcze takie jak § 4 [znowelizowanej] Stromeinspeisungsgesetz?

      3)      W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytania pierwsze i drugie:
      Czy art. 30 traktatu WE należy interpretować w ten sposób, że ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku
         równoważnym między państwami członkowskimi zachodzą w rozumieniu art. 30 traktatu WE wówczas, kiedy uregulowania krajowe zobowiązują
         przedsiębiorstwa do zakupu prądu elektrycznego wytworzonego z odnawialnych źródeł energii po ustalonych cenach minimalnych
         oraz do ponoszenia przez przedsiębiorstwa eksploatujące sieci związanych z tym kosztów bez jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego?”.

       W przedmiocie dopuszczalności
      28     Windpark i land Schleswig-Holstein (zwani dalej „interwenientami w postępowaniu przed sądem krajowym”), jak również rząd niemiecki
         kwestionują dopuszczalność odesłania prejudycjalnego w całości lub w części.

      29     Po pierwsze, interwenienci w postępowaniu przed sądem krajowym podnoszą, że odesłanie, w zakresie przedstawienia stanu faktycznego,
         wykazuje pominięcia i błędy.

      30     Sąd krajowy wychodzi ich zdaniem niesłusznie z założenia, że Komisja nie została powiadomiona o zmianach w Stromeinspeisungsgesetz
         wprowadzonych przez ustawę z 1998 r. oraz że przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną nie mogą ze
         względów faktycznych i prawnych przerzucić na konsumentów końcowych nakładów, jakie ponoszą w związku z wynagrodzeniem przewidzianym
         w § 3 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz.

      31     Po drugie, interwenienci w postępowaniu przed sądem krajowym oraz rząd niemiecki wskazują, że spór przed tym sądem nie jest
         rzeczywisty, lecz stworzony sztucznie.

      32     Podnoszą oni w tym względzie, że PreussenElektra i Schleswag zajmują jednakowe stanowisko, a mianowicie, że §§ 2–4 łącznie
         znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz są sprzeczne z prawem wspólnotowym. PreussenElektra uiściła jednak opłatę wyrównawczą
         zgodnie z § 4 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz i zażądała natychmiast zwrotu części tej kwoty. Poza tym PreussenElektra
         jest głównym akcjonariuszem Schleswag i stąd miała decydujący wpływ na jej decyzje, jak również reprezentowane przez nią stanowiska
         prawne.

      33     Po trzecie, interwenienci w postępowaniu przed sądem krajowym oraz rząd niemiecki zwracają uwagę, że postawione pytania są
         nieistotne dla rozstrzygnięcia sporu przed sądem krajowym.

      34     Co się tyczy pytań w przedmiocie wykładni art. 92 i 93 traktatu, interwenienci ci przypominają, że zgodnie z orzecznictwem
         Trybunału Sprawiedliwości (wyrok z dnia 11 grudnia 1973 r. w sprawie 120/73 Lorenz, Rec. str. 1471, pkt 9) procedurę prawną
         pozwalającą zapewnić bezpośredni skutek art. 93 ust. 3 zdanie trzecie traktatu określa się w wewnętrznym porządku prawnym
         każdego państwa członkowskiego. Tymczasem sąd krajowy nie czyni żadnej wzmianki na temat tego, czy, a jeżeli tak, to przy
         spełnieniu jakich przesłanek, PreussenElektra zgodnie z prawem niemieckim przysługiwałoby prawo do zwrotu żądanych przez nią
         kwot, i nie wykazuje tym samym adekwatności pytań prejudycjalnych dla prawa krajowego.

      35     Interwenienci w postępowaniu przed sądem krajowym podnoszą ponadto, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (zob. w szczególności
         wyrok z dnia 17 marca 1993 r. w sprawach połączonych C‑72/91 i C‑73/91 Sloman Neptun, Rec. str. I‑887, pkt 11 i 12) Trybunał
         jest właściwy do dokonywania wykładni pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 92 traktatu wyłącznie w przypadku, kiedy nie
         była przestrzegana procedura uprzedniej kontroli przewidziana w art. 93 ust. 3 traktatu. Stromeinspeisungsgesetz w swojej
         pierwotnej wersji została jednak zgłoszona Komisji i przez nią dopuszczona, a w ramach nowelizacji Stromeinspeisungsgesetz
         przez ustawę z 1998 r. nie miała miejsca zmiana reżimu pomocy w rozumieniu art. 93 ust. 3 traktatu, która wymagałaby ponownego
         powiadomienia. W każdym razie wymiana korespondencji pomiędzy niemieckimi władzami i Komisją przed i po uchwaleniu ustawy
         z 1998 r. jest tożsama, z jednej strony, z powiadomieniem przez rząd niemiecki o zmianach zamierzonych w Stromeinspeisungsgesetz
         na podstawie tej ustawy oraz, z drugiej strony, z dorozumianą zgodą Komisji na te zmiany.

      36     Rząd niemiecki jest zdania, że dla sądu krajowego do wydania jego orzeczenia nie jest konieczna odpowiedź na pytania w przedmiocie
         art. 92 traktatu, ponieważ jedyną rozstrzygającą kwestią dla postępowania przed sądem krajowym jest stwierdzenie istnienia
         bądź braku prawa Schleswag do otrzymania opłaty wyrównawczej na podstawie § 4 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz, który
         jednakże reguluje wyłącznie podział kosztów wynikających z zapłaty wynagrodzenia za doprowadzenie prądu elektrycznego do sieci
         i nie przewiduje pomocy na rzecz odbiorcy tego wynagrodzenia.

      37     Odnośnie do pytania dotyczącego art. 30 traktatu, interwenienci w postępowaniu przed sądem krajowym oraz rząd niemiecki podnoszą,
         że spór ten nie wykazuje charakteru transgranicznego oraz że ani PreussenElektra, ani Schleswag nie dowiodły, że znowelizowana
         Stromeinspeisungsgesetz stanowiła dla nich przeszkodę w przywozie energii elektrycznej z innych państw członkowskich.

      38     Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach określonej w art. 177 traktatu współpracy Trybunału i sądów
         krajowych wyłącznie do sądu krajowego, przed którym wytoczono powództwo i który musi wziąć odpowiedzialność za wydane w następstwie
         tego orzeczenie, należy ocena, w świetle okoliczności konkretnej sprawy, zarówno konieczności wydania orzeczenia w trybie
         prejudycjalnym, w celu umożliwienia mu wydania orzeczenia, jak również znaczenia pytań, które przedkłada on Trybunałowi. W konsekwencji,
         w sytuacji gdy postawione pytania dotyczą wykładni prawa wspólnotowego, Trybunał jest, co do zasady, zobowiązany do wydania
         orzeczenia (zob. w szczególności wyrok z dnia 15 grudnia 1995 r. w sprawie C‑415/93 Bosman, Rec. str. I‑4921, pkt 59).

      39     Trybunał jednakże również orzekł, że w szczególnych okolicznościach i w celu zweryfikowania jego własnej właściwości to do
         niego należy ocena sytuacji, w jakiej sąd krajowy kieruje do niego wniosek (zob. podobnie wyrok z dnia 16 grudnia 1981 r.
         w sprawie 244/80 Foglia, Rec. str. 3045, pkt 21). Odmowa orzekania w przedmiocie pytania prejudycjalnego postawionego przez
         sąd krajowy jest możliwa tylko wtedy, jeżeli widać w sposób wyraźny, że wykładnia przepisu prawa wspólnotowego, o którą wnosi
         sąd krajowy, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym czy przedmiotem głównego sporu lub też gdy problem ma charakter hipotetyczny,
         a Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia przydatnej odpowiedzi
         na pytania, które zostały mu postawione (zob. w szczególności: ww. wyrok w sprawie Bosman, pkt 61; oraz wyroki: z dnia 13 lipca
         2000 r. w sprawie C‑36/99 Idéal tourisme, Rec. str. I‑6049, pkt 20 oraz z dnia 26 września 2000 r. w sprawie C‑322/98 Kachelmann,
         Rec. str. I‑7505, pkt 17).

      40     W niniejszej sprawie, po pierwsze, jeśli chodzi o zarzucane pominięcia i błędy w zakresie przedstawienia stanu faktycznego,
         które mają cechować postanowienie odsyłające, wystarczy przypomnieć, że ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą sporu
         i wyciągnięcie z niego wniosków przydatnych do rozstrzygnięcia, jakie ma wydać, nie jest sprawą Trybunału, lecz sądu krajowego
         (zob. w szczególności wyrok z dnia 16 września 1999 r. w sprawie C‑435/97 WWF i in., Rec. str. I‑5613, pkt 32).

      41     Po drugie, należy zauważyć, że PreussenElektra w drodze wniesionej skargi żąda zwrotu kwoty, którą musiała zapłacić Schleswag
         tytułem wyrównania dodatkowych kosztów powstałych wskutek zakupu przez Schleswag energii elektrycznej wytworzonej z energii
         wiatrowej na podstawie przewidzianego przez znowelizowaną Stromeinspeisungsgesetz obowiązku zakupu u producentów tego typu
         energii elektrycznej prowadzących działałość na terenie jej strefy zaopatrzenia.

      42     Spór przed sądem krajowym nie może zatem zostać zakwalifikowany jako mający charakter hipotetyczny.
      43     Prawdą jest, że Schleswag, tak jak PreussenElektra, jest zainteresowana tym, aby §§ 2 i 3 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz,
         w których to został sformułowany obowiązek zakupu oraz w konsekwencji zapłaty określonej ceny, zostały zakwalifikowane jako
         sprzeczna z prawem pomoc państwa, co pozwoliłoby jej uniknąć zapłaty. Jednakże spór przed sądem krajowym nie dotyczy pomocy,
         której Schleswag miałaby udzielać na podstawie §§ 2 i 3 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz producentom energii elektrycznej
         wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii, lecz tej części zarzucanej pomocy, którą PreussenElektra winna zwrócić Schleswag
         na podstawie § 4 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz.

      44     Ponieważ te obowiązki PreussenElektra i Schleswag wynikają bezpośrednio ze znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz, spór przed
         sądem krajowym między PreussenElektra i Schleswag nie może zostać określony jako instrument procesowy zaaranżowany przez te
         strony, służący doprowadzeniu do zajęcia przez Trybunał stanowiska w określonych kwestiach prawa wspólnotowego, których rozstrzygnięcie
         nie jest obiektywnie konieczne do rozstrzygnięcia sporu.

      45     Wniosek ten potwierdza okoliczność, że sąd krajowy dopuścił Windpark oraz land Schleswig-Holstein do udziału w toczącym się
         przed nim postępowaniu w charakterze interwenientów popierających żądania Schleswag, którzy reprezentują pogląd o zgodności
         z prawem §§ 2 i 3 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz.

      46     W związku z powyższym okoliczność, że PreussenElektra jest głównym akcjonariuszem Schleswag, nie może skutkować pozbawieniem
         sporu między nimi rzeczywistego charakteru.

      47     Wreszcie należy stwierdzić, że w postanowieniu odsyłającym Landgericht podał wystarczające informacje odnośnie do krajowych
         ram prawnych oraz jasno wyjaśnił powody, dla których jest zdania, że postawione pytania są istotne, a odpowiedzi na nie są
         konieczne do rozstrzygnięcia sporu.

      48     W zakresie pytań dotyczących art. 92 i 93 traktatu sąd krajowy wskazał w szczególności, jak wynika z pkt 26 niniejszego wyroku,
         że w pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy znowelizowana Stromeinspeisungsgesetz stanowi pomoc państwa, następnie dopiero
         można zbadać, czy zmiany w pierwotnej wersji Stromeinspeisungsgesetz wprowadzone ustawą z 1998 r. należy rozumieć jako zmianę
         pomocy w rozumieniu art. 93 ust. 3 traktatu wymagającą do jej przyjęcia przeprowadzenia postępowania przewidzianego postanowieniami
         tego artykułu.

      49     Sąd krajowy wyjaśnił także, że jeżeli procedura uprzedniej kontroli niesłusznie nie była przestrzegana, to do niego należałoby
         wyciągnięcie zgodnie z prawem krajowym konsekwencji wynikających z bezpośredniego skutku art. 93 ust. 3 zdanie trzecie traktatu
         przez stwierdzenie, że zmodyfikowane uregulowania Stromeinspeisungsgesetz nie mogą być stosowane oraz że płatności dokonane
         przez PreussenElektra na rzecz Schleswag należy zwrócić.

      50     Jak przyznają również sami interwenienci w postępowaniu przed sądem krajowym, argument, że Trybunał jest właściwy do dokonania
         wykładni pojęcia pomocy w rozumieniu art. 92 traktatu wyłącznie w przypadku, kiedy procedura uprzedniej kontroli przewidziana
         w art. 93 ust. 3 traktatu nie była przestrzegana, wymaga wykładni kryterium zmiany pomocy lub zakresu skutku zawieszającego
         art. 93 ust. 3 zdanie trzecie. Właśnie ta wykładnia stanowi przedmiot niektórych z postawionych pytań.

      51     Podobnie jest ze stanowiskiem rządu niemieckiego, zgodnie z którym odpowiedź na pytania dotyczące art. 92 traktatu nie jest
         konieczna, jako że stosunki pomiędzy PreussenElektra i Schleswag w ramach sporu przed sądem krajowym podlegają jedynie § 4
         znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz. W przypadku pytań dotyczących art. 92 traktatu chodzi bowiem o to, czy § 4 znowelizowanej
         Stromeinspeisungsgesetz sam w sobie lub w związku z §§ 2 i 3 przewiduje pomoc w rozumieniu tego artykułu.

      52     Co się tyczy natomiast art. 30 traktatu, wystarczy zaznaczyć, że nie wydaje się oczywiste, by objęta wnioskiem wykładnia nie
         miała żadnego związku z rzeczywistym stanem faktycznym postępowania przed sądem krajowym lub jego celem.

      53     Jak wynika z powyższych rozważań, należy ustosunkować się do postawionych pytań.
       W przedmiocie wykładni art. 92 traktatu
      54     Na wstępie należy stwierdzić, że obowiązek zakupu energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii po ustalonych
         cenach minimalnych, taki jak przewidziany w §§ 2 i 3 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz, przyznaje bezsprzecznie producentom
         energii tego rodzaju pewną korzyść ekonomiczną, gdyż gwarantuje bez jakiegokolwiek ryzyka zyski wyższe niż te, które mogliby
         uzyskać w jego braku.

      55     Ponadto z odpowiedzi rządu niemieckiego na pytanie Trybunału zadane na piśmie wynika, że władze publiczne posiadają większościowy
         pakiet udziałów jedynie w dwóch na osiem głównych niemieckich przedsiębiorstw wytwarzających energię elektryczną – do których
         zalicza się PreussenElektra – eksploatujących sieci przesyłowe wysokiego napięcia. Z tej odpowiedzi wynika następnie, że PreussenElektra
         jest spółką zależną ze 100‑procentowym udziałem innej spółki, której udziały z kolei znajdują się w 100% w prywatnych rękach.
         Udziały w Schleswag, jak już zostało wspomniane w pkt 19 niniejszego wyroku, należą w 65,3% do PreussenElektra i w 34,7% do
         władz lokalnych landu Schleswig‑Holstein.

      56     Wobec powyższego pierwsze pytanie prejudycjalne należy rozumieć zasadniczo w ten sposób, że służy ustaleniu, czy uregulowania
         państwa członkowskiego, na których mocy, po pierwsze, prywatne przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną
         są zobowiązane do zakupu energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii na terenie ich strefy zaopatrzenia
         po cenach minimalnych ustalonych powyżej rzeczywistej ekonomicznej wartości tego rodzaju energii, i, po drugie, na których
         mocy obciążenia finansowe wynikające z tego obowiązku zostają rozłożone między owe przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem
         w energię elektryczną a nadrzędne w strukturze sieciowej prywatne przedsiębiorstwa eksploatujące sieci energetyczne, stanowią
         pomoc państwa w rozumieniu art. 92 ust. 1 traktatu.

      57     W tym względzie należy przypomnieć, że art. 92 ust. 1 traktatu uznaje wszelką pomoc przyznawaną przez państwo członkowskie
         lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie
         niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, za niezgodną ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa
         na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

      58     Zgodnie z orzecznictwem Trybunału jako pomoc w rozumieniu art. 92 ust. 1 traktatu uznaje się jednak tylko taką korzyść, która
         jest bezpośrednio albo pośrednio przyznawana przy użyciu zasobów państwowych. Wprowadzone w postanowieniach tego artykułu
         rozróżnienie pomiędzy „pomocą przyznawaną przez państwo” a pomocą przyznawaną „przy użyciu zasobów państwowych” nie oznacza
         bowiem, że wszelka korzyść przyznana przez państwo stanowi pomoc, niezależnie od tego, czy jest ona finansowana ze środków
         państwowych, lecz służy tylko temu, by w pojęciu tym zawrzeć zarówno korzyści bezpośrednio przyznane przez państwo, jak również
         te przyznane przez wyznaczone albo utworzone przez to państwo instytucje publiczne lub prywatne (zob. wyrok z dnia 24 stycznia
         1978 r. w sprawie 82/77 Van Tiggele, Rec. str. 25, pkt 24 i 25; ww. wyrok w sprawie Sloman Neptun, pkt 19; oraz wyroki: z dnia
         30 listopada 1993 r. w sprawie C‑189/91 Kirsammer‑Hack, Rec. str. I‑6185, pkt 16; z dnia 7 maja 1998 r. w sprawach połączonych
         od C‑52/97 do C‑54/97 Viscido i in., Rec. str. I‑2629, pkt 13; z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie C‑200/97 Ecotrade, Rec.
         str. I‑7907, pkt 35 oraz z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie C‑295/97 Piaggio, Rec. str. I‑3735, pkt 35).

      59     W niniejszym przypadku spoczywający na prywatnych przedsiębiorstwach zajmujących się zaopatrzeniem w energię elektryczną obowiązek
         zakupu energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii po ustalonych cenach minimalnych nie prowadzi do żadnego
         pośredniego bądź bezpośredniego transferu zasobów państwowych do przedsiębiorstw, które tę energię wytwarzają.

      60     Stąd więc także podział obciążeń finansowych, wynikających dla prywatnych przedsiębiorstw zajmujących się zaopatrzeniem w energię
         elektryczną z obowiązku zakupu, pomiędzy tymi a innymi przedsiębiorstwami prywatnymi nie może stanowić bezpośredniego albo
         pośredniego transferu zasobów państwowych.

      61     Wobec tego okoliczność, że obowiązek zakupu jest nałożony przez ustawę i że gwarantuje określonym przedsiębiorstwom niezaprzeczalną
         korzyść, nie może przez to nadawać mu charakteru pomocy państwa w rozumieniu art. 92 ust. 1 traktatu.

      62     Wniosek ten nie może zostać podważony przez okoliczność podniesioną przez sąd krajowy, że obciążenie finansowe spowodowane
         obowiązkiem zakupu po cenach minimalnych może mieć negatywny skutek na wyniki ekonomiczne przedsiębiorstw podlegających temu
         obowiązkowi, a tym samym spowodować zmniejszenie wpływów państwa z tytułu podatków. Skutek taki jest bowiem immanentną cechą
         tego typu uregulowań i nie może być postrzegany jako środek gwarantujący producentom energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych
         źródeł energii określonych korzyści na rachunek państwa (zob. podobnie ww. wyroki w sprawach: Sloman Neptun, pkt 21 oraz Ecotrade,
         pkt 36).

      63     Tytułem ewentualnym Komisja utrzymuje, że dla zabezpieczenia skuteczności art. 92 i 93 traktatu w związku z art. 5 traktatu WE
         (obecnie art.10 WE) konieczne jest dokonanie takiej wykładni pojęcia pomocy państwa, żeby obejmowało ono również środki wsparcia,
         które – tak jak te przewidziane w znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz – byłyby uchwalane przez państwo, lecz finansowane
         przez prywatne przedsiębiorstwa. Swoją argumentację opiera ona, na zasadzie analogii, na orzecznictwie Trybunału, zgodnie
         z którym art. 85 traktatu WE (obecnie art. 81 WE) w związku z art. 5 tego traktatu zakazuje państwom członkowskim podejmowania
         środków, także w formie ustaw lub rozporządzeń, które mogą znieść skuteczność reguł konkurencji mających zastosowanie do przedsiębiorstw
         (zob. w szczególności wyrok z dnia 17 listopada 1993 r. w sprawie C‑2/91 Meng, Rec. str. I‑5751, pkt 14).

      64     W tym względzie wystarczy podkreślić, że art. 92 traktatu w przeciwieństwie do art. 85 traktatu, który dotyczy wyłącznie postępowania
         przedsiębiorstw, odnosi się bezpośrednio do środków pochodzących od państw członkowskich.

      65     W tych warunkach art. 92 traktatu jest sam w sobie wystarczający dla zakazania określonego w nim działania państwa, a art. 5
         traktatu, który w akapicie drugim stanowi, że państwa członkowskie powstrzymują się od podejmowania wszelkich środków, które
         mogłyby zagrozić urzeczywistnieniu celów traktatu, nie może służyć rozszerzeniu zakresu zastosowania art. 92 na nieobjęte
         jego zakresem działania państwa.

      66     Należy zatem odpowiedzieć na pierwsze pytanie prejudycjalne w ten sposób, że uregulowania państwa członkowskiego, na których
         mocy, po pierwsze, prywatne przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną są zobowiązane do zakupu energii
         elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii na terenie ich strefy zaopatrzenia po cenach minimalnych ustalonych
         powyżej rzeczywistej ekonomicznej wartości tego rodzaju energii, i, po drugie, na mocy których obciążenia finansowe wynikające
         z tego obowiązku zostają rozłożone między owe przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w energię elektryczną a nadrzędne
         w strukturze sieciowej prywatne przedsiębiorstwa eksploatujące sieci energetyczne, nie stanowią pomocy państwa w rozumieniu
         art. 92 ust. 1 traktatu.

      67     Mając na względzie powyższą odpowiedź, zbędne jest udzielanie odpowiedzi na drugie pytanie prejudycjalne, które zostało postawione
         jedynie na wypadek, gdyby obowiązek zakupu po ustalonych cenach minimalnych należało rozumieć jako pomoc państwa, zaś podział
         wynikających z tego tytułu obciążeń finansowych nie stanowił takiej pomocy.

       W przedmiocie wykładni art. 30 traktatu
      68     Poprzez swoje trzecie pytanie prejudycjalne sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, czy omawiane uregulowania są zgodne
         z art. 30 traktatu.

      69     Należy zauważyć przede wszystkim, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału art. 30 traktatu, który wprowadza między państwami
         członkowskimi zakaz wszelkich środków o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w przywozie, obejmuje wszelkie przepisy
         krajowe mogące bezpośrednio lub pośrednio, rzeczywiście lub potencjalnie utrudnić wewnątrzwspólnotową wymianę handlową (wyrok
         z dnia 11 lipca 1974 r. w sprawie 8/74 Dassonville, Rec. str. 837, pkt 5).

      70     Ponadto z orzecznictwa Trybunału wynika również, że nałożony na podmioty gospodarcze danego państwa członkowskiego obowiązek
         zaopatrywania się w dany produkt, w określonym procencie swojego zapotrzebowania na niego, u krajowego dostawcy, ogranicza
         w tym zakresie możliwości przywozu tego produktu, uniemożliwiając tym podmiotom zaopatrzenie się, w określonej części ich
         potrzeb, u dostawców prowadzących działalność w innych państwach członkowskich (zob. podobnie wyroki: z dnia 10 lipca 1984 r.
         w sprawie 72/83 Campus Oil i in., Rec. str. 2727, pkt 16 oraz z dnia 20 marca 1990 r. w sprawie C‑21/88 Du Pont de Nemours
         Italiana, Rec. str. I‑889, pkt 11).

      71     Tymczasem §§ 1 i 2 znowelizowanej Stromeinspeisungsgesetz wyraźnie stanowią, że obowiązek zakupu spoczywający na przedsiębiorstwach
         zajmujących się zaopatrzeniem w energię elektryczną dotyczy tylko energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii
         w zakresie obowiązywania tej ustawy oraz na terenie odpowiedniej strefy zaopatrzenia każdego zainteresowanego przedsiębiorstwa
         i w ten sposób obowiązek ten może, przynajmniej potencjalnie, zakłócać handel wewnątrzwspólnotowy.

      72     Przy ocenie zgodności takiego obowiązku zakupu z art. 30 traktatu należy jednak uwzględnić cel spornego aktu oraz specyfikę
         rynku energetycznego.

      73     W tym względzie należy zaznaczyć, że wykorzystanie odnawialnych źródeł energii do produkcji energii elektrycznej, którego
         wsparciu służy akt taki jak znowelizowana Stromeinspeisungsgesetz, ma na celu ochronę środowiska, ponieważ przyczynia się
         ono do zmniejszenia emisji gazów wywołujących efekt cieplarniany, należących do głównych przyczyn zmian klimatycznych, do
         których zwalczania zobowiązała się Wspólnota Europejska i jej państwa członkowskie.

      74     Stąd też rozwój wykorzystywania odnawialnych nośników energii należy do priorytetowych celów, które sobie wyznaczyły Wspólnota
         i jej państwa członkowskie dla realizacji zobowiązań, które podjęły na mocy ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie
         zmian klimatu, która została zatwierdzona w imieniu Wspólnoty decyzją Rady 94/69/WE z dnia 15 grudnia 1993 r. (Dz.U. 1994,
         L 33, str. 11), jak również protokołu trzeciej konferencji stron tej konwencji sporządzonego w Kioto w dniu 11 grudnia 1997 r.,
         który został podpisany przez Wspólnotę Europejską i jej państwa członkowskie w dniu 29 kwietnia 1998 r. [zob. w tym względzie
         w szczególności uchwałę Rady 98/C 198/01 z dnia 8 czerwca 1998 r. dotyczącą odnawialnych źródeł energii (Dz.U. C 198, str. 1)
         oraz decyzję nr 646/2000/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 lutego 2000 r. w sprawie przyjęcia wieloletniego programu
         wspierania odnawialnych źródeł energii we Wspólnocie (Altener) (1998–2000) (Dz.U. L 79, str. 1)].

      75     Należy podkreślić, że polityka ta ma na celu jednocześnie ochronę zdrowia i życia ludzi i zwierząt oraz ochronę roślin.
      76     Ponadto w myśl art.130r ust. 2 akapit pierwszy zdanie trzecie traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 174 ust. 2 akapit pierwszy
         WE) przy ustalaniu i realizacji innych polityk wspólnotowych należy uwzględniać wymogi związane z ochroną środowiska naturalnego.
         Traktat z Amsterdamu przeniósł te postanowienia, w trochę zmienionej formie, do art. 6 WE zawartego w jego części pierwszej
         zatytułowanej „Zasady”.

      77     W motywie dwudziestym ósmym dyrektywy 96/92 jest zresztą wyraźnie powiedziane, że państwa członkowskie „ze względu na ochronę
         środowiska naturalnego” zostaną upoważnione w art. 8 ust. 3 i art. 11 ust. 3 dyrektywy do przyznania pierwszeństwa wytwarzaniu
         energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.

      78     Należy także wziąć pod uwagę okoliczność, że dyrektywa ta, jak wynika z jej motywu trzydziestego dziewiątego, stanowi jedynie
         kolejny etap liberalizacji rynku energetycznego i dopuszcza dalsze istnienie pomiędzy państwami członkowskimi pewnych przeszkód
         w handlu energią elektryczną.

      79     Ponadto z charakterystyki energii elektrycznej wynika, że po doprowadzeniu jej do sieci przesyłowej bądź dystrybucyjnej trudne
         jest ustalenie jej pochodzenia oraz w szczególności źródła energii, z której została uzyskana.

      80     W tym względzie Komisja zajęła stanowisko, w przedstawionym w dniu 31 maja 2000 r. projekcie dyrektywy 2000/C 311 E/22 Parlamentu
         Europejskiego i Rady w sprawie wspierania produkcji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych
         (Dz.U. 2000, C 311 E, str. 320), zgodnie z którym wprowadzenie w każdym państwie członkowskim systemu certyfikatów pochodzenia
         energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii, które mogą być przedmiotem wzajemnego uznawania, jest niezbędne
         dla uczynienia handlu tego typu energią zarazem wiarygodnym i możliwym w praktyce.

      81     Mając na względzie całość powyższych rozważań, należy udzielić odpowiedzi na trzecie pytanie prejudycjalne w ten sposób, że
         uregulowania takie jak znowelizowana Stromeinspeisungsgesetz nie są, z punktu widzenia aktualnego stanu prawa wspólnotowego
         w dziedzinie rynku energetycznego, niezgodne z art. 30 traktatu.

       W przedmiocie kosztów
      82     Koszty poniesione przez rządy niemiecki i fiński, jak również przez Komisję, które przedłożyły Trybunałowi swoje uwagi, nie
         podlegają zwrotowi. Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy
         bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.

      Z powyższych względów
      TRYBUNAŁ,
      rozstrzygając w przedmiocie pytań przedłożonych mu przez Landgericht Kiel postanowieniem z dnia 13 października 1998 r., orzeka,
         co następuje:

      1)      Uregulowania państwa członkowskiego, na których mocy, po pierwsze, prywatne przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w energię
            elektryczną są zobowiązane do zakupu energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii na terenie ich strefy
            zaopatrzenia po cenach minimalnych ustalonych powyżej rzeczywistej ekonomicznej wartości tego rodzaju energii, i, po drugie,
            na mocy których obciążenia finansowe wynikające z tego obowiązku zostają rozłożone między owe przedsiębiorstwa zajmujące się
            zaopatrzeniem w energię elektryczną a nadrzędne w strukturze sieciowej prywatne przedsiębiorstwa eksploatujące sieci energetyczne,
            nie stanowią pomocy państwa w rozumieniu art. 92 ust. 1 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 87 ust. 1 WE).
      2)      Z punktu widzenia aktualnego stanu prawa wspólnotowego w dziedzinie rynku energetycznego uregulowania takie nie są niezgodne
            z art. 30 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 28 WE).

               Rodríguez Iglesias

               Gulmann

               Wathelet

               Skouris

               Edward

               Puissochet

               Jann

               Sevón

               Schintgen

         Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 13 marca 2001 r.

               Sekretarz

                     Prezes

               R. Grass

                     G.C. Rodríguez Iglesias

         * Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 10 lipca 2014 r. # BSH Bosch und Siemens Hausgeräte GmbH przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Sprawa C-126/13 P.


Wyrok Trybunału z dnia 19 maja 1993 r. # Postępowanie karne przeciwko Paul Corbeau. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Tribunal correctionnel de Liège - Belgia. # Konkurencja. # Sprawa C-320/91.


Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 13 lipca 2000 r. # Salzgitter AG, uprzednio Preussag Stahl AG przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich i Republika Federalna Niemiec. # Odwołanie. # Sprawa C-210/98 P.