title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 15 lipca 2004 r. # Anneliese Lenz przeciwko Finanzlandesdirektion für Tirol. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Verwaltungsgerichtshof - Austria. # Swobodny przepływ kapitału - Podatek od dochodów z kapitału - Dochody z kapitału pochodzące z Austrii: stawka opodatkowania 25 % ze skutkiem zwalniającym lub stawka odpowiadająca połowie średniej stawki podatkowej mającej zastosowanie do całości dochodów - Dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego: zwykła stawka podatkowa. # Sprawa C-315/02.

text:
      Sprawa C-315/02
      Anneliese Lenz
      przeciwko
      Finanzlandesdirektion für Tirol
      [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgerichtshof (Austria)]
      Swobodny przepływ kapitału – Podatek od dochodów z kapitału – Dochody z kapitału pochodzące z Austrii: stawka opodatkowania 25 % ze skutkiem zwalniającym lub stawka odpowiadająca połowie
         średniej stawki podatkowej mającej zastosowanie do całości dochodów – Dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego: zwykła stawka podatkowa

      Streszczenie wyroku
      Swobodny przepływ kapitału – Ograniczenia – Opodatkowanie dochodów z kapitału – Opodatkowanie według stawki 25 % ze skutkiem
            zwalniającym lub zwykłym podatkiem dochodowym według stawki obniżonej o połowę – Ograniczenie do dochodów z kapitału pochodzenia
            krajowego – Opodatkowanie dochodów z kapitału pochodzenia zagranicznego podatkiem zwykłym bez obniżenia stawki podatkowej
            – Niedopuszczalność – Względy uzasadniające – Brak
      [Traktat WE, art. 73 B i 73 D ust. 1 i 3 (obecnie art. 56 WE i art. 58 ust. 1 i 3WE)]
      Artykuły 73b i 73d ust. 1 i 3 Traktatu (obecnie, odpowiednio, art. 56 WE i 58 ust. 1 i 3 WE) stoją na przeszkodzie uregulowaniu
         Państwa Członkowskiego, które pozwala jedynie osobom uzyskującym dochody z kapitału pochodzenia krajowego na dokonanie wyboru
         między opodatkowaniem według stawki 25 % ze skutkiem zwalniającym a zwykłym podatkiem dochodowym z zastosowaniem stawki obniżonej
         o połowę, podczas gdy przewiduje ono, że dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego są objęte zwykłym podatkiem
         dochodowym bez obniżenia stawki podatkowej.

      Tego typu regulacja podatkowa stanowi zabronioną przeszkodę w swobodnym przepływie kapitału, albowiem ma taki skutek, że zniechęca
         podatników zamieszkujących w danym Państwie Członkowskim do inwestowania kapitału w spółkach mających siedzibę w innym Państwie
         Członkowskim, jak również ma skutek ograniczający w stosunku do spółek mających siedzibę w innych Państwach Członkowskich,
         gdyż jest dla nich przeszkodą w gromadzeniu kapitału w danym Państwie Członkowskim.

      Uregulowanie to nie może zostać uzasadnione obiektywnie odmienną sytuacją, która zgodnie z art. 73d ust. 1 lit. a) Traktatu
         może uzasadniać odmienne traktowanie podatkowe. W świetle bowiem uregulowania podatkowego, które ma na celu złagodzenie skutków
         podwójnego opodatkowania – najpierw podatkiem od osób prawnych, a następnie podatkiem dochodowym – zysków wypłaconych przez
         spółkę, na rzecz której inwestycja jest realizowana, akcjonariusze podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w
         danym Państwie Członkowskim, którzy uzyskują dochody z kapitału od spółki mającej siedzibę w innym Państwie Członkowskim,
         znajdują się w sytuacji porównywalnej do sytuacji akcjonariusza podlegającego również nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu
         w tym Państwie Członkowskim, ale który uzyskuje dochody z kapitału od spółki mającej siedzibę w tym samym Państwie Członkowskim.

      Ponadto, w braku bezpośredniego związku pomiędzy uzyskaniem przedmiotowych przywilejów podatkowych, które przysługują podatnikom
         zamieszkałym w danym Państwie Członkowskim z tytułu ich dochodów z kapitału pochodzenia krajowego a opodatkowaniem dochodów
         spółek podatkiem od osób prawnych, gdzie podatek dochodowy od osób fizycznych i podatek od osób prawnych są dwoma różnymi
         podatkami, które dotyczą różnych podatników, oraz mając na względzie fakt, iż cel, do którego osiągnięcia się dąży, czyli
         złagodzenie skutków podwójnego opodatkowania, nie byłby w żaden sposób zagrożony, nawet gdyby przyznano przywileje wynikające
         z tego uregulowania również osobom uzyskującym dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego, nie może ono
         znaleźć uzasadnienia w konieczności zapewnienia spójności spornego systemu podatkowego.

      Nadto, w braku takiego związku odmowa przyznania osobom, które uzyskują dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego
         takich przywilejów podatkowych nie może być uzasadniona okolicznością, że dochód spółek mających siedzibę w innym Państwie
         Członkowskim jest tam nisko opodatkowany. Niekorzystne traktowanie podatkowe niezgodne z podstawową swobodą nie może być zresztą
         uzasadnione istnieniem innych korzyści podatkowych, przy założeniu, że takie korzyści istnieją.

      Co się zaś tyczy obniżenia wpływów podatkowych, to nie można go zaliczyć do nadrzędnych względów interesu ogólnego, które
         mogą zostać powołane w celu uzasadnienia środka co do zasady niezgodnego z podstawową swobodą.

      (por. pkt 20-22, 28,31-32, 34-36, 38, 40, 42-43, 49 oraz pkt 1-2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 15 lipca 2004 r. (*)

      Swobodny przepływ kapitału – Podatek od dochodów z kapitału – Dochody z kapitału pochodzące z Austrii: stawka opodatkowania 25 % ze skutkiem zwalniającym lub stawka odpowiadająca połowie
         średniej stawki podatkowej mającej zastosowanie do całości dochodów – Dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego: zwykła stawka podatkowa

      W sprawie C-315/02
      mającej za przedmiot skierowany do Trybunału, na podstawie art. 234 WE, przez Verwaltungsgerichtshof (Austria) wniosek o wydanie,
         w ramach zawisłego przed tym sądem sporu między:

      Anneliese Lenz
      a
      Finanzlandesdirektion für Tirol,
      orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 73b i 73d Traktatu WE (obecnie art. 56 WE i 58 WE),
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: P. Jann, prezes izby, A. Rosas, S. von Bahr, R. Silva de Lapuerta i K. Lenaerts (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: A. Tizzano,
      sekretarz: M.-F. Contet, główny administrator,
      rozważywszy uwagi na piśmie przedstawione:
      –        w imieniu A. Lenz przez C. Hubera oraz R. Leitnera, Wirtschaftsprüfer oraz Steuerberater,
      –        w imieniu rządu austriackiego przez  H. Dossiego, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu duńskiego przez  J. Molde’a, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu francuskiego przez G. de Bergues’a oraz P. Boussaroque’a, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez K. Manjiego, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez M. Hoskinsa,
         barrister,

      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez K. Grossa oraz R. Lyala, działających w charakterze pełnomocników,
      uwzględniając sprawozdanie na rozprawę,
      po wysłuchaniu uwag A. Lenz, reprezentowanej przez R. Leitnera oraz G. Toifla, Steuerberater; rządu austriackiego, reprezentowanego
         przez J. Bauera, działającego w charakterze pełnomocnika; rządu Zjednoczonego Królestwa, reprezentowanego przez M. Hoskinsa,
         oraz Komisji, reprezentowanej przez K. Grossa oraz R. Lyala,  na rozprawie w dniu 29 stycznia 2004 r.,

      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 25 marca 2004 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2002 r., które wpłynęło do sekretariatu Trybunału w dniu 6 września 2002 r., Verwaltungsgerichtshof
         postawił, na podstawie art. 234 WE, trzy pytania prejudycjalne dotyczące wykładni art. 73b i 73d Traktatu WE (obecnie odpowiednio
         art. 56 WE i 58 WE).

      2        Pytania te zostały podniesione w ramach postępowania wszczętego przed tym sądem przez A. Lenz, w którym podważyła ona zgodność
         austriackiego uregulowania podatkowego dotyczącego opodatkowania dochodów z kapitału z prawem wspólnotowym.

       Ramy prawne
      3        Austriacki system podatkowy przewiduje opodatkowanie dochodów spółek mających siedzibę w Austrii na dwóch poziomach: na poziomie
         spółki poprzez opodatkowanie uzyskiwanych przez nią dochodów stałą stawką podatkową wynoszącą 34 % oraz na poziomie akcjonariusza
         od jego dochodów z kapitału, to jest od dywidend i innych dochodów wypłaconych przez spółkę.

      4        Odnośnie do opodatkowania akcjonariuszy, obowiązujący system różni się w zależności od tego, czy chodzi o dochody pochodzenia
         austriackiego czy zagranicznego.

       Opodatkowanie dochodów z kapitału pochodzenia austriackiego
      5        Zgodnie z brzmieniem art. 93 ust. 2 Einkommensteuergesetz 1988 (ustawy z 1988 r. o podatku dochodowym, BGBl. 1988/400, zwanej
         dalej „EStG”) „kapitał uznaje się za kapitał krajowy w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany z tytułu dochodów z kapitału ma miejsce
         zamieszkania, siedzibę kierownictwa lub siedzibę spółki w kraju, bądź gdy osoba ta stanowi w kraju oddział instytucji kredytowej
         […]” (wersja opublikowana w BGBl. 1996/201).

      6        Przepis art. 93 ust. 1 EStG (w wersji opublikowanej w BGBl. 1996/201) stanowi, że „w przypadku dochodów z kapitału pochodzenia
         krajowego […] podatek dochodowy jest pobierany przez potrącenie od dochodu z kapitału [»Kapitalertragsteuer«]”, który zgodnie
         z art. 95 ust. 1 EStG wynosi 25 %.

      7        Przepis art. 97 ust. 1 EStG (w wersji opublikowanej w BGBl. 1996/797) przewiduje, że podatek od dochodów z kapitału „jest
         uważany za uiszczony w sposób ostateczny w następstwie potrącenia podatku”. Dochody z kapitału nie podlegają żadnemu dalszemu
         podatkowi dochodowemu.

      8        W przypadku gdy ostateczne opodatkowanie nie może nastąpić w drodze potrącenia podatku u źródła (to jest u spółek), art. 97
         ust. 2 EStG przewiduje, że podatek jest pobierany przez „dobrowolną wpłatę w kasie przez zobowiązanego z tytułu wypłaty dywidendy,
         kwoty odpowiadającej wysokości podatku od dochodów z kapitału” (wersja opublikowana w BGBl. 1996/797).

      9        Jeżeli podatnik zdecyduje się nie skorzystać z ostatecznego opodatkowania dochodów z kapitału pochodzenia austriackiego według
         stawki wynoszącej 25 %, korzysta on zgodnie z art. 37 ust. 1 i 4 EStG (w wersji opublikowanej w BGBl. 1996/797) z tzw. systemu
         „stawki obniżonej o połowę” („Halbsatzverfahren”).

      10      W tym przypadku dochody z kapitału są brane pod uwagę przy obliczaniu całkowitego dochodu podlegającego opodatkowaniu, z wynikającą
         z tego możliwością podwyższenia stawki mającej zastosowanie. Niemniej, w zamian za to podwyższenie, przedmiotowe dochody z
         kapitału są poddane opodatkowaniu według stawki obniżonej do połowy średniej stawki mającej zastosowanie do całkowitego dochodu.

       Opodatkowanie dochodów z kapitału pochodzenia zagranicznego
      11      Dochody z kapitału pochodzenia zagranicznego uzyskane przez podatnika zamieszkałego w Austrii podlegają zwykłemu podatkowi
         dochodowemu. Zatem są one brane pod uwagę przy obliczaniu całkowitego dochodu podlegającego opodatkowaniu i zazwyczaj są objęte
         podatkiem dochodowym, którego maksymalna stawka wynosi 50 %.

      12      Austriackie przepisy zostały poddane nowelizacji przez ustawę, która weszła w życie dnia 1 kwietnia 2002 r. Ustawa ta jest
         późniejsza od sprawy przed sądem krajowym, zatem nie ma do niej zastosowania.

       Sprawa przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      13      A. Lenz, obywatelka niemiecka, podlegająca nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Austrii, zadeklarowała w swoim oświadczeniu
         podatkowym za 1996 r. dochody z kapitału w formie dywidend uzyskane od spółek akcyjnych posiadających siedzibę w Niemczech.
         Austriacka administracja podatkowa poddała te dochody zwykłemu podatkowi dochodowemu. Stawka podatkowa obniżona o połowę zgodnie
         z art. 37 EStG i ostateczne opodatkowanie przewidziane w art. 97 w związku z art. 93 EStG (zwane dalej „przedmiotowymi przywilejami
         podatkowymi”) mają zastosowanie jedynie do dochodów z kapitału pochodzenia austriackiego.

      14      Uznawszy, że zastosowanie zwykłego opodatkowania według stawki progresywnej do jej dochodów z kapitału pochodzenia niemieckiego
         jest niezgodne ze swobodnym przepływem kapitału przewidzianym w art. 73b ust. 1 Traktatu, A. Lenz wniosła odwołanie do Finanzlandesdirektion
         für Tirol. Odwołanie to zostało oddalone decyzją z dnia 16 kwietnia 1999 r., na które A. Lenz wniosła skargę do Verwaltungsgerichtshof.

      15      W tych okolicznościach Verwaltungsgerichtshof postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi
         pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy postanowienia art. 73b ust. 1 w zw. z art. 73 d ust. 1 lit. a) i b) i ust. 3 Traktatu WE [obecnie art. 56 ust. 1 WE i
         art. 58 ust. 1 lit. a) i b) i ust. 3 WE] stoją w sprzeczności z przepisami, takimi jak art. 97 ust. 1 i 4 EStG 1988 w zw.
         z art. 37 ust. 1 i 4 EStG 1988, zgodnie z którymi podatnik, w odniesieniu do dywidendy od akcji krajowych, ma możliwość wyboru
         między zryczałtowanym opodatkowaniem mającym charakter zwalniający w wysokości 25 % a opodatkowaniem według stawki obniżonej
         do połowy średniej stawki podatkowej stosowanej do całości dochodów, podczas gdy dywidendy od akcji zagranicznych są zawsze
         objęte podatkiem dochodowym według zwyczajnej stawki podatkowej?

      2)      Czy dla odpowiedzi na pierwsze pytanie ma znaczenie wysokość opodatkowania dochodów spółki kapitałowej mającej siedzibę i
         zarząd w innym Państwie Członkowskim lub w państwie trzecim, w której ma się udziały?

      3)       W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pierwsze pytanie – czy można osiągnąć stan zgodny z art. 73b ust. 1 Traktatu WE [obecnie
         art. 56 ust. 1 WE] w ten sposób, iż podatek od osób prawnych – uiszczony w innym Państwie Członkowskim lub w państwie trzecim
         przez spółki akcyjne mające tam siedzibę i zarząd – zostanie odliczony pro rata od austriackiego podatku dochodowego osoby,
         która pobiera dywidendy ?”.

       W przedmiocie dwóch pierwszych pytań prejudycjalnych
      16      W swoich dwóch pierwszych pytaniach, które należy zbadać razem, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 73b ust.
         1 i art. 73d ust. 1 i 3 Traktatu stoją na przeszkodzie uregulowaniu Państwa Członkowskiego, które zastrzega stosowanie ostatecznego
         opodatkowania stawką w wysokości 25 % lub opodatkowania według stawki obniżonej o połowę do dochodów z kapitału wypłaconych
         przez spółkę mającą siedzibę w tym Państwie Członkowskim, ale z wyłączeniem dochodów pochodzenia zagranicznego oraz czy ocena
         zgodności takiego uregulowania z powyższymi postanowieniami Traktatu zależy od poziomu opodatkowania dochodów spółek tytułem
         podatku od osób prawnych w państwie, w którym mają one siedzibę.

      17      Ponieważ sprawa przed sądem krajowym dotyczy odmowy organów podatkowych Państwa Członkowskiego przyznania przedmiotowych przywilejów
         podatkowych osobie podlegającej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w tym Państwie Członkowskim, która otrzymała dywidendy
         od spółki mającej siedzibę w innym Państwie Członkowskim, postawione pytania wymagają odpowiedzi jedynie w zakresie, w jakim
         dotyczą swobodnego przepływu kapitału między Państwami Członkowskimi.

      18      Należy najpierw zbadać, czy, jak utrzymują A. Lenz i Komisja Wspólnot Europejskich, uregulowanie podatkowe, tego rodzaju jak
         w przedmiotowej sprawie przed sądem krajowym, ogranicza swobodny przepływ kapitału w rozumieniu art. 73b ust. 1 Traktatu.

      19      Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, mimo że opodatkowanie bezpośrednie podlega kompetencji Państw Członkowskich,
         muszą one wykonywać swoje uprawnienia w poszanowaniu prawa wspólnotowego (wyroki z dnia 11 sierpnia 1995 r. w sprawie C-80/94
         Wielockx, Rec. str. I-2493, pkt 16; z dnia 6 czerwca 2000 r. w sprawie C-35/98 Verkooijen, Rec. str. I-4071, pkt 32 i z dnia
         4 marca 2004 r. w sprawie C-334/02 Komisja przeciwko Francji, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 21).

      20      Należy zaś stwierdzić, że przedmiotowa regulacja podatkowa ma taki skutek, że zniechęca podatników zamieszkujących w Austrii
         do inwestowania kapitału w spółkach mających siedzibę w innym Państwie Członkowskim. Regulacja ta pozwala bowiem podatnikowi
         zamieszkałemu w Austrii na wybór, w przypadku opodatkowania jego dochodów z kapitału pochodzenia austriackiego, między ostatecznym
         opodatkowaniem według ryczałtowej stawki 25 % a zwykłym podatkiem dochodowym według stawki obniżonej o połowę, podczas gdy
         jego dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego są objęte zwykłym podatkiem, którego stawka może osiągnąć
         50 %.

      21      Powyższe uregulowanie ma również skutek ograniczający w stosunku do spółek mających siedzibę w innych Państwach Członkowskich,
         gdyż jest dla nich przeszkodą w gromadzeniu kapitału w Austrii. Ponieważ dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego
         są traktowane podatkowo w sposób mniej korzystny niż dochody z kapitału pochodzenia austriackiego, nabycie akcji spółek mających
         siedzibę w innych Państwach Członkowskich jest dla inwestorów zamieszkałych w Austrii mniej atrakcyjne niż nabycie akcji spółek
         mających siedzibę w tym Państwie Członkowskim (zob. podobnie ww. wyroki w sprawie Verkooijen, pkt 35 oraz w sprawie Komisja
         przeciwko Francji, pkt 24).

      22      Z powyższego wynika, że uregulowanie, takie jak w przedmiotowej sprawie przed sądem krajowym, stanowi ograniczenie swobodnego
         przepływu kapitału zakazane co do zasady przez art. 73b ust. 1 Traktatu.

      23      Należy niemniej zbadać, czy to ograniczenie swobodnego przepływu kapitału może być uzasadnione w świetle postanowień Traktatu.

      24      W tej kwestii należy przypomnieć, że zgodnie z art. 73d ust. 1 Traktatu „art. 73b nie narusza prawa Państw Członkowskich do
         […] stosowania odpowiednich przepisów ich prawa podatkowego traktujących odmiennie podatników ze względu na różne miejsce
         zamieszkania lub inwestowania kapitału” ani ich prawa do „podejmowania wszelkich środków niezbędnych do zapobiegania naruszeniom
         ich ustaw i aktów wykonawczych”.

      25      Zdaniem rządów austriackiego, duńskiego, francuskiego i Zjednoczonego Królestwa z postanowienia tego wynika jasno, że Państwa
         Członkowskie mają prawo zastrzegać przedmiotowe przywileje podatkowe jedynie dla dochodów z kapitału wypłacanych przez spółki
         mające siedzibę na ich terytorium.

      26      W tym względzie należy podnieść, że art. 73d ust. 1 Traktatu, który – jako wyjątek od podstawowej zasady swobodnego przepływu
         kapitału – musi być przedmiotem ścisłej wykładni, nie może być interpretowany w ten sposób, że wszelkie przepisy podatkowe
         traktujące podatników odmiennie w zależności od miejsca, w jakim inwestują swój kapitał, są automatycznie zgodne z Traktatem.
         Wyjątek przewidziany art. 73d ust. 1 Traktatu sam jest bowiem ograniczony przez art. 73d ust. 3 Traktatu, który stanowi, że
         środki krajowe określone w ust. 1 tego artykułu „nie powinny stanowić arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia
         w swobodnym przepływie kapitału i płatności w rozumieniu artykułu 73b”.

      27      Należy więc odróżnić odmienne traktowanie dozwolone na mocy art. 73d ust. 1 Traktatu od arbitralnej dyskryminacji zakazanej
         przez art. 73d ust. 3 Traktatu. Z orzecznictwa wynika tymczasem, że krajowe uregulowanie podatkowe tego rodzaju jak w niniejszej
         sprawie, które wprowadza rozróżnienie między dochodami z kapitału wypłacanymi przez spółki mające siedzibę na terytorium przedmiotowego
         Państwa Członkowskiego a dochodami pochodzącymi z innego Państwa Członkowskiego, może zostać uznane za zgodne z postanowieniami
         Traktatu dotyczącymi swobodnego przepływu kapitału jedynie pod warunkiem, że odmienne traktowanie dotyczy sytuacji, które
         nie są obiektywnie porównywalne lub gdy jest ono uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, takimi jak konieczność
         zachowania spójności systemu podatkowego, walka z unikaniem opodatkowania oraz skuteczność kontroli podatkowych (ww. wyrok
         w sprawie Verkooijen, pkt 43, wyrok z dnia 21 listopada 2002 r. w sprawie C-436/00 X i Y, Rec. str. I-10829, pkt 49 i 72 oraz
         ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Francji, pkt 27). Ponadto, aby uzasadnić odmienne traktowanie różnych kategorii dochodów
         z kapitału, nie powinno ono wykraczać poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia celu, do którego dąży przedmiotowe uregulowanie.

      28      Rządy, które przedstawiły swoje uwagi w niniejszej sprawie, podnoszą, że – po pierwsze – władze austriackie pobierają podatek
         związany z dochodami, które spółki mające siedzibę w Austrii wypłacają swoim akcjonariuszom, w części od tych spółek, a w
         części od akcjonariuszy. Jeżeli zaś chodzi o spółki mające siedzibę poza terytorium Austrii, władze austriackie nie są w stanie
         pobrać podatku od dochodów spółek w ten sam sposób. Przedmiotowe uregulowanie podatkowe jest więc, ich zdaniem, uzasadnione
         obiektywnie odmienną sytuacją , która zgodnie z art. 73d ust. 1 lit. a) Traktatu może uzasadniać odmienne traktowanie podatkowe
         (wyroki z dnia 14 lutego 1995 r. w sprawie C-279/93 Schumacker, Rec. str. I-225, pkt 30-34 i 37 oraz w ww. sprawie Verkooijen,
         pkt 43).

      29      Należy więc zbadać, czy zgodnie z art. 73d ust. 1 lit. a) Traktatu odmienne traktowanie osoby podlegającej nieograniczonemu
         obowiązkowi podatkowemu w Austrii w zależności od tego, czy uzyskuje ona dochody z kapitału spółek mających siedzibę w tym
         Państwie Członkowskim, czy dochody z kapitału spółek mających siedziby w innych Państwach Członkowskich, odnosi się do sytuacji,
         które nie są obiektywnie porównywalne.

      30      Z akt sprawy wynika, że austriackie uregulowanie podatkowe ma na celu złagodzenie skutków gospodarczych podwójnego opodatkowania
         dochodów spółek, które wynikałoby z nałożenia na spółkę podatku od osób prawnych od dochodów osiągniętych przez spółkę oraz
         nałożenia na będącego podatnikiem akcjonariusza podatku dochodowego od tych samych dochodów wypłaconych w formie dywidend.

      31      Zatem dochody z kapitału, zarówno pochodzenia austriackiego, jak i pochodzące z innych Państw Członkowskich mogą stanowić
         przedmiot podwójnego opodatkowania. Mianowicie w obu przypadkach dochody są zasadniczo objęte najpierw podatkiem od osób prawnych,
         a następnie – o ile są wypłacane w formie dywidend – podatkiem dochodowym.

      32      W świetle uregulowania podatkowego, które ma na celu złagodzenie skutków podwójnego opodatkowania zysków wypłaconych przez
         spółkę, na rzecz której inwestycja jest realizowana, akcjonariusze podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w
         Austrii, którzy uzyskują dochody z kapitału od spółki mającej siedzibę w innym Państwie Członkowskim, znajdują się więc w
         sytuacji porównywalnej do sytuacji akcjonariusza podlegającego również nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Austrii,
         ale który uzyskuje dochody z kapitału od spółki mającej siedzibę w tym Państwie Członkowskim.

      33      Stąd austriackie uregulowanie podatkowe, które uzależnia zastosowanie do dochodów z kapitału ostatecznego opodatkowania stawką
         w wysokości 25 % lub stawki obniżonej o połowę od warunku, aby dochody te pochodziły z Austrii, nie odnosi się do odmiennej
         sytuacji w rozumieniu art. 73d ust. 1 lit. a) Traktatu między dochodami z kapitału pochodzenia austriackiego a dochodami pochodzącymi
         z innego Państwa Członkowskiego (zob. podobnie wyroki z dnia 27 czerwca 1996 r. w sprawie C-107/94 Asscher, Rec. str. I-3089,
         pkt 41-49 i z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie C-234/01 Gerritse, Rec. str. I-5933, pkt 47-54).

      34      Rządy, które przedłożyły Trybunałowi uwagi, utrzymują – po drugie – że austriackie uregulowanie podatkowe jest obiektywnie
         uzasadnione koniecznością zapewnienia spójności krajowego systemu podatkowego (wyroki z dnia 28 stycznia 1992 r. w sprawie
         C-204/90 Bachmann, Rec. str. I-249 i w sprawie C-300/90 Komisja przeciwko Belgii, Rec. str. I-305). Podnoszą w tym względzie,
         że przedmiotowe przywileje podatkowe mają na celu złagodzenie skutków podwójnego opodatkowania zysków spółek. Ich zdaniem
         istnieje bowiem bezpośredni związek gospodarczy między opodatkowaniem dochodów spółki a tymi przywilejami podatkowymi. W rezultacie,
         ponieważ jedynie spółki mające siedzibę w Austrii podlegają podatkowi od osób prawnych w tym Państwie Członkowskim, zastrzeżenie
         tych przywilejów podatkowych jedynie dla osób uzyskujących dochody z kapitału pochodzenia austriackiego jest, ich zdaniem,
         uzasadnione.

      35      Należy przypomnieć, że w pkt 28 ww. wyroku w sprawie Bachmann i w pkt 21 ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Belgii, w
         których Trybunał przyznał, że konieczność zapewnienia spójności systemu podatkowego może uzasadniać ograniczenie w wykonywaniu
         podstawowych swobód zagwarantowanych przez Traktat, istniał bezpośredni związek między możliwością odliczenia składek zapłaconych
         w ramach umów ubezpieczenia na starość i na wypadek śmierci  śmierci a opodatkowaniem kwot należnych od ubezpieczycieli w
         wykonaniu tych umów; związek, który należało utrzymać w celu zapewnienia spójności przedmiotowego systemu podatkowego (zob.
         w szczególności wyroki z dnia 28 października 1999 r. w sprawie C-55/98 Vestergaard, Rec. str. I-7641, pkt 24 i ww. wyrok
         w sprawie X i Y, pkt 52).

      36      W sprawie przed sądem krajowym, poza okolicznością, że podatek dochodowy od osób fizycznych i podatek od osób prawnych są
         dwoma różnymi podatkami, które dotyczą różnych podatników (zob. wyrok z dnia 13 kwietnia 2000 r. w sprawie C- 251/98 Baars,
         Rec. str. I-2787, pkt 40, ww. wyrok w sprawie Verkooijen, pkt 57 i 58 oraz wyrok z dnia 18 września 2003 r. w sprawie C-168/01
         Bosal, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 30), należy stwierdzić, że austriackie uregulowanie podatkowe nie uzależnia
         uzyskania przedmiotowych przywilejów podatkowych, które przysługują podatnikom zamieszkałym w Austrii z tytułu ich dochodów
         z kapitału pochodzenia austriackiego, od opodatkowania dochodów spółek podatkiem od osób prawnych.

      37      Należy również przypomnieć, że argument oparty na konieczności zachowania spójności systemu podatkowego powinien być zbadany
         w świetle celu, do którego osiągnięcia dąży przedmiotowe uregulowanie podatkowe (zob. wyrok z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie
         C-9/02 De Lasteyrie du Saillant, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 67).

      38      Cel, do którego osiągnięcia dąży austriackie uregulowanie podatkowe, czyli złagodzenie skutków podwójnego opodatkowania, nie
         byłby w żaden sposób zagrożony, nawet gdyby przyznano przywileje wynikające z austriackiego uregulowania podatkowego również
         osobom uzyskującym dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego. Przeciwnie, fakt zastrzeżenia opodatkowania
         stawką w wysokości 25 % ze skutkiem zwalniającym i stawki podatkowej obniżonej o połowę wyłącznie dla osób uzyskujących dochody
         z kapitału pochodzenia austriackiego skutkuje zwiększeniem różnicy między całkowitym obciążeniem podatkowym dochodów spółek
         austriackich a obciążeniem dochodów spółek mających siedzibę w innym Państwie Członkowskim.

      39      Argumentacja oparta na konieczności zachowania spójności austriackiego systemu podatkowego nie może więc zostać przyjęta.

      40      Należy wprawdzie podnieść, że przyznanie przedmiotowych przywilejów podatkowych również osobom uzyskującym dochody z kapitału
         pochodzące z innego Państwa Członkowskiego wiązałoby się dla zainteresowanego Państwa Członkowskiego z obniżeniem wpływów
         podatkowych, niemniej z utrwalonego orzecznictwa wynika, że obniżenia wpływów podatkowych nie można zaliczyć do nadrzędnych
         względów interesu ogólnego, które mogą zostać powołane w celu uzasadnienia środka co do zasady niezgodnego z podstawową swobodą
         (ww. wyrok w sprawie Verkooijen, pkt 59, wyrok z dnia 3 października 2002 r. w sprawie C-136/00 Danner, Rec. str. I-8147,
         pkt 56 oraz ww. wyrok w sprawie X i Y, pkt 50).

      41      Ponadto, w przeciwieństwie do tego, co utrzymują rządy austriacki i duński, poziom opodatkowania spółek mających siedzibę
         w innym Państwie Członkowskim nie ma znaczenia w przypadku austriackiego uregulowania podatkowego dla oceny zgodności uregulowania
         krajowego z art. 73b i 73d ust. 1 i 3 Traktatu.

      42      W tej kwestii należy przypomnieć, że w odniesieniu do dochodów z kapitału pochodzenia austriackiego przedmiotowe uregulowanie
         podatkowe nie ustanawia żadnego bezpośredniego związku między opodatkowaniem dochodów spółek podatkiem od osób prawnych a
         przywilejami podatkowymi, które przysługują podatnikom zamieszkałym w Austrii z tytułu podatku dochodowego. W tych okolicznościach
         poziom opodatkowania spółek mających siedzibę poza terytorium austriackim nie może uzasadniać odmowy przyznania osobom uzyskującym
         dochody z kapitału wypłacane przez te spółki takich samych korzyści podatkowych.

      43      Wprawdzie nie można wykluczyć, że rozszerzenie przedmiotowego uregulowania podatkowego na dochody z kapitału pochodzące z
         innego Państwa Członkowskiego mogłoby uczynić korzystnym – dla inwestorów zamieszkałych w Austrii – nabycie akcji spółek mających
         siedzibę w innych Państwach Członkowskich, w których podatek od osób prawnych jest niższy niż w Austrii, niemniej taka możliwość
         nie uzasadnia takiego uregulowania jak w sprawie przed sądem krajowym. Odnośnie do argumentu opartego na ewentualnej korzyści
         podatkowej dla podatników, którzy uzyskują w swoim państwie zamieszkania dochody z kapitału od spółek mających siedzibę w
         innym Państwie Członkowskim, wystarczy podnieść, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, że niekorzystne traktowanie podatkowe
         niezgodne z podstawową swobodą nie może być uzasadnione istnieniem innych korzyści podatkowych, przy założeniu, że takie korzyści
         istnieją (ww. wyrok w sprawie Verkooijen, pkt 61 i powołane tam orzecznictwo).

      44      Rząd francuski podnosi ponadto, że austriackie uregulowanie podatkowe jest uzasadnione koniecznością zapewnienia skuteczności
         kontroli podatkowych.

      45      W tej kwestii należy przypomnieć, że w szczególności z art. 73d ust. 1 lit. b) Traktatu wynika, że skuteczność kontroli podatkowych
         może zostać przywołana dla uzasadnienia ograniczeń w wykonywaniu podstawowych swobód zagwarantowanych przez Traktat (zob.
         wyroki z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie C-254/97 Baxter i in., Rec. str. I-4809, pkt 18 i z dnia 26 września 2000 r. w sprawie
         C-478/98 Komisja przeciwko Belgii, Rec. str. I-7587, pkt 39).

      46      Jeżeli chodzi, po pierwsze, o przywilej podatkowy wynikający z opodatkowania według stawki obniżonej dochodów z kapitału pochodzenia
         austriackiego, to nie zostało w żaden sposób wykazane, że zastosowanie różnych stawek podatkowych w zależności od pochodzenia
         dochodów z kapitału jest w stanie sprawić, że kontrole podatkowe będą bardziej skuteczne.

      47      Jeżeli chodzi, po drugie, o opodatkowanie według stawki 25 % ze skutkiem zwalniającym, to należy przypomnieć, że podatek ten
         jest potrącany bezpośrednio u źródła przez spółki mające siedzibę w Austrii. Niemniej, jak podniósł rzecznik generalny w pkt
         33 i 34 opinii, potrącanie podatku u źródła nie jest koniecznym warunkiem ostatecznego opodatkowania. Przepis art. 97 ust.
         2 EStG przewiduje, że w przypadku gdy potrącenie u źródła nie jest możliwe, ostateczne opodatkowanie może nastąpić w formie
         „dobrowolną wpłatę w kasie przez zobowiązanego z tytułu wypłaty dywidendy, kwoty odpowiadającej wysokości podatku od dochodów
         z kapitału”. Podobny sposób „dobrowolnej wpłaty” na rzecz administracji podatkowej mógłby być więc przewidziany w odniesieniu
         do dochodów pochodzących od spółek mających siedzibę w innych Państwach Członkowskich.

      48      Wprawdzie potrącenie u źródła dokonywane bezpośrednio przez spółki mające siedzibę w Austrii stanowi działanie wygodniejsze
         dla administracji podatkowej niż „dobrowolna wpłata”, niemniej zwykłe niedogodności administracyjne nie uzasadniają przeszkody
         dla podstawowej swobody przewidzianej w Traktacie, takiej jak swobodny przepływ kapitału (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko
         Francji, pkt 29 i 30).

      49      Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy odpowiedzieć na dwa pierwsze pytania w ten sposób, że art. 73b i 73d ust. 1 i
         3 Traktatu stoją na przeszkodzie uregulowaniu, które pozwala jedynie osobom uzyskującym dochody z kapitału pochodzenia austriackiego
         na dokonanie wyboru między opodatkowaniem według stawki 25 % ze skutkiem zwalniającym a zwykłym podatkiem dochodowym z zastosowaniem
         stawki obniżonej o połowę, podczas gdy przewiduje ono, że dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego są
         obowiązkowo objęte zwykłym podatkiem dochodowym bez obniżenia stawki podatkowej. Odmowa przyznania osobom, które uzyskują
         dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego, przywilejów podatkowych przyznanych osobom uzyskującym dochody
         z kapitału pochodzenia austriackiego nie może być uzasadniona okolicznością, że dochód spółek mających siedzibę w innym Państwie
         Członkowskim jest tam nisko opodatkowany.

       W przedmiocie trzeciego pytania prejudycjalnego
      50      Przez swoje trzecie pytanie sąd odsyłający zapytuje, czy art. 73b ust. 1 Traktatu stoi na przeszkodzie uregulowaniu podatkowemu,
         które pozwala podatnikowi zamieszkałemu w Austrii i uzyskującemu dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego
         odliczyć pro rata od swojego podatku dochodowego podatek od osób prawnych uiszczony przez spółkę, w której uczestniczy.

      51      A. Lenz i Komisja zgłaszają wątpliwości co do dopuszczalności tego pytania. Chodzi, ich zdaniem, o pytanie pozbawione znaczenia
         dla rozstrzygnięcia sporu przed sądem krajowym, ponieważ dotyczy systemu podatkowego, który nie obowiązuje w Austrii.

      52      W tej kswetii należy przypomnieć, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż Trybunał nie może orzekać w przedmiocie pytania
         prejudycjalnego postawionego przez sąd krajowy, gdy jest oczywiste, że wnioskowana wykładnia prawa wspólnotowego nie ma żadnego
         związku z rzeczywistością lub przedmiotem sporu przed sądem krajowym lub gdy problem jest natury hipotetycznej (wyroki z dnia
         16 lipca 1992 r. w sprawie C-83/91 Meilicke; Rec. str. I-4871, pkt 25, z dnia 13 lipca 2000 r. w sprawie C-36/99 Idéal tourisme,
         Rec. str. I-6049, pkt 20 i z dnia 5 lutego 2004 r. w sprawie C-380/01 Schneider, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt
         22).

      53      Przepisy przywołane w postanowieniu odsyłającym nie przewidują możliwości odliczenia w Austrii podatku od osób prawnych uiszczonego
         w innym Państwie Członkowskim. Na wniosek Trybunału o przedstawienie szczegółów w tej kwestii rząd austriacki potwierdził,
         że prawo podatkowe obowiązujące w czasie, gdy miały miejsce okoliczności faktyczne sprawy przed sądem krajowym nie pozwala
         na zidentyfikowanie takiego odliczenia, jak przedstawione przez sąd odsyłający, nawet przy zastosowaniu szerokiej wykładni
         prawa.

      54      W tych okolicznościach nie ma powodu udzielać odpowiedzi na trzecie pytanie.

       W przedmiocie kosztów
      55      Koszty poniesione przez rządy austriacki, duński, francuski i Zjednoczonego Królestwa oraz przez Komisję, które przedłożyły
         Trybunałowi uwagi, nie podlegają zwrotowi. Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter
         incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.

      Z powyższych względów
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba)
      w odpowiedzi na pytania przedłożone mu przez Verwaltungsgerichtshof postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2002 r., orzeka, co
         następuje:

      1)      Artykuły 73b i 73d ust. 1 i 3 Traktatu WE (obecnie, odpowiednio, art. 56 WE i 58 ust. 1 i 3 WE) stoją na przeszkodzie uregulowaniu,
            które pozwala jedynie osobom uzyskującym dochody z kapitału pochodzenia austriackiego na dokonanie wyboru między opodatkowaniem
            według stawki 25 % ze skutkiem zwalniającym a zwykłym podatkiem dochodowym z zastosowaniem stawki obniżonej o połowę, podczas
            gdy przewiduje ono, że dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego są objęte zwykłym podatkiem dochodowym
            bez obniżenia stawki podatkowej.
      2)      Odmowa przyznania osobom, które uzyskują dochody z kapitału pochodzące z innego Państwa Członkowskiego, przywilejów podatkowych
            przyznanych osobom uzyskującym dochody z kapitału pochodzenia austriackiego nie może być uzasadniona okolicznością, że dochód
            spółek mających siedzibę w innym Państwie Członkowskim jest tam nisko opodatkowany.

               Jann

                Rosas

                von Bahr

               Silva de Lapuerta

                Lenaerts

         Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 15 lipca 2004 r.

               Sekretarz

                      Prezes pierwszej izby

               R. Grass

                      P. Jann

         * Język postępowania: niemiecki.


title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 16 lipca 2015 r.#BVVG Bodenverwertungs- und -verwaltungs GmbH.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof.#Odesłanie prejudycjalne – Pomoc państwa – Artykuł 107 ust. 1 TFUE – Sprzedaż gruntów rolnych przez władze publiczne – Przepis prawa krajowego pozwalający właściwym organom sprzeciwić się sprzedaży gruntu rolnego, w wypadku gdy zaproponowaną cenę uznaje się za „znacząco nieproporcjonalną” do wartości rynkowej – Pomoc przyznawana niektórym przedsiębiorstwom lub na produkcję niektórych towarów – Kryterium inwestora prywatnego – Określenie „wartości rynkowej”.#Sprawa C-39/14.

text:
               Strony
               Motywy wyroku
               Sentencja

            Strony
            W sprawie C‑39/14
            mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesgerichtshof (Niemcy) postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 stycznia 2014 r., w postępowaniu wszczętym przez:
            BVVG Bodenverwertungs- und -verwaltungs GmbH ,
            przy udziale:
            Thomasa Erbsa ,
            Ursuli Erbs ,
            Landkreis Jerichower Land ,
            TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
            w składzie: A. Tizzano (sprawozdawca), prezes izby, A. Borg Barthet, E. Levits, M. Berger i F. Biltgen, sędziowie,
            rzecznik generalny: P. Cruz Villalón,
            sekretarz: M. Aleksejev, administrator,
            uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 grudnia 2014 r.,
            rozważywszy uwagi przedstawione:
            – w imieniu BVVG Bodenverwertungs- und -verwaltungs GmbH przez C. von Donata, Rechtsanwalt,
            – w imieniu Thomasa i Ursuli Erbsów przez T. Rehmanna, Rechtsanwalt,
            – w imieniu Landkreis Jerichower Land przez W. Sonderhoffa, działającego w charakterze pełnomocnika,
            – w imieniu rządu niemieckiego przez T. Henzego oraz B. Beutlera, działających w charakterze pełnomocników,
            – w imieniu Komisji Europejskiej przez P.J. Loewenthala oraz R. Sauera, działających w charakterze pełnomocników,
            po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 17 marca 2015 r.,
            wydaje następujący
            Wyrok

            Motywy wyroku
            1. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 107 ust. 1 TFUE.
            2. Wniosek ten został złożony w ramach sporu między BVVG Bodenverwertungs- und -verwaltungs GmbH (zwaną dalej „BVVG”) a Landkreis Jerichower Land (powiatem Jerichower Land, Niemcy) w przedmiocie odmowy wydania przez ten powiat zezwolenia na sprzedaż T. i U. Erbsom (zwanym dalej „małżonkami Erbs”) gruntu rolnego.
            Ramy prawne
            Prawo Unii
            3. Tytuł II pkt 1 akapit pierwszy komunikatu Komisji z dnia 10 lipca 1997 r. w sprawie elementów pomocy państwa w sprzedaży gruntów i budynków przez władze publiczne (Dz.U. C 209, s. 3, zwanego dalej „komunikatem”) brzmi następująco:
            „Sprzedaż gruntów i budynków zgodnie z procedurą odpowiednio upublicznionego, otwartego i bezwarunkowego przetargu, porównywalnego z aukcją, w której przyjmuje się najlepszą lub jedyną ofertę, ze swej definicji odbywa się według wartości rynkowej, a tym samym nie zawiera pomocy państwa […]”.
            4. Zgodnie z tytułem II pkt 2 lit. a) komunikatu:
            „Jeżeli władze publiczne nie zamierzają posłużyć się procedurą opisaną w [tytule II pkt 1], jeden lub więcej niezależnych rzeczoznawców powinno przeprowadzić niezależną wycenę przed negocjacjami w sprawie sprzedaży w celu ustalenia wartości rynkowej na podstawie powszechnie przyjętych wskaźników rynkowych i standardów wyceny […].
            […]
            »Wartość rynkowa« oznacza cenę, po której grunty i budynki mogłyby być sprzedane na podstawie prywatnej umowy między wyrażającym wolę sprzedaży sprzedawcą a niezależnym kupującym w dniu wyceny, przy założeniu, że nieruchomość jest publicznie wystawiona na rynku, warunki rynkowe zezwalają na prawidłową sprzedaż, a na negocjacje dotyczące sprzedaży przewidziano zwykły okres, biorąc pod uwagę rodzaj nieruchomości […]”.
            Prawo niemieckie
            5. Paragraf 1 ust. 1 Grundstückverkehrsgesetz (ustawy o działaniach służących poprawie struktury rolnej oraz o ochronie gospodarstw rolnych i leśnych) z dnia 28 lipca 1961 r. (BGBl. I, s. 1091, zwanej dalej „GrdstVG”) brzmi następująco:
            „(1) Przepisy niniejszego ustępu mają zastosowanie do gruntów rolnych i leśnych […]”.
            6. Paragraf 2 ust. 1 GrdstVG przewiduje:
            „Przeniesienie własności gruntu w drodze czynności prawnej i zawarcie umowy zobowiązującej do przeniesienia własności wymagają uzyskania zezwolenia […]”.
            7. Paragraf 4 GrdstVG stanowi:
            „Zezwolenie nie jest wymagane, w przypadku gdy:
            1. państwo albo kraj związkowy jest stroną transakcji sprzedaży;
            […]”.
            8. Paragraf 9 GrdstVG przewiduje:
            „(1) Odmowa wydania zezwolenia albo jego uzależnienie od spełnienia pewnych obowiązków (§ 10) lub warunków (§ 11) mogą nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy zachodzą okoliczności, z których wynika, że:
            1. sprzedaż spowoduje niewłaściwy podział gruntów i terenów albo
            2. sprzedaż spowoduje, że grunt albo większość gruntów, które są powiązane ze sobą przestrzennie lub gospodarczo i są własnością zbywcy, stracą na wartości z powodu ich pomniejszenia lub podzielenia albo
            3. wynagrodzenie jest znacząco nieproporcjonalne do wartości gruntu.
            […]
            (4) Jeżeli grunt zostanie zbyty dla celów innych niż rolne lub leśne, wówczas nie można odmówić wydania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3.
            […]”.
            Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
            9. Z postanowienia odsyłającego wynika, że BVVG jest osobą prawną prawa prywatnego, której udziały należą do Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben (organu publicznego odpowiedzialnego za zadania szczególne wynikające ze zjednoczenia Niemiec). BVVG realizuje między innymi ustawowe zadanie prywatyzacji gruntów i budynków należących do państwa i wykorzystywanych w celach rolniczych lub leśnych. Działa ono przy tym jako cywilnoprawny właściciel we własnym imieniu, lecz na rachunek Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben.
            10. Małżonkowie Erbs, w następstwie przetargu publicznego, w którym złożyli oni ofertę z najwyższą ceną, zawarli w dniu 31 marca 2008 r. w formie aktu notarialnego „umowę sprzedaży i przeniesienia własności” mającą za przedmiot nabycie od BVVG gruntu rolnego o powierzchni około 2,6 ha za kwotę 29 000 EUR (zwanego dalej „omawianym gruntem”).
            11. Decyzją z dnia 5 czerwca 2008 r. Landkreis Jerichower Land, działający w charakterze właściwego organu administracji lokalnej wydającego zezwolenia na zawarcie takiej transakcji oraz zatwierdzającego dokument stwierdzający jej zawarcie, odmówił, w myśl § 9 ust. 1 pkt 3 GrdstVG, zatwierdzenia wspomnianej transakcji, uzasadniając to tym, że uzgodniona cena sprzedaży jest znacząco nieproporcjonalna do rolnej wartości rynkowej omawianego gruntu.
            12. Z orzecznictwa krajowego w tej dziedzinie wynika bowiem, że dysproporcja taka istnieje, kiedy cena sprzedaży przewyższa o ponad 50% „rolną wartość rynkową danego gruntu”. Wartość ta odpowiada cenie, którą należy zapłacić w chwili zawarcia umowy za grunty tego samego rodzaju i położone w tej samej okolicy w ramach transakcji obrotu nieruchomościami między dwoma rolnikami. W celu określenia wspominanej wartości uwzględnia się również przeniesienia własności na rzecz osób niebędących rolnikami, o ile następują one w celu dalszego wykorzystywania gruntów do prowadzenia działalności rolnej.
            13. BVVG i małżonkowie Erbs zaskarżyli wspomnianą decyzję Landkreis Jerichower Land do Amtsgericht – Landwirtschaftsgericht (sądu pierwszej instancji – wydziału spraw rolnych), który, na podstawie oszacowania wartości rynkowej omawianego gruntu przez zespół biegłych, nie uwzględnił ich skargi.
            14. Sąd apelacyjny, do którego wniesiono odwołanie, zarządził wydanie drugiej opinii biegłych, w której stwierdzono, że rolna wartość rynkowa omawianego gruntu wynosi 14 168,61 EUR, przy uwzględnieniu innych transakcji sprzedaży gruntów dokonanych przez BVVG w regionie, albo 13 648,19 EUR, z wyłączeniem wspomnianych transakcji. Sąd ten potwierdził tym samym, że zaproponowana przez małżonków Erbs cena 29 000 EUR przewyższa o ponad 50% wartość rynkową omawianego gruntu i jest zatem „znacząco nieproporcjonalna” w rozumieniu § 9 ust. 1 pkt 3 GrdstVG.
            15. Sąd ten zaznaczył ponadto, że wydanie zezwolenia na sprzedaż po takiej cenie osobom nietrudniącym się rolnictwem zawodowo, takim jak małżonkowie Erbs, miałoby niekorzystne skutki dla gospodarstw rolnych z tego względu, że jeśli ceny wciąż dostępnych gruntów rolnych stałyby się wygórowane, rolnicy chcący powiększyć swoje gospodarstwa nie mogliby ich nabyć. Niemniej wedle sądu apelacyjnego można odmówić wydania zezwolenia na sprzedaż gruntu rolnego, tylko jeśli znajdzie się rolnik skłonny nabyć ten grunt. Sąd ten oddalił odwołanie wniesione przez BVVG i małżonków Erbs, gdyż stwierdził, że przynajmniej jeden zawodowy rolnik, mimo że nie uczestniczył w przetargu publicznym, był skłonny nabyć omawiany grunt za cenę przewyższającą o prawie 50% jego rolną wartość rynkową.
            16. BVVG wniósł do Bundesgerichtshof (federalnego sądu najwyższego) skargę kasacyjną. Sąd odsyłający zastanawia się, czy sprzedaż przez tę spółkę publicznej nieruchomości gruntowej po cenie, która jest niższa od ceny ustalonej w przetargu publicznym, prowadzi do uprzywilejowania kupującego, a jeśli tak jest, czy uprzywilejowanie to może być uzasadnione celem § 9 ust. 1 pkt 3 GrdstVG, a mianowicie ochroną interesów gospodarstw rolnych. Ponadto sąd ten dąży do ustalenia, czy odmowa sprzedaży po cenie ustalonej w przetargu publicznym jest sprzeczna z art. 107 ust. 1 TFUE, zważywszy, że w chwili odmowy nie została jeszcze podjęta decyzja, komu omawiany grunt zostanie sprzedany.
            17. W tych okolicznościach Bundesgerichtshof postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
            „Czy art. 107 ust. 1 TFUE stoi na przeszkodzie unormowaniu prawa krajowego, takiemu jak § 9 ust. 1 pkt 3 GrdstVG, które w celu poprawy struktury rolnej zakazuje podmiotom działającym w imieniu państwa, takim jak BVVG, sprzedaży gruntu rolnego w przetargu publicznym na rzecz oferenta proponującego najwyższą cenę, w przypadku gdy oferta ta jest znacząco nieproporcjonalna do wartości gruntu?”.
            W przedmiocie pytania prejudycjalnego
            18. W drodze postawionego pytania prejudycjalnego sąd odsyłający zwraca się zasadniczo o wyjaśnienie, czy przepis prawa krajowego, taki jak przepis analizowany w postępowaniu głównym, stanowi pomoc niezgodną z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
            19. Mając na uwadze sposób sformułowania pytania, należy na wstępie przypomnieć, że Trybunał nie jest właściwy, by wypowiadać się w przedmiocie zgodności przepisu prawa krajowego z prawem Unii. W kompetencjach Trybunału nie leży również orzekanie w przedmiocie zgodności środka pomocy państwa lub systemu pomocy z rynkiem wewnętrznym. Ocena zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem należy bowiem do wyłącznych kompetencji Komisji Europejskiej, działającej pod kontrolą sądu Unii (wyrok Fallimento Traghetti del Mediterraneo, C‑140/09, EU:C:2010:335, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo).
            20. Trybunał jest natomiast właściwy do dostarczenia sądowi odsyłającemu kryteriów wykładni objętych prawem Unii, które umożliwiają temu sądowi dokonanie oceny zgodności przepisu prawa krajowego z prawem Unii i wydanie orzeczenia w zawisłej przed nim sprawie. W dziedzinie pomocy państwa Trybunał może w szczególności dostarczyć sądowi odsyłającemu kryteriów wykładni pozwalających na określenie, czy przepis prawa krajowego można uznać za „pomoc państwa” w rozumieniu prawa Unii (wyrok Fallimento Traghetti del Mediterraneo, C‑140/09, EU:C:2010:335, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).
            21. W konsekwencji postawione pytanie należy rozumieć jako zmierzające do ustalenia, czy art. 107 ust. 1 TFUE powinien być interpretowany w ten sposób, że może stanowić „pomoc państwa” przepis prawa krajowego, który w celu zapewnienia ochrony interesów gospodarstw rolnych zakazuje podmiotowi działającemu w imieniu państwa sprzedaży – w trybie przetargu publicznego – gruntu rolnego na rzecz oferenta proponującego najwyższą cenę, w wypadku gdy właściwy organ administracji lokalnej uzna, że oferta tego oferenta jest znacząco nieproporcjonalna do szacowanej wartości tego gruntu.
            22. Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE, z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi.
            23. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału uznanie środka za „pomoc” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE wymaga spełnienia wszystkich przesłanek zawartych w owym postanowieniu (wyrok Banco Privado Português i Massa Insolvente do Banco Privado Português, C‑667/13, EU:C:2015:151, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).
            24. Jest tym samym bezsporne, że aby przepis prawa krajowego można było uznać za „pomoc państwa” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, po pierwsze, musi mieć miejsce interwencja państwa lub przy użyciu zasobów państwowych, po drugie, interwencja ta musi być w stanie wpływać na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi, po trzecie, musi ona skutkować przyznaniem beneficjentowi selektywnej korzyści, a po czwarte, musi zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem (wyrok Trapeza Eurobank Ergasias, C‑690/13, EU:C:2015:235, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo).
            25. W sprawie rozpoznawanej w postępowaniu głównym sąd odsyłający wprawdzie uznaje zasadniczo, że § 9 ust. 1 pkt 3 GrdstVG spełnia przypomniane w punkcie poprzednim przesłanki pierwszą, drugą i czwartą, ma on jednak wątpliwości co do wykładni i stosowania trzeciej przesłanki, wedle której analizowany przepis musi przyznawać beneficjentowi selektywną korzyść.
            26. W związku z powyższym należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału pojęcie pomocy może obejmować nie tylko świadczenia pozytywne, takie jak subwencje, pożyczki lub objęcie udziałów w kapitale przedsiębiorstwa, lecz również interwencje, które w różnych formach zmniejszają ciężary spoczywające normalnie na budżecie przedsiębiorstwa i które tym samym, nie będąc subwencjami w ścisłym rozumieniu tego słowa, mają taki sam charakter i identyczne skutki (wyrok Seydaland Vereinigte Agrarbetriebe, C‑239/09, EU:C:2010:778, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym zakresie do celów stwierdzenia istnienia pomocy państwa należy wykazać dostatecznie bezpośredni związek między z jednej strony korzyścią przyznaną beneficjentowi a z drugiej strony uszczupleniem budżetu państwowego bądź wystąpieniem dostatecznie konkretnego gospodarczego ryzyka powstania obciążeń dla tego budżetu (zob. podobnie wyrok Bouygues i Bouygues Télécom/Komisja i in., C‑399/10 P i C‑401/10 P, EU:C:2013:175, pkt 109).
            27. Jak Trybunał orzekł już w przeszłości, nie można więc co do zasady wykluczyć, że sprzedaż gruntów publicznych po cenie niższej od ceny rynkowej może stanowić pomoc państwa (wyrok Seydaland Vereinigte Agrarbetriebe, C‑239/09, EU:C:2010:778, pkt 31).
            28. W drodze takiej sprzedaży może bowiem zostać przyznana nabywcy, jako beneficjentowi, korzyść, która prowadzi zasadniczo do uszczuplenia budżetu państwa, polegającego na rezygnacji przez państwo z różnicy między wartością rynkową gruntu a niższą ceną zapłaconą przez nabywcę.
            29. W szczególności co się tyczy sprzedaży przez organy administracji publicznej gruntów lub budynków przedsiębiorstwu lub osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą taką jak rolnictwo albo leśnictwo, Trybunał uściślił, iż sprzedaż taka może zawierać w sobie elementy pomocy państwa, w szczególności kiedy cena nie odpowiada wartości rynkowej, to znaczy cenie, jaką mógłby ustalić inwestor prywatny działający w normalnych warunkach konkurencji (wyrok Seydaland Vereinigte Agrarbetriebe, C‑239/09, EU:C:2010:778, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).
            30. Z powyższego wynika, że w sytuacji gdy prawo krajowe ustanawia zasady obliczania służące oszacowaniu wartości rynkowej gruntów w celu ich sprzedaży przez organy administracji publicznej, aby zasady te były zgodne z art. 107 TFUE, ich stosowanie powinno prowadzić we wszystkich przypadkach do ustalenia ceny jak najbliższej wartości rynkowej (zob. podobnie wyrok Seydaland Vereinigte Agrarbetriebe, C‑239/09, EU:C:2010:778, pkt 35).
            31. Otóż szereg metod może prowadzić do ustalenia cen odpowiadających wartości rynkowej. Do metod tych zalicza się sprzedaż na rzecz oferenta proponującego najwyższą cenę oraz opinia biegłego, o której mowa w tytule II pkt 1 i 2 komunikatu. Nie jest także wykluczone, że inne metody mogą również prowadzić do osiągnięcia tego samego wyniku (zob. podobnie wyrok Seydaland Vereinigte Agrarbetriebe, C‑239/09, EU:C:2010:778, pkt 35, 39).
            32. Jeśli chodzi konkretnie o metodę sprzedaży na rzecz oferenta proponującego najwyższą cenę, Trybunał podkreślił wcześniej w ramach sprawy dotyczącej sprzedaży przez organ administracji publicznej należącego do niego przedsiębiorstwa, że kiedy organ ten przeprowadza otwarte, przejrzyste i bezwarunkowe postępowanie przetargowe, można domniemywać, że cena rynkowa odpowiada ofercie z najwyższą ceną, mając na uwadze, że należy ustalić, po pierwsze, że oferta ta ma walor zobowiązania i że jest wiarygodna oraz, po drugie, że uwzględnienie czynników ekonomicznych innych niż cena nie jest uzasadnione (wyrok Land Burgenland i in./Komisja, C‑214/12 P, C‑215/12 P i C‑223/12 P, EU:C:2013:682, pkt 94).
            33. Trybunał wyjaśnił zresztą, że w takich okolicznościach nie jest konieczne skorzystanie z innych środków w celu sprawdzenia ceny rynkowej, takich jak niezależne opinie biegłych (zob. podobnie wyrok Land Burgenland i in./Komisja, C‑214/12 P, C‑215/12 P i C‑223/12 P, EU:C:2013:682, pkt 95).
            34. Tymczasem należy zaznaczyć, że w myśl przepisu prawa krajowego analizowanego w postępowaniu głównym właściwy organ administracji lokalnej może, w następstwie przetargu publicznego, odmówić wydania zezwolenia na sprzedaż gruntu rolnego należącego do państwa na rzecz oferenta proponującego najwyższą cenę, w wypadku gdy uzna, że zaproponowana cena jest znacząco nieproporcjonalna do wartości gruntu.
            35. Jak przypomniano w pkt 12 niniejszego wyroku, w rozumieniu orzecznictwa krajowego dysproporcja taka istnieje, kiedy cena sprzedaży przewyższa o ponad 50% „rolną wartość rynkową danego gruntu” oszacowaną względem ceny, którą należy zapłacić w chwili zawarcia umowy za grunty tego samego rodzaju i położone w tej samej okolicy w tzw. wewnątrzrolnym obrocie nieruchomościami rolnymi. W ramach tej oceny, w celu określenia wspomnianej wartości, uwzględnia się również przeniesienia własności na rzecz osób niebędących rolnikami, o ile przeniesienia te następują w celu dalszego wykorzystywania gruntów do prowadzenia działalności rolnej.
            36. W konsekwencji zastosowanie § 9 ust. 1 pkt 3 GrdstVG może naruszać realizację celów przetargu publicznego w zakresie, w jakim prowadzi do odrzucenia oferty z najwyższą ceną, mimo że można domniemywać, iż odpowiada ona cenie rynkowej danego gruntu, jak zostało już wskazane w pkt 32 niniejszego wyroku.
            37. Poza tym przepis zawarty w § 9 ust. 1 pkt 3 GrdstVG może mieścić się w zakresie pojęcia „pomocy państwa” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE w zakresie, w jakim pozwala osobie trzeciej, która w danym przypadku nie uczestniczyła nawet w przetargu publicznym, nabyć, w wyniku odmowy właściwego organu administracji lokalnej, ten sam grunt po cenie, która jest niższa od ceny zaproponowanej w przetargu publicznym.
            38. Zastosowanie takiego przepisu prowadzi bowiem do przyznania korzyści osobie trzeciej będącej nabywcą gruntu, jako beneficjentowi, poprzez uszczuplenie budżetu państwa polegające na rezygnacji przez państwo z różnicy między wartością gruntu oszacowaną przez właściwe organy lokalne a najwyższą ceną zaproponowaną w przetargu publicznym.
            39. Wobec powyższego nie można wykluczyć, że w szczególnych okolicznościach metoda sprzedaży na rzecz oferenta proponującego najwyższą cenę nie prowadzi do uzyskania ceny odpowiadającej wartości rynkowej omawianego dobra i z tego powodu uwzględnienie czynników innych niż cena jest uzasadnione.
            40. Mogłoby to mieć zwłaszcza miejsce, jak zaznaczył rzecznik generalny w pkt 71 opinii, w sytuacji gdy z powodu oczywistego charakteru spekulacji handlowej oferta z najwyższą ceną okaże się wyraźnie wyższa zarówno od wszystkich pozostałych cen zaproponowanych w przetargu publicznym, jak i od szacowanej wartości rynkowej dobra.
            41. W takich warunkach metoda sprzedaży na rzecz oferenta proponującego najwyższą cenę nie będzie bowiem w stanie odzwierciedlić wartości rynkowej omawianego gruntu.
            42. W konsekwencji nie można uznać za „pomoc państwa” przepisu prawa krajowego pozwalającego we wspomnianych okolicznościach właściwemu organowi krajowemu na odrzucenie oferty – po tym, jak organ ów uzna, że owa oferta jest nieproporcjonalna – oraz na odmówienie z tego powodu wydania zezwolenia na sprzedaż gruntu rolnego, którego oferta ta dotyczy, pod warunkiem że zastosowanie tego przepisu prowadzi, zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 30 niniejszego wyroku, do uzyskania ceny jak najbliższej wartości rynkowej omawianego gruntu.
            43. W niniejszym przypadku, jak zaznaczył rzecznik generalny w pkt 65 opinii, Trybunał nie posiada wszystkich informacji na temat metodologii, którą stosują właściwe organy lokalne albo biegli powołani przez sądy krajowe do oszacowania ceny gruntów w ramach zastosowania § 9 ust. 1 pkt 3 GrdstVG.
            44. W szczególności akta sprawy przedłożone Trybunałowi nie pozwalają na wskazanie ani wskaźników rynkowych, ani kryteriów wyceny, na podstawie których obliczana jest rzeczywista wartość rynkowa gruntu rolnego.
            45. Trybunał nie jest zatem w stanie ustalić, czy zastosowanie przepisu prawa krajowego analizowanego w postępowaniu głównym prowadzi rzeczywiście, zgodnie z wymogami orzecznictwa przypomnianego w pkt 30 niniejszego wyroku, do uzyskania ceny odpowiadającej w jak największym stopniu wartości rynkowej omawianego gruntu.
            46. Zadaniem sądu odsyłającego jest zatem dokonanie takiej oceny w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu głównym.
            47. W ramach wspomnianej analizy sąd ten będzie musiał upewnić się, że metodzie wyceny wartości gruntów rolnych towarzyszy mechanizm aktualizacyjny, który uwzględnia zmiany cen rynkowych w taki sposób, że przedstawione szacunki odpowiadają w jak największym stopniu aktualnej wartości rynkowej tych gruntów (zob. podobnie wyrok Seydaland Vereinigte Agrarbetriebe, C‑239/09, EU:C:2010:778, pkt 43).
            48. Poza tym to właśnie w oparciu o wszystkie okoliczności faktyczne sprawy rozpoznawanej w postępowaniu głównym, a w szczególności w oparciu o szczegółowe metody, zgodnie z którymi przebiegał przetarg publiczny analizowany w tej sprawie, sąd odsyłający powinien ustalić, czy oferta z najwyższą ceną odpowiada wartości rynkowej omawianego gruntu albo czy konieczne jest uwzględnienie czynników innych niż cena, co uzasadnia zastosowanie przepisu, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 3 GrdstVG.
            49. W powyższym względzie rząd niemiecki twierdzi, że przepis ten jest uzasadniony wymogami dotyczącymi ochrony interesów gospodarstw rolnych.
            50. W szczególności przepis ten zmierza do zapewnienia, by zawodowi rolnicy nie ponosili takich kosztów zakupu nowych gruntów, które mogłyby zagrażać rentowności ich gospodarstw.
            51. Niemniej należy w tym względzie przypomnieć, że argumentacja taka nie wystarczy sama w sobie, aby od razu wykluczyć uznanie tego przepisu za „pomoc państwa” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
            52. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału owo postanowienie nie dokonuje bowiem rozróżnienia interwencji państwa według przyczyn lub celów, lecz definiuje je ze względu na ich skutki (zob. wyrok 3M Italia, C‑417/10, EU:C:2012:184, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo).
            53. Podobnie przywołana przez sąd odsyłający okoliczność, zgodnie z którą, w myśl § 9 ust. 1 pkt 3 GrdstVG, odmowa sprzedaży po cenie ustalonej w przetargu ma miejsce w chwili, gdy nie wydano jeszcze decyzji wskazującej, na czyją rzecz dany grunt zostanie sprzedany, nie ma wpływu na uznanie tego przepisu za „pomoc państwa” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
            54. Byłoby bowiem sprzeczne z logiką stałego mechanizmu kontroli pomocy państwa ustanowionego przez art. 107 TFUE i 108 TFUE, gdyby uznanie przepisu prawa krajowego za „pomoc” podporządkować ustaleniu, że dany przepis przysparza rzeczywiście korzyści każdemu beneficjentowi.
            55. W świetle ogółu powyższych rozważań na postawione pytanie należy odpowiedzieć, że art. 107 ust. 1 TFUE powinien być interpretowany w ten sposób, iż przepis prawa krajowego, taki jak ten analizowany w postępowaniu głównym, który w celu zapewnienia ochrony interesów gospodarstw rolnych zakazuje podmiotowi działającemu w imieniu państwa sprzedaży – w trybie przetargu publicznego – gruntu rolnego na rzecz oferenta proponującego najwyższą cenę, w wypadku gdy właściwy organ administracji lokalnej uzna, że oferta tego oferenta jest znacząco nieproporcjonalna do szacowanej wartości tego gruntu, nie może stanowić „pomocy państwa”, pod warunkiem że zastosowanie tego przepisu prowadzi do uzyskania ceny jak najbliższej wartości rynkowej omawianego gruntu rolnego, co winien ustalić sąd odsyłający.
            W przedmiocie kosztów
            56. Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

            Sentencja
            Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
            Artykuł 107 ust. 1 TFUE powinien być interpretowany w ten sposób, iż przepis prawa krajowego, taki jak ten analizowany w postępowaniu głównym, który w celu zapewnienia ochrony interesów gospodarstw rolnych zakazuje podmiotowi działającemu w imieniu państwa sprzedaży – w trybie przetargu publicznego – gruntu rolnego na rzecz oferenta proponującego najwyższą cenę, w wypadku gdy właściwy organ administracji lokalnej uzna, że oferta tego oferenta jest znacząco nieproporcjonalna do szacowanej wartości tego gruntu, nie może stanowić „pomocy państwa”, pod warunkiem że zastosowanie tego przepisu prowadzi do uzyskania ceny jak najbliższej wartości rynkowej omawianego gruntu rolnego, co winien ustalić sąd odsyłający.


Wyrok Trybunału z dnia 15 grudnia 1982 r. # Postępowanie karne przeciwko Oosthoek's Uitgeversmaatschappij BV. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Gerechtshof Amsterdam - Niderlandy. # Swobodny przepływ towarów. # Sprawa 286/81.


Wyrok Trybunału z dnia 23 września 2003 r.#Margarethe Ospelt i Schlössle Weissenberg Familienstiftung.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Verwaltungsgerichtshof - Austria.#Artykuł 73 B - Artykuł 40.#Sprawa C-452/01.


Wyrok Trybunału z dnia 17 lutego 1976 r. # Rewe-Zentrale des Lebensmittel-Großhandels GmbH przeciwko Hauptzollamt Landau/Pfalz. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Finanzgericht Rheinland-Pfalz - Niemcy. # Sprawa 45-75.