title: Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 8 maja 2014 r.#H.N. przeciwko Minister for Justice, Equality and Law Reform i in.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Supreme Court (Irlandia).#Dyrektywa 2004/83/WE – Minimalne normy dotyczące warunków przyznania statusu uchodźcy lub statusu ochrony uzupełniającej – Dyrektywa 2005/85/WE – Minimalne normy dotyczące procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w państwach członkowskich – Krajowy przepis proceduralny uzależniający rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej od uprzedniego oddalenia wniosku mającego na celu uzyskanie statusu uchodźcy – Dopuszczalność – Autonomia proceduralna państw członkowskich – Zasada skuteczności – Prawo do dobrej administracji – Karta praw podstawowych Unii Europejskiej – Artykuł 41 – Bezstronność i szybkość postępowania.#Sprawa C-604/12.

text:
               Strony
               Motywy wyroku
               Sentencja

            Strony
            W sprawie C‑604/12
            mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Supreme Court (Irlandia) postanowieniem z dnia 19 grudnia 2012 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 grudnia 2012 r., w postępowaniu:
            H.N.
            przeciwko
            Minister for Justice, Equality and Law Reform ,
            Ireland ,
            Attorney General ,
            TRYBUNAŁ (czwarta izba),
            w składzie: L. Bay Larsen (sprawozdawca), prezes izby, K. Lenaerts, wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego czwartej izby, M. Safjan, J. Malenovský i A. Prechal, sędziowie,
            rzecznik generalny: Y. Bot,
            sekretarz: A. Impellizzeri, administrator,
            uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 17 października 2013 r.,
            rozważywszy uwagi przedstawione:
            – w imieniu H.N. przez T. Coughlana, solicitor, J. O’Reilly’ego, SC, oraz M. McGratha, BL,
            – w imieniu Minister for Justice, Equality and Law Reform przez E. Creedon, działającą w charakterze pełnomocnika,
            – w imieniu rządu belgijskiego przez T. Materne’a oraz C. Pochet, działających w charakterze pełnomocników,
            – w imieniu rządu niemieckiego przez T. Henzego oraz J. Möllera, działających w charakterze pełnomocników,
            – w imieniu rządu włoskiego przez G. Palmieri, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez G. Palatiella, avvocato dello Stato,
            – w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Condou-Durande oraz M. Wilderspina, działających w charakterze pełnomocników,
            po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 7 listopada 2013 r.,
            wydaje następujący
            Wyrok

            Motywy wyroku
            1. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osób, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony, oraz zawartości przyznawanej ochrony (Dz.U. L 304, s. 12) oraz art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”).
            2. Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy M.N., obywatelem pakistańskim, a Minister for Justice, Equality and Law Reform (zwanym dalej „ministrem”), Ireland i Attorney General w przedmiocie udzielonej przez ministra odmowy rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie statusu ochrony uzupełniającej w braku uprzedniego wniosku mającego na celu uzyskanie statusu uchodźcy.
            Ramy prawne
            Prawo Unii
            Dyrektywa 2004/83
            3. Zgodnie z motywami 5, 6 i 24 dyrektywy 2004/83:
            „(5) Konkluzje z Tampere przewidują także, iż zasady dotyczące statusu uchodźcy powinny zostać uzupełnione przez środki dodatkowych form ochrony, oferujących właściwy status jakiejkolwiek osobie potrzebującej takiej ochrony.
            (6) Głównym celem niniejszej dyrektywy jest zapewnienie, z jednej strony, aby państwa członkowskie stosowały wspólne kryteria dla identyfikacji osób rzeczywiście potrzebujących międzynarodowej ochrony, a z drugiej strony, aby we wszystkich państwach członkowskich był dostępny minimalny poziom świadczeń dla takich osób.
            [...]
            (24) Powinny być także określone minimalne normy dla definicji i określenia istoty uzupełniającego statusu ochronnego. Ochrona uzupełniająca powinna być uzupełniająca i dodatkowa wobec ochrony uchodźców przewidzianej w {Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, podpisanej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. [ Recueil des traités des Nations unies , vol. 189, s. 150, nr 2545 (1954)], która weszła w życie w dniu 22 kwietnia 1954 r. (zwanej dalej „konwencją genewską”)}.
            4. W rozumieniu art. 2 lit. a), c), e) i f) wspomnianej dyrektywy:
            „a) »międzynarodowa ochrona« oznacza status uchodźcy lub status ochrony uzupełniającej, tak jak to określono w lit. d) i f);
            [...]
            c) »uchodźca« oznacza obywatela państwa trzeciego, który posiadając uzasadnioną obawę bycia prześladowanym z powodów rasowych, religijnych, narodowościowych, przekonań politycznych lub członkostwa w określonej grupie społecznej, znajduje się poza krajem, którego jest obywatelem, i jest niezdolny do wykorzystania bądź, ze względu na taką obawę, nie chce wykorzystać ochrony takiego państwa, lub bezpaństwowca, który, będąc poza państwem poprzedniego miejsca stałego pobytu, z takich samych powodów, jak wskazano powyżej, jest niezdolny do powrotu lub – posiadając taką obawę – nie chce wrócić do niego i do którego art. 12 nie ma zastosowania;
            [...]
            e) »osoba kwalifikująca się do ochrony uzupełniającej« oznacza obywatela państwa trzeciego [...], który nie kwalifikuje się jako uchodźca, lecz w odniesieniu do którego istnieją istotne podstawy, aby uznać, iż jeśli taka osoba wróci do swojego kraju pochodzenia [...], może napotkać rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, jak określono w art. 15 [...];
            f) »status ochrony uzupełniającej« oznacza uznanie przez państwo członkowskie obywatela państwa trzeciego albo bezpaństwowca [za] osob[ę] kwalifikując[ą] się do ochrony uzupełniającej”.
            5. Artykuł 15 lit. c) dyrektywy 2004/83, ujęty w rozdziale V, zatytułowanym „Kwalifikacje dla ochrony uzupełniającej”, stanowi pod nagłówkiem „Poważna krzywda”, że obejmuje ona:
            „c) poważne i zindywidualizowane zagrożenie życia ludności cywilnej lub poszczególnych osób, wynikające z przemocy o charakterze niedyskryminującym, w sytuacjach międzynarodowych lub wewnętrznych konfliktów zbrojnych”.
            6. Artykuł 18 dyrektywy 2004/83 stanowi:
            „Państwa członkowskie przyznają status ochrony uzupełniającej obywatelowi państwa trzeciego lub bezpaństwowcowi, który kwalifikuje się do ochrony uzupełniającej zgodnie z rozdziałami II i V”.
            Dyrektywa 2005/85/WE
            7. Artykuł 3 ust. 3 i 4 dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w państwach członkowskich (Dz.U. L 326, s. 13) stanowi:
            „3. W przypadku gdy państwa członkowskie stosują lub wprowadzają procedurę, na mocy której wnioski o udzielenie azylu są rozpatrywane zarówno jako wnioski na podstawie konwencji genewskiej, jak i jako wnioski o inne rodzaje ochrony międzynarodowej ze względu na okoliczności określone w art. 15 dyrektywy 2004/83/WE, stosują one niniejszą dyrektywę przez cały czas trwania procedury.
            4. Ponadto państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o stosowaniu przepisów niniejszej dyrektywy w procedurach dotyczących decyzji w sprawie wniosków o jakiekolwiek rodzaje ochrony międzynarodowej”.
            8. Na mocy art. 23 ust. 4 tej dyrektywy państwa członkowskie mają możliwość przyspieszenia procedury rozpatrywania przesłanek określonych dla uzyskania statusu uchodźcy, w szczególności gdy wnioskodawca w sposób oczywisty nie spełnia warunków statusu uchodźcy.
            Prawo irlandzkie
            9. Należy zauważyć, że w Irlandii dla celów uzyskania międzynarodowej ochrony istnieją dwa rodzaje wniosków, mianowicie:
            – wniosek o udzielenie azylu, a w przypadku decyzji odmownej w przedmiocie tego wniosku:
            – wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej.
            10. W tymże państwie członkowskim każdy z tych dwóch wniosków jest przedmiotem szczególnego postępowania, które następuje jedno po drugim.
            11. Przepisy regulujące rozpatrywanie wniosków o udzielenie azylu zawarte są zasadniczo w Refugee Act 1996 (ustawie o uchodźcach z 1996 r.) w brzmieniu obowiązującym w chwili zaistnienia okoliczności rozpatrywanych w postępowaniu głównym.
            12. Na podstawie art. 3 Immigration Act 1999 (ustawy w sprawie imigracji z 1999 r.) minister uzyskał uprawnienie do wydawania nakazów wydalenia osób, w tym na mocy art. 3 ust. 2 lit. f) tej ustawy wobec „osób, których wnioski o udzielenie azylu zostały rozpatrzone przez [ministra] odmownie”.
            13. Przepisy regulujące rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony uzupełniającej zawarte są w European Communities (Eligibility for Protection) Regulations 2006 (Statutory Instrument nr 518/2006) [rozporządzeniu dotyczącym Wspólnot Europejskich (kwalifikacje dla uzyskania ochrony) z 2006 r.] mającym na celu między innymi transpozycję dyrektywy 2004/83 (zwanym dalej „rozporządzeniem z 2006 r.”).
            14. Artykuł 3 rozporządzenia z 2006 r. stanowi:
            „1. [...] niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do następujących decyzji [...]:
            [...]
            c) powiadomienia o zamiarze wydania nakazu wydalenia na podstawie art. 3 ust. 3 [Immigration Act 1999] w odniesieniu do osoby, której dotyczy art. 3 ust. 2 lit. f) [...];
            [...]”.
            15. Artykuł 4 tego rozporządzenia stanowi:
            „1.a)	Powiadomienie o zamiarze na podstawie art. 3 ust. 3 [Immigration Act 1999] obejmuje pouczenie, że gdy osoba, do której ma zastosowanie art. 3 ust. 2 lit. f) tej ustawy, uważa, iż kwalifikuje się do ochrony uzupełniającej, może oprócz złożenia oświadczeń na podstawie art. 3 ust. 3 lit. b) tej ustawy złożyć do ministra wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej w terminie 15 dni podanym w powiadomieniu.
            [...]
            2. Minister nie ma obowiązku rozpatrzenia wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej złożonego przez osobę inną niż osoba, do której ma zastosowanie art. 3 ust. 2 lit. f) [Immigration Act 1999], lub złożonego na formularzu innym niż wymieniony w ust. 1 lit. b)”.
            Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
            16. M.N. jest obywatelem pakistańskim, który wjechał na terytorium Irlandii w 2003 r. na podstawie wizy opatrzonej wzmianką „student”.
            17. Po zawarciu związku małżeńskiego z obywatelką irlandzką uzyskał on zezwolenie na pobyt w Irlandii do dnia 31 grudnia 2005 r.
            18. W dniu 23 lutego 2006 r. minister powiadomił M.N., po pierwsze, o nieprzedłużeniu jego dokumentu pobytowego ze względu na to, że przestał zamieszkiwać z małżonką, a po drugie, o zamiarze wydania na podstawie swoich uprawnień ustawowych nakazu jego wydalenia.
            19. Nie złożywszy uprzednio wniosku o udzielenie azylu, w dniu 16 czerwca 2009 r. M.N. zwrócił się do ministra o rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej, podnosząc zasadniczo, że mimo braku obawy bycia prześladowanym boi się wrócić do swojego państwa pochodzenia ze względu na ryzyko doznania „poważnej krzywdy” w rozumieniu art. 15 dyrektywy 2004/83.
            20. W dniu 23 czerwca 2009 r. minister powiadomił M.N. o tym, że niemożliwe jest rozpatrzenie jego wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej, wskazując, że możliwość złożenia wniosku o przyznanie statusu ochrony uzupełniającej jest uzależniona zgodnie z prawem irlandzkim od oddalenia wniosku o przyznanie statusu uchodźcy.
            21. W następstwie nowych starań M.N. o rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej minister w piśmie z dnia 27 lipca 2009 r. powtórzył powód odmowy rozpatrzenia tego wniosku.
            22. W dniu 12 października 2009 r. M.N. wniósł do High Court skargę o stwierdzenie nieważności decyzji ministra, uznając, że na podstawie prawa krajowego transponującego dyrektywę 2004/83 powinno mu przysługiwać prawo do złożenia „autonomicznego” wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej.
            23. Po oddaleniu tej skargi o stwierdzenie nieważności M.N. odwołał się do Supreme Court.
            24. W tych okolicznościach Supreme Court postanowił zawiesić postępowanie i przedłożyć Trybunałowi następujące pytanie prejudycjalne:
            „Czy dyrektywa [2004/83], interpretowana w świetle zasady dobrej administracji wynikającej z prawa Unii Europejskiej, a w szczególności wyrażonej w art. 41 [karty], umożliwia państwu członkowskiemu ustalenie w jego prawie, że wniosek o przyznanie statusu ochrony uzupełniającej może być rozpatrzony tylko, jeśli wnioskodawca uprzednio złożył wniosek o przyznanie statusu uchodźcy, który został rozpatrzony odmownie zgodnie z prawem krajowym?”.
            W przedmiocie pytania prejudycjalnego
            25. Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy dyrektywę 2004/83 oraz prawo do dobrej administracji należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, takiemu jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, które przewiduje istnienie dwóch oddzielnych i następujących po sobie procedur dla celów rozpatrzenia, odpowiednio, wniosku o udzielenie azylu i wniosku o udzielnie ochrony uzupełniającej i które uzależnia rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej od uprzedniego oddalenia wniosku mającego na celu uzyskanie statusu uchodźcy.
            26. Na wstępie należy przypomnieć, że dyrektywa 2004/38 w ramach koncepcji „międzynarodowej ochrony” reguluje dwa odrębne systemy ochrony, mianowicie, po pierwsze, status uchodźcy, a po drugie, status ochrony uzupełniającej.
            27. W tym względzie należy zauważyć, że jak wynika z motywów 3, 16 i 17 dyrektywy 2004/83, konwencja genewska zawiera fundamenty międzynarodowego reżimu prawnego ochrony uchodźców, a przepisy tej dyrektywy zostały ustanowione jako wytyczne dla właściwych organów państw członkowskich przy stosowaniu tej konwencji w oparciu o wspólne pojęcia i kryteria (wyrok X i in., od C‑199/12 do C‑201/12, EU:C:2013:720, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo).
            28. Wykładni przepisów wspomnianej dyrektywy należy zatem dokonywać w świetle jej ogólnej systematyki i przyświecającego jej celu z poszanowaniem wskazanej konwencji i innych odpowiednich traktatów, o których mowa w art. 78 ust. 1 TFUE (wyrok Abed El Karem El Kott i in., C‑364/11, EU:C:2012:826, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
            29. W tym względzie należy przypomnieć, że art. 2 lit. e) dyrektywy 2004/83 zgodnie ze swoim brzmieniem określa osobę kwalifikującą się do ochrony uzupełniającej jako obywatela państwa trzeciego albo bezpaństwowca, który nie kwalifikuje się jako uchodźca.
            30. Zastosowanie terminu „uzupełniająca” oraz brzmienie tego artykułu wskazują, że status ochrony uzupełniającej jest przeznaczony dla obywateli państw trzecich, którzy nie spełniają przesłanek wymaganych do uzyskania statusu uchodźcy.
            31. Ponadto z motywów 5, 6 i 24 dyrektywy 2004/83 wynika, że minimalne kryteria przyznania ochrony uzupełniającej powinny umożliwić uzupełnienie ochrony uchodźców wprowadzonej konwencją genewską poprzez identyfikację osób rzeczywiście potrzebujących międzynarodowej ochrony i udzielenie im właściwego statusu (wyrok Diakité, C‑285/12, EU:C:2014:39, pkt 33).
            32. Z tych okoliczności wynika, że ochrona uzupełniająca przewidziana dyrektywą 2004/83 stanowi uzupełnienie i dodatek w stosunku do ochrony uchodźców wprowadzonej konwencją genewską.
            33. Wykładnia taka jest zresztą zgodna z celami określonymi przez art. 78 ust. 2 lit. a) i b) TFUE, według którego Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej przyjmują środki dotyczące wspólnego europejskiego systemu azylowego obejmującego między innymi „jednolity status ochrony uzupełniającej dla obywateli państw trzecich, którzy nie uzyskawszy azylu europejskiego, wymagają międzynarodowej ochrony”.
            34. Ponadto, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 46 i 49 opinii, jako że osoba ubiegająca się o międzynarodową ochronę niekoniecznie jest w stanie ocenić, do jakiego rodzaju ochrony odnosi się jej wniosek, a ponadto status uchodźcy zapewnia szerszą ochronę niż status ochrony uzupełniającej, do właściwego organu należy co do zasady określenie statusu najwłaściwszego w sytuacji tej osoby.
            35. Z rozważań tych wynika, że wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej nie powinien co do zasady być rozpatrywany, zanim właściwy organ nie stwierdzi, iż osoba ubiegająca się o międzynarodową ochronę nie spełnia warunków uzasadniających przyznanie statusu uchodźcy.
            36. Wynika z tego, że dyrektywa 2004/83 nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu przewidującemu badanie przesłanek przyznania statusu uchodźcy przed badaniem przesłanek ochrony uzupełniającej.
            37. Jednakże należy jeszcze zbadać, czy inne przepisy prawa Unii nie stoją na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, takiemu jak rozpatrywane w sprawie głównej, które ustanawia dwie oddzielne procedury dla celów rozpatrzenia, odpowiednio, wniosku o udzielenie azylu i wniosku o udzielnie ochrony uzupełniającej, przy czym ten drugi wniosek może zostać złożony dopiero w następstwie oddalenia pierwszego wniosku.
            38. W tym względzie należy przypomnieć, że dyrektywa 2004/83 nie zawiera przepisów proceduralnych stosujących się do rozpatrywania wniosków o udzielenie międzynarodowej ochrony. To dyrektywa 2004/85 ustanawia minimalne normy dotyczące procedur rozpatrywania wniosków i precyzuje prawa osób ubiegających się o azyl.
            39. Jednakże dyrektywa 2005/85 znajduje zastosowanie do wniosków o udzielenie ochrony uzupełniającej tylko, gdy państwo członkowskie ustanowi jednolite postępowanie, w ramach którego będzie rozpatrywać wniosek w świetle dwóch form ochrony międzynarodowej, to znaczy ochrony związanej ze statusem uchodźcy i ochrony związanej z ochroną uzupełniającą (wyrok M., C‑277/11, EU:C:2012:744, pkt 79).
            40. Jak wynika z pkt 37 niniejszego wyroku, sytuacja w Irlandii nie kształtuje się w ten sposób.
            41. Z tego względu w braku przepisów określonych przez prawo Unii w zakresie kwestii proceduralnych dotyczących rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej państwa członkowskie zachowują zgodnie z zasadą autonomii proceduralnej uprawnienia do uregulowania tych kwestii, przy zagwarantowaniu poszanowania praw podstawowych i pełnej skuteczności przepisów prawa Unii dotyczących ochrony uzupełniającej (zob. podobnie wyrok VEBIC, C‑439/08, EU:C:2010:739, pkt 64).
            42. Wynika z tego, że krajowy przepis proceduralny, taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, który uzależnia rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej od uprzedniego oddalenia wniosku mającego na celu uzyskanie statusu uchodźcy, powinien gwarantować skuteczny dostęp osób wymagających ochrony uzupełniającej do uprawnień, które przyznaje im dyrektywa 2004/83.
            43. W tym względzie, jak wynika z rozważań widniejących w pkt 29–35 niniejszego wyroku, sama okoliczność, że wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej jest rozpatrywany dopiero w następstwie decyzji odmawiającej przyznania statusu uchodźcy, co do zasady nie jest w stanie udaremnić skutecznego dostępu osób ubiegających się o ochronę uzupełniającą do uprawnień, które przyznaje im dyrektywa 2004/83.
            44. Jednakże uregulowanie takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym oznacza, że obywatel państwa trzeciego chcący skorzystać wyłącznie z ochrony uzupełniającej w sposób nieuchronny musi przejść dwa odrębne etapy proceduralne, choć to wprowadzenie dwuetapowej procedury przyznawania międzynarodowej ochrony grozi przedłużeniem czasu trwania tej procedury i z tego względu opóźnieniem rozpatrzenia wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej.
            45. Skuteczność dostępu do statusu ochrony uzupełniającej wymaga zaś, po pierwsze, by wniosek mający na celu uzyskanie statusu uchodźcy i wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej mogły zostać złożone jednocześnie, a po drugie, by rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej nastąpiło w rozsądnym terminie, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.
            46. W tym względzie należy wziąć pod uwagę zarówno czas trwania rozpatrywania wniosku mającego na celu uzyskanie statusu uchodźcy, które to rozpatrywanie zakończyło się oddaleniem tego wniosku, jak i czas trwania rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej.
            47. Należy również zauważyć, że gdy obywatel państwa trzeciego składa wniosek o udzielenie międzynarodowej ochrony, który nie wskazuje na żądną okoliczność pozwalającą na stwierdzenie, iż żywi on uzasadnioną obawę bycia prześladowanym, na właściwym organie ciąży obowiązek stwierdzenia w możliwie najkrótszym terminie, że chodzi o osobę, która nie może ubiegać się o status uchodźcy, aby można było w odpowiednim czasie rozpatrzyć wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej.
            48. Organy odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosków o udzielenie międzynarodowej ochrony zgodnie z art. 23 ust. 4 dyrektywy 2005/85 mają w szczególności możliwość przyspieszenia procedury rozpatrywania przesłanek określonych dla uzyskania statusu uchodźcy, gdy wnioskodawca w sposób oczywisty nie spełnia warunków statusu „uchodźcy” w rozumieniu art. 2 lit. c) dyrektywy 2004/83.
            49. Co się tyczy prawa do dobrej administracji, określonego w art. 41 karty, należy przypomnieć, że prawo to odzwierciedla ogólną zasadę prawa Unii.
            50. Zatem, jako że w sprawie głównej państwo członkowskie wdraża prawo Unii, wymogi wynikające z prawa do dobrej administracji, w szczególności prawa każdej osoby do bezstronnego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie, mają zastosowanie w ramach realizowanej przez właściwy organ procedury przyznania ochrony uzupełniającej, takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym.
            51. Należy zatem sprawdzić, czy prawo do dobrej administracji stoi na przeszkodzie temu, by prawo krajowe państwa członkowskiego przewidywało tryb postępowania, zgodnie z którym wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej musi być przedmiotem odrębnej procedury następującej w sposób konieczny po oddaleniu wniosku o udzielenie azylu.
            52. Co się tyczy dokładniej wymogu bezstronności, obejmuje on w szczególności obiektywną bezstronność, rozumianą w ten sposób, że po stronie organu krajowego muszą istnieć dostateczne gwarancje, by wykluczyć wszelkie uzasadnione wątpliwości co do ewentualnej tendencyjności (zob. analogicznie Ziegler/Komisja, C‑439/11 P, EU:C:2013:513, pkt 155).
            53. Trzeba zauważyć przede wszystkim, że w okolicznościach takich jak rozpatrywane w postępowaniu głównym fakt poinformowania przez organ krajowy przed rozpoczęciem rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej osoby ubiegającej się o tę ochronę o swoim zamiarze wydania decyzji o wydaleniu z terytorium nie może jako taki być interpretowany jako brak obiektywnej bezstronności tego organu.
            54. Bezsporne jest bowiem, że ten zamiar właściwego organu jest motywowany stwierdzeniem, że obywatel państwa trzeciego nie spełnia przesłanek wymaganych do uzyskania statusu uchodźcy. Stwierdzenie to nie oznacza zatem, że właściwy organ już przyjął stanowisko w kwestii tego, czy obywatel ten spełnia warunki przyznania ochrony uzupełniającej.
            55. Z tego względu przepis proceduralny rozpatrywany w postępowaniu głównym nie jest sprzeczny z wymogiem bezstronności wynikającym z prawa do dobrej administracji.
            56. Prawo to zapewnia natomiast – podobnie jak wynikające z zasady skuteczności wymogi, które zostały przywołane w pkt 41 i 42 niniejszego wyroku – by czas trwania całej procedury rozpatrzenia wniosku o udzielenie międzynarodowej ochrony nie przekraczał rozsądnego terminu, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.
            57. W świetle całości poprzedzających rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że dyrektywa 2004/83, jak też zasada skuteczności i prawo do dobrej administracji nie stoją na przeszkodzie krajowemu przepisowi proceduralnemu, takiemu jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, uzależniającemu rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej od uprzedniego oddalenia wniosku mającego na celu uzyskanie statusu uchodźcy, o ile, po pierwsze, wniosek mający na celu uzyskanie statusu uchodźcy i wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej mogą być złożone jednocześnie, a po drugie, ten krajowy przepis proceduralny nie prowadzi do tego, by rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej następowało w terminie, który nie jest rozsądny, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.
            W przedmiocie kosztów
            58. Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

            Sentencja
            Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
            Dyrektywa Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osób, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony, oraz zawartości przyznawanej ochrony, jak też zasada skuteczności i prawo do dobrej administracji nie stoją na przeszkodzie krajowemu przepisowi proceduralnemu, takiemu jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, uzależniającemu rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej od uprzedniego oddalenia wniosku mającego na celu uzyskanie statusu uchodźcy, o ile, po pierwsze, wniosek mający na celu uzyskanie statusu uchodźcy i wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej mogą być złożone jednocześnie, a po drugie, ten krajowy przepis proceduralny nie prowadzi do tego, by rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej następowało w terminie, który nie jest rozsądny, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.


Wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 12 września 2017 r.#Laufen Austria AG przeciwko Komisji Europejskiej.#Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Belgijski, niemiecki, francuski, włoski, niderlandzki i austriacki rynek instalacji sanitarnych do łazienek – Decyzja stwierdzająca naruszenie art. 101 TFUE i art. 53 porozumienia EOG – Grzywny – Solidarne nałożenie grzywny na spółkę dominującą i spółkę zależną – Pułap wynoszący 10% obrotu – Obliczenie pułapu w zależności od samego tylko obrotu spółki zależnej w odniesieniu do okresu naruszenia poprzedzającego nabycie tej spółki przez spółkę dominującą.#Sprawa T-411/10 RENV.


Wyrok Trybunału z dnia 2 marca 1983 r. # Gesellschaft zur Verwertung von Leistungsschutzrechten mbH (GVL) przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Sprawa 7/82.


Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 14 lutego 2001 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej. # Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego - Dyrektywa 95/16/WE. # Sprawa C-219/99.


Wyrok Trybunału z dnia 17 listopada 1992 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Greckiej. # Sprawa C-105/91.


title: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 6 marca 2007 r.#Wienand Meilicke, Heidi Christa Weyde i Marina Stöffler przeciwko Finanzamt Bonn-Innenstadt.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Finanzgericht Köln - Niemcy.#Podatek dochodowy - Zaliczenie na poczet podatku w związku z dywidendami wypłacanymi przez spółki będące rezydentami -Artykuły 56 WE i 58 WE - Ograniczenie skutków wyroku w czasie.#Sprawa C-292/04.

text:
      Sprawa C‑292/04
      Wienand Meilicke i in.
      przeciwko
      Finanzamt Bonn-Innenstadt
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Finanzgericht Köln)
      Podatek dochodowy – Zaliczenie na poczet podatku w związku z dywidendami wypłacanymi przez spółki będące rezydentami – Artykuły 56 WE i 58 WE – Ograniczenie skutków wyroku w czasie
      Streszczenie wyroku
      1.        Swobodny przepływ kapitału – Ograniczenia
      (art. 56 WE i 58 WE)
      2.        Pytania prejudycjalne – Wykładnia – Skutki w czasie wyroków dokonujących wykładni
      (art. 234 WE)
      1.        Artykuły 56 WE i 58 WE muszą być interpretowane w taki sposób, że stoją one na przeszkodzie stosowaniu przepisów podatkowych,
         na mocy których w przypadku wypłaty dywidend przez spółkę kapitałową podatnikowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi
         podatkowemu w państwie członkowskim przysługuje prawo do zaliczenia na poczet podatku kwoty obliczonej stosownie do stawki
         opodatkowania wypłacanych zysków podatkiem dochodowym od osób prawnych, w przypadku gdy spółka dokonująca wypłat ma siedzibę
         w tym samym państwie członkowskim, lecz nie, w przypadku gdy spółka ta ma siedzibę w innym państwie członkowskim.

      Takie przepisy podatkowe stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, bowiem mogą zniechęcać osoby podlegające nieograniczonemu
         obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego w danym państwie członkowskim do inwestowania swoich kapitałów w spółki
         mające siedzibę w innych państwach członkowskich; mogą one również wywoływać skutek ograniczający w stosunku do spółek mających
         siedzibę w innych państwach członkowskich, gdyż jest dla nich przeszkodą w gromadzeniu kapitałów w danym państwie członkowskim.

      Nawet jeżeli regulacja ta opiera się na związku pomiędzy ulgą podatkową a pobranym podatkiem uzupełniającym, gdyż kwota do
         zaliczenia na poczet podatku przyznana akcjonariuszowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku
         dochodowego w danym państwie członkowskim jest obliczana stosownie do podatku dochodowego od osób prawnych należnego od spółki
         z siedzibą w tym państwie członkowskim od wypłaconych przez nią zysków, to regulacja taka nie wydaje się konieczna dla zachowania
         spójności krajowego systemu podatkowego. W istocie w świetle celu unikania podwójnego opodatkowania zysków spółek, które wypłacają
         je w postaci dywidend, przyznanie akcjonariuszowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku
         dochodowego w danym państwie członkowskim i posiadającemu akcje spółki z siedzibą w innym państwie członkowskim prawa do zaliczenia
         na poczet podatku kwoty, która byłaby ustalana stosownie do podatku od osób prawnych należnego od tej spółki w tym ostatnim
         państwie członkowskim, nie podważałoby spójności krajowego systemu podatkowego i stanowiłoby środek w mniejszym stopniu ograniczający
         swobodny przepływ kapitału.

      Jeśli chodzi o zmniejszenie dochodów podatkowych z tytułu opodatkowania dywidend wypłacanych przez spółki mające siedzibę
         w innym państwie członkowskim, to nie może być ono postrzegane jako nadrzędny wzgląd interesu ogólnego, na który można się
         powołać w celu uzasadnienia przepisu co do zasady niezgodnego z jedną z podstawowych swobód.

      (por. pkt 20, 23, 24, 28, 29, 30, 31 i sentencja)
      2.        W ramach kompetencji przyznanej mu w art. 234 WE jedynie w wyjątkowych przypadkach Trybunał, stosując zawartą we wspólnotowym
         porządku prawnym ogólną zasadę pewności prawa, może uznać, że należy ograniczyć ze skutkiem dla wszystkich zainteresowanych
         możliwość powoływania się na zinterpretowany przez niego przepis celem podważenia stosunków prawnych nawiązanych w dobrej
         wierze. Tego rodzaju ograniczenie może być dopuszczalne jedynie w samym wyroku, w którym Trybunał rozstrzyga w kwestii wykładni,
         o którą się do niego zwrócono. Musi bowiem istnieć tylko jedna chwila określenia skutków w czasie dokonywanej przez Trybunał
         na wniosek wykładni przepisu prawa wspólnotowego. W tym zakresie zasada, zgodnie z którą ograniczenie dopuszczalne jest jedynie
         w samym wyroku rozstrzygającym w kwestii wykładni, o którą się zwrócono, gwarantuje równość traktowania państw członkowskich
         i innych podmiotów prawa wspólnotowego oraz spełnia tym samym również wymagania wynikające z zasady pewności prawa.

      (por. pkt 34–37)
WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba)
      z dnia 6 marca 2007 r. (*)

      Podatek dochodowy – Zaliczenie na poczet podatku w związku z dywidendami wypłacanymi przez spółki będące rezydentami –Artykuły 56 WE i 58 WE – Ograniczenie skutków wyroku w czasie
      W sprawie C‑292/04
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Finanzgericht
         Köln (Niemcy) postanowieniem z dnia 24 czerwca 2004 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 9 lipca 2004 r., w postępowaniu:

      Wienand Meilicke,
      Heidi Christa Weyde,
      Marina Stöffler
      przeciwko
      Finanzamt Bonn-Innenstadt,
      TRYBUNAŁ (wielka izba),
      w składzie: V. Skouris, prezes, P. Jann, C.W.A. Timmermans, A. Rosas, K. Lenaerts, R. Schintgen i J. Klučka, prezesi izb,
         J.N. Cunha Rodrigues, R. Silva de Lapuerta, M. Ilešič, J. Malenovský, U. Lõhmus i E. Levits (sprawozdawca), sędziowie,

      rzecznik generalny: A. Tizzano, a następnie C. Stix‑Hackl,
      sekretarz: B. Fülöp i K. Sztranc‑Sławiczek, administratorzy,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 8 września 2005 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu W. Meilicka, H.C. Weyde oraz M. Stöffler, przez W. Meilicka oraz R. Portner, Rechtsanwälte,
      –        w imieniu rządu niemieckiego, przez C. Quassowskiego, A. Tiemann oraz R. Stotza, działających w charakterze pełnomocników,
         wspieranych przez K.-T. Stopp, Rechtsanwält,

      –        w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa, przez T. Warda, barrister,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich, przez K. Grossa oraz R. Lyala, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego A. Tizzana na posiedzeniu w dniu 10 listopada 2005 r.,
      uwzględniając postanowienie z dnia 7 kwietnia 2006 r. o otwarciu procedury ustnej na nowo oraz po przeprowadzeniu rozprawy
         w dniu 30 maja 2006 r.,

      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu W. Meilicka, H.C. Weyde oraz M. Stöffler, przez W. Meilicka oraz E. Rabbacka, Rechtsanwälte,
      –        w imieniu rządu niemieckiego, przez M. Lummę, R. Stotza oraz V. Rietmeyera, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu czeskiego, przez T. Bočeka, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu duńskiego, przez J. Molda, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu greckiego, przez K. Georgiadiego, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu hiszpańskiego, przez J.M. Rodrígueza Cárcamę, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu francuskiego, przez J.-C. Gracię, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu węgierskiego, przez R. Somssich oraz A. Müller, działające w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu niderlandzkiego, przez M. de Grava, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu austriackiego, przez H. Dossiego, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu szwedzkiego, przez K. Wistrand oraz A. Falk, działające w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa, przez P. Bakera, QC,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich, przez K. Grossa oraz R. Lyala, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego C. Stix‑Hackl na posiedzeniu w dniu 5 października 2006 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 56 i 58 WE.

      2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy W. Meilickem, H.C. Weyde i M. Stöffler, działającymi jako spadkobiercy
         H. Meilicka zmarłego w dniu 3 maja 1997 r., a Finanzamt Bonn-Innenstadt (zwanym dalej „Finanzamt”), w przedmiocie opodatkowania
         dywidend wypłaconych spadkodawcy w latach 1995 – 1997 przez spółki z siedzibą w Danii i w Niderlandach.

       Ramy prawne
       Prawo wspólnotowe
      3        Artykuł 56 ust. 1 WE, który zawarty jest w rozdziale 4, zatytułowanym „Kapitał i płatności”, tytułu III – „Swobodny przepływ
         osób, usług i kapitału” – części trzeciej traktatu WE poświęconej politykom Wspólnoty, stanowi:

      „W ramach postanowień niniejszego rozdziału zakazane są wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału między państwami członkowskimi
         oraz między państwami członkowskimi a państwami trzecimi”.

      4        Artykuł 58 ust. 1 WE przewiduje:

      „Artykuł 56 nie narusza prawa państw członkowskich do:
      a)      stosowania odpowiednich przepisów ich prawa podatkowego traktujących odmiennie podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania
         lub inwestowania kapitału;

      [...]”.
      5        Artykuł 58 ust. 3 WE stanowi:

      „Środki i procedury określone w ustępach 1 i 2 nie powinny stanowić arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia w swobodnym
         przepływie kapitału i płatności w rozumieniu artykułu 56”.

       Przepisy niemieckie znajdujące zastosowanie w latach 1995 – 1997
      6        Zgodnie z art. 1, 2 i 20 Einkommensteuergesetz (ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) z dnia 7 września 1990 r.
         (BGBl. 1990 I, str. 1898), ze zmianami wynikającymi z ustawy z dnia 13 września 1993 r. (BGBl. 1993 I, str. 1569, zwanej dalej
         „EStG”), dywidendy, które otrzymuje osoba mająca miejsce zamieszkania w Niemczech, a zatem podlegająca tam nieograniczonemu
         obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego, są opodatkowane w tym państwie jako dochody kapitałowe.

      7        Zgodnie z art. 27 ust. 1 Körperschaftsteuergesetz (ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) z dnia 11 marca 1991 r. (BGBl.
         I 1991, str. 638) ze zmianami wynikającymi z ustawy z dnia 13 września 1993 r., dywidendy wypłacane przez spółki kapitałowe
         podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych w Niemczech są opodatkowane
         tym podatkiem według stawki 30 %. Oznacza to wypłatę 70 % zysków przed opodatkowaniem oraz prawo do zaliczenia na poczet podatku
         30/70, czyli 3/7, otrzymanych dywidend.

      8        Na mocy art. 36 ust. 2 pkt EStG prawo do zaliczenia na poczet podatku znajduje zastosowanie jedynie w odniesieniu do dywidend
         otrzymanych od spółek kapitałowych podlegających nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Niemczech. W konsekwencji podatnikom
         podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego w Niemczech wspomniane prawo do zaliczenia
         na poczet podatku przysługuje, w przypadku gdy otrzymują dywidendy od spółek niemieckich, lecz nie, w przypadku gdy otrzymują
         dywidendy od spółek zagranicznych.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      9        Zmarły H. Meilicke, mający miejsce zamieszkania w Niemczech, posiadał akcje spółek z siedzibą w Niderlandach i w Danii. W latach
         1995 – 1997 otrzymał z tego tytułu dywidendy w łącznej kwocie 39 631,32 DEM, czyli 20 263,17 EUR.

      10      Pismem z dnia 30 października 2000 r. skarżące przed sądem krajowym wniosły do Finanzamt o przyznanie prawa do zaliczenia
         3/7 tych dywidend na poczet zobowiązania z tytułu podatku dochodowego ustalonego dla H. Meilicka.

      11      Finanzamt oddalił powyższy wniosek uzasadniając, że na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych zaliczony może zostać
         jedynie podatek dochodowy od osób prawnych należny od spółki podlegającej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Niemczech.

      12      Skarżące w postępowaniu przed sądem krajowym wniosły skargę na tę decyzję do Finanzgericht Köln.

      13      W tych okolicznościach Finanzgericht Köln postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału o udzielenie odpowiedzi
         na następujące pytanie prejudycjalne:

      „Czy art. 36 ust. 2 pkt 3 EStG, na mocy którego na poczet podatku dochodowego zaliczany jest jedynie podatek dochodowy od
         osób prawnych należny od spółki lub stowarzyszenia podlegających nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, w wysokości 3/7
         przychodów w rozumieniu art. 20 ust. 1 pkt 1 lub 2 EStG, jest zgodny z art. 56 ust. 1 WE oraz art. 58 ust. 1 lit. a) i ust. 3 WE?”.

       W przedmiocie pytania prejudycjalnego
       Co do istoty sprawy
      14      Jak podkreślały skarżące w postępowaniu przed sądem krajowym, Finanzgericht Köln złożył wniosek o wydanie orzeczenia w trybie
         prejudycjalnym przed wydaniem przez Trybunał wyroku z dnia 7 września 2004 r. w sprawie C‑319/02 Manninen, Zb. Orz., str. I‑7477.

      15      W pkt 54 powyższego wyroku Trybunał stwierdził, że obliczenie kwoty podlegającej zaliczeniu na poczet podatku, do którego
         prawo przyznano akcjonariuszowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Finlandii, a który otrzymał dywidendy
         od spółki z siedzibą w Szwecji, powinno uwzględniać podatek faktycznie zapłacony przez spółkę mającą siedzibę w owym innym
         państwie członkowskim taki, jaki wynika z przepisów ogólnych stosowanych do obliczenia podstawy opodatkowania oraz ze stawki
         podatku dochodowego od osób prawnych w tymże państwie członkowskim.

      16      Z akt sprawy przedstawionych Trybunałowi wynika, że w omawianych latach stawka podatku dochodowego od osób prawnych w Danii
         wynosiła 34 %, a w Niderlandach – 35 %. W uwagach przedstawionych Trybunałowi skarżące w postępowaniu przed sądem krajowym
         stwierdziły, że wniosek złożony do niemieckich organów podatkowych musi być zatem rozumiany jako żądanie zaliczenia na poczet
         podatku nie 3/7 przychodów w rozumieniu art. 20 ust. 1 pkt 1 lub 2 EStG, lecz 34/66 przychodów w przypadku dywidend otrzymanych
         z Danii i 35/65 przychodów w przypadku dywidend otrzymanych z Niderlandów.

      17      Utrzymując, że ww. wyrok w sprawie Manninen nie przekłada się na okoliczności sporu zawisłego przed sądem krajowym, rząd niemiecki
         ze swej strony wyjaśnia, iż w ramach całościowego systemu opodatkowania przewidzianego w niemieckim ustawodawstwie w odniesieniu
         do wypłat dywidend krajowych, ułamek w wysokości 3/7 dywidend, o którym mowa w niemieckich przepisach nie stanowi zryczałtowanego
         podatku, lecz związany jest z 30 % stawką podatku dochodowego od osób prawnych znajdującą zastosowanie w razie wypłaty dywidend.
         W przypadku wypłaty dywidend zagranicznych nie można zatem przyznać prawa do zaliczenia na poczet podatku 3/7 otrzymanych
         dywidend, które nie jest związane ze stawką opodatkowania wypłacanych zysków zgodnie z przepisami o podatku dochodowym od
         osób prawnych obowiązujących w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę spółka wypłacająca dywidendy.

      18      W tych okolicznościach należy uznać, że zwracając się z pytaniem prejudycjalnym sąd krajowy zmierza w istocie do ustalenia,
         czy art. 56 WE i 58 WE muszą być interpretowane w taki sposób, iż stoją one na przeszkodzie stosowania przepisów podatkowych,
         na mocy których w przypadku wypłaty dywidend przez spółkę kapitałową, podatnikowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi
         podatkowemu w państwie członkowskim przysługuje prawo do zaliczenia na poczet podatku kwoty obliczonej stosownie do stawki
         opodatkowania wypłacanych zysków podatkiem dochodowym od osób prawnych, w przypadku gdy spółka dokonująca wypłat ma siedzibę
         w tym samym państwie członkowskim, lecz nie, w przypadku gdy spółka ta ma siedzibę w innym państwie członkowskim.

      19      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, mimo że opodatkowanie bezpośrednie należy do kompetencji państw członkowskich, to muszą
         one wykonywać swoje uprawnienia z poszanowaniem prawa wspólnotowego (wyrok z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie C‑311/97 Royal Bank of Scotland, Rec. str. I‑2651, pkt 19 oraz ww. wyrok w sprawie Manninen, pkt 19).

      20      Natomiast przepisy podatkowe, takie jak będące przedmiotem sprawy przed sądem krajowym, stanowią ograniczenie w rozumieniu
         art. 56 WE.

      21      Należy bowiem stwierdzić, że zaliczenie na poczet podatku przewidziane w niemieckich przepisach podatkowych, podobnie jak
         to, które było przewidziane w fińskich przepisach podatkowych i które opisane w ww. wyroku w sprawie Manninen, ma na celu
         unikanie podwójnego opodatkowania zysków niemieckich spółek wypłacanych akcjonariuszom, poprzez zaliczenie podatku dochodowego
         od osób prawnych należnego od spółki wypłacającej dywidendy na poczet podatku od dochodów kapitałowych należnego od akcjonariusza.
         W efekcie takiego systemu dywidendy nie są już ostatecznie opodatkowane po stronie akcjonariusza, chyba że nie były opodatkowane
         jako wypłacone zyski po stronie spółki (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Manninen, pkt 20).

      22      Skoro zaliczenie na poczet podatku stosuje się wyłącznie w przypadku dywidend wypłacanych przez spółki z siedzibą w Niemczech,
         to wspomniane przepisy stawiają w niekorzystnej sytuacji osoby podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w zakresie
         podatku dochodowego w tym państwie członkowskim, otrzymujące dywidendy od spółek z siedzibą w innych państwach członkowskich.
         Osoby te podlegają bowiem opodatkowaniu bez możliwości skorzystania z zaliczenia na poczet podatku od dochodów kapitałowych
         podatku dochodowego od osób prawnych, który należny jest od tychże spółek w państwach członkowskich ich siedziby (zob. podobnie
         ww. wyrok w sprawie Manninen, pkt 20).

      23      Wynika z tego, że regulacja podatkowa będąca przedmiotem sprawy przed sądem krajowym może zniechęcać osoby podlegające nieograniczonemu
         obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego w Niemczech do inwestowania swoich kapitałów w spółki mające siedzibę
         w innych państwach członkowskich.

      24      Odwrotnie, wspomniana regulacja może również wywoływać skutek ograniczający w stosunku do spółek mających siedzibę w innych
         państwach członkowskich, gdyż jest dla nich przeszkodą w gromadzeniu kapitałów w Niemczech. Skoro dywidendy zagraniczne są
         na gruncie podatkowym traktowane mniej korzystnie od dywidend wypłacanych przez spółki z siedzibą w Niemczech, akcje spółek
         mających siedzibę w innych państwach członkowskich są dla inwestorów mających miejsce zamieszkania w Niemczech mniej atrakcyjne
         niż akcje spółek mających siedzibę w tym państwie członkowskim (zob. wyrok z dnia 6 czerwca 2000 r. w sprawie Verkooijen, C‑35/98, Rec. str. I‑4071, pkt 35, ww. wyrok w sprawie Manninen, pkt 23 oraz wyrok z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie C‑446/04 Test
         Claimants in the FII Group Litigation, Zb.Orz. str. I‑11753, pkt 64).

      25      Powołując się na wyroki z dnia 28 stycznia 1992 r. w sprawie C‑204/90 Bachmann, Rec. str. I‑249 oraz w sprawie C‑300/90 Komisja
         przeciwko Belgii, Rec. str. I‑305, rząd niemiecki twierdzi, że regulacja będąca przedmiotem sprawy przed sądem krajowym jest
         uzasadniona koniecznością zapewnienie spójności krajowego systemu podatkowego.

      26      W tym zakresie należy przypomnieć, że po pierwsze, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, aby można było przyjąć argument oparty
         na takim uzasadnieniu konieczne jest ustalenie istnienia bezpośredniego związku pomiędzy daną ulgą podatkową a jej wyrównaniem
         w drodze nałożenia określonego obciążenia podatkowego (ww. wyrok w sprawie Manninen, pkt 42).

      27      Po drugie, argument oparty na konieczności zachowania spójności systemu podatkowego powinien być badany w świetle celu, któremu
         służy dana regulacja podatkowa (ww. wyrok w sprawie Manninen, pkt 43).

      28      Nawet jeżeli niemiecka regulacja podatkowa opiera się na związku pomiędzy ulgą podatkową a pobranym podatkiem uzupełniającym,
         gdyż kwota do zaliczenia na poczet podatku przyznana akcjonariuszowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu
         w zakresie podatku dochodowego w Niemczech jest obliczana stosownie do podatku dochodowego od osób prawnych należnego od spółki
         z siedzibą w tym państwie członkowskim od wypłaconych przez nią zysków, to regulacja taka nie wydaje się być konieczna dla
         zachowania spójności niemieckiego systemu podatkowego (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Manninen, pkt 45).

      29      Celem niemieckiej regulacji podatkowej jest bowiem unikanie podwójnego opodatkowania zysków spółek, które wypłacają je w postaci
         dywidend. Uwzględniając ten cel, spójność wspomnianego systemu podatkowego pozostanie w istocie zapewniona, o ile zostanie
         utrzymana zależność pomiędzy ulgą podatkową przyznaną akcjonariuszowi a należnym podatkiem dochodowym od osób prawnych. Stąd
         w przypadku takim jak w postępowaniu przed sądem krajowym, przyznanie akcjonariuszowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi
         podatkowemu w zakresie podatku dochodowego w Niemczech i posiadającemu akcje spółki z siedzibą w Szwecji prawa do zaliczenia
         na poczet podatku kwoty, która byłaby ustalana stosownie do podatku od osób prawnych należnego od tej spółki w tym ostatnim
         państwie członkowskim, nie podważałoby spójności niemieckiego systemu podatkowego i stanowiłoby środek w mniejszym stopniu
         ograniczający swobodny przepływ kapitału niż środek przewidziany w niemieckich przepisach podatkowych (zob. w drodze analogii
         ww. wyrok w sprawie Manninen, pkt 46).

      30      Z całą pewnością przyznanie prawa do zaliczenia na poczet podatku w odniesieniu do podatku dochodowego od osób prawnych należnego
         w innym państwie członkowskim prowadziłoby do obniżenia wpływów podatkowych Republiki Federalnej Niemiec z tytułu opodatkowania
         dywidend wypłacanych przez spółki mające siedzibę w innym państwie członkowskim. Niemniej jednak z utrwalonego orzecznictwa
         wynika, że obniżenie wpływów podatkowych nie może być postrzegane jako nadrzędny wzgląd interesu ogólnego, na który można
         się powołać w celu uzasadnienia przepisu co do zasady niezgodnego z jedną z podstawowych swobód (ww. wyrok w sprawie Verkooijen,
         pkt 59 oraz ww. wyrok w sprawie Manninen, pkt 49).

      31      Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że art. 56 WE i 58 WE muszą być interpretowane
         w taki sposób, że stoją one na przeszkodzie stosowaniu przepisów podatkowych, na mocy których w przypadku wypłaty dywidend
         przez spółkę kapitałową, podatnikowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w państwie członkowskim przysługuje
         prawo do zaliczenia na poczet podatku kwoty obliczonej stosownie do stawki opodatkowania wypłacanych zysków podatkiem dochodowym
         od osób prawnych, w przypadku gdy spółka dokonująca wypłat ma siedzibę w tym samym państwie członkowskim, lecz nie, w przypadku
         gdy spółka ta ma siedzibę w innym państwie członkowskim.

       W przedmiocie skutków niniejszego wyroku w czasie
      32      Rząd niemiecki w swych uwagach wskazał, że Trybunał ma możliwość ograniczenia skutku niniejszego wyroku w czasie, gdyby uznał,
         że przepisy krajowe, takie jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, są niezgodne z art. 56 WE i 58 WE.

      33      Na poparcie swego wniosku rząd niemiecki po pierwsze zwrócił uwagę Trybunału na poważne konsekwencje finansowe, które miałby
         wyrok zawierający takie stwierdzenie. Po drugie, podniósł on, że przed ogłoszeniem ww. wyroku w sprawie Verkooijen Republika
         Federalna Niemiec mogła uznawać, że sporne przepisy były zgodne z prawem wspólnotowym.

      34      Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wykładnia przepisu prawa wspólnotowego, dokonana przez
         Trybunał w ramach kompetencji przyznanej mu w art. 234 WE, wyjaśnia i precyzuje znaczenie oraz zakres tego przepisu, tak jak
         powinien lub powinien był on być rozumiany i stosowany od chwili jego wejścia w życie. Z powyższego wynika, że sądy mogą i powinny
         stosować zinterpretowany w ten sposób przepis również do stosunków prawnych powstałych przed wydaniem orzeczenia w sprawie
         wniosku o dokonanie wykładni, jeżeli spełnione są wszystkie pozostałe przesłanki wszczęcia przed właściwym sądem postępowania
         w sprawie związanej ze stosowaniem takiego przepisu (zob. w szczególności wyroki z dnia 3 października 2002 r. w sprawie C‑347/00 Barreira Pérez, Rec. str. I‑8191, pkt 44 oraz z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawach połączonych C‑435/02 i C‑462/02 Linneweber
         i Akritidis, Zb. Orz. str. I‑1131, pkt 41).

      35      Jedynie w wyjątkowych przypadkach Trybunał, stosując zawartą we wspólnotowym porządku prawnym ogólną zasadę pewności prawa,
         może uznać, że należy ograniczyć ze skutkiem dla wszystkich zainteresowanych możliwość powoływania się na zinterpretowany
         przez niego przepis celem podważenia stosunków prawnych nawiązanych w dobrej wierze (zob. w szczególności wyrok z dnia 23 maja
         2000 r. w sprawie C‑104/98 Buchner i in., Rec. str. I‑3625, pkt 39 oraz ww. wyrok w sprawach połączonych Linneweber i Akritidis, pkt 42).

      36      Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału tego rodzaju ograniczenie może być dopuszczalne jedynie w samym wyroku,
         w którym Trybunał rozstrzyga w kwestii wykładni, o którą się do niego zwrócono (wyroki z dnia 2 lutego 1988 r. w sprawie 309/85
         Barra, Rec. str. 355, pkt 13, w sprawie 24/86 Blaizot, Rec. str. 379, pkt 28 oraz z dnia 16 lipca 1992 r. w sprawie C‑163/90
         Legros i in., Rec. str. I‑4625, pkt 30; z dnia 15 grudnia 1995 r. w sprawie C‑415/93 Bosman i in., Rec. str. I‑4921, pkt 142,
         i z dnia 9 marca 2000 r. w sprawie C‑437/97 EKW i Wein & Co., Rec. str. I‑1157, pkt 57).

      37      Musi bowiem istnieć tylko jedna chwila określenia skutków w czasie dokonywanej przez Trybunał na wniosek wykładni przepisu
         prawa wspólnotowego. W tym zakresie, zasada, zgodnie z którą ograniczenie dopuszczalne jest jedynie w samym wyroku rozstrzygającym
         w kwestii wykładni, o którą się zwrócono gwarantuje równość traktowania państw członkowskich i innych podmiotów prawa wspólnotowego
         oraz spełnia tym samym również wymagania wynikające z zasady pewności prawa.

      38      Wykładnia, o którą zwraca się sąd krajowy w niniejszym wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy traktowania
         na gruncie podatkowym dywidend wypłacanych przez spółkę z siedzibą w innym państwie członkowskim, jakie dane państwo członkowskie
         powinno zapewnić w ramach krajowego systemu mającego na celu unikanie lub zmniejszanie podwójnego opodatkowania w sensie ekonomicznym.
         W tym zakresie, z pkt 62 ww. wyroku w sprawie Verkooijen wynika, że prawo wspólnotowe stoi na przeszkodzie stosowania przepisów
         ustawowych państwa członkowskiego, uzależniających przyznanie zwolnienia od podatku dochodowego, którym objęte są dywidendy
         wypłacane akcjonariuszom będącym osobami fizycznymi, od warunku, by dywidendy te wypłacane były przez spółki z siedzibą w tymże
         państwie członkowskim.

      39      Jednak należy stwierdzić, że Trybunał nie ograniczył w czasie skutków wskazanego wyroku.

      40      Ponadto, zasady podtrzymane w ww. wyroku w sprawie Verkooijen, które wyjaśniły wymogi wynikające z zasady swobodnego przepływu
         kapitału w dziedzinie dywidend otrzymywanych przez rezydentów od spółek niebędących rezydentami, zostały potwierdzone w wyroku
         z dnia 15 lipca 2004 r. w sprawie C‑315/04 Lenz, Zb. Orz. str. I‑7063 oraz w ww. wyroku w sprawie Manninen (zob. również ww.
         wyrok w sprawie Test Claimants in the FII Group Litigation, pkt 215).

      41      W konsekwencji brak jest podstaw, by ograniczyć skutki niniejszego wyroku w czasie.

       W przedmiocie kosztów
      42      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:
      Artykuły 56 WE i 58 WE muszą być interpretowane w taki sposób, że stoją one na przeszkodzie stosowaniu przepisów podatkowych,
            na mocy których w przypadku wypłaty dywidend przez spółkę kapitałową, podatnikowi podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi
            podatkowemu w państwie członkowskim przysługuje prawo do zaliczenia na poczet podatku kwoty obliczonej stosownie do stawki
            opodatkowania wypłacanych zysków podatkiem dochodowym od osób prawnych, w przypadku gdy spółka dokonująca wypłat ma siedzibę
            w tym samym państwie członkowskim, lecz nie, w przypadku gdy spółka ta ma siedzibę w innym państwie członkowskim.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 23 lutego 2006 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Hiszpanii. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Środki własne Wspólnot - Wspólnotowy Kodeks Celny - Procedury dotyczące poboru należności przywozowych lub wywozowych - Opóźnienie w przekazaniu środków własnych odpowiadających tym należnościom i brak zapłaty odsetek za zwłokę. # Sprawa C-546/03.

text:
      Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 23 lutego 2006 r. – Komisja przeciwko Hiszpanii
      (sprawa C‑546/03)
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Środki własne Wspólnot Europejskich – Wspólnotowy Kodeks Celny – Procedury mające na celu pobieranie należności celnych przywozowych lub wywozowych – Opóźnienie w przekazaniu środków własnych wynikających z tych należności celnych i brak zapłaty odsetek za zwłokę
      Środki własne Wspólnot Europejskich – Ustalenie i przekazanie do dyspozycji przez państwa członkowskie (rozporządzenie Rady nr 1552/89, art. 11, rozporządzenie
         Rady nr 1854/89, art. 5, rozporządzenie Rady nr 1150/2000, art. 11 i rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 220 ust. 1) (por.
         pkt 28, 32, 35 oraz sentencja)

      Przedmiot:

         Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Artykuł 220 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października
                  1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. L 302, str. 1) i art. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1854/89 z dnia
                  14 czerwca 1989 r. w sprawie księgowania oraz warunków uiszczania należności celnych przywozowych i należności wywozowych
                  wynikających z długu celnego (Dz.U. L 186, str. 1) – Opóźnienie w przekazaniu części środków własnych Wspólnot Europejskich
                  w przypadku retrospektywnego pokrycia należności celnej – Odmowa zapłaty odsetek za zwłokę będących konsekwencją opóźnienia
                  w zaksięgowaniu na rachunku Komisji.

            Sentencja:

                  a)

                  Nie przestrzegając terminów do retrospektywnego zaksięgowania kwoty należności wynikających z długu celnego przewidzianych
                     w art. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1854/89 z dnia 14 czerwca 1989 r. w sprawie księgowania oraz warunków uiszczania należności
                     celnych przywozowych i należności wywozowych wynikających z długu celnego w sprawie księgowania oraz warunków uiszczania należności
                     celnych przywozowych i należności wywozowych wynikających z długu celnego i od dnia 1 stycznia 1994 r. w art. 220 ust. 1 rozporządzenia
                     Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, popadając w zwłokę w przekazaniu
                     do dyspozycji środków własnych oraz

            b)      nie przekazując Komisji Wspólnot Europejskich odsetek wynikających ze zwłoki w wykonaniu art. 11 rozporządzenia Rady (EWG,
         Euratom) nr 1552/89 z dnia 29 maja 1989 r. wykonującego decyzję 88/376/EWG, Euroatom w sprawie systemu środków własnych Wspólnot
         i od dnia 31 maja 2000 r. art. 11 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1150/2000 z dnia 22 maja 2000 r. wykonującego decyzję
         94/728/WE, Euratom w sprawie systemu środków własnych Wspólnot,

      Królestwo Hiszpanii uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy wszystkich tych przepisów.

                  Królestwo Hiszpanii zostaje obciążone kosztami postępowania.

                  Królestwo Danii, Republika Finlandii i Królestwo Szwecji ponoszą własne koszty.