Wyrok Trybunału z dnia 28 lutego 1984 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Federalnej Niemiec. # Sprawa 247/81.


title: Wyrok Trybunału (ósma izba) z dnia 28 kwietnia 2016 r.#SIA „Oniors Bio" przeciwko Valsts ieņēmumu dienests.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Administratīvā apgabaltiesa.#Odesłanie prejudycjalne – Rozporządzenie (EWG) nr 2658/87 – Wspólna taryfa celna – Klasyfikacja taryfowa – Nomenklatura scalona – Podpozycje 1517 90 91 i 1518 00 31 – Mieszanina olejów roślinnych ciekłych, nieprzetworzonych, nielotnych, złożona z oleju rzepakowego (88%) i oleju słonecznikowego (12%).#Sprawa C-233/15.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba)
      z dnia 28 kwietnia 2016 r. (
            *1
         )
      „Odesłanie prejudycjalne — Rozporządzenie (EWG) nr 2658/87 — Wspólna taryfa celna — Klasyfikacja taryfowa — Nomenklatura scalona — Podpozycje 1517 90 91 i 1518 00 31 — Mieszanina olejów roślinnych ciekłych, nieprzetworzonych, nielotnych, złożona z oleju rzepakowego (88%) i oleju słonecznikowego (12%)”
      W sprawie C‑233/15
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Administratīvā apgabaltiesa (regionalny sąd administracyjny, Łotwa) postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 21 maja 2015 r., w postępowaniu:

         SIA „Oniors Bio”

      przeciwko

         Valsts ieņēmumu dienests,

      TRYBUNAŁ (ósma izba),
      w składzie: D. Šváby, prezes izby, M. Safjan i M. Vilaras (sprawozdawca) sędziowie,
      rzecznik generalny: N. Wahl,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      uwzględniając pisemny etap postępowania,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu rządu łotewskiego przez I. Kalniņša i G. Bambāne, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez A. Saukę i A. Caeirosa, działających w charakterze pełnomocników,

         podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni podpozycji 1517 90 91 i 1518 00 31 Nomenklatury scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. 1987, L 256, s. 1), w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 1006/2011 z dnia 27 września 2011 r. (Dz.U. 2011, L 282, s. 1) (zwanej dalej „CN”).

               2

               Wniosek ów został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy SIA „Oniors Bio” (zwaną dalej „spółką Oniors Bio”) a Valsts ieņēmumu dienests (łotewskim organem podatkowym, zwanym dalej „VID”) w przedmiocie klasyfikacji taryfowej mieszaniny olejów roślinnych nielotnych, surowych, ciekłych (88% olej rzepakowy i 12% olej słonecznikowy).

         Ramy prawne

         CN i HS

               3

               Klasyfikacja celna towarów przywożonych do Unii Europejskiej jest uregulowana w CN. CN oparta jest na zharmonizowanym systemie oznaczania i kodowania towarów (zwanym dalej „HS”), opracowanym przez Radę Współpracy Celnej, obecnie Światową Organizację Celną (WCO), i ustanowionym przez konwencję w sprawie utworzenia tej rady zawartą w Brukseli w dniu 15 grudnia 1950 r. HS wprowadzony został przez Międzynarodową konwencję w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów (zwaną dalej „konwencją HS”), zawartą w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983 r. i zatwierdzoną w imieniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, wraz z protokołem zmieniającym z dnia 24 czerwca 1986 r., w drodze decyzji Rady 87/369/EWG z dnia 7 kwietnia 1987 r. (Dz.U. 1987, L 198, s. 1). CN przejęła z HS pozycje i sześciocyfrowe podpozycje, a cyfry siódma i ósma wprowadzają dodatkowe podpodziały charakterystyczne dla CN.

               4

               Zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 2658/87 Komisja Europejska przyjmuje każdego roku w formie rozporządzenia pełną wersję CN wraz z odpowiadającymi jej autonomicznymi i umownymi stawkami celnymi Wspólnej taryfy celnej, wynikającą ze środków przyjętych przez Radę Unii Europejskiej lub przez Komisję. Takie rozporządzenie podlega opublikowaniu nie później niż do dnia 31 października w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i obowiązuje od dnia 1 stycznia następnego roku.

               5

               Wersja CN mająca zastosowanie do stanu faktycznego w postępowaniu głównym to – jak wynika z akt przedłożonych Trybunałowi – CN z 2012 r., zawarta w rozporządzeniu nr 1006/2011.

               6

               Pierwsza część CN zawiera zbiór przepisów wstępnych. W części tej, w sekcji I, poświęconej ogólnym regułom, pkt A, zatytułowany „Ogólne reguły interpretacji nomenklatury scalonej”, stanowi:
               „Klasyfikacja towarów w [CN] podlega następującym regułom:

                        1.

                        Tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; do celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów […]”.

               7

               W drugiej części CN znajduje się sekcja III, zatytułowana „Tłuszcze i oleje pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego oraz produkty ich rozkładu; gotowe tłuszcze jadalne; woski pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego”. W sekcji tej mieści się dział 15 o tym samym tytule.

               8

               Dział CN 15 obejmuje między innymi następujące pozycje i podpozycje:

                        „1516

                        – Tłuszcze i oleje zwierzęce lub roślinne i ich frakcje, częściowo lub całkowicie uwodornione, estryfikowane wewnętrznie, reestryfikowane lub elaidynizowane, nawet rafinowane, ale dalej nieprzetworzone

                  […]

                        1517

                        – Margaryna; jadalne mieszaniny lub produkty z tłuszczów lub olejów, zwierzęcych lub roślinnych, lub z frakcji różnych tłuszczów lub olejów, z niniejszego działu, inne niż jadalne tłuszcze lub oleje lub ich frakcje, objęte pozycją 1516

                  1517 90 91 – Oleje roślinne, ciekłe, zmieszane”.

               9

               Pozycja CN 1518 dzieli się następująco:

                        „1518 00

                        Tłuszcze i oleje, zwierzęce lub roślinne i ich frakcje, gotowane, utlenione, odwodnione, siarkowane, napowietrzane, polimeryzowane przez ogrzewanie w próżni lub w gazie obojętnym, lub inaczej modyfikowane chemicznie, z wyłączeniem objętych pozycją 1516; niejadalne mieszaniny lub produkty z tłuszczów lub olejów, zwierzęcych lub roślinnych, lub z frakcji różnych tłuszczów lub olejów z niniejszego działu, gdzie indziej niewymienione ani niewłączone

                        1518 00 10

                        – Linoksyn

                                 –

                                 Oleje roślinne, ciekłe, zmieszane, do zastosowań technicznych lub przemysłowych innych niż produkcja artykułów spożywanych przez ludzi

                        1518 00 31

                        – Surowe
                        […]”.

               10

               Uwaga 3 do działu CN 15 ma następujące brzmienie:
               „Pozycja 1518 nie obejmuje tłuszczów lub olejów, lub ich frakcji, jedynie denaturowanych, które powinny być klasyfikowane do pozycji właściwych dla odpowiednich niedenaturowanych tłuszczów, olejów i ich frakcji”.

               11

               Noty wyjaśniające do HS opracowuje WCO zgodnie z postanowieniami międzynarodowej konwencji HS z dnia 14 czerwca 1983 r. i są one publikowane w dwóch językach urzędowych WCO, czyli po francusku i angielsku. Nota wyjaśniająca do HS dotycząca działu 15 stanowi w szczególności:
               „Wyrażenie »tłuszcze lub oleje lub ich frakcje, jedynie denaturowane«, użyte w uwadze 3 do niniejszego działu odnosi się do tłuszczów lub olejów lub ich frakcji, do których w celu uczynienia ich niejadalnymi dodano czynnika denaturującego, takiego jak olej rybi, fenole, oleje naftowe, olejek terpentynowy, toluen, salicylan metylu (olejek wintergrinowy), olejek rozmarynowy. Substancje te dodawane są w małych ilościach (generalnie nie więcej niż 1%), nadając tłuszczom lub olejom, lub ich frakcjom smak np. zjełczały, kwaśny, ostry, gorzki. Należy zauważyć jednak, że uwaga 3 do niniejszego działu nie dotyczy denaturowanych mieszanin lub preparatów tłuszczów lub olejów lub ich frakcji (pozycja 1518)”.

         Kodeks celny

               12

               Artykuł 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. 1992, L 302, s. 1), zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 648/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia 2005 r. (Dz.U. 2005, L 117, s. 13) (zwanego dalej „kodeksem celnym”), stanowi:
               „1.   Zgodnie z warunkami określonymi obowiązującymi przepisami, organy celne mogą przeprowadzić wszystkie kontrole, które uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów celnych i innych przepisów dotyczących wjazdu, wyjazdu, tranzytu, przewozu i końcowego wykorzystania towarów w obrocie pomiędzy obszarem celnym Wspólnoty a państwami trzecimi oraz obecności towarów nieposiadających statusu wspólnotowego. W przypadkach przewidzianych w porozumieniu międzynarodowym możliwe jest przeprowadzenie kontroli celnej w państwie trzecim w celu prawidłowego zastosowania przepisów wspólnotowych.
               […]
               3.   W przypadku gdy kontrola przeprowadzana jest przez organy inne niż organy celne, kontrole takie powinny być wykonywane w ścisłej koordynacji z organami celnymi, a jeśli to możliwe, w tym samym czasie i miejscu.
               […]”.

               13

               Artykuł 62 kodeksu celnego stanowi:
               „1.   Zgłoszenia w formie pisemnej dokonuje się na formularzu zgodnym z oficjalnym, przewidzianym w tym celu wzorem. Są one podpisane i zawierają wszystkie elementy niezbędne do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary.
               2.   Do zgłoszenia dołącza się wszystkie dokumenty, których przedłożenie jest wymagane dla zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary.
               […]”.

               14

               Artykuł 68 kodeksu celnego stanowi:
               „W celu weryfikacji zgłoszeń przyjętych przez organy celne mogą one przeprowadzić:

                        a)

                        kontrolę zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów. W celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu organy celne mogą zażądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów,

                        b)

                        rewizję towarów z jednoczesnym ewentualnym pobraniem próbek w celu dokonania ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli”.

               15

               Artykuł 71 kodeksu celnego stanowi:
               „1.   Podstawę stosowania przepisów regulujących procedurę celną, którą objęte są towary, stanowią wyniki dokonanej weryfikacji zgłoszenia.
               2.   W przypadku niedokonania weryfikacji zgłoszenia przepisy określone w ust. 1 stosuje się na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu”.

         Rozporządzenie (WE) nr 178/2002

               16

               Artykuł 1 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. 2002, L 31, s. 1) stanowi:
               „1.   Niniejsze rozporządzenie tworzy podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i interesów konsumentów związanych z żywnością, ze szczególnym uwzględnieniem zróżnicowania podaży żywności, w tym produktów tradycyjnych, z jednoczesnym zapewnieniem sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Rozporządzenie określa wspólne zasady i obowiązki, środki umożliwiające stworzenie solidnej bazy naukowej, skuteczne ustalenia i procedury organizacyjne wspierające podejmowanie decyzji w sprawach bezpieczeństwa żywności i pasz”.

               17

               Artykuł 2 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 stanowi, że do celów tego rozporządzenia „żywność” (lub „środek spożywczy”) oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub których spożycia przez ludzi można się spodziewać.

               18

               Artykuł 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 178/2002 stanowi, co następuje:
               „1.   Żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być dopuszczany do obrotu.
               2.   Środek spożywczy jest uznawany za niebezpieczny, jeżeli uważa się, że:

                        a)

                        jest szkodliwy dla zdrowia;

                        b)

                        nie nadaje się do spożycia przez ludzi”.

         Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

               19

               W dniu 16 marca 2012 r. spółka Oniors Bio złożyła do VID dwa zgłoszenia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu określonej ilości mieszaniny olejów roślinnych nielotnych, ciekłych, surowych, złożonej w 88% z oleju rzepakowego, a w 12% z oleju słonecznikowego, wyprodukowanej na Białorusi. W zgłoszeniach tych spółka Oniors Bio zaklasyfikowała omawiany produkt do podpozycji CN 1518 00 31.

               20

               Z postanowienia odsyłającego wynika, że zgodnie z informacjami udzielonymi przez producenta przywożony przez Oniors Bio towar jest przeznaczony nie do celów spożywczych, lecz jedynie do celów technicznych. Omawiana mieszanina olejów wytwarzana jest bowiem zgodnie z technologią niepozwalającą wykluczyć obecności szkodliwych substancji, w tym toluenu, będącego substancją powodującą denaturację, w produkcie końcowym.

               21

               Spółka Oniors Bio przedstawiła także VID opinię łotewskiego centrum certyfikacji (Latvijas Sertifikācijas Centrs), z której wynikało, że omawiany towar zawiera 1,4% toluenu, co sprawia, że nie jest on zdatny do spożycia. Sąd odsyłający wskazuje ponadto, że używanie tego towaru przy wyrobie środków spożywczych nie było dozwolone. Wreszcie w opinii sądu odsyłającego nie przedstawiono żadnych dowodów wskazujących, choćby pośrednio, na istnienie po stronie producenta i spółki Oniors Bio ewentualnych nadużyć lub zamiaru popełnienia nadużycia w celu uchylenia się od zapłaty należności celnych czy należnych od nich opłat.

               22

               Po kontroli przywiezionego towaru i zbadaniu pobranych próbek VID uznał, w dwóch opiniach z dnia 27 marca 2012 r., że towar należy zaliczyć do podpozycji CN 1517 90 91. Na podstawie tych opinii VID wydał w dniu 29 marca 2012 r. dwie decyzje podwyższające kwoty należności celnych i podatku od wartości dodanej żądane od spółki Oniors Bio.

               23

               Spółka Oniors Bio wniosła do dyrektor generalnej VID zażalenie od tych decyzji. Gdy zostało ono oddalone, spółka ta zaskarżyła te ostatnie decyzje do Administratīvā rajona tiesa (okręgowego sądu administracyjnego). Skarga została oddalona wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r.

               24

               Spółka Oniors Bio wniosła odwołanie od tego wyroku do sądu odsyłającego.

               25

               Sąd ten wskazuje, że w celu zbadania sprawy z pełną znajomością rzeczy zwrócił się on do Pārtikas un veterinārais dienests (służby ds. żywności i weterynarii, zwanej dalej „PVD”) o udział w postępowaniu w celu wydania opinii, w ramach jej kompetencji, na temat kwestii podnoszonych w zawisłej przed nim sprawie. PVD oparła swą opinię na podanych przez producenta informacjach oraz na dokumentach towarzyszących produktowi i doszła w niej do wniosku, że nie jest to produkt przeznaczony do użytku jako środek spożywczy lub do produkcji środków spożywczych przeznaczonych dla ludzi i nie może być do takich celów używany.

               26

               Sąd odsyłający uważa, że klasyfikacja mieszaniny olejów przywiezionej przez Oniors Bio do podpozycji CN 1517 90 91 rodzi racjonalnie uzasadnione wątpliwości, zważywszy na informacje dostarczone przez producenta i opinie łotewskiego centrum certyfikacji i PVD. Zdaniem sądu wątpliwości te wynikają, po pierwsze, z braku w zawisłej przed nim sprawie celowego działania skierowanego na to, by uczynić produkt niezdatnym do spożycia przez ludzi w sposób nieodwracalny, takiego jak to rozpatrywane w wyroku Ewroetił (C‑503/10, EU:C:2011:872), poprzez dodanie substancji powodujących denaturację lub innych szkodliwych substancji. Po drugie, fakt, że VID nie stwierdził obecności szkodliwych substancji w próbkach pobranych z przywiezionego towaru, stanowi dodatkowe źródło wątpliwości co do właściwej klasyfikacji spornego towaru.

               27

               W tych okolicznościach Administratīvā apgabaltiesa (regionalny sąd administracyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

                        „1)

                        Czy produkty, w stosunku do których wyniki badania próbek pobranych z różnych partii towaru nie wykazują obecności substancji powodujących denaturację lub innych szkodliwych substancji, sprawiających, że produkty te są niezdatne do spożycia przez ludzi, lecz które to produkty zgodnie z informacjami podanymi przez producenta nie mogą być używane w obrocie żywnością (produkcji środków spożywczych i łańcuchu przetwórstwa spożywczego), gdyż, ze względu na cechy procesu produkcyjnego towaru, nie można wykluczyć obecności szkodliwych substancji w tych produktach, należy kwalifikować ogólnie do którejś podpozycji CN przewidzianych dla produktów niespożywczych, czy też przeciwnie, tego rodzaju produkty należy kwalifikować ogólnie do którejś z podpozycji CN przewidzianych dla środków spożywczych?

                        2)

                        Które kryteria należy uznać za decydujące przy interpretacji terminów »środek spożywczy« i »produkt niespożywczy« do celów stosowania kodów CN?

                        3)

                        Czy przeznaczenie produktu może stanowić obiektywne kryterium klasyfikacji towaru do celów stosowania kodów CN?

                        4)

                        Czy można posłużyć się opinią właściwego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zgodnie z którą w myśl przepisów Unii i państw członkowskich dotyczących żywności importowany przez wnoszącą odwołanie towar nie może być używany w łańcuchu przetwórstwa spożywczego, gdyż jest niezdatny do spożycia przez ludzi, jako kryterium klasyfikacji towaru przy interpretowaniu terminu »produkt niespożywczy«, do celów zastosowania kodów CN?

                        5)

                        Czy można posłużyć się podanymi przez producenta informacjami na temat technologicznego procesu wytwarzania towaru, z powodu którego nie można wykluczyć obecności szkodliwych substancji w produkcie, jako kryterium klasyfikacji towaru przy interpretowaniu terminu »produkt niespożywczy«, do celów zastosowania kodów CN?

                        6)

                        Jakie właściwości fizykochemiczne towaru podlegającego klasyfikacji są decydujące do celów prawidłowej interpretacji i prawidłowego stosowania kodów CN 1518 00 31 i CN 1517 90 91?

                        7)

                        Czy do towaru posiadającego właściwości fizykochemiczne takie jak te podlegające ocenie w niniejszej sprawie należy stosować ogólnie kod CN 1518 00 31?”.

         W przedmiocie pytań prejudycjalnych

               28

               Tytułem wstępu należy przypomnieć, po pierwsze, iż zadanie Trybunału związane ze skierowanym do niego pytaniem prejudycjalnym w zakresie klasyfikacji taryfowej polega przede wszystkim na wyjaśnieniu sądowi krajowemu kryteriów, których zastosowanie pozwoli temu sądowi na prawidłowe zaklasyfikowanie spornych produktów w ramach CN, a nie na dokonaniu tej klasyfikacji we własnym zakresie, tym bardziej że Trybunałowi nie zawsze są znane wszystkie dane niezbędne do tego celu. Tym samym sąd krajowy w każdym wypadku znajduje się w sytuacji bardziej dogodnej do dokonania tej klasyfikacji (wyrok Łukojł Neftochim Burgas, C‑330/13, EU:C:2014:1757, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).

               29

               Sąd odsyłający będzie więc musiał dokonać klasyfikacji produktów będących przedmiotem postępowania głównego w świetle odpowiedzi udzielonych przez Trybunał na przedłożone mu pytania.

               30

               Należy, po drugie, podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał musi w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania (wyrok Łukojł Neftochim Burgas, C‑330/13, EU:C:2014:1757, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo).

               31

               W niniejszym przypadku z postanowienia odsyłającego wynika, że poprzez siedem przedłożonych pytań, które należy rozpatrywać łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy CN należy interpretować w ten sposób, że w celu ustalenia, czy mieszanina olejów roślinnych taka jak ta, której dotyczy postępowanie główne, powinna zostać sklasyfikowana jako jadalna mieszanina olejów roślinnych do podpozycji CN 1517 90 91, czy też jako niejadalna mieszanina olejów roślinnych do podpozycji CN 1518 00 31, należy brać pod uwagę następujące dane:

                        —

                        wyniki badania próbek pobranych z określonych partii rozpatrywanych towarów, jeżeli nie wykazały one obecności substancji powodujących denaturację lub innych szkodliwych substancji, powodujących, że towar jest niezdatny do spożycia przez ludzi;

                        —

                        informacje dostarczone przez producenta danego towaru, zgodnie z którymi towar ten nie jest przeznaczony do spożycia przez ludzi, wytwarzany jest bowiem zgodnie z technologią niepozwalającą wykluczyć obecności w nim szkodliwych substancji, w tym toluenu;

                        —

                        przeznaczenie rozpatrywanych towarów;

                        —

                        opinię organu właściwego do spraw żywności państwa członkowskiego, zgodnie z którą na podstawie regulacji Unii i tego państwa członkowskiego importowany towar jest niezdatny do spożycia przez ludzi;

                        —

                        technologię produkcji towarów;

                        —

                        właściwości fizykochemiczne rozpatrywanych towarów.

               32

               W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w interesie pewności prawa i ułatwienia kontroli, decydującego kryterium dla klasyfikacji taryfowej towarów należy poszukiwać zasadniczo w ich obiektywnych cechach i właściwościach, takich jak określone w pozycjach CN oraz uwagach do sekcji lub działów (wyrok Delphi Deutschland, C‑423/10, EU:C:2011:315, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo).

               33

               Również zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przeznaczenie produktu może stanowić obiektywne kryterium klasyfikacji, o ile jest ono właściwe temu produktowi, co daje się ocenić na podstawie jego obiektywnych cech i właściwości (zob. wyroki: Agroferm, C‑568/11, EU:C:2013:407, pkt 41; Oliver Medical, C‑547/13, EU:C:2015:139, pkt 47). Ponadto przeznaczenie produktu jest istotnym kryterium, tylko jeśli klasyfikacji nie można dokonać na samej tylko podstawie obiektywnych cech i właściwości produktu (wyrok Skoma-Lux, C‑339/09, EU:C:2010:781, pkt 47).

               34

               Jak wynika z przedstawionych Trybunałowi akt sprawy, rozpatrywany w postępowaniu głównym produkt to mieszanina nielotnych, surowych, ciekłych olejów roślinnych, złożona w 88% z oleju rzepakowego, a w 12% z oleju słonecznikowego. Zgodnie z podanymi przez producenta informacjami omawiana mieszanina nie jest przeznaczona do spożycia przez ludzi, wytwarzana jest bowiem zgodnie z technologią niepozwalającą wykluczyć obecności w niej szkodliwych substancji, w tym toluenu.

               35

               Zgodnie ze swoim brzmieniem pozycja CN 1517 obejmuje oprócz „margaryny”„jadalne mieszaniny lub preparaty z tłuszczów lub olejów zwierzęcych lub roślinnych, lub z frakcji różnych tłuszczów, lub olejów z niniejszego działu, inne niż jadalne tłuszcze lub oleje lub ich frakcje, objęte pozycją 1516”.

               36

               Pozycja CN 1518 zgodnie ze swym brzmieniem obejmuje „tłuszcze i oleje, zwierzęce lub roślinne i ich frakcje, gotowane, utlenione, odwodnione, siarkowane, napowietrzane, polimeryzowane przez ogrzewanie w próżni lub w gazie obojętnym, lub inaczej modyfikowane chemicznie, z wyłączeniem objętych pozycją 1516”, a także „niejadalne mieszaniny lub produkty z tłuszczów lub olejów, zwierzęcych lub roślinnych, lub z frakcji różnych tłuszczów lub olejów z działu 15, gdzie indziej niewymienione ani niewłączone”.

               37

               Mieszanina oleju słonecznikowego i rzepakowego rozpatrywana w postępowaniu głównym nie zalicza się do pozycji CN 1516, gdyż nie składa się z tłuszczów i olejów zwierzęcych lub roślinnych i ich frakcji, częściowo lub całkowicie uwodornionych, estryfikowanych wewnętrznie, reestryfikowanych lub elaidynizowanych, nawet rafinowanych, ale dalej nieprzetworzonych, z czego należy wnioskować, że należy bądź do pozycji CN 1517, bądź CN 1518, gdyż w obu tych pozycjach mowa jest o mieszaninach olejów roślinnych, natomiast zaliczenie jej do jednej czy do drugiej z tych pozycji zależy od tego, czy chodzi o mieszaninę jadalną czy niejadalną, jak wskazano w pkt 34 niniejszego wyroku. W dziale CN 15 dokonano bowiem podziału, powtórzonego za podziałem z działu HS 15, na mieszaniny jadalne olejów roślinnych, objęte pozycją CN 1517, oraz na niejadalne mieszaniny olejów roślinnych, objęte pozycją CN 1518.

               38

               W tym względzie należy wskazać, że uwaga 3 do działu CN 15, powtarzająca treść uwagi 3 do działu HS 15, wyjaśnia, że pozycja CN 1518 „nie obejmuje tłuszczów lub olejów, lub ich frakcji, jedynie denaturowanych, które powinny być klasyfikowane do pozycji właściwych dla odpowiednich niedenaturowanych tłuszczów, olejów i ich frakcji”. Zaś nota wyjaśniająca do HS dotycząca działu 15 stanowi, po pierwsze, że wyrażenie „tłuszcze lub oleje lub ich frakcje, jedynie denaturowane”, użyte w tejże nocie 3, „odnosi się do tłuszczów lub olejów lub ich frakcji, do których w celu uczynienia ich niejadalnymi dodano czynnika denaturującego”, takiego jak w szczególności toluen. Ostatnie zdanie tej noty wyjaśniającej stanowi, po drugie, że uwaga 3 do działu HS 15 nie dotyczy denaturowanych mieszanin lub preparatów tłuszczów lub olejów lub ich frakcji.

               39

               Z powyższego wynika, że aby zakwalifikować mieszaninę olejów roślinnych taką jak ta, której dotyczy postępowanie główne, jako „niejadalną” oraz objąć ją podpozycją CN 1518 00 31, nie jest niezbędne, by uczyniono ją nieodwracalnie niezdatną do spożycia w drodze celowego działania w trakcie procesu produkcji. Wystarczy, by zaliczała się ona do mieszanin niejadalnych z racji swych obiektywnych cech i właściwości, a także wynikającego z nich przeznaczenia.

               40

               W tym względzie, po pierwsze, wyrok Ewroetił (C‑503/10, EU:C:2011:872), przytaczany przez sąd odsyłający, nie może wpłynąć na zmianę tego stwierdzenia. Sprawa Ewroetił dotyczyła bowiem pojęcia „denaturacji”, nie zaś rozróżnienia na mieszaniny jadalne i niejadalne. W tej sprawie Trybunał uznał, że produkt, który nie został poddany skażeniu z zastosowaniem procedury określonej we właściwym przepisie, nie może być zwolniony z podatku akcyzowego rozpatrywanego w tej sprawie, chociaż zawiera substancje czyniące go niezdatnym do spożycia przez ludzi (zob. podobnie wyrok Ewroetił, C‑503/10, EU:C:2011:872, pkt 66). Tymczasem w niniejszym przypadku brzmienie podpozycji CN 1518 00 31 dotyczy nie tylko mieszanin olejów roślinnych denaturyzowanych według określonych metod, lecz ogólnie niejadalnych mieszanin olejów roślinnych.

               41

               Następnie, jeśli chodzi o rozróżnienie między jadalną mieszaniną olejów roślinnych, którą można klasyfikować do podpozycji CN 1517 90 91, a niejadalną mieszaniną olejów roślinnych, należącą do podpozycji CN 1518 00 31, należy przypomnieć, że jak wskazano w pkt 37 niniejszego wyroku, rozróżnienie to opiera się na przeznaczeniu tej mieszaniny, odpowiednio do celów spożywczych lub nie.

               42

               Aby ustalić, czy taka mieszanina przeznaczona jest do celów spożywczych czy nie, należy wziąć pod uwagę wszystkie istotne aspekty dotyczące właściwych jej obiektywnych cech i właściwości. Importer w chwili przywozu powinien przedstawić dowód na podane dla danego produktu przeznaczenie w zgłoszeniu składanym właściwym organom celnym (zob. analogicznie wyrok Oliver Medical, C‑547/13, EU:C:2015:139, pkt 51).

               43

               W tym względzie należy zauważyć, że okoliczność, iż z powodu cech technologii produkcji nie można wykluczyć obecności szkodliwych dla zdrowia ludzkiego substancji w mieszaninie olejów roślinnych, stanowi istotny element, mogący uzasadniać zakwalifikowanie takiej mieszaniny jako „niejadalnej”, w świetle jej obiektywnych cech i właściwości, a więc zaklasyfikowanie jej do pozycji CN 1518, w szczególności, jeżeli składa się z surowych olejów roślinnych, do podpozycji CN 1518 00 31.

               44

               Odnosząc się do materiału dowodowego dotyczącego obiektywnych cech i właściwości mieszaniny olejów roślinnych takiej jak ta, której dotyczy postępowanie główne, należy wskazać, że informacje przedstawione na piśmie przez producenta stanowią, zgodnie z art. 68 lit. a) kodeksu celnego, dane, które należy brać pod uwagę do celów weryfikacji zgłoszenia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu oraz klasyfikacji rozpatrywanych towarów do odpowiedniej pozycji CN.

               45

               Sąd odsyłający zastanawia się jednak, w jaki sposób podane przez producenta informacje dotyczące mieszaniny olejów roślinnych takiej jak ta, której dotyczy postępowanie główne, można pogodzić z wynikami badania próbek pobranych z tej mieszaniny i poddanych analizie przez organy celne, które nie wykazały obecności substancji szkodliwych dla zdrowia ludzkiego.

               46

               W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 68 lit. b) kodeksu celnego organy celne, w celu weryfikacji przyjętych przez siebie zgłoszeń, mogą przeprowadzić rewizję towarów z jednoczesnym ewentualnym pobraniem próbek w celu dokonania ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli. Zgodnie z art. 71 ust. 1 kodeksu celnego wyniki dokonanej weryfikacji zgłoszenia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu stanowią podstawę stosowania przepisów regulujących procedurę celną, którą objęte są towary, a więc w szczególności klasyfikacji tych towarów w ramach CN.

               47

               Z przepisów tych wynika, że w razie gdy towar, którego dotyczy zgłoszenie do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu, przedstawia się w tym zgłoszeniu jako niejadalną mieszaninę olejów roślinnych, lecz badanie próbek pobranych z tej mieszaniny przez właściwe organy celne nie wykaże obecności żadnej substancji szkodliwej dla zdrowia ludzkiego, organy te mają prawo zaklasyfikować ów towar do podpozycji CN dotyczącej jadalnych mieszanin olejów roślinnych, takiej jak w niniejszym przypadku pozycja CN 1517, chyba że istnieją inne dane, które wykażą, że dany towar nie jest z racji swych obiektywnych cech lub właściwości zdatny do spożycia.

               48

               Tymczasem informacje takie jak te, które podał producent mieszaniny olejów roślinnych rozpatrywanej w postępowaniu głównym, zgodnie z którymi z racji technologii produkcji takiej mieszaniny nie można wykluczyć obecności w niej substancji szkodliwych dla zdrowia ludzkiego, stanowią właśnie dane mogące wykazać, że rzeczona mieszanina nie może być kwalifikowana jako „jadalna”. Informacji tych nie podważą automatycznie same wyniki badania próbek, w których nie stwierdza się obecności szkodliwych substancji, ponieważ ich obecność w omawianej mieszaninie olejów roślinnych nie jest pewna, tylko potencjalna.

               49

               Trzeba przyznać, że wyniki analizy próbek mieszaniny olejów roślinnych takich jak te uzyskane przez VID w sprawie głównej mogą rodzić wątpliwości co do prawdziwości i wiarygodności pochodzących od producenta informacji zamieszczonych w zgłoszeniu do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu, dotyczących potencjalnej możliwości obecności w omawianej mieszaninie substancji szkodliwych dla zdrowia ludzkiego. W takim wypadku organy celne mogą, na podstawie art. 68 lit. a) kodeksu celnego, przeprowadzić dodatkowe badanie i zażądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów, w celu potwierdzenia lub zaprzeczenia prawdziwości informacji producenta i oświadczeń w zgłoszeniu, i w ten sposób udaremnić wszelkie próby oszustwa.

               50

               Jednakże w braku takich dodatkowych danych i dowodów, które mogą zaprzeczyć prawdziwości informacji dostarczonych przez producenta mieszaniny olejów roślinnych takiej jak ta, której dotyczy postępowanie główne, zamieszczonych w zgłoszeniu do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu, organ celny nie może oprzeć się jedynie na braku w próbkach takiej mieszaniny olejów roślinnych, które sam pobrał i poddał analizie, szkodliwych substancji, aby sklasyfikować tę mieszaninę do danej pozycji CN, w tym przypadku 1517, obejmującej produkty spożywcze.

               51

               W tym względzie należy stwierdzić, że z akt przedłożonych Trybunałowi nie wynika, by w sprawie głównej istniały okoliczności mogące podać w wątpliwość prawdziwość informacji dotyczących technologii produkcji mieszaniny olejów roślinnych importowanej przez skarżącą w postępowaniu głównym. Ponadto, jak wskazano w pkt 21 niniejszego wyroku, sąd odsyłający podaje, że nie istnieje żaden dowód na to, że zachowanie producenta rozpatrywanych towarów lub skarżącej w postępowaniu głównym nosiło znamiona nadużycia. W każdym razie to sąd odsyłający powinien ustalić, czy zachodzą takie okoliczności.

               52

               Wreszcie, co się tyczy istotnego ewentualnie charakteru, do celów klasyfikacji taryfowej towaru takiego jak ten w postępowaniu głównym, opinii krajowego organu właściwego do spraw stosowania prawa żywnościowego, w tym w szczególności rozporządzenia nr 178/2002, przywołanego przez sąd odsyłający, należy podkreślić, że klasyfikacja taryfowa towarów na dzień ich odprawy jest zadaniem krajowych organów celnych, stosujących w tym względzie przepisy CN i kodeksu celnego.

               53

               Rozporządzenie nr 178/2002 ma na celu, jak wynika z jego art. 1 ust. 1, zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i interesów konsumentów związanych z żywnością, ma więc tym samym inny cel.

               54

               Ponadto z art. 2 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 178/2002 wynika, że pojęcie „żywności” w rozumieniu tego rozporządzenia może mieścić w sobie także produkty szkodliwe dla zdrowia lub niezdatne do spożycia przez ludzi, których wprowadzanie do obrotu jest zabronione.

               55

               Wynika z tego, że ocena organu państwa członkowskiego właściwego do spraw stosowania prawa żywnościowego, zgodnie z którą mieszanina olejów roślinnych taka jak ta, której dotyczy postępowanie główne, jest niezdatna do spożycia przez ludzi, nie może samodzielnie być decydująca do celów uzasadnienia zakwalifikowania tej mieszaniny jako „niejadalnej”, i zaliczenia jej w związku z tym do pozycji CN 1518.

               56

               Samo zakwalifikowanie takiej mieszaniny jako „jadalnej” do celów stosowania CN i poboru odpowiedniego cła nie oznacza bowiem automatycznie, że zostanie ona wprowadzona do obrotu jako produkt przeznaczony do spożycia przez ludzi. Jak już wskazano, art. 14 rozporządzenia nr 178/2002 zakazuje wprowadzania do obrotu „żywności” niebezpiecznej, czyli szkodliwej dla zdrowia lub niezdatnej do spożycia przez ludzi. Niemniej opinia krajowego organu właściwego do spraw żywności, wedle której mieszanina olejów roślinnych taka jak ta, której dotyczy postępowanie główne, jest niezdatna do spożycia przez ludzi, stanowi jeden z elementów, które właściwy organ lub sąd krajowy powinny brać pod uwagę do celów klasyfikacji tej mieszaniny do odpowiedniej pozycji CN (zob. analogicznie wyrok Oliver Medical, C‑547/13, EU:C:2015:139, pkt 53).

               57

               W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytania należy udzielić odpowiedzi, iż CN należy interpretować w ten sposób, że celem stwierdzenia, czy mieszaninę olejów spożywczych tego rodzaju jak ta w postępowaniu głównym należy sklasyfikować raczej jako jadalną mieszaninę olejów roślinnych w ramach podpozycji CN 1517 90 91, czy jako niejadalną mieszaninę olejów roślinnych w ramach podpozycji CN 1518 00 31, należy wziąć pod uwagę wszystkie istotne aspekty sprawy w zakresie dotyczącym obiektywnych cech i właściwości owego produktu. Wśród istotnych elementów mogących uzasadniać zakwalifikowanie takiej mieszaniny jako „niejadalnej” należy rozpatrywać informacje dostarczone przez producenta mieszaniny w ramach zgłoszenia celnego, zgodnie z którymi to informacjami, z powodu cech technologii produkcji, nie można wykluczyć obecności w tej mieszaninie szkodliwych substancji. W tym względzie fakt, że analiza próbek pobranych z takiej mieszaniny olejów roślinnych nie wykazała obecności w niej żadnej szkodliwej substancji, sam w sobie nie wystarczy, by podważyć kwalifikację tej mieszaniny jako „niejadalnej”. Skutek taki wymaga zaistnienia innych istotnych dowodów, mogących podważyć prawdziwość dostarczonych przez producenta informacji dotyczących technologii produkcji omawianej mieszaniny, zawartych w tym zgłoszeniu, zgodnie z przepisami art. 62, 68 i 71 kodeksu celnego.

         W przedmiocie kosztów

               58

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:

                     Nomenklaturę scaloną zawartą w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 1006/2011 z dnia 27 września 2011 r., należy interpretować w ten sposób, że celem stwierdzenia, czy mieszaninę olejów spożywczych tego rodzaju jak ta w postępowaniu głównym należy sklasyfikować raczej jako jadalną mieszaninę olejów roślinnych do podpozycji CN 1517 90 91, czy jako niejadalną mieszaninę olejów roślinnych do podpozycji CN 1518 00 31, należy wziąć pod uwagę wszystkie istotne aspekty sprawy w zakresie dotyczącym obiektywnych cech i właściwości owego produktu. Wśród istotnych elementów mogących uzasadniać zakwalifikowanie takiej mieszaniny jako „niejadalnej” należy rozpatrywać informacje dostarczone przez producenta mieszaniny w ramach jego zgłoszenia celnego, zgodnie z którymi to informacjami, z powodu cech technologii produkcji, nie można wykluczyć obecności w tej mieszaninie szkodliwych substancji. W tym względzie fakt, że analiza próbek pobranych z takiej mieszaniny olejów roślinnych nie wykazała obecności w niej żadnej szkodliwej substancji, sam w sobie nie wystarczy, by podważyć kwalifikację tej mieszaniny jako „niejadalnej”. Skutek taki wymaga istnienia innych istotnych dowodów, mogących podważyć prawdziwość dostarczonych przez producenta informacji dotyczących technologii produkcji omawianej mieszaniny, zawartych w tym zgłoszeniu, zgodnie z przepisami art. 62, 68 i 71 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 648/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia 2005 r.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: łotewski.


title: Wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 9 marca 2012 r.#Coverpla przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory).#Wzór wspólnotowy – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do wzoru – Zarejestrowany wzór wspólnotowy przedstawiający wazon – Wcześniejszy wzór – Podstawa unieważnienia – Ujawnienie wcześniejszego wzoru – Brak cechy nowości – Artykuł 5 i art. 25 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 6/2002.#Sprawa T‑450/08.

text:
      Wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 9 marca 2012 r. – Coverpla przeciwko OHIM – Heinz‑Glas (Wazon)
      (sprawa T‑450/08)
      Wzór wspólnotowy – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do wzoru – Zarejestrowany wzór wspólnotowy przedstawiający wazon – Wcześniejszy wzór – Podstawa unieważnienia – Ujawnienie wcześniejszego wzoru – Brak cechy nowości – Artykuł 5 i art. 25 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 6/2002
      Wzory wspólnotowe – Podstawy unieważnienia – Brak indywidualnego charakteru – Ujawnienie przez twórcę lub jego następcę prawnego – Dowód ujawnienia [rozporządzenie Rady nr 6/2002, art. 5 ust. 1 lit. b), art. 7 ust. 1] (por. pkt 20–23)
      Przedmiot

               Skarga na decyzję Trzeciej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 7 lipca 2008 r. (sprawa R 1411/2007‑3) dotyczącą postępowania w sprawie
                  unieważnienia prawa do wzoru wspólnotowego między Heine-Glas GmbH a Coverpla

            Sentencja

                  1)

                  	Skarga zostaje oddalona.

                  2)

                  	Coverpla zostaje obciążona kosztami postępowania.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 14 marca 1996 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Rebublice Włoskiej. # Uchybienie zobowiązaniom - Dyrektywa 93/67/EWG. # Sprawa C-238/95.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 22 maja 2003 r. # Arkkitehtuuritoimisto Riitta Korhonen Oy, Arkkitehtitoimisto Pentti Toivanen Oy i Rakennuttajatoimisto Vilho Tervomaa przeciwko Varkauden Taitotalo Oy. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Kilpailuneuvosto - Finlandia. # Dyrektywa 92/50/CEE. # Sprawa C-18/01.


Wyrok Trybunału z dnia 16 maja 2000 r. # Republika Francuska przeciwko Ladbroke Racing Ltd i Komisji Wspólnot Europejskich. # Odwołanie - Konkurencja - Pomoc państwa. # Sprawa C-83/98 P.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (druga izba) z dnia 12 grudnia 1996 r. # Henk Altmann i Margaret Casson przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Sprawy połączone T-177/94 oraz T-377/94.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (w składzie jednego sędziego) z dnia 24 kwietnia 2001 r. # Ugo Miranda przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy. # Sprawa T-37/99.


Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 15 grudnia 1988 r. # Irish Cement Limited przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Sprawy połączone 166 oraz 220/86.


Wyrok Trybunału z dnia 4 października 1979 r. # DGV, Deutsche Getreideverwertung und Rheinische Kraftfutterwerke GmbH i inni przeciwko Radzie i Komisji Wspólnot Europejskich. # Sprawy połączone 241, 242, 245 do 250/78.


title: Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 15 kwietnia 2010 r.#Friedrich G. Barth przeciwko Bundesministerium für Wissenschaft und Forschung.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Verwaltungsgerichtshof - Austria.#Swobodny przepływ osób - Pracownicy - Równość traktowania - Dodatek specjalny za wysługę lat dla profesorów uniwersyteckich przewidziany przez przepis krajowy, którego niezgodność z prawem wspólnotowym została stwierdzona na mocy wyroku Trybunału - Termin przedawnienia - Zasady równoważności i skuteczności.#Sprawa C-542/08.

text:
      Sprawa C-542/08
      Friedrich G. Barth
      przeciwko
      Bundesministerium für Wissenschaft und Forschung
      [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgerichtshof (Austria)]
      Swobodny przepływ osób – Pracownicy – Równość traktowania – Dodatek specjalny za wysługę lat dla profesorów uniwersyteckich przewidziany przez przepis krajowy, którego niezgodność z prawem
         wspólnotowym została stwierdzona na mocy wyroku Trybunału – Termin przedawnienia − Zasady równoważności i skuteczności

      Streszczenie wyroku
      Prawo Unii – Bezpośrednia skuteczność – Prawa podmiotowe –- Zapewnienie przez sądy krajowe – Krajowe przepisy proceduralne
            – Przesłanki stosowania – Poszanowanie zasad równoważności i skuteczności

      Prawo Unii nie sprzeciwia się uregulowaniu stosującemu trzyletni termin przedawnienia względem roszczeń o wypłatę specjalnych
         dodatków za wysługę lat, których pozbawiony był – przed wydaniem wyroku z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C‑224/01 Köbler
         – pracownik korzystający z prawa do swobodnego przepływu, z uwagi na przepis prawa krajowego niezgodny z prawem wspólnotowym.

      W istocie do wewnętrznego porządku prawnego każdego państwa członkowskiego należy takie uregulowanie tej zasady proceduralnej,
         aby po pierwsze, zasada ta nie była mniej korzystna od zasad dotyczących podobnych środków prawnych o charakterze wewnętrznym
         (zasada równoważności), a po drugie, aby nie uniemożliwiała w praktyce lub nadmiernie nie utrudniała wykonywania praw przyznanych
         przez porządek prawny Unii (zasada skuteczności).

      W tym względzie termin przedawnienia nie może zostać uznany za sprzeczny z zasadą równoważności skoro istnieje, obok instytucji
         przedawnienia znajdującej zastosowanie do środków prawnych mających na celu zapewnienie w krajowym porządku prawnym ochrony
         praw, jakie jednostki wywodzą z prawa Unii, instytucja przedawnienia, jakiej podlegają środki prawne o charakterze wewnętrznym
         oraz gdy zważywszy na ich przedmiot i istotne elementy, te dwie instytucje przedawnienia mogą być uznane za podobne.

      Co się tyczy zasady skuteczności, ustalenie rozsądnych terminów do wniesienia skargi pod rygorem przedawnienia w interesie
         pewności prawa, która chroni jednocześnie zainteresowanego i daną administrację jest zgodne z prawem Unii. Terminy takie nie
         mogą bowiem uniemożliwiać w praktyce lub nadmiernie utrudniać wykonywanie uprawnień gwarantowanych w porządku prawnym Unii.
         W tym względzie krajowy trzyletni termin przedawnienia jest rozsądny.

      Wykładni takiej nie podważa okoliczność, że skutki wyroku w sprawie Köbler sięgają daty wejścia w życie normy poddanej wykładni,
         ponieważ skutki te nie zostały ograniczone w czasie przez Trybunał. Zastosowania bowiem zasady proceduralnej, takiej jak termin
         przedawnienia, nie można mylić z ograniczeniem skutków wyroku Trybunału dokonującego wykładni przepisu prawa Unii.

      Ponadto prawo Unii nie zakazuje państwu członkowskiemu zastosowania instytucji przedawnienia względem roszczeń o dodatek specjalny
         za wysługę lat, który z naruszeniem przepisów prawa Unii nie został przyznany, nawet gdy to państwo członkowskie nie zmieniło
         norm krajowych w celu uzgodnienia ich z tymi przepisami. Inaczej jest jedynie w sytuacji gdy postawa władz krajowych w połączeniu
         z istnieniem instytucji przedawnienia doprowadziła do całkowitego pozbawienia danej osoby możliwości dochodzenia swoich praw
         przed sądami krajowymi.

      (por. pkt 17, 20, 27-30, 33, 41; sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
      z dnia 15 kwietnia 2010 r.(*)

      Swobodny przepływ osób – Pracownicy – Równość traktowania – Dodatek specjalny za wysługę lat dla profesorów uniwersyteckich przewidziany przez przepis krajowy, którego niezgodność z prawem
         wspólnotowym została stwierdzona na mocy wyroku Trybunału – Termin przedawnienia − Zasady równoważności i skuteczności

      W sprawie C‑542/08
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Verwaltungsgerichtshof
         (Austria) postanowieniem z dnia 12 listopada 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 4 grudnia 2008 r., w postępowaniu:

      Friedrich G. Barth
      przeciwko
      Bundesministerium für Wissenschaft und Forschung,

      TRYBUNAŁ (czwarta izba),
      w składzie: J.C. Bonichot, prezes izby, C. Toader, C.W.A. Timmermans (sprawozdawca), P. Kūris i L. Bay Larsen, sędziowie,
      rzecznik generalny: Y. Bot,
      sekretarz: M.A. Gaudissart, kierownik wydziału,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 4 lutego 2010 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      w imieniu F. Bartha przez H.R. Laurera oraz K.A. Arlamovsky'ego, Rechtsanwälte,
      –        w imieniu rządu austriackiego przez E. Riedla, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu czeskiego przez M. Smolka, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu rządu francuskiego przez G. de Bergues'a oraz B. Cabouata oraz przez A. Czubinski, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu włoskiego przez I. Bruni, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez F. Arenę, avvocato dello
         Stato,

      –        w imieniu rządu polskiego przez M. Dowgielewicza, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Europejskiej przez V. Kreuschitza oraz G. Rozeta, działających w charakterze pełnomocników,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 39 WE oraz art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG)
         nr 1612/68 z dnia 15 października 1968 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty (Dz.U. L 257, s. 2),
         jak również zasady skuteczności.

      2        Wniosek ten został złożony w ramach postępowania toczącego się między F. Barthem a Bundesministerium für Wissenschaft und
         Forschung (federalnym ministrem nauki i badań naukowych) w przedmiocie decyzji w sprawie częściowego przedawnienia roszczeń
         F. Bartha o przyznanie specjalnego dodatku za wysługę lat.

       Ramy prawne
       Uregulowania wspólnotowe
      3        Na podstawie art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 1612/68:

      „Pracownik, będący obywatelem państwa członkowskiego, nie może być na terytorium innego państwa członkowskiego ze względu
         na swą przynależność państwową traktowany odmiennie niż pracownicy krajowi pod względem warunków zatrudnienia i pracy, w szczególności
         warunków wynagrodzenia, zwolnienia i, jeżeli straci pracę, powrotu do pracy lub ponownego zatrudnienia”.

       Uregulowania krajowe
      4        Paragraf 50a ust. 1 Gehaltsgesetz 1956 (ustawy o wynagrodzeniach z 1956 r., zwanej dalej „GehG”), w brzmieniu zmienionym ustawą
         opublikowaną w BGBl. I, 109/1997, przewiduje:

      „Profesor uniwersytecki […], który może się wykazać piętnastoletnim stażem pracy w tym charakterze na austriackich uniwersytetach
         […] oraz który pobierał przez cztery lata dodatek za wysługę lat, przewidziany w § 50 ust. 4, może ubiegać się, począwszy
         od dnia, w którym oba te warunki zostały spełnione, o dodatek specjalny za wysługę lat, uwzględniany przy obliczaniu emerytury,
         którego wysokość odpowiada wysokości dodatku za wysługę lat, przewidzianego w § 50 ust. 4”.

      5        Ustawą, opublikowaną w BGBl. I, 130/2003, do § 50a GehG dodano ust. 4 o następującym brzmieniu:

      „Do celów obliczania okresu piętnastu lat służby, o którym mowa w ust. 1, zalicza się okresy przepracowane:
      1)      po dniu 7 listopada 1968 r. na porównywalnym stanowisku na uniwersytecie państwa, które (lub którego następca prawny) stało
         się członkiem Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub

      […]”.
      6        Paragraf 13b ust. 1 GehG, w brzmieniu obowiązującym w dniu mianowania skarżącego w postępowaniu krajowym (BGBl. 318/1973),
         stanowił:

      „Roszczenie o świadczenie ulega przedawnieniu po okresie trzech lat od chwili wykonania pracy lub świadczenia uzasadniającego
         prawo do wynagrodzenia”.

      7        Na podstawie § 169a GehG, dodanego do GehG ustawą opublikowaną w BGBl. I, 130/2003:

      „1.      Jeżeli czynny zawodowo profesor uniwersytecki, profesor w stanie spoczynku lub emerytowany profesor przepracował określone
         we wprowadzonym ustawą federalną BGBl. I No 130/2003 § 50a ust. 4 okresy, które podlegają zaliczeniu na podstawie tej ustawy,
         to na jego wniosek dostosowuje się odpowiednio przysługujący mu specjalny dodatek za wysługę lat na podstawie § 50a. Jeżeli
         wymagane przesłanki są spełnione, do złożenia wniosku uprawnieni są również byli profesorowie uniwersyteccy […].

      2.      Dostosowanie specjalnego dodatku za wysługę lat na podstawie ust. 1 dokonuje się z mocą wsteczną, najwcześniej jednak od dnia
         1 stycznia 1994 r.

      3.      Wnioski na podstawie ust. 1 są dopuszczalne, jeżeli zostały złożone najpóźniej w dniu 30 czerwca 2004 r.
      4.      W przypadku roszczeń o wynagrodzenie i świadczenia emerytalne, które na podstawie ust. 1 powstały w odniesieniu do okresów
         przypadających przed dniem 1 lipca 2004 r., okresu od dnia 30 września 2003 r. do dnia 30 czerwca 2004 r., nie wlicza się
         do trzyletniego terminu przedawnienia ustanowionego w § 13b niniejszej ustawy […]”.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      8        Z postanowienia odsyłającego wynika, że skarżący w postępowaniu przed sądem krajowym, obywatel niemiecki, w okresie od dnia
         1 stycznia 1975 r. do 28 lutego 1987 r. był zatrudniony na Uniwersytecie Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie nad Menem
         (Niemcy) jako profesor uniwersytecki. Ze skutkiem od dnia 1 marca 1987 r. został mianowany profesorem zwyczajnym na Uniwersytecie
         Wiedeńskim (Austria). W drodze tego mianowania skarżący w postępowaniu przed sądem krajowym uzyskał także obywatelstwo austriackie.

      9        Ponieważ przepracowane przez skarżącego w postępowaniu przed sądem krajowym na uniwersytecie we Frankfurcie nad Menem okresy
         nie zostały uwzględnione do celów specjalnego dodatku za wysługę lat, przewidzianego w § 50a ust. 1 GehG, zainteresowany nie
         pobierał tego dodatku.

      10      Po tym jak w następstwie wyroku z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C‑224/01 Köbler, Rec. s. I‑10239, ustawodawca austriacki
         zmienił GehG ustawą opublikowaną w BGBl. I, 130/2003, skarżący w postępowaniu przed sądem krajowym zwrócił się w piśmie z dnia
         2 marca 2004 r. do Uniwersytetu Wiedeńskiego o dostosowanie przysługującego mu specjalnego dodatku za wysługę lat poprzez
         zaliczenie okresu, jaki przepracował na uniwersytecie we Frankfurcie nad Menem. Decyzja kończąca to postępowanie administracyjne
         przewidywała w art. 1, że skarżącemu w postępowaniu przed sądem krajowym przysługuje od dnia 1 stycznia 1994 r. dodatek specjalny
         za wysługę lat w związku z zaliczeniem tego okresu. Jednakże w art. 2 tej decyzji stwierdzono, że dostosowanie tego dodatku
         zgodnie z art. 1 wywołuje skutki w zakresie wynagrodzenia począwszy od dnia 1 października 2000 r.

      11      W skardze wniesionej do sądu krajowego skarżący w postępowaniu przed sądem krajowym kwestionuje wyraźnie jedynie art. 2 tej
         decyzji, natomiast nie podważa ustalenia daty dostosowania specjalnego dodatku za wysługę lat zawartej w art. 1 tej decyzji.
         Utrzymuje zasadniczo, że zastosowanie w art. 2 tej decyzji instytucji przedawnienia jest niezgodne z prawem wspólnotowym,
         w szczególności z art. 39 WE.

      12      Uznając, że rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu wymaga wykładni prawa wspólnotowego, Verwaltungsgerichtshof postanowił
         zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy stosowanie przepisu o przedawnieniu, który przewiduje trzyletni okres przedawnienia względem roszczeń o wypłatę specjalnego
         dodatku za staż pracy, którego w przypadku takim jak występujący w postępowaniu przed sądem krajowym pracownik migrujący był
         pozbawiony ze względu na niezgodny z prawem wspólnotowym krajowy stan prawny przed wydaniem [ww. wyroku w sprawie Köbler],
         stanowi pośrednią dyskryminację pracowników migrujących w rozumieniu art. 39 WE i art. 7 ust. 1 rozporządzenia […] nr 1612/68
         lub ograniczenie gwarantowanego tym postanowieniem swobodnego przepływu pracowników?

      2)      W przypadku udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi twierdzącej: czy w przypadku takim jak występujący w postępowaniu przed
         sądem krajowym art. 39 WE i art. 7 ust. 1 rozporządzenia […] nr 1612/68 stoją na przeszkodzie stosowaniu takiego przedawnienia
         względem roszczeń o wypłatę specjalnego dodatku za staż pracy, którego pracownicy migrujący byli pozbawieni ze względu na
         niezgodny z prawem wspólnotowym krajowy stan prawny przed wydaniem [ww. wyroku w sprawie Köbler]?

      3)      Czy w przypadku takim jak występujący w postępowaniu przed sądem krajowym zasada skuteczności sprzeciwia się stosowaniu trzyletniego
         przedawnienia względem zaległych roszczeń o wypłatę specjalnego dodatku za staż pracy, którego potencjalni beneficjenci zostali
         pozbawieni z naruszeniem prawa wspólnotowego ze względu na jednoznacznie brzmiące przepisy prawa krajowego?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
      13      Przez swoje pytania prejudycjalne, które należy zbadać łącznie, sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, czy prawo Unii
         sprzeciwia się uregulowaniu, takiemu jak rozpatrywane w postępowaniu przed sądem krajowym, stosującemu trzyletni termin przedawnienia
         względem roszczeń o wypłatę specjalnych dodatków za wysługę lat, których pozbawiony był – przed wydaniem ww. wyroku w sprawie
         Köbler – pracownik korzystający z prawa do swobodnego przepływu, z uwagi na przepis prawa krajowego niezgodny z prawem wspólnotowym.

      14      Trzeba przypomnieć, że w ww. wyroku w sprawie Köbler Trybunał orzekł zasadniczo, że wykładni art. 39 WE i art. 7 ust. 1 rozporządzenia
         nr 1612/68 należy dokonywać w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przyznaniu, na zasadach przewidzianych w § 50a GehG,
         w brzmieniu przed zmianą wprowadzoną ustawą opublikowaną w BGBl. I, 130/2003, dodatku specjalnego za wysługę lat, z którego
         korzystali wyłącznie profesorowie uniwersyteccy z piętnastoletnim stażem pracy na uniwersytetach austriackich.

      15      Z postanowienia odsyłającego wynika, że Republika Austrii zastosowała się do tego wyroku poprzez dodanie do § 50a, na podstawie
         ustawy opublikowanej w BGBl. I, 130/2003, ust. 4 przytoczonego w pkt 5 niniejszego wyroku. Roszczenie o dodatek specjalny
         za wysługę lat podlega w wyniku tej zmiany, na podstawie § 13b ust. 1 GehG, trzyletniemu terminowi przedawnienia, przedłużanemu
         w odpowiednim przypadku o termin dziewięciomiesięczny, o którym mowa w § 169a ust. 4 GehG.

      16      W tym względzie należy podnieść po pierwsze, że w okolicznościach sprawy w postępowaniu przed sądem krajowym taki termin przedawnienia
         stanowi zasadę proceduralną odnoszącą się do środka prawnego mającego na celu ochronę praw, jakie osoba, taka jak skarżący
         w postępowaniu przed sądem krajowym, wywodzi z prawa Unii. Po drugie, prawo Unii nie reguluje kwestii, czy państwa członkowskie
         mogą w takich okolicznościach przewidzieć termin przedawnienia.

      17      Z tego wynika, że do wewnętrznego porządku prawnego każdego państwa członkowskiego należy takie uregulowanie tej zasady proceduralnej,
         aby po pierwsze, zasada ta nie była mniej korzystna od zasad dotyczących podobnych środków prawnych o charakterze wewnętrznym
         (zasada równoważności), a po drugie, aby nie uniemożliwiała w praktyce lub nadmiernie nie utrudniała wykonywania praw przyznanych
         przez porządek prawny Unii (zasada skuteczności) (zob. podobnie wyrok z dnia 17 listopada 1998 r. w sprawie C‑228/96 Aprile,
         Rec. s. I‑7141, pkt 18 i przytoczone orzecznictwo).

      18      W świetle tych właśnie dwu zasad należy dokonać analizy pytań postawionych przez sąd krajowy.

      19      Co się tyczy zasady równoważności, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wymaga ona, by całość uregulowań
         dotyczących środka prawnego znajdowała zastosowanie jednakowo do środków prawnych opartych na naruszeniu prawa Unii oraz podobnych
         środków opartych na naruszeniu prawa wewnętrznego (wyrok z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie C‑118/08 Transportes Urbanos
         y Servicios Generales, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 33 i przytoczone orzecznictwo).

      20      W celu sprawdzenia, czy zasada równoważności jest przestrzegana w sprawie przed sądem krajowym należy w konsekwencji zbadać,
         czy istnieje, obok instytucji przedawnienia, takiej jak rozpatrywana w postępowaniu przed sądem krajowym, znajdującej zastosowanie
         do środków prawnych mających na celu zapewnienie w krajowym porządku prawnym ochrony praw, jakie jednostki wywodzą z prawa
         Unii, instytucji przedawnienia, jakiej podlegają środki prawne o charakterze wewnętrznym i czy, zważywszy na ich przedmiot
         i istotne elementy, te dwie instytucje przedawnienia mogą być uznane za podobne (zob. podobnie wyroki z dnia 16 maja 2000 r.
         w sprawie C‑78/98 Preston i in., Rec. s. I‑3201, pkt 49; ww. w sprawie Transportes Urbanos y Servicios Generales, pkt 35).

      21      Tymczasem należy najpierw przypomnieć, że jak wynika z akt sprawy przedłożonych Trybunałowi, instytucja przedawnienia, taka
         jak przewidziana w § 13b GehG, stosuje się zarówno do środków prawnych mających na celu zapewnienie w krajowym porządku prawnym
         ochrony praw, jakie jednostki wywodzą z prawa Unii, jak i do środków prawnych o charakterze wewnętrznym. Tym samym wydaje
         się, że instytucje przedawnienia mające zastosowanie do każdego z tych dwóch rodzajów środków prawnych są identyczne.

      22      Tym samym, jak to podnoszą również rządy, które przedłożyły Trybunałowi uwagi na piśmie, wyjątek wynikający z przepisu, takiego
         jak § 169a ust. 4 GehG, pozwalający na przedłużenie terminu przedawnienia o dziewięć miesięcy stosuje się jedynie względem
         środków prawnych mających na celu zapewnienie w krajowym porządku prawnym ochrony praw, jakie jednostki wywodzą z prawa Unii.

      23      Skarżący w postępowaniu przed sądem krajowym oraz Komisja utrzymują jednak zasadniczo, że na podstawie § 169a ust. 1 GehG,
         profesorowie uniwersyteccy, którzy staż pracy nabyli co najmniej częściowo na uniwersytetach państw członkowskich innych niż
         Republika Austrii muszą, w przeciwieństwie do profesorów, których cała kariera zawodowa przebiegała w tym ostatnim państwie
         członkowskim, złożyć wniosek o dodatek specjalny za wysługę lat. Taka sytuacja oznacza, że instytucja przedawnienia, taka
         jak rozpatrywana w postępowaniu przed sądem krajowym, ma zakres stosowania, który jest w przypadku środków prawnych mających
         na celu zapewnienie w krajowym porządku prawnym ochrony praw, jakie jednostki wywodzą z prawa Unii, szerszy niż w przypadku
         środków prawnych o charakterze wewnętrznym.

      24      Według skarżącego w postępowaniu przed sądem krajowym i Komisji, wspomniana instytucja przedawnienia wywołuje bowiem skutki
         w odniesieniu do profesorów, których cała kariera zawodowa przebiegała w Austrii jedynie w bardzo sporadycznych przypadkach,
         jeśli na przykład w następstwie błędu, składniki wynagrodzenia zainteresowanych nie zostały naliczone i gdy ci ostatni nie
         zawnioskowali w odpowiednim czasie o zbadanie swojej sytuacji. Natomiast, jeśli chodzi o profesorów, którzy staż pracy nabyli
         co najmniej w części na uniwersytetach państw członkowskich innych niż Republika Austrii, stosowanie instytucji przedawnienia
         przybiera charakter systematyczny.

      25      Jednak taka okoliczność nie pozwala na stwierdzenie, że w rzeczywistości istnieją dwie instytucje przedawnienia, które nie
         powinny być uznawane za podobne.

      26      Jak zasadniczo zauważają bowiem rządy austriacki, włoski i polski, konieczność złożenia wniosku dotyczy nie tylko profesorów,
         którzy nabyli staż pracy co najmniej w części na uniwersytetach państw członkowskich innych niż Republika Austrii, lecz również
         profesorów, których cała kariera zawodowa przebiegała w tym ostatnim państwie i których dodatek specjalny za wysługę lat nie
         został właściwie naliczony. Z tego wynika, że konieczność złożenia wniosku obejmuje faktycznie wszystkich profesorów, względem
         których błędnie zastosowano normy prawne regulujące przyznawanie wspomnianego dodatku i którzy dążą do spowodowania sprostowania
         popełnionego błędu, czy to dotyczy błędu popełnionego przy zastosowaniu norm krajowych, czy norm prawa Unii, które właściwe
         władze krajowe powinny stosować bezpośrednio.

      27      W tych okolicznościach termin przedawnienia, taki jak zastosowany względem skarżącego w postępowaniu przed sądem krajowym,
         nie może zostać uznany za sprzeczny z zasadą równoważności.

      28      Co się tyczy zasady skuteczności, Trybunał uznał za zgodne z prawem Unii ustalenie rozsądnych terminów do wniesienia skargi
         pod rygorem przedawnienia w interesie pewności prawa, która chroni jednocześnie zainteresowanego i daną administrację. Terminy
         takie nie mogą bowiem uniemożliwiać w praktyce lub nadmiernie utrudniać wykonywanie uprawnień gwarantowanych w porządku prawnym
         Unii. W tym względzie krajowy trzyletni termin przedawnienia jest rozsądny (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Aprile, pkt 19;
         wyrok z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie C‑445/06 Danske Slagterier, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 32 i przytoczone
         orzecznictwo).

      29      Tym samym, w braku szczególnych okoliczności podanych do wiadomości Trybunału, trzyletni termin przedawnienia, taki jak zastosowany
         względem roszczeń skarżącego w postępowaniu przed sądem krajowym, który może być przedłużony o dziewięć miesięcy, nie może
         być uznany za sprzeczny z zasadą skuteczności.

      30      Wykładni takiej nie podważa okoliczność, że skutki ww. wyroku w sprawie Köbler sięgają daty wejścia w życie normy poddanej
         wykładni, ponieważ skutki te nie zostały ograniczone w czasie przez Trybunał. Zastosowania bowiem zasady proceduralnej, takiej
         jak termin przedawnienia rozpatrywany w postępowaniu przed sądem krajowym, nie można mylić z ograniczeniem skutków wyroku
         Trybunału dokonującego wykładni przepisu prawa Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 15 września 1998 r. w sprawie C‑231/96 Edis,
         Rec. s. I‑4951, pkt 17 i 18).

      31      Skarżący w postępowaniu przed sądem krajowym oraz Komisja podnoszą jednak, że ustawodawca austriacki wykluczył w drodze jasnego
         przepisu uwzględnienie okresów pracy na uniwersytetach państw członkowskich innych niż Republika Austrii.

      32      Według nich profesorowie uniwersyteccy, którzy nabyli staż pracy na takich uniwersytetach musieli w tych okolicznościach oczekiwać,
         że ich wnioski o uznanie tych okresów dla celów przyznania dodatku specjalnego za wysługę lat zostaną odrzucone. Ustawodawca
         austriacki przyjął zatem stanowisko zniechęcające profesorów uniwersyteckich, mających co do zasady prawo do tego dodatku,
         do złożenia w odpowiednim czasie wniosku koniecznego do wyegzekwowania tego prawa.

      33      Należy jednak zauważyć, że prawo Unii nie zakazuje państwu członkowskiemu zastosowania instytucji przedawnienia względem roszczeń
         o dodatek specjalny za wysługę lat, taki jak rozpatrywany w postępowaniu przed sądem krajowym, który z naruszeniem przepisów
         prawa Unii nie został przyznany, nawet gdy to państwo członkowskie nie zmieniło norm krajowych w celu uzgodnienia ich z tymi
         przepisami. Inaczej jest jedynie w sytuacji gdy postawa władz krajowych w połączeniu z istnieniem instytucji przedawnienia
         doprowadziła do całkowitego pozbawienia danej osoby możliwości dochodzenia swoich praw przed sądami krajowymi (zob. podobnie
         ww. wyrok w sprawie Aprile, pkt 43 i 45).

      34      Tymczasem istnienie takiej okoliczności nie może być podniesione w sprawie przed sądem krajowym.

      35      W szczególności zastosowanie instytucji przedawnienia nie pozbawia całkowicie osoby, takiej jak skarżący w postępowaniu przed
         sądem krajowym, prawa do dodatku, który nie został mu przyznany z naruszeniem przepisów prawa Unii (zob. analogicznie wyroki:
         z dnia 2 lutego 1988 r. w sprawie 309/85 Barra i in., Rec. s. 355, pkt 19; z dnia 9 lutego 1999 r. w sprawie C‑343/96 Dilexport,
         Rec. s. I‑579, pkt 37).

      36      Ponadto, z akt sprawy przedłożonych Trybunałowi nie wynika, by zastosowanie wobec roszczeń skarżącego w postępowaniu przed
         sądem krajowym instytucji przedawnienia znajdowało swe źródło w niedokładnych informacjach, jakie zostały mu celowo przekazane
         przez właściwe władze krajowe (zob. analogicznie wyrok z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie C‑326/96 Levez, Rec. s. I‑7835,
         pkt 34). Jak słusznie podniósł rząd francuski, okoliczność, że wcześniej istniały jasne przepisy prawne sprzeczne z prawem
         wspólnotowym, nie może być zrównana z podaniem takich niedokładnych informacji, pod rygorem uniemożliwienia, przeciwnie niż
         wynika z pkt 33 niniejszego wyroku, jakiegokolwiek zastosowania instytucji przedawnienia w okolicznościach takich jak te w postępowaniu
         przed sądem krajowym.

      37      Wreszcie w zakresie, w jakim pytania prejudycjalne dotyczą również wykładni art. 39 WE i art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 1612/68,
         należy zauważyć, że z tych samych przyczyn co przedstawione w pkt 21–26 niniejszego wyroku, zastosowanie instytucji przedawnienia
         w okolicznościach takich jak te w postępowaniu przed sądem krajowym nie może być uznane za stanowiące dyskryminację pośrednią
         względem pracownika w rozumieniu tych przepisów.

      38      Sytuacja profesorów uniwersyteckich, takich jak skarżący w postępowaniu przed sądem krajowym, powinna bowiem być uznana za
         porównywalną z sytuacją profesorów uniwersyteckich, których cała kariera zawodowa przebiegała w Austrii i których dodatek
         specjalny za wysługę lat nie został poprawnie naliczony w świetle przepisów prawa krajowego. Tymczasem wydaje się, że traktowanie
         tych dwóch kategorii profesorów uniwersyteckich jest zasadniczo identyczne.

      39      Podobnie nie wydaje się, by zastosowanie instytucji przedawnienia w okolicznościach takich jak okoliczności w postępowaniu
         przed sądem krajowym stanowiło jako takie ograniczenie swobodnego przepływu pracowników w rozumieniu art. 39 WE. Zastosowanie
         bowiem tej instytucji przedawnienia wpływa na możliwość uzyskania dodatku specjalnego za wysługę lat za odcinek czasu mający
         miejsce w przeszłości. Z tego wynika, że nie może uniemożliwiać pracownikowi, takiemu jak skarżący w postępowaniu przed sądem
         krajowym, korzystania z praw do swobodnego przepływu pracowników albo go do tego zniechęcać, ponieważ możliwość uzyskania
         takiego dodatku za przeszły okres nie zależy od wyboru pracownika w zakresie korzystania z tych praw (zob. podobnie wyrok
         z dnia 27 stycznia 2000 r. w sprawie C‑190/98 Graf, Rec. s I‑493, pkt 24).

      40      Ponadto nic nie wskazuje na to, by stosowanie instytucji przedawnienia w okolicznościach takich jak okoliczności w postępowaniu
         przed sądem krajowym miałoby uniemożliwiać pracownikowi, takiemu jak skarżący w postępowaniu przed sądem krajowym w określonym
         momencie w przeszłości korzystanie z praw do swobodnego przepływu pracowników, albo go do tego zniechęcać. Jak wynika z ww.
         wyroku w sprawie Köbler, to właśnie sama odmowa przyznania zainteresowanemu dodatku specjalnego za wysługę lat, w przypadku
         gdy korzystał z tych samych praw, stanowiła ograniczenie swobody przepływu pracowników w rozumieniu art. 39 WE.

      41      W rezultacie na przedstawione pytania należy odpowiedzieć w ten sposób, że prawo Unii nie sprzeciwia się uregulowaniu, takiemu
         jak rozpatrywane przed sądem krajowym, stosującemu trzyletni termin przedawnienia względem roszczeń o wypłatę specjalnych
         dodatków za wysługę lat, których pozbawiony był – przed wydaniem ww. wyroku w sprawie Köbler – pracownik korzystający z prawa
         do swobodnego przepływu, z uwagi na przepis prawa krajowego niezgodny z prawem wspólnotowym.

       W przedmiocie kosztów
      42      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
      Prawo Unii nie sprzeciwia się uregulowaniu, takiemu jak rozpatrywane przed sądem krajowym, stosującemu trzyletni termin przedawnienia
            względem roszczeń o wypłatę specjalnych dodatków za wysługę lat, których pozbawiony był – przed wydaniem wyroku z dnia 30 września
            2003 r. w sprawie C‑224/01 Köbler – pracownik korzystający z prawa do swobodnego przepływu, z uwagi na przepis prawa krajowego
            niezgodny z prawem wspólnotowym.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 29 kwietnia 1999 r. # Królestwo Hiszpanii przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Pomoc państwa. # Sprawa C-342/96.


Wyrok Trybunału z dnia 17 maja 2001 r. # International Express Carriers Conference (IECC) przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich, La Poste, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i The Post Office. # Odwołanie - Konkurencja. # Sprawa C-449/98 P.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (piąta izba w składzie powiększonym) z dnia 11 lipca 2002 r. # Hijos de Andrés Molina, SA (HAMSA) przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Pomoc państwa - Skarga o stwierdzenie nieważności. # Sprawa T-152/99.


Wyrok Trybunału z dnia 19 czerwca 1980 r. # Vittorio Testa, Salvino Maggio i Carmine Vitale przeciwko Bundesanstalt für Arbeit. # Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Bayerisches Landessozialgericht, Bundessozialgericht i Hessisches Landessozialgericht - Niemcy. # Zabezpieczenie społeczne # Sprawy połączone 41/79, 121/79 oraz 796/79.