Wyrok Trybunału z dnia 20 maja 1992 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Federalnej Niemiec. # Sprawa C-290/90.


title: Wyrok Sądu (czwarta izba) z dnia 12 grudnia 2014 r. (publikacja fragmentów).#Crown Equipment (Suzhou) Co. Ltd i Crown Gabelstapler GmbH & Co. KG przeciwko Radzie Unii Europejskiej.#Dumping – Przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części pochodzących z Chin – Przegląd – Artykuł 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 – Prawo do obrony – Błąd dotyczący okoliczności faktycznych – Oczywisty błąd w ocenie – Obowiązek uzasadnienia.#Sprawa T-643/11.

text:
               Strony
               Motywy wyroku
               Sentencja

            Strony
            W sprawie T‑643/11
            Crown Equipment (Suzhou) Co. Ltd , z siedzibą w Suzhou (Chiny),
            Crown Gabelstapler GmbH & Co. KG , z siedzibą w Roding (Niemcy),
            reprezentowane przez adwokatów K. Neuhausa, H.J. Freunda oraz B. Eckera,
            strona skarżąca,
            przeciwko
            Radzie Unii Europejskiej,  reprezentowanej przez J.P. Hixa, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego początkowo przez adwokatów G. Berrischa oraz A. Polcyn, a następnie przez adwokatów A. Polcyn oraz D. Geradina,
            strona pozwana,
            popieranej przez
            Komisję Europejską , reprezentowaną przez J.F. Brakelanda, M. Françę oraz A. Stobiecką-Kuik, działających w charakterze pełnomocników,
            interwenient,
            mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1008/2011 z dnia 10 października 2011 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, rozszerzone na przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części wysyłanych z Tajlandii, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Tajlandii, w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 (Dz.U. L 268, s. 1), w zakresie, w jakim rozporządzenie to dotyczy skarżących,
            SĄD (czwarta izba),
            w składzie: M. Prek, prezes, I. Labucka i V. Kreuschitz (sprawozdawca), sędziowie,
            sekretarz: N. Rosner, administrator,
            uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 lutego 2014 r.,
            wydaje następujący

            Motywy wyroku
            Wyrok (1)
            Okoliczności powstania sporu
            [ … ]
            Przebieg postępowania i żądania stron
            [ … ]
            Co do prawa
            1. W przedmiocie dopuszczalności
            […]
            2. Co do istoty
            35. W niniejszej sprawie skarżące przedstawiają trzy zarzuty. Pierwszy zarzut dotyczy naruszenia prawa skarżących do sprawiedliwego procesu, prawa do obrony oraz prawa do bycia wysłuchanym. Drugi zarzut dotyczy popełnienia przez Radę błędów dotyczących okoliczności faktycznych w motywach 58 i 60 zaskarżonego rozporządzenia. Wreszcie w ramach trzeciego zarzutu skarżące podnoszą, iż rozważania, zgodnie z którymi wystąpiła szkoda, oraz związek przyczynowy między przywozem mającym być przedmiotem dumpingu a prawdopodobieństwem utrzymywania się szkody w przypadku zniesienia środków antydumpingowych, są oparte na szeregu oczywistych błędów w ocenie.
            W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia praw proceduralnych skarżących
            36. Skarżące podnoszą w istocie, że ich prawo do sprawiedliwego procesu, jak również prawo do obrony oraz prawo do bycia wysłuchanym zostały naruszone wskutek tego, iż Rada w sposób arbitralny pominęła ich ocenę szkody za okres pomiędzy 2007 r. a 2009 r., którą przedstawiły w piśmie z dnia 25 lipca 2011 r. To naruszenie miałoby wynikać z okoliczności, że w motywie 60 zaskarżonego rozporządzenia zostało błędnie zdaniem skarżących wskazane, iż zbadały one jedynie rozwój szkody w okresie pomiędzy 2009 r. a okresem objętym dochodzeniem przeglądowym (zwanym dalej „ODP”). Według skarżących, ich prawo do przedstawienia własnego stanowiska nie może być ograniczone jedynie do prawa do przedstawienia uwag, ale wiąże się z obowiązkiem uwzględnienia przez Radę w całości stanowiska, które przedstawiły one w piśmie z dnia 25 lipca 2011 r. W rezultacie pominięcie przez Radę wspomnianego pisma stanowi nie tylko naruszenie prawa skarżących do sprawiedliwego procesu, ale również naruszenie art. 11 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia podstawowego.
            37. Rada stwierdza, że nie naruszyła praw proceduralnych skarżących ani art. 11 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia podstawowego.
            38. W zakresie zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia ich prawa do obrony oraz prawa do bycia wysłuchanym należy przypomnieć, że przestrzeganie prawa do obrony stanowi podstawową zasadę prawa Unii, a prawo do bycia wysłuchanym wchodzi w skład rzeczonej zasady (zob. podobnie wyroki: z dnia 12 lutego 1992 r., Niderlandy i in./Komisja, C‑48/90 i C‑66/90, Rec, EU:C:1992:63, pkt 44; z dnia 29 czerwca 1994 r., Fiskano/Komisja, C‑135/92, Rec, EU:C:1994:267, pkt 39; z dnia 24 października 1996 r., Komisja/Lisrestal i in., C‑32/95 P, Rec, EU:C:1996:402, pkt 21; z dnia 22 listopada 2012 r., M., C‑277/11, Rec, EU:C:2012:744, pkt 82; z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, Zb.Orz., EU:C:2013:518, pkt 98), które znajduje zastosowanie do każdej osoby (zob. podobnie wyrok z dnia 18 grudnia 2008 r., Sopropé, C‑349/07, Zb.Orz, EU:C:2008:746, pkt 36).
            39. Ta podstawowa zasada poszanowania prawa do obrony w toku postępowania poprzedzającego wydanie aktu, który wiąże się z niekorzystnymi skutkami dla danej osoby, jest w sposób wyraźny ustanowiona w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej, która zgodnie z art. 6 ust. 1 TUE, ma taką samą moc prawną jak traktaty. W szczególności bowiem art. 41 ust. 2 pkt a) karty praw podstawowych stanowi, że prawo każdego do bezstronnego i rzetelnego załatwienia jego sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje Unii obejmuje między innymi prawo każdej osoby do osobistego przedstawienia sprawy, zanim zostanie podjęty indywidualny środek mogący negatywnie wpłynąć na jej sytuację.
            40. Ponadto w kontekście postępowań obejmujących dochodzenia antydumpingowe z orzecznictwa wynika, że poszanowanie prawa do obrony ma zasadnicze znaczenie w rzeczonych postępowaniach (zob. podobnie wyrok z dnia 16 lutego 2012 r., Rada/Interpipe Niko Tube i Interpipe NTRP, C‑191/09 P i C‑200/09 P, Zb.Orz., EU:C:2012:78, pkt 77 i przytoczone tam orzecznictwo).
            41. Poszanowanie tych praw oznacza, że zainteresowanym przedsiębiorstwom powinna być zapewniona możliwość skutecznego przedstawienia w toku postępowania administracyjnego ich stanowiska na temat istnienia i zasadności podnoszonych przez Komisję faktów i okoliczności oraz dowodów zebranych przez nią na poparcie zarzutu istnienia praktyki dumpingowej oraz wynikłej z niej szkody (wyroki: z dnia 27 czerwca 1991 r., Al-Jubail Fertilizer/Rada, C‑49/88, Rec, EU:C:1991:276, pkt 17; z dnia 11 lipca 2013 r., Hangzhou Duralamp Electronics/Rada, T‑459/07, EU:T:2013:369, pkt 110).
            42. W niniejszej sprawie skarżące nie wykazują jednak, że nie były w stanie skutecznie przedstawić stanowiska na temat istnienia i zasadności podnoszonych faktów i okoliczności oraz dowodów zebranych przez instytucje Unii na poparcie swego wniosku zmierzającego do utrzymania w mocy środków antydumpingowych. Skarżące nie przedstawiają zresztą żadnego dowodu, na który nie mogłyby się wcześniej powołać ani którego nie mogłyby przedstawić instytucjom Unii.
            43. Skarżące zarzucają instytucjom Unii, że te nie uwzględniły ich uwag. Jednakże to zarzucane nieuwzględnienie uwag skarżących nie stanowi naruszenia ich prawa do obrony ani prawa do bycia wysłuchanym. O ile bowiem poszanowanie wspomnianych praw wymaga od instytucji Unii, aby zapewniły skarżącym możliwość skutecznego przedstawienia swojego stanowiska, nie oznacza ono jednak, że wspomniane instytucje są zobowiązane to stanowisko uwzględnić. Aby można było przyjąć, że stanowisko skarżących było skutecznie przedstawione, konieczne jest jedynie, aby to stanowisko mogło być przedstawione we właściwym czasie, tak aby instytucje Unii miały możliwość zapoznania się z nim i dokonania z całą wymaganą uwagą oceny jego zasadności z punktu widzenia treści aktu prawnego, który ma być przyjęty (zob. podobnie wyrok z dnia 1 października 2009 r., Foshan Shunde Yongjian Housewares & Hardware/Rada, C‑141/08 P, Zb.Orz., EU:C:2009:598, pkt 97, 98, 102; ww. w pkt 38 powyżej wyrok Sopropé, EU:C:2008:746, pkt 49, 50).
            44. A zatem zarzut skarżących dotyczący naruszenia ich prawa do obrony czy też prawa do bycia wysłuchanym jest bezzasadny.
            45. W zakresie zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia ich prawa do sprawiedliwego procesu sądowego należy przypomnieć, że o ile Komisja czy też Rada nie mogą być uznane za „sąd” w rozumieniu art. 6 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zob. podobnie wyroki: z dnia 29 października 1980 r., van Landewyck i in./Komisja, od 209/78 do 215/78 i 218/78, EU:C:1980:248, pkt 81; z dnia 7 czerwca 1983 r., Musique Diffusion française i in./Komisja, 100/80–103/80, Rec, EU:C:1983:158, pkt 7), to jednak Komisja i Rada są zobowiązane do poszanowania praw podstawowych Unii w toku postępowania administracyjnego, w tym prawa do dobrej administracji ustanowionego w art. 41 karty praw podstawowych. W szczególności ten ostatni artykuł wspomnianej karty, a nie jej art. 47, reguluje postępowanie administracyjne przed Komisją i Radą w sprawie ochrony przed przywozem stanowiącym dumping ze strony państw nienależących do Unii (zob. analogicznie wyrok z dnia 11 lipca 2013 r. Ziegler/Komisja, C‑439/11 P, Zb.Orz., EU:C:2013:513, pkt 154 i przytoczone tam orzecznictwo).
            46. Należy zatem rozumieć zarzut skarżących w ten sposób, że dotyczy on naruszenia prawa do dobrej administracji poprzez nieuwzględnienie w odpowiedni sposób ich uwag przedstawionych w piśmie z dnia 25 lipca 2011 r. Rzeczone prawo obejmuje obowiązek staranności, oznaczający, że właściwa instytucja ma obowiązek dokładnego i bezstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności danego przypadku (zob. podobnie wyroki: z dnia 21 listopada 1991 r., Technische Universität München, C‑269/90, Rec, EU:C:1991:438, pkt 14; z dnia 6 listopada 2008 r., Niderlandy/Komisja, C‑405/07 P, Zb.Orz., EU:C:2008:613, pkt 56 i z dnia 16 września 2013 r., ATC i in./Komisja, T‑333/10, Zb.Orz., EU:T:2013:451, pkt 84).
            47. W niniejszej sprawie Rada wskazała w motywie 60 zaskarżonego rozporządzenia, co następuje:
            „Komentując ujawnienie ustaleń, jeden chiński producent eksportujący stwierdził, że pewne wskaźniki dotyczące przemysłu unijnego, włącznie z produkcją, wielkością sprzedaży, rentownością, wykorzystaniem mocy produkcyjnych i poziomem zatrudnienia, nie kształtują się wcale negatywnie. Przedsiębiorstwo to zbadało jednak tylko okres między 2009 r. a ODP, podczas gdy ocena szkody wymaga zbadania kształtowania się całej sytuacji przemysłu unijnego w okresie badanym, tj. między 2007 r. a ODP. Jak wyjaśniono powyżej (por. motywy 43–49), wszystkie wymienione przez chińskiego eksportera wskaźniki szkody kształtowały się negatywnie w okresie badanym”.
            48. Jak wynika z lektury pisma skarżących z dnia 25 lipca 2011 r., rzeczywiście skarżące wyłącznie w odniesieniu do okresu pomiędzy 2009 r. a ODP podniosły zarzut, że produkcja, rentowność, wykorzystanie mocy produkcyjnych i poziom zatrudnienia przemysłu unijnego nie kształtowały się negatywnie, lecz, przeciwnie, wykazywały zmiany pozytywne.
            49. Tymczasem drugie zdanie motywu 60 zaskarżonego rozporządzenia [„Przedsiębiorstwo to zbadało jednak tylko okres między 2009 r. a ODP, podczas gdy ocena szkody wymaga zbadania kształtowania się całej sytuacji przemysłu unijnego w okresie badanym (tj. między 2007 r. a ODP)”] należy czytać i rozumieć w świetle pierwszego zdania tego motywu. A zatem mimo iż rzeczywiście w piśmie z dnia 25 lipca 2011 r. skarżące odniosły się również do okresu badanego, to ocena, w świetle której niektóre wskaźniki nie kształtowały się negatywnie, dotyczyła jedynie okresu pomiędzy 2009 r. a ODP.
            50. A zatem skarżące niesłusznie w istocie zarzucają naruszenie obowiązku staranności przez instytucje w świetle oceny przedstawionej w motywie 60 zaskarżonego rozporządzenia.
            51. Wreszcie w zakresie, w jakim skarżące podnoszą co do istoty naruszenie przez instytucje obowiązku staranności i naruszenie art. 11 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia podstawowego poprzez nieuwzględnienie innych elementów ich uwag zawartych w piśmie z dnia 25 lipca 2011 r., należy przypomnieć, iż w świetle tego ostatniego przepisu wnioski instytucji Unii powinny uwzględniać wszystkie dowody mające znaczenie w sprawie i właściwie udokumentowane, przedstawione w celu ustalenia, czy zniesienie środków antydumpingowych sprzyjałoby, czy też nie, kontynuacji lub ponownemu wystąpieniu dumpingu i szkody.
            52. Z przyczyn przedstawionych powyżej instytucje nie naruszyły obowiązku uwzględnienia w zaskarżonym rozporządzeniu braku podnoszonego przez skarżące w ich piśmie z dnia 25 lipca 2011 r. negatywnego kształtowania produkcji, rentowności, wykorzystania mocy produkcyjnych i poziomu zatrudnienia w przemyśle Unii. Ponadto z motywu 59 zaskarżonego rozporządzenia wynika, że instytucje wzięły pod uwagę kształtowanie się rentowności, wielkości produkcji i sprzedaży, wskaźnika wykorzystania mocy produkcyjnych, poziomu zatrudnienia oraz wydajności w Unii pomiędzy 2007 r. a ODP. A zatem instytucje wzięły pod uwagę wskazane elementy w odniesieniu do okresu badanego. W zakresie, w jakim skarżące twierdzą, że instytucje dokonały błędnej oceny wspomnianych elementów w kontekście ich uwag przedstawionych w piśmie z dnia 25 lipca 2011 r., należy stwierdzić, że to stanowisko odnosi się do zasadności oceny przedstawionej w zaskarżonym rozporządzeniu, która stanowi przedmiot zarzutu trzeciego i w rezultacie nie podlega zewnętrznej kontroli legalności wspomnianego rozporządzenia. Wynika z tego, że zarzut skarżących oparty na naruszeniu przez instytucje ich obowiązku staranności oraz przepisu art. 11 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia podstawowego na tej podstawie, że nie uwzględniły one w sposób właściwy ich uwag zawartych w piśmie z dnia 25 lipca 2001 r., powinien zostać oddalony.
            53. W świetle całości powyższych uwag należy oddalić pierwszy zarzut skarżących oparty na naruszeniu ich praw proceduralnych.
            W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego błędów odnoszących się do okoliczności faktycznych
            Wprowadzenie
            [ … ]
            W przedmiocie części pierwszej zarzutu drugiego
            […]
            W przedmiocie części drugiej zarzutu drugiego
            [ … ]
            W przedmiocie części trzeciej zarzutu drugiego
            [ … ]
            Wniosek
            [ … ]
            W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego oczywistych błędów w ocenie
            Wprowadzenie
            [ … ]
            W przedmiocie części pierwszej zarzutu trzeciego
            – W przedmiocie oczywistych błędów w ocenie i naruszeń art. 11 ust. 2 i art. 3 ust. 2, 6 i 7 rozporządzenia podstawowego
            [ … ]
            – W przedmiocie braku uzasadnienia
            [ … ]
            – Wniosek
            [ … ]
            W przedmiocie części drugiej zarzutu trzeciego
            – Wprowadzenie
            [ … ]
            – W przedmiocie oceny zawartej w motywach 58 i 59 zaskarżonego rozporządzenia
            [ … ]
            – W przedmiocie oceny zawartej w motywie 61 zaskarżonego rozporządzenia
            [ … ]
            – W przedmiocie oceny zawartej w motywie 62 zaskarżonego rozporządzenia
            [ … ]
            – W przedmiocie oceny zawartej w motywie 64 zaskarżonego rozporządzenia
            [ … ]
            – Wniosek
            [ … ]
            W przedmiocie kosztów
            [ … ]
            (1) .
            (1)  – Poniżej zostały odtworzone jedynie te punkty wyroku, których publikację Sąd uznał za wskazaną.

            Sentencja
            Z powyższych względów
            SĄD (czwarta izba)
            orzeka, co następuje:
            1) Skarga zostaje oddalona.
            2) Crown Equipment (Suzhou) Co. Ltd i Crown Gabelstapler GmbH & Co. KG pokrywają, poza własnymi kosztami, cztery piąte kosztów poniesionych przez Radę Unii Europejskiej.
            3) Rada pokrywa jedną piątą własnych kosztów.
            4) Komisja Europejska pokrywa własne koszty.


Wyrok Trybunału z dnia 10 maja 1960 r. # Barbara Erzbergbau AG i inni przeciwko Wysokiej Władzy EWWiS. # Sprawy połączone 3-58 do 18-58, 25-58 oraz 26-58.


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (piąta izba) z dnia 14 lutego 2008 r. # Orsay GmbH przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie sprzeciwu - Zgłoszenie słowno-graficznego wspólnotowego znaku towarowego O orsay - Wcześniejszy słowno-graficzny krajowy znak towarowy D’ORSAY - Względna podstawa odmowy rejestracji - Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd - Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 40/94. # Sprawa T-39/04.

text:
      Wyrok Sądu Pierwszej Instancji (piąta izba) z dnia 14 lutego 2008 r. – Orsay przeciwko OHIM – Jiménez Arellano (O orsay)
      (sprawa T‑39/04)
      Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie słowno‑graficznego wspólnotowego znaku towarowego O orsay – Wcześniejszy słowno‑graficzny krajowy znak towarowy D’ORSAY – Względna podstawa odmowy rejestracji – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 40/94
      Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Względne podstawy odmowy rejestracji – Sprzeciw właściciela wcześniejszego identycznego lub podobnego znaku towarowego zarejestrowanego dla identycznych lub podobnych
         towarów lub usług – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w odniesieniu do wcześniejszego znaku towarowego (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 8
         ust. 1 lit. b)) (por. pkt 49, 52–55)

      Przedmiot

               Skarga na decyzję Czwartej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 3 listopada 2003 r. (sprawa R 394/2002-4) dotyczącą postępowania w sprawie
                  sprzeciwu między José Jiménez Arellano, SA a Orsay GmbH.

            Informacje dotyczące sprawy

               Zgłaszający wspólnotowy znak towarowy:

               Orsay GmbH

               Zgłoszony wspólnotowy znak towarowy:

               Słowno‑graficzny znak towarowy O orsay dla towarów z klas 23, 24 i 25 – zgłoszenie nr 1042613

               Właściciel znaku towarowego lub oznaczenia, na które powołano się w sprzeciwie:

               José Jiménez Arellano SA

               Znak towarowy lub oznaczenie, na które powołano się w sprzeciwie:

               Graficzny hiszpański i portugalski znak towarowy D’ORSAY, między innymi dla towarów należących do klasy 25

               Decyzja Wydziału Sprzeciwów:

               Zgłoszenie znaku towarowego zostało odrzucone dla towarów „odzież; kozaki buty i kapcie; nakrycia głowy”. W pozostałym zakresie
                  sprzeciw został oddalony.

               Decyzja Izby Odwoławczej:

               Oddalenie odwołania

      Sentencja

                  1)

                  	Skarga zostaje oddalona.

                  2)

                  	Orsay GmbH. zostaje obciążona kosztami postępowania.


title: Wyrok Trybunału (ósma izba) z dnia 6 marca 2008 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Wielkiemu Księstwu Luksemburga. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego ? Dyrektywa 2002/73/WE -Równe traktowanie mężczyzn i kobiet - Dostęp do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego - Warunki pracy - Brak transpozycji w wyznaczonym terminie. # Sprawa C-340/07.

text:
      Wyrok Trybunału (ósma izba) z dnia 6 marca 2008 r. –
      Komisja przeciwko Luksemburgowi
      (sprawa C‑340/07)
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego ? Dyrektywa 2002/73/WE –Równe traktowanie mężczyzn i kobiet – Dostęp do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego – Warunki pracy – Brak transpozycji w wyznaczonym terminie
      Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Badanie zasadności przez Trybunał – Sytuacja, jaką należy wziąć pod uwagę – Sytuacja w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii (art. 226 WE) (por. pkt 6)
      Przedmiot

               Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego ? Brak przyjęcia w wyznaczonym terminie wszystkich przepisów niezbędnych do
                  zastosowania się do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/73/WE z dnia 23 września 2002 r. zmieniającej dyrektywę
                  Rady 76/207/EWG w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do zatrudnienia,
                  kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy (Dz.U. L 269, s. 15).

            Sentencja

                  1)

                  	Nie przyjmując w wyznaczonym terminie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do zastosowania się
                     do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/73/WE z dnia 23 września 2002 r. zmieniającej dyrektywę Rady 76/207/EWG
                     w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia
                     i awansu zawodowego oraz warunków pracy, Wielkie Księstwo Luksemburga uchybiło swoim zobowiązaniom, które na nim ciążą na
                     mocy art. 2 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy.

                  2)

                  	Wielkie Księstwo Luksemburga zostaje obciążone kosztami postępowania.


Wyrok Trybunału (dziesiąta izba) z dnia 21 stycznia 2016 r.#Società per l'aeroporto civile di Bergamo-Orio al Serio (SACBO) SpA przeciwko Komisji Europejskiej i Agencji Wykonawczej ds. Innowacyjności i Sieci (INEA).#Odwołanie – Przedsiębiorstwo kolejowe – Pomoc finansowa – Zamknięcie – Decyzja uznająca za niekwalifikowalne niektóre koszty i ustalająca rozliczenie końcowe – Artykuł 263 akapit czwarty TFUE – Skarga o stwierdzenie nieważności – Akt zaskarżalny – Legitymacja procesowa – Osoba inna niż beneficjent pomocy.#Sprawa C-281/14 P.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (czwarta izba) z dnia 5 lipca 2000 r. # Ignacio Samper przeciwko Parlamentowi Europejskiemu. # Urzędnicy - Interes służby. # Sprawa T-111/99.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (piąta izba) z dnia 24 stycznia 1991 r. # Edward Patrick Latham przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy - Sprawozdanie z oceny. # Sprawa T-63/89.


Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 5 lipca 1988 r. # Felix Borowitz przeciwko Bundesversicherungsanstalt für Angestellte. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Bundessozialgericht - Niemcy. # Zabezpieczenie społeczne. # Sprawa 21/87.


Wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 12 listopada 1998 r. # Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Federalnej Niemiec. # Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego - Dyrektywy 64/433/EWG, 91/497/EWG i 89/662/EWG. # Sprawa C-102/96.


Wyrok Sądu (trzecia izba) z dnia 15 stycznia 2013 r. # Welte - Wenu GmbH przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku - Graficzny wspólnotowy znak towarowy EUROPEAN DRIVESHAFT SERVICES - Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji - Naśladownictwo godła międzynarodowej organizacji rządowej - Artykuł 7 ust. 1 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 207/2009 - Artykuł 6ter konwencji paryskiej - Treść wniosku o unieważnienie - Dopuszczalność nowych dowodów - Artykuł 56 ust. 2 i art. 76 rozporządzenia nr 207/2009 - Zasada 37 lit. b) ppkt iv) rozporządzenia nr 2868/95 - Kompetencje izby odwoławczej w przypadku odwołania ograniczonego do części decyzji Wydziału Unieważnień. # Sprawa T-413/11.


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (ósma izba) z dnia 13 maja 2009 r. # Schuhpark Fascies GmbH przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie sprzeciwu - Zgłoszenie słowno-graficznego wspólnotowego znaku towarowego jello SCHUHPARK - Wcześniejszy słowny krajowy znak towarowy Schuhpark - Względna podstawa odmowy rejestracji - Dowód używania wcześniejszego znaku towarowego - Artykuł 43 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 40/94. # Sprawa T-183/08.

text:
      Wyrok Sądu Pierwszej Instancji (ósma izba) z dnia 13 maja 2009 r. – Schuhpark Fascies przeciwko OHIM – Leder & Schuh (jello
            SCHUHPARK)
      (sprawa T‑183/08)
      Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie słowno‑graficznego wspólnotowego znaku towarowego jello SCHUHPARK – Wcześniejszy słowny krajowy znak towarowy Schuhpark – Względna podstawa odmowy rejestracji – Dowód używania wcześniejszego znaku towarowego – Artykuł 43 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 40/94
      Wspólnotowy znak towarowy – Uwagi osób trzecich i sprzeciw – Rozpatrywanie sprzeciwu – Dowód używania wcześniejszego znaku towarowego (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 43 ust. 2, 3) (por. pkt 20–24)
      Przedmiot

               Skarga na decyzję Czwartej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 13 marca 2008 r. (sprawa R 1560/2006‑4) dotyczącą postępowania w sprawie
                  sprzeciwu między Schuhpark Fascies GmbH a Leder & Schuh AG.

            Informacje dotyczące sprawy

               Zgłaszający wspólnotowy znak towarowy:

               Leder & Schuh AG

               Zgłoszony wspólnotowy znak towarowy:

               Słowno‑graficzny znak towarowy jello SCHUHPARK dla towarów z klas 1, 3, 9, 14, 16, 18, 21, 24–26 i 28 – zgłoszenie nr 1269372

               Właściciel znaku towarowego lub oznaczenia, na które powołano się w sprzeciwie:

               Schuhpark Fascies GmbH

               Znak towarowy lub oznaczenie, na które powołano się w sprzeciwie:

               Niemiecki słowny znak towarowy Schuhpark dla towarów z klasy 25, przy czym sprzeciw był skierowany przeciwko rejestracji w
                  odniesieniu do towarów z klas 18, 21, 25 i 26

               Decyzja Wydziału Sprzeciwów:

               Częściowe uwzględnienie sprzeciwu i częściowa odmowa rejestracji zgłoszonego znaku towarowego

               Decyzja Izby Odwoławczej:

               Uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie sprzeciwu

      Sentencja

                  1)

                  	Skarga zostaje oddalona.

                  2)

                  	Schuhpark Fascies GmbH zostaje obciążona kosztami postępowania.


title: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 26 stycznia 2010 r.#Transportes Urbanos y Servicios Generales SAL przeciwko Administración del Estado.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Tribunal Supremo - Hiszpania.#Autonomia proceduralna państw członkowskich - Zasada równoważności - Skierowana przeciwko państwu skarga o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej - Naruszenie prawa Unii - Naruszenie krajowej konstytucji.#Sprawa C-118/08.

text:
      Sprawa C‑118/08
      Transportes Urbanos y Servicios Generales SAL
      przeciwko
      Administración del Estado
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunal Supremo)
      Autonomia proceduralna państw członkowskich – Zasada równoważności – Skierowana przeciwko państwu skarga o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej – Naruszenie prawa Unii – Naruszenie krajowej konstytucji
      Streszczenie wyroku
      1.        Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Granice
      (art. 234 WE)
      2.        Prawo Unii – Prawa przyznane jednostkom – Naruszenie przez państwo członkowskie – Obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej
            jednostkom
      1.        Jakkolwiek w ramach postępowania prejudycjalnego Trybunał nie jest właściwy do rozstrzygania w przedmiocie zgodności przepisów
         prawa krajowego z prawem Unii, to jest on właściwy do udzielenia sądowi krajowemu wszelkich wskazówek w zakresie wykładni
         tego prawa, umożliwiających temu sądowi ocenę powyższej zgodności, w celu wydania orzeczenia w zawisłej przed nim sprawie.

      Do celów powyższego to, czy krajowe normy prawne, których zgodność z prawem Unii sąd krajowy będzie musiał ocenić w świetle
         udzielonych przez Trybunał wskazówek dotyczących wykładni, wywodzą się z ustaw, aktów wykonawczych czy orzecznictwa, nie ma
         najmniejszego wpływu na właściwość Trybunału do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

      (por. pkt 23, 24)
      2.        Prawo Unii stoi na przeszkodzie stosowaniu normy prawa państwa członkowskiego, na podstawie której skarga o stwierdzenie odpowiedzialności
         odszkodowawczej państwa oparta na naruszeniu prawa Unii przez ustawę krajową, stwierdzonym wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości
         Wspólnot Europejskich wydanym w trybie art. 226 WE, może zostać uwzględniona jedynie wówczas, gdy skarżący wyczerpał uprzednio
         wszystkie wewnętrzne środki odwoławcze służące zakwestionowaniu ważności niekorzystnego aktu administracyjnego wydanego na
         podstawie tej ustawy, jeżeli norma ta nie obowiązuje w odniesieniu do skargi o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej
         państwa opartej na naruszeniu konstytucji przez tę samą ustawę, stwierdzonym przez właściwy sąd.

      W istocie zasada równoważności wymaga, by całość uregulowań dotyczących środka prawnego znajdowała zastosowanie jednakowo
         do środków prawnych opartych na naruszeniu prawa Unii oraz podobnych środków opartych na naruszeniu prawa wewnętrznego. Tymczasem
         z uwagi na przedmiot i zasadnicze elementy dane środki prawne mogą być uznane za podobne, gdy po pierwsze mają ten sam przedmiot,
         a mianowicie odszkodowania za szkodę poniesioną przez poszkodowanego z powodu działania lub zaniechania państwa, i po drugie
         jedyna różnica istniejąca między owymi dwoma środkami prawnymi polega na fakcie, że naruszenia prawa, będące ich podstawą,
         stwierdzone zostały w przypadku jednego z nich przez Trybunał w wyroku wydanym w trybie art. 226 WE, a w przypadku drugiego
         z nich, w wyroku właściwego sądu krajowego. Tymczasem sama ta okoliczność, w braku innych elementów pozwalających zauważyć
         inne różnice między omawianymi środkami prawnymi, nie jest wystarczająca, by zróżnicować te środki prawne z punktu widzenia
         zasady równoważności. W związku z tym zasada równoważności stoi na przeszkodzie stosowaniu takiej normy.

      (por. pkt 33, 36, 43–46, 48; sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba)
      z dnia 26 stycznia 2010 r.(*)

      Autonomia proceduralna państw członkowskich – Zasada równoważności – Skierowana przeciwko państwu skarga o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej – Naruszenie prawa Unii – Naruszenie krajowej konstytucji
      W sprawie C‑118/08
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunal
         Supremo (Hiszpania) postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 18 marca 2008 r., w postępowaniu

      Transportes Urbanos y Servicios Generales SAL
      przeciwko
      Administración del Estado,
      TRYBUNAŁ (wielka izba),
      w składzie: V. Skouris, prezes, A. Tizzano (sprawozdawca), J.N. Cunha Rodrigues, K. Lenaerts, J.C. Bonichot, R. Silva de Lapuerta
         i C. Toader, prezesi izb, C.W.A. Timmermans, A. Rosas, K. Schiemann, T. von Danwitz, A. Arabadjiev i J.J. Kasel, sędziowie,

      rzecznik generalny: M. Poiares Maduro,
      sekretarz: M. Ferreira, główny administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 22 kwietnia 2009 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Transportes Urbanos y Servicios Generales SAL przez C. Esquerrę Andreu, abogado,
      –        w imieniu rządu hiszpańskiego przez J. Lópeza-Medela Básconesa, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez R. Vidala Puiga i M. Afonso, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2009 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni zasad skuteczności i równoważności w odniesieniu do
         unormowań mających w hiszpańskim porządku prawnym zastosowanie do wnoszonych przeciwko państwu skarg o stwierdzenie odpowiedzialności
         odszkodowawczej z tytułu naruszenia prawa Unii.

      2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Transportes Urbanos y Servicios Generales SAL (zwaną dalej „Transportes Urbanos”)
         a Administración del Estado w przedmiocie oddalenia wniosku o uznanie odpowiedzialności odszkodowawczej, z którym spółka ta
         wystąpiła przeciwko państwu hiszpańskiemu z tytułu naruszenia prawa Unii.

       Ramy prawne
       Szósta dyrektywa
      3        Artykuł 17 ust. 2 i 5 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw
         członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru
         podatku (Dz.U. L 145, s. 1), zmienionej dyrektywą Rady 95/7/WE z dnia 10 kwietnia 1995 r. (Dz.U. L 102, s. 18) (zwanej dalej
         „szóstą dyrektywą”), w brzmieniu nadanym przez art. 28f stanowi:

      „2.      O ile towary i usługi są używane do celów zawieranych transakcji podlegających opodatkowaniu, podatnik jest uprawniony do
         odliczenia od podatku, który zobowiązany jest zapłacić, następujących kwot:

      a)      należnego lub zapłaconego podatku od wartości dodanej od towarów lub usług dostarczonych lub które mają być podatnikowi dostarczone
         przez innego podatnika;

      b)      podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego od towarów przywożonych;
      c)      podatku od wartości dodanej, który jest należny na podstawie art. 5 ust. 7 lit. a), art. 6 ust. 3 i art. 28a ust. 6;
      […]
      5.      W odniesieniu do towarów i usług, które mają być wykorzystane przez podatnika tak w przypadku transakcji określonych w ust. 2
         i 3, dla których podatek od wartości dodanej podlega odliczeniu, jak też transakcji, dla których podatek nie podlega odliczeniu,
         odliczenie będzie dotyczyło tylko takiej części podatku od wartości dodanej, jaka przypada na kwotę tych pierwszych transakcji.

      Ta część podlegająca odliczeniu zostanie ustalona, zgodnie z art. 19, dla wszystkich transakcji przeprowadzanych przez podatnika.
      […]”.
      4        Artykuł 19 szóstej dyrektywy określa kryteria ustalania części podlegającej odliczeniu, o której mowa w art. 17 ust. 5 akapit
         pierwszy dyrektywy.

       Prawo krajowe
      5        Artykuł 163 konstytucji hiszpańskiej (zwanej dalej „konstytucją”) stanowi:

      „Jeżeli sąd w toku postępowania stwierdzi, że przepis rangi ustawowej, który jest właściwy w danym przypadku i od którego
         ważności zależy orzeczenie w toczącej się sprawie, może być niezgodny z konstytucją, zwraca się z pytaniem do Tribunal Constitucional
         [trybunału konstytucyjnego] w przypadkach, formie i ze skutkami, które przewiduje ustawa, a które w żadnym razie nie mają
         skutku zawieszającego”.

      6        Ustawa 37/1992 z dnia 28 grudnia 1992 r. o podatku od wartości dodanej (BOE nr 312 z dnia 29 grudnia 1992 r., s. 44247), w brzmieniu
         zmienionym przez ustawę 66/1997 z dnia 30 grudnia 1997 r. (BOE nr 313 z dnia 31 grudnia 1997 r., s. 38517) (zwana dalej „ustawą
         37/1992”) ustanawia ograniczenia uprawnienia podatników do dokonywania odliczeń podatku od wartości dodanej (zwanego dalej
         „VAT”) naliczanego od zakupu towarów lub usług finansowanych za pomocą dotacji. Ograniczenia te weszły w życie począwszy od
         roku podatkowego 1998.

      7        Ustawa 37/1992 nakłada również na podatników obowiązek składania okresowych deklaracji podatkowych, w których podatnik obowiązany
         jest wyliczyć kwotę należnego od niego VAT (zwanych dalej „samonaliczeniami”).

      8        Na podstawie ogólnej ustawy podatkowej 58/2003 z dnia 17 grudnia 2003 r. (BOE nr 303 z dnia 18 grudnia 2003 r., s. 44987)
         podatnicy mają prawo zażądać korekty sporządzonych przez siebie samonaliczeń, a w odpowiednim przypadku, dochodzić zwrotu
         nienależnie zapłaconych kwot. Na mocy art. 66 i 67 wspomnianej ustawy termin przedawnienia tego roszczenia wynosi cztery lata,
         licząc co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym dokonano nienależnej wpłaty lub w którym upłynął termin złożenia
         samonaliczenia, jeżeli nienależnej wpłaty dokonano w tym właśnie terminie.

       Postępowanie przed sądem krajowym
      9        Wyrokiem z dnia 6 października 2005 r. w sprawie C‑204/03 Komisja przeciwko Hiszpanii, Zb.Orz. s. I‑8389, Trybunał orzekł
         zasadniczo, że ograniczenia możliwości odliczenia VAT określone w ustawie 37/1992 są niezgodne z art. 17 ust. 2 i 5 oraz art. 19
         szóstej dyrektywy.

      10      Transportes Urbanos, która zgodnie z ustawą 37/1992 dokonywała samonaliczania w latach podatkowych 1999 i 2000, nie skorzystała
         z prawa do dochodzenia, na podstawie ogólnej ustawy podatkowej 58/2003, korekty tych samonaliczeń. Bezsporny jest bowiem fakt,
         że w chwili wydania przez Trybunał ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Hiszpanii roszczenie to przedawniło się.

      11      Transportes Urbanos wystąpiła wówczas do Rady Ministrów z wnioskiem przeciwko państwu hiszpańskiemu o uznanie odpowiedzialności
         odszkodowawczej. W ramach wspomnianego wniosku o uznanie odpowiedzialności odszkodowawczej podniosła ona, że poniosła szkodę
         na kwotę 1 228 366,39 EUR z tytułu naruszenia przez hiszpańskiego ustawodawcę szóstej dyrektywy, które to naruszenie zostało
         stwierdzone przez Trybunał w ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Hiszpanii. Kwota ta odpowiadała kwotom VAT, nienależnie
         pobranym przez hiszpański urząd skarbowy w trakcie wymienionych lat podatkowych oraz zwrotowi, którego spółka mogłaby dochodzić
         za wspomniane lata.

      12      Decyzją z dnia 12 stycznia 2007 r. Rada Ministrów oddaliła wniosek Transportes Urbanos o uznanie odpowiedzialności odszkodowawczej,
         uznając, że niewystąpienie przez nią o korektę wspomnianych samonaliczeń w wyznaczonym terminie spowodowało zerwanie bezpośredniego
         związku przyczynowego między zarzucanym państwu hiszpańskiemu naruszeniem prawa Unii a szkodą, której poniesienie podnosiła
         ta spółka.

      13      Odmowna decyzja Rady Ministrów oparta była w szczególności na dwóch wyrokach Tribunal Supremo [sądu najwyższego] z dnia 29 stycznia
         2004 r. i z dnia 24 maja 2005 r. (zwanych dalej „spornym orzecznictwem”), zgodnie z którymi skierowanie przeciwko państwu
         skargi o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu naruszenia prawa Unii wymaga uprzedniego wyczerpania środków
         odwoławczych, administracyjnych i sądowych, przysługujących od niekorzystnego aktu administracyjnego, który został wydany
         na podstawie krajowej ustawy niezgodnej z prawem Unii.

      14      W dniu 6 czerwca 2007 r. Transportes Urbanos zaskarżyła wspomnianą decyzję odmowną Rady Ministrów do Tribunal Supremo.

       Postanowienie odsyłające i pytanie prejudycjalne
      15      W postanowieniu odsyłającym Tribunal Supremo przypomina, że zgodnie ze spornym orzecznictwem wystąpienie przeciwko państwu
         ze skargą o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej w oparciu o niekonstytucyjność ustawy nie jest uzależnione, w przeciwieństwie
         do takiej samej skargi opartej na niezgodności tej ustawy z prawem Unii, od jakiegokolwiek warunku uprzedniego wyczerpania
         środków odwoławczych od wydanego na podstawie tej ustawy niekorzystnego aktu administracyjnego.

      16      Powodem odmiennego traktowania tych dwóch środków prawnych wydają się być różnice między środkami odwoławczymi przysługującymi
         od aktu administracyjnego w zależności od tego, czy środki te oparte są na niezgodności wspomnianego aktu z prawem Unii, czy
         na naruszeniu konstytucji przez krajową ustawę, na podstawie której wydany został ów akt.

      17      Ponieważ bowiem, zgodnie ze spornym orzecznictwem, w odniesieniu do krajowej ustawy istnieje domniemanie zgodności z konstytucją,
         akty administracyjne wydane na podstawie tej ustawy objęte są również domniemaniem „zgodności z prawem”. W związku z tym ani
         organy władzy administracyjnej, ani sądowniczej nie mogą uchylać tych aktów, zanim wyrok stwierdzający nieważność ustawy ze
         względu na jej niezgodność z konstytucją nie zostanie wydany przez Tribunal Constitucional na skutek skargi w sprawie stwierdzenia
         niekonstytucyjności, wniesionej w trybie art. 163 konstytucji, z którą wystąpić może jedynie sąd, przed którym zawisł spór.

      18      W tych okolicznościach, gdyby uprzednie wyczerpanie administracyjnych i sądowych środków odwoławczych przysługujących od niekorzystnego
         aktu administracyjnego stanowiło warunek wymagany do tego, by móc wystąpić ze skargą o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej
         z tytułu naruszenia konstytucji, skutkowałoby to nałożeniem na podmioty prawne obowiązku zaskarżania aktu administracyjnego
         wydanego na podstawie niekonstytucyjnej ustawy najpierw w administracyjnym toku instancji, a następnie na drodze sądowej,
         we wszystkich instancjach po kolei, aż wreszcie któryś z rozpoznających sprawę sądów postanowiłby podnieść kwestię niekonstytucyjności
         tej ustawy przed Tribunal Constitucional. Taka sytuacja byłaby nieproporcjonalna i miałaby niedopuszczalne skutki.

      19      Natomiast jeżeli właściwy organ administracyjny lub sądowniczy uzna, że akt administracyjny wydany został na podstawie ustawy
         niezgodnej z prawem Unii, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału ma on obowiązek odstąpienia od stosowania tej ustawy,
         a także aktów administracyjnych wydanych na jej podstawie. Od tych organów można więc domagać się bezpośrednio uchylenia niekorzystnego
         aktu administracyjnego i w ten sposób uzyskać całkowite naprawienie szkody.

      20      Ponadto, zgodnie ze spornym orzecznictwem, istnienie naruszenia prawa Unii mogące rodzić odpowiedzialność po stronie państwa
         powinno zostać stwierdzone orzeczeniem prejudycjalnym Trybunału. Tymczasem skutki wyroku Trybunału wydanego w trybie art. 267
         TFUE nie są porównywalne ze skutkami wyroku Tribunal Constitucional uznającego ustawę za niezgodną z konstytucją, ponieważ
         wyłącznie orzeczenie drugiego z nich powoduje nieważność tej ustawy z mocą wsteczną.

      21      W tych okolicznościach Tribunal Supremo postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem
         prejudycjalnym:

      „Czy przyjęte w [spornym orzecznictwie] odmienne traktowanie roszczeń o stwierdzenie istnienia odpowiedzialności majątkowej
         państwa jako ustawodawcy, w przypadku gdy roszczenia te opierają się na decyzjach wydanych na podstawie ustawy uznanej za
         niekonstytucyjną, od roszczeń, które opierają się na decyzjach wydanych na podstawie przepisu uznanego za sprzeczny z prawem
         [Unii], jest sprzeczne z zasadami równoważności i skuteczności?”.

       W przedmiocie właściwości Trybunału
      22      Zdaniem rządu hiszpańskiego Trybunał nie jest właściwy do orzekania w przedmiocie zgodności z prawem Unii orzeczeń sądów,
         takich jak orzeczenia składające się na sporne orzecznictwo, ponieważ sam Tribunal Supremo jest w stanie zmienić to orzecznictwo,
         jeżeli uzna, że nie jest ono zgodne z tymże prawem.

      23      W tym względzie należy przypomnieć, że jakkolwiek w ramach postępowania prejudycjalnego Trybunał nie jest właściwy do rozstrzygania
         w przedmiocie zgodności przepisów prawa krajowego z prawem Unii, to wielokrotnie orzekał, iż jest on właściwy do udzielenia
         sądowi krajowemu wszelkich wskazówek w zakresie wykładni tego prawa, umożliwiających temu sądowi ocenę powyższej zgodności,
         w celu wydania orzeczenia w zawisłej przed nim sprawie (zob. podobnie w szczególności wyroki: z dnia 15 grudnia 1993 r. w sprawie
         C‑292/92 Hünermund i in., Rec. s. I‑6787, pkt 8; z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie C‑380/05 Centro Europa 7, Zb.Orz. s. I‑349,
         pkt 50).

      24      Do celów powyższego, jak zwraca uwagę rzecznik generalny w pkt 13 swojej opinii, to, czy krajowe normy prawne, których zgodność
         z prawem Unii sąd krajowy będzie musiał ocenić w świetle udzielonych przez Trybunał wskazówek dotyczących wykładni, wywodzą
         się z ustaw, aktów wykonawczych, czy orzecznictwa, nie ma najmniejszego wpływu na właściwość Trybunału do rozstrzygnięcia
         w przedmiocie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

      25      Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w ramach współpracy pomiędzy Trybunałem a sądami krajowymi, ustanowionej na mocy
         art. 267 TFUE, do sądu krajowego, przed którym sprawa zawisła i na którym spoczywa odpowiedzialność za mające w niej zapaść
         orzeczenie, należy dokonanie oceny, z uwzględnieniem szczególnych okoliczności tej sprawy, czy wydanie orzeczenia w trybie
         prejudycjalnym jest niezbędne do wydania wyroku w postępowaniu przed sądem krajowym, jak i ocena zasadności pytań, z którymi
         zwraca się on do Trybunału. Zatem jeżeli pytania dotyczą wykładni prawa Unii, Trybunał ma co do zasady obowiązek wydania orzeczenia
         (zob. podobnie w szczególności wyroki: z dnia 13 marca 2001 r. w sprawie C‑379/98 PreussenElektra, Rec. s. I‑2099, pkt 38;
         z dnia 22 maja 2003 r. w sprawie C‑18/01 Korhonen i in., Rec. s. I‑5321, pkt 19; z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawach połączonych
         C‑261/07 i C‑299/07 VTB-VAB i Galatea, Zb.Orz. s. I‑2949, pkt 32).

      26      Tymczasem w niniejszej sprawie zadaniem Trybunału nie jest dokonanie wykładni prawa krajowego lub krajowego wyroku sądowego,
         lecz udzielenie sądowi krajowemu wskazówek co do wykładni zasad skuteczności i równoważności, by umożliwić mu przeprowadzenie
         oceny, czy na mocy prawa Unii ma on obowiązek odstąpić od stosowania norm krajowych dotyczących skarg przeciwko państwu o stwierdzenie
         odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu naruszenia prawa Unii przez krajową ustawę (zob. podobnie wyrok z dnia 18 lipca
         2007 r. w sprawie C‑119/05 Lucchini, Zb.Orz. s. I‑6199, pkt 46).

      27      Trybunał jest zatem właściwy do rozstrzygnięcia w przedmiocie niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

       W przedmiocie pytania prejudycjalnego
      28      W swoim pytaniu sąd krajowy dąży w istocie do ustalenia, czy prawo Unii stoi na przeszkodzie unormowaniu państwa członkowskiego,
         zgodnie z którym skarga o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej państwa oparta na naruszeniu prawa Unii przez krajową
         ustawę uzależniona jest od spełnienia warunku uprzedniego wyczerpania środków odwoławczych przysługujących od niekorzystnego
         aktu administracyjnego, jeżeli ta sama skarga nie podlega temu warunkowi, gdy oparta jest na naruszeniu konstytucji przez
         tę samą ustawę.

       Uwagi wstępne
      29      Aby udzielić odpowiedzi na powyższe pytanie, na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasada odpowiedzialności
         państwa za szkody wyrządzone jednostkom poprzez naruszenie prawa Unii, które można mu przypisać, jest nieodłączną częścią
         systemu traktatów, na których Unia się opiera (zob. podobnie wyroki: z dnia 19 listopada 1991 r. w sprawach połączonych C‑6/90
         i C‑9/90 Francovich i in., Rec. s. I‑5357, pkt 35; z dnia 5 marca 1996 r. w sprawach połączonych C‑46/93 i C‑48/93 Brasserie
         du pêcheur i Factortame, Rec. s. I‑1029, pkt 31; z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie C‑445/06 Danske Slagterier, Zb.Orz. s. I‑2119,
         pkt 19).

      30      W tym względzie Trybunał orzekł, że poszkodowani mają prawo do odszkodowania, o ile spełnione są łącznie trzy przesłanki,
         a mianowicie naruszona norma prawna Unii jest dla jednostek źródłem uprawnień, naruszenie jest wystarczająco istotne i istnieje
         bezpośredni związek przyczynowy między naruszeniem a poniesioną przez jednostki szkodą (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie
         Danske Slagterier, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo).

      31      Trybunał miał również okazję wyjaśnić, że z zastrzeżeniem prawa do odszkodowania, którego podstawę stanowi bezpośrednio prawo
         Unii, jeżeli wskazane wyżej przesłanki zostaną spełnione, naprawienie przez państwo wyrządzonej szkody powinno nastąpić zgodnie
         z prawem krajowym regulującym zasady odpowiedzialności, przy czym zasady dotyczące naprawienia szkody, ustanowione przez prawo
         krajowe, nie mogą być mniej korzystne niż zasady dotyczące podobnych krajowych środków prawnych (zasada równoważności) i nie
         mogą być tak skonstruowane, by w praktyce czynić otrzymanie odszkodowania niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym (zasada skuteczności)
         (zob. podobnie wyroki: z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C‑224/01 Köbler, Rec. s. I‑10239, pkt 58; z dnia 13 marca 2007 r.
         w sprawie C‑524/04 Test Claimants in the Thin Cap Group Litigation, Zb.Orz. s. I‑2107, pkt 123).

      32      Zatem, jak wskazał sąd krajowy, to w świetle tych zasad należy rozpatrywać zadane przezeń pytanie.

       W przedmiocie zasady równoważności
      33      Co się tyczy zasady równoważności, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wymaga ona, by całość uregulowań
         dotyczących środka prawnego znajdowała zastosowanie jednakowo do środków prawnych opartych na naruszeniu prawa Unii oraz podobnych
         środków opartych na naruszeniu prawa wewnętrznego (zob. podobnie wyroki: z dnia 15 września 1998 r. w sprawie C‑231/96 Edis,
         Rec. s. I‑4951, pkt 36; z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie C‑326/96 Levez, Rec. s. I‑7835, pkt 41; z dnia 16 maja 2000 r.
         w sprawie C‑78/98 Preston i in., Rec. s. I‑3201, pkt 55; z dnia 19 września 2006 r. w sprawach połączonych C‑392/04 i C‑422/04
         i-21 Germany i Arcor, Zb.Orz. s. I‑8559, pkt 62).

      34      Jednak zasady tej nie można interpretować w ten sposób, że zobowiązuje ona państwo członkowskie do objęcia najkorzystniejszym
         systemem wewnętrznym wszystkich skarg wnoszonych w danej dziedzinie prawa (ww. wyrok w sprawie Levez, pkt 42; wyroki: z dnia
         9 lutego 1999 r. w sprawie C‑343/96 Dilexport, Rec. s. I‑579, pkt 27; z dnia 29 października 2009 r. w sprawie C‑63/08 Pontin,
         dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 45).

      35      Aby sprawdzić, czy w sprawie zawisłej przed sądem krajowym nie naruszono zasady równoważności, należy więc zbadać, czy biorąc
         pod uwagę przedmiot i zasadnicze elementy skargi o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej wniesionej przez Transportes
         Urbanos z tytułu naruszenia prawa Unii i skargi, z którą spółka ta mogłaby wystąpić w oparciu o ewentualne naruszenie konstytucji,
         oba te środki prawne można uznać za podobne (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Preston i in., pkt 49).

      36      Otóż jeśli chodzi o przedmiot obu skarg o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej, o których mowa w powyższym punkcie,
         należy zauważyć, że dotyczą one dokładnie tego samego przedmiotu, a mianowicie odszkodowania za szkodę poniesioną przez poszkodowanego
         z powodu działania lub zaniechania państwa.

      37      Jeśli chodzi o zasadnicze elementy, należy przypomnieć, że zasada uprzedniego wyczerpania środków odwoławczych, stanowiąca
         przedmiot sporu w postępowaniu przed sądem krajowym, różnicuje te skargi, ponieważ wymaga, by skarżący wyczerpał wcześniej
         środki odwoławcze przysługujące od niekorzystnego aktu administracyjnego wyłącznie wówczas, gdy skarga o stwierdzenie odpowiedzialności
         odszkodowawczej oparta jest na naruszeniu prawa Unii przez krajową ustawę, na podstawie której akt ten został wydany.

      38      Należy zaś zwrócić uwagę, że wbrew temu, co zdają się sugerować niektóre kierunki spornego orzecznictwa przywołane w pkt 20
         niniejszego wyroku, naprawienie szkody spowodowanej naruszeniem prawa Unii przez państwo członkowskie nie jest uzależnione
         od wymogu, by istnienie takiego naruszenia zostało stwierdzone wyrokiem wydanym przez Trybunał w trybie prejudycjalnym (zob.
         podobnie ww. wyrok w sprawie Brasserie du pêcheur i Factortame, pkt 94–96; wyrok z dnia 8 października 1996 r. w sprawach
         połączonych C‑178/94, C‑179/94 i od C‑188/94 do C‑190/94 Dillenkofer i in., Rec. s. I‑4845, pkt 28; ww. wyrok w sprawie Danske
         Slagterier, pkt 37).

      39      Jednakże należy stwierdzić, że w sprawie zawisłej przed sądem krajowym Transportes Urbanos wyraźnie oparła swój wniosek o uznanie
         odpowiedzialności odszkodowawczej na ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Hiszpanii, wydanym w trybie art. 226 WE, w którym
         Trybunał stwierdził naruszenie szóstej dyrektywy przez ustawę 37/1992.

      40      Ponadto z postanowienia odsyłającego wynika, że Transportes Urbanos wystąpiła z wnioskiem o uznanie odpowiedzialności odszkodowawczej
         do Rady Ministrów ze względu na to, że terminy do złożenia wniosku o korektę samonaliczeń dokonanych za lata podatkowe 1999
         i 2000 upłynęły już w chwili wydania wspomnianego wyroku w sprawie Komisja przeciwko Hiszpanii.

      41      Jednakże, o czym mowa jest w pkt 12 i 13 niniejszego wyroku, wniosek o uznanie odpowiedzialności odszkodowawczej został oddalony
         przez Radę Ministrów właśnie ze względu na fakt, że zanim Transportes Urbanos z nim wystąpiła, nie zażądała korekty swoich
         samonaliczeń.

      42      Natomiast, zgodnie z postanowieniem odsyłającym, gdyby Transportes Urbanos mogła oprzeć swój wniosek o uznanie odpowiedzialności
         odszkodowawczej na wyroku Tribunal Constitucional stwierdzającym nieważność tej samej ustawy z tytułu naruszenia konstytucji,
         mógłby on zostać uwzględniony, nawet bez względu na okoliczność, że spółka ta nie zażądała korekty wspomnianych samonaliczeń
         przed upływem terminów.

      43      Z powyższych rozważań wynika, że w szczególnej sytuacji leżącej u podstaw sprawy zawisłej przed sądem krajowym, zgodnie z opisem
         zawartym w postanowieniu odsyłającym, jedyna różnica istniejąca między dwoma środkami prawnymi, o których mowa w pkt 35 niniejszego
         wyroku, polega na fakcie, że naruszenia prawa, będące ich podstawą, stwierdzone zostały w przypadku jednego z nich przez Trybunał
         w wyroku wydanym w trybie art. 226 WE, a w przypadku drugiego z nich, w wyroku Tribunal Constitucional.

      44      Zaś sama ta okoliczność, w braku jakiejkolwiek wzmianki w postanowieniu odsyłającym na temat innych wskazówek pozwalających
         zauważyć inne różnice między skargą o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej państwa, z którą rzeczywiście wystąpiła
         Transportes Urbanos, a taką skargą, którą spółka ta mogłaby wnieść na podstawie naruszenia konstytucji stwierdzonego przez
         Tribunal Constitucional, nie jest wystarczająca, by zróżnicować te środki prawne z punktu widzenia zasady równoważności.

      45      W tych okolicznościach należy stwierdzić, iż można uznać, że obydwa wspomniane wyżej środki prawne są podobne w rozumieniu
         orzecznictwa przytoczonego w pkt 35 niniejszego wyroku.

      46      Wynika z tego, że uwzględniając okoliczności przedstawione w postanowieniu odsyłającym, zasada równoważności stoi na przeszkodzie
         stosowaniu takiej normy, jak norma będąca przedmiotem sporu przed sądem krajowym.

      47      Z uwagi na powyższy wniosek nie ma konieczności badania, z punktu widzenia zasady skuteczności, zasady wcześniejszego wyczerpania
         środków odwoławczych, będącej przedmiotem postępowania przed sądem krajowym.

      48      Z powyższego wynika, że na zadane pytanie należy odpowiedzieć, iż prawo Unii stoi na przeszkodzie stosowaniu normy prawa państwa
         członkowskiego, na podstawie której skarga o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej państwa oparta na naruszeniu prawa
         Unii przez ustawę krajową, stwierdzonym wyrokiem Trybunału wydanym w trybie art. 226 WE, może zostać uwzględniona jedynie
         wówczas, gdy skarżący wyczerpał uprzednio wszystkie wewnętrzne środki odwoławcze służące zakwestionowaniu ważności niekorzystnego
         aktu administracyjnego wydanego na podstawie tej ustawy, jeżeli norma ta nie obowiązuje w odniesieniu do skargi o stwierdzenie
         odpowiedzialności odszkodowawczej państwa opartej na naruszeniu konstytucji przez tę samą ustawę, stwierdzonym przez właściwy
         sąd.

       W przedmiocie kosztów
      49      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:
      Prawo Unii stoi na przeszkodzie stosowaniu normy prawa państwa członkowskiego, na podstawie której skarga o stwierdzenie odpowiedzialności
            odszkodowawczej państwa oparta na naruszeniu prawa Unii przez ustawę krajową, stwierdzonym wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości
            Wspólnot Europejskich wydanym w trybie art. 226 WE, może zostać uwzględniona jedynie wówczas, gdy skarżący wyczerpał uprzednio
            wszystkie wewnętrzne środki odwoławcze służące zakwestionowaniu ważności niekorzystnego aktu administracyjnego wydanego na
            podstawie tej ustawy, jeżeli norma ta nie obowiązuje w odniesieniu do skargi o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej
            państwa opartej na naruszeniu konstytucji przez tę samą ustawę, stwierdzonym przez właściwy sąd.
      Podpisy
      * Język postępowania: hiszpański.