title: Wyrok Sądu (ósma izba) z dnia 8 grudnia 2011 r.#Deutsche Post AG przeciwko Komisji Europejskiej.#Pomoc państwa - Środki przyjęte przez władze niemieckie na rzecz Deutsche Post AG - Decyzja o wszczęciu postępowania przewidzianego w art. 88 ust. 2 WE- Brak wcześniejszej decyzji ostatecznej - Niedopuszczalność.#Sprawa T-421/07.

text:
      Sprawa T‑421/07
      Deutsche Post AG
      przeciwko
      Komisji Europejskiej
      Pomoc państwa – Środki przyjęte przez władze niemieckie na rzecz Deutsche Post AG – Decyzja o wszczęciu postępowania przewidzianego w art. 88 ust. 2 WE – Brak wcześniejszej decyzji ostatecznej – Niedopuszczalność
      Streszczenie wyroku
      Skarga o stwierdzenie nieważności – Akty zaskarżalne – Akty wywołujące skutki prawne – Decyzja Komisji o wszczęciu formalnego
            postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do wdrażanego środka krajowego uznanego tymczasowo za nową pomoc – Akt zaskarżalny
            – Decyzja Komisji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego dotyczącego tych samych środków, co te, które były przedmiotem
            decyzji o wszczęciu wcześniejszego postępowania – Niedopuszczalność w przypadku niezakończenia pierwszego postępowania
      (art. 87 ust. 1 WE, art. 88 ust. 2, 3 WE, art. 230 WE; rozporządzenie Rady nr 659/1999, art. 7)
      Aktami lub decyzjami, które mogą być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności, są w rozumieniu art. 230 WE jedynie akty
         wywołujące wiążące skutki prawne mogące wywierać wpływ na interesy skarżącego poprzez istotną zmianę jego sytuacji prawnej.
         Tak jest w przypadku decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w dziedzinie pomocy państwa w sytuacji, gdy
         Komisja zakwalifikuje obowiązujący środek jako nową pomoc, i to zarówno wówczas, gdy władze danego państwa członkowskiego
         uznają ten środek za pomoc istniejącą, jak i wtedy, gdy kwestionują one, iż jest on objęty zakresem stosowania art. 87 ust. 1 WE.

      Decyzja o wszczęciu procedury formalnego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie środka obowiązującego i zakwalifikowanego
         przez Komisję jako nowa pomoc zmienia bowiem nieuchronnie zakres prawny danego środka, jak również sytuację prawną przedsiębiorstw
         z niego korzystających, w szczególności jeśli chodzi o dalsze jego stosowanie. Na taką decyzję można powołać się również przed
         sądem krajowym, który jest zobowiązany do wyciągnięcia wszystkich konsekwencji wynikających z naruszenia art. 88 ust. 3 zdanie
         ostatnie WE. Wreszcie może ona skłonić przedsiębiorstwa korzystające ze środka do odmowy przyjęcia nowych wpłat lub korzyści
         albo do zaoszczędzenia kwot pieniężnych koniecznych na pokrycie przyszłego rozrachunku finansowego. Środowisko przedsiębiorców
         bierze także pod uwagę we wzajemnych stosunkach z beneficjentami pomocy ich osłabioną sytuację prawną i finansową.

      Natomiast tego rodzaju decyzja nie może wywołać autonomicznych skutków prawnych i nie może zatem stanowić decyzji zaskarżalnej
         w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności, ponieważ dotyczy tych samych środków co te, które były przedmiotem decyzji
         o wszczęciu wcześniejszego postępowania, jeśli formalne postępowanie wyjaśniające w przedmiocie tych środków nie zostało zakończone
         i jeśli w ramach tego postępowania Komisja wspominała już, że sporne środki mogą wchodzić w zakres stosowania zakazu z art. 87
         ust. 1 WE.

      W takim bowiem przypadku związane z formalnym postępowaniem wyjaśniającym autonomiczne skutki prawne zostały już wywołane
         wskutek wydania pierwszej decyzji o wszczęciu postępowania.

      (por. pkt 49–51, 61, 63)
WYROK SĄDU (ósma izba)
      z dnia 8 grudnia 2011 r.(*)

      Pomoc państwa – Środki przyjęte przez władze niemieckie na rzecz Deutsche Post AG – Decyzja o wszczęciu postępowania przewidzianego w art. 88 ust. 2 WE – Brak wcześniejszej decyzji ostatecznej – Niedopuszczalność
      W sprawie T‑421/07
      Deutsche Post AG, z siedzibą w Bonn (Niemcy), reprezentowana przez adwokatów J. Sedemunda oraz T. Lübbiga,

      strona skarżąca,
      przeciwko
      Komisji Europejskiej, reprezentowanej początkowo przez N. Khana oraz B. Martenczuka, a następnie przez B. Martenczuka oraz D. Grespana, działających
         w charakterze pełnomocników,

      strona pozwana,
      popieranej przez:
      UPS Europe NV/SA, z siedzibą w Brukseli (Belgia),

      oraz
      UPS Deutschland Inc. & Co. OHG, z siedzibą w Neuss (Niemcy),

      reprezentowane przez adwokatów T. Ottervangera oraz E. Henny,
      interwenienci,
      mającej za przedmiot wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji z dnia 12 września 2007 r. o wszczęciu przewidzianego
         w art. 88 ust. 2 [WE] postępowania dotyczącego pomocy państwa przyznanej przez władze niemieckie na rzecz Deutsche Post AG
         [pomoc państwa C 36/07 (ex NN 25/07)],

      SĄD (ósma izba),
      w składzie: L. Truchot, prezes, M.E. Martins Ribeiro i H. Kanninen (sprawozdawca), sędziowie,
      sekretarz: T. Weiler, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 9 czerwca 2011 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
       Okoliczności powstania sporu
      1        W dniu 8 czerwca 1989 r. Republika Federalna Niemiec przyjęła Postverfassungsgesetz (ustawę o organizacji poczty) (BGBl. 1989 I,
         s. 1026, zwaną dalej „PostVerfG”). Na mocy § 1 ust. 2 tej ustawy niemiecka administracja pocztowa, Deutsche Bundespost, została
         podzielona na trzy odrębne jednostki prawne, to jest Deutsche Bundespost Postdienst, Deutsche Bundespost Telekom i Deutsche
         Bundespost Postbank (zwane dalej odpowiednio „DB‑Postdienst”, „DB-Telekom” i „DB-Postbank”). Zgodnie z § 65 ust. 2 PostVerfG
         jednostki te były zobowiązane do dalszego świadczenia usług, które oferowała Deutsche Bundespost. Podczas gdy więc DB‑Telekom
         wstąpiła w prawa i obowiązki Deutsche Bundespost w zakresie działalności telekomunikacyjnej, DB‑Postdienst przejęła działalność
         Deutsche Bundespost w sektorze pocztowym, w tym w zakresie dotyczącym pocztowych usług powszechnych.

      2        W dniu 14 września 1994 r. Republika Federalna Niemiec przyjęła Postumwandlungsgesetz (ustawę o reorganizacji poczty) (BGBl. 1994 I,
         s. 2339, zwaną dalej „PostUmwG”). Na podstawie §§ 1 i 2 tej ustawy trzy ww. jednostki prawne zostały z dniem 1 stycznia 1995 r.
         przekształcone w spółki akcyjne. Działalność DB‑Postdienst została przejęta przez skarżącą, Deutsche Post AG. Działalność
         DB‑Telekom i DB‑Postbank została przejęta odpowiednio przez Deutsche Telekom AG i Deutsche Postbank AG.

      3        W dniu 7 lipca 1994 r. spółka zajmująca się doręczaniem paczek, UPS Europe NV/SA (zwana dalej „UPS Europe”), wniosła przeciwko
         DB‑Postdienst skargę do Komisji (zwaną dalej „skargą z 1994 r.”), opartą zarówno na art. 86 traktatu WE (obecnie art. 82 WE),
         jak i na art. 92 traktatu WE (następnie art. 87 WE). Po tej skardze wpłynęła inna, złożona w 1997 r. przez stowarzyszenie
         prywatnych podmiotów świadczących usługi kurierskie i ekspresowe, Bundesverband Internationaler Express– und Kurierdienste
         eV (zwane dalej „BIEK”).

      4        UPS Europe i BIEK zarzucały w istocie DB‑Postdienst nadużywanie pozycji dominującej poprzez prowadzenie polityki sprzedaży
         ze stratą w zliberalizowanym sektorze dostarczania paczek od drzwi do drzwi, finansowanej z przychodów osiąganych w sektorze
         przewozu listów (czy też przesyłek listowych), w którym DB‑Postdienst korzystała z monopolu prawnego (zwanego dalej „sektorem
         zastrzeżonym”), bądź dzięki sprzecznej z art. 87 WE pomocy.

      5        Pismem z dnia 17 sierpnia 1999 r., opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich w dniu 23 października 1999 r. (Dz.U. C 306, s. 25), Komisja powiadomiła Republikę Federalną Niemiec o wydaniu decyzji o wszczęciu
         przewidzianego w art. 88 ust. 2 WE formalnego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie różnego rodzaju środków, w ramach
         których skarżąca korzystała z funduszy publicznych (zwanej dalej „decyzją o wszczęciu postępowania z 1999 r.”) i zwróciła
         się do niej o dostarczenie jej pewnych dokumentów i informacji.

      6        W dniu 20 marca 2001 r. Komisja wydała decyzję 2001/354/WE dotyczącą postępowania na podstawie art. 82 WE (sprawa COMP/35.141
         – Deutsche Post AG) (Dz.U. L 125, s. 27). W decyzji tej Komisja stwierdziła, że skarżąca nadużywała swojej pozycji dominującej
         w segmencie sprzedaży wysyłkowej, uzależniając w latach 1974–2000 przyznanie swoim klientom rabatów lojalnościowych od warunku,
         iż zobowiążą się do przesyłania wszystkich lub większości swoich przesyłek za jej pośrednictwem oraz prowadząc w latach 1990–1995
         politykę sprzedaży ze stratą.

      7        W dniu 19 czerwca 2002 r. Komisja wydała decyzję 2002/753/WE w sprawie środków przyjętych przez Republikę Federalną Niemiec
         na rzecz skarżącej (Dz.U. L 247, s. 27, zwaną dalej „decyzją z 2002 r.”).

      8        Decyzja z 2002 r. oparta została na czworakiego rodzaju rozumowaniu.

      9        W pierwszej kolejności Komisja najpierw przypomniała, że w decyzji o wszczęciu postępowania z 1999 r. wyraziła przypuszczenie,
         iż wypłaty dokonywane na rzecz DB‑Postdienst, a następnie na rzecz skarżącej z tytułu rekompensaty za koszty wykonania zadania
         z zakresu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (zwanych dalej „UOIG”) przewyższały dodatkowe koszty wykonania
         tego zadania; powiadomiła ona również o swym zamiarze zbadania pięciu mających rzekomo pomocowy charakter środków. Do środków
         tych należały, po pierwsze, gwarancje państwowe, na mocy których Republika Federalna Niemiec gwarantowała spłatę długów zaciągniętych
         przez Deutsche Bundespost jeszcze przed przekształceniem jej w trzy spółki akcyjne (zwane dalej „gwarancjami publicznymi”),
         po drugie, publiczne finansowanie emerytur pracowników DB-Postdienst i skarżącej, oraz po trzecie, pomoc finansowa, jakiej
         państwo miało udzielać skarżącej (motywy 2, 4, 5 i 7 decyzji z 2002 r.).

      10      Komisja przedstawiła następnie zgłoszone przez Republikę Federalną Niemiec uwagi dotyczące pięciu mających rzekomo pomocowy
         charakter środków, o których mowa w decyzji o wszczęciu postępowania z 1999 r. (motywy 12–20 decyzji z 2002 r.). Jeśli chodzi
         o pomoc finansową państwa, zasygnalizowała ona, że Republika Federalna Niemiec przyznała, iż DB-Postdienst i skarżąca skorzystały
         z dwóch transferów środków publicznych, składających się, po pierwsze, z przyznania transferów środków dokonanych w latach
         1990–1994 przez DB-Telekom na podstawie § 37 ust. 3 PostVerfG, oraz po drugie, na rezygnacji przez DB-Telekom w dniu 1 stycznia
         1995 r. na podstawie § 7 PostUmwG z wierzytelności wobec skarżącej (zwanych dalej „transferami dokonanymi przez DB-Telekom”).
         Komisja wskazała, że rząd niemiecki nie zaprzecza, iż te transfery można przypisać państwu, lecz podnosi jednocześnie, że
         były one nieodzowne, aby wykonane zostało powierzone skarżącej zadanie z zakresu UOIG (motywy 16–20 decyzji z 2002 r).

      11      Komisja wskazała wreszcie, że „odpowiednio do przedmiotu skarg wniesionych UPS [Europe] i BIEK, [decyzja z 2002 r.] dotyczy
         pokrycia kosztów ponoszonych w zliberalizowanym sektorze usług dostarczania paczek od drzwi do drzwi”, w związku z czym prowadzone
         przez nią badanie winno mieć za przedmiot przede wszystkim pokrywanie kosztów ponoszonych przez skarżącą w związku z dwiema
         podstawowymi zliberalizowanymi usługami dostarczania paczek od drzwi do drzwi: usługą przewozu paczek oferowaną klientom biznesowym
         oraz usługą przewozu paczek na zlecenie przedsiębiorstw zajmujących się sprzedażą wysyłkową (motyw 21 decyzji z 2002 r.).

      12      W drugiej kolejności Komisja wskazała, że Republika Federalna Niemiec poinformowała ją, iż w latach 1990 i 1998 skarżąca odnotowywała
         zyski w sektorze zastrzeżonym oraz straty w sektorach zliberalizowanych, przy czym we wszystkich sektorach łącznie odnotowała
         stratę. Wyciągnęła ona na tej podstawie wniosek, że ewentualna strata w sektorze paczek nie może być rekompensowana ani zyskami
         z sektora zastrzeżonego, ani przychodami osiągniętymi w sektorach zliberalizowanych (motywy 66–69; przypis nr 107 decyzji
         z 2002 r.).

      13      W trzeciej kolejności Komisja stwierdziła, że straty odniesione przez skarżącą w sektorze paczek w latach 1990–1998 musiały
         być pokrywane za pomocą zasobów publicznych, i postanowiła zbadać, czy były one związane z jej zadaniem z zakresu UOIG; Komisja
         podniosła jednocześnie, że jeśli nie były one z nim związane, skarżąca odniosła korzyść w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE (motyw 72
         decyzji z 2002 r.).

      14      W tym względzie Komisja stwierdziła, że począwszy od dnia 1 stycznia 1994 r. skarżąca miała na podstawie § 2 ust. 2 pkt 3
         Postdienst-Pflichtleistungsverordnung (rozporządzenia w sprawie świadczeń obowiązkowych) (BGBl. 1994 I, s. 86), możliwość,
         choć nie obowiązek, przyznawania swym klientom w sektorze paczek rabatów, które skutkowały stosowaniem cen niższych niż określona
         w § 1 ust. 1 Postdienst-Pflichtleistungsverordnung jednolita stawka. Wskazała ona, że ze względu na stosowane rabaty przychody
         osiągane w latach 1994–1999 były niewystarczające do pokrycia kosztów operacyjnych, co pociągnęło za sobą powstanie deficytu
         na kwotę 1118,7 mln marek niemieckich (DEM) pozbawionego jakiegokolwiek związku przyczynowego z jakimkolwiek zadaniem z zakresu
         UOIG (motywy 75–79, 82, 86, 88 decyzji z 2002 r.).

      15      Komisja podniosła następnie, po pierwsze, że zasoby wykorzystane do publicznego finansowania emerytur podlegają kontroli Republiki
         Federalnej Niemiec, po drugie, w odniesieniu do gwarancji publicznych, że Republika Federalna Niemiec kontroluje papiery dłużne
         skarżącej, i po trzecie, w odniesieniu do pomocy finansowej Republiki Federalnej Niemiec dla skarżącej, że dokonane przez
         DB-Telekom transfery należy przypisać temu państwu członkowskiemu (motywy 92–94 decyzji z 2002 r.).

      16      Komisja zauważyła, gdyby DB‑Telekom nie dokonała tych transferów, Republika Federalna Niemiec musiałaby, w celu wsparcia DB‑Postdienst
         i skarżącej, użyć środków z budżetu ogólnego (motyw 95 decyzji z 2002 r.).

      17      Komisja wyciągnęła następnie wniosek, że ma do czynienia z zakłóceniem konkurencji oraz wywieraniem wpływu na wymianę handlową
         między państwami członkowskimi. Uznała ona również, że przyznana pomoc jest niezgodna ze wspólnym rynkiem ze względu na to,
         iż nie jest ona uzasadniona na gruncie art. 87 ust. 2 i 3 WE, a poniesione w sektorze paczek dodatkowe koszty netto na kwotę
         1118,7 mln DEM nie mogą zostać uznane za wynikające ze spoczywającego na skarżącej obowiązku wykonania zadania z zakresu UOIG
         w rozumieniu art. 86 ust. 2 WE (motywy 96–106 decyzji z 2002 r.).

      18      W czwartej kolejności Komisja doszła do wniosku, że ze względu na to, iż przyznana przez Republikę Federalną Niemiec rekompensata
         dodatkowych kosztów poniesionych wskutek prowadzenia polityki sprzedaży ze stratą obniżyła koszty związane normalnie ze świadczeniem
         usług w sektorze dostarczania paczek od drzwi do drzwi, środek ten stanowi korzyść w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE oraz niezgodną
         ze wspólnym rynkiem pomoc na kwotę 572 mln EUR (motywy 107 decyzji z 2002 r.).

      19      Część normatywna zaskarżonej decyzji brzmi następująco:

      „Artykuł pierwszy
      Pomoc państwa w wysokości 572 mln EUR (1118,7 mln DEM), jaką [Republika Federalna Niemiec] przyznała [skarżącej], jest niezgodna
         ze wspólnym rynkiem.

      Artykuł 2
      [Republika Federalna Niemiec] podejmie wszelkie kroki konieczne do odzyskania od beneficjenta pomocy wymienionej w art. 1,
         która została mu przyznana bezprawnie.

      […]”.
      20      Wyrokiem z dnia 1 lipca 2008 r. w sprawie T‑266/02 Deutsche Post przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑1233, Sąd stwierdził nieważność
         decyzji z 2002 r. Wniesione przez Komisję odwołanie od tego wyroku zostało oddalone przez Trybunał wyrokiem z dnia 2 września
         2010 r. w sprawie C‑399/08 P Komisja przeciwko Deutsche Post, Zb.Orz. s. I‑7831.

      21      W dniu 22 kwietnia 2004 r. UPS Europe wniosła do Komisji skargę na podstawie art. 82 WE podnosząc, że stawki stosowane przez
         skarżącą w zastrzeżonym sektorze miały cechy nadużycia. Komisja wszczęła w tej sprawie postępowanie, w ramach którego otrzymała
         pewne dokumenty dotyczące decyzji, jakie władze niemieckie podjęły w przedmiocie tych stawek.

      22      W dniu 11 maja 2004 r. UPS Europe ponownie wniosła do Komisji skargę, ponosząc, że instytucja ta w decyzji z 2002 r. nie zbadała
         wszystkich środków publicznych wskazanych w skardze z 1994 r., a korzyści, jakie odniosła skarżąca, przekraczały znacznie
         kwotę, którą Komisja nakazała odzyskać. Ze swej strony w dniu 16 lipca 2004 r. TNT Post AG & Co. KG wniosła do Komisji skargę,
         w której podniosła, że stawki za usługi fakturowane przez skarżącą jej spółce zależnej – DB-PostBank – były zaniżone, a usługi
         te były finansowane z przychodów osiąganych w sektorze zastrzeżonym. W następstwie tych skarg Komisja skierowała do Republiki
         Federalnej Niemiec żądania udzielenia informacji, którym to państwo członkowskie uczyniło zadość.

      23      Pismem z dnia 4 kwietnia 2006 r. Komisja poinformowała UPS Europe, że nie istnieje interes wspólnotowy wystarczający, aby
         prowadzić dochodzenie w sprawie jej wniesionej na podstawie art. 82 WE skargi.

      24      W dniu 26 kwietnia 2007 r. UPS Europe wezwała formalnie Komisję do podjęcia koniecznych środków w zakresie dotyczącym jej
         skargi z dnia 11 maja 2004 r.

      25      Pismem z dnia 13 czerwca 2007 r. Republika Federalna Niemiec wyraziła zgodę na to, by informacje udzielone Komisji w ramach
         dochodzenia wszczętego wskutek skargi wniesionej przez UPS Europe w dniu 22 kwietnia 2004 r. zostały wykorzystane w ramach
         postępowania w sprawie pomocy państwa.

      26      W dniu 3 września 2007 r. UPS Europe i UPS Deutschland Inc. & Co. OHG (zwane dalej łącznie „UPS”) wniosły do Sądu na podstawie
         art. 232 WE skargę zmierzającą do stwierdzenia bezczynności Komisji ze względu na to, że instytucja ta nie wydała rozstrzygnięcia
         w przedmiocie wniesionej do niej w dniu 11 maja 2004 r. skargi (sprawa T‑329/07 UPS Europe i UPS Deutschland przeciwko Komisji).

      27      Pismem z dnia 12 września 2007 r. Komisja poinformowała Republikę Federalną Niemiec o wydaniu decyzji o wszczęciu formalnego
         postępowania wyjaśniającego w sprawie pomocy państwa przyznanej przez władze niemieckie na rzecz Deutsche Post AG [pomoc państwa
         C 36/07 (ex NN 25/07)] (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”). Decyzja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 19 października 2007 r. (Dz.U. C 245, s. 21) w autentycznej wersji językowej (język niemiecki) i poprzedzona była
         streszczeniem w innych językach urzędowych.

      28      Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 8 listopada 2007 r. UPS wycofała swą skargę w sprawie T‑329/07, o której mowa
         w pkt 26 powyżej. Postanowieniem Sądu z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie T‑329/07 UPS Europe i UPS Deutschland przeciwko
         Komisji, niepublikowanym w Zbiorze, sprawa ta została wykreślona z rejestru.

      29      Zaskarżona decyzja składa się z szeregu elementów.

      30      W pkt 1 zaskarżonej decyzji Komisja przypomniała postępowania na podstawie art. 82 WE i 87 WE prowadzone przeciwko skarżącej
         począwszy od wniesienia skargi z 1994 r. Powołała się ona na konieczność przeprowadzenia ogólnego dochodzenia w przedmiocie
         całokształtu zakłóceń konkurencji spowodowanych przyznaniem funduszy publicznych skarżącej i jej poprzedniczce oraz wskazała,
         że postępowanie zapoczątkowane decyzją o wszczęciu postępowania z 1999 r. zostało uzupełnione w celu objęcia nim otrzymanych
         informacji i zajęcia ostatecznego stanowiska w przedmiocie zgodności tych funduszy z traktatem WE (motywy 1–15 zaskarżonej
         decyzji).

      31      Komisja podkreśliła, że „dodatkowe dochodzenie”, które zamierza przeprowadzić, „nie zastępuje w żaden sposób decyzji z 2002 r.”,
         w której stwierdzono, iż „pomoc państwa na kwotę 572 mln EUR została wykorzystana na subwencjonowanie krzyżowe prowadzonej
         działalności komercyjnej, przy czym nie przyjęto stanowiska dotyczącego ogólnej kwestii tego, czy [skarżąca i jej poprzedniczka]
         otrzymały nadmierną rekompensatę [za wypełnianie ich zadania z zakresu UOIG] z funduszy publicznych”. Komisja wyjaśniła, że
         w swym dochodzeniu zamierza ustalić, czy doszło do takiej nadmiernej rekompensaty ponad kwotę 572 mln EUR i powiadomiła, że
         jest w trakcie badania całokształtu publicznych środków przyjętych na rzecz tych przedsiębiorstw między dniem 1 lipca 1989 r.,
         kiedy to utworzono DB‑Postdienst, a dniem 31 grudnia 2007 r., kiedy to skarżąca miała zaprzestać wykonywania zadań z zakresu
         UOIG (motyw 15 zaskarżonej decyzji).

      32      W pkt 3 zaskarżonej decyzji, zatytułowanym „Opis środków publicznych na rzecz DB-Postdienst i [skarżącej]”, Komisja, po pierwsze,
         wskazała w istocie, że DB‑Postdienst i skarżąca korzystały z transferów dokonanych przez DB‑Telekom oraz z gwarancji publicznych
         (motywy 25–32, 38, 39 zaskarżonej decyzji).

      33      Po drugie, Komisja zbadała, czy doszło do finansowania emerytur ze środków publicznych. Jeśli chodzi o lata 1989–1994 wskazała
         ona, że nie posiada żadnej informacji, zgodnie z którą DB‑Postdienst miałaby uczestniczyć w finansowaniu emerytur swych pracowników,
         efektem czego uznała, że całkowity ich ciężar ponosiło państwo niemieckie. Jeśli chodzi o lata 1995–1999, skarżąca wpłaciła
         pewną kwotę do funduszu emerytalnego pracowników poczty utworzonego w dniu 1 stycznia 1995 r. na podstawie § 16 ust. 1 Gesetz
         zum Personalrecht der Beschäftigen der Früheren Deutschen Bundespost (Postpersonalrechtsgesetz, ustawy z dnia 14 września
         1994 r. o pracownikach dawnej Deutsche Bundespost, BGBl. 1994 I, s. 2325), państwo niemieckie pokryło zaś powstały w ramach
         tego funduszu deficyt. Wreszcie kwota składek wpłacanych przez skarżącą do tego funduszu została w 2000 r. obniżona do 33%
         wynagrodzenia brutto urzędników w stanie czynnym; Komisja nie dysponowała dokładnymi informacjami dotyczącymi kolejnych lat
         (motywy 40–48 zaskarżonej decyzji).

      34      W pkt 6 zaskarżonej decyzji, zatytułowanym „Ocena tego, czy istniała pomoc państwa”, po pierwsze, Komisja stwierdziła, że
         przyznana skarżącej i DB-Postdienst korzyść zakłóca konkurencję i wywiera wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi;
         po drugie, Komisja zauważyła, że dokonane przez DB-Telekom transfery i gwarancje publiczne stanowią pomoc państwa w rozumieniu
         art. 87 ust. 1 WE (motywy 72–75 zaskarżonej decyzji); po trzecie, Komisja podniosła, że na publiczne finansowanie emerytur
         składał się transfer zasobów publicznych. Wskazała ona, że jeśli chodzi o lata 1989–1995, „DB-Postdienst ewidentnie nie uczestniczyła
         w finansowaniu emerytur [swych] pracowników”, a jeśli chodzi o lata 1995–1999 „stawia sobie ona pytanie, czy [skarżąca] uzyskała
         korzyść ekonomiczną ze względu na warunki przyznawania wcześniejszych emerytur”. W szczególności po wskazaniu, że Republika
         Federalna Niemiec podniosła, iż począwszy od 1995 r. skarżąca „ponosiła koszty związane z wypłatą emerytur wyższych niż te
         wypłacane przez jej konkurentów”, Komisja zdeklarowała chęć zbadania tego, w jakim zakresie to publiczne finansowanie emerytur
         „było bardziej korzystne dla [skarżącej] niż dla innych podmiotów gospodarczych” (motywy 76–78 zaskarżonej decyzji).

      35      W pkt 7 zaskarżonej decyzji, zatytułowanym „Ocena zgodności pomocy państwa ze wspólnym rynkiem”, Komisja wskazała, że ma zamiar
         zbadać, w jakim zakresie rekompensata przyznana skarżącej i jej poprzedniczce była konieczna do zapewnienia wykonania zadań
         z zakresu UOIG, który to obowiązek spoczywał na nich od 1989 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. (motywy 80–81 zaskarżonej decyzji).
         Komisja przedstawiła metodę obliczeniową, jaką zamierzała zastosować w tym względzie, oraz przychody, jakie zamierzała uwzględnić
         (motywy 84–104 zaskarżonej decyzji).

      36      W pkt 8 zaskarżonej decyzji, zatytułowanym „Decyzja”, Komisja wezwała Republikę Federalną Niemiec do „przedstawienia jej stanowiska
         w terminie miesiąca od otrzymania [zaskarżonej decyzji]” oraz „podania do wiadomości wszystkich informacji, które mogą okazać
         się użyteczne dla prawnej oceny ww. środków w kontekście przepisów regulujących pomoc państwa”.

       Przebieg postępowania i żądania stron
      37      Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 22 listopada 2007 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę.

      38      Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 29 lutego 2008 r. UPS wniosła o przyłączenie się do sprawy w charakterze interwenienta
         popierającego żądania Komisji.

      39      Postanowieniem z dnia 9 lipca 2008 r. prezes pierwszej izby Sądu uwzględnił ten wniosek UPS.

      40      Wskutek zmiany składu izb Sądu sędzia sprawozdawca został przydzielony do ósmej izby, której następnie przekazano niniejszą
         sprawę.

      41      Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd (ósma izba) postanowił otworzyć procedurę ustną i w ramach środków organizacji
         postępowania przewidzianych w art. 64 regulaminu postępowania przed Sądem zwrócił się do stron z pytaniami. Strony udzieliły
         odpowiedzi na te pytania w wyznaczonym terminie.

      42      Na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. strony wygłosiły wystąpienia ustne oraz udzieliły odpowiedzi na pytania Sądu.

      43      W swej skardze skarżąca wnosi do Sądu o:

      –        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
      –        obciążenie Komisji kosztami postępowania.
      44      Komisja, wspierana przez UPS, wnosi do Sądu o:

      –        odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej albo, tytułem ewentualnym, jej oddalenie jako bezzasadnej;
      –        obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
       Co do prawa
      45      Nie podnosząc formalnie zarzutu niedopuszczalności w rozumieniu art. 114 regulaminu postępowania przed Sądem, Komisja, wspierana
         przez UPS, zakwestionowała dopuszczalność skargi.

      46      Stanowisko swe oparła na dwóch zarzutach głównych. Po pierwsze, twierdzi ona w odpowiedzi na skargę, że decyzja o wszczęciu
         formalnego postępowania wyjaśniającego jest aktem zaskarżalnym tylko w przypadku, gdy dotyczy ona kwestii tego, czy należy
         uznać daną pomoc za nową czy też za istniejącą. Decyzja ta nie jest natomiast zaskarżalna, jeśli dotyczy kwalifikacji danego
         środka jako pomocy państwa. Ani zaś skarżąca, ani Republika Federalna Niemiec nie podniosły w odpowiednim czasie, że badane
         w zaskarżonej decyzji środki stanowiły pomoc istniejącą.

      47      Po drugie, Komisja w swej pisemnej odpowiedzi na pytanie zadane przez Sąd na rozprawie podnosi, że negatywne skutki, jakie
         może mieć dla skarżącej zaskarżona decyzja, zostały już wywołane przez decyzję o wszczęciu postępowania z 1999 r. Zdaniem
         Komisji przedmiotem tej decyzji są wszystkie środki, które zostały tymczasowo zakwalifikowane w zaskarżonej decyzji jako nowa
         pomoc. Gdyby nawet stwierdzono nieważność tej decyzji, pomoc ta nadal byłaby przedmiotem toczącego się od 1999 r. formalnego
         postępowania wyjaśniającego. Skarżąca nie ma więc w niniejszym przypadku interesu prawnego.

      48      Skarżąca utrzymuje, że skarga jest dopuszczalna. W tym względzie podnosi ona, że środki, o których mowa w zaskarżonej decyzji,
         należy traktować jako pomoc istniejącą ze względu na to, iż były one już przedmiotem postępowania zakończonego pod każdym
         względem decyzją z 2002 r. Skarga jest więc dopuszczalna ze względu na to, że w zaskarżonej decyzji środki te zostały zakwalifikowane
         jako nowa pomoc. Tytułem ewentualnym skarżąca podnosi, że decyzja o wszczęciu postępowania jest zaskarżalna, skoro podważana
         jest kwalifikacja środka jako pomocy.

      49      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem aktami lub decyzjami, które mogą być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności, są
         w rozumieniu art. 230 WE jedynie akty wywołujące wiążące skutki prawne mogące wywierać wpływ na interesy skarżącego poprzez
         istotną zmianę jego sytuacji prawnej. W szczególności jeśli chodzi o akty prawne bądź decyzje, których opracowanie odbywa
         się w kilku fazach, w szczególności w ramach procedury wewnętrznej, jedynie akty, które w sposób definitywny określają stanowisko
         instytucji w momencie zakończenia owej procedury, stanowią akty zaskarżalne, co wyklucza akty pośrednie, których celem jest
         przygotowanie decyzji kończącej postępowanie (wyrok Trybunału z dnia 11 listopada 1981 r. w sprawie 60/81 IBM przeciwko Komisji,
         Rec. s. 2639, pkt 9, 10; wyroki Sądu z dnia 10 lipca 1990 r. w sprawie T‑64/89 Automec przeciwko Komisji, Rec. s. II‑367,
         pkt 42; z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie T‑332/06 Alcoa Trasformazioni przeciwko Komisji, niepublikowany w Zbiorze, pkt 34).

      50      Jeśli chodzi o decyzję o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w dziedzinie pomocy państwa z orzecznictwa wynika
         jednak, że w sytuacji gdy Komisja zakwalifikuje obowiązujący środek jako nową pomoc, decyzja taka wywołuje autonomiczne skutki
         prawne, zwłaszcza co do zawieszenia rozpatrywanego środka (wyrok Trybunału z dnia 9 października 2001 r. w sprawie C‑400/99
         Włochy przeciwko Komisji, Rec. s. I‑7303, pkt 62; wyrok Sądu z dnia 23 października 2002 r. w sprawach połączonych od T‑346/99
         do T‑348/99 Diputación Foral de Álava i in. przeciwko Komisji, Rec. s. II‑4259, pkt 33; ww. w pkt 49 wyrok w sprawie Alcoa
         Trasformazioni przeciwko Komisji, pkt 34). Wniosek taki należy wyciągnąć w przypadku, gdy władze danego państwa członkowskiego
         uznają ten obowiązujący środek za pomoc istniejącą, lecz również wtedy, gdy władze te stoją na stanowisku, że środek, którego
         dotyczy decyzja o wszczęciu postępowania, nie jest objęty zakresem stosowania art. 87 ust. 1 WE (zob. ww. w pkt 49 wyrok w sprawie
         Alcoa Trasformazioni przeciwko Komisji, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).

      51      Decyzja o wszczęciu procedury formalnego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie środka obowiązującego i zakwalifikowanego
         przez Komisję jako nowa pomoc zmienia bowiem nieuchronnie zakres prawny danego środka, jak również sytuację prawną przedsiębiorstw
         z niego korzystających, w szczególności jeśli chodzi o dalsze jego stosowanie. Do momentu wydania takiej decyzji państwo członkowskie,
         przedsiębiorstwa korzystające z pomocy oraz inni uczestnicy obrotu gospodarczego mogą zakładać, że środek jest stosowany legalnie
         jako ogólny środek nieobjęty zakresem art. 87 ust. 1 WE lub jako pomoc istniejąca. Za to po wydaniu takiej decyzji istnieją
         co najmniej poważne wątpliwości co do zgodności tego rodzaju środków z prawem, co, niezależnie od możliwości ubiegania się
         przed sądem o zastosowanie środka tymczasowego, powinno skłonić państwo członkowskie do zawieszenia jego stosowania, zakładając,
         że wszczęcie procedury formalnego postępowania wyjaśniającego wyklucza bezzwłoczne wydanie decyzji stwierdzającej zgodność
         ze wspólnym rynkiem, która z kolei pozwoliłaby na dalsze zgodne z prawem wykonywanie rzeczonego środka. Na taką decyzję można
         powołać się również przed sądem krajowym, który jest zobowiązany do wyciągnięcia wszystkich konsekwencji wynikających z naruszenia
         art. 88 ust. 3 zdanie ostatnie WE. Wreszcie może ona skłonić przedsiębiorstwa korzystające ze środka do odmowy przyjęcia nowych
         wpłat lub korzyści albo do zaoszczędzenia kwot pieniężnych koniecznych na pokrycie przyszłego rozrachunku finansowego. Środowisko
         przedsiębiorców bierze także pod uwagę we wzajemnych stosunkach z beneficjentami pomocy ich osłabioną sytuację prawną i finansową
         (ww. w pkt 50 wyrok w sprawie Diputación Foral de Álava przeciwko Komisji, pkt 34; ww. w pkt 49 wyrok w sprawie Alcoa Trasformazioni
         przeciwko Komisji, pkt 36).

      52      Z zaskarżonej decyzji wynika, że celem jej wydania było wszczęcie formalnego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie trzech
         środków, a mianowicie dokonanych przez DB‑Telekom transferów, gwarancji publicznych oraz publicznego finansowania emerytur
         (zwanych dalej „spornymi środkami”).

      53      Jak wskazano w pkt 34 powyżej, w zaskarżonej decyzji Komisja zakwalifikowała jako nową pomoc transfery dokonane przez DB‑Telekom
         oraz gwarancje publiczne (motywy 72–75 zaskarżonej decyzji). Jeśli chodzi o publiczne finansowanie emerytur, Komisja wyraziła
         swe wątpliwości co do kwestii tego, w jakim zakresie to finansowanie przysporzyło skarżącej korzyści ekonomicznej (motywy 76–78
         zaskarżonej decyzji).

      54      Zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 49–51 powyżej należy zbadać, czy zaskarżona decyzja wywołuje autonomiczne skutki
         prawne, efektem czego podlegałaby ona zaskarżeniu.

      55      W tym względzie należy przypomnieć, że wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone wydaniem decyzji o wszczęciu postępowania
         z 1999 r. Należy zatem zbadać, czy skutki prawne, jakie ma wywoływać zaskarżona decyzja, nie zostały już w każdym razie wywołane
         przez decyzję o wszczęciu postępowania z 1999 r., jak twierdzi Komisja w swej argumentacji przedstawionej na poparcie twierdzenia
         o niedopuszczalności skargi (zob. pkt 47 powyżej).

      56      Strony zgadzają się co do kwestii, że formalne postępowanie wyjaśniające zapoczątkowane decyzją o wszczęciu postępowania z 1999 r.
         dotyczyło już spornych środków, które są ponadto badane w decyzji z 2002 r.

      57      W tym względzie należy bowiem podnieść, że Komisja w motywie 37 decyzji o wszczęciu postępowania z 1999 r. wskazała, iż zdaniem
         UPS Europe i BIEK długi skarżącej były, zgodnie z § 40 PostVerfG, objęte gwarancją państwową ograniczoną, począwszy od dnia
         2 stycznia 1995 r., do długów istniejących w tym dniu. W motywie 62 decyzji o wszczęciu postępowania z 1999 r. Komisja zauważyła,
         że po przeprowadzeniu wstępnego badania tego środka nie można było wyciągnąć wniosku, iż nie stanowi on pomocy państwa.

      58      Następnie w w motywie 40 decyzji o wszczęciu postępowania z 1999 r. Komisja wskazała, że w opinii BIEK Republika Federalna
         Niemiec sama pokryła deficyt powstały w funduszu emerytalnym pracowników poczty, co miało stanowić państwowe wsparcie skarżącej.
         W motywie 65 decyzji o wszczęciu postępowania z 1999 r. Komisja wskazała, że to ten fundusz ponosił koszty związane z emeryturami
         dawnych pracowników skarżącej i jej poprzedniczki, oraz podkreśliła, że Republika Federalna Niemiec pokryła zaistniały w nim
         znaczny deficyt. Komisja zauważyła również, że po przeprowadzeniu wstępnego badania tego środka nie można było wyciągnąć wniosku,
         iż nie stanowi on pomocy państwa.

      59      Wreszcie w motywie 63 decyzji o wszczęciu postępowania z 1999 r. Komisja wskazała, że przekazanie przez państwo nieruchomości
         i innych aktywów należy co do zasady uznać za pomoc państwa i co za tym idzie, musi być ono uzasadnione. W motywie 80 tej
         decyzji Komisja zwróciła się do władz niemieckich o dostarczenie jej szczegółowych informacji w przedmiocie przyznanego na
         działalność skarżącej państwowego wsparcia finansowego, powołując się między innymi na subwencje mające przysparzać jej korzyści
         w zakresie, w jakim były one znaczne w rozumieniu dotyczących pomocy państwa postanowień traktatowych.

      60      W odpowiedzi na to żądanie Komisji władze niemieckie poinformowały szczegółowo o istnieniu transferów dokonanych przez DB‑Telekom
         (zob. motywy 16–20 decyzji z 2002 r). Komisja w odpowiedzi na zadane przez Sąd pytanie wskazała, że otrzymała tę informację
         w dniu 16 września 1999 r. Republika Federalna Niemiec przedstawiła również Komisji uwagi dotyczące kwestii tego, czy te transfery
         stanowią pomoc państwa.

      61      Skoro więc zaskarżona decyzja dotyczy tych samych środków co te, które były przedmiotem decyzji z 1999 r., skoro w ramach
         decyzji i zapoczątkowanego nim postępowania Komisja wspominała już, że sporne środki mogą wchodzić w zakres stosowania zakazu
         z art. 87 ust. 1 WE i skoro związane z formalnym postępowaniem wyjaśniającym autonomiczne skutki prawne zostały już w efekcie
         tego wywołane wskutek wydania tej decyzji o wszczęciu postępowania z 1999 r., zaskarżona decyzja nie może wywoływać takich
         skutków, a zatem nie może stanowić decyzji zaskarżalnej w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności. Od momentu wszczęcia
         postępowania w 1999 r. istniała co najmniej poważna wątpliwość co do zgodności spornych środków z prawem, skoro samo wszczęcie
         tego postępowania wykluczało się z bezzwłocznym wydaniem decyzji stwierdzającej zgodność ze wspólnym rynkiem, która umożliwiałaby
         dalsze zgodne z prawem stosowanie tych środków oraz korzystanie z nich.

      62      Skarżąca podnosi jednak, że formalne postępowanie wyjaśniające wszczęte w przedmiocie spornych środków decyzją o wszczęciu
         postępowania z 1999 r. zostało zakończone pod każdym względem decyzją z 2002 r. Komisja twierdzi natomiast, że decyzja ta
         zakończyła to postępowanie jedynie częściowo.

      63      Należy więc zbadać, czy to postępowanie zostało przed wydaniem zaskarżonej decyzji zakończone w zakresie dotyczącym spornych
         środków.

      64      Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe
         zasady stosowania art. [88 WE] (Dz.U. L 83, s. 1), mającego, zgodnie z jego art. 13 ust. 1, zastosowanie do bezprawnie przyznanej
         pomocy, formalne postępowanie wyjaśniające zostaje zakończone decyzją zgodnie z ust. 2–5 niniejszego artykułu (z wyjątkiem
         wycofania przez dane państwo członkowskie zgłoszenia).

      65      Z art. 7 ust. 2–5 rozporządzenia nr 659/1999 wynika, że decyzja kończąca formalne postępowanie w sprawie może mieć czworaką
         treść, a mianowicie, że dany środek nie stanowi pomocy (ust. 2), że środek ten stanowi pomoc zgodną ze wspólnym rynkiem (decyzja
         pozytywna, ust. 3), że stanowi on pomoc zgodną ze wspólnym rynkiem, jeśli spełnione zostaną pewne warunki i zobowiązania (decyzja
         warunkowa, ust. 4), lub wreszcie że środek ten stanowi pomoc niezgodną ze wspólnym rynkiem (decyzja negatywna, ust. 5).

      66      Z przepisów tych wynika, że formalne postępowanie wyjaśniające należy zakończyć decyzją dokonującą jednoznacznej kwalifikacji
         badanego środka zgodnie z art. 7 ust. 2–5 rozporządzenia nr 659/1999.

      67      Z decyzji z 2002 r., a zwłaszcza z jej motywów przywołanych w pkt 9–16 powyżej wynika zaś, że jeśli chodzi o kwotę przekraczającą
         572 mln EUR, o której mowa w sentencji rozpatrywanej decyzji, Komisja w tej decyzji nie dokonała jednoznacznej kwalifikacji
         spornych środków zgodnie z ww. przepisami. Ograniczyła się ona do stwierdzenia, po pierwsze, że na środki te składał się transfer
         zasobów publicznych na rzecz skarżącej, i po drugie, że zasoby te musiały zostać użyte, aby pokryć powstały wskutek prowadzenia
         przez skarżącą w sektorze paczek polityki sprzedaży ze stratą deficyt na kwotę 1118,7 mln DEM, co odpowiada 572 mln EUR, a to
         ze względu na to, że skarżąca nie mogła sfinansować tego deficytu ze swych własnych środków.

      68      Na rozprawie Komisja przyznała, iż decyzja z 2002 nie zawierała wyjaśnień wskazujących na to, że stanowi ona częściową decyzję
         ostateczną w przedmiocie spornych środków i że formalne postępowanie wyjaśniające pozostało częściowo niezakończone. Zdaniem
         Komisji należy jednak dokonywać tej wykładni tej decyzji jako całości, a jej część normatywną należy rozumieć w świetle jej
         uzasadnienia.

      69      W tym względzie należy podnieść, że jak zostało wskazane w pkt 11 powyżej, Komisja w motywie 21 decyzji z 2002 r. podkreśliła,
         iż ta decyzja dotyczyła pokrycia kosztów ponoszonych w zliberalizowanym sektorze dostarczania paczek od drzwi do drzwi.

      70      W motywie tym Komisja wyjaśniła, że analiza, jakiej dokonała w decyzji z 2002 r. w celu przeprowadzenia oceny zgodności spornych
         środków ze wspólnym rynkiem, dotyczyła jedynie sektora paczek. W pkt II F decyzji z 2002 r., zatytułowanym „Koszty infrastruktury
         związane ze świadczeniem usługi dostarczania paczek od drzwi do drzwi”, Komisja nie przeprowadziła więc analizy ewentualnych
         kosztów dodatkowych poniesionych w związku z wykonywaniem zadania z zakresu UOIG w tym sektorze. W pkt II G decyzji z 2002 r.,
         zatytułowanym „Zakres [powierzonego skarżącej] zadania z zakresu usług publicznych w sektorze paczek”, nie zbadała ona innych
         powierzonych skarżącej zadań z zakresu UOIG. W pkt II H decyzji z 2002 r., zatytułowanym „Zobowiązania przejęte przez [skarżącą],
         będącą dawnym przedsiębiorstwem publicznym”, Komisja przeanalizowała jedynie wpływ, jaki przywoływane przez Republikę Federalną
         Niemiec i skarżącą zobowiązania wywarły na sektor paczek. Punkt III decyzji z 2002 r., zatytułowany „Uwagi zainteresowanych
         stron trzecich”, dotyczy głównie komentarzy stron trzecich dotyczących sytuacji finansowej, praktyk handlowych oraz kosztów
         i kosztów dodatkowych związanych z wykonywaniem zadania z zakresu UOIG DB‑Postdienst i skarżącej – znowu wyłącznie w sektorze
         paczek.

      71      Podobnie w decyzji z 2002 r. Komisja poddała analizie fakt osiągania przez skarżącą i DB‑Postdienst korzyści jedynie w zakresie
         dotyczącym pokrywania odnoszonych przez nie strat w sektorze paczek (motywy 66–91 decyzji z 2002 r.). Następnie przeanalizowano
         jedynie kwestie dotyczące tego, czy doszło do zakłócenia konkurencji i wywierania wpływu na wymianę handlową między państwami
         członkowskimi oraz kwestię zgodności tej korzyści ze wspólnym rynkiem (motywy 96–106 decyzji z 2002 r.).

      72      Wreszcie wyciągnięty przez Komisję w decyzji z 2002 r. wniosek, że środek będący przedmiotem wszczętego w 1999 r. formalnego
         postępowania wyjaśniającego nie stanowi pomocy państwa, ma charakter wyraźny, a nie – dorozumiany.

      73      Komisja w motywie 64 decyzji o wszczęciu postępowania z 1999 r. wskazała bowiem, że podmiot wnoszący do niej skargę twierdził,
         iż w 1998 r. skarżąca nabyła od Republiki Federalnej Niemiec część Deutsche Postbank, potrącając od ceny sprzedaży kwotę nieistniejącej
         wierzytelności wobec państwa niemieckiego. Komisja uznała, że pierwsze badanie warunków tego nabycia nie pozwoliło na wyciagnięcie
         wniosku, iż Republika Federalna Niemiec nie przyznała skarżącej w ten sposób pomocy państwa. W motywie 65 decyzji z 2002 r.
         Komisja wskazała zaś, że nabycie przez skarżącą DB‑Postbank nie pociągnęło za sobą przyznania pomocy państwa.

      74      Należy więc uznać, że Komisja w decyzji z 2002 r. przeanalizowała sporne środki jedynie w takim zakresie, w jakim dotyczą
         one finansowania pewnych rodzajów prowadzonej przez skarżącą działalności dotyczących sektora paczek. Należy więc stwierdzić,
         że jeśli chodzi o kwotę przekraczającą 572 mln EUR, o której mowa w sentencji rozpatrywanej decyzji, Komisja w decyzji z 2002 r.
         ani nie wykluczyła, ani nie potwierdziła tego, iż środki te stanowią niezgodną z traktatem WE pomoc państwa.

      75      Z powyższego wynika, że w momencie wydawania zaskarżonej decyzji wszczęte w 1999 r. formalne postępowanie wyjaśniające nie
         zostało na mocy decyzji z 2002 r. zamknięte w zakresie dotyczącym kwoty przekraczającej 572 mln EUR, o której mowa w sentencji
         rozpatrywanej decyzji.

      76      Wydając decyzję z 2002 r., Komisja miała oczywiście możliwość bardziej wyraźnego zaznaczenia tego, w jakim zakresie zamyka
         ona wszczęte decyzją z 1999 r. formalne postępowanie. Pozostaje to jednak bez wpływu na wynik przeprowadzanej analizy dopuszczalności
         skargi.

      77      Wyciągnięty w pkt 75 powyżej wniosek nie może zostać zakwestionowany za pomocą ww. w pkt 20 wyroku w sprawie Deutsche Post
         przeciwko Komisji, w którym Sąd stwierdził nieważność decyzji z 2002 r. po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie. W wyroku
         tym Sąd nie rozstrzygnął bowiem kwestii tego, czy wszczęte w 1999 r. w przedmiocie spornych środków formalne postępowanie
         wyjaśniające zostało zakończone.

      78      Należy zatem uznać, że zaskarżony akt w momencie wydania nie zmienił ani zakresu prawnego spornych środków, ani sytuacji prawnej
         skarżącej.

      79      Dodać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ww. w pkt 20 wyrok w sprawie Deutsche Post przeciwko Komisji stwierdza
         nieważność decyzji z 2002 r. ze skutkiem ex tunc i w związku z tym retroaktywnie eliminuje ten akt z porządku prawnego (zob.
         wyrok Sądu z dnia 10 października 2001 r. w sprawie T‑171/99 Corus UK przeciwko Komisji, Rec. s. II‑2967, pkt 50 i przytoczone
         tam orzecznictwo). Efektem tego wyrok ten nie ma żadnego znaczenia dla wniosku, zgodnie z którym decyzja z 2002 r. nie ma
         wpływu na wywoływanie przez zaskarżoną decyzję ewentualnych autonomicznych skutków prawnych.

      80      Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja nie jest aktem zaskarżalnym w rozumieniu art. 230 WE. Niniejszą skargę należy zatem
         odrzucić jako niedopuszczalną.

       W przedmiocie kosztów
      81      Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona
         przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania, stosownie do żądania Komisji.

      82      W zastosowaniu art. 87 § 4 akapit trzeci regulaminu postępowania przed Sądem UPS pokrywa swe własne koszty.

      Z powyższych względów
      SĄD (ósma izba)
      orzeka, co następuje:
      1)      Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna.
      2)      Deutsche Post AG pokrywa własne koszty, a także koszty poniesione przez Komisję Europejską.
      3)      UPS Europe NV/SA i UPS Deutschland Inc. & Co. OHG pokrywają własne koszty.

               Truchot

                Martins Ribeiro

                Kanninen

         Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 8 grudnia 2011 r.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


Wyrok Trybunału z dnia 15 lipca 1960 r. # Eva von Lachmüller, Bernard Peuvrier, Roger Ehrhardt przeciwko Komisji Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. # Sprawy połączone 43/59, 45/59 oraz 48/59.


title: Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 9 marca 2006 r.#Siegfried Aulinger przeciwko Bundesrepublik Deutschland.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Oberlandesgericht Köln - Niemcy.#Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa - Wspólna polityka handlowa - Embargo zastosowane względem Republik Serbii i Czarnogóry - Rozporządzenie (EWG) nr 1432/92 - Przewóz osób.#Sprawa C-371/03.

text:
      Sprawa C‑371/03
      Siegfried Aulinger
      przeciwko
      Republice Federalnej Niemiec
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberlandesgericht Köln)
      Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Wspólna polityka handlowa – Embargo zastosowane względem Republik Serbii i Czarnogóry – Rozporządzenie (EWG) nr 1432/92 – Przewóz osób
      Opinia rzecznika generalnego F.G. Jacobsa przedstawiona w dniu 17 listopada 2005 r.
      Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 9 marca 2006 r.
      Streszczenie wyroku
      Wspólna polityka handlowa – Wymiana handlowa z państwami trzecimi – Embargo zastosowane względem Republiki Federalnej Jugosławii
            (Serbii i Czarnogóry) – Rozporządzenie nr 1432/92
      (rozporządzenie Rady nr 1432/92, art. 1 lit. d))
      Artykuł 1 lit. d) rozporządzenia nr 1432/92 zakazującego handlu między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Republikami Serbii
         i Czarnogóry powinien być interpretowany w ten sposób, że komercyjny przewóz osób do Serbii lub Czarnogóry lub z powrotem,
         wykonywany w formie przewozu dzielonego, był zabroniony.

      Jako „przewóz dzielony” należy rozumieć przewóz osób do strefy objętej embargiem lub z powrotem, dokonywany w ramach współpracy
         pomiędzy przedsiębiorstwem z siedzibą w państwie członkowskim a innym przedsiębiorstwem z siedzibą w strefie objętej embargiem,
         gdy to pierwsze przedsiębiorstwo dokonuje przewozu w pobliże granicy strefy objętej embargiem lub z powrotem, a drugie przedsiębiorstwo
         czyni to z tego miejsca do strefy objętej embargiem lub z powrotem (przy czym pasażerowie przesiadają się do innego pojazdu).

      (por. pkt 36 i sentencja)

WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
      z dnia 9 marca 2006 r. (*)

      Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Wspólna polityka handlowa – Embargo zastosowane względem Republik Serbii i Czarnogóry – Rozporządzenie (EWG) nr 1432/92 – Przewóz osób
      W sprawie C‑371/03
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Oberlandesgericht
         w Kolonii (Niemcy) postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2003 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 1 września 2003 r., w postępowaniu:

      Siegfried Aulinger
      przeciwko
      Republice Federalnej Niemiec
      TRYBUNAŁ (trzecia izba),
      w składzie: A. Rosas, prezes izby, J. Malenovský, J.‑P. Puissochet (sprawozdawca), S. von Bahr i U. Lõhmus, sędziowie,
      rzecznik generalny: F. G. Jacobs,
      sekretarz: C. Strömholm, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 października 2005 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –       w imieniu S. Aulingera przez R. Karpensteina, Rechtsanwalt,
      –       w imieniu Republiki Federalnej Niemiec, będącej stroną pozwaną w postępowaniu przed sądem krajowym, przez A. Friesera, Rechtsanwalt,
      –       w imieniu rządu niemieckiego przez W. D. Plessinga, a następnie przez  A. Tiemann i C. Schulze-Bahr, działających w charakterze
         pełnomocników, wspieranych przez A. Friesera, Rechtsanwalt,

      –       w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez G. zur Hausena, a następnie przez F. Hoffmeistera, działających w charakterze
         pełnomocników,

      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 17 listopada 2005 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1       Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni rozporządzenia Rady (EWG) nr 1432/92 z dnia 1 czerwca
         1992 r. zakazującego handlu między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Republikami Serbii i Czarnogóry (Dz.U L 151, str. 4).

      2       Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy S. Aulingerem a Republiką Federalną Niemiec, która na podstawie wykładni
         rozporządzenia nr 1432/92, ocenianej przez niego za błędną, zobowiązała go do zaprzestania działalności polegającej na przewozie
         autobusem osób podróżujących do Serbii i Czarnogóry.

       Ramy prawne
      3       Wobec konfliktów towarzyszących procesowi prowadzącemu do uzyskania niepodległości przez republiki dawnej Federalnej Republiki
         Jugosławii, a w szczególności na tle konfliktów zaistniałych w 1992 r. w Bośni i Hercegowinie, Rada Bezpieczeństwa Narodów
         Zjednoczonych, działając na podstawie rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych, przyjęła w dniu 30 maja 1992 r. rezolucję
         nr 757 (1992) ustanawiającą embargo ekonomiczne wobec Federalnej Republiki Jugosławii (Serbii i Czarnogóry). Emabrgo to dotyczyło
         przede wszystkim handlu surowcami i towarami.

      4       Punkty 5 i 7 rezolucji nr 757 (1992) stanowią:
      „5. […] wszystkie państwa powstrzymają się od udostępniania władzom Republiki Federalnej Jugosławii (Serbii i Czarnogóry)
         lub jakiemukolwiek przedsiębiorstwu handlowemu, przemysłowemu lub świadczącemu usługi publiczne, mającemu siedzibę w Republice
         Federalnej Jugosławii (Serbii i Czarnogórze), funduszy lub wszelkich innych środków finansowych lub gospodarczych i powstrzymają
         swych obywateli oraz wszystkie osoby przebywające na ich terytorium od przekazywania lub udostępniania w jakikolwiek sposób
         władzom Republiki Federalnej Jugosławii (Serbii i Czarnogórze) lub wskazanym powyżej przedsiębiorstwom takich funduszy lub
         środków i od przekazywania wszelkich pozostałych funduszy osobom fizycznym lub prawnym znajdującym się w Republice Federalnej
         Jugosławii (Serbii i Czarnogórze), poza płatnościami przeznaczonymi wyłącznie na cele ściśle medyczne lub humanitarne i na
         środki spożywcze;

      […].
      7. […] wszystkie państwa:
      a)      odmówią pozwolenia na start, lądowanie lub przelot w obrębie ich terytoriów każdemu statkowi powietrznemu, jeżeli ma on wylądować
         na terytorium Republiki Federalnej Jugosławii (Serbii i Czarnogóry) lub jeżeli z tego terytorium wystartował, chyba że Komitet
         Rady Bezpieczeństwa utworzony na mocy rezolucji nr 724 (1991) wyraził zgodę na lot tego statku powietrznego ze względów humanitarnych
         lub innych, zgodnie z odpowiednimi rezolucjami Rady.

      […]”.
      5       Europejska Wspólnota Gospodarcza i jej państwa członkowskie sięgnęły po akt prawa wspólnotowego w celu zapewnienia jednolitego
         wykonania we Wspólnocie niektórych środków nakazanych w rezolucji nr 757 (1992). Rada Wspólnot Europejskich przyjęła rozporządzenie
         nr 1432/92.

      6       Artykuł 1 tego rozporządzenia stanowi:
      „Począwszy od dnia 31 maja 1992 r.:
      a)      zabronione jest wprowadzanie na terytorium Wspólnoty wszelkich surowców lub produktów pochodzących z Republik Serbii i Czarnogóry;
      b)      zabroniony jest wywóz do Republik Serbii i Czarnogóry jakichkolwiek surowców lub produktów pochodzących ze Wspólnoty;
      c)      zabroniona jest wszelka działalność mająca na celu lub powodująca bezpośrednie lub pośrednie wspieranie działań wskazanych
         w lit. a) i b);

      d)      zabronione jest świadczenie usług niefinansowych, których celem lub skutkiem jest wspieranie, bezpośrednio lub pośrednio,
         gospodarki Republik Serbii i Czarnogóry, które świadczone są:

      i) w celach jakiejkolwiek działalności gospodarczej prowadzonej w Republikach Serbii i Czarnogóry lub z ich terytorium
      lub
      ii) na rzecz:
      –       wszelkich osób fizycznych przebywających w Republikach Serbii i Czarnogóry,
      –       wszelkich osób prawnych utworzonych w formie spółek lub w innej formie zgodnie z prawem Republik Serbii i Czarnogóry,
      –       jakichkolwiek organizacji prowadzących działalność gospodarczą (na terytorium Republik Serbii i Czarnogóry lub poza nim),
         kontrolowanych przez osoby zamieszkujące w Republikach Serbii i Czarnogóry lub założonych w formie spółek lub utworzonych
         w inny sposób zgodnie z prawem Republik.

      Warunki zakazu usług transportu lotniczego są określone [w załączniku]” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie
         cytaty z tego rozporządzenia poniżej].

      7       Artykuł 5 tego rozporządzenia stanowi:
      „Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie na całym terytorium Wspólnoty włącznie z przestrzenią powietrzną i do wszystkich
         samolotów i statków objętych jurysdykcją danego Państwa Członkowskiego oraz ponadto wobec wszystkich obywateli Państw Członkowskich
         i wobec wszystkich podmiotów założonych w formie spółki lub utworzonych w inny sposób zgodnie z prawem danego Państwa Członkowskiego”.

       Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu i pytania prejudycjalne
      8       S. Aulinger jest przewoźnikiem autobusowym mającym siedzibę w Niemczech. W trakcie obowiązywania embargo zastosowanego wobec
         Republik Serbii i Czarnogóry przewoził on w pobliże granicy strefy objętej embargiem lub z powrotem pracowników będących imigrantami,
         w szczególności Serbów i obywateli Czarnogóry, podróżujących do Serbii lub Czarnogóry lub stamtąd wracających. S. Aulinger
         działał najczęściej jako podwykonawca biura podróży mającego również siedzibę w Niemczech, które organizowało całą podróż
         pomiędzy miejscami odjazdu położonymi na terytorium niemieckim i miejscami przyjazdu położonymi na terytoriach republik objętych
         embargiem lub w odwrotnym kierunku. Biuro to korzystało przy tym z usług przewoźników mających siedzibę w Republikach w zakresie
         części trasy, która pozostawała do przebycia na ich terytorium. Biuro podróży wydawało pasażerom jeden bilet na tak zwany
         przewóz „dzielony” (zwany dalej „przewozem dzielonym”).

      9       Po wszczęciu przeciwko S. Aulingerowi postępowania karnego w związku z naruszeniem rozporządzenia nr 1432/92, w roku 1993
         zaprzestał on praktycznie wykonywania przewozów dzielonych.

      10     Postępowanie karne przeciwko S. Aulingerowi zostało jednakże umorzone po wydaniu przez Bundesgerichtshof (sąd federalny) wyroku
         z dnia 21 kwietnia 1995 r., w którym sąd ten orzekł, że rezolucja nr 757 (1992) nie ustanowiła zakazu przewozu osób fizycznych
         do strefy objętej embargiem i uznał, iż nie jest konieczne rozpatrywanie kwestii, czy rozporządzenie nr 1432/92 ustanawiało
         taki zakaz, ponieważ nie zostały dochowane krajowe procedury, których zastosowanie jest konieczne dla karnego ścigania naruszeń
         tego rozporządzenia.

      11     S. Aulinger zażądał następnie naprawienia poniesionej – w jego przekonaniu – szkody. Uzyskał on odszkodowanie za prowadzone
         przeciwko niemu postępowanie karne. Zażądał ponadto od strony pozwanej w postępowaniu przed sądem krajowym (zwanej dalej „Republiką
         Federalną Niemiec”) 500 000 DEM tytułem odszkodowania za utratę głównego źródła dochodu wskutek prawie całkowitego zaprzestania
         działalności w zakresie przewozu dzielonego do granicy strefy objętej embargiem i z powrotem. Na poparcie swego roszczenia
         wskazał, że rozporządzenie nr 1432/92 nie zabraniało prowadzenia tej działalności. Wskazał on w tym zakresie, że nawet Komisja
         Wspólnot Europejskich nie uznała takiego przewozu za zabroniony i że władze niemieckie powinny były skonsultować się z innymi
         państwami członkowskimi zanim przyjęły stanowisko w tej rozstrzygającej dla wielu przewoźników kwestii. Inne państwa członkowskie
         zgodziłyby się wówczas z analizą Komisji.

      12     Republika Federalna Niemiec podniosła, że przewóz dzielony miał na celu obejście zakazu bezpośredniego przewozu osób do strefy
         objętej embargiem i że w związku z tym również ten rodzaj przewozu był zabroniony na mocy rozporządzenia nr 1432/92. Uznawszy,
         że można w każdym razie bronić takiej wykładni wskazanego rozporządzenia, Republika Federalna Niemiec wywodzi, że nie zaistniała
         wina wymagana w art. 839 Bürgerliches Gesetzbuch (kodeksu cywilnego) dla przyjęcia odpowiedzialności państwa. Republika Federalna
         Niemiec dodaje, że nie była zobowiązana do zasięgnięcia opinii innych państw członkowskich lub Komisji, ponieważ wykładnia
         i stosowanie prawa wspólnotowego należy co do zasady do kompetencji państw członkowskich. Konsultacje pomiędzy państwami członkowskimi
         miały jednakże miejsce podczas spotkań z Komisją w ramach komitetów lub przy tej okazji.

      13     Rozpoznający spór Landgericht Bonn (sąd okręgowy, Bonn) przyznał rację Republice Federalnej Niemiec. Sąd ten oparł swe orzeczenie
         na argumentacji tego państwa, zgodnie z którą nie można było stwierdzić wystąpienia w jego zachowaniu winy, wymaganej dla
         przyjęcia odpowiedzialności na podstawie art. 839 kodeksu cywilnego.

      14     S. Aulinger odwołał się od tego orzeczenia do Oberlandesgericht Köln (wyższego sądu okręgowego, Kolonia). Sąd ten postanowił
         zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy art. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1432/92 należy interpretować w ten sposób, że komercyjny przewóz osób do strefy objętej
         embargiem lub z powrotem, wykonywany w formie tak zwanego przewozu dzielonego jest dozwolony czy też zabroniony?

      Jako przewóz dzielony należy rozumieć przewóz osób do strefy objętej embargiem lub z powrotem, dokonywany w ramach współpracy
         pomiędzy przedsiębiorstwem z siedzibą w Państwie Członkowskim Wspólnoty a innym przedsiębiorstwem z siedzibą w strefie objętej
         embargiem, gdy pierwsze przedsiębiorstwo dokonuje przewozu w pobliże granicy strefy objętej embargiem, a drugie przedsiębiorstwo
         czyni to od tego miejsca do strefy objętej embargiem (przy czym pasażerowie przesiadają się do innego pojazdu).

      2)      Jeżeli Trybunał uznałby przewóz dzielony za zgodny z prawem, to czy na podstawie art. 10 WE lub art. 297 WE lub na podstawie
         innych przepisów prawa wspólnotowego państwo członkowskie jest zobowiązane do przeprowadzenia konsultacji z innymi państwami
         członkowskimi lub z Komisją przed przyjęciem krajowych środków uzasadnionych powoływaną bezprawnością przewozu dzielonego?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie pytania pierwszego
      Uwagi przedłożone Trybunałowi
      15     S. Aulinger uważa, że należy odróżnić kwestię, czy zabroniony jest przewóz dzielony do strefy objętej embargiem lub z powrotem,
         od kwestii, czy zabronione jest również częściowe świadczenie usług w ramach tego przewozu, takich jak usługi świadczone przez
         niego. S. Aulinger podkreśla, że nie organizował przewozu dzielonego, lecz ograniczał się do wykonywania usług na rzecz biura
         podróży na terytoriach nieobjętych embargiem.

      16     S. Aulinger przedstawia w tym kontekście przykłady ukazujące jego zdaniem, że rozporządzenie nr 1432/92 nie mogło zakazywać
         świadczenia usług takich jak te, które były świadczone przez niego. Przyjęcie tezy przeciwnej prowadziłoby do absurdalnego
         wniosku, że każda czynność przyczyniająca się do realizacji przewozu dzielonego byłaby zabroniona. W takiej sytuacji embargo
         naruszałaby zarówno osoba sprzedająca bilety pasażerom, sami pasażerowie, którzy poprzez uiszczenie opłaty za podróż udzielaliby
         pomocy w popełnieniu tego naruszenia, jak również pracownik stacji benzynowej, który tankowałby benzynę do baku autobusu.
         S. Aulinger dodaje, że embargo ma charakter gospodarczy i jego celem nie jest zakazanie podróży i przewozu osób.

      17     Zdaniem S. Aulingera, ten sam wniosek nasuwa się w zakresie dotyczącym całego przewozu dzielonego. Kwestię, czy przewóz ten
         był zabroniony na mocy art. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1432/92, należy ocenić w świetle rezolucji nr 757 (1992). Punkt 5
         tej rezolucji zakazywał jedynie udostępniania władzom Republiki Federalnej Jugosławii lub przedsiębiorstwom mającym siedzibę
         w tym państwie funduszy lub innych środków gospodarczych. Pojęcie „środki gospodarcze” obejmuje wprawdzie również świadczenie
         usług na rzecz wskazanych podmiotów, lecz przewiezienie pasażerów w miejsce, z którego byli oni zabierani przez serbskie lub
         czarnogórskie przedsiębiorstwa przewozu, nie może zostać zakwalifikowane jako świadczenie usług na rzecz tych przedsiębiorstw
         i jako udostępnienie im środków gospodarczych. Odbiorcami usług, o których mowa, byli zawsze jedynie sami pasażerowie.

      18     Zdaniem S. Aulingera, rozporządzenie nr 1432/92 nie miało ustanowić żadnych dodatkowych sankcji ponad te, które zostały przewidziane
         w rezolucji nr 757 (1992). Rozporządzenie to miało na celu jedynie zapewnienie jednolitego wykonania przez całą Wspólnotę
         sankcji przyjętych przez Radę Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych. S. Aulinger opiera swą argumentację na motywie dziesiątym
         tego rozporządzenia oraz na wyroku z dnia 14 stycznia 1997 r. w sprawie C‑124/95 Centro-Com, Rec. str. I‑81. W związku z tym
         jego zdaniem rozporządzenie nie mogło samodzielnie zabronić przewiezienia osób w miejsce, z którego byli oni zabierani przez
         serbskich lub czarnogórskich przewoźników w ramach przewozu dzielonego.

      19     Republika Federalna Niemiec, rząd niemiecki i Komisja powołują się po pierwsze na brzmienie art. 1 lit. d) rozporządzenia
         nr 1432/92. Wskazują, że komercyjny przewóz osób jest „usługą” w rozumieniu tego przepisu. Okoliczność, czy taka usługa była
         świadczona w formie przewozu bezpośredniego, czy też w formie przewozu dzielonego, nie ma jakiegokolwiek znaczenia. Republika
         Federalna Niemiec podkreśla, że sformułowanie tego przepisu wskazuje na szeroki zakres stosowania zawartego w nim zakazu.
         Ściślej rzecz biorąc, przejazdy dokonywane w formie przewozu dzielonego skutkowały przynajmniej pośrednim wsparciem gospodarek
         Republik Serbii i Czarnogóry.

      20     Republika Federalna Niemiec i Komisja wychodzą z założenia, że przewóz bezpośredni do strefy objętej embargiem i z powrotem
         stanowił naruszenie tego embarga, ponieważ z przewozem takim wiązało się udostępnienie pojazdów pochodzących ze Wspólnoty
         gospodarce republik objętych embargiem oraz umożliwienie przywozu do tych republik dewiz przez przewożone osoby. W ich opinii
         tak samo należy ocenić przewóz dzielony. Zdaniem rządu niemieckiego i Komisji jedyny wyjątek stanowiły niekomercyjne podróże
         samochodami prywatnymi, które należało zaakceptować ze względów humanitarnych, a również z tego względu, że w tym przypadku
         nie miało miejsca świadczenie „usług” w rozumieniu art. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1432/92.

      21     Republika Federalna Niemiec i rząd niemiecki dodają, że ratio legis rozporządzenia nr 1432/92 potwierdza wskazaną powyżej
         wykładnię językową.

      22     Rząd niemiecki powołuje się również na rozporządzenie Rady (EWG) nr 990/93 z dnia 26 kwietnia 1993 r. w sprawie handlu pomiędzy
         Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Republikami Serbii i Czarnogóry (Dz.U. L 102, str. 14), które zastąpiło rozporządzenie
         nr 1432/92.

      23     Rząd ten stwierdza, że art. 1 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 990/93 przewiduje zakaz świadczenia usług niefinansowych, a art. 2
         tego rozporządzenia ustanawia odstępstwa od tego zakazu, które obejmują w szczególności tranzyt przez terytorium Federalnej
         Republiki Jugosławii i wkraczanie na jej wody terytorialne. Zdaniem rządu niemieckiego, odstępstwa te byłyby pozbawione sensu,
         gdyby przewóz ze strefy objętej embargiem lub do tej strefy nie był zabroniony. Rozporządzenie to potwierdziło w związku z tym
         dokonaną przez rząd niemiecki wykładnię rozporządzenia nr 1432/92.

      24     Republika Federalna Niemiec podkreśla, że ustalenie, czy sama rezolucja nr 757 (1992) zabraniała dokonywania przewozu dzielonego
         jest zbędne, ponieważ mając na uwadze geograficzną bliskość Wspólnoty względem strefy objętej embargiem, prawodawca wspólnotowy
         mógł, o ile byłoby to konieczne, ustanowić bardziej restrykcyjne embargo. Wykładnia rozporządzenia nr 1432/92 powinna być
         wobec tego dokonywana samodzielnie. Zasadniczo z tych samych względów stanowiska tego broni również Komisja.

      25     Republika Federalna Niemiec i rząd niemiecki podnoszą ponadto, że obowiązek zapewnienia pełnej skuteczności (effet utile)
         rozporządzenia nr 1432/92 wymaga, aby uznać, że zabraniało ono przewozu dzielonego. Republika Federalna Niemiec uważa, że
         w przeciwnym razie przepisy tego rozporządzenia można by w łatwy sposób obejść, wspierając przy tym współpracę z przedsiębiorstwami
         (przewoźnikami autobusowymi) z siedzibą w Serbii lub Czarnogórze. Rząd niemiecki powołuje się w szczególności na wyrok Trybunału
         z dnia 30 lipca 1996 r. w sprawie C‑84/95 Bosphorus, Rec. str. I‑3953, pkt 3 i 18.

      26     Republika Federalna Niemiec podkreśla wreszcie, opierając się na wskazanym wyroku, że zakaz dokonywania przewozu dzielonego
         nie naruszał praw podstawowych zainteresowanych przedsiębiorstw.

      27     Komisja uważa jednakże, że gdyby przewóz był zapewniony jedynie do granicy strefy objętej embargiem, bez jakiegokolwiek zapewnienia
         dalszej podróży pasażerów do tej strefy, nie byłoby możliwe wykazanie, że takie działanie prowadziło do wspierania gospodarek
         Serbii i Czarnogóry. W takim przypadku gospodarki te nie osiągnęłyby korzyści wskutek udostępnienia środków transportu ze
         Wspólnoty, a działanie to nie prowadziłoby samo w sobie do przewiezienia danych osób do Serbii i Czarnogóry.

      28     Komisja przyznaje, że przewiezienie osób aż do granicy daje im możliwość udania się następnie do strefy objętej embargiem
         przy pomocy własnych środków i że wprowadzone przez nich dewizy skutkowałyby wsparciem gospodarki tej strefy. Komisja uważa
         jednakże, iż taka wykładnia zakresu embarga byłaby zbyt szeroka. Świadczenie przewoźnika „wspólnotowego” stanowiłoby jedynie
         działanie wstępne, a wzmocnienie gospodarki republik objętych embargiem zostałoby dokonane przez samych podróżujących, a nie
         przez przewoźników, którzy jedynie przewieźliby ich w pobliże granicy strefy objętej embargiem.

      29     Komisja dodaje, że w ramach faktycznego przewozu dzielonego, jaki jest przedmiotem sprawy zawisłej przed sądem krajowym, do
         sądu tego należy ocena, jaki podmiot świadczył usługi objęte zakazem. Sąd ten powinien bowiem ustalić, w jakim stopniu podwykonawca,
         jakim był S. Aulinger, współpracujący przy realizacji przewozu dzielonego, niebędący być może bezpośrednio odpowiedzialny
         za tę koncepcję i jej przeprowadzenie, naruszył art. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1432/92.

       Odpowiedź Trybunału
      30     Zgodnie z motywem dziesiątym rozporządzenia nr 1432/92, ma ono na celu zapewnienie jednolitego wykonania we Wspólnocie niektórych
         środków wynikających z rezolucji nr 757 (1992). Przy dokonywaniu wykładni tego rozporządzenia należy w związku z tym uwzględnić
         brzmienie i cel tej rezolucji (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Bosphorus, pkt 13 i 14). Tak więc, wykładnia rozporządzenia
         nr 1432/92 nie powinna być sprzeczna z postanowieniami rezolucji nr 757 (1992).

      31     Żaden przepis rozporządzenia nr 1432/92, jak również żadne postanowienie rezolucji nr 757 (1992) nie zabrania przepływu osób
         pomiędzy Państwami Członkowskimi Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej a Republikami Serbii i Czarnogóry.

      32     Jednakże rząd niemiecki i Komisja słusznie podnoszą, że art. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1432/92 zabrania dokonywania bezpośredniego,
         komercyjnego przewozu osób przez przewoźników mających siedzibę w jednym z państw członkowskich pomiędzy miejscem położonym
         na terytorium państw członkowskich a miejscem położonym w Serbii lub Czarnogórze. Takie usługi niefinansowe są bowiem objęte
         zakresem tego przepisu, jako że stanowią w pewnym zakresie „działalność gospodarczą prowadzoną w Republikach Serbii i Czarnogóry”,
         a po części są również usługami świadczonymi na rzecz „osób fizycznych przebywających w Republikach Serbii i Czarnogóry”,
         co zostało wyraźnie wymienione w art. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1432/92 jako przykłady niefinansowych usług zabronionych.

      33     Ocena ta nie może być odmienna w przypadku przewozu świadczonego pomiędzy tymi samymi miejscami odjazdu i przyjazdu, organizowanego
         w drodze współpracy pomiędzy przedsiębiorstwem z siedzibą w Państwie Członkowskim a innym przedsiębiorstwem z siedzibą w strefie
         objętej embargiem, gdy to pierwsze przedsiębiorstwo dokonuje przewozu w pobliże granicy strefy objętej embargiem lub z powrotem,
         a drugie czyni to z tego miejsca do strefy objętej embargiem lub z powrotem (przy czym pasażerowie przesiadają się do innego
         pojazdu). Nie ma w tym zakresie znaczenia, czy usługa ta jest wykonywana bezpośrednio lub wykonywana w drodze podwykonawstwa
         przez różnych przewoźników, świadczących następujące po sobie usługi.

      34     Przyjęcie odmiennej wykładni mogłoby w łatwy sposób zagrozić pełnej skuteczności (effet utile) rozporządzenia nr 1432/92 w ten
         sposób, że przedsiębiorstwa wspólnotowe zawierałyby umowy o współpracę z przedsiębiorstwami serbskimi lub czarnogórskimi.

      35     W związku z tym jeżeli w okresie, w którym obowiązywało rozporządzenie nr 1432/92, przewoźnik brał udział – nawet w charakterze
         podwykonawcy – w dzielonym przewozie osób pomiędzy terytorium Państwa Członkowskiego Wspólnoty a terytorium Republik Serbii
         i Czarnogóry, to naruszał przepisy tego rozporządzenia. Mógł on jednakże w dalszym ciągu świadczyć komercyjne usługi przewozu
         osób w pobliże granicy strefy objętej embargiem, pod warunkiem że usługi te nie były dokonywane w ramach przewozu dzielonego.

      36     W związku z tym na pierwsze pytanie prejudycjalne należy odpowiedzieć, że art. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1432/92 powinien
         być interpretowany w ten sposób, że komercyjny przewóz osób do Serbii lub Czarnogóry lub z powrotem, wykonywany w formie przewozu
         dzielonego, był zabroniony. Jako „przewóz dzielony” należy rozumieć przewóz osób do strefy objętej embargiem lub z powrotem,
         dokonywany w ramach współpracy pomiędzy przedsiębiorstwem z siedzibą w Państwie Członkowskim a innym przedsiębiorstwem z siedzibą
         w strefie objętej embargiem, gdy to pierwsze przedsiębiorstwo dokonuje przewozu w pobliże granicy strefy objętej embargiem
         lub z powrotem, a drugie przedsiębiorstwo czyni to z tego miejsca do strefy objętej embargiem lub z powrotem (przy czym pasażerowie
         przesiadają się do innego pojazdu).

       W przedmiocie pytania drugiego
      37     Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pierwsze pytanie prejudycjalne brak jest konieczności udzielania odpowiedzi na drugie pytanie
         prejudycjalne.

       W przedmiocie kosztów
      38     Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
      Artykuł 1 lit. d) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1432/92 z dnia 1 czerwca 1992 r. zakazującego handlu między Europejską Wspólnotą
            Gospodarczą a Republikami Serbii i Czarnogóry powinien być interpretowany w ten sposób, że komercyjny przewóz osób do Serbii
            lub Czarnogóry lub z powrotem, wykonywany w formie przewozu dzielonego, był zabroniony.
      Jako „przewóz dzielony” należy rozumieć przewóz osób do strefy objętej embargiem lub z powrotem, dokonywany w ramach współpracy
            pomiędzy przedsiębiorstwem z siedzibą w państwie członkowskim Wspólnoty a innym przedsiębiorstwem z siedzibą w strefie objętej
            embargiem, gdy to pierwsze przedsiębiorstwo dokonuje przewozu w pobliże granicy strefy objętej embargiem lub z powrotem, a drugie
            przedsiębiorstwo czyni to z tego miejsca do strefy objętej embargiem lub z powrotem (przy czym pasażerowie przesiadają się
            do innego pojazdu).
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.