Wyrok Trybunału z dnia 15 grudnia 1987 r. # Republika Francuska przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Finanowanie EFOiGR. # Sprawa 336/85.


title: Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 23 kwietnia 2013 r.#Laurent Gbagbo (C-478/11 P), Katinan Justin Koné (C-479/11 P), Akissi Danièle Boni-Claverie (C-480/11 P), Alcide Djédjé (C-481/11 P) i Affi Pascal N’Guessan (C-482/11 P) przeciwko Radzie Unii Europejskiej.#Odwołanie – Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające skierowane przeciwko osobom i podmiotom – Artykuł 263 akapit szósty TFUE – Termin do wniesienia skargi – Siła wyższa – Konflikt zbrojny.#Sprawy połączone od C-478/11 P do C-482/11 P.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba)
      z dnia 23 kwietnia 2013 r. (
            *1
         )
      „Odwołanie — Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa — Środki ograniczające skierowane przeciwko osobom i podmiotom — Artykuł 263 akapit szósty TFUE — Termin do wniesienia skargi — Siła wyższa — Konflikt zbrojny”
      W sprawach połączonych od C-478/11 P do C-482/11 P
      mających za przedmiot pięć odwołań w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesionych w dniu 21 września 2011 r.,

         Laurent Gbagbo (C-478/11 P),

         Katinan Justin Koné (C-479/11 P),

         Akissi Danièle Boni-Claverie (C-480/11 P),

         Alcide Djédjé (C-481/11 P),

         Affi Pascal N’Guessan (C-482/11 P),
      reprezentowani przez adwokat L. Bourthoumieux,
      wnoszący odwołanie,
      w której drugą stroną postępowania jest:

         Rada Unii Europejskiej, reprezentowana przez B. Driessena oraz M.M. Joséphidès, działających w charakterze pełnomocników,
      strona pozwana w pierwszej instancji,
      TRYBUNAŁ (wielka izba),
      w składzie: V. Skouris, prezes, K. Lenaerts, wiceprezes, A. Tizzano, M. Ilešič (sprawozdawca), G. Arestis, J. Malenovský, prezesi izb, U. Lõhmus, J.C. Bonichot, A. Arabadjiev, C. Toader, J.J. Kasel, M. Safjan i D. Šváby, sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Cruz Villalón,
      sekretarz: A. Calot Escobar,
      uwzględniając pisemny etap postępowania,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2012 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               W swoich odwołaniach L. Gbagbo, K.J. Koné, A.D. Boni-Claverie, A. Djédjé oraz A.P. N’Guessan wnoszą, odpowiednio, o uchylenie postanowień Sądu Unii Europejskiej z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawach: T-348/11 Gbagbo przeciwko Radzie, T-349/11 Koné przeciwko Radzie, T-350/11 Boni-Claverie przeciwko Radzie, T-351/11 Djédjé przeciwko Radzie i T-352/11 N’Guessan przeciwko Radzie (zwanych dalej „zaskarżonymi postanowieniami”), w których Sąd stwierdził oczywistą niedopuszczalność wniesionych przez nich skarg o stwierdzenie nieważności, po pierwsze decyzji Rady 2011/17/WPZiB z dnia 11 stycznia 2011 r. (Dz.U. L 11, s. 31), decyzji Rady 2011/18/WPZiB z dnia 14 stycznia 2011 r. (Dz.U. L 11, s. 36) i decyzji Rady 2011/221/WPZiB z dnia 6 kwietnia 2011 r. (Dz.U. L 93, s. 20) zmieniającej decyzję Rady 2010/656/WPZiB przedłużającą obowiązywanie środków ograniczających wobec Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej i po drugie, rozporządzenia Rady (UE) nr 25/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r. (Dz.U. L 11, s. 1) i rozporządzenia Rady (UE) nr 330/2011 z dnia 6 kwietnia 2011 r. (Dz.U. L 93, s.10) zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 560/2005 nakładające określone szczególne środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej (zwanych dalej „spornymi aktami”) w zakresie, w jakim te akty ich dotyczą.

         Ramy prawne i okoliczności powstania sporu

               2

               W dniu 15 listopada 2004 r. Rada Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych przyjęła rezolucję 1572 (2004), w której stwierdziła między innymi, że sytuacja w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej nadal stwarzała zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego w regionie i zadecydowała o zastosowaniu określonych środków ograniczających w odniesieniu do tego państwa.

               3

               Artykuł 14 rezolucji 1572 (2004) ustanowił komitet (zwany dalej „komitetem ds. sankcji”) odpowiedzialny między innymi za wskazanie osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi dotyczącymi przemieszczania się, zamrożenia funduszy, aktywów finansowych i zasobów gospodarczych, które zostały ustanowione w pkt 9 i 11 rzeczonej rezolucji i za aktualizację tego wykazu.

               4

               W dniu 13 grudnia 2004 r., uznając, że w celu wdrożenia rezolucji 1572 (2004) niezbędne jest podjęcie działania przez Wspólnotę Europejską, Rada Unii Europejskiej przyjęła wspólne stanowisko 2004/852/WPZiB w sprawie środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko Republice Wybrzeża Kości Słoniowej (Dz.U. L 368, s. 50).

               5

               W dniu 12 kwietnia 2005 r., uznając, że w celu wdrożenia na poziomie wspólnotowym środków opisanych we wspólnym stanowisku 2004/852 konieczne jest wydanie rozporządzenia, Rada przyjęła rozporządzenie (WE) nr 560/2005 z dnia 12 kwietnia 2005 r. nakładające określone szczególne środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej (Dz.U. L 95, s. 1).

               6

               Ważność wspólnego stanowiska 2004/852 była kilkakrotnie przedłużana i kilkakrotnie wprowadzano do niego zmiany, zanim zostało ono uchylone i zastąpione decyzją Rady 2010/656/WPZiB z dnia 29 października 2010 r. przedłużającą obowiązywanie środków ograniczających wobec Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej (Dz.U. L 285, s. 28).

               7

               Wybory prezydenta Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej odbyły się w dniach 31 października i 28 listopada 2010 r.

               8

               W dniu 3 grudnia 2010 r. specjalny przedstawiciel sekretarza generalnego Narodów Zjednoczonych ds. Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej potwierdził prawidłowość ostatecznego rezultatu drugiej tury wyborów prezydenckich obwieszczonego przez przewodniczącego niezależnej komisji wyborczej w dniu 2 grudnia 2010 r., zgodnie z którym zwycięzcą wyborów prezydenckich został Alassane Ouattara.

               9

               W dniu 13 grudnia 2010 r. Rada podkreśliła znaczenie wyborów prezydenckich z dni 31 października i 28 listopada 2010 r. dla przywrócenia pokoju i stabilizacji w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej oraz stwierdziła, że wola wyrażona w sposób suwerenny przez społeczeństwo Wybrzeża Kości Słoniowej musi absolutnie zostać uszanowana. Rada przyjęła również do wiadomości wnioski specjalnego przedstawiciela sekretarza generalnego Narodów Zjednoczonych ds. Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej przyjęte w ramach jego mandatu dotyczącego potwierdzenia wyników wyborów i złożyła A. Ouattarze gratulacje w związku z jego wyborem na stanowisko prezydenta Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej.

               10

               W dniu 17 grudnia 2010 r. Rada Europejska wezwała wszystkich przywódców w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej – zarówno cywilnych, jak i wojskowych – o poddanie się, o ile dotychczas tego nie uczynili, władzy demokratycznie wybranego prezydenta A. Ouattary. Rada Europejska podkreśliła determinację Unii Europejskiej w ustanowieniu sankcji wobec tych, którzy nadal czynią przeszkody dla uszanowania woli wyrażonej w sposób suwerenny przez społeczeństwo Republiki Wybrzeża Kości Słoniowej.

               11

               W celu ustanowienia środków ograniczających dotyczących przemieszczania się pewnych osób, które co prawda nie zostały wskazane przez Radę Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych ani przez komitet ds. sankcji, ale spowalniają proces pokoju i pojednania narodowego w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej, a w szczególności na te osoby, które zagrażają prawidłowemu przebiegowi wyborów, Rada przyjęła decyzję 2010/801/WPZiB z dnia 22 grudnia 2010 r. zmieniającą decyzję Rady 2010/656 (Dz.U. L 341, s. 45). Wykaz wspomnianych osób znajduje się w załączniku II do decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801.

               12

               Artykuł 4 ust. 1 decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801, ma następujące brzmienie:
               „Państwa członkowskie przedsiębiorą niezbędne środki, aby uniemożliwić wjazd na swoje terytorium lub przejazd przez nie:

                        a)

                        osobom wymienionym w załączniku I – wskazanym przez komitet ds. sankcji [...];

                        b

                        osobom wymienionym w załączniku II, a nie wymienionym w załączniku I, które utrudniają proces pokojowy i pojednanie narodowe, a zwłaszcza które zagrażają prawidłowemu przebiegowi wyborów”.

               13

               Decyzją 2010/801 nazwiska: L. Gbagbo oraz A.P. N’Guessan zostały włączone do wykazu zamieszczonego w załączniku II do decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801.

               14

               W dniu 11 stycznia 2011 r. Rada, zważywszy na powagę sytuacji panującej w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej, przyjęła decyzję 2011/17 w celu dodania innych osób do wykazu zamieszczonego w załączniku II do decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801.

               15

               Do wykazu osób zamieszczonego w załączniku II do decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801, zostały więc włączone nazwiska: K.J. Koné oraz A.D. Boni-Claverie.

               16

               W dniu 14 stycznia 2011 r. Rada przyjęła decyzję 2011/18 w celu zastosowania dodatkowych środków ograniczających, a w szczególności zamrożenia funduszy.

               17

               Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2011/18:
               „1.   Zamrożone zostają wszystkie środki finansowe i zasoby gospodarcze będące w posiadaniu lub pod kontrolą, bezpośrednio lub pośrednio:

                        a)

                        osób, o których mowa w załączniku I, wskazanych przez komitet ds. sankcji [...] lub będące w dyspozycji podmiotów będących w posiadaniu lub pod kontrolą, bezpośrednio lub pośrednio, tych osób lub wszelkich osób działających w ich imieniu lub pod ich kierunkiem, zgodnie ze wskazaniem komitetu ds. sankcji,

                        b)

                        osób lub podmiotów, o których mowa w załączniku II, które nie figurują w wykazie zamieszczonym w załączniku I, a które spowalniają proces pokoju i pojednania narodowego i które w szczególności zagrażają właściwym wynikom procesu wyborczego, lub będące w dyspozycji podmiotów będących w posiadaniu lub pod kontrolą, bezpośrednio lub pośrednio, tych osób lub wszelkich osób działających w ich imieniu lub pod ich kierunkiem.

                  2.   Żadne środki finansowe, aktywa finansowe ani zasoby gospodarcze nie są udostępniane, bezpośrednio lub pośrednio, osobom lub podmiotom, o których mowa w ust. 1, lub na rzecz tych osób lub podmiotów”.

               18

               W celu zapewnienia spójności z procesem zmiany i weryfikacji załączników I i II do decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2011/18, Rada przyjęła w dniu 14 stycznia 2011 r. rozporządzenie nr 25/2011.

               19

               Artykuł 2 rozporządzenia nr 560/2005, zmienionego rozporządzeniem nr 25/2011, głosi:
               „1.   Zamraża się wszelkie fundusze i zasoby gospodarcze należące do osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów wymienionych w załączniku I lub załączniku IA, pozostające w ich posiadaniu lub pod ich kontrolą.
               2.   Żadnych funduszy ani zasobów gospodarczych nie udostępnia się, bezpośrednio lub pośrednio, osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom wymienionym w załączniku I lub załączniku IA, ani na ich rzecz.
               3.   Zakazuje się świadomego i celowego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest bezpośrednie lub pośrednie ominięcie środków, o których mowa w ust. 1 i 2.
               4.   Załącznik I obejmuje osoby fizyczne lub prawne, podmioty i organy, o których mowa w art. 5 ust. 1 lit. a) zmienionej decyzji [2010/656].
               5.   Załącznik IA obejmuje osoby fizyczne lub prawne, podmioty i organy, o których mowa w art. 5 [ust. 1 lit. b) decyzji [2010/656], ze zm.”.

               20

               Na mocy decyzji 2011/18 i rozporządzenia nr 25/2011 Rada pozostawiła nazwiska: L. Gbagbo, K.J. Koné, A.P. N’Guessan oraz A.D. Boni-Claverie w wykazie osób zamieszczonym w załączniku II do decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2011/17 oraz wpisała je do wykazu zamieszczonego w załączniku IA do rozporządzenia nr 560/2005, zmienionego rozporządzeniem nr 25/2011.

               21

               W dniu 30 marca 2011 r. Rada Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych przyjęła rezolucję 1975 (2011), której załącznik I wymienia osoby zakłócające pokój i pojednanie [narodowe] w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej oraz działalność Operacji Narodów Zjednoczonych na Wybrzeżu Kości Słoniowej (ONUCI) i innych podmiotów międzynarodowych w tym kraju oraz które popełniły poważne naruszenia praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego. W przywołanym załączniku I znajdowały się nazwiska: L. Gbagbo, A. Djédjé oraz A.P. N’Guessan.

               22

               W dniu 6 kwietnia 2011 r. Rada przyjęła decyzję 2011/221 oraz rozporządzenie nr 330/2011, którymi między innymi zastosowała dodatkowe środki ograniczające i wprowadziła zmiany do wykazu osób i podmiotów zamieszczonych w załącznikach I i II do decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2011/18 oraz w załącznikach I i IA do rozporządzenia nr 560/2005, zmienionego rozporządzeniem nr 25/2011.

               23

               Na mocy decyzji 2011/221 nazwiska: L. Gbagbo i A.P. N’Guessan zostały w szczególności wykreślone z wykazu zawartego w załączniku II do decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2011/18 i dopisane do wykazu zawartego w załączniku I do tej samej decyzji, ze zmianami.

               24

               Na mocy decyzji 2011/221 dopisano ponadto nazwisko A. Djédjé do wykazu zawartego w załączniku I do decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2011/18.

               25

               Na mocy rozporządzenia nr 330/2011 wykreślono nazwiska: L. Gbagbo i A.P. N’Guessan z wykazu zawartego w załączniku IA do rozporządzenia nr 560/2005, zmienionego rozporządzeniem nr 25/2011 i dopisano je do wykazu zawartego w załączniku I do tego samego rozporządzenia, ze zmianami.

               26

               Na mocy rozporządzenia nr 330/2011 dopisano ponadto nazwisko A. Djédjé do wykazu zawartego w załączniku I do rozporządzenia nr 560/2005, zmienionego rozporządzeniem nr 25/2011.

               27

               Artykuł 7 decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801, stanowi:
               „1.   W przypadku wskazania danej osoby lub podmiotu przez Radę Bezpieczeństwa lub komitet ds. sankcji, Rada dodaje taką osobę lub taki podmiot do wykazu w załączniku I.
               2.   Jeżeli Rada postanawia zastosować wobec osoby lub podmiotu środki, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. b), odpowiednio modyfikuje załącznik II.
               3.   O swojej decyzji, w tym o powodach umieszczenia w wykazie, Rada powiadamia daną osobę lub dany podmiot bezpośrednio – gdy adres jest znany – albo przez publiczne ogłoszenie, umożliwiając danej osobie lub danemu podmiotowi przedstawienie uwag.
               4.   Jeżeli sformułowane zostaną uwagi lub przedstawione istotne nowe dowody, Rada weryfikuje swoją decyzję i o wyniku informuje daną osobę lub dany podmiot”.

               28

               Artykuł 11a ust. 3 rozporządzenia nr 560/2005, zmienionego rozporządzeniem nr 25/2011, stanowi:
               „O swojej decyzji, w tym o uzasadnieniu umieszczenia w wykazie, Rada powiadamia daną osobę fizyczną lub prawną, podmiot lub organ, o których mowa w ust. 1 i 2, bezpośrednio – gdy adres jest znany – lub w drodze opublikowania ogłoszenia, umożliwiając takiej osobie fizycznej lub prawnej, podmiotowi lub organowi przedstawienie uwag”.

               29

               W dniach 18 stycznia 2011 r. i 7 kwietnia 2011 r. Rada opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenia skierowane do osób, wobec których mają zastosowanie środki ograniczające przewidziane w spornych aktach (Dz.U. C 14, s. 8 i Dz.U. C 108, s. 2, 4). W przedmiotowych ogłoszeniach Rada przypomina o zastosowaniu owych środków, w odniesieniu do uzasadnienia każdego wpisu odsyła do aktów mających zastosowanie i zwraca uwagę na możliwość złożenia wniosku do właściwych organów danego państwa członkowskiego o pozwolenie na skorzystanie z zamrożonych środków w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb lub do celów konkretnych płatności. Rada wskazuje ponadto, że zainteresowane osoby i podmioty mogą przesłać Radzie wniosek o ponowne rozpatrzenie [decyzji o wpisanie ich do wyżej wymienionych wykazów]. Przypomina ona wreszcie o możliwości zaskarżenia jej decyzji do Sądu, na warunkach określonych w art. 275 akapit drugi i art. 263 akapity czwarty i szósty TFUE.

         Postępowanie przed Sądem i zaskarżone postanowienia

               30

               Pismami złożonymi w sekretariacie Sądu w dniu 7 lipca 2011 r. wnoszący odwołanie zwrócili się o stwierdzenie nieważności spornych aktów w zakresie, w jakim te akty ich dotyczą. Na poparcie swoich skarg wnoszący odwołanie powołali się z jednej strony na naruszenie prawa do obrony i prawa do skutecznego środka prawnego, zaś z drugiej strony na naruszenie prawa własności i swobody przemieszczania się.

               31

               Wnoszący odwołanie wskazali ponadto, że wniesione przez nich skargi Sąd powinien uznać za dopuszczalne, ponieważ przewidziany w art. 263 TFUE termin dwóch miesięcy do wniesienia skargi jest wobec nich bezskuteczny, jako że skarżących nie powiadomiono o spornych aktach.

               32

               Zaskarżonymi postanowieniami Sąd odrzucił skargi jako oczywiście niedopuszczalne.

               33

               Sąd przypomniał w pierwszej kolejności utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym termin do wniesienia skargi przewidziany w art. 263 akapit szósty TFUE ma charakter bezwzględnie wiążący, ponieważ został ustanowiony w celu zapewnienia jasności i pewności stanów prawnych oraz uniknięcia jakiejkolwiek dyskryminacji lub arbitralnego traktowania przy administrowaniu wymiarem sprawiedliwości, zaś do sądu Unii należy sprawdzenie z urzędu, czy został on dotrzymany.

               34

               Sąd stwierdził w dalszej kolejności, że sporne akty zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej:

                        —

                        w dniu 15 stycznia 2011 r. w odniesieniu do decyzji 2011/17 i decyzji 2011/18 oraz rozporządzenia nr 25/2011, oraz

                        —

                        w dniu 7 kwietnia 2011 r. w odniesieniu do decyzji 2011/221 i rozporządzenia nr 330/2011.

               35

               Tak więc termin dwóch miesięcy do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg, zgodnie z art. 102 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem, po upływie czternastu dni następujących po tej publikacji i upłynął, zgodnie z art. 102 § 2 regulaminu postępowania:

                        —

                        o północy w dniu 8 kwietnia 2011 r. w odniesieniu do decyzji 2011/17 i decyzji 2011/18 oraz rozporządzenia nr 25/2011, oraz

                        —

                        o północy w dniu 1 lipca 2011 r. w odniesieniu do decyzji 2011/221 i rozporządzenia nr 330/2011.

               36

               Jako że skargi zostały złożone w sekretariacie Sądu w dniu 7 lipca 2011 r., Sąd uznał, że zostały one wniesione po upływie terminu.

               37

               Sąd odrzucił argumentację wnoszących odwołanie, zgodnie z którą termin dwóch miesięcy do wniesienia skargi był wobec nich bezskuteczny, ponieważ nie powiadomiono ich o spornych aktach. Sąd wypowiedział się na ten temat w następujący sposób:
               „Mając na uwadze, że terminy do wniesienia skargi służą w istocie zagwarantowaniu pewności prawa poprzez zapobieganie nieograniczonemu kwestionowaniu aktów Unii wywołujących skutki prawne, data publikacji, o ile taka istnieje, stanowi decydujące kryterium przy określaniu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi (postanowienia Trybunału: z dnia 25 listopada 2008 r. w sprawie C-500/07 P TEA przeciwko Komisji [...], pkt 23; w sprawie C-501/07 P S.A.BA.R. przeciwko Komisji [...], pkt 22; z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie C-498/08 P Fornaci Laterizi Danesi przeciwko Komisji [...], pkt 22; wyrok Trybunału z dnia 11 listopada 2010 r. w sprawie C-36/09 P Transportes Evaristo Molina przeciwko Komisji [...], pkt 37). W celu opóźnienia rozpoczęcia tego terminu skarżący nie może powoływać się na okoliczność, że powziął wiadomość o zaskarżonym akcie po jego publikacji (ww. postanowienie w sprawie TEA przeciwko Komisji, pkt 23; ww. postanowienie w sprawie S.A.BA.R. przeciwko Komisji, pkt 22 i ww. postanowienie w sprawie Fornaci Laterizi Danesi przeciwko Komisji, pkt 22). Wynika z tego, że skoro [sporne] akty zostały opublikowane, to termin do wniesienia skargi powinien być liczony od momentu ich publikacji (w odniesieniu do obliczania terminu do wniesienia skargi na decyzję nakładającą środki ograniczające od momentu jej publikacji zob. postanowienie Sądu z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie T-299/04 Selmani przeciwko Radzie i Komisji, [...] pkt 61), nawet jeśli nie zostały one [skarżącym] notyfikowane. Należy ponadto wskazać w tym zakresie, że Rada opublikowała [...] ogłoszenia skierowane do osób, wobec których mają zastosowanie przewidziane [w spornych aktach] środki, w których w szczególności zwróciła uwagę zainteresowanych osób na możliwość zaskarżenia decyzji Rady do Sądu, zgodnie z warunkami określonymi w art. 275 akapit drugi TFUE i w art. 263 akapity czwarty i szósty TFUE”.

               38

               Sąd wskazał wreszcie, że skarżący ani nie wykazali, ani nawet nie powołali się na wystąpienie nieprzewidywalnych okoliczności lub przypadku siły wyższej pozwalających na odstąpienie od wskazanego terminu na podstawie art. 45 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

         Żądania stron i postępowanie przed Trybunałem

               39

               Wnoszący odwołanie zwracają się do Trybunału o:

                        —

                        uchylenie zaskarżonych postanowień i uznanie za dopuszczalne skarg wniesionych w pierwszej instancji;

                        —

                        skierowanie spraw do ponownego rozpoznania przez Sąd, aby ten wydał orzeczenie co do ich istoty, oraz

                        —

                        obciążenie Rady kosztami postępowania.

               40

               Rada wnosi do Trybunału o:

                        —

                        oddalenie odwołań, oraz

                        —

                        obciążenie wnoszących odwołania kosztami postępowania.

               41

               Na mocy postanowienia prezesa Trybunału z dnia 14 grudnia 2011 r. sprawy od C-478/11 P do C-482/11 P zostały połączone do celów procedury pisemnej i ustnej, jak również do celów wydania wyroku.

               42

               Pismem z dnia 11 maja 2012 r., przesłanym faksem i listem poleconym, sekretariat Trybunału poinformował strony o wyznaczeniu rozprawy na dzień 26 czerwca 2012 r. i zwrócił się do nich o udzielenie pisemnej odpowiedzi na pytania Trybunału załączone do wezwania na rozprawę, najpóźniej do dnia 15 czerwca 2012 r.

               43

               Odpowiedź Rady na zadane pytanie wpłynęła do sekretariatu Trybunału w dniu 14 czerwca 2012 r. Termin do udzielenia odpowiedzi na piśmie upłynął w dniu 15 czerwca 2012 r., zaś Trybunał nie otrzymał odpowiedzi wnoszących odwołania na zadane pytania, ani też dotyczącej zamiaru uczestnictwa w rozprawie.

               44

               Wnoszącym odwołanie wyznaczony został ostatni termin na wypowiedzenie się co do zamiaru uczestnictwa w rozprawie. Rzeczony termin upłynął w dniu 21 czerwca 2012 r., a wobec braku odpowiedzi ze strony wnoszących odwołanie rozprawę odwołano.

         W przedmiocie odwołań

               45

               Wnoszący odwołania podnoszą w ich uzasadnieniu dwa zarzuty. W zarzucie pierwszym wskazują oni, że Sąd naruszył prawo, nie stwierdzając wystąpienia siły wyższej. W zarzucie drugim wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że powołał się wobec nich na zwykły termin do wniesienia skargi i leżącą u jego podstaw zasadę pewności prawa, podczas gdy niniejsze przypadki charakteryzują się z jednej strony brakiem powiadomienia o spornych aktach i z drugiej strony brakiem możliwości powołania się na termin uwzględniający odległość, przewidziany w regulaminie postępowania przed Sądem.

               46

               W pierwszej kolejności należy zbadać drugi zarzut.

         W przedmiocie zarzutu drugiego

      Argumentacja stron

               47

               Wnoszący odwołanie podnoszą po pierwsze, że Sąd naruszył zasadę skutecznej ochrony sądowej, a tym samym naruszył prawo, uznając, że skoro sporne akty zostały opublikowane, to termin do wniesienia skargi powinien być liczony od dnia ich publikacji. Zdaniem wnoszących odwołanie Sąd powinien był wziąć pod uwagę okoliczność, że sporne akty, w przeciwieństwie do tego, co przewiduje w szczególności art. 7 ust. 3 decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801, nie były przedmiotem powiadomienia, tzn. osobistego podania do wiadomości osobom, których dotyczą, w taki sposób, aby te osoby mogły się z nimi zapoznać.

               48

               Wnoszący odwołanie uznają po drugie, że Sąd nie mógł powołać się na przewidziany w art. 102 § 2 regulaminu postępowania termin uwzględniający odległość, wobec skarżących mających miejsce zamieszkania w państwie afrykańskim, tym bardziej że państwo to znajdowało się w stanie konfliktu zbrojnego.

               49

               Rada podnosi, że ramy proceduralne niniejszych spraw różnią się od tych, które Trybunał omówił w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie C-548/09 P Bank Melli Iran przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I-11381. W tym wyroku Trybunał stwierdził, że właściwą podstawą do osobistego powiadomienia o względach leżących u podstaw przyjęcia środków ograniczających jest art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 423/2007 z dnia 19 kwietnia 2007 r. dotyczącego środków ograniczających wobec Iranu (Dz.U. L 103, s.1). Tymczasem w odróżnieniu od rozporządzenia nr 423/2007 art. 7 ust. 3 decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801, przewidywał możliwość powiadomienia poprzez publiczne ogłoszenie w przypadku, gdy adres danej osoby nie jest Radzie znany.

               50

               W tym przypadku Rada powiadomiła wnoszących odwołanie o spornych aktach w drodze publicznego ogłoszenia, zgodnie z art. 7 ust. 3 decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801. Nie mogła powiadomić wnoszących odwołanie w inny sposób, ponieważ prywatne adresy wnoszących odwołanie nie były znane.

               51

               Data publikacji spornych aktów byłaby w każdym razie początkiem obliczania terminu ustanowionego w art. 263 TFUE. Taka wykładnia wynikałaby z wymogów pewności prawa, które znajdują odzwierciedlenie w przepisach dotyczących terminów procesowych.

               52

               Rada sygnalizuje wreszcie, że argumentacja wnoszących odwołanie dotycząca terminu uwzględniającego odległość jest oczywiście bezzasadna i w istocie oznacza podanie w wątpliwość ważności art. 102 § 2 regulaminu postępowania przed Sądem. Przepis ten ponadto byłby jedynie przedłużeniem terminu przewidzianego w art. 263 akapit szósty TFUE.

         Ocena Trybunału

               53

               Należy wskazać w pierwszej kolejności, że Sąd słusznie stwierdził, że jest uprawniony z urzędu do zbadania przestrzegania terminu do wniesienia skargi, który ma charakter bezwzględnie wiążący (zob. w szczególności wyrok z dnia 7 lipca 1971 r. w sprawie 79/70 Müllers przeciwko KES, Rec. s. 689, pkt 6; ww. wyrok w sprawie Transportes Evaristo Molina przeciwko Komisji, pkt 33).

               54

               Należy wskazać w dalszej kolejności, że zgodnie z art. 263 akapit szósty TFUE „skargi przewidziane w niniejszym artykule wnosi się w terminie dwóch miesięcy, stosownie do przypadku, od daty publikacji aktu lub jego notyfikowania skarżącemu lub, w razie ich braku, od daty powzięcia przez niego wiadomości o tym akcie”.

               55

               W niniejszej sprawie sporne akty zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria L, lecz powinny były również, na podstawie art. 7 ust. 3 decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801 i art. 11a ust. 3 rozporządzenia nr 560/2005, zmienionego rozporządzeniem nr 25/2011, zostać podane do wiadomości danym osobom lub podmiotom, bądź bezpośrednio, jeśli znane były ich adresy, bądź w przeciwnym razie, w drodze publicznego ogłoszenia.

               56

               Ta sytuacja wynika ze szczególnej natury spornych aktów, które są podobne zarówno do aktów o charakterze ogólnym, ponieważ zabraniają adresatom określonym w sposób ogólny i abstrakcyjny w szczególności udostępniania środków finansowych i zasobów gospodarczych osobom i podmiotom wymienionym w wykazach zawartych w załącznikach do tych aktów, jak również do zbioru indywidualnych decyzji stosowanych wobec takich osób i podmiotów (zob. podobnie wyrok z dnia 3 września 2008 r. w sprawach połączonych C-402/05 P i C-415/05 P Kadi i Al Barakaat International Foundation przeciwko Radzie i Komisji, Zb.Orz. s. I-6351, pkt 241–244).

               57

               Należy ponadto przypomnieć, odnosząc się do aktów przyjmowanych na podstawie przepisów dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa takich jak sporne akty, że ich indywidualny charakter umożliwia, zgodnie z art. 275 akapit drugi TFUE i art. 263 akapit czwarty TFUE dostęp do sądu Unii.

               58

               Mając na uwadze te cechy specyficzne oraz wynikające z nich reguły publikowania i powiadamiania, art. 263 akapit szósty TFUE nie byłby stosowany w sposób spójny, gdyby – względem osób i podmiotów wymienionych w wykazach zawartych w załącznikach do tych aktów – początkiem obliczania terminu do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności była data publikacji omawianego aktu, a nie data, w której taka osoba została o tym akcie powiadomiona. Takie powiadomienie ma bowiem dokładnie na celu umożliwienie adresatom obronę ich praw w możliwie najlepszych warunkach oraz podjęcie decyzji przy pełnej znajomości sprawy o celowości wystąpienia do sądu Unii (ww. wyrok w sprawie Kadi i Al Barakaat International Foundation przeciwko Radzie i Komisji, pkt 337).

               59

               Wynika z tego, że o ile wprawdzie wejście w życie aktów takich jak sporne akty odbywa się na podstawie ich publikacji, o tyle termin do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności tych aktów na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE biegnie, dla każdej z tych osób i podmiotów, od dnia powiadomienia, które powinno było mieć miejsce.

               60

               W tym przypadku, w przeciwieństwie do tego, co podnoszą wnoszący odwołanie, zostali oni powiadomieni o spornych aktach.

               61

               Z pewnością rzeczone akty nie zostały im przekazane bezpośrednio na ich adresy. Rada, uznając w istocie, że nie było możliwe bezpośrednie powiadomienie L. Gbagba, K.J. Konégo, A.D. Boni-Claverie, A. Djédjégo oraz A.P. N’Guessana, posłużyła się możliwością publikacji ogłoszenia, przewidzianą w art. 7 ust. 3 decyzji 2010/656, zmienionej decyzją 2010/801 i w art. 11a ust. 3 rozporządzenia nr 560/2005, zmienionego rozporządzeniem nr 25/2011. Rada opublikowała więc w dniach 18 stycznia 2011 r. i 7 kwietnia 2011 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, ogłoszenia, o których mowa w pkt 29 tego wyroku.

               62

               Jako że takie ogłoszenia umożliwiają danym osobom ustalenie przysługującego im wobec umieszczenia ich nazwisk w omawianych wykazach środka zaskarżenia oraz upływ terminu do jego wniesienia (wyrok z dnia 15 listopada 2012 r. w sprawie C-417/11 P Rada przeciwko Bambie, pkt 81), wnoszący odwołanie nie mogą opóźniać momentu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi, powołując się na brak bezpośredniego powiadomienia lub na późniejsze powzięcie faktycznej wiadomości o spornych aktach. Gdyby, w braku przypadku siły wyższej, wnoszącym odwołanie przysługiwała taka możliwość, naruszałoby to cel terminu do wniesienia skargi, który polega na zagwarantowaniu pewności prawa poprzez zapobieganie nieograniczonemu kwestionowaniu aktów Unii wywołujących skutki prawne (zob. w szczególności wyroki: z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie C-178/95 Wiljo, Rec. s. I-585, pkt 19; z dnia 22 października 2002 r. w sprawie C-241/01 National Farmers’ Union, Rec. s. I-9079, pkt 34; postanowienie z dnia 15 listopada 2012 r. w sprawie C-102/12 P Städter przeciwko EBC, pkt 12).

               63

               Wreszcie w odniesieniu do argumentu wnoszących odwołanie, że nie można było powoływać się wobec nich na przewidziany w art. 102 § 2 regulaminu postępowania przed Sądem wynoszący dziesięć dni termin uwzględniający odległość, z uwagi na fakt, iż mają oni swoją siedzibę w państwie trzecim, wystarczy wskazać, że argument ten nie znajduje poparcia w jednorazowym odgórnym określeniu tego terminu. Wynika z tego, że okoliczność, iż w trakcie biegu terminu do wniesienia skargi wnoszący odwołanie znajdowali się w państwie trzecim, nie może postawić ich, mając na względzie stosowanie tego terminu, w sytuacji obiektywnie odmiennej od osób i podmiotów mających siedzibę w Unii, wobec których zastosowano tego samego typu środki ograniczające.

               64

               Z całości powyższych rozważań wynika, że nawet jeśli Sąd naruszył prawo orzekając, iż terminy do wniesienia skargi rozpoczęły swój bieg w dniu publikacji spornych aktów, to terminy te, które powinny być liczone od dat, o których mowa w pkt 61 tego wyroku, upłynęły w dniu 7 lipca 2011 r., to jest w dniu wniesienia skarg. W tych okolicznościach zarzut drugi należy oddalić [zob. analogicznie wyrok z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie C-282/05 P Holcim (Deustchland) przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I-2941, pkt 33].

         W przedmiocie zarzutu pierwszego

      Argumentacja stron

               65

               Wnoszący odwołanie uważają, że Sąd naruszył art. 45 statutu Trybunału, ponieważ nie stwierdził wystąpienia przypadku siły wyższej w rozumieniu tego artykułu.

               66

               Zdaniem wnoszących odwołanie konflikt mający miejsce w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej należało uznać w odniesieniu do nich za przypadek siły wyższej, ponieważ w tamtym okresie nie mieli oni możliwości skorzystania z żadnego środka komunikacji, który pozwoliłby im zapoznać się ze spornymi aktami, a więc nie mogli skorzystać z przysługującego im prawa do ich zaskarżenia.

               67

               Rada przypomina, że jednym ze znamion siły wyższej jest wystąpienie zdarzenia niezależnego od osoby, która pragnie się na nie powołać, czyli okoliczności, jaka następuje poza zakresem wpływu tej osoby (wyrok z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie C-334/08 Komisja przeciwko Włochom, Zb.Orz. I-6869, pkt 47). Co więcej, kryzys powyborczy w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej i związane z nim akty przemocy były sprowokowane przez odmowę L. Gbagba i jego współpracowników przekazania władzy wybranemu prezydentowi. Te okoliczności nie były więc niezależne od wnoszących odwołanie.

         Ocena Trybunału

               68

               Zgodnie z art. 45 akapit drugi statutu Trybunału „upływ terminu nie narusza uprawnień, jeśli strona dowiedzie zaistnienia nieprzewidywalnych okoliczności lub siły wyższej”.

               69

               Należy stwierdzić, że tak jak Sąd wskazał w zaskarżonych postanowieniach, wnoszący odwołanie nie podnieśli przed Sądem zaistnienia takich okoliczności.

               70

               Trybunał uznał tymczasem, że wnoszącemu odwołanie nie można zarzucać, iż powołuje się na wystąpienie przypadku siły wyższej po raz pierwszy na etapie odwołania, jako że Sąd orzekł w drodze postanowienia na podstawie art. 111 regulaminu postępowania, nie poinformował skarżącego o zamiarze odrzucenia skargi jako złożonej po terminie i nie zwrócił się do niego o uzasadnienie opóźnienia, z jakim wpłynęły do sekretariatu oryginały skargi (postanowienie z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie C-325/03 P Zuazaga Meabe przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I-403, pkt 24). Stąd też należy zbadać pierwszy z zarzutów przedstawionych przez wnoszących odwołanie dotyczący wystąpienia przypadku siły wyższej.

               71

               W tym zakresie należy przypomnieć po pierwsze, że ścisłe stosowanie przepisów proceduralnych odpowiada wymogom pewności prawa oraz konieczności zapobieżenia jakiejkolwiek dyskryminacji lub arbitralnemu traktowaniu w ramach wymiaru sprawiedliwości (wyrok z dnia 22 września 2011 r. w sprawie C-426/10 P Bell & Ross przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I-8849 pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).

               72

               Należy wskazać po drugie, że zgodnie z art. 263 akapit szósty TFUE i art. 45 statutu Trybunału zainteresowany powinien wykazać po pierwsze, że nienaturalne, nieprzewidywalne i niezależne od niego okoliczności uniemożliwiły dochowanie terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 263 akapit szósty TFUE i po drugie, że nie mógł się on zabezpieczyć przed skutkami takich zdarzeń poprzez przedsięwzięcie odpowiednich środków bez konieczności nadmiernych poświęceń (zob. podobnie wyrok z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-314/06 Société Pipeline Méditerranée et Rhône, Zb.Orz. s. I-12273, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).

               73

               W niniejszej sprawie wnoszący odwołanie w sposób ogólny powołują się na sytuację konfliktu zbrojnego w Republice Wybrzeża Kości Słoniowej, która ich zdaniem rozpoczęła się w listopadzie 2010 r. i trwała co najmniej do kwietnia 2011 r.

               74

               Tymczasem jednak żadna z wnoszących odwołanie osób nie przedstawiła w odwołaniu wniesionym do Trybunału dowodów, które umożliwiłyby Trybunałowi określenie, w jaki sposób i w jakim okresie ogólna sytuacja konfliktu zbrojnego na Wybrzeżu Kości Słoniowej i osobiste okoliczności przywołane przez skarżących uniemożliwiły im wniesienie skarg w przepisanym terminie.

               75

               W związku z powyższym należy oddalić zarzut pierwszy.

               76

               Ponieważ żaden z zarzutów podniesionych przez wnoszących odwołanie nie jest zasadny, odwołania należy oddalić.

         W przedmiocie kosztów

               77

               Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Rada wniosła o obciążenie skarżących kosztami postępowania, a ci przegrali sprawę, należy obciążyć skarżących kosztami postępowania.

               Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:

                           1)

                           Odwołania zostają oddalone.

                           2)

                           Laurent Gbagbo i Katinan Justin Koné, Akissi Danièle Boni-Claverie oraz Alcide Djédjé i Affi Pascal N’Guessan zostają obciążeni kosztami postępowania.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: francuski.


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (szósta izba) z dnia 18 grudnia 2008 r. # Miguel Torres, SA przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Wspólnotowy znak towarowy - Postępowanie w sprawie sprzeciwu - Zgłoszenie słownego wspólnotowego znaku towarowego TORRE DE GAZATE - Wcześniejsze słowne krajowe i międzynarodowe znaki towarowe TORRES i LAS TORRES - Względna podstawa odmowy rejestracji - Brak prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. # Sprawa T-286/06.

text:
      Wyrok Sądu Pierwszej Instancji (szósta izba) z dnia 18 grudnia 2008 r. – Torres przeciwko OHIM – Vinícola de Tomelloso (TORRE
            DE GAZATE)
      (sprawa T‑286/06)
      Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie słownego wspólnotowego znaku towarowego TORRE DE GAZATE – Wcześniejsze słowne krajowe i międzynarodowe znaki towarowe TORRES i LAS TORRES – Względna podstawa odmowy rejestracji – Brak prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd
      Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Względne podstawy odmowy rejestracji – Sprzeciw właściciela wcześniejszego identycznego lub podobnego znaku towarowego zarejestrowanego dla identycznych lub podobnych
         towarów lub usług – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w odniesieniu do wcześniejszego znaku towarowego (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 8
         ust. 1 lit. b)) (por. pkt 42, 69)

      Przedmiot

               Skarga na decyzję Drugiej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) z dnia
                  27 lipca 2006 r. (sprawa R 421/2004‑2) dotyczącą postępowania w sprawie sprzeciwu między Miguel Torres, SA a Vinícola de Tomelloso,
                  SCL.

            Informacje dotyczące sprawy

               Zgłaszający wspólnotowy znak towarowy:

               Vinícola de Tomelloso, SCL

               Zgłoszony wspólnotowy znak towarowy:

               Słowny znak towarowy TORRE DE GAZATE dla towarów z klasy 33 – zgłoszenie nr 1632017

               Właściciel znaku towarowego lub oznaczenia, na które powołano się w sprzeciwie:

               Miguel Torres, SA

               Znak towarowy lub oznaczenie, na które powołano się w sprzeciwie:

               Krajowe słowne znaki towarowe TORRES, międzynarodowy słowny znak towarowy TORRES i międzynarodowy słowny znak towarowy LAS
                  TORRES dla towarów z klasy 33

               Decyzja Wydziału Sprzeciwów:

               Oddalenie sprzeciwu

               Decyzja Izby Odwoławczej:

               Oddalenie odwołania

      Sentencja

                  1)

                  	Skarga zostaje oddalona.

                  2)

                  	Miguel Torres, SA zostaje obciążona kosztami postępowania.


Wyrok Trybunału z dnia 25 lutego 2003 r. # Idryma Koinonikon Asfaliseon (IKA) przeciwko Vasileios Ioannidis. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Dioikitiko Protodikeio Thessalonikis - Grecja. # Zabezpieczenie społeczne - Artykuły 31 i 36 - Artykuły 31 i 93. # Sprawa C-326/00.


title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 3 czerwca 2010 r. # Regionalna Mitnicheska Direktsia - Plovdiv przeciwko Petar Dimitrov Kalinchev. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Varhoven administrativen sad - Bułgaria. # Podatki akcyzowe - Opodatkowanie pojazdów używanych - Opodatkowanie przywiezionych pojazdów używanych wyższe od opodatkowania pojazdów już znajdujących się w ruchu na terytorium kraju - Opodatkowanie na podstawie roku produkcji i przebiegu silnika pojazdów - Pojęcie "podobnych produktów krajowych". # Sprawa C-2/09.

text:
      Sprawa C‑2/09
      Direktor na Agentsia «Mitnitsi», anciennement Regionalna Mitnicheska Direktsia – Plovdiv
      przeciwko
      Petar Dimitrov Kalinchev
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Varhoven administrativen sad)
      Podatki akcyzowe – Opodatkowanie pojazdów używanych – Opodatkowanie przywiezionych pojazdów używanych wyższe od opodatkowania pojazdów już znajdujących się w ruchu na terytorium
         kraju – Opodatkowanie na podstawie roku produkcji i przebiegu silnika pojazdów – Pojęcie „podobne produkty krajowe”

      Streszczenie wyroku
      1.        Postanowienia podatkowe – Podatki wewnętrzne – Podatek akcyzowy nakładany na pojazdy samochodowe w związku z ich wprowadzeniem
            na terytorium kraju
      (dyrektywa Rady 92/12, art. 3 ust. 3 akapit pierwszy)
      2.        Postanowienia podatkowe – Podatki wewnętrzne – Zakaz dyskryminacji między produktami przywożonymi a podobnymi produktami krajowymi
            – Produkty podobne
      (art. 110 akapit pierwszy TFUE)
      3.        Postanowienia podatkowe – Podatki wewnętrzne – System podatku akcyzowego stosowany do używanych pojazdów samochodowych
      (art. 110 akapit pierwszy TFUE)
      1.        Artykuł 3 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy 92/12 w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym,
         ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie znajduje zastosowania do przepisów krajowych dotyczących akcyzy na pojazdy
         samochodowe, a zatem nie sprzeciwia się ustanowieniu przez państwo członkowskie systemu opodatkowania podatkiem akcyzowym
         używanych pojazdów samochodowych przy ich wprowadzeniu na terytorium państwa członkowskiego, który to podatek nie jest bezpośrednio
         należny przy kolejnym nabyciu pojazdów samochodowych znajdujących się już na terytorium tego państwa członkowskiego i przy
         których pierwszym wprowadzeniu na terytorium państwa członkowskiego zapłacono już taki podatek akcyzowy, jeżeli system taki
         nie powoduje zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi.

      W tym względzie do sądu krajowego należy ustalenie czy całe dane uregulowanie można interpretować w taki sposób, że obowiązek
         złożenia deklaracji wprowadzenia pojazdu na terytorium krajowe związany jest nie z przekroczeniem granicy lecz raczej z późniejszym
         ustaleniem wysokości akcyzy w chwili powstania obowiązku podatkowego. W istocie jeśli deklarację należy złożyć w związku z nabyciem
         wewnątrzwspólnotowym pojazdu, a zatem w związku z przekroczeniem granicy, to taka formalność byłaby jednakże związana nie
         z tym „przekroczeniem” w rozumieniu art. 3 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy 92/12, lecz z obowiązkiem zapłaty podatku akcyzowego.
         W takim bowiem przypadku, jako że celem tej deklaracji jest zapewnienie uregulowania zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego,
         formalność taka jest związana ze zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego.

      (por. pkt 27, 28; pkt 1 sentencji)
      2.        Artykuł 110 akapit pierwszy TFUE należy interpretować w ten sposób, że pojazdy używane przywiezione do Bułgarii należy uważać
         za podobne produkty do pojazdów używanych już zarejestrowanych na terytorium tego państwa i które zostały przywiezione na
         terytorium tego państwa jako pojazdy nowe niezależnie od ich pochodzenia.

      (por. pkt 33; pkt 2 sentencji)
      3.        Artykuł 110 akapit pierwszy TFUE sprzeciwia się zróżnicowanemu systemowi podatku akcyzowego stosowanemu przez państwo członkowskie
         do pojazdów samochodowych, jeżeli system ten obciąża w zróżnicowany sposób pojazdy używane przywiezione z innych państw członkowskich
         i pojazdy używane już zarejestrowane na terytorium tego państwa, które zostały przywiezione na jego terytorium jako pojazdy
         nowe.

      W szczególności system podatku akcyzowego, który nie uwzględnia ani roku produkcji, ani przebiegu silnika tych pojazdów w dniu
         ich przywozu na terytorium krajowe, lecz przewiduje, że podstawa opodatkowania i stawka podatku akcyzowego są obliczane wyłącznie
         na podstawie mocy silnika, która jest cechą stałą pojazdu i nie zależy od stopnia jego rzeczywistego zużycia, podczas gdy
         pojazdy używane są opodatkowane na podstawie odmiennych zasad niż pojazdy nowe nie pozwala na neutralne obliczenie podatku
         akcyzowego od przywiezionych pojazdów używanych. Biorąc pod uwagę okoliczność, że podatek akcyzowy jest nakładany na przywiezione
         towary tylko jeden raz, według tego systemu obliczenie podatku akcyzowego dla pojazdów nowych jest nieodmiennie bardziej korzystne
         niż dla pojazdów używanych. Ponieważ pojazdy używane już znajdujące się w ruchu na terytorium państwa członkowskiego, to jest
         pojazdy, które zostały przywiezione jako pojazdy nowe, w chwili ich wprowadzenia na terytorium są opodatkowane jako pojazdy
         nowe, przywiezienie pojazdu używanego z innego państwa członkowskiego jest względnie droższe niż kupno pojazdu tego samego
         rodzaju, o tej samej mocy silnika i tym samym przebiegu silnika, to jest o tym samym stopniu zużycia, na terytorium państwa
         członkowskiego, co może mieć wpływ na wybór konsumentów.

      (por. pkt 43, 47; pkt 3 sentencji)(
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 3 czerwca 2010 r.(*)

      Podatki akcyzowe – Opodatkowanie pojazdów używanych – Opodatkowanie przywiezionych pojazdów używanych wyższe od opodatkowania pojazdów już znajdujących się w ruchu na terytorium
         kraju – Opodatkowanie na podstawie roku produkcji i przebiegu silnika pojazdów – Pojęcie „podobne produkty krajowe”

      W sprawie C‑2/09
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Wyrchowen
         administratiwen syd (Bułgaria) postanowieniem z dnia 13 listopada 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 6 stycznia 2009 r.,
         w postępowaniu

      Regionałna mitniczeska direkcija – Płowdiw
      przeciwko
      Petyrowi Dimitrowowi Kalinczewowi,
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: A. Tizzano, prezes izby, i A. Borg Barthet, M. Ilešič (sprawozdawca), M. Safjan, i M. Berger, sędziowie,
      rzecznik generalny: E. Sharpston,
      sekretarz: N. Nanczew, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 10 lutego 2010 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu P.D. Kalinczewa przez adwokata M. Ekimdżiewa,
      –        w imieniu rządu bułgarskiego przez A. Ananiewa oraz T. Iwanowa, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez D. Triantafyllou oraz S. Petrową, działających w charakterze pełnomocników,
      podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 25 WE, art. 90 akapit pierwszy WE oraz art. 3 ust. 3
         dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym,
         ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, s. 1).

      2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy P.D. Kalinczewem a Regionałna mitniczeska direkcija – Płowdiw (regionalną
         dyrekcją celną w Płowdiwie) w przedmiocie odmowy przez tę ostatnią przyznania mu obniżenia kwoty podatku akcyzowego, jaki
         został na niego nałożony przy przywozie jego pojazdu.

       Ramy prawne
       Uregulowania Unii
      3        Artykuł 3 ust. 1 i 3 dyrektywy 92/12 stanowi:

      „1. Niniejszą dyrektywę stosuje się, na poziomie wspólnotowym, do następujących wyrobów, jak określono w stosownych dyrektywach:
      –        olejów mineralnych,
      –        alkoholu i napojów alkoholowych,
      –        wyrobów tytoniowych.
      –        [...]
      3. Państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż te wymienione w ust. 1
         pod warunkiem jednak, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między
         państwami członkowskimi.

      Z zastrzeżeniem poszanowania tego samego warunku, państwa członkowskie zachowują także prawo do pobierania podatków od świadczenia
         usług niemających charakteru podatku obrotowego, włączając w to podatki odnoszące się do wyrobów objętych podatkiem akcyzowym”.

       Uregulowania krajowe
      4        Zgodnie z art. 2 Zakon za akcizite i danycznite składowe (ustawy o podatku akcyzowym i składach podatkowych, DW nr 91 z dnia
         15 listopada 2005 r.), zmienionej ustawą (DW nr 6 z dnia 23 stycznia 2009 r., zwanej dalej „ZADS”), podatkowi akcyzowemu podlegają
         alkohol i napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe, produkty energetyczne i energia elektryczna oraz pojazdy samochodowe.

      5        Na mocy art. 4 pkt 16 ZADS:

      „Nowym pojazdem samochodowym jest taki pojazd samochodowy, który w dniu przywozu lub w dniu złożenia organom celnym przewidzianej
         w art. 76d deklaracji spełnia jeden z następujących warunków:

      a)      upłynęło mniej niż sześć miesięcy od jego pierwszej rejestracji (w tym także rejestracji zagranicznej), lub
      b)      przebieg silnika nie przekracza 6000 km”.
      6        Zgodnie z art. 18 ZADS, „pojazdami samochodowymi” są „samochody osobowe”, „samochody dostawcze” i „samochody wyścigowe”, nowe
         lub używane, które mogą przewozić nie więcej niż 9 osób, wliczając w to kierowcę, których moc silnika przekracza 120 kW w systemie
         DIN lub 126 kW w systemie SAE, należące do kategorii 8703 Nomenklatury scalonej.

      7        Artykuł 19 ZADS stanowi:

      „(1) Od towarów, o których mowa w art. 2, z wyjątkiem przypadków zawieszenia jego poboru, podatek akcyzowy jest pobierany,
         gdy:

      1.      wyprodukowano je na terytorium kraju;
      2.      wprowadzono je na terytorium kraju z terytorium innego państwa członkowskiego;
      3.      dokonano ich przywozu na terytorium kraju.
      (2)      »Przywóz towarów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym« oznacza wprowadzenie na terytorium kraju pochodzących spoza
         Wspólnoty towarów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, a także wprowadzenie na terytorium kraju podlegających
         opodatkowaniu podatkiem akcyzowym wspólnotowych towarów pochodzących z krajów trzecich, które stanowią część obszaru celnego
         Wspólnoty.

      (3)      Niezależnie od postanowień ust. 2, jeżeli przy wprowadzeniu na terytorium kraju towary podlegają procedurze celnej, ma miejsce
         ich przywóz, jeśli zostały one dopuszczone do swobodnego obrotu”.

      8        Na podstawie art. 30 ZADS wymiaru podstawy opodatkowania pojazdów samochodowych dokonuje się w następujący sposób:

      „1.      w przypadku używanych pojazdów samochodowych – na podstawie ilości kW zależnych od mocy silnika;
      2.      w przypadku nowych pojazdów samochodowych – na podstawie ilości kW zależnych od mocy silnika, która przekracza 120 kW w systemie
         DIN lub 126 kW w systemie SAE”.

      9        Artykuł 40 ZADS stanowi:

      „(1) Stawka podatku akcyzowego od używanych pojazdów samochodowych jest obliczana w następujący sposób:
      1.      w przypadku pojazdów samochodowych z silnikiem o mocy 120 kW – 150 kW w systemie DIN – 35 BGL za 1 kW;
      2.      w przypadku pojazdów samochodowych z silnikiem o mocy przekraczającej 150 kW w systemie DIN – 60 BGL za 1 kW;
      3.      w przypadku pojazdów samochodowych z silnikiem o mocy 126 kW – 157,5 kW w systemie SAE – 33,33 BGL za 1 kW;
      4.      w przypadku pojazdów samochodowych z silnikiem o mocy przekraczającej 157,5 kW w systemie SAE – 57,14 BGL za 1 kW.
      (2)      Stawka podatku akcyzowego od nowych pojazdów samochodowych wynosi:
      1.      700 BGL + 90 BGL za każdy kW powyżej 120 kW w systemie DIN;
      2.      700 BGL + 85,71 BGL za każdy kW powyżej 126 kW w systemie SAE”.
      10      Artykuł 76d ZADS stanowi:

      (1) Kto wprowadza na terytorium kraju z terytorium innego państwa członkowskiego towary opodatkowane podatkiem akcyzowym zgodnie
         z art. 2 pkt 5, zobowiązany jest do złożenia deklaracji zgodnie z wzorem określonym w przepisach wykonawczych do niniejszej
         ustawy.

      (2)      Deklarację, o której mowa w ust.1, należy złożyć w urzędzie celnym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę
         osoby zainteresowanej w ciągu 14 dni od wprowadzenia towarów. Deklarację należy złożyć przed pierwszą rejestracją pojazdu
         samochodowego w Republice Bułgarii.

      (3)      Organy celne mogą zażądać, aby jednocześnie z deklaracją przedstawiono im towary, których ona dotyczy.
      (4)      Na podstawie złożonej deklaracji właściwy urząd celny ustala kwotę należnego podatku akcyzowego i podaje ją do wiadomości
         zainteresowanej osoby”.

      11      Artykuł 72a rozporządzenia wykonawczego do ZADS, wydanego przez ministra finansów (DW nr 42 z dnia 23 maja 2006 r.), stanowi:

      „(1) W przypadku, o którym mowa w art. 76d ustawy, należy przedłożyć deklarację dotyczącą podatku akcyzowego zgodnie ze wzorem
         przewidzianym w załączniku nr 13a przed pierwszą rejestracją pojazdu samochodowego w Republice Bułgarii, w ciągu 14 dni od
         wprowadzenia towarów na terytorium kraju.

      (2) Na podstawie danych zawartych w deklaracji dotyczącej podatku akcyzowego i przedłożonych dokumentów organy celne określają
         i ustalają podatek akcyzowy w deklaracji celnej. Drugi egzemplarz deklaracji, o której mowa w ust. 1, stanowi informację w rozumieniu
         art. 44 ust. 1 pkt 5 ustawy”.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      12      W dniu 13 lutego 2007 r. skarżący nabył we Francji samochód marki BMW seria 530 D, o mocy 140 kW, zarejestrowany po raz pierwszy
         w dniu 6 stycznia 1999 r., z przebiegiem silnika 160 000 km.

      13      W lutym 2007 r. dokonał on przywozu tego pojazdu na terytorium Bułgarii, a w dniu 21 lutego 2007 r. złożył wniosek o jego
         rejestrację w bułgarskim wydziale kontroli ruchu drogowego.

      14      W dniu 19 czerwca 2007 r. skarżący przedstawił, zgodnie z art. 76d ZADS, deklarację, którą należy złożyć przy wprowadzaniu
         na terytorium kraju towarów pochodzących z innego państwa członkowskiego, podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym
         zgodnie z art. 2 ust. 5 ZADS. Przy złożeniu tej deklaracji podlegał on opodatkowaniu podatkiem akcyzowym w kwocie 4900 BGL,
         obliczonej na podstawie zasad określonych w art. 40 ust. 1 pkt 1 ZADS.

      15      Pismem z dnia 29 czerwca 2007 r. skarżący zakwestionował obliczoną w ten sposób kwotę podatku akcyzowego i podniósł, że należy
         ją obniżyć o kwotę 2400 BGL, która to kwota w jego opinii ma charakter dyskryminujący i stanowi naruszenie art. 90 WE.

      16      Decyzją naczelnika urzędu celnego w Płowdiwie, potwierdzoną decyzją dyrektora Regionałna mitniczeska direkcija – Płowdiw,
         nie uwzględniono wniosku skarżącego o obniżenie kwoty podatku akcyzowego od jego pojazdu, potwierdzając kwotę należnego podatku
         akcyzowego w wysokości 4900 BGL, obliczoną na podstawie zasad określonych w art. 40 ust. 1 pkt 1 ZADS.

      17      Ten wydany przez administrację celną akt został zaskarżony przed Administratiwen syd – Płowdiw (sądem administracyjnym w Płowdiwie),
         który rozstrzygnął o jego uchyleniu w części dotyczącej różnicy między żądaną łączną kwotą 4900 BGL a 2500 BGL, czyli uwzględnił
         zarzut skarżącego dotyczący dyskryminacyjnego charakteru części kwoty podatku akcyzowego w wysokości 2400 BGL.

      18      W opinii Administratiwen syd – Płowdiw ustalona zgodnie z art. 40 ust. 1 pkt 1 ZADS kwota podatku akcyzowego za wprowadzenie
         na terytorium Bułgarii używanego samochodu osobowego jest dyskryminująca i narusza art. 90 akapit pierwszy WE. Zdaniem tego
         sądu mająca dyskryminacyjny charakter kwota podatku akcyzowego odpowiada jego części przekraczającej kwotę podatku akcyzowego,
         jaka zostałaby naliczona przy wprowadzeniu na terytorium Bułgarii nowego pojazdu o mocy 140 kW, w którym to przypadku kwota
         ta wynosiłaby tylko 2500 BGL.

      19      Regionałna mitniczeska direkcija – Płowdiw wniosła kasację od powyższego orzeczenia do Wyrchowen administratiwen syd (naczelnego
         sądu administracyjnego), który stanowi ostatnią instancję.

      20      W tych okolicznościach Wyrchowen administratiwen syd postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi
         pytaniami prejudycjalnymi:

      „1.      Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy [92/12] umożliwia ustanowienie przez państwa członkowskie takiego systemu poboru podatku akcyzowego
         od używanych pojazdów samochodowych przy ich wprowadzeniu na terytorium państwa członkowskiego, który to podatek nie jest
         bezpośrednio należny przy kolejnym nabyciu pojazdów samochodowych znajdujących się już na terytorium tego państwa członkowskiego
         i przy których pierwszym wprowadzeniu na terytorium państwa członkowskiego zapłacono już taki podatek akcyzowy?

      2.      Biorąc pod uwagę art. 90 akapit pierwszy WE, czy wykładni pojęcia »podobne produkty krajowe« należy dokonywać w ten sposób,
         że:

      a)      są to produkty, które pochodzą z państwa członkowskiego, które ustaliło dane stawki wewnętrzne; czy też, że
      b)      są to produkty, które znajdują się już na terytorium tego państwa członkowskiego, niezależnie od ich pochodzenia?
      3.      Uwzględniając odpowiedzi na dwa poprzednie pytania, czy wykładni art. 25 WE oraz art. 90 akapit pierwszy WE należy dokonywać
         w ten sposób, że zakazują one ustanowionego przez Republikę Bułgarii w art. 30 i 40 [ZADS] zróżnicowanego systemu poboru podatku
         akcyzowego stosowanego w odniesieniu do pojazdów samochodowych w zależności od ich roku produkcji i przebiegu silnika?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie pytania pierwszego
      21      W pytaniu pierwszym sąd krajowy zasadniczo dąży do ustalenia, czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 92/12 sprzeciwia się regulacji krajowej
         takiej jak przewidziana w art. 30 i 40 ZADS, ustanawiającej podstawę wymiaru opodatkowania i stawkę podatku akcyzowego dla
         używanych pojazdów samochodowych przy ich wprowadzeniu na terytorium państwa członkowskiego, podczas gdy podatek akcyzowy
         nie jest należny przy kolejnym nabyciu pojazdów samochodowych znajdujących się już na terytorium tego państwa i przy których
         pierwszym wprowadzeniu na to terytorium zapłacono już taki podatek akcyzowy.

      22      Tytułem wstępu należy podkreślić, że w art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/12 jej zakres stosowania określony jest przez odniesienie
         do trzech kategorii wyrobów wymienionych enumeratywnie, które odpowiadają, jak wynika z trzeciego motywu tej dyrektywy, towarom,
         które traktuje się jak wyroby podlegające podatkowi akcyzowemu „we wszystkich państwach członkowskich”. Wyliczenie to nie
         obejmuje pojazdów samochodowych, które są zatem wyłączone z zakresu stosowania tej dyrektywy (wyrok z dnia 26 kwietnia 2007 r.
         w sprawie C‑392/05 Alevizos, Zb.Orz. s. I‑3505, pkt 36).

      23      Następnie w odniesieniu do wyrobów innych niż te, o których mowa w art. 3 ust. 1 dyrektywy 92/12, zgodnie z art. 3 ust. 3
         akapit pierwszy tej dyrektywy państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania w mocy podatków od tych
         produktów, pod warunkiem że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu
         między państwami członkowskimi (wyrok z dnia 5 lipca 2007 r. w sprawach połączonych C‑145/06 i C‑146/06 Fendt Italiana, Zb.Orz.
         s. I‑5869, pkt 44).

      24      Jak podniósł rząd bułgarski w swoich wyjaśnieniach na piśmie, jedyną formalnością związaną z opodatkowaniem pojazdów wprowadzonych
         na terytorium Bułgarii z innych państw członkowskich jest ta przewidziana w art. 76d ZADS, a mianowicie obowiązek złożenia
         deklaracji zgodnie z przepisami wskazanej ustawy przez każdego, kto wprowadza na terytorium kraju z terytorium innego państwa
         członkowskiego wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym.

      25      W tym względzie należy podkreślić, że art. 3 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy 92/12 mógłby mieć zastosowanie w niniejszej
         sprawie tylko wtedy, gdyby wymóg ten traktowany był jako „formalności związan[e] z przekraczaniem granicy” powodujące pobór
         podatku akcyzowego (wyrok z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C‑313/05 Brzeziński, Zb.Orz. s. I‑513, pkt 45).

      26      Rząd bułgarski ocenia, że formalność ta nie jest związana z przekraczaniem granicy, lecz raczej z późniejszym ustaleniem kwoty
         podatku akcyzowego w chwili powstania obowiązku zapłaty.

      27      W tej kwestii to sąd krajowy zobowiązany jest ustalić, czy całe uregulowanie sporne w sprawie przed nim zawisłej można interpretować
         w taki sposób, jak to czyni rząd bułgarski. Jeśli bowiem omawianą deklarację należy złożyć w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym
         pojazdu, a zatem w związku z przekroczeniem granicy, to taka formalność byłaby jednakże związana nie z tym „przekroczeniem”
         w rozumieniu art. 3 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy 92/12, lecz z obowiązkiem zapłaty podatku akcyzowego. W takim bowiem
         przypadku, jako że celem tej deklaracji jest zapewnienie uregulowania zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego, formalność
         taka jest związana ze zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego (ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 47, 48).

      28      Z całości powyższych rozważań wynika, że na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż art. 3 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy
         92/12 nie znajduje zastosowania w sprawie takiej jak ta przed sądem krajowym, a zatem nie sprzeciwia się ustanowieniu przez
         państwo członkowskie systemu opodatkowania podatkiem akcyzowym używanych pojazdów samochodowych przy ich wprowadzeniu na terytorium
         państwa członkowskiego, który to podatek nie jest bezpośrednio należny przy kolejnym nabyciu pojazdów samochodowych znajdujących
         się już na terytorium tego państwa członkowskiego i przy których pierwszym wprowadzeniu na terytorium państwa członkowskiego
         zapłacono już taki podatek akcyzowy, jeżeli system taki nie powoduje zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy
         w handlu między państwami członkowskimi.

       W przedmiocie pytania drugiego
      29      Poprzez pytanie drugie sąd krajowy zasadniczo dąży do ustalenia, czy art. 110 akapit pierwszy TFUE należy interpretować w ten
         sposób, że pojazdy używane przywiezione do Bułgarii należy uważać za podobne produkty do pojazdów używanych, które zostały
         przywiezione na terytorium tego państwa jako pojazdy nowe niezależnie od ich pochodzenia, ponieważ w państwie tym nie ma krajowej
         produkcji samochodów.

      30      W tym zakresie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że po pierwsze, zgodnie z brzmieniem art. 110 TFUE, zakazuje on nałożenia
         na produkty z innych państw członkowskich podatków wewnętrznych wyższych niż te nałożone na podobne produkty krajowe lub podatków
         wewnętrznych przeznaczonych do pośredniej ochrony innych produkcji (wyrok z dnia 11 grudnia 1990 r. w sprawie C‑47/88 Komisja
         przeciwko Danii, Rec. s. I‑4509, pkt 8).

      31      Po drugie, w dziedzinie opłat od używanych pojazdów samochodowych przywiezionych z zagranicy art. 110 TFUE służy zagwarantowaniu
         całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym
         a produktami przywożonymi z zagranicy (zob. wyrok z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie C‑426/07 Krawczyński, Zb.Orz. s. I‑6021,
         pkt 31).

      32      Po trzecie, należy przypomnieć, że krajowa produkcja pojazdów samochodowych w Bułgarii nie jest warunkiem stwierdzenia istnienia
         rynku pojazdów używanych w tym państwie członkowskim. Bowiem produkt staje się krajowy, gdy został przywieziony i wprowadzony
         na rynek. Pojazdy używane przywiezione z zagranicy i takie, które zostały zakupione na miejscu, stanowią podobne produkty
         lub konkurujące ze sobą. Zatem przepisy art. 110 TFUE mają zastosowanie do opłaty rejestracyjnej przy przywozie pojazdów używanych
         (zob. ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Danii, pkt 17).

      33      W konsekwencji na pytanie drugie należy odpowiedzieć, iż art. 110 akapit pierwszy TFUE należy interpretować w ten sposób,
         że pojazdy używane przywiezione do Bułgarii należy uważać za podobne produkty do pojazdów używanych już zarejestrowanych na
         terytorium tego państwa i które zostały przywiezione na terytorium tego państwa jako pojazdy nowe niezależnie od ich pochodzenia.

       W przedmiocie pytania trzeciego
      34      W sprawie przed sądem krajowym należy stwierdzić, że art. 30 i 40 ZADS przewidują obliczenie podstawy wymiaru opodatkowania
         podatkiem akcyzowym wyłącznie dla pojazdów nowych i używanych oraz stawkę tego podatku akcyzowego w zależności od mocy silnika
         tych pojazdów. Kryterium rozróżnienia pojazdów nowych i używanych jest na podstawie art. 4 pkt 16 ZADS okres, jaki upłynął
         od daty ich pierwszej rejestracji (w tym także rejestracji zagranicznej) i przebieg silnika. Za nowe uważa się pojazdy, które
         w dniu ich przywozu na terytorium Bułgarii nie znajdowały się w ruchu dłużej niż sześć miesięcy od ich pierwszej rejestracji
         niezależnie od ich pochodzenia lub których przebieg silnika nie przekracza 6000 km.

      35      Pytanie zadane przez sąd krajowy należy zatem rozumieć jako dążące zasadniczo do ustalenia, czy art. 30 i art. 110 akapit
         pierwszy TFUE sprzeciwiają się zróżnicowanemu systemowi podatku akcyzowego stosowanemu przez państwo członkowskie do pojazdów
         samochodowych, jeżeli system ten w zróżnicowany sposób obciąża pojazdy używane przywiezione z innych państw członkowskich
         i pojazdy używane już zarejestrowane na terytorium tego państwa, które zostały przywiezione na jego terytorium jako pojazdy
         nowe.

      36      Tytułem wstępu należy podkreślić, że podatek akcyzowy taki jak ustanowiony przez przepisy krajowe będące przedmiotem postępowania
         przed sądem krajowym, jest częścią ogólnego wewnętrznego systemu opodatkowania towarów i w związku z tym powinien być poddany
         ocenie wyłącznie w świetle art. 110 TFUE (ww. wyrok w sprawie Krawczyński, pkt 29).

      37      Należy przypomnieć, iż Trybunał orzekł, że art. 110 TFUE stanowi uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł
         oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi
         w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących
         podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich (ww. wyroki: w sprawie Brzeziński, pkt 27; w sprawie
         Krawczyński, pkt 30).

      38      Ponadto system opodatkowania można uznać za zgodny z art. 110 TFUE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest on tak skonstruowany,
         iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku
         z tym nie wywołuje on w żadnym razie dyskryminujących skutków (ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 40; postanowienie z dnia
         10 grudnia 2007 r. w sprawie C‑134/07 Kawala, Zb.Orz. s. I‑10703, pkt 29; ww. wyrok w sprawie Krawczyński, pkt 32).

      39      Zgodnie z dobrze ugruntowanym orzecznictwem art. 110 akapit pierwszy TFUE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty
         przywożone z zagranicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami,
         co prowadzi – choćby tylko w niektórych przypadkach – do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego z zagranicy (wyroki:
         z dnia 22 lutego 2001 r. w sprawie C‑393/98 Gomes Valente, Rec. s. I‑1327, pkt 21; z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C‑387/01
         Weigel, Rec. s. I‑4981, pkt 67; ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 29; wyrok z dnia 20 września 2007 r. w sprawie C‑74/06
         Komisja przeciwko Grecji, Zb.Orz. s. I‑7585, pkt 25). W tym kontekście należy przypomnieć, że dla stosowania art. 110 TFUE
         pod uwagę należy wziąć nie tylko stawkę podatku wewnętrznego ciążącego bezpośrednio lub pośrednio na towarach krajowych i towarach
         przywożonych, ale także podstawę wymiaru tego opodatkowania (zob. wyrok z dnia 22 marca 1977 r. w sprawie 74/76 Ianelli & Volpi,
         Rec. s. 557, pkt 21; ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Danii, pkt 18).

      40      W konsekwencji należy zbadać, czy podatek akcyzowy będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym obciąża w ten sam
         sposób zarówno używany pojazd samochodowy przywieziony do Bułgarii, jak i używany pojazd samochodowy tego samego rodzaju,
         o tych samych cechach i tym samym stopniu zużycia przywieziony do Bułgarii jako nowy i już zarejestrowany w tym państwie,
         bowiem te dwie kategorie pojazdów stanowią „podobne produkty” w rozumieniu art. 110 akapit pierwszy TFUE.

      41      W ramach tego porównania należy podkreślić, że podatek akcyzowy sporny w postępowaniu przed sądem krajowym jest nakładany
         tylko jeden raz na wszystkie pojazdy, które są przeznaczone do zarejestrowania w Bułgarii, zarówno nowe, jak i używane.

      42      W tym względzie Trybunał uznał, że w celu uniknięcia wszelkiej dyskryminacji konieczne jest, aby za pomocą ryczałtowych skal,
         określonych w przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych i obliczanych na podstawie kryteriów takich jak wiek
         pojazdu, przebieg silnika, ogólny stan, rodzaj napędu, markę lub model pojazdu, umożliwić osiągnięcie celu, jakim jest opodatkowanie
         przywiezionych pojazdów używanych, które w żadnym wypadku nie przekroczy kwoty rezydualnego podatku zawartego w wartości podobnych
         pojazdów używanych, które są już zarejestrowane na terytorium kraju (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Weigel, pkt 75). Taki
         rodzaj obliczania jest w szczególności konieczny w celu zapewnienia podatkowej neutralności omawianego podatku akcyzowego
         w odniesieniu do przywiezionych pojazdów używanych.

      43      Należy zatem stwierdzić, że ryczałtowa skala mocy silnika taka jak będąca przedmiotem postępowania przed sądem krajowym nie
         pozwala na neutralne obliczenie podatku akcyzowego od przywiezionych pojazdów używanych.

      44      W szczególności dla celów obliczenia podatku akcyzowego od pojazdów używanych przywiezionych z innych państw członkowskich
         system ten nie uwzględnia ani roku produkcji, ani przebiegu silnika tych pojazdów w dniu ich przywozu na terytorium Bułgarii.
         Zwłaszcza okres, jaki upłynął od dnia pierwszej rejestracji (w tym także rejestracji zagranicznej), i przebieg silnika pojazdu
         według tego systemu służą wyłącznie jako kryteria rozróżnienia pomiędzy pojazdem nowym a używanym.

      45      W sprawie takiej jak ta przed sądem krajowym podstawa wymiaru opodatkowania i stawka podatku akcyzowego są obliczane wyłącznie
         na podstawie mocy silnika, która jest cechą stałą pojazdu i nie zależy od stopnia jego rzeczywistego zużycia, a zatem pojazdy
         używane są opodatkowane na podstawie odmiennych zasad niż pojazdy nowe.

      46      Biorąc pod uwagę okoliczność, że podatek akcyzowy jest nakładany na przywiezione towary tylko jeden raz, według tego systemu
         obliczenie podatku akcyzowego dla pojazdów nowych jest nieodmiennie bardziej korzystne niż dla pojazdów używanych. Ponieważ
         pojazdy używane już znajdujące się w ruchu na terytorium Bułgarii, to jest pojazdy, które zostały przywiezione jako pojazdy
         nowe, w chwili ich wprowadzenia na terytorium Bułgarii są opodatkowane jako pojazdy nowe, przywiezienie pojazdu używanego
         z innego państwa członkowskiego jest względnie droższe niż kupno pojazdu tego samego rodzaju, o tej samej mocy silnika i tym
         samym przebiegu silnika, to jest o tym samym stopniu zużycia, na terytorium Bułgarii, co może mieć wpływ na wybór konsumentów.

      47      W konsekwencji na pytanie trzecie należy odpowiedzieć, że art. 110 akapit pierwszy TFUE sprzeciwia się zróżnicowanemu systemowi
         podatku akcyzowego stosowanemu przez państwo członkowskie do pojazdów samochodowych w okolicznościach takich jak będące przedmiotem
         niniejszej sprawy, jeżeli system ten obciąża w zróżnicowany sposób pojazdy używane przywiezione z innych państw członkowskich
         i pojazdy używane już zarejestrowane na terytorium tego państwa, które zostały przywiezione na jego terytorium jako pojazdy
         nowe.

       W przedmiocie ograniczenia w czasie skutków odpowiedzi Trybunału
      48      W uwagach na piśmie przedstawionych Trybunałowi rząd bułgarski zwrócił się do niego, aby w przypadku stwierdzenia, że przepisy
         krajowe będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym są niezgodne z art. 110 akapit pierwszy TFUE, Trybunał ograniczył
         skutki tego wyroku w czasie.

      49      Na poparcie swojego wniosku powołał się on na niepewny charakter obliczenia kwot, które należałoby zwrócić oraz na niepewną
         sytuację finansową Republiki Bułgarii. Ze względu na tę sytuację Trybunał może ograniczyć skutki niniejszego wyroku w czasie.

      50      W tym zakresie należy przypomnieć, że jedynie w wyjątkowych przypadkach Trybunał, stosując ogólną zasadę pewności prawa leżącą
         u podstaw wspólnotowego porządku prawnego, może uznać, że należy ograniczyć ze skutkiem dla wszystkich zainteresowanych możliwość
         powoływania się na zinterpretowany przez niego przepis celem podważenia stosunków prawnych zawartych w dobrej wierze. Aby
         tego rodzaju ograniczenie mogło mieć miejsce, winny zostać spełnione dwie istotne przesłanki, mianowicie dobra wiara zainteresowanych
         i ryzyko poważnych konsekwencji (zob. w szczególności wyrok z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie C‑402/03 Skov i Bilka, Zb.Orz.
         s. I‑199, pkt 51; a także ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo).

      51      Konkretniej, Trybunał uciekał się do tego rozwiązania jedynie w bardzo szczególnych okolicznościach, po pierwsze, gdy istniało
         ryzyko poważnych reperkusji finansowych ze względu między innymi na znaczną liczbę stosunków prawnych nawiązanych w dobrej
         wierze na podstawie uregulowania uważanego za skuteczne i obowiązujące, po drugie, gdy okazywało się, iż osoby prywatne oraz
         władze krajowe skłoniły się do zachowań niezgodnych z uregulowaniami wspólnotowymi ze względu na istnienie obiektywnej i istotnej
         niepewności odnośnie do zakresu przepisów wspólnotowych, do której to niepewności przyczyniło się ewentualnie również takie
         samo zachowanie innych państw członkowskich bądź Komisji Wspólnot Europejskich (zob. w szczególności wyrok z dnia 27 kwietnia
         2006 r. w sprawie C‑423/04 Richards, Zb.Orz. s. I‑3585, pkt 42; ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 57).

      52      Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem konsekwencje finansowe, jakie mogłyby wyniknąć dla państwa członkowskiego z wyroku
         wydanego w trybie prejudycjalnym, nie stanowią same w sobie uzasadnienia dla ograniczenia skutków tego wyroku w czasie (wyroki:
         z dnia 20 września 2001 r. w sprawie C‑184/99 Grzelczyk, Rec. s. I‑6193, pkt 52; z dnia 15 marca 2005 r. w sprawie C‑209/03
         Bidar, Zb.Orz. s. I‑2119, pkt 68; ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 58).

      53      Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym podnosi kwestię zgodności podatku akcyzowego obciążającego
         pojazdy używane przywiezione do Bułgarii z art. 110 akapit pierwszy TFUE.

      54      Rząd bułgarski przedstawił na rozprawie dane liczbowe dotyczące przewidywanej kwoty należnej po ewentualnym niekorzystnym
         orzeczeniu Trybunału. Jednak Trybunałowi nie został przedstawiony podział tych kwot, który umożliwiłby mu ocenę, jaki procent
         tej łącznej kwoty podlegałby zwrotowi. Należy dodać, że podlegają zwrotowi jedynie kwoty podatku akcyzowego przewyższające
         to, co odpowiada rezydualnemu podatkowi zawartemu w cenie podobnego używanego pojazdu pochodzącego z danego państwa członkowskiego
         (ww. wyrok w sprawie Brzeziński, pkt 59).

      55      W konsekwencji należy stwierdzić, że nie można uznać za ustalone istnienia ryzyka poważnych reperkusji finansowych w rozumieniu
         orzecznictwa przytoczonego w pkt 50–52 niniejszego wyroku mogącego uzasadnić ograniczenie skutków niniejszego wyroku w czasie.

      56      W tej sytuacji nie jest konieczne dokonywanie oceny, czy została spełniona przesłanka dobrej wiary zainteresowanych.

      57      W związku z powyższym nie ma podstaw ograniczenia skutków niniejszego wyroku w czasie.

       W przedmiocie kosztów
      58      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Artykuł 3 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących
            wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie znajduje zastosowania w sprawie
            takiej jak ta przed sądem krajowym, a zatem nie sprzeciwia się ustanowieniu przez państwo członkowskie systemu opodatkowania
            podatkiem akcyzowym używanych pojazdów samochodowych przy ich wprowadzeniu na terytorium państwa członkowskiego, który to
            podatek nie jest bezpośrednio należny przy kolejnym nabyciu pojazdów samochodowych znajdujących się już na terytorium tego
            państwa członkowskiego i przy których pierwszym wprowadzeniu na terytorium państwa członkowskiego zapłacono już taki podatek
            akcyzowy, jeżeli system taki nie powoduje zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami
            członkowskimi.
      2)      Artykuł 110 akapit pierwszy TFUE należy interpretować w ten sposób, że pojazdy używane przywiezione do Bułgarii należy uważać
            za podobne produkty do pojazdów używanych już zarejestrowanych na terytorium tego państwa i które zostały przywiezione na
            terytorium tego państwa jako pojazdy nowe niezależnie od ich pochodzenia.
      3)      Artykuł 110 akapit pierwszy TFUE sprzeciwia się zróżnicowanemu systemowi podatku akcyzowego stosowanemu przez państwo członkowskie
            do pojazdów samochodowych w okolicznościach takich jak będące przedmiotem niniejszej sprawy, jeżeli system ten obciąża w zróżnicowany
            sposób pojazdy używane przywiezione z innych państw członkowskich i pojazdy używane już zarejestrowane na terytorium tego
            państwa, które zostały przywiezione na jego terytorium jako pojazdy nowe.
      Podpisy
      * Język postępowania: bułgarski.