title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 15 listopada 2007 r.#Postępowanie karne przeciwko Fredrik Granberg.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Hovrätten för Övre Norrland - Szwecja.#Podatek akcyzowy - Oleje mineralne - Nietypowy środek transportu.#Sprawa C-330/05.

text:
      Sprawa C‑330/05
      Postępowanie karne
      przeciwko
      Fredrikowi Granbergowi
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnymzłożony przez Hovrätten för Övre Norrland)

      Podatek akcyzowy – Oleje mineralne – Nietypowy środek transportu
      Streszczenie wyroku
      1.        Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki akcyzowe – Dyrektywa 92/12 – Wyroby objęte podatkiem akcyzowym
            – Określenie państwa członkowskiego, w którym podatek akcyzowy jest należny
      (dyrektywa Rady 92/12, art. 9 ust. 3)
      2.        Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki akcyzowe – Dyrektywa 92/12 – Wyroby objęte podatkiem akcyzowym
            – Określenie państwa członkowskiego, w którym podatek akcyzowy jest należny
      (dyrektywa Rady 92/12, art. 9 ust. 3)
      3.        Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki akcyzowe – Dyrektywa 92/12 – Wyroby objęte podatkiem akcyzowym
            – Określenie państwa członkowskiego, w którym podatek akcyzowy jest należny
      (dyrektywa Rady 92/12, art. 7 ust. 4, art. 9 ust. 3)
      1.        Artykuł 9 ust. 3 dyrektywy 92/12 w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania,
         przepływu oraz kontrolowania nie zezwala na opodatkowanie w sposób ogólny podatkiem akcyzowym w państwie członkowskim konsumpcji
         mazutu nabytego w innym państwie członkowskim przez jednostkę na własny użytek i przetransportowanego przez nią do rzeczonego
         państwa członkowskiego konsumpcji niezależnie od sposobu, w jaki jednostka dokonała tego transportu.

      W rzeczywistości bowiem państwo członkowskie może skorzystać z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia jedynie wówczas,
         gdy transport towarów jest dokonywany za pomocą szczególnego środka transportu, który należy do zakresu pojęcia „nietypowe
         środki transportu”, w sposób, w jaki zostało ono zdefiniowane w tym przepisie.

      (por. pkt 31, 32 oraz pkt 1 sentencji)
      2.        Dokonany przez jednostkę transport 3000 l mazutu w trzech kontenerach, zwanych powszechnie „dużymi kontenerami na produkty
         płynne luzem”, umieszczonych na ciężarówce stanowi „nietypowy środek transportu” w rozumieniu art. 9 ust. 3 dyrektywy 92/12
         w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym.

      (por. pkt 41 oraz pkt 2 sentencji)
      3.        Artykuł 7 ust. 4 dyrektywy 92/12 w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym nie sprzeciwia
         się temu, aby przepisy państwa członkowskiego przeznaczenia, w którym pobierany jest podatek akcyzowy, na co zezwala art. 9
         ust. 3 tej dyrektywy, wymagały od każdej jednostki, która nabyła osobiście i do własnego użytku mazut w innym państwie członkowskim,
         gdzie towar ten został dopuszczony do konsumpcji, i która sama transportuje ten towar do docelowego państwa członkowskiego
         przy użyciu „nietypowego środka transportu” w rozumieniu rzeczonego art. 9 ust. 3, by ustanowiła ona zabezpieczenie zapłaty
         podatku akcyzowego i posiadała dokument towarzyszący oraz dokument poświadczający ustanowienie takiego zabezpieczenia.

      W rzeczywistości bowiem, tak jak to wynika z motywu trzynastego i art. 18 dyrektywy, celem dokumentu towarzyszącego jest w szczególności
         identyfikacja transportowanych towarów, a także wskazanie sytuacji, w jakiej się znajdują pod względem należnego od nich podatku;
         w związku z tym nie można wykluczyć, że państwo członkowskie przeznaczenia może wymagać, aby w przypadku transportu mazutu
         przez jednostkę przy użyciu nietypowego środka transportu jednostka ta posiadała takie dokumenty.

      (por. pkt 54–56 oraz pkt 3 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 15 listopada 2007 r.(*)

      Podatek akcyzowy – Oleje mineralne – Nietypowy środek transportu
      W sprawie C‑330/05
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez le Hovrätten
         för Övre Norrland (Szwecja) postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2005 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 6 września 2005 r.,
         w postępowaniu karnym przeciwko

      Fredrikowi Granbergowi,
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: P. Jann, prezes izby, A. Tizzano (sprawozdawca), R. Schintgen, M. Ilešič i E. Levits, sędziowie,
      rzecznik generalny: V. Trstenjak,
      sekretarz: H. von Holstein, zastępca sekretarza,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 23 listopada 2006 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu F. Granberga przez L. Lindströma, advokat,
      –        w imieniu rządu szwedzkiego przez K. Norman oraz M. Krusego, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu greckiego przez S. Spyropoulosa, N. Dafniou, Z. Chatzipavlou oraz S. Trekli, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu włoskiego przez I.M. Braguglię, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez G. Albenzia, avvocato
         dello Stato,

      –        w imieniu rządu polskiego przez J. Pietrasa, działającego w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Rady Unii Europejskiej przez E. Karlsson oraz M.M. Josephides, działających w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez W. Möllsa oraz L. Ström van Lier, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 27 lutego 2007 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 7 ust. 4 i art. 9 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG
         z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania,
         przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1), zmienionej dyrektywą Rady 92/108/EWG z dnia 14 grudnia 1992 r. (Dz.U. L 390,
         str. 124, zwanej dalej „dyrektywą”), a także ważności ostatniego z wymienionych przepisów.

      2        Wniosek ten został przedstawiony w ramach postępowania karnego przeciwko F. Granbergowi w związku z nielegalnym sprowadzeniem
         do Szwecji mazutu, czyli oleju mineralnego w rozumieniu art. 9 ust. 3 dyrektywy.

      I –  Ramy prawne
       Prawo wspólnotowe
      3        Motywy od piątego do siódmego, dwunasty i trzynasty dyrektywy stanowią, co następuje:

      „każda dostawa, przechowywanie z perspektywą dostawy lub dostawa do celów podmiotu gospodarczego prowadzącego samodzielną
         działalność gospodarczą lub do celów organu podlegającego obowiązującemu prawu państwowemu, która ma miejsce na terenie państwa
         członkowskiego innego niż to, w którym produkt został dopuszczony do konsumpcji, powoduje ściąganie podatku akcyzowego w tym
         innym państwie członkowskim;

      w przypadku wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, nabytych i transportowanych przez osoby prywatne dla ich własnego użytku,
         podatek musi zostać pobrany w państwie, w którym wyroby zostały nabyte;

      celem ustalenia, że wyroby objęte podatkiem akcyzowym nie są przechowywane dla celów prywatnych, lecz handlowych, państwa
         członkowskie muszą wziąć pod uwagę liczne kryteria;

      […]
      aby zapewnić pobieranie podatków według stawek ustalonych przez państwa członkowskie, należy przyjąć przepis w celu ustalenia
         procedury przepływu takich towarów korzystających z zawieszenia podatku;

      z tego względu należy najpierw przyjąć przepis umożliwiający łatwą identyfikację przesyłki; należy przyjąć przepis, który
         pozwoli na natychmiastowe określenie statusu podatkowego przesyłki; niezbędne jest dostarczenie dokumentu towarzyszącego,
         administracyjnego lub handlowego, który spełniałby te wymagania; zastosowany dokument handlowy musi zawierać wszystkie podstawowe
         informacje zawarte w dokumencie administracyjnym”.

      4        Na postawie art. 3 ust. 1 dyrektywa jest stosowana na poziomie wspólnotowym do olejów mineralnych, alkoholu i napojów alkoholowych,
         a także do wyrobów tytoniowych.

      5        Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy stanowi, że:

      „Podatek akcyzowy staje się wymagalny w momencie dopuszczenia do konsumpcji […].
      Dopuszczenie do konsumpcji wyrobów objętych podatkiem akcyzowym oznacza:
      a)      wszelkie odstępstwa, włączając odstępstwa z naruszeniem prawa, od systemu zawieszenia podatku;
      b)      wszelką produkcję tych wyrobów, włączając produkcję nielegalną, poza systemem zawieszenia podatku;
      c)      wszelki przywóz tych produktów, włączając przywóz nieformalny, w przypadku gdy wyroby nie zostały umieszczone w ramach systemu
         zawieszenia podatku”.

      6        Artykuł 7 dyrektywy stanowi:

      „1.      W przypadku dopuszczenia do konsumpcji w jednym z państw członkowskich wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, przechowywanych
         do celów handlowych w innym państwie członkowskim, podatek akcyzowy jest nakładany w państwie członkowskim, w którym te wyroby
         są przechowywane.

      […]
      4.      Wyroby określone w ust. 1 przepływają między terytoriami różnych państw członkowskich na podstawie dokumentu towarzyszącego
         wymieniającego główne dane z dokumentu określonego w art. 18 ust. 1. Formę i treść tego dokumentu ustala się zgodnie z procedurą
         określoną w art. 24 niniejszej dyrektywy.

      […]”.
      7        Zgodnie z art. 8 dyrektywy:

      „Odnośnie [do] wyrobów nabytych przez osoby prywatne dla ich własnego użytku i przez nie transportowanych, zasada rządząca
         rynkiem wewnętrznym ustanawia, że podatek akcyzowy jest pobierany w państwie członkowskim, w którym zostały one nabyte”.

      8        Artykuł 9 ust. 3 dyrektywy stanowi, że:

      „Państwa członkowskie mogą także ustalić, że podatek akcyzowy będzie nakładany w państwie członkowskim konsumpcji na zakup
         olei mineralnych już dopuszczonych do konsumpcji w innym państwie członkowskim, jeżeli takie produkty są transportowane przy
         użyciu nietypowych środków transportu przez osoby prywatne lub w ich imieniu. Nietypowy transport oznacza transport paliw
         innymi środkami niż w zbiornikach paliwowych pojazdów lub w stosownych pojemnikach zapasowych oraz transport płynnych wyrobów
         grzewczych inaczej niż za pomocą cystern używanych przez podmioty gospodarcze zajmujące się tym zawodowo”.

      9        Artykuł 18 dyrektywy stanowi, że:

      „1.      Bez względu na ewentualne zastosowania procedur komputerowych wszystkim wyroby akcyzowe przemieszczane zgodnie z porozumieniem
         o zawieszeniu opłat celnych między państwami członkowskim, włączając w to wyroby transportowane drogą morską lub powietrzną
         bezpośrednio z jednego portu morskiego lub lotniczego do innego, towarzyszy dokument wystawiony przez ich nadawcę. Dokument
         ten może być albo dokumentem administracyjnym, albo handlowym. Forma i treść tego dokumentu, jak również procedura, której
         należy przestrzegać w przypadkach, kiedy zastosowanie dokumentu jest przedmiotowo niewłaściwe, są ustalone zgodnie z procedurą
         określoną w art. 24.

      2.      W celu identyfikacji towarów i przeprowadzenia kontroli przesyłki są ponumerowane, a wyroby opisane w dokumencie określonym
         w ust. 1. W razie potrzeby każdy pojemnik jest zaplombowany przez wysyłającego, w przypadku gdy wysyłające państwa członkowskie
         uznają środek transportu za odpowiedni do oplombowania, lub każda przesyłka [zostaje] zaplombowana [przez wysyłającego].

      3.      W przypadkach gdy odbiorca nie jest uprawnionym właścicielem składu lub zarejestrowanym podmiotem gospodarczym, i nie naruszając
         art. 17, dokument określony w ust. 1 musi występować razem z dokumentem poświadczającym, że podatek akcyzowy został uiszczony
         w państwie członkowskim przeznaczenia lub że zastosowano inną procedurę ściągania podatku zgodnie z warunkami określonymi
         przez właściwe władze państwa członkowskiego przeznaczenia.

      Dokument ten musi zawierać:
      –        adres odnośnego urzędu podatkowego w państwie członkowskim przeznaczenia,
      –        datę i pokwitowanie wpłaty lub przyjęcia opłaty gwarancyjnej przez ten urząd.
      […]”.
       Prawo krajowe
      10      Artykuł 4 w rozdziale 1 lag (1998:506) om punktskattekontroll av transporter m.m. av alkoholvaror, tobaksvaror och mineraloljeprodukter
         (ustawy dotyczącej sprawowanej w ramach poboru podatku akcyzowego kontroli między innymi transportu produktów alkoholowych,
         wyrobów tytoniowych i olejów mineralnych, zwanej dalej „LPK”) stanowi, że

      „Przez podatnika rozumie się pomiot podlegający podatkowi akcyzowemu na podstawie
      […]
      3)      rozdziału 4 art. 1 akapit pierwszy pkt 1–5 lub 7 lub art. 2 lag (1994:1776) om skatt på energi [ustawy w sprawie opodatkowania
         produktów energetycznych i energii elektrycznej, zwanej dalej „LSE”],

      11      Artykuł 1 w rozdziałle 4 LSE przewiduje, że:

      „Podlega opodatkowaniu podatkiem od energii […]:
      […]
      5)      każdy […], kto przywozi lub otrzymuje paliwo w Szwecji pochodzące z innego państwa członkowskiego Wspólnoty Europejskiej;
      […]”.
      12      Artykuł 1a w rozdziale 4 LSE stanowi:

      „Zgodnie z art. 1 pkt 5 […] podatek nie należy się:
      […]
      3.      w zakresie paliw przywiezionych do Szwecji w celu użytku własnego w zbiorniku paliwowym pojazdu, statku lub samolotu bądź
         w pojemnikach zapasowych o maksymalnej pojemności 10 litrów.

      13      Zgodnie z art. 6 w rozdziale 1 LPK:

      „Produkt podlegający podatkowi akcyzowemu nie może być transportowany, chyba że spełnione zostały wymagania wynikające z ustaw
         wskazanych w art. 2 lub przepisów art. 5a związane z dokumentem towarzyszącym, zabezpieczeniem [w celu zagwarantowania płatności
         podatku], dowodem zabezpieczenia i deklaracją”.

      14      Zgodnie z art. 1 rozdziału 5 LPK każdy, kto przywozi rozmyślnie towary podlegające podatkowi akcyzowemu w Szwecji z państwa
         należącego do obszaru objętego uregulowaniami wspólnotowymi dotyczącymi podatku akcyzowego, naruszając rozdział 1 art. 6 tej
         ustawy, i każdy, kto w ten sposób naraża na poważne utrudnienie wykonywanie kontroli podatkowych dotyczących przewozu rzeczy,
         podlega za bezprawny transport towarów podlegających podatkowi akcyzowemu karze pozbawienia wolności na okres do lat dwóch.
         Sprawca naruszenia podlega karze grzywny, jeżeli naruszenie uznane zostanie za lekkie.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      15      W dniu 7 grudnia 2003 r. F. Granberg, prowadzący furgonetkę z Finlandii, został zatrzymany na szwedzkim granicznym przejściu
         celnym w Övertorneå. Organy celne stwierdziły obecność w pojeździe 3000 l mazutu sprzedawanego w Finlandii jako produkt służący
         do ogrzewania. Mazut ten był transportowany w przykrytej części bagażowej furgonetki i znajdował się w trzech kontenerach
         powszechnie znanych jako „duże kontenery na produkty płynne luzem” (zwanych dalej „kontenerami IBC”). Rzeczone kontenery IBC
         były kontenerami używanymi przez podmioty gospodarcze do transportu olejów mineralnych. Mazut miał być wykorzystywany do ogrzewania
         domu F. Granberga, a w związku z tym był przeznaczony do użytku własnego. Na podstawie art. 1 rozdziału 4 LSE, w związku z art. 4
         rozdziału 1 LPK znaleziony towar został uznany za podlegający zapłacie podatku akcyzowego.

      16      Władze szwedzkie wszczęły przeciwko F. Granbergowi postępowanie karne w związku poważnym utrudnianiem przez niego wykonywania
         kontroli podatkowych, jako że nie złożył deklaracji właściwym organom podatkowym przed dokonaniem transportu mazutu, nie ustanowił
         zabezpieczenia celem zagwarantowania zapłaty należnego podatku i nie przestawił dowodu ustanowienia takiego zabezpieczenia
         ani też uproszczonego dokumentu towarzyszącego. Wyrokiem z dnia 4 maja 2004 r. Haparanda tingsrätt (sąd pierwszej instancji
         w Haparandzie) nałożył na niego karę grzywny z tytułu bezprawnego transportowania towarów podlegających podatkowi akcyzowemu.

      17      F. Granberg wniósł odwołanie od tego wyroku do Hovrätten för Övre Norrland (sądu apelacyjnego dla Övre Norrland). Zgodził
         się on z zarzucanymi mu okolicznościami faktycznymi, niemniej jednak zaprzeczył temu, aby stanowiły one naruszenie. Poniósł
         on bowiem, że poprzez opodatkowanie podatkiem akcyzowym każdego rodzaju przywozu mazutu, bez ustanawiania innych wyjątków
         niż przywóz dokonany za pomocą „nietypowego” środka transportu w rozumieniu art. 9 ust. 3 dyrektywy, ustawodawca szwedzki
         nie dokonał transpozycji lub w najlepszym wypadku nie dokonał prawidłowej transpozycji przepisów tej dyrektywy.

      18      W tych okolicznościach Hovrätten för Övre Norrland postanowił zawiesić postępowanie i skierować do Trybunału następujące pytania
         prejudycjalne:

      „1)      Czy art. 9 ust. 3 dyrektywy […] zezwala państwom członkowskim na wyłączenie mazutu za pomocą przepisu o charakterze generalnym
         z zakresu stosowania art. 8 dyrektywy, z takim skutkiem, że państwo członkowskie może postanowić, iż jednostka, która sama
         i dla własnego użytku nabyła mazut w innym państwie członkowskim, gdzie produkt ten został dopuszczony do obrotu, i która
         sama przetransportowała go do państwa członkowskiego przeznaczenia, jest zobowiązana do zapłacenia podatku akcyzowego w tym
         ostatnim państwie członkowskim niezależnie od sposobu przetransportowania mazutu?

      2)      W przypadku twierdzącej odpowiedzi na pytanie pierwsze – czy art. 9 ust. 3 dyrektywy […] jest zgodny z podstawowymi zasadami
         traktatu dotyczącymi swobodnego przepływu towarów, jak również z zasadą proporcjonalności, wobec tego że celem art. 9 ust. 3
         dyrektywy wydaje się być zniechęcanie jednostek do transportowania olejów mineralnych poprzez ustanowienie wyjątku od zasady
         ogólnej, zgodnie z którą, w przypadku towarów nabytych przez jednostki dla własnego użytku i przez nie transportowanych, podatek
         akcyzowy jest pobierany w państwie członkowskim, gdzie towary te zostały nabyte? Czy taki cel jest zgodny z podstawą prawną
         dyrektywy wskazaną przez Radę [Unii Europejskiej], czy też art. 9 ust. 3 dyrektywy jest niezgodny z prawem?

      3)      W przypadku przeczącej odpowiedzi na pytanie pierwsze – czy dokonany przez jednostkę transport 3000 litrów mazutu w trzech
         kontenerach powszechnie zwanych [„kontenerami IBC”] – które mogą być dopuszczone do transportu substancji niebezpiecznych,
         zwłaszcza płynnych, w ramach wykonywania działalności gospodarczej – umieszczonych na ciężarówce stanowi nietypowy środek
         transportu w rozumieniu art. 9 ust. 3 dyrektywy […]?

      4)      Czy jest zgodne z art. 7 ust. 4 dyrektywy […] wydanie przez państwo członkowskie przepisu, na podstawie którego jednostka,
         która sama nabyła dla własnego użytku mazut w innym państwie członkowskim, gdzie produkt ten został dopuszczony do obrotu,
         i która sama przetransportowała go do docelowego państwa członkowskiego nietypowym środkiem transportu w rozumieniu art. 9
         ust. 3 dyrektywy, jest zobowiązana do ustanowienia zabezpieczenia zapłaty podatku akcyzowego, jak również do posiadania w trakcie
         dokonywania transportu uproszczonego dokumentu towarzyszącego oraz dowodu ustanowienia zabezpieczenia zapłaty podatku akcyzowego?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych

       W przedmiocie pytania pierwszego
      19      Poprzez pierwsze pytanie prejudycjalne sąd krajowy usiłuje się dowiedzieć, czy art. 9 ust. 3 dyrektywy zezwala na poddanie
         w sposób ogólny obowiązkowi zapłaty podatku akcyzowego w państwie członkowskim, w którym następuje konsumpcja, mazutu nabytego
         w innym państwie członkowskim przez jednostkę dla własnego użytku i przez nią przetransportowanego do państwa członkowskiego
         konsumpcji, niezależnie o sposobu, w jaki dokonany został ten transport.

       Uwagi przedstawione Trybunałowi
      20      Rząd polski, Rada i Komisja Wspólnot Europejskich sugerują udzielenie przeczącej odpowiedzi na to pytanie.

      21      Twierdzą oni, że art. 9 ust. 3 dyrektywy przyznaje państwom członkowskim możliwość wyłączenia z zakresu zastosowania art. 8
         dyrektywy mazutu wprowadzonego na ich terytorium przez jednostkę dla własnego użytku jedynie pod warunkiem, że jednostka ta
         posłuży się w tym celu „nietypowym środkiem transportu” w rozumieniu tegoż art. 9 ust. 3.

      22      Zdaniem polskiego rządu i Rady ostatni z wymienionych przepisów, stanowiący odstępstwo od ogólnej zasady ustanowionej w art. 8
         dyrektywy, należy interpretować w sposób zawężający. W tym zakresie Rada twierdzi, że gdyby intencją prawodawcy wspólnotowego
         było zezwolenie państwom członkowskim na wyłączenie z zakresu zastosowania rzeczonego art. 8 dyrektywy każdego sposobu transportu
         mazutu dokonywanego przez jednostki, przewidziałby to w sposób wyraźny.

      23      Z kolei rządy szwedzki, grecki i włoski twierdzą, że państwa członkowskie mogą wyłączyć z zakresu zastosowania art. 8 dyrektywy
         płynne wyroby grzewcze transportowane przez jednostki, a tym samym nałożyć akcyzę na te produkty w państwie członkowskim konsumpcji,
         niezależnie od wybranego sposobu transportu.

      24      Rząd szwedzki zwraca uwagę przede wszystkim na to, że z samej treści art. 9 ust. 3 dyrektywy wynika, że jeśli chodzi o mazut,
         to nie ma żadnej możliwości, aby jednostka przetransportowała tego rodzaju produkt za pomocą „typowego” środka transportu,
         a tym samym nie ma możliwości, aby był on zwolniony z podatku akcyzowego w państwie członkowskim konsumpcji. W rzeczywistości
         bowiem przepis ten ma celu umożliwienie państwom członkowskim zakazania w sposób ogólny transportu mazutu przez jednostki.

      25      Rządy grecki i włoski twierdzą natomiast, że z uwagi na ich szczególny charakter, płynne wyroby grzewcze zostały wyłączone
         przez prawodawcę wspólnotowego z zakresu zastosowania art. 8 dyrektywy. W rzeczywistości bowiem, w odróżnieniu od innych produktów
         polegających akcyzie, takich jak wyroby tytoniowe lub napoje alkoholowe, płynne oleje napędowe zazwyczaj nie są transportowane
         przez jednostki dla ich własnego użytku. W związku z powyższym można przypuszczać, iż tego rodzaju produkt jest transportowany
         jedynie w celach handlowych.

       Odpowiedź Trybunału
      26      Jak już wcześniej orzekł Trybunał, dyrektywa zmierza do ustanowienia pewnych zasad dotyczących przechowywania, przepływu i kontroli
         towarów podlegających akcyzie, w szczególności w celu zagwarantowania jednakowej wymagalności podatku akcyzowego we wszystkich
         państwach członkowskich (wyroki z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie C‑296/95 EMU Tabac i in., Rec. str. I-1605, pkt 22; z dnia
         5 kwietnia 2001 r. w sprawie C‑325/99 van de Water, Rec. str. I‑2729, pkt 39; z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie C‑395/00
         Cipriani, Rec. str. I‑11877, pkt 41; oraz z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-5/05 Joustra, Zb.Orz. str. I‑11075, pkt 27).

      27      W tym zakresie art. 8 dyrektywy ustanowił ogólną zasadę, zgodnie z którą podatek akcyzowy od towarów nabytych przez jednostki
         do użytku własnego i przetransportowanych przez te osoby pobiera się w państwie członkowskim nabycia towaru (zob. podobnie
         ww. wyrok w sprawie Joustra, pkt 31 i 33).

      28      Jednakże jeżeli chodzi o nabycie olejów mineralnych, które zostały już dopuszczone do konsumpcji w jednym z państw członkowskich,
         art. 9 ust. 3 dyrektywy pozwala na odstępstwo od ogólnej zasady ustanowionej w art. 8 tej dyrektywy i na ustalenie, że akcyza
         będzie również pobierana w państwie członkowskim, do którego oleje te zostały przetransportowane w celu ich konsumpcji.

      29      Niemniej jednak państwa członkowskie mogą skorzystać z tego uprawnienia tylko po spełnieniu określonych przesłanek. Otóż oleje
         mineralne, na które została nałożona akcyza na postawie art. 9 ust. 3, powinny być transportowane przez jednostki lub na ich
         rachunek przy użyciu „nietypowych środków transportu”, które zostały określone w tym przepisie jako „transport paliw innymi
         środkami niż w zbiornikach paliwowych pojazdów lub w stosownych pojemnikach zapasowych oraz transport płynnych wyrobów grzewczych
         inaczej niż za pomocą cystern używanych przez pomioty gospodarcze zajmujące się tym zawodowo”.

      30      Należy również podnieść, że jako odstępstwo od zasady ogólnej, sporny przepis powinien być interpretowany w sposób zawężający
         (zob. podobnie w szczególności wyroki z dnia 18 stycznia 2001 r. w sprawie C-83/99 Komisja przeciwko Hiszpanii, Rec. str. I‑445,
         pkt 19; z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie C-5/01 Belgia przeciwko Komisji, Rec. str. I‑11991, pkt 56, oraz z dnia 26 maja
         2005 r. w sprawie C-43/04 Stadt Sundern, Zb.Orz. str. I-4491, pkt 27).

      31      Z powyższego wynika, iż przeciwnie do tego, co twierdzi rząd szwedzki, art. 9 ust. 3 dyrektywy nie może być interpretowany
         jako zezwalający na opodatkowanie akcyzą również w państwie członkowskim konsumpcji każdego przywozu mazutu przez jednostkę
         dla własnego użytku, niezależnie od użytego środka transportu. W rzeczywistości bowiem państwo członkowskie nie może skorzystać
         z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia, wówczas gdy transport towarów jest dokonywany za pomocą tego szczególnego środka
         transportu, który nie należy do zakresu pojęcia „nietypowe środki transportu”, w sposób w jaki zostało ono zdefiniowane w tym
         przepisie, o czym mowa w pkt 29 niniejszego wyroku.

      32      W związku z powyższym na pierwsze zadane pytanie należy odpowiedzieć, iż art. 9 ust. 3 dyrektywy nie zezwala na opodatkowanie
         w sposób ogólny podatkiem akcyzowym w państwie członkowskim konsumpcji mazutu nabytego w innym państwie członkowskim przez
         jednostkę na własny użytek i przetransportowanego przez nią do rzeczonego państwa członkowskiego konsumpcji niezależnie od
         sposobu, w jaki jednostka dokonała tego transportu.

       W przedmiocie pytania drugiego
      33      Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze odpowiedź na pytanie drugie stała się zbyteczna.

       W przedmiocie pytania trzeciego
      34      Poprzez pytanie trzecie sąd krajowy usiłuje ustalić, czy dokonany przez jednostkę transport 3000 l mazutu w trzech kontenerach
         IBC umieszczonych na ciężarówce stanowi „nietypowy środek transportu” w rozumieniu art. 9 ust. 3 dyrektywy.

       Uwagi przestawione Trybunałowi
      35      Komisja ponosi, że różne wersje językowe art. 9 ust. 3 dyrektywy nie są całkowicie zbieżne w tej kwestii. W związku z tym
         Komisja twierdzi, że przepis ten powinien być interpretowany w świetle swojej treści, kontekstu jego przyjęcia oraz w świetle
         zasady ścisłej interpretacji wyjątków. Tym samym jedynie transport mazutu dokonany przez podmioty zawodowo trudniące się transportem,
         na rachunek jednostki i przy użyciu cystern wykluczony byłby z zakresu pojęcia nietypowego środka transportu. Z kolei transport
         takiego produktu dokonany przez jednostkę przy użyciu kontenerów IBC w sposób oczywisty należałby do zakresu tego pojęcia.

      36      Rząd włoski i rząd polski, dochodząc do tego samego wniosku, zwracają uwagę na jasność i precyzję rzeczonego art. 9 ust. 3,
         którego interpretacja nie pozostawia żadnej wątpliwości.

       Odpowiedź Trybunału
      37      Tak jak to zostało przypomniane w art. 29 niniejszego wyroku, zgodnie z definicją zawartą w art. 9 ust. 3 dyrektywy przez
         nietypowy środek transportu należy rozumieć „transport paliw innymi środkami niż w zbiornikach paliwowych pojazdów lub w stosownych
         pojemnikach zapasowych oraz transport płynnych wyrobów grzewczych inaczej niż za pomocą cystern używanych przez podmioty gospodarcze
         zajmujące się tym zawodowo”.

      38      Z samej treści tego przepisu wynika, że każdy sposób transportu płynnych wyrobów grzewczych, który nie został dokonany za
         pomocą cystern, należy uznać za nietypowy środek transportu.

      39      Taką wykładnię potwierdzają ponadto różne wersje językowe tego przepisu. Tak jest między innymi w przypadku wyrażenia „tankers”
         w wersji angielskiej, „autocisterne” w wersji włoskiej i „cysterna” użytego w wersji polskiej.

      40      W związku z tym należy stwierdzić, że transport mazutu dokonany przez jednostkę przy użyciu nie cysterny, lecz, tak jak w przypadku
         sprawy przed sądem krajowym, zwykłej ciężarówki, stanowi „nietypowy środek transportu” w rozumieniu art. 9 ust. 3 dyrektywy.
         Wniosku tego nie podważa okoliczność, iż mazut znajdował się w trzech kontenerach IBC.

      41      W związku z tym na trzecie z przedstawionych pytań należy opowiedzieć, iż dokonany przez jednostkę transport 3000 l mazutu
         w trzech kontenerach IBC umieszczonych na ciężarówce stanowi „nietypowy środek transportu” w rozumieniu art. 9 ust. 3 dyrektywy.

       W przedmiocie pytania czwartego
      42      Poprzez pytanie czwarte sąd krajowy zasadniczo zmierza do ustalenia, czy art. 7 ust. 4 dyrektywy zezwala państwom członkowskim
         na wymaganie od jednostki transportującej na własny użytek mazut za pomocą nietypowego środka transportu ustanowienia zabezpieczenia
         zapłaty podatku akcyzowego, jak również posiadania w trakcie dokonywania tego transportu dowodu ustanowienia takiego zabezpieczenia
         oraz dokumentu towarzyszącego.

       Uwagi przedstawione Trybunałowi
      43      Komisja twierdzi, że art. 7 ust. 1 dyrektywy, który definiuje towary, o których mowa w ust. 4 tego przepisu, obejmuje jedynie
         towary „przechowywane do celów handlowych”. W związku z tym uważa ona, że przepis ten nie dotyczy towarów nabytych do użytku
         własnego, a w konsekwencji, że nie znajduje on zastosowania do sprawy przed sądem krajowym. W tym zakresie podkreśla, że z trzeciego,
         piątego, szóstego i jedenastego motywu dyrektywy wynika, że wprowadza ona rozróżnienie na wyroby przechowywane dla celów handlowych,
         które w przypadku transportu powinny być zaopatrzone w dokumenty, oraz na towary przechowywane do celów prywatnych, odnośnie
         do których nie wymaga się żadnych dokumentów w celu i ich transportowania do innego państwa członkowskiego.

      44      Komisja dodaje, że żaden przepis dyrektywy nie przewiduje, że produkty przewidziane w art. 9 ust. 3 przy ich przepływie powinny
         być zaopatrzone w jakikolwiek dokument lub stanowić przedmiot zabezpieczenia.

      45      Z kolei rządy szwedzki i polski twierdzą, że z art. 9 dyrektywy wynika, by wszelki transport środkiem nietypowym dokonywany
         jest w celach handlowych. Pierwszy z wymienionych rządów dodaje, że przepis ten opiera się na zasadzie, zgodnie z którą jednostki
         nie powinny być w stanie same dokonywać transportu olejów mineralnych. W związku z tym każdy rodzaj transportu tych produktów,
         nawet dokonany przez jednostkę dla własnych celów, powinien być uznawany za transport o charakterze handlowym i w związku
         z tym powinien zostać poddany obowiązkom przewidzianym w art. 7 ust. 4 tej dyrektywy.

       Odpowiedź Trybunału
      46      Tytułem wstępu należy ponieść, iż art. 7 ust. 4 dyrektywy dotyczący zaopatrzenia przepływu produktów podlegających podatkowi
         akcyzowemu w dokument towarzyszący, odsyła do art. 18 ust. 1 tej dyrektywy, który przewiduje, że wszystkie produkty polegające
         akcyzie przepływające w ramach systemu zawieszenia podatku akcyzowego pomiędzy państwami członkowskimi powinny być zaopatrzone
         w dokument administracyjny lub handlowy ustanowiony przez nadawcę.

      47      Artykuł 18 ust. 3 przewiduje możliwość dołączenia do tego dokumentu innego dokumentu poświadczającego zapłatę podatku akcyzowego
         w państwie członkowskim przeznaczenia lub poświadczającego, że zastosowano inną procedurę zapewniającą pobór tego podatku
         zgodnie z warunkami określonymi przez właściwe organy państwa członkowskiego przeznaczenia. Zgonie z tym przepisem dokument
         ten powinien wymieniać w szczególności datę i pokwitowanie wpłaty lub przyjęcia opłaty gwarancyjnej przez organy podatkowe
         państwa członkowskiego przeznaczenia.

      48      W tym miejscu należy stwierdzić, iż art. 7 ust. 1 dyrektywy, który wymienia produkty, które przy przepływie powinny być zaopatrzone
         w dokument towarzyszący, o którym mowa w ust. 4 tego artykułu, przewiduje wyłącznie produkty „przechowywane do celów handlowych”.

      49      Zgonie z tym, co orzekł już Trybunał, w ten sposób dyrektywa wprowadza rozróżnienie pomiędzywyrobami przechowywanymi dla celów
         prywatnych, których transport nie wymaga żadnego dokumentu, z jednej strony a wyrobami przechowywanymi dla celów handlowych,
         które w przypadku transportu powinny być zaopatrzone w dokument z drugiej strony (zob. podobnie ww. wyroki w sprawie EMU Tabac
         i in., pkt 23, oraz w sprawie Joustra, pkt 28).

      50      W rzeczywistości bowiem ponieważ art. 8 dyrektywy przewiduje, że w przypadku produktów przechowywanych dla celów prywatnych
         podatek akcyzowy pobierany jest w państwie członkowskim, w którym zostały one nabyte, przepis ten nie wymaga żadnego dokumentu
         w celu ich przetransportowania do innego państwa członkowskiego (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie EMU Tabac i in. pkt 24).

      51      Należy ponieść, iż mazut nabyty przez jednostkę dla własnego użytku i transportowany przez nią samą przy użyciu nietypowego
         środka transportu jest produktem przechowywanym dla celów prywatnych. W związku z tym, z uwagi na powyższe rozważania, art. 7
         ust. 4 dyrektywy nie wymaga, aby w takich okolicznościach produkt ten przy przepływie zaopatrzony był w dokument towarzyszący.

      52      Z konkluzji tej nie można jednak wnioskować, iż państwo członkowskie nie może wymagać, aby przepływ mazutu przechowywanego
         dla celów prywatnych obywał się na postawie takiego dokumentu.

      53      Taki obowiązek może być konieczny w przypadku transportu olejów mineralnych przy użyciu nietypowych środków transportu, wówczas
         gdy państwo członkowskie konsumpcji, korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 9 ust. 3 dyrektywy, wymaga zapłaty podatku
         akcyzowego w celu umożliwienia kontrolowania statusu podatkowego tych produktów.

      54      W rzeczywistości bowiem, tak jak to wynika z motywu trzynastego i art. 18 dyrektywy, celem dokumentu towarzyszącego jest w szczególności
         identyfikacja transportowanych towarów, a także wskazanie sytuacji, w jakiej się znajdują pod względem należnego od nich podatku.

      55      W związku z tym nie można wykluczyć, że państwo członkowskie przeznaczenia może w tym celu wymagać, aby w przypadku transportu
         mazutu przez jednostkę przy użyciu nietypowego środka transportu jednostka ta posiadała dokument towarzyszący, a także dokument
         poświadczający ustanowienie zabezpieczenia zapłaty podatku akcyzowego.

      56      Z uwagi na powyższe rozważania na czwarte zadane pytanie należy opowiedzieć, iż art. 7 ust. 4 dyrektywy nie sprzeciwia się
         temu, aby przepisy państwa członkowskiego przeznaczenia, w którym pobierany jest podatek akcyzowy, na co zezwala art. 9 ust. 3
         tej dyrektywy, wymagały od każdej jednostki, która nabyła osobiście i do własnego użytku mazut w innym państwie członkowskim,
         gdzie towar ten został dopuszczony do konsumpcji, i która sama transportuje ten towar do docelowego państwa członkowskiego
         przy użyciu „nietypowego środka transportu” w rozumieniu rzeczonego art. 9 ust. 3, by ustanowiła ona zabezpieczenie zapłaty
         podatku akcyzowego i posiadała dokument towarzyszący oraz dokument poświadczający ustanowienie takiego zabezpieczenia.

       W przedmiocie kosztów
      57      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Artykuł 9 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych
            podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania zmienionej dyrektywą Rady 92/108/EWG z dnia 14 grudnia
            1992 r., nie zezwala na opodatkowanie w sposób ogólny podatkiem akcyzowym w państwie członkowskim konsumpcji mazutu nabytego
            w innym państwie członkowskim przez jednostkę na własny użytek i przetransportowanego przez nią do rzeczonego państwa członkowskiego
            konsumpcji niezależnie od sposobu, w jaki jednostka dokonała tego transportu.
      2)      Dokonany przez jednostkę transport 3000 l mazutu w trzech kontenerach, zwanych powszechnie „dużymi kontenerami na produkty
            płynne luzem”, umieszczonych na ciężarówce stanowi „nietypowy środek transportu” w rozumieniu art. 9 ust. 3 dyrektywy 92/12,
            zmienionej dyrektywą 92/108.
      3)      Artykuł 7 ust. 4 dyrektywy 92/12, zmienionej przez dyrektywę 92/108, nie sprzeciwia się temu, aby przepisy państwa członkowskiego
            przeznaczenia, w którym pobierany jest podatek akcyzowy, na co zezwala art. 9 ust. 3 tej dyrektywy, wymagały od każdej jednostki,
            która nabyła osobiście i do własnego użytku mazut w innym państwie członkowskim, gdzie towar ten został dopuszczony do konsumpcji,
            i która sama transportuje ten towar do docelowego państwa członkowskiego przy użyciu „nietypowego środka transportu” w rozumieniu
            rzeczonego art. 9 ust. 3, by ustanowiła ona zabezpieczenie zapłaty podatku akcyzowego i posiadała dokument towarzyszący oraz
            dokument poświadczający ustanowienie takiego zabezpieczenia.
      Podpisy
      * Język postępowania: szwedzki.


Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej (pierwsza izba) z dnia 25 maja 2011 r. # Luis María Bombín Bombín przeciwko Komisji Europejskiej. # Sprawy pracownicze - Urzędnicy. # Sprawa F-22/10.


Wyrok Sądu (w składzie jednego sędziego) z dnia 19 lutego 2016 r.#Infinite Cycle Works Ltd przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM).#Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie słownego wspólnotowego znaku towarowego INFINITY – Wcześniejszy słowny wspólnotowy znak towarowy INFINI – Względna podstawa odmowy rejestracji – Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009.#Sprawa T-30/15.


Wyrok Sądu pierwszej instancji (w składzie jednego sędziego) z dnia 17 marca 2004 r. # Giorgio Lebedef przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy - Awans - Uzasadnienie - Skarga o stwierdzenie nieważności. # Sprawa T-4/03.


title: Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 10 grudnia 2009 r. # Komisja Europejska przeciwko Zjednoczonemu Królestwu. # Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Dyrektywa 2006/40/WE - Klimatyzacja w pojazdach silnikowych - Niepełna transpozycja. # Sprawa C-187/09.

text:
      Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 10 grudnia 2009 r. – Komisja przeciwko Zjednoczonemu Królestwu
      (sprawa C‑187/09)
      Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 2006/40/WE – Klimatyzacja w pojazdach silnikowych – Niepełna transpozycja
      Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Badanie zasadności przez Trybunał – Sytuacja, jaką należy wziąć pod uwagę – Sytuacja w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii (art. 226 WE) (por. pkt 8)
      Przedmiot

               Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Nieustanowienie w wyznaczonym terminie przepisów niezbędnych w celu zastosowania
                  się do dyrektywy 2006/40/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. dotyczącej emisji z systemów klimatyzacji
                  w pojazdach silnikowych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 70/156/EWG (Dz.U. L 161, s. 12).

            Sentencja

                  1)

                  	Nie ustanawiając wszystkich przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych w celu zastosowania się do
                     dyrektywy 2006/40/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. dotyczącej emisji z systemów klimatyzacji w pojazdach
                     silnikowych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 70/156/EWG, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej uchybiło
                     zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy tej dyrektywy.

                  2)

                  	Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zostaje obciążone kosztami postępowania.


title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 2 lipca 2009 r.#Fundación Española para la Innovación de la Artesanía (FEIA) przeciwko Cul de Sac Espacio Creativo SL i Acierta Product & Position SA.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Juzgado de lo Mercantil nº 1 de Alicante y nº 1 de Marca Comunitaria - Hiszpania.#Rozporządzenie (WE) nr 6/2002 - Wzory wspólnotowe - Artykuły 14 i 88 - Właściciel wzoru wspólnotowego - Niezarejestrowany wzór - Wzór opracowany na zlecenie.#Sprawa C-32/08.

text:
      Sprawa C‑32/08
      Fundación Española para la Innovación de la Artesanía (FEIA)
      przeciwko
      Cul de Sac Espacio Creativo SL
      i
      Acierta Product & Position SA
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Juzgado de lo Mercantil nº 1 de Alicante y nº 1 de Marca
         Comunitaria)

      Rozporządzenie (WE) nr 6/2002 – Wzory wspólnotowe – Artykuły 14 i 88 – Właściciel wzoru wspólnotowego – Niezarejestrowany wzór – Wzór opracowany na zlecenie
      Streszczenie wyroku
      1.        Wzory wspólnotowe – Prawo do wzoru wspólnotowego – Wzory opracowane w ramach stosunku pracy – Zakres stosowania
      (rozporządzenie Rady nr 6/2002, art. 14 ust. 3)
      2.        Wzory wspólnotowe – Prawo do wzoru wspólnotowego – Przeniesienie prawa do wzoru wspólnotowego z twórcy na jego następcę prawnego
      (rozporządzenie Rady nr 6/2002, art. 14 ust. 1)
      1.        Artykuł 14 ust. 3 rozporządzenia nr 6/2002 w sprawie wzorów wspólnotowych, zgodnie z którym prawo do wzoru wspólnotowego przysługuje
         pracodawcy, w przypadku gdy wzór opracowany jest przez pracownika w ramach wykonywania jego obowiązków lub wykonywania instrukcji
         udzielonych przez pracodawcę, o ile inaczej nie uzgodniono lub nie określono na mocy prawa krajowego, nie stosuje się do wzorów
         wspólnotowych opracowanych na zlecenie.

      W istocie prawodawca wspólnotowy miał zamiar objęcia zakresem szczególnego reżimu prawnego przewidzianego w art. 14 ust. 3
         rozporządzenia specyficzne rodzaje stosunków umownych, a mianowicie stosunki pracy, co wyklucza stosowanie tego ustępu do
         innych stosunków umownych, a więc również takich, które odnoszą się do wzorów wspólnotowych opracowanych na zlecenie.

      (por. pkt 44, 51, 55; pkt 1 sentencji)
      2.        W sytuacji gdy z jednej strony mamy do czynienia z niezarejestrowanym wzorem wspólnotowym opracowanym na zlecenie, a z drugiej
         strony ustawa krajowa nie zrównuje takich wzorów z wzorami opracowanymi w ramach stosunku pracy, art. 14 ust. 1 rozporządzenia
         nr 6/2002 w sprawie wzorów wspólnotowych należy interpretować w ten sposób, że prawo do wzoru wspólnotowego przysługuje twórcy,
         o ile nie zostało przezeń przeniesione na jego następcę prawnego w drodze umowy.

      Możliwość umownego przeniesienia praw do wzoru wspólnotowego z twórcy na jego następcę prawnego w rozumieniu art. 14 ust. 1
         tego rozporządzenia z jednej strony wynika z brzmienia tego artykułu, a z drugiej strony jest zgodna z celami, których osiągnięciu
         służy wspomniane rozporządzenie. W tym zakresie przystosowanie systemu ochrony wzorów wspólnotowych do potrzeb wszystkich
         sektorów gospodarki we Wspólnocie poprzez możliwość umownego przeniesienia praw do wzoru wspólnotowego może przyczynić się
         do osiągnięcia podstawowego celu, jakim jest skuteczne wykonywanie praw związanych ze wzorem wspólnotowym na całym terytorium
         Wspólnoty. Ponadto rozszerzona ochrona wzoru przemysłowego nie tylko promuje udział poszczególnych twórców w całokształcie
         osiągnięć wspólnotowych w tym zakresie, lecz również wspiera innowację i rozwój nowych produktów i inwestycji w ich produkcję.

      Jednakże to na sądzie krajowym spoczywa zadanie przeanalizowania treści takiej umowy i ustalenia, czy w danym przypadku prawo
         do niezarejestrowanego wzoru wspólnotowego zostało skutecznie przeniesione z twórcy na jego następcę prawnego, poprzez zastosowanie
         w ramach wspomnianej analizy przepisów odnoszących się do umów w celu określenia, komu zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia
         przysługuje prawo do niezarejestrowanego wzoru wspólnotowego.

      (por. pkt 62, 77–82; pkt 2 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 2 lipca 2009 r.(*)

      Rozporządzenie (WE) nr 6/2002 – Wzory wspólnotowe – Artykuły 14 i 88 – Właściciel wzoru wspólnotowego – Niezarejestrowany wzór – Wzór opracowany na zlecenie
      W sprawie C‑32/08
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Juzgado
         de lo Mercantil n° 1 de Alicante y n° 1 de Marca Comunitaria (Hiszpania) postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 r., które
         wpłynęło do Trybunału w dniu 28 stycznia 2008 r., w postępowaniu:

      Fundación Española para la Innovación de la Artesanía (FEIA)
      przeciwko
      Cul de Sac Espacio Creativo SL,

      Acierta Product & Position SA,

      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: P. Jann, prezes izby, M. Ilešič (sprawozdawca), A. Tizzano, A. Borg Barthet i E. Levits, sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Mengozzi,
      sekretarz: M. Ferreira, główny administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 29 stycznia 2009 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Fundación Española para la Innovación de la Artesanía (FEIA) przez M.J. Sanmartín Sanmartín, abogada,
      –        w imieniu Cul de Sac Espacio Creativo SL przez O.L. Herrerosa Chica, abogado,
      –        w imieniu Acierta Product & Position SA przez T. Sánchez Morgadę, abogada,
      –        w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez I. Rao, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez S. Malynicza,
         barrister,

      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez I. Martínez del Peral oraz H. Krämera, działających w charakterze pełnomocników,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 26 marca 2009 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 14 ust. 1 i 3 oraz art. 88 ust. 2 rozporządzenia
         Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych (Dz.U. 2002, L 3, s. 1, zwanego dalej „rozporządzeniem”).

      2        Wniosek ten został złożony w ramach postępowania między Fundación Española para la Innovación de la Artesanía (zwaną dalej
         „FEIA”) i spółkami Cul de Sac Espacio Creativo SL (zwaną dalej „Cul de Sac”) i Acierta Product & Position SA (zwaną dalej
         „Aciertą”) mającego za przedmiot prawo własności do wzorów zegarów ściennych.

       Ramy prawne
       Uregulowania wspólnotowe
      3        Z motywu 1 rozporządzenia wynika, że ma ono na celu stworzenie systemu „wzorów wspólnotowych, objętego jednolitą ochroną z jednolitym
         skutkiem w obrębie całego terytorium Wspólnoty”.

      4        Motyw 8 rozporządzenia stanowi:

      „W konsekwencji bardziej dostępny system ochrony wzoru przystosowany do potrzeb rynku wewnętrznego jest istotny dla przemysłu
         wspólnotowego”.

      5        Motyw 9 rozporządzenia stanowi:

      „Przepisy prawa materialnego niniejszego rozporządzenia w sprawie prawa dotyczącego wzoru powinny być dostosowane do odpowiednich
         przepisów dyrektywy [Parlamentu Europejskiego i Rady] 98/71/WE [z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów
         (Dz.U. L 289, s. 28)]”.

      6        Zgodnie z motywem 16 rozporządzenia:

      „Niektóre z […] sektorów [przemysłowych we Wspólnocie] tworzą znaczną liczbę wzorów produktów, często o krótkiej żywotności
         rynkowej, w przypadku których korzystna jest ochrona nieobciążona formalnościami rejestracyjnymi, a okres trwania ochrony
         ma mniejsze znaczenie. […]”.

      7        Motyw 21 rozporządzenia stanowi:

      „[…] niezarejestrowanemu wzorowi wspólnotowemu powinno się jednakże zapewnić prawo chroniące wyłącznie przed kopiowaniem.
         […]”.

      8        Motyw 25 rozporządzenia sformułowany jest w sposób następujący:

      „Sektory przemysłu wytwarzające znaczną liczbę wzorów o prawdopodobnie krótkiej żywotności, w krótkich okresach czasu, z których
         tylko niektóre mogą zostać ostatecznie skomercjalizowane, uznają brak rejestracji wzoru wspólnotowego za korzystny. Ponadto
         istnieje również potrzeba, by sektory te łatwiej mogły skorzystać z rejestracji wzoru wspólnotowego. Dlatego opcja włączenia
         pewnej liczby wzorów w jeden zbiorowy wniosek zaspokoiłaby tę potrzebę. Jednakże wzory zawarte we wniosku zbiorowym mogą być
         rozpatrywane niezależnie od siebie do celów […] przydzielenia [przeniesienia praw] […]”.

      9        Motyw 31 rozporządzenia stanowi:

      „Niniejsze rozporządzenie nie wyklucza stosowania do wzorów chronionych jako wzory wspólnotowe ustawodawstw o własności przemysłowej
         lub innych stosownych ustawodawstw państw członkowskich, takich jak odnoszące się do ochrony wzorów nabytej wraz z rejestracją
         lub odnoszące się do niezarejestrowanych wzorów […]”.

      10      Zgodnie z art. 1 ust. 2 lit. a) rozporządzenia:

      „Wzór jest chroniony:
      a)       jako »niezarejestrowany wzór wspólnotowy«, jeżeli jest udostępniany publicznie w sposób przewidziany w niniejszym rozporządzeniu”.
      11      Jednocześnie zgodnie z art. 1 ust. 3:

      „Wzór wspólnotowy ma jednolity charakter. Jego skutek jest jednakowy w całej Wspólnocie. Nie może być […] przeniesiony […]
         inaczej niż tylko na całym obszarze Wspólnoty. Niniejszą zasadę stosuje się, o ile nie przewidziano inaczej w niniejszym rozporządzeniu”.

      12      Tytuł II rozporządzenia, zatytułowany „Prawo odnoszące się do wzorów”, zawiera między innymi sekcję 1, zatytułowaną „Wymagania
         dotyczące ochrony”, obejmującą art. 3–9, sekcję 3, zatytułowaną „Prawo do wzoru wspólnotowego”, obejmującą art. 14–18 oraz
         sekcję 5, zatytułowaną „Unieważnianie”, składającą się z art. 24–36.

      13      Artykuł 3 lit. a) rozporządzenia definiuje „wzór” jako „postać całego lub części produktu, wynikającą w szczególności z cech
         linii, konturów, kolorystyki, kształtu, tekstury i/lub materiałów samego produktu i/lub jego ornamentacji”.

      14      Artykuł 11 ust. 1 rozporządzenia, zatytułowany „Czas trwania ochrony niezarejestrowanego wzoru wspólnotowego”, stanowi, co
         następuje:

      „Wzór spełniający wymagania sekcji 1 jest chroniony jako niezarejestrowany wzór wspólnotowy przez okres trzech lat, rozpoczynający
         się od dnia, w którym został po raz pierwszy udostępniony publicznie”.

      15      Artykuł 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia, zatytułowany „Prawo do wzoru wspólnotowego”, stanowi, co następuje:

      „1.      Prawo do wzoru wspólnotowego przysługuje twórcy lub jego następcy prawnemu.
      […]
      3.      Jednakże, w przypadku gdy wzór opracowany jest przez pracownika w wyniku wykonywania jego obowiązków lub wykonywania instrukcji
         udzielonych przez pracodawcę, prawo do wzoru wspólnotowego przysługuje pracodawcy, o ile inaczej nie uzgodniono lub nie określono
         na mocy prawa krajowego”.

      16      Artykuł 19 ust. 2 rozporządzenia, zatytułowany „Prawa ze wzoru wspólnotowego”, stanowi, co następuje:

      „Jednakże właściciel niezarejestrowanego wzoru wspólnotowego nabywa prawo zakazu działań wymienionych w ust. 1 wyłącznie w przypadku,
         jeżeli sporne używanie wynika z naśladowania chronionego wzoru”.

      17      Artykuł 25 ust. 1 lit. c) rozporządzenia, zatytułowany „Podstawy unieważnienia”, stanowi, że wzór wspólnotowy może zostać
         uznany za nieważny tylko wtedy, gdy „na mocy decyzji sądu właścicielowi prawa nie przysługuje prawo do wzoru wspólnotowego
         na podstawie art. 14”.

      18      Artykuł 27 ust. 1 rozporządzenia, zatytułowany „Traktowanie wzorów wspólnotowych jako wzorów krajowych”, stanowi:

      „Jeżeli art. 28, 29, 30, 31 i 32 nie stanowią inaczej, wzór wspólnotowy jako przedmiot własności traktowany jest w całości
         i na całym obszarze Wspólnoty tak jak krajowe prawo z wzoru państwa członkowskiego, w którym:

      a)      właściciel ma swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania w dacie dokonywania oceny; lub
      b)      gdy lit. a) nie stosuje się, właściciel posiada przedsiębiorstwo w dacie dokonania oceny”.
      19      Tytuł IX rozporządzenia, zatytułowany „Jurysdykcja oraz postępowanie w sprawach dotyczących wzorów wspólnotowych”, obejmuje
         sekcję 2, zatytułowaną „Spory dotyczące naruszenia i ważności wzorów wspólnotowych”, w której skład wchodzi art. 88.

      20      Artykuł ten, zatytułowany „Prawo właściwe”, stanowi w ust. 1 i 2:

      „1.      Sądy w sprawach wzorów wspólnotowych stosują przepisy niniejszego rozporządzenia.
      2.      We wszystkich sprawach nieobjętych zakresem niniejszego rozporządzenia sąd w sprawach wzorów wspólnotowych stosuje przepisy
         swojego ustawodawstwa krajowego, w tym również swojego prawa prywatnego międzynarodowego”.

      21      Artykuł 96 ust. 1 rozporządzenia, zatytułowany „Stosunek do innych form ochrony na mocy prawa krajowego”, stanowi:

      „Przepisy niniejszego rozporządzenia pozostają bez uszczerbku dla przepisów prawa wspólnotowego oraz prawa zainteresowanych
         państw członkowskich odnoszących się do niezarejestrowanych wzorów […]”.

      22      Zgodnie z motywem 3 dyrektywy 98/71 ma ona na celu zbliżenie przepisów prawnych państw członkowskich dotyczących prawnej ochrony
         wzorów.

      23      W art. 2 dyrektywy wyjaśnia się, że ma ona zastosowanie między innymi do rejestracji wzorów w centralnych instytucjach zajmujących
         się własnością przemysłową w państwach członkowskich lub w urzędzie ds. wzorów Beneluksu.

      24      Zgodnie z art. 11 ust. 1 lit. c) dyrektywy 98/71:

      „Rejestracji odmawia się, a jeśli wzór jest już zarejestrowany, stwierdza się nieważność rejestracji takiego wzoru:
      […]
      c)       jeśli wnioskujący o zarejestrowanie lub posiadacz prawa z rejestracji wzoru nie posiada do niego uprawnień na mocy prawa państwa
         członkowskiego […]”.

       Uregulowania krajowe
      25      Ley 20/2003 de Protección Jurídica del Diseño Industrial (ustawa nr 20/2003 w sprawie ochrony prawnej wzorów przemysłowych)
         z dnia 7 lipca 2003 r. ( BOE nr 162 z dnia 8 lipca 2003 r., s. 26348, zwana dalej „LPJDI”) obejmuje swoim zakresem wyłącznie
         wzory zarejestrowane.

      26      Artykuł 14 ust. 1 LPJDI stanowi, że „[p]rawo do zarejestrowania wzoru przysługuje twórcy lub jego następcy prawnemu”.

      27      Artykuł 15 LPJDI, zatytułowany „Wzory opracowane w ramach stosunku pracy lub świadczenia usług”, stanowi:

      „W przypadku gdy wzór opracowany jest przez pracownika w wyniku wykonywania jego obowiązków lub wykonywania instrukcji udzielonych
         przez zwierzchnika lub pracodawcę albo przez zleceniobiorcę w ramach świadczenia usługi, prawo do zarejestrowania wzoru przysługuje
         pracodawcy lub zleceniodawcy, o ile nie uzgodniono inaczej”.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
      28      FEIA opracowała projekt zatytułowany „D’ARTES”, w którego ramach pięćdziesiąt pracowni rzemieślniczych z różnych sektorów
         mogło na podstawie projektu wzoru opracowanego przez specjalistę z tej dziedziny wytworzyć gamę obiektów w celu wprowadzenia
         ich na rynek.

      29      Spółka AC&G SA (zwana dalej „AC&G”) jako komisarz projektu określiła związane z nim warunki merytoryczne i miała za zadanie
         wyłonienie twórców wzorów i zawarcie z nimi umów.

      30      W takim właśnie kontekście AC&G zawarła umowę ustną z Cul de Sac, do której to umowy nie stosuje się przepisów hiszpańskiego
         kodeksu pracy i zgodnie z którą Cul de Sac miała za zadanie opracowanie wzoru i udzielenie pomocy technicznej rzemieślnikowi
         w celu wytworzenia przezeń nowej kolekcji produktów. Jako wynagrodzenie za wykonane usługi Cul de Sac otrzymała od AC&G kwotę
         1800 EUR netto.

      31      Cul de Sac zaprojektowała serię zegarów ściennych (z kukułką), które w ramach projektu D’ARTES zostały wytworzone przez rzemieślnika
         Verónikę Palomares i zaprezentowane w kwietniu 2005 r. jako kolekcja o nazwie „Santamaría”.

      32      Następnie Cul de Sac i Acierta wyprodukowały i wprowadziły na rynek zegary z kukułką jako kolekcję o nazwie „TIMELESS”.

      33      FEIA, uważając, iż zegary te naśladują niezarejestrowane wzory wspólnotowe należące do kolekcji „Santamaría”, do której przysługiwały
         jej prawa z tytułu sprawowania patronatu nad projektem D’ARTES i bycia jego głównym źródłem finansowania oraz ze względu na
         przeniesienie na nią przez AC&G wyłącznego prawa do korzystania z produktów wytworzonych w ramach pierwszej edycji wspomnianego
         projektu, wytoczyła przeciwko Cul de Sac i Aciercie powództwo, domagając się tytułem żądania głównego stwierdzenia naruszenia
         rzeczonych wzorów wspólnotowych oraz tytułem żądania ewentualnego stwierdzenia dopuszczenia się przez nie czynów nieuczciwej
         konkurencji.

      34      FEIA podnosi w szczególności, że zgodnie z art. 15 LPJDI to jej przysługuje prawo własności do niezarejestrowanych wzorów
         wspólnotowych odnoszących się do zegarów z kolekcji „Santamaría”, ponieważ ich opracowanie przez Cul de Sac stanowiło wykonanie
         zamówienia złożonego przez AC&G, która działała jako „widoczny” przedstawiciel FEIA w ramach świadczenia usług za wynagrodzeniem.

      35      Cul de Sac i Acierta kwestionują twierdzenie, zgodnie z którym AC&G lub FEIA są właścicielami rzeczonych wzorów, i z tego
         względu kwestionują legitymację czynną FEIA.

      36      Juzgado de lo Mercantil n° 1 de Alicante y n° 1 de Marca Comunitaria uważa, że FEIA mogłaby powoływać się na własność wzorów,
         których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym wyłącznie wtedy, gdyby AC&G, która przeniosła je na nią, sama była właścicielem
         rzeczonych wzorów.

      37      W tych okolicznościach Juzgado de lo Mercantil n° 1 de Alicante y n° 1 de Marca Comunitaria postanowił zawiesić postępowanie
         i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

      „1)      Czy art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie wyłącznie do wzorów wspólnotowych
         opracowanych w ramach stosunku pracy, w którym twórca jest związany umową podlegającą prawu pracy, spełniającą kryteria zależności
         i pracy wykonywanej na rachunek innej osoby? czy też

      2)      Czy wyrażenia »pracownik« i »pracodawca« użyte w art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować szeroko, tak
         by mogły obejmować inne sytuacje niż stosunek pracy, takie jak te, w których na podstawie umowy cywilnej/handlowej (i w konsekwencji
         bez stosunku zależności, pracy wykonywanej na rachunek innej osoby i stałego charakteru) dana osoba (twórca) zobowiązuje się
         opracować za określoną cenę wzór na rzecz innej osoby, oraz w konsekwencji, czy należy uznać, że z zastrzeżeniem odmiennych
         postanowień umownych prawo do tego wzoru przysługuje zleceniodawcy?

      3)      W przypadku udzielenia na drugie pytanie odpowiedzi przeczącej z uwagi na to, że przypadek wzorów opracowanych w ramach stosunku
         pracy i przypadek wzorów opracowanych w ramach stosunku, który nie jest stosunkiem pracy, podlegają odmiennemu traktowaniu:

      a)      Czy ma zastosowanie ogólna zasada art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002 oraz czy w konsekwencji należy uznać, że z zastrzeżeniem
         odmiennych postanowień umownych prawo do wzorów przysługuje twórcy?

      b)      Czy sąd w sprawach wzorów wspólnotowych powinien stosować na mocy odesłania zawartego w art. 88 ust. 2 rozporządzenia nr 6/2002
         przepisy ustawodawstwa krajowego odnoszącego się do wzorów?

      4)      W przypadku gdyby odesłanie do ustawodawstwa krajowego okazało się właściwe, czy zastosowanie prawa krajowego jest możliwe,
         jeżeli zrównuje ono (jak w przypadku prawa hiszpańskiego) wzory opracowane w ramach stosunku pracy (które z zastrzeżeniem
         odmiennych postanowień umownych należą do pracodawcy) z wzorami opracowanymi na zlecenie (które z zastrzeżeniem odmiennych
         postanowień umownych należą do zleceniodawcy)?

      5)      W przypadku udzielenia na wcześniejsze pytanie odpowiedzi twierdzącej, czy takie rozwiązanie (że z zastrzeżeniem odmiennych
         postanowień umownych prawo do wzorów przysługuje zleceniodawcy) nie pozostaje w sprzeczności z odpowiedzią przeczącą udzieloną
         na pytanie drugie?”.

       W przedmiocie pytań prejudycjalnych
       W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego, dotyczących zakresu zastosowania art. 14 ust. 3 rozporządzenia
      38      W drodze tych pytań, które należy przeanalizować łącznie, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 14 ust. 3
         rozporządzenia stosuje się także do wzorów wspólnotowych, które opracowane zostały na zlecenie, a co za tym idzie – poza ramami
         stosunku pracy.

       Uwagi przedłożone Trybunałowi
      39      FEIA i rząd Zjednoczonego Królestwa opowiedziały się za stosowaniem art. 14 ust. 3 rozporządzenia także do wzorów opracowanych
         na zlecenie, uważając, że przepis ten i w szczególności terminy »pracodawca« i »pracownik«, do których się on odnosi, należy
         interpretować, mając na uwadze nie tylko brzmienie tego przepisu, ale także ogólną strukturę i cele systemu, w który on się
         wpisuje.

      40      Komisja Wspólnot Europejskich, Cul de Sac i Acierta proponują tymczasem, aby stwierdzić, że przepis art. 14 ust. 3 rozporządzenia
         stosuje się wyłącznie do wzorów opracowanych w ramach stosunku pracy najemnej.

      41      Acierta i Komisja zauważają ponadto, że art. 14 ust. 3 rozporządzenia zawiera przepis ustanawiający odstępstwo lub wyjątek
         od zawartego w ust. 1 tego artykułu przepisu ogólnego, który jako taki nie zezwala ani na dokonywanie wykładni rozszerzającej,
         ani na stosowanie go w drodze analogii do stanów faktycznych, które nie zostały wyraźnie przewidziane.

      42      Komisja uważa wreszcie, że poprawność zaproponowanej wykładni znajduje potwierdzenie w pracach przygotowawczych nad rozporządzeniem
         i w przebiegu procedury jego przyjęcia oraz że jest ona spójna ze wspólnotowymi i międzynarodowymi uregulowaniami dotyczącymi
         innych praw własności przemysłowej.

       Odpowiedź Trybunału
      43      Jak wynika z art. 14 ust. 1 rozporządzenia, prawo do wzoru wspólnotowego przysługuje twórcy lub jego następcy prawnemu.

      44      Natomiast z art. 14 ust. 3 wynika, że prawo do wzoru wspólnotowego przysługuje pracodawcy, w przypadku gdy wzór opracowany
         jest przez pracownika w ramach wykonywania jego obowiązków lub wykonywania instrukcji udzielonych przez pracodawcę, o ile
         inaczej nie uzgodniono lub nie określono na mocy prawa krajowego.

      45      Tak więc należy odrzucić argumentację FEIA i rządu Zjednoczonego Królestwa, zgodnie z którą w szczególności zawarte w tym
         ustępie terminy „pracownik” i „pracodawca” należy interpretować szeroko, tak aby stosowały się one także do wzorów opracowanych
         na zlecenie.

      46      W tym względzie należy zauważyć, że prawodawca wspólnotowy ustanowił w tym ustępie szczególny system dla wzorów wspólnotowych
         opracowanych w ramach stosunku pracy.

      47      Wynika to w szczególności stąd, że redagując ten ustęp, przy określeniu właściciela wzoru wspólnotowego opracowanego w ramach
         stosunku pracy zdecydował się on na użycie terminu „pracodawca”, a nie terminu o zdecydowanie szerszym zakresie, a mianowicie
         „zleceniodawca”.

      48      Z brzmienia art. 14 ust. 3 rozporządzenia wynika ponadto, że „pracodawca” staje się właścicielem wzoru wspólnotowego, w sytuacji
         gdy wzór ten zostanie opracowany przez „pracownika” w ramach wykonywania jego obowiązków pracowniczych lub też na podstawie
         instrukcji udzielonych przez pracodawcę.

      49      Jeśli chodzi o termin „pracownik«, należy również stwierdzić, że prawodawca wspólnotowy nie zdecydował się na użycie w rzeczonym
         przepisie terminu o zdecydowanie szerszym zakresie, a mianowicie „zleceniobiorca”, w stosunku do osoby, która opracowuje wzór.
         Dlatego też termin „pracownik” odnosi się do osoby, która jest podporządkowana „pracodawcy” przy opracowywaniu wzoru wspólnotowego
         w ramach stosunku pracy.

      50      Jeśli chodzi o tę część rzeczonego ustępu, która brzmi: „o ile inaczej nie uzgodniono lub nie określono na mocy prawa krajowego”,
         należy wyjaśnić, że po pierwsze, daje ona stronom możliwość wskazania w umowie o pracę, że „pracownik” jest właścicielem wzoru
         wspólnotowego, i po drugie, przyznaje państwom członkowskim swobodę ustanowienia w ich przepisach krajowych, że „pracownik”
         jest właścicielem wzoru wspólnotowego, pod warunkiem że w obydwu tych sytuacjach wzór został opracowany w ramach stosunku
         pracy.

      51      Wynika z tego, że prawodawca wspólnotowy miał zamiar objęcia zakresem szczególnego reżimu prawnego przewidzianego w art. 14
         ust. 3 rozporządzenia specyficzne rodzaje stosunków umownych, a mianowicie stosunki pracy, co wyklucza stosowanie tego ustępu
         do innych stosunków umownych, a więc również takich, które odnoszą się do wzorów wspólnotowych opracowanych na zlecenie.

      52      Taka wykładnia znajduje ponadto potwierdzenie w pracach przygotowawczych nad rozporządzeniem.

      53      W tym względzie Komisja podnosi, że w uzasadnieniu wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
         wzorów wspólnotowych [COM(93) 342 wersja ostateczna z dnia 3 grudnia 1993 r.] wyjaśniono, iż w przypadku gdy wzór został opracowany
         przez pracownika w ramach wykonywania obowiązków ciążących na nim na mocy umowy o pracę, właścicielem tego wzoru wspólnotowego
         jest pracodawca.

      54      Poza tym zdaniem Komisji, co wynika także z pkt 27–32 opinii rzecznika generalnego, wprawdzie sporządzony przez Komisję pierwszy
         projekt wniosku w sprawie rozporządzenia zawierał oprócz przepisu dotyczącego własności wzoru wspólnotowego opracowanego przez
         pracownika także wyraźny przepis dotyczący wzoru wspólnotowego opracowanego na zlecenie, jednak drugi z tych przepisów nie
         został powtórzony w rozporządzeniu.

      55      Mając na względzie całość powyższych rozważań, na pytania pierwsze i drugie należy odpowiedzieć, że art. 14 ust. 3 rozporządzenia
         nie stosuje się do wzorów wspólnotowych opracowanych na zlecenie.

       W przedmiocie pytania trzeciego lit. a), dotyczącego wykładni art. 14 ust. 1 rozporządzenia
      56      W drodze tego pytania sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 14 ust. 1 rozporządzenia należy interpretować
         w ten sposób, że prawo do wzoru wspólnotowego przysługuje jego twórcy, o ile nie zostało ono przeniesione w drodze umowy na
         jego następcę prawnego.

       Uwagi przedłożone Trybunałowi
      57      FEIA uważa, że art. 14 rozporządzenia należy w całości interpretować w świetle celów rozporządzenia i przy wzięciu pod uwagę
         zamiaru prawodawcy, jakim jest uregulowanie tej materii jedynie w zakresie minimalnym. Przywołuje ona w szczególności z jednej
         strony art. 27, 88 i 96 rozporządzenia, które zawierają odesłanie do przepisów krajowych i dopuszczają ustanowienie w nich
         dalej idącej ochrony wzorów niż ta, która ustanowiona została w rozporządzeniu, a z drugiej strony motywy 6, 8 i 9 rozporządzenia,
         w których mowa jest o wymogach związanych z zasadami pomocniczości oraz proporcjonalności i w których wskazuje się na cel
         polegający na dostosowaniu przepisów materialnych rozporządzenia do odpowiednich przepisów dyrektywy 98/71.

      58      FEIA sugeruje ponadto, aby zawarte w art. 14 ust. 1 rozporządzenia termin „następca prawny” interpretować jako odniesienie
         do różnych możliwych sposobów nabycia praw do wzoru, które przewidziane zostały w przepisach państw członkowskich, włącznie
         z tym, który przewidziany jest w LPJDI na rzecz osoby będącej zleceniodawcą rzeczonego wzoru.

      59      Zdaniem Komisji, Acierty i Cul de Sac art. 14 ust 1 rozporządzenia zawiera ogólny przepis dążący w kierunku przyznania praw
         do wzoru twórcy tego wzoru. Jedyny wyjątek od tej zasady znajduje się w ust. 3 i dotyczy wyłącznie przypadku wzorów opracowanych
         przez pracownika w ramach stosunku pracy najemnej. Ich zdaniem w rozporządzeniu nie ma zatem żadnej luki w przedmiocie ustalenia,
         komu przysługują prawa do wzoru wspólnotowego.

      60      Acierta i Cul de Sac wyjaśniają, że prawo do wzoru wspólnotowego może zostać przeniesione na następcę prawnego w drodze umowy.

      61      Rząd Zjednoczonego Królestwa podnosi, że art. 14 ust. 1 rozporządzenia nie obejmuje przypadku odnoszącego się do własności
         wzoru opracowanego na zlecenie. Ponadto jest on zdania, że państwa członkowskie mogą, zgodnie z motywem 31 rozporządzenia
         oraz jego art. 88 ust. 2, stosować krajowe przepisy dotyczące niezarejestrowanych wzorów.

       Odpowiedź Trybunału
      62      Na wstępie należy przypomnieć, że przedstawione w niniejszej sprawie rozważania Trybunału dotyczą wyłącznie sytuacji, gdy
         z jednej strony mamy do czynienia z niezarejestrowanym wzorem wspólnotowym opracowanym na zlecenie, a z drugiej strony LPJDI
         nie zrównuje takich wzorów z wzorami opracowanymi w ramach stosunku pracy.

      63      Jak wynika ze względów jednolitego stosowania prawa wspólnotowego i zasady równości, treści przepisu prawa wspólnotowego,
         który nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich, dla określenia jego znaczenia i zakresu, należy zwykle
         nadać w całej Wspólnocie autonomiczną i jednolitą wykładnię, którą należy ustalić, uwzględniając kontekst przepisu i cel danego
         uregulowania (zob. w szczególności wyroki: z dnia 18 stycznia 1984 r. w sprawie 327/82 Ekro, Rec. s. 107, pkt 11; z dnia 19 września
         2000 r. w sprawie C‑287/98 Linster, Rec. s. I‑6917, pkt 43; z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie C‑316/05 Nokia, Zb.Orz. s. I–12083,
         pkt 21).

      64      Tak jest też w przypadku terminów „twórca” i „następca prawny”, które występują w art. 14 rozporządzenia.

      65      Gdyby bowiem rzeczone pojęcia miały być interpretowane odmiennie w poszczególnych państwach członkowskich, to przy zaistnieniu
         takich samych okoliczności mogłoby dojść do tego, że w niektórych państwach prawo do wzoru wspólnotowego przysługiwałoby twórcy,
         a w innych jego następcy prawnemu. W takiej sytuacji ochrona zagwarantowana rzeczonym wzorom wspólnotowym nie byłaby jednolita
         na całym terytorium Wspólnoty (zob. analogicznie ww. wyrok w sprawie Nokia, pkt 27).

      66      Jest zatem niezbędne, aby wyżej wymienionym pojęciom nadać jednolitą wykładnię we wspólnotowym porządku prawnym.

      67      Taka wykładnia znajduje oparcie w motywie 1 rozporządzenia, w którym jest mowa o „[u]jednolicony[m] systemie otrzymywania
         wzoru wspólnotowego, objęt[ym] jednolitą ochroną z jednolitym skutkiem w obrębie całego terytorium Wspólnoty […]”.

      68      Z art. 1 ust. 3 rozporządzenia wynika ponadto, że przeniesienie praw do wspomnianych wzorów musi wywoływać skutki na całym
         obszarze Wspólnoty, o ile w rozporządzeniu nie przewidziano inaczej.

      69      Jeśli chodzi bardziej konkretnie o przeniesienie praw do wzoru wspólnotowego z twórcy na jego następcę prawnego w rozumieniu
         art. 14 ust. 1 rozporządzenia, należy stwierdzić, co zasadniczo zauważają FEIA, Cul de sac i Acierta, że możliwość takiego
         przeniesienia wynika w sposób dorozumiany z brzmienia tego artykułu.

      70      Taka interpretacja wynika ponadto w sposób wyraźny z niektórych wersji językowych termin „następca prawny” („ayant droit”),
         w tym z wersji niemieckiej, polskiej, słoweńskiej, szwedzkiej i angielskiej, w których używa się odpowiednio wyrażeń „Rechtsnachfolger”,
         „następca prawny”, „pravni naslednik”, „den till vilken rätten har övergått” oraz „successor in title”.

      71      Takie przeniesienie obejmuje także przeniesienie w drodze umowy.

      72      Z prac przygotowawczych nad rozporządzeniem wynika bowiem, jak podkreślił to rzecznik generalny w pkt 46–50 opinii, że twórca
         może przenieść prawo do wzoru wspólnotowego na swojego następcę prawnego w drodze umowy.

      73      Taka wykładnia znajduje oparcie w motywach 8 i 15 rozporządzenia, w których podkreśla się potrzebę przystosowania systemu
         ochrony wzorów wspólnotowych do potrzeb wszystkich sektorów przemysłowych Wspólnoty.

      74      Ponadto dla celów ochrony w szczególności niezarejestrowanych wzorów wspólnotowych niezbędne jest poszanowanie prawa do zakazu
         kopiowania wzoru, zgodnie z motywem 21 i art. 19 ust. 2 rozporządzenia.

      75      Z motywów 16 i 25 rozporządzenia wynika bowiem, że poza przywołanymi w jego motywie 7 twórcami indywidualnymi, także określone
         sektory przemysłowe Wspólnoty mogą być producentami niezarejestrowanych wzorów wspólnotowych.

      76      W takich okolicznościach nie można wykluczyć, jak zauważa zasadniczo także rząd Zjednoczonego Królestwa, że z gospodarczego
         punktu widzenia następca prawny będzie stroną silniejszą niż twórca i że będzie on dysponował bardziej znacznymi środkami
         na potrzeby wszczęcia postępowania sądowego w celu uniemożliwienia kopiowania rzeczonych wzorów.

      77      Wynika z tego, że wspomniane w motywach 8 i 15 rozporządzenia przystosowanie systemu ochrony wzorów wspólnotowych do potrzeb
         wszystkich sektorów gospodarki we Wspólnocie poprzez możliwość umownego przeniesienia praw do wzoru wspólnotowego może przyczynić
         się do osiągnięcia podstawowego celu, jakim jest skuteczne wykonywanie praw związanych ze wzorem wspólnotowym na całym terytorium
         Wspólnoty, o którym mowa w motywie 29 rozporządzenia.

      78      Ponadto zgodnie z motywem 7 rozporządzenia rozszerzona ochrona wzoru przemysłowego nie tylko promuje udział poszczególnych
         twórców w całokształcie osiągnięć wspólnotowych w tym zakresie, lecz również wspiera innowację i rozwój nowych produktów i inwestycji
         w ich produkcję.

      79      Z powyższego wynika, że możliwość umownego przeniesienia praw do wzoru wspólnotowego z twórcy na jego następcę prawnego w rozumieniu
         art. 14 ust. 1 rozporządzenia jest zgodna zarówno z treścią rzeczonego artykułu, jak i z celami, których osiągnięciu służy
         wspomniane rozporządzenie.

      80      Jednakże to na sądzie krajowym spoczywa zadanie przeanalizowania treści takiej umowy i ustalenia, czy w danym przypadku prawo
         do niezarejestrowanego wzoru wspólnotowego zostało skutecznie przeniesione z twórcy na jego następcę prawnego.

      81      Powyższe rozważania ewidentnie nie stoją na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy w ramach wspomnianej analizy zastosował przepisy
         odnoszące się do umów w celu ustalenia, komu zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia przysługuje prawo do niezarejestrowanego
         wzoru wspólnotowego.

      82      Mając na względzie całość powyższych rozważań, na pytanie trzecie lit. a) należy odpowiedzieć, iż w okolicznościach takich
         jak te, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, art. 14 ust. 1 rozporządzenia należy interpretować w ten sposób,
         że prawo do wzoru wspólnotowego przysługuje twórcy, o ile nie zostało przezeń przeniesione na jego następcę prawnego w drodze
         umowy.

       W przedmiocie pytania trzeciego lit. b) oraz pytań czwartego i piątego
      83      Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytanie trzecie lit. a) nie ma potrzeby udzielenia odpowiedzi ani na pytanie trzecie lit. b),
         ani na pytania czwarte i piąte.

       W przedmiocie kosztów
      84      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Artykuł 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych nie stosuje
            się do wzorów wspólnotowych opracowanych na zlecenie.
      2)      W okolicznościach takich jak te, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002
            należy interpretować w ten sposób, że prawo do wzoru wspólnotowego przysługuje twórcy, o ile nie zostało przezeń przeniesione
            na jego następcę prawnego w drodze umowy.
      Podpisy
      * Język postępowania: hiszpański.