title: Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 5 lipca 2012 r.#Michel Bourgès-Maunoury i Marie-Louise Heintz, po mężu Bourgès-Maunoury, przeciwko Direction des services fiscaux d’Eure-et-Loir.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez tribunal de grande instance de Chartres.#Przywileje i immunitety Wspólnot Europejskich – Zwolnienie z podatków krajowych dochodów wypłacanych przez Unię – Uwzględnienie dochodów wypłacanych przez Unię przy obliczaniu maksymalnej dopuszczalnej stawki opodatkowania z tytułu podatku majątkowego.#Sprawa C‑558/10.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
      z dnia 5 lipca 2012 r. (
            *1
         )
      „Przywileje i immunitety Wspólnot Europejskich — Zwolnienie z podatków krajowych dochodów wypłacanych przez Unię — Uwzględnienie dochodów wypłacanych przez Unię przy obliczaniu maksymalnej dopuszczalnej stawki opodatkowania z tytułu podatku majątkowego”
      W sprawie C-558/10
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez tribunal de grande instance de Chartres (Francja) postanowieniem z dnia 24 listopada 2010 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 29 listopada 2010 r., w postępowaniu:

         Michel Bourgès-Maunoury,

         Marie-Louise Heintz, po mężu Bourgès-Maunoury,

      przeciwko

         Direction des services fiscaux d’Eure-et-Loir,

      TRYBUNAŁ (trzecia izba),
      w składzie: K. Lenaerts, prezes izby, R. Silva de Lapuerta, E. Juhász, T. von Danwitz i D. Šváby (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Cruz Villalón,
      sekretarz: A. Impellizzeri, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 23 listopada 2011 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu M. Bourgès’go-Maunoury’ego oraz M.L. Heintz, po mężu Bourgès -Maunoury, przez T. Davidian, avocat,

               —

               w imieniu rządu francuskiego przez G. de Bergues’a oraz A. Adama, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu rządu belgijskiego, przez J.C. Halleux oraz M. Jacobs, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu rządu niderlandzkiego przez C. Wissels oraz M. de Ree, działające w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez F. Clotuche-Duvieusart oraz I. Martínez del Peral, oraz przez R. Lyala, działających w charakterze pełnomocników,

         po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 16 lutego 2012 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 13 akapit drugi Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich dołączonego do Traktatu ustanawiającego jedną Radę i jedną Komisję Wspólnot Europejskich (Dz.U. 1967, 152, s. 13), a następnie, na mocy traktatu z Amsterdamu, do traktatu WE (zwanego dalej „protokołem”).

               2

               Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy M. Bourgès’m-Maunourym i jego małżonką M.L. Heintz a Direction des services fiscaux d’Eure-et-Loir (dyrekcją służb podatkowych w Eure-et-Loir) w przedmiocie uwzględnienia dochodów wypłacanych przez Unię Europejską przy obliczaniu maksymalnej dopuszczalnej stawki opodatkowania podatkiem majątkowym (zwanym dalej „ISF”).

         Ramy prawne

         Prawo Unii

               3

               Artykuł 13 protokołu w brzmieniu obowiązującym w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych stanowił:
               „Urzędnicy i inni pracownicy Wspólnot są objęci podatkiem na rzecz Wspólnot od dochodów, wynagrodzeń i dodatków wypłacanych im przez Wspólnoty, zgodnie z warunkami i procedurą określoną przez Radę, stanowiącą na wniosek Komisji.
               Są oni zwolnieni z krajowych podatków od dochodów, wynagrodzeń i dodatków wypłacanych przez Wspólnoty”.

         Prawo francuskie

               4

               ISF, który został ustanowiony przez loi no 88-1149, du 23 décembre 1988, de finances pour 1989 (ustawę nr 88-1149 z dnia 23 grudnia 1988 r. o finansach na 1989 r., JORF z dnia 28 grudnia 1988 r., s. 16320), był regulowany w art. 885 A –885 X code général des impôts (powszechnego kodeksu podatkowego, zwanego dalej „CGI”), w brzmieniu obowiązującym w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych.

               5

               Artykuł 885 A CGI stanowił:
               „Rocznemu podatkowi majątkowemu podlegają, jeżeli ich wartość majątku przekracza pierwszy próg skali ustalonej w art. 885 U:

                        1o

                        Osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych we Francji, z tytułu majątku położonego we Francji lub poza Francją.

                  […]

                        2o

                        Osoby fizyczne niemające zamieszkania dla celów podatkowych we Francji, z tytułu majątku położonego we Francji.

                  Poza przypadkami przewidzianymi w art. 6 ust. 4 lit. a) i b) małżonkowie podlegają wspólnemu opodatkowaniu.
               Przesłanki opodatkowania są oceniane na dzień 1 stycznia każdego roku.
               […]”.

               6

               ISF towarzyszy mechanizm maksymalnej dopuszczalnej stawki opodatkowania opisany w art. 885 V CGI. Rzeczony artykuł ma następującą treść:
               „[ISF] zobowiązanego mającego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych we Francji pomniejsza się o różnicę między z jednej strony, sumą kwot tego podatku i innych podatków należnych we Francji i zagranicą z tytułu dochodów i przychodów za rok poprzedni, obliczonych przed zastosowaniem odliczeń oraz podatkowi u źródła nie zwalniającemu od zapłaty podatku, a z drugiej strony, wartością stanowiącą 85% sumy dochodów netto za rok poprzedni po odliczeniu strat dozwolonych przez art. 156 [CGI], a także przychodów zwolnionych od podatków uzyskanych w tym samym roku we Francji lub poza Francją i przychodów podlegających opodatkowaniu u źródła zaliczanemu na poczet podatku. Obniżenie nie może przekroczyć kwoty równej 50% kwoty podatku wynikającej z zastosowania art. 885 V albo, gdy jest ona wyższa, kwoty podatku odpowiadającego majątkowi podlegającemu opodatkowaniu równemu górnej granicy trzeciego progu opodatkowania określonego w art. 885 U.
               Przyrost wartości określa się bez uwzględnienia progów, odliczeń i obniżenia przewidzianych w niniejszym kodeksie.
               Przy stosowaniu akapitu pierwszego, jeżeli podatek dochodowy obliczony został od dochodów osób, których majątek nie wchodzi do podstawy opodatkowania [ISF] zobowiązanego, to podatek ten jest obniżany według stosunku odnośnego dochodu tych osób do ich całego dochodu”.

         Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne

               7

               M. Bourgès-Maunoury i M.L. Heintz są byłymi urzędnikami Unii i otrzymują z tego tytułu odszkodowania za zakończenie służby lub emerytury.

               8

               Mając miejsce zamieszkania we Francji i podlegając ISF, M. Bourgès-Maunoury i M.L. Heintz złożyli za lata 2002–2004, 2006 i 2007 deklaracje ISF, nie włączywszy odszkodowań i emerytur wypłaconych im przez Unię do ich wszystkich pozostałych dochodów przy obliczaniu progów opodatkowania przewidzianego w art. 885 Va CGI.

               9

               Ponieważ nie wnieśli oni o zastosowanie maksymalnej dopuszczalnej stawki opodatkowania ISF za rok 2005, w dniu 7 lipca 2006 r. wnieśli sprostowanie deklaracji, tak aby móc skorzystać z tej maksymalnej dopuszczalnej stawki bez uwzględnienia dochodów wypłacanych przez Unię.

               10

               W związku z tym, że wniosek ten został oddalony przez Direction des services fiscaux d’Eure-et-Loir, M. Bourgès-Maunoury i M.L. Heintz wnieśli w dniu 27 grudnia 2006 r. skargę do tribunal de grande instance de Chartres przeciwko decyzji o oddalającej. Na podstawie art. 24 regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich wnieśli oni również o pomoc Komisji w tym zakresie, która to pomoc została im przyznana decyzją z dnia 6 marca 2007 r.

               11

               Wyrokiem z dnia 10 października 2007 r. tribunal de grande instance de Chartres oddalił roszczenie M. Bourgès’go-Maunoury’ego i M.L. Heintz.

               12

               Wyrokiem z dnia 27 listopada 2008 r. cour d’appel de Versailles uchylił wyrok tribunal de grande instance de Chartres w zakresie, w jakim oddalił on wniosek za rok 2005.

               13

               Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r. Cour de cassation oddalił skargę wniesioną przez francuski organ podatkowy od rzeczonego wyroku cour d’appel de Versailles.

               14

               Równocześnie decyzją z dnia 1 września 2008 r. Direction des services fiscaux d’Eure-et-Loir wydała decyzję korygującą wysokość ISF należnego od M. Bourgès’go-Maunoury’ego oraz M.L Heintz za lata 2002–2004, 2006 i 2007, z tego powodu, że dochody wypłacone im przez Unię nie zostały uwzględnione przy obliczaniu progu opodatkowania ISF.

               15

               W dniu 19 stycznia 2009 r. direction des services fiscaux d’Eure-et-Loir wydała w stosunku do małżonków Bourgès-Maunoury dwie decyzje nakazujące pokrycie nieuiszczonych składek na podatek ISF należnych za rzeczone lata. Odwołanie od tych decyzji wniesione przez małżonków zostało oddalone decyzją tej dyrekcji z dnia 18 lutego 2009 r.

               16

               Michel Bourgès-Maunoury i M.L Heintz wnieśli w dniu 16 kwietnia 2009 r. skargę na decyzję oddalającą do tribunal de grande instance de Chartres, powołując się na wspomniane wyroki cour d’appel de Versailles oraz Cour de cassation. Direction des services fiscaux d’Eure-et-Loir odpowiedziała, że z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, iż zwolnienia podatkowe, z których korzystają urzędnicy Unii, nie mogą w żadnym wypadku prowadzić do tego, aby zostali oni uznani za nieosiągających żadnych dochodów.

               17

               Sąd odsyłający uważa, że art. 885Va CGI nie może prowadzić do uwzględnienia wszystkich dochodów osoby fizycznej, włączywszy w to dochody otrzymane od Unii, w ramach obliczania obniżenia ISF, w ten sposób, aby podatek ten był wyższy, jeżeli przy obliczaniu maksymalnej dopuszczalnej stawki opodatkowania tym podatkiem uwzględnia się dochody krajowe i wspólnotowe osoby fizycznej.

               18

               Sąd krajowy podnosi ponadto, że Cour de cassation w wyroku, o którym mowa w pkt 13 niniejszego wyroku, orzekł, iż art. 885 Va CGI skutkuje pośrednim opodatkowaniem dochodów pochodzenia wspólnotowego skarżących w postępowaniu przed sądem krajowym.

               19

               W tych okolicznościach tribunal de grande instance de Chartres, mając wątpliwości co do wykładni art. 13 akapit drugi protokołu, postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
               „Czy art. 13 ust. 2 rozdziału V protokołu […] stoi na przeszkodzie uwzględnieniu w ramach obliczania maksymalnej dopuszczalnej stawki opodatkowania dla podatku majątkowego całości dochodów podatnika, włącznie z dochodami pochodzącymi od Wspólnoty?”.

         W przedmiocie pytania prejudycjalnego

               20

               Przez swoje pytanie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 13 akapit drugi protokołu powinien być interpretowany w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu takiemu jak sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, które uwzględnia dochody, włączywszy w to emerytury i dodatki za zakończenie służby, wypłacane przez Unię urzędnikom i pracownikom lub byłym urzędnikom i byłym pracownikom w ramach określania maksymalnej dopuszczalnej stawki opodatkowania podatnikiem takim jak ISF.

               21

               Jeżeli chodzi o zasady, których stosowanie pozwoli odpowiedzieć na przedstawione pytanie, Trybunał podkreślił w wyroku z dnia 16 grudnia 1960 r. w sprawie 6/60 Humblet przeciwko państwu belgijskiemu, Rec. s. 1125, 1156, 1157, że jedynie całkowite zwolnienie wynagrodzeń wypłacanych przez Unię ze wszystkich podatków krajowych pozwoli jej instytucjom skutecznie wykonywać ich wyłączne prawo do ustalania rzeczywistej kwoty dochodów jej urzędników oraz że takie uprawnienie zostałoby wyłączone, jeżeli państwa członkowskie zachowałyby prawo do opodatkowania tych dochodów według właściwego dla nich systemu podatkowego. W ten sposób zostało stwierdzone, że traktaty wyłączają wynagrodzenia płacone urzędnikom Unii z suwerenności podatkowej państw członkowskich oraz że wspomniane wyłączne prawo Unii do ustalania rzeczywistej kwoty dochodów jej urzędników jest nieodzowne nie tylko w celu umocnienia niezależności kadr administracyjnych Unii względem organów krajowych, lecz także w celu zagwarantowania równego traktowania urzędników różnych narodowości.

               22

               Protokół przewiduje w ten sposób wyraźne rozróżnienie pomiędzy, po pierwsze, dochodami pochodzenia krajowego podlegającymi władztwu krajowych organów państw członkowskich, oraz po drugie, dochodami wypłacanymi przez Unię urzędnikom lub pracownikom, które podlegają wyłącznie prawu Unii co do ich ewentualnego opodatkowania. Taki rozdział odnośnych kompetencji podatkowych państw członkowskich i Unii powinien wykluczyć wszelkie opodatkowanie – nie tylko bezpośrednie, ale także pośrednie – przez państwa członkowskie dochodów wypłacanych przez Unię i niepodlegających kompetencji tych państw (ww. wyrok w sprawie Humblet przeciwko państwu belgijskiemu, s. 1158; wyroki: z dnia 24 lutego 1988 r. w sprawie 260/86 Komisja przeciwko Belgii, Rec. s. 955, pkt 10; z dnia 22 marca 1990 r. w sprawie C-333/88 Tither, Rec. s. I-1133, pkt 12; z dnia 14 października 1999 r. w sprawie C-229/98 Vander Zwalmen i Massart, Rec. s. I-7113, pkt 21).

               23

               Jak wynika z pkt 2 lit. a) postanowień ww. wyroku w sprawie Humblet przeciwko państwu belgijskiemu, Trybunał słusznie orzekł, że art. 13 protokołu zakazuje państwom członkowskim ustanawiania opodatkowania urzędnika lub pracownika Unii jakimkolwiek podatkiem, który jest oparty w całości lub w części na dochodach płaconych przez Unię.

               24

               W niniejszej sprawie sytuacja jest analogiczna do sytuacji leżącej u podstaw ww. wyroku w sprawie Humblet przeciwko państwu belgijskiemu, ponieważ dochody wypłacane przez Unię jej urzędnikom lub pracownikom również zostają opodatkowane pośrednio (zob. ww. wyrok w sprawie Humblet przeciwko państwu belgijskiemu, s. 1159).

               25

               W rzeczywistości bowiem, jeżeli chodzi o przepisy takie jak sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, należy stwierdzić, że uwzględnienie kwoty dochodów wypłacanych przez Unię przy obliczaniu progu 85% wszystkich dochodów, takiego jak przewidziany w art. 885 Va CGI, zwiększa łączną kwotę dochodu podatnika, a w związku z tym maksymalną kwotę opodatkowania z tytułu ISF, co powoduje zwiększenie ostatecznej stawki opodatkowania ze szkodą dla urzędnika lub dla pracownika Unii, tak jak to stwierdził również cour d’appel de Versailles w wyroku z dnia 27 listopada 2008 r., o którym mowa w pkt 12 niniejszego wyroku.

               26

               W związku z tym stosowanie art. 885 Va CGI prowadzi do obciążenia podatnika podatkiem, co skutkuje pośrednim opodatkowaniem dochodów wypłacanych mu przez Unię, co również stwierdził Cour de cassation w wyroku, o którym mowa w pkt 13 niniejszego wyroku.

               27

               Okoliczność, na którą powołuje się direction des services fiscaux d’Eure-et-Loir w sprawie przed sądem krajowym, zgodnie z którą dochody wypłacane przez Unię są brane pod uwagę nie w związku z podstawą opodatkowania, a jedynie w ramach mechanizmu ustalania progów opodatkowania ISF, nie jest w stanie podważyć tej oceny.

               28

               W rzeczywistości bowiem fakt pobierania podatku krajowego takiego jak ISF, z uwzględnieniem – przy ustalaniu ostatecznej kwoty – dochodów wypłacanych przez Unię, które są zwolnione z podatków krajowych, jest równoznaczny z pośrednim opodatkowaniem tych dochodów z naruszeniem art. 13 akapit drugi protokołu.

               29

               Podobnie okoliczność, że mechanizm ustalania progów opodatkowania ISF ma na celu ograniczenie jego skutków konfiskacyjnych oraz ustalenie rzeczywistej zdolności podatkowej podatnika, nie może pozwalać na pośrednie opodatkowanie z naruszeniem art. 13 akapit drugi protokołu dochodów wypłacanych przez Unię jej urzędnikom lub pracownikom.

               30

               W interesie pewności prawa należy stwierdzić, że ponieważ dochody wypłacane przez Unię i przez nią opodatkowywane nie mogą być bezpośrednio lub pośrednio opodatkowywane przez państwo członkowskie i są wyłączone spod suwerenności podatkowej państw członkowskich, to osoba otrzymująca takie dochody jest również zwolniona z jakiegokolwiek obowiązku zadeklarowania kwoty tych dochodów organom podatkowym państwa członkowskiego.

               31

               Wreszcie, należy podkreślić, że państwa członkowskie mogą swobodnie przewidywać mechanizm ustalania maksymalnej dopuszczalnej granicy opodatkowania dla podatku takiego jak ISF, o ile jednak taki mechanizm jest zgodny z prawem Unii, a w szczególności z art. 13 protokołu.

               32

               W związku z tym na przedstawione pytanie należy odpowiedzieć, że art. 13 akapit drugi protokołu powinien być interpretowany w ten sposób, iż sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu takiemu jak sporne w postępowaniu krajowym, które uwzględnia dochody, włączywszy w to emerytury i dodatki za zakończenie służby, wypłacane przez Unię jej urzędnikom i pracownikom lub byłym urzędnikom i byłym pracownikom, w ramach ustalania maksymalnej dopuszczalnej stawki opodatkowania podatkiem takim jak ISF.

         W przedmiocie kosztów

               33

               Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:

                     Artykuł 13 akapit drugi Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich dołączonego do Traktatu ustanawiającego jedną Radę i jedną Komisję Wspólnot Europejskich, a następnie, na mocy traktatu z Amsterdamu, do traktatu WE, powinien być interpretowany w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu takiemu jak sporne w postępowaniu krajowym, które uwzględnia dochody, włączywszy w to emerytury i dodatki za zakończenie służby, wypłacane przez Unię jej urzędnikom i pracownikom lub byłym urzędnikom i byłym pracownikom, w ramach ustalania maksymalnej dopuszczalnej stawki opodatkowania podatkiem takim jak impôt de solidarité sur la fortune (francuski podatek majątkowy).

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: francuski.


title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 8 maja 2008 r. # Eurohypo AG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Odwołanie - Wspólnotowy znak towarowy - Rozporządzenie (WE) nr 40/94 - Artykuł 7 ust. 1 lit. b) - Słowny znak towarowy - EUROHYPO - Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji - Znak towarowy pozbawiony charakteru odróżniającego. # Sprawa C-304/06 P.

text:
      Sprawa C‑304/06 P
      Eurohypo AG
      przeciwko
      Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
      Odwołanie – Wspólnotowy znak towarowy – Rozporządzenie (WE) nr 40/94 – Artykuł 7 ust. 1 lit. b) – Słowny znak towarowy EUROHYPO – Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji – Znak towarowy pozbawiony charakteru odróżniającego
      Streszczenie wyroku
      1.        Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
            – Odrębne badanie różnych podstaw odmowy rejestracji – Wykładnia podstaw odmowy rejestracji w świetle interesu ogólnego chronionego
            przez każdą z nich – Ocena charakteru odróżniającego znaku towarowego przez dokonanie wyłącznie analizy charakteru opisowego
            tego znaku
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 7 ust. 1 lit. b), c))
      2.        Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
            – Znaki towarowe pozbawione charakteru odróżniającego
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 7 ust. 1 lit. b))
      1.        Nawet jeżeli istnieje pewne zachodzenie na siebie zakresów stosowania poszczególnych bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji
         znaku towarowego określonych w art. 7 ust. 1 lit. b)–d) rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego,
         to jednak z utrwalonego orzecznictwa wynika, że każda z wymienionych w art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 podstaw odmowy
         rejestracji jest niezależna od pozostałych i powinna podlegać odrębnemu rozpatrzeniu. Ponadto wspomniane podstawy odmowy rejestracji
         należy interpretować w świetle interesu ogólnego chronionego przez każdą z nich, a interes ogólny brany pod uwagę przy badaniu
         każdej z tych podstaw odmowy rejestracji może, a nawet powinien, odzwierciedlać odmienne rozważania, w zależności od rozpatrywanej
         podstawy odmowy rejestracji.

      W tym zakresie pojęcie interesu ogólnego chronionego przez art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 pokrywa się w oczywisty
         sposób z podstawową funkcją znaku towarowego, jaką jest zagwarantowanie konsumentowi czy końcowemu odbiorcy, że towar lub
         usługa oznaczone danym znakiem towarowym pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, umożliwiając mu – bez ryzyka wprowadzenia
         w błąd – odróżnienie tego towaru lub usługi od towarów i usług pochodzących z innych przedsiębiorstw.

      A zatem charakter odróżniający znaku towarowego nie może być oceniany przez dokonanie analizy wyłącznie charakteru opisowego
         tego znaku w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit c), bez jakichkolwiek rozważań dotyczących bezpośrednio podstawy odmowy rejestracji
         przewidzianej w art. 7 ust. 1 lit. b). W ramach takiej analizy bowiem pominięty zostaje interes ogólny, którego ochronie służy
         konkretnie ten ostatni przepis i który polega na zagwarantowaniu określenia pochodzenia towaru lub usługi oznaczonych danym
         znakiem towarowym.

      Ponadto o ile kryterium, zgodnie z którym znak towarowy składający się z elementów opisowych może spełnić przesłanki rejestracji,
         w zakresie w jakim słowo złożone weszło do języka potocznego i nabyło w nim własnego znaczenia, jest właściwe w ramach stosowania
         art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, o tyle nie stanowi ono kryterium, w świetle którego należy interpretować art. 7
         ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia. W istocie, chociaż wspomniane kryterium pozwala wykluczyć, że dany znak towarowy jest
         używany do opisu towaru lub usługi, to nie umożliwia ono jednak stwierdzenia, czy znak ten może zagwarantować konsumentowi
         lub końcowemu odbiorcy określenie pochodzenia towaru lub usługi, które oznacza.

      (por. pkt 54–56, 58, 59, 61, 62)
      2.        Oznaczenie słowne EUROHYPO, o którego rejestrację jako wspólnotowego znaku towarowego wniesiono dla „spraw finansowych; spraw
         monetarnych; spraw nieruchomości, usług finansowych, finansowania”, należących do klasy 36 w rozumieniu porozumienia nicejskiego,
         jest pozbawione w odniesieniu do rozpatrywanych usług charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia
         nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego.

      W dziedzinie, której dotyczy zgłoszenie rozpatrywanego znaku, przeciętni konsumenci niemieckojęzyczni uznają bowiem oznaczenie
         słowne EUROHYPO za odnoszące się w całości i ogólnie do usług finansowych wymagających zabezpieczeń rzeczowych, a w szczególności
         do kredytów hipotecznych wypłacanych w walucie europejskiej unii gospodarczej i walutowej. Ponadto żaden dodatkowy element
         nie pozwala stwierdzić, że kombinacja utworzona z potocznych i zwykłych słów „euro” i „hypo” jest nietypowa lub uzyska własne
         znaczenie, odróżniające w odczuciu wskazanych odbiorców usługi zgłaszającego od usług mających inne pochodzenie handlowe.
         W konsekwencji właściwy krąg odbiorców uzna, że omawiany znak dostarcza informacji na temat charakteru usług, które oznacza,
         a nie wskazuje na ich pochodzenie.

      (por. pkt 68, 69)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 8 maja 2008 r.(*)

      Odwołanie – Wspólnotowy znak towarowy – Rozporządzenie (WE) nr 40/94 – Artykuł 7 ust. 1 lit. b) – Słowny znak towarowy EUROHYPO – Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji – Znak towarowy pozbawiony charakteru odróżniającego
      W sprawie C‑304/06 P
      mającej za przedmiot odwołanie, w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 13 lipca 2006 r.,
      Eurohypo AG, z siedzibą w Eschborn (Niemcy), reprezentowana przez C. Rohnkego oraz M. Klotha, Rechtsanwälte, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

      wnosząca odwołanie,
      w której drugą stroną jest:
      Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowany przez G. Schneidera oraz J. Weberndörfera, działających w charakterze pełnomocników,

      strona pozwana w pierwszej instancji,
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: P. Jann, prezes izby, A. Tizzano (sprawozdawca), A. Borg Barthet, M. Ilešič i E. Levits, sędziowie,
      rzecznik generalny: V. Trstenjak,
      sekretarz: J. Swedenborg, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 4 października 2007 r.,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2007 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        W odwołaniu spółka Eurohypo AG (zwana dalej „wnoszącą odwołanie”) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot
         Europejskich z dnia 3 maja 2006 r. w sprawie T‑439/04 Eurohypo przeciwko OHIM (EUROHYPO), Rec. s. II‑1269 (zwanego dalej „zaskarżonym
         wyrokiem”), na mocy którego Sąd oddalił jej skargę na decyzję Czwartej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku
         Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) z dnia 6 sierpnia 2004 r. (sprawa R 829/2002‑4) (zwaną dalej „sporną decyzją”).

      2        Sporną decyzją OHIM odmówił rejestracji oznaczenia słownego EUROHYPO jako wspólnotowego znaku towarowego dla usług należących
         do klasy 36 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji
         znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., zrewidowanego i zmienionego (zwanego dalej „porozumieniem nicejskim”), które odpowiadają
         następującemu opisowi: „sprawy finansowe; sprawy monetarne; sprawy nieruchomości, usługi finansowe, finansowanie […]”.

       Ramy prawne
      3        Artykuł 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994,
         L 11, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 3288/94 z dnia 22 grudnia 1994 r. (Dz.U. L 349, s. 83, zwanego dalej
         „rozporządzeniem nr 40/94) przewiduje:

      „1.      Nie są rejestrowane:
      […]
      b)      znaki towarowe, które pozbawione są jakiegokolwiek odróżniającego charakteru;
      c)      znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości,
         ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych
         właściwości towarów lub usług;

      d)      znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo
         używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych;

      […]
      2.      Ustęp 1 stosuje się bez względu na fakt, że podstawy odmowy rejestracji istnieją tylko w części Wspólnoty.
      […]”.
      4        Artykuł 38 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 przewiduje:

      „1.      W przypadku gdy na mocy art. 7 znak towarowy nie kwalifikuje się do rejestracji w odniesieniu do niektórych lub wszystkich
         towarów lub usług objętych zgłoszeniem wspólnotowego znaku towarowego, zgłoszenie odrzuca się w odniesieniu do tych towarów
         lub usług”.

      5        Artykuł 74 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 40/94 stanowi:

      „1.      W trakcie postępowania Urząd bada stan faktyczny z urzędu; […]”.
       Okoliczności powstania sporu
      6        W dniu 30 kwietnia 2002 r. wnosząca odwołanie wniosła do OHIM o rejestrację oznaczenia słownego EUROHYPO dla usług należących
         do klasy 36 w rozumieniu porozumienia nicejskiego i odpowiadających następującemu opisowi:

      „sprawy finansowe; sprawy monetarne; sprawy nieruchomości, usługi finansowe, finansowanie, analizy finansowe, inwestycje,
         ubezpieczenia”.

      7        Wniosek ten został odrzucony decyzją eksperta z dnia 30 sierpnia 2002 r. wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) i c) oraz
         art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, którą wnosząca odwołanie zaskarżyła do OHIM.

      8        W drodze spornej decyzji OHIM uwzględnił odwołanie w części, uchylając decyzję eksperta w odniesieniu do usług w zakresie
         „analiz finansowych, inwestycji, ubezpieczeń”.

      9        Odwołanie zostało natomiast oddalone w odniesieniu do pozostałych usług należących do klasy 36, to jest „spraw finansowych;
         spraw monetarnych; spraw nieruchomości, usług finansowych, finansowania”.

      10      OHIM uznał zasadniczo, że elementy „euro” i „hypo” zawierają wyraźną wskazówkę co do cech pięciu wyżej wymienionych rodzajów
         usług oraz że połączenie tych dwóch elementów w jednym wyrazie nie sprawia, by znak towarowy wykazywał charakter opisowy w mniejszym
         stopniu. W konsekwencji stwierdził on, że oznaczenie słowne EUROHYPO stanowi opis usług w zakresie „spraw finansowych; spraw
         monetarnych; spraw nieruchomości, usług finansowych, finansowania” i jest w związku z tym pozbawione charakteru odróżniającego
         w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, przynajmniej w krajach niemieckojęzycznych, co na mocy art. 7
         ust. 2 tego rozporządzenia wystarczy, by uzasadnić odmowę udzielenia ochrony.

       Przebieg postępowania przed Sądem i zaskarżony wyrok
      11      W dniu 5 listopada 2004 r. wnosząca odwołanie wniosła do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. Na poparcie
         skargi podniosła dwa zarzuty, które dotyczyły odpowiednio naruszenia art. 74 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 40/94
         oraz naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia.

      12      W pierwszym zarzucie, dotyczącym naruszenia art. 74 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 40/94, wnosząca odwołanie podniosła,
         że w spornej decyzji OHIM nie przeprowadził wyczerpującego badania kwestii postrzegania przez odbiorców oznaczenia słownego
         EUROHYPO.

      13      Sąd oddalił ten zarzut, stwierdzając w pkt 20 zaskarżonego wyroku, że „[…] [d]ecyzja Izby Odwoławczej o zaniechaniu przeprowadzania
         dalszych badań w sytuacji, w której była ona na tyle przekonana co do charakteru opisowego elementów „euro” i „hypo” oraz
         wyrazu „eurohypo”, by odmówić rejestracji znaku, nie jest sprzeczna z art. 74 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 40/94”.

      14      W drugim zarzucie wnosząca odwołanie podniosła naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 w zakresie, w jakim
         OHIM uznał, że oznaczenie słowne EUROHYPO wykazywało charakter opisowy względem rozpatrywanych usług finansowych.

      15      Jeżeli chodzi o podstawę wydania spornej decyzji, Sąd wskazał na wstępie w pkt 41, 43 i 44 zaskarżonego wyroku, że:

      „41      Należy stwierdzić, że – wbrew twierdzeniom OHIM – z pkt 12 i nast. [spornej] decyzji wynika, że w decyzji o odrzuceniu zgłoszenia
         oznaczenia słownego EUROHYPO w odniesieniu do usług w zakresie „spraw finansowych; spraw monetarnych; spraw nieruchomości,
         usług finansowych, finansowania” powołano się wyłącznie na art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94. Jednak dokonana
         w pkt 13–16 analiza, która stanowi podstawę wymienionej wyżej decyzji o odrzuceniu, dotyczy opisowego charakteru oznaczenia
         słownego EUROHYPO.

      […]
      43      Jednak zakresy poszczególnych podstaw rejestracji, wymienionych w lit. b)‑d) tego przepisu, wyraźnie na siebie zachodzą […].
      44      Z orzecznictwa Trybunału i Sądu wynika również, że słowny znak towarowy, który stanowi opis właściwości towarów lub usług
         w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, jest [z tego tytułu bezwzględnie] pozbawiony charakteru odróżniającego
         względem tych towarów lub usług w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia […]”.

      16      Sąd wskazał więc w pkt 45 zaskarżonego wyroku, że „[…] ocena zgodności [spornej] decyzji z prawem wymaga zbadania, czy Izba
         Odwoławcza wykazała, że oznaczenie słowne EUROHYPO ma w stosunku do usług w zakresie »spraw finansowych; spraw monetarnych;
         spraw nieruchomości, usług finansowych, finansowania«, należących do klasy 36, charakter opisowy. Jeśli tak się stało, odmowa
         rejestracji stanowi następstwo prawidłowego zastosowania art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 oraz art. 7 ust. 1
         lit. c) tego rozporządzenia i w związku z tym nie należy stwierdzać nieważności [spornej] decyzji. […]”.

      17      Sąd zbadał następnie, czy oznaczenie słowne EUROHYPO wykazywało charakter opisowy względem rozpatrywanych usług.

      18      W pierwszej kolejności stwierdził on w pkt 51 i 52 zaskarżonego wyroku, że OHIM prawidłowo uznał, iż rozpatrywane odrębnie,
         elementy „euro” i „hypo” wykazują charakter opisowy względem rozpatrywanych usług.

      19      W drugiej kolejności Sąd zbadał, czy stwierdzony charakter opisowy elementów tworzących oznaczenie słowne EUROHYPO występuje
         również w przypadku samego złożonego słowa. W pkt 55 zaskarżonego wyroku przyznał on istnienie tego charakteru następującymi
         słowy:

      „55      Należy stwierdzić po pierwsze, że oznaczenie słowne EUROHYPO stanowi proste połączenie dwóch elementów opisowych, niewywołujące
         wrażenia dostatecznie dalekiego od wrażenia wywołanego zwykłym zestawieniem jego elementów składowych, które dominowałoby
         nad sumą znaczeń tych elementów. Po drugie, [wnosząca odwołanie] nie wykazała, by to złożone słowo weszło do języka potocznego
         i nabyło własne znaczeni[e]. Przeciwnie – twierdzi ona, że oznaczenie słowne EUROHYPO nie weszło do potocznego języka niemieckiego
         jako opisujące usługi finansowe”.

      20      Ponadto w pkt 56 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, że w tej sprawie nie można zastosować rozwiązania przyjętego w wyroku Trybunału
         z dnia 20 września 2001 r. w sprawie C‑383/99 P Procter & Gamble przeciwko OHIM, nazywanego „Baby‑dry”, Rec. s. I‑6251, ponieważ
         „[w]ystępująca w tamtej sprawie syntagma stanowiła nowy pomysł językowy, nietypowy pod względem struktury, czego nie można
         powiedzieć o oznaczeniu słownym EUROHYPO”.

      21      W konsekwencji w pkt 57 zaskarżonego wyroku Sąd doszedł do wniosku, że:

      „Izba Odwoławcza zgodnie z prawem uznała, iż oznaczenie słowne EUROHYPO ma charakter opisowy w stosunku do usług w zakresie
         »spraw finansowych; spraw monetarnych; spraw nieruchomości, usług finansowych i finansowania«, należących do klasy 36, i że
         w związku z tym jest ono pozbawione charakteru odróżniającego. Z powyższego wynika, że – zgodnie z tym, co zostało powiedziane
         w pkt 45 powyżej – nie ma potrzeby badania, czy Izba Odwoławcza przedstawiła inne powody, dla których uznała, że zgłoszone
         oznaczenie jest pozbawione charakteru odróżniającego”.

      22      Wreszcie w pkt 58 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził niedopuszczalność zarzutu dotyczącego częstego używania znaku z uwagi
         na to, że został on po raz pierwszy podniesiony przed Sądem.

      23      W konsekwencji Sąd oddalił skargę w całości.

       Żądania stron
      24      W odwołaniu wnosząca odwołanie wnosi do Trybunału o:

      –        uchylenie zaskarżonego wyroku;
      –        stwierdzenie nieważności spornej decyzji;
      –        obciążenie OHIM kosztami postępowania.
      25      OHIM wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania i obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.

       W przedmiocie odwołania
      26      Na poparcie odwołania wnosząca je podnosi dwa zarzuty, które dotyczą odpowiednio naruszenia art. 74 ust. 1 zdanie pierwsze
         i art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.

       W przedmiocie zarzutu pierwszego
       Argumentacja stron
      27      W pierwszym zarzucie wnosząca odwołanie podnosi, że art. 74 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 40/94 nakłada na OHIM
         obowiązek dokonania pogłębionej analizy, tak by mógł on z pewnością stwierdzić, czy zachodzą podstawy odmowy rejestracji.
         W niniejszej sprawie OHIM ograniczył się do zbadania charakteru opisowego elementów „euro” i „hypo” rozpatrywanych odrębnie,
         nie przedstawił jednak ustaleń o charakterze faktycznym dotyczących słownego znaku towarowego EUROHYPO postrzeganego jako
         całość.

      28      Ponadto wnosząca odwołanie zarzuca OHIM, iż ten przeprowadził w Internecie poszukiwania dotyczące znaku towarowego EUROHYPO
         i następnie świadomie zataił ich wyniki, gdyż nie pozwalały wykazać, że znak ten był używany w sposób opisowy. W ten sposób,
         jej zdaniem, OHIM wypaczył fakty.

      29      Sąd dopuścił się zatem w przekonaniu wnoszącej odwołanie naruszenia prawa polegającego na stwierdzeniu, że niezawarcie w uzasadnieniu
         spornej decyzji odesłania do przeprowadzonych w Internecie poszukiwań dotyczących charakteru opisowego znaku towarowego EUROHYPO
         nie jest sprzeczne z art. 74 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 40/94.

      30      OHIM odpowiada, że nie jest związany ścisłymi wymogami w zakresie dowodów. W szczególności może on, w oparciu o zasadę swobodnej
         oceny dowodów, orzec zgodnie z własnym przekonaniem, jeżeli uważa dany fakt za dowiedziony. W konsekwencji, jeżeli OHIM uzna,
         że dysponuje wystarczającą ilością elementów, by wydać decyzję, nie jest zobowiązany do kontynuowania poszukiwań i analiz.

      31      OHIM podkreśla ponadto, że używanie nowo utworzonego wyrazu w sposób opisowy nie stanowi kryterium właściwego w ramach stosowania
         art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, a zatem nie można zarzucać Izbie Odwoławczej, iż się do niego nie odniosła.

       Ocena Trybunału
      32      Na wstępie należy stwierdzić, że w ramach pierwszego zarzutu, nawet jeżeli wnosząca odwołanie formalnie podnosi naruszenie
         prawa, zmierza ona w istocie do podważenia dokonanej przez Sąd oceny stanu faktycznego, a w szczególności do zakwestionowania
         mocy dowodowej niektórych okoliczności, które skłoniły go do stwierdzenia, że OHIM nie był zobowiązany przeprowadzić dodatkowych
         badań w sytuacji, w której był on wystarczająco przekonany co do opisowego charakteru elementów „euro” i „hypo” oraz wyrazu
         „eurohypo”.

      33      Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że Trybunał nie jest właściwy do dokonywania ustaleń faktycznych ani, co do zasady, do
         oceny dowodów, na których Sąd oparł te ustalenia. Jeżeli bowiem dowody te uzyskano zgodnie z prawem i nie naruszono ogólnych
         zasad prawa ani przepisów postępowania dotyczących ciężaru i przeprowadzania dowodu, do wyłącznej kompetencji Sądu należy
         ocena mocy dowodowej, jaką można przypisać przedstawionym mu okolicznościom. Ocena ta nie stanowi zatem, z wyjątkiem przypadków
         wypaczenia tych dowodów, kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału (zob. podobnie wyroki: z dnia 17 grudnia
         1998 r. w sprawie C‑185/95 P Baustahlgewebe przeciwko Komisji, Rec. s. I‑8417, pkt 24; z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie C‑40/03 P
         Rica Foods przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑6811, pkt 60; z dnia 6 kwietnia 2006 r. w sprawie C‑551/03 P General Motors przeciwko
         Komisji, Zb.Orz. s. I‑3173, pkt 52).

      34      W tym zakresie należy przypomnieć, że wypaczenie dowodów ma miejsce wówczas, gdy – bez potrzeby przeprowadzania nowych dowodów
         – ocena istniejących dowodów okazuje się być oczywiście błędna (wyroki: z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C‑229/05 P PKK
         i KNK przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I‑439, pkt 37; z dnia 18 lipca 2007 r. w sprawie C‑326/05 P Industrias Químicas del Vallés
         przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑6557, pkt 60).

      35      Należy wszak stwierdzić, że w ramach niniejszego zarzutu wnosząca odwołanie ograniczyła się do zakwestionowania przeprowadzonej
         przez OHIM w spornej decyzji analizy stanu faktycznego, a zawłaszcza do wskazania jej niekompletnego charakteru. Natomiast
         wnosząca odwołanie nie tylko nie wykazała, ale też nie utrzymywała, że Sąd dokonał oczywiście błędnej oceny dowodów.

      36      W konsekwencji zarzut pierwszy należy uznać za niedopuszczalny.

       W przedmiocie zarzutu drugiego
      37      W zarzucie drugim wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd naruszył prawo, dokonując wykładni art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia
         nr 40/94. Zarzut ten dzieli się na trzy odrębne części.

      38      W pierwszej części tego zarzutu wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, że nie uwzględnił całościowego wrażenia wywieranego przez
         znak towarowy EUROHYPO. W drugiej części podnosi ona, że Sąd dokonał błędnej wykładni kryteriów odmowy rejestracji określonych
         w art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 40/94. Wreszcie w trzeciej części tego zarzutu wnosząca odwołanie utrzymuje,
         że Sąd nieprawidłowo zastosował zasady wypracowane w wyżej wskazanym wyroku w sprawie Baby-dry.

       W przedmiocie pierwszej części zarzutu drugiego
      –        Argumentacja stron
      39      Zdaniem wnoszącej odwołanie Sąd przeanalizował wyłącznie charakter opisowy elementów „euro” i „hypo” rozpatrywanych odrębnie
         i jedynie posiłkowo przeprowadził badanie całościowego wrażenia wywieranego przez omawiany znak towarowy. W zaskarżonym wyroku
         Sąd oparł się na założeniu, że jeżeli elementy tworzące znak towarowy wykazują charakter opisowy, to również ten znak jako
         całość jest co do zasady opisowy.

      40      OHIM odpiera tę argumentację, podnosząc, że Sąd poświęcił część swych rozważań bezpośredniej ocenie nastawionej dokładnie
         na charakter odróżniający złożonego znaku towarowego postrzeganego jako całość i nie oparł się wyłącznie na domniemaniach.

      –        Ocena Trybunału
      41      Jeżeli chodzi o złożony znak towarowy, taki z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, to ocena jego charakteru odróżniającego
         nie może ograniczać się wyłącznie do analizy każdego z jego wyrazów lub elementów oddzielnie i w każdym przypadku musi opierać
         się na całościowym sposobie postrzegania tego znaku przez właściwy krąg odbiorców, a nie na domniemaniu, że elementy samodzielnie
         pozbawione charakteru odróżniającego nie mogą po ich połączeniu wykazywać takiego charakteru (zob. podobnie wyrok z dnia 16 września
         2004 r. w sprawie C‑329/02 P SAT.1 przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I‑8317, pkt 35). W istocie sama okoliczność, że każdy z tych
         elementów rozpatrywany oddzielnie jest pozbawiony charakteru odróżniającego, nie wyklucza możliwości, że tworzona przez nie
         kombinacja będzie wykazywać taki charakter (wyrok z dnia 15 września 2005 r. w sprawie C‑37/03 P BioID przeciwko OHIM, Zb.Orz.
         s. I‑7975, pkt 29).

      42      W pkt 54 zaskarżonego wyroku Sąd słusznie orzekł, że w celu dokonania oceny charakteru opisowego złożonego znaku towarowego
         nie tylko należy zbadać poszczególne elementy, z których znak ten się składa, ale również należy dokonać analizy znaku towarowego
         jako całości.

      43      Wprawdzie w tym samym punkcie Sąd przyznał, że znak towarowy złożony z wyrazu zawierającego wyłącznie elementy o charakterze
         opisowym względem cech zgłoszonych towarów lub usług również ma charakter opisowy w odniesieniu do cech tych towarów lub usług.

      44      Jednak stwierdzenie to nie wpłynęło na analizę dokonaną w tym zakresie przez Sąd, gdyż nie ograniczył się on do przeanalizowania
         wrażenia wywieranego przez całość zgłoszonego znaku towarowego posiłkowo, ale poświęcił część uzasadnienia ocenie charakteru
         odróżniającego oznaczenia rozpatrywanego w całości jako złożony znak towarowy.

      45      W istocie w pkt 55 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, że wrażenie wywierane przez rozpatrywany znak nie jest dostatecznie dalekie
         od wrażenia wynikającego ze zwykłego zestawienia jego elementów składowych, by wykraczać poza sumę znaczeń tych elementów,
         oraz że wnosząca odwołanie nie wykazała, by to złożone słowo weszło do języka potocznego i nabyło w nim własne znaczenie.

      46      Poza tym w pkt 56 wspomnianego wyroku Sąd zbadał, czy rozpatrywany znak towarowy stanowił nowy pomysł językowy, który byłby
         nietypowy pod względem struktury, i doszedł do wniosku, że tak nie jest.

      47      Wreszcie w pkt 57 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że znak towarowy EUROHYPO rozpatrywany jako całość wykazuje charakter
         opisowy względem omawianych usług.

      48      W konsekwencji nie można zarzucić Sądowi, że nie zweryfikował, czy znak towarowy rozpatrywany jako całość wykazywał charakter
         opisowy, lub też, że dokonał tego jedynie posiłkowo.

      49      W związku z tym pierwszą część drugiego zarzutu należy oddalić jako bezzasadną.

       W przedmiocie drugiej części zarzutu drugiego
      –        Argumentacja stron
      50      Skarżąca podnosi, że Sąd błędnie zastosował w ramach analizy prowadzonej na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia
         nr 40/94 kryterium właściwe wyłącznie dla potrzeb stosowania art. 7 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia. Sąd stwierdził bowiem,
         że znak towarowy składający się z elementów opisowych spełnia przesłanki rejestracji, jeżeli dane słowo weszło do języka potocznego
         i nabyło w nim własne znaczenie, tymczasem zdaniem wnoszącej odwołanie kryterium to jest właściwe wyłącznie w ramach stosowania
         art. 7 ust. 1 lit. c) wspomnianego rozporządzenia.

      51      Skarżąca podkreśla ponadto, że o ile prawdą jest, że zakresy stosowania przepisów art. 7 ust. 1 lit. b)–d) rozporządzenia
         nr 40/94 zachodzą na siebie, o tyle nie zwalnia to Sądu z dokonania autonomicznej wykładni każdej z podstaw odmowy rejestracji
         w świetle celów związanych z interesem ogólnym, których realizacji służy każda z tych norm.

      52      OHIM odpowiada na te argumenty, przypominając, że zakresy stosowania przepisów art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 40/94
         pokrywają się ze sobą i z tego względu oznaczenie opisowe jest objęte każdą z tych dwóch norm.

      53      Zdaniem OHIM, fakt, że wskazane normy mają na celu realizację odmiennych celów z zakresu interesu ogólnego, nie prowadzi do
         odmiennej wykładni pojęcia charakteru opisowego, w zależności od danej normy. W konsekwencji Sąd nie naruszył prawa poprzez
         błędną wykładnię art. 7 ust. 1 lit. b) wspomnianego rozporządzenia.

       Ocena Trybunału
      54      Na wstępie należy przypomnieć, że nawet jeżeli Trybunał miał już okazję wskazać na pewne zachodzenie się na siebie zakresów
         stosowania poszczególnych bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji znaku towarowego określonych w art. 7 ust. 1 lit. b)–d)
         rozporządzenia nr 40/94 [zob. analogicznie w odniesieniu do identycznie brzmiących przepisów art. 3 ust. 1 pierwszej dyrektywy
         Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych
         (Dz.U. 1989, L 40, s. 1) wyroki z dnia 12 lutego 2004 r.: w sprawie C‑363/99 Koninklijke KPN Nederland, Rec. s. I‑1619, pkt 67,
         i w sprawie C‑265/00 Campina Melkunie, Rec. s. I‑1699, pkt18], to niemniej jednak z utrwalonego orzecznictwa wynika, że każda
         z wymienionych w art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 podstaw odmowy rejestracji jest niezależna od pozostałych i powinna
         podlegać odrębnemu rozpatrzeniu (zob. wyroki: z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawach połączonych C‑456/01 P i C‑457/01 P Henkel
         przeciwko OHIM, Rec. s. I‑5089, pkt 45; z dnia 21 października 2004 r. w sprawie C‑64/02 P OHIM przeciwko Erpo Möbelwerk,
         Zb.Orz. s. I‑10031, pkt 39; z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie C‑173/04 P Deutsche SiSi‑Werke przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I‑551,
         pkt 59).

      55      Trybunał miał również okazję sprecyzować, że wspomniane podstawy odmowy rejestracji należy interpretować w świetle interesu
         ogólnego chronionego przez każdą z nich. Interes ogólny brany pod uwagę przy badaniu każdej z tych podstaw odmowy rejestracji
         może, a nawet powinien, odzwierciedlać odmienne rozważania, w zależności od rozpatrywanej podstawy odmowy rejestracji (ww.
         wyroki w sprawach Henkel przeciwko OHIM, pkt 45 i 46; SAT.1 przeciwko OHIM, pkt 25; BioID przeciwko OHIM, pkt 59).

      56      W tym zakresie należy wskazać, że pojęcie interesu ogólnego chronionego przez art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94
         pokrywa się w oczywisty sposób z podstawową funkcją znaku towarowego, jaką jest zagwarantowanie konsumentowi czy końcowemu
         odbiorcy, że towar lub usługa oznaczone danym znakiem towarowym pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, umożliwiając mu –
         bez ryzyka wprowadzenia w błąd – odróżnienie tego towaru lub usługi od towarów i usług pochodzących z innych przedsiębiorstw
         (zob. ww. wyroki w sprawach SAT.1 przeciwko OHIM, pkt 23 i 27; BioID przeciwko OHIM, pkt 60).

      57      W niniejszej sprawie sposób rozumowania Sądu bazuje na nieprawidłowej wykładni zasad przypomnianych w pkt 54–56 niniejszego
         wyroku.

      58      W istocie należy stwierdzić, że z pkt 45, 54, 55 i 57 zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd ocenił charakter odróżniający znaku
         towarowego EUROHYPO, dokonując wyłącznie analizy jego charakteru opisowego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit c) rozporządzenia
         nr 40/94. W konsekwencji wyrok ten nie zawiera jakichkolwiek rozważań dotyczących bezpośrednio podstawy odmowy rejestracji
         przewidzianej w art. 7 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, na podstawie którego Sąd oddalił niemniej podniesiony w pierwszej
         instancji przeciwko spornej decyzji drugi zarzut skargi.

      59      Czyniąc tak, Sąd dokonał analizy znaku towarowego EUROHYPO z pominięciem interesu ogólnego, którego ochronie służy konkretnie
         art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 i który polega na zagwarantowaniu określenia pochodzenia towaru lub usługi oznaczonych
         danym znakiem towarowym.

      60      Ponadto w ramach tej analizy Sąd skorzystał z błędnego kryterium w celu dokonania oceny, czy rozpatrywany znak towarowy mógł
         zostać zarejestrowany.

      61      Zgodnie z tym kryterium znak towarowy składający się z elementów opisowych może spełnić przesłanki rejestracji, jeżeli słowo
         złożone weszło do języka potocznego i nabyło w nim własnego znaczenia. O ile kryterium to jest właściwe w ramach stosowania
         art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, o tyle nie stanowi ono kryterium, w świetle którego należy interpretować art. 7
         ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia.

      62      W istocie, chociaż wspomniane kryterium pozwala wykluczyć, że dany znak towarowy jest używany do opisu towaru lub usługi,
         to nie umożliwia ono jednak stwierdzenia, czy znak ten może zagwarantować konsumentowi lub końcowemu odbiorcy określenie pochodzenia
         towaru lub usługi, które oznacza.

      63      W tych okolicznościach wnosząca odwołanie ma podstawy, by twierdzić, że zaskarżony wyrok jest dotknięty błędem co do prawa
         w zakresie wykładni art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.

      64      Z powyższego wynika – bez potrzeby rozpatrzenia trzeciej części drugiego zarzutu odwołania – że zaskarżony wyrok należy uchylić
         w zakresie, w jakim Sąd orzekł, że Czwarta Izba Odwoławcza OHIM nie naruszyła art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 40/94,
         odmawiając w drodze spornej decyzji rejestracji w charakterze wspólnotowego znaku towarowego syntagmy EUROHYPO dla usług z zakresu
         „spraw finansowych; spraw monetarnych; spraw nieruchomości, usług finansowych, finansowania […]”, należących do klasy 36 w rozumieniu
         porozumienia nicejskiego.

       W przedmiocie skargi do Sądu
      65      Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy zdanie drugie statutu Trybunału Sprawiedliwości może on, w przypadku uchylenia orzeczenia
         Sądu, wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, co ma miejsce w niniejszym przypadku.

      66      Na wstępie należy wskazać, iż – jak to wynika z pkt 56 niniejszego wyroku – charakter odróżniający znaku towarowego w rozumieniu
         art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 oznacza, że znak towarowy pozwala na określenie, że towar, dla którego wnosi
         się o rejestrację, pochodzi z określonego przedsiębiorstwa i tym samym na odróżnienie tego towaru od towarów pochodzących
         z innych przedsiębiorstw (ww. w sprawie Henkel przeciwko OHIM, pkt 34 oraz wskazane w nim orzecznictwo).

      67      W tym zakresie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że ów charakter odróżniający należy oceniać, po pierwsze, w stosunku do
         towarów lub usług, dla których znak towarowy został zgłoszony, i po drugie, w stosunku do sposobu postrzegania go przez właściwy
         krąg odbiorców (wyroki: z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawach połączonych C‑473/01 P i C‑474/01 P Procter & Gamble przeciwko
         OHIM, Rec. s. I‑5173, pkt 33; z dnia 22 czerwca 2006 r. w sprawie C‑25/05 P Storck przeciwko OHIM, Zb.Orz. s. I‑5719, pkt 25).

      68      W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że zgodnie z tym, co wskazała Izba Odwoławcza w spornej decyzji i co nie zostało zakwestionowane
         przez wnoszącą odwołanie, omawiane usługi są kierowane do ogółu konsumentów. Ponadto bezsporne jest, że bezwzględna podstawa
         rejestracji została podniesiona wyłącznie w odniesieniu do jednego z języków używanych w Unii Europejskiej, a mianowicie niemieckiego.
         W konsekwencji właściwy krąg odbiorców, w odniesieniu do którego należy dokonać oceny charakteru odróżniającego znaku, składa
         się z przeciętnych, właściwie poinformowanych i dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów niemieckojęzycznych.

      69      Jak to słusznie wskazał OHIM w spornej decyzji, w dziedzinie, której dotyczy zgłoszenie rozpatrywanego znaku, właściwy krąg
         odbiorców uzna oznaczenie słowne EUROHYPO za odnoszące się w całości i ogólnie do usług finansowych wymagających zabezpieczeń
         rzeczowych, a w szczególności do kredytów hipotecznych wypłacanych w walucie europejskiej unii gospodarczej i walutowej. Ponadto
         żaden dodatkowy element nie pozwala stwierdzić, że kombinacja utworzona z potocznych i zwykłych słów „euro” i „hypo” jest
         nietypowa lub uzyska własne znaczenie, odróżniające w odczuciu wskazanych odbiorców usługi wnoszącej odwołanie od usług mających
         inne pochodzenie handlowe. W konsekwencji właściwy krąg odbiorców uzna, że omawiany znak dostarcza informacji na temat charakteru
         usług, które oznacza, a nie wskazuje na ich pochodzenie.

      70      Wynika z tego, że zgłoszony znak towarowy jest pozbawiony charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia
         nr 40/94. W tych okolicznościach wniesioną przez wnoszącą odwołanie w pierwszej instancji skargę na sporną decyzję należy
         oddalić.

       W przedmiocie kosztów
      71      Zgodnie z art. 122 regulaminu Trybunału, jeżeli odwołanie jest zasadne i Trybunał orzeka wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie,
         rozstrzyga on o kosztach.

      72      Zgodnie z art. 69 § 2 tego regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 wspomnianego
         regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ wnosząca odwołanie
         przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem OHIM – obciążyć ją kosztami postępowania w dwóch instancjach.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 3 maja 2006 r. w sprawie T‑439/04 Eurohypo przeciwko OHIM (EUROHYPO)
            zostaje uchylony w zakresie, w jakim Sąd Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich orzekł, że Czwarta Izba Odwoławcza Urzędu
            Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) nie naruszyła art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia
            Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE)
            nr 3288/94 z dnia 22 grudnia 1994 r., odmawiając w drodze decyzji z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie R 829/2002‑4 rejestracji
            w charakterze wspólnotowego znaku towarowego syntagmy EUROHYPO dla usług z zakresu „spraw finansowych; spraw monetarnych;
            spraw nieruchomości, usług finansowych, finansowania […]”, należących do klasy 36 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego
            międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., zrewidowanego i zmienionego.
      2)      Skarga na decyzję Czwartej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
            z dnia 6 sierpnia 2004 r. zostaje oddalona.
      3)      Wnosząca odwołanie zostaje obciążona kosztami postępowania w dwóch instancjach.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.


title: Wyrok Trybunału z dnia 26 stycznia 1993 r. # Telemarsicabruzzo SpA i inni przeciwko Circostel, Ministero delle Poste e Telecomunicazioni i Ministero della Difesa. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Pretura di Frascati - Włochy. # Sprawy połączone C-320/90, C-321/90 oraz C-322/90.

text:
WYROK TRYBUNAŁUz dnia 26 stycznia 1993 r.(*)W sprawach połączonych C‑320/90, C‑321/90 i C‑322/90mających
 za przedmiot skierowany do Trybunału, na podstawie art. 177
traktatu EWG, przez Pretura di Frascati (Włochy) wniosek o wydanie,
 w ramach zawisłych przed tym sądem sporów międzyTelemarsicabruzzo SpAaCircostel, Ministero delle Poste e Telecomunicazioni i Ministero della Difesaoraz międzyTelaltitalia SrlaCircostel, Ministero delle Poste e Telecomunicazioni i Ministero della Difesa,oraz międzyTelelazio SpAaCircostel, Ministero delle Poste e Telecommunicazioni i Ministero della Difesa,orzeczenia
 w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 85,
86 i 90 traktatu EWG w świetle postępowania rządu włoskiego
w przedmiocie przydziału kanałów UKF przeznaczonych na emisję
audycji telewizyjnychTRYBUNAŁ,w
 składzie: O. Due, prezes, C. N. Kakouris,
G. C. Rodríguez Iglesias, M. Zuleeg
i J. L. Murray, prezesi izb, G. F. Mancini,
R. Joliet, F. A. Schockweiler, J. C. Moitinho
de Almeida, F. Grévisse, M. Díez de Velasco,
P. J. G. Kapteyn i D. A. O. Edward,
sędziowie, rzecznik generalny: C. Gulmann,sekretarz: H. A. Rühl, główny administrator,rozważywszy uwagi na piśmie przedstawione:–        w
 imieniu spółki Telemarsicabruzzo SpA przez G. Rubiniego, adwokata
we Frascati,–        w
 imieniu spółki Telelazio SpA przez F. Paolettiego, adwokata
w Rzymie,–        w
 imieniu rządu włoskiego przez prof. L. Ferrariego Brava, szefa
departamentu sporów dyplomatycznych w ministerstwie spraw
zagranicznych, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego
 przez S. Laportę, avvocato dello Stato,–        w
 imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez E. Traversę, działającego
w charakterze pełnomocnika, członka służby prawnej,uwzględniając sprawozdanie na rozprawę,po wysłuchaniu uwag wygłoszonych przez rząd włoski i Komisję na rozprawie w dniu 9 czerwca 1992 r.,po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 6 października 1992 r.,wydaje następującyWyrok1        Postanowieniami
 z dnia 4 września 1990 r., które wpłynęły do Trybunału
w dniu 22 października 1990 r., Vice Pretore di Frascati
(Włochy) przedłożył, na podstawie art. 177 traktatu EWG, dwa
pytania prejudycjalne dotyczące wykładni postanowień traktatu
w dziedzinie konkurencji, w celu dokonania oceny zgodności
z prawem wspólnotowym pewnych aspektów krajowego systemu rozdziału
częstotliwości przeznaczonych na potrzeby emisji programów
radiowo‑telewizyjnych.2        Pytania
 te przedłożono w ramach sporów zawisłych pomiędzy spółkami,
odpowiednio, Telemarsicabruzzo, Telaltitalia i Telelazio,
właścicielami nadajników radiowo‑telewizyjnych a Circostel (Circolo
 Costruzioni Telegrafiche e Telefoniche di Roma – służbą budowy sieci
telegraficznych i telefonicznych w Rzymie), ministerstwem
poczty i telekomunikacji oraz ministerstwem obrony.3        Vice
 Pretore di Frascati dla wyjaśnienia tych pytań, w sprawach
C‑320/90 i C‑322/90, ogranicza się, po uprzednim zacytowaniu treści
 art. 86 traktatu EWG, jedynie do stwierdzenia, że postanowienie to
 zakazuje wszelkich form monopolu. W sprawie C‑321/90 sąd krajowy
dodaje, że podniesiono przed nim problem właściwości. Niemniej jednak
uznaje on, że ze względu na pierwszeństwo prawa wspólnotowego zarzut ten
 nie może zostać zbadany przez ten sąd przed wystąpieniem do Trybunału
z pytaniami prejudycjalnymi. Ponadto zwraca uwagę, iż nawet jeżeli
jest on niewłaściwy w sprawie, pytania te są uzasadnione względami
ekonomii procesowej.4        Pytania
 prejudycjalne skierowane przez Vice Pretore di Frascati brzmią
następująco:„1)      Czy
 fakt, że rząd włoski zarezerwował dla własnego użytku pewne kanały
właściwe dla emitowania audycji telewizyjnych, uniemożliwiając sektorowi
 prywatnemu korzystanie z tych kanałów obejmujących częstotliwości
pomiędzy 67 a 99 UKF, a w szczególności z kanałów
67, 68 i 69 oraz wobec braku przyjęcia zasad koordynacji
w zakresie korzystania z tych kanałów, stanowi naruszenie
art. 85 ust. 3 i art. 86 traktatu?2)      Czy
 takie postępowanie jest zgodne z traktatem rzymskim
i regułami dotyczącymi konkurencji?”.5        Na
 wstępie Komisja zaznacza, że postanowienia odsyłające są wyjątkowo
lakoniczne i skąpe w szczegóły dotyczące stanu faktycznego
i prawnego, które pozwoliłyby określić przedmiot skierowanych
pytań, a zatem zrozumieć ich znaczenie oraz zakres.6        Należy
 przypomnieć, że potrzeba dokonania takiej wykładni prawa wspólnotowego,
 która będzie użyteczna dla sądu krajowego, wymaga, aby sąd ten określił
 ramy faktyczne i prawne, w które wpisane są zadane pytania,
albo przynajmniej wyjaśnił okoliczności faktyczne, na których podstawie
oparte są te pytania.7        Wymogi
 te mają szczególne znaczenie w dziedzinie konkurencji, która
charakteryzuje się pewną złożonością sytuacji pod względem faktycznym
i prawnym.8        Postanowienia
 odsyłające nie zawierają jakichkolwiek wskazań w tym względzie.9        Akta
 przekazane przez sąd krajowy i uwagi na piśmie z pewnością
dostarczyły Trybunałowi pewnych informacji, co również wynika ze
sprawozdania na rozprawę i z uwag wygłoszonych przez strony na
rozprawie. Jednak są one fragmentaryczne i nie pozwalają
Trybunałowi, wobec braku wystarczającej znajomości stanu faktycznego
leżącego u podstaw postępowania przed sądem krajowym, dokonać
wykładni wspólnotowych reguł konkurencji w odniesieniu do sytuacji
stanowiącej przedmiot tego sporu, o co wnosi sąd krajowy.10      W
 tych okolicznościach należy umorzyć postępowanie w przedmiocie
pytań przedstawionych przez Vice Pretore di Frascati. W przedmiocie kosztów11      Koszty
 poniesione przez rząd włoski i Komisję Wspólnot Europejskich,
które przedstawiły Trybunałowi swoje uwagi, nie podlegają zwrotowi. Dla
stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma
charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym
sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.Z powyższych względówTRYBUNAŁ,rozstrzygając
 w przedmiocie pytań przedłożonych przez Vice Pretore di Frascati
postanowieniami z dnia 4 września 1990 r., orzeka, co
następuje:Postępowanie w przedmiocie przedstawionych pytań zostaje umorzone.Due Kakouris      Rodríguez IglesiasZuleegMurrayMancini      JolietSchockweilerMoitinho de Almeida Grévisse      Díez de Velasco       Kapteyn EdwardWyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 26 stycznia 1993 r.Sekretarz       PrezesJ.‑G. Giraud       O. Due* Język postępowania: włoski.


title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 9 września 2004 r. # Carbonati Apuani Srl przeciwko Comune di Carrara. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Commissione tributaria provinciale di Massa Carrara - Włochy. # Opłaty o skutku równoważnym do ceł - Opłata pobierana od marmuru wydobywanego na terenie gminy z racji jego przewozu poza granice tej gminy. # Sprawa C-72/03.

text:
      Sprawa C‑72/03
      Carbonati Apuani Srl
      przeciwko
      Comune di Carrara
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Commissione tributaria provinciale di Massa Carrara)
      Opłaty o skutku równoważnym do ceł – Opłata pobrana od marmuru wydobywanego na terenie gminy z racji jego przewozu poza granice tej gminy
      Streszczenie wyroku
      Swobodny przepływ towarów – Cła – Opłaty o skutku równoważnym – Pojęcie – Opłata pobierana w jednej gminie Państwa Członkowskiego
            i nakładana na jedną grupę towarów z racji ich przewozu poza granice gminy – Zaliczenie
      (art. 23 WE)
      Opłata proporcjonalna do ciężaru towaru, pobierana wyłącznie w jednej gminie Państwa Członkowskiego i nakładana na jedną grupę
         towarów z racji ich przewozu poza granice gminy, stanowi opłatę o skutku równoważnym do ceł wywozowych w rozumieniu art. 23 WE,
         mimo że opłata nakładana jest również na towary, których ostateczne miejsce przeznaczenia znajduje się na terytorium tego
         samego Państwa Członkowskiego.

      W istocie bowiem w pierwszej kolejności sama zasada unii celnej ustanowiona w art. 23 WE wymaga zapewnienia w sposób generalny
         swobody przepływu towarów, nie tylko w obrocie międzypaństwowym, ale szerzej, na całym obszarze unii celnej, a brak opłat,
         tak międzypaństwowych, jak i wewnątrzpaństwowych, mających cechy ceł lub opłat o skutku równoważnym, stanowi wstępny warunek
         niezbędny do osiągnięcia takiej unii celnej. W drugiej kolejności, ponieważ rozpatrywana opłata stosowana jest do wszystkich
         towarów należących do danej grupy, które przekraczają granicę gminy, w której zostały wyprodukowane, bez rozróżniania, czy
         ostateczne miejsce przeznaczenia towarów znajduje się w Państwie Członkowskim, w którym zostały one wyprodukowane, czy w innych
         Państwach Członkowskich, to, uwzględniając jej charakter oraz sposób funkcjonowania, dotyczy ona handlu pomiędzy Państwami
         Członkowskimi.

      (por. pkt 22, 24, 26 i 35 oraz pkt 1sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 9 września 2004 r. (*)

      Opłaty o skutku równoważnym do ceł – Opłata pobierana od marmuru wydobywanego na terenie gminy z racji jego przewozu poza granice tej gminy
      W sprawie C-72/03
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym,
      złożony przez Commissione tributaria provinciale di Massa Carrara (Włochy) postanowieniem z dnia 11 grudnia 2002 r., które
         wpłynęło do Trybunału w dniu 18 lutego 2003 r., w postępowaniu:

      Carbonati Apuani Srl
      przeciwko
      Comune di Carrara,
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: P. Jann, prezes izby, A. Rosas, S. von Bahr, R. Silva de Lapuerta i K. Lenaerts (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: M. Poiares Maduro,
      sekretarz: L. Hewlett, główny administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 17 marca 2004 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu Carbonati Apuani przez G. Andreaniego i R. Diamantiego, avvocati,
      –        w imieniu Comune di Carrara przez A. Calamię, F. Batistoniego Ferrarę, L. Busellego, G. M. Robertiego i A. Franchiego, avvocati,
      –        w imieniu rządu włoskiego przez M. Fiorillego, avvocato dello Stato,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez X. Lewisa i R. Amorosiego, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych
         przez G. Bambarę, avvocato,

      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 6 maja 2004 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 23 WE, 81 WE, 85 WE oraz 86 WE.

      2        Wniosek ten został złożony w ramach postępowania, w którym poddano w wątpliwość zgodność z prawem wspólnotowym opłaty pobieranej
         przez Comune di Carrara (zwaną dalej „gminą Carrara”) od marmuru wydobywanego na jej terenie z racji jego przewozu poza granice
         gminy.

       Ramy prawa włoskiego
      3        Jedyny artykuł ustawy nr 749 z dnia 15 lipca 1911 r., w brzmieniu nadanym art. 55 ust. 18 ustawy nr 449 z dnia 27 grudnia
         1997 r. (GURI nr 302 z dnia 30 grudnia 1997 r.), stanowi:

      „Nakłada się opłatę od marmuru wydobytego na terenie gminy Carrara i przewożonego poza jej granice, stanowiącą dochód tej
         gminy. Gmina nakłada opłatę i pobiera ją, w chwili gdy marmur opuszcza jej granice, na podstawie specjalnego zarządzenia wydanego
         przez radę gminy po zasięgnięciu opinii partnerów społecznych.

      Rada gminy ustala corocznie przy ustanawianiu budżetu gminy wysokość opłaty na nadchodzący rok. Jednakże rada gminy może ustalić
         z góry na kilka lat minimalną wysokość opłaty, jeżeli przychody z niej uzyskane mają pokryć lub zagwarantować spłatę trwałych
         zobowiązań podjętych przez gminę.

      Decyzją rady gminy, zgodnie z procedurą przewidzianą przez prawo gminne i regionalne i za zgodą Giunta provinciale administrativa
         [regionalnego organu stanowiącego], gmina może przeznaczyć część przychodów z opłaty na pokrycie wydatków i zobowiązań z tytułu
         budowy i eksploatacji portu Marina di Carrara, w razie konieczności stosując ustawę nr 50 z dnia 12 lutego 2003 r., a część
         na pokrycie składek członkowskich dla robotników pracujących w przemyśle wydobycia marmuru w Cassa nazionale di previdenza
         per gli operai [krajowej kasy ubezpieczenia społecznego robotników]. […]”.

      4        Artykuł 2 ust. 2b dekretu ustawodawczego nr 8 z dnia 26 stycznia 1999 r., przekształconego, ze zmianami, w ustawę nr 75 z
         1999 r. (GURI nr 72 z dnia 27 marca 1999 r.), stanowi:

      „Artykuł ustawy nr 749/1911 [...] jest interpretowany w ten sposób, że opłata […] ma zastosowanie do marmuru i jego pochodnych
         i ustalana jest w zależności od wysokości wydatków gminnych bezpośrednio lub pośrednio związanych z miejscowym sektorem wydobycia
         marmuru”.

      5        Na podstawie tych przepisów gmina Carrara stosuje, w drodze zarządzenia rady gminy, opłatę od marmuru wydobywanego na jej
         terenie i przewożonego poza jej granice. W chwili gdy miały miejsce okoliczności faktyczne będące przedmiotem postępowania
         przed sądem krajowym, stawka opłaty była ustalona na 8 000 ITL za tonę w odniesieniu do bloków marmuru.

      6        Marmur wydobyty i wykorzystywany na terytorium gminy zwolniony jest natomiast z tej opłaty. W postanowieniu odsyłającym zaznacza
         się ponadto, że zwolnienia mogą być przewidziane również w odniesieniu do marmuru wykorzystywanego lub obrabianego w gminach
         graniczących z gminą Carrara.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
      7        Skarżąca w postępowaniu przed sądem krajowym zaskarżyła przed Commissione tributaria provinciale di Massa Carrara decyzję
         podatkową, w której gmina Carrara naliczyła opłatę od marmuru należną za maj 2001 r. Skarżąca podniosła przed tym sądem kwestię
         zgodności tej opłaty z postanowieniami Traktatu WE.

      8        Commissione tributaria provinciale di Massa Carrara, uznając, że opłata od marmuru może być uważana za cło lub opłatę o skutku
         równoważnym oraz że jej stosowanie może zakłócać konkurencję – postanowiła odroczyć rozpoznanie sprawy i przedłożyć Trybunałowi
         następujące pytanie prejudycjalne:

      „Czy włoskie przepisy zawarte w ustawach nr 749 z dnia 15 lipca 1911 r. i nr 449 z dnia 27 grudnia 1997 r. oraz w dekrecie
         ustawodawczym nr 8 z dnia 26 stycznia 1999 r., przekształconego, ze zmianami, w ustawę nr 75 z 1999 r., ustanawiające opłatę
         od marmuru w gminie Carrara, [są zgodne] z art. 23, 81, 85 i 86 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w brzmieniu
         nadanym Traktatem Amsterdamskim, ratyfikowanym we Włoszech ustawą nr 209 z 1998 r.?”.

       W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
      9        Zdaniem Komisji, postanowienie odsyłające niewystarczająco precyzyjnie przedstawia ramy faktyczne i prawne postawionego pytania.
         Uważa ona wniosek za niedopuszczalny.

      10      W tym względzie należy przypomnieć, że konieczność dokonania pomocnej dla sądu krajowego wykładni prawa wspólnotowego wymaga,
         aby dokładnie określił on ramy faktyczne i prawne stawianego pytania lub, przynajmniej, aby wyjaśnił stan faktyczny, którego
         dotyczy to pytanie (zob. w szczególności wyrok z dnia 26 stycznia 1993 r. w sprawach połączonych od C-320/90 do C-322/90 Telemarsicabruzzo
         i in., Rec. str. I‑393, pkt 6; postanowienia z dnia 19 marca 1993 r. w sprawie C-157/92 Banchero, Rec. str. I‑1085, pkt 4,
         z dnia 30 kwietnia 1998 r. w sprawach połączonych C-128/97 i C-137/97 Testa i Modesti, Rec. str. I‑2181, pkt 5 oraz z dnia
         8 lipca 1998 r. w sprawie C-9/98 Agostini, Rec. str. I‑4261, pkt 4).

      11      Trybunał orzekł również, że niezbędne jest, aby sąd krajowy udzielił przynajmniej minimum wyjaśnień dotyczących podstaw wyboru
         przepisów wspólnotowych, o których wykładnię wnioskuje, oraz związku pomiędzy tymi przepisami a przepisami krajowymi znajdującymi
         zastosowanie w sprawie (postanowienie z dnia 28 czerwca 2000 r. w sprawie C-116/00 Laguillaumie, Rec. str. I‑4979, pkt 16).

      12      W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Trybunał dysponuje danymi wystarczającymi do udzielenia pomocnej dla sądu krajowego
         odpowiedzi, w zakresie pytania dotyczącego wykładni art. 23 WE. Postanowienie odsyłające bowiem, po pierwsze, w sposób dokładny
         przedstawia ramy prawne dotyczące opłaty od marmuru, którą, zdaniem sądu krajowego, można uznać za cło lub opłatę o skutku
         równoważnym. Po drugie, z postanowienia odsyłającego wynika w odniesieniu do stanu faktycznego, że skarżąca w postępowaniu
         przed sądem krajowym, która przewoziła marmur poza granice gminy Carrara, kwestionuje przed sądem krajowym zgodność z prawem
         decyzji podatkowej, w której gmina naliczyła opłatę od marmuru nałożoną na skarżącą za maj 2001 r.

      13      Jak natomiast podkreśla rzecznik generalny w pkt 18-21 opinii, sąd krajowy nie przedstawił żadnej pomocnej wskazówki w odniesieniu
         do związku, jaki ustalił między art. 81 WE, 85 WE oraz 86 WE a prawem krajowym znajdującym zastosowanie w sprawie. Sąd ten
         zaznacza jedynie, że opłata „może mieć wpływ na działanie wolnej konkurencji”, jednak nie wyjaśnia związku, który mógłby istnieć
         między opłatą od marmuru i rzekomo antykonkurencyjnymi zachowaniami przedsiębiorstw.

      14      W tych okolicznościach wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny jedynie w zakresie wykładni
         art. 23 WE.

       W przedmiocie pytania prejudycjalnego
      15      Postawione przez sąd krajowy pytanie sprowadza się w istocie do kwestii, czy opłata tego rodzaju, jak opłata od marmuru, pobierana
         jedynie w jednej gminie Państwa Członkowskiego i nakładana na jedną kategorię towarów – czyli marmur wydobywany na terenie
         tej gminy – z racji jego przewozu poza jej granice stanowi opłatę o skutku równoważnym do ceł.

      16      Rząd włoski oraz gmina Carrara twierdzą, że opłata od marmuru jest stosowana jednakowo zarówno w odniesieniu do marmuru wywożonego
         do innych Państw Członkowskich, jak i marmuru wysyłanego do innych regionów Włoch. Skoro opłata nie jest nakładana wyłącznie
         na towary przeznaczone do wywozu, nie można jej uznać za podlegającą zakresowi stosowania art. 23 WE. Ponadto, ich zdaniem,
         sporna opłata stanowi zgodny z Traktatem podatek wewnętrzny w rozumieniu art. 90 WE, ponieważ dotyczy w ten sam sposób i na
         tym samym etapie obrotu marmuru przetworzonego i znajdującego się w obrocie na terytorium włoskim oraz marmuru wywożonego
         do innych Państw Członkowskich (wyrok z dnia 17 lipca 1997 r. w sprawie C-90/94 Haahr Petroleum, Rec. str. I‑4085 oraz z dnia
         23 kwietnia 2002 r. w sprawie C-234/99 Nygård, Rec. str. I‑3657).

      17      W tym względzie należy przypomnieć, że Trybunał orzekł już, iż opłata, która należy do ogólnego systemu danin wewnętrznych
         obejmujących systematycznie grupy towarów według obiektywnych kryteriów i stosowanych niezależnie od pochodzenia lub przeznaczenia
         produktu nie jest opłatą o skutku równoważnym do ceł, ale podatkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 90 WE (zob. podobnie wyrok
         z dnia 3 lutego 1981 r. w sprawie 90/79 Komisja przeciwko Francji, Rec. str. 283, pkt 14 i z dnia 16 lipca 1992 r. w sprawie
         C-163/90 Legros i in., Rec. str. I‑4625, pkt 11).

      18      Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie sporna opłata znajduje zastosowanie do marmuru z Carrara, który jest przewożony
         poza granice gminy Carrara. Zdarzeniem powodującym nałożenie opłaty jest więc przekroczenie tej granicy. Marmur wykorzystywany
         w gminie Carrara jest zwolniony z opłaty właśnie ze względu na owo lokalne przeznaczenie, a nie ze względu na obiektywne kryteria,
         które mogłyby znaleźć zastosowanie również w odniesieniu do marmuru wywożonego poza obszar gminy. Elementy te wykluczają zakwalifikowanie
         spornej opłaty jako podatku wewnętrznego w rozumieniu art. 90 WE (zob. ww. wyrok w sprawie Legros i in., pkt 12).

      19      Następnie należy ustalić, czy opłata tego rodzaju, jak ta od marmuru stanowi opłatę o skutku równoważnym do ceł w rozumieniu
         art. 23 WE.

      20      Trybunał orzekał wielokrotnie, że nawet minimalne obciążenie pieniężne, niezależnie od jego nazwy oraz sposobu poboru, nałożone
         na towary krajowe lub zagraniczne z racji przekroczenia granicy, jeżeli nie jest cłem w ścisłym znaczeniu tego słowa, stanowi
         opłatę o skutku równoważnym w rozumieniu art. 23 WE (zob. wyrok z dnia 9 listopada 1983 r. w sprawie 158/82 Komisja przeciwko
         Danii, Rec. str. 3573, pkt 18, ww. wyrok w sprawie Legros i in., pkt 13, z dnia 22 czerwca 1994 r. w sprawie C-426/92 Deutsches
         Milch-Kontor, Rec. str. I‑2757, pkt 50, z dnia 14 września 1995 r. w sprawach połączonych C-485/93 i C-486/93 Simitzi, Rec.
         str. I‑2655, pkt 15 oraz z dnia 17 września 1997 r. w sprawie C-347/95 UCAL, Rec. str. I‑4911, pkt 18).

      21      Rząd włoski i gmina Carrara utrzymują jednak, że zakaz zawarty w art. 23 WE, powtórzony w art. 25 WE, powinien dotyczyć wyłącznie
         ceł oraz opłat o skutku równoważnym do ceł w obrocie „między Państwami Członkowskimi”.

      22      W tym względzie należy przypomnieć, że uzasadnieniem dla zakazu ceł i opłat o skutku równoważnym jest bariera, jaką dla przepływu
         towarów stanowią obciążenia pieniężne stosowane z racji przekroczenia granicy (zob. w szczególności wyrok z dnia 1 lipca 1969
         r. w sprawach połączonych 2/69 i 3/69 Brachfeld i Chougol, Rec. str. 211, pkt 14 oraz z dnia 9 sierpnia 1994 r. w sprawach
         połączonych C-363/93, od C-407/93 do C-411/93 Lancry i in., Rec. str. I‑3957, pkt 25). Sama zaś zasada unii celnej ustanowiona
         w art. 23 WE wymaga zapewnienia w sposób generalny swobody przepływu towarów, nie tylko w obrocie międzypaństwowym, ale szerzej,
         na całym obszarze unii celnej. Artykuły 23 WE i 25 WE expressis verbis mówią wyłącznie o handlu między Państwami Członkowskimi,
         ponieważ twórcy Traktatu założyli z góry brak wewnątrz państw opłat mających charakter celny (zob. powołany wyżej wyrok w
         sprawie Lancry i in., pkt 29).

      23      Ponadto zaznaczyć należy, że Jednolity Akt Europejski z 1986 r. wprowadził do traktatu EWG art. 8A (następnie art. 7A Traktatu
         WE, obecnie, po zmianie, art. 14 WE), stawiający za cel ustanowienie do dnia 31 grudnia 1992 r. rynku wewnętrznego. Artykuł
         14 ust. 2 WE określa rynek wewnętrzny jako „obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ towarów,
         osób, usług i kapitału”, bez rozróżniania granic międzypaństwowych oraz wewnątrzpaństwowych.

      24      Ponieważ art. 23 WE i nast. należy interpretować w związku z art. 14 ust. 2 WE, brak opłat, tak międzypaństwowych, jak i wewnątrzpaństwowych,
         mających cechy ceł lub opłat o skutku równoważnym, stanowi wstępny warunek niezbędny do osiągnięcia unii celnej, w ramach
         której zapewniony jest swobodny przepływ towarów.

      25      Jak Trybunał orzekł już w ww. wyrokach w sprawach Legros i in. (pkt 18), Lancry i in. (pkt 32) i Simitzi (pkt 17), opłata
         nałożona z racji przekroczenia granicy obszaru wewnątrz Państwa Członkowskiego stanowi opłatę o skutku równoważnym do ceł.

      26      Podkreślić należy ponadto, że problem postawiony w postępowaniu przed sądem krajowym nie ma charakteru sytuacji ograniczonej
         wyłącznie do wewnętrznego terytorium danego Państwa Członkowskiego. Wiadomo bowiem, że opłata od marmuru stosowana jest do
         wszystkich marmurów z Carrara, które przekraczają granicę tej gminy, bez rozróżniania, czy ostateczne miejsce przeznaczenia
         marmuru znajduje się we Włoszech, czy w innych Państwach Członkowskich. Opłata od marmuru, uwzględniając jej charakter oraz
         sposób funkcjonowania, dotyczy zatem handlu pomiędzy Państwami Członkowskimi (zob. ww. wyrok w sprawie Lancry i in., pkt 30;
         zob. podobnie, odnośnie do środków o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych wyrok z dnia 15 grudnia 1982 r. w sprawie
         286/81 Oosthoek’s Uitgeversmaatschappij, Rec. str. 4575, pkt 9, z dnia 15 grudnia 1993 r. w sprawach połączonych C-277/91,
         C-318/91 i C-319/91 Ligur Carni i in., Rec. str. I‑6621, pkt 36 i 37, z dnia 13 stycznia 2000 r. w sprawie C-254/98 TK-Heimdienst,
         Rec. str. I‑151, pkt 27-31 oraz z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie C-448/98 Guimont, Rec. str. I‑10663, pkt 21-23).

      27      Gmina Carrara twierdzi jednak, że inne okoliczności nie pozwalają na zakwalifikowanie opłaty od marmuru jako opłaty o skutku
         równoważnym do ceł. W tym względzie zaznacza, że w odróżnieniu od opłaty, której dotyczyły wyżej wymienione wyroki w sprawach
         Legros i in., Lancry i in. oraz Simitzi, sporna opłata będąca przedmiotem postępowania przed sądem krajowym pobierana jest
         przez niewielką jednostkę terytorialną i dotyczy jednej grupy towarów, czyli marmuru z Carrara, a nie wszystkich towarów przekraczających
         granice obszaru gminy.

      28      Argumentów powyższych nie można przyjąć. Przypomnieć należy bowiem, że art. 23 WE, podobnie jak art. 25 WE, zakazuje wszelkich,
         nawet minimalnych obciążeń pieniężnych stanowiących barierę celną dla handlu, nakładanych jednostronnie przez właściwy organ
         władzy publicznej danego Państwa Członkowskiego (zob. powyżej pkt 20). Dla celów zakwalifikowania opłaty o skutku równoważnym
         do ceł wielkość jednostki terytorialnej pobierającej opłatę jest bez znaczenia, jeżeli wspomniana opłata stanowi barierę w
         handlu na rynku wewnętrznym.

      29      Ponadto, ponieważ art. 23 WE i 25 WE mają na celu usunięcie wszelkich barier celnych w handlu, bez znaczenia jest, czy sporna
         opłata będąca przedmiotem postępowania przed sądem krajowym dotyczy konkretnej grupy towarów (zob. wyrok z dnia 22 kwietnia
         1999 r. w sprawie C-109/98 CRT France International, Rec. str. I‑2237 oraz z dnia 21 września 2000 r. w sprawach połączonych
         C-441/98 i C-442/98 Michaïlidis, Rec. str. I‑7145), czy wszystkich towarów przekraczających granice danej jednostki terytorialnej
         (zob. ww. wyroki w sprawach Legros i in. oraz Lancry i in.).

      30      Pozwana w postępowaniu przed sądem krajowym podkreśla ponadto szczególne przeznaczenie spornej opłaty. Dochody z niej miałyby
         być przeznaczone na pokrycie wydatków, które gmina Carrara ponosi w związku z funkcjonowaniem na jej obszarze przemysłu wydobywczego
         marmuru. Opłata odpowiadałaby interesowi wszystkich podmiotów tego sektora przemysłu, wliczając tych, którzy prowadzą obrót
         tym towarem za granicą.

      31      Trybunał orzekł już, że cła i opłaty o skutku równoważnym do ceł są zakazane niezależnie od celu, w jakim zostały ustanowione,
         jak i od przeznaczenia dochodów, jakie przynoszą (zob. wyrok z dnia 1 lipca 1969 r. w sprawie 24/68 Komisja przeciwko Włochom,
         Rec. str. 193, pkt 7 oraz ww. wyrok w sprawie Simitzi, pkt 14). Trybunał uznał wprawdzie, że opłata stanowiąca wynagrodzenie
         za rzeczywiście świadczoną usługę, ponoszona przez przedsiębiorcę w wysokości proporcjonalnej do tej usługi, nie stanowi opłaty
         o skutku równoważnym do ceł (wyroki z dnia 26 lutego 1975 r. w sprawie 63/74 Cadsky, Rec. str. 281, pkt 8 i z dnia 9 listopada
         1983 r. w sprawie 158/82 Komisja przeciwko Danii, Rec. str. 3573, pkt 19 oraz ww. wyrok w sprawie CRT France International,
         pkt 17).

      32      W niniejszej sprawie nie występuje jednak taka sytuacja. Występuje tu bowiem co najwyżej pośredni związek między sporną opłatą
         będącą przedmiotem postępowania przed sądem krajowym a usługami świadczonymi przedsiębiorcom ponoszącym tę opłatę. Z uwag
         przedstawionych przez gminę Carrara wynika, że celem tej opłaty jest w szczególności pokrycie wydatków poniesionych przez
         gminę na naprawę i utrzymanie sieci drogowej, stworzenie infrastruktury portowej, utrzymanie muzeum, badania dotyczące bezpieczeństwa
         w kamieniołomach, działalność w zakresie kształcenia w zakresie inżynierii górniczej oraz pomoc socjalna na rzecz robotników.
         Przedsiębiorcy przewożący marmur poza obszar gminy Carrara nie mogli więc bezpośrednio skorzystać z niektórych z tych usług.

      33      W przedmiocie argumentu opartego na tym, że lokalni przedsiębiorcy płacący podatki gminne uczestniczą już w wydatkach ponoszonych
         przez gminę w związku z przemysłem wydobywczym marmuru, wspomnieć należy, że  zdarzeniem powodującym nałożenie opłaty jest
         przekroczenie przez marmur granic gminy, niezależnie od  tego, czy zainteresowany przedsiębiorca był podatnikiem w gminie.

      34      W każdym razie fakt, że opłata pobierana z racji przekroczenia granicy międzypaństwowej lub wewnątrzpaństwowej została ustanowiona
         w celu wyrównania lokalnej opłaty nakładanej na podobny towar wewnątrz państwa nie wystarcza, aby uniknąć zakwalifikowania
         jej jako opłaty o skutku równoważnym do ceł. W istocie, gdyby tak było w tym przypadku, spowodowałoby to pozbawienie zakazu
         opłat o skutku równoważnym do ceł jego istoty i znaczenia (zob. podobnie wyrok z dnia 31 maja 1979 r. w sprawie 132/78 Denkavit,
         Rec. str. 1923, pkt 8 oraz ww. wyrok w sprawie Michaïlidis, pkt 23).

      35      Z całości powyższych rozważań wynika więc, że opłata proporcjonalna do ciężaru towaru, pobierana wyłącznie w jednej gminie
         Państwa Członkowskiego i nakładana na jedną grupę towarów z racji ich przewozu poza granice gminy, stanowi opłatę o skutku
         równoważnym do ceł wywozowych w rozumieniu art. 23 WE, mimo że opłata nakładana jest również na towary, których ostateczne
         miejsce przeznaczenia znajduje się na terytorium tego samego Państwa Członkowskiego.

       W przedmiocie skutków niniejszego wyroku w czasie
      36      Gmina Carrara wniosła do Trybunału, aby w przypadku stwierdzenia, że opłata będąca przedmiotem postępowania przed sądem krajowym
         jest niezgodna z właściwymi postanowieniami Traktatu, ograniczył on w czasie skutki niniejszego wyroku. Gmina powołuje się,
         z jednej strony, na niejasności związane z uregulowaniami prawnymi stosowanymi do spornej opłaty, a z drugiej strony, na poważne
         następstwa finansowe, jakie mógłby wywołać dla budżetu gminy Carrara brak ograniczenia w czasie skutków wyroku.

      37      Należy przypomnieć, że wyłącznie w drodze wyjątku Trybunał może, na podstawie właściwej wspólnotowemu porządkowi prawnemu
         ogólnej zasady pewności prawa ograniczyć możliwość powołania się przez każdego zainteresowanego na przepis, którego interpretacji
         Trybunał dokonał, w celu zakwestionowania stosunków prawnych ustanowionych w dobrej wierze (ww. wyrok w sprawie Legros i in.,
         pkt 30 oraz wyrok z dnia 23 maja 2000 r. w sprawie C-104/98 Buchner i in., Rec. str. I‑3625, pkt 39).

      38      W tym względzie w ww. wyroku w sprawie Legros i in. (pkt 30-36) Trybunał orzekł, że wskutek nadrzędnego wymogu pewności prawa
         nie można powołać się na postanowienia Traktatu odnoszące się do opłat o skutku równoważnym do ceł przywozowych na uzasadnienie
         żądań zwrotu takiej opłaty jak opłata portowa, uiszczonej przed dniem wydania tego wyroku, czyli dniem 16 lipca 1992 r., z
         wyjątkiem podmiotów, które przed tym dniem złożyły powództwo lub wystąpiły z innym środkiem prawnym (zob. ww. wyrok w sprawie
         Simitzi, pkt 30).

      39      Sporna opłata, nakładana w związku z przekroczeniem granicy obszaru wewnątrz danego Państwa Członkowskiego, powinna być kwalifikowana
         jako opłata o takim samym charakterze jak sporna opłata portowa w powołanej wyżej sprawie Legros i in. W konsekwencji uznać
         można, że do dnia 16 lipca 1992 r. gmina Carrara mogła zakładać racjonalnie, że sporna opłata była zgodna z prawem wspólnotowym.

      40      Należy zatem wziąć pod uwagę te same względy pewności prawa i stwierdzić, że ograniczenie w czasie określone w wyżej wymienionym
         wyroku w sprawie Legros i in. stosuje się również do wniosków o zwrot sum pobranych tytułem opłaty będącej przedmiotem sporu
         w postępowaniu przed sądem krajowym.

      41      Nie należy jednakże ograniczać skutków niniejszego wyroku na okres po dniu 16 lipca 1992 r., czyli po dniu wydania ww. wyroku
         w sprawie Legros i in. Począwszy od tego dnia bowiem gmina Carrara nie mogła nie wiedzieć, że sporna opłata jest niezgodna
         z prawem wspólnotowym.

      42      W konsekwencji należy stwierdzić, że nie można powołać się na postanowienia Traktatu odnoszące się do opłat o skutku równoważnym
         do ceł na uzasadnienie wniosków o zwrot sum pobranych przed dniem 16 lipca 1992 r. tytułem spornej opłaty, z wyjątkiem podmiotów,
         które przed tym dniem złożyły powództwo lub wystąpiły z innym środkiem prawnym.

       W przedmiocie kosztów
      43      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Opłata proporcjonalna do ciężaru towaru, pobierana wyłącznie w jednej gminie Państwa Członkowskiego i nakładana na jedną grupę
            towarów z racji ich przewozu poza granice gminy, stanowi opłatę o skutku równoważnym do ceł wywozowych w rozumieniu art. 23
            WE, mimo że opłata nakładana jest również na towary, których ostateczne miejsce przeznaczenia znajduje się na terytorium tego
            samego Państwa Członkowskiego.
      2)      Nie można powołać się na art. 23 WE na uzasadnienie wniosków o zwrot sum pobranych przed dniem 16 lipca 1992 r. tytułem opłaty
            od marmuru, z wyjątkiem podmiotów, które przed tym dniem złożyły powództwo lub wystąpiły z innym środkiem prawnym.
      Podpisy
      * Język postępowania: włoski.


Wyrok Trybunału z dnia 14 grudnia 1995 r. # Postępowanie karne przeciwko Giorgio Domingo Banchero. # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Pretura circondariale di Genova - Włochy. # Sprawa C-387/93.