title: Wyrok Sądu (ósma izba) z dnia 11 lipca 2013 r. (Fragmenty).#Królestwo Hiszpanii przeciwko Komisji Europejskiej.#Fundusz Spójności – Rozporządzenie (WE) nr 1164/94 – Projekt asenizacji w Saragossie – Częściowe cofnięcie pomocy finansowej – Zamówienia publiczne – Pojęcie obiektu budowlanego – Artykuł 14 ust. 10 i 13 dyrektywy 93/38/EWG – Podział zamówień – Uzasadnione oczekiwania – Obowiązek uzasadnienia – Termin na wydanie decyzji – Ustalanie korekt finansowych – Artykuł H ust. 2 załącznika II do rozporządzenia nr 1164/94 – Proporcjonalność – Przedawnienie.#Sprawa T-358/08.

text:
         WYROK SĄDU (ósma izba)
      z dnia 11 lipca 2013 r. (
            *1
         )
      „Fundusz Spójności — Rozporządzenie (WE) nr 1164/94 — Projekt asenizacji w Saragossie — Częściowe cofnięcie pomocy finansowej — Zamówienia publiczne — Pojęcie obiektu budowlanego — Artykuł 14 ust. 10 i 13 dyrektywy 93/38/EWG — Podział zamówień — Uzasadnione oczekiwania — Obowiązek uzasadnienia — Termin na wydanie decyzji — Ustalanie korekt finansowych — Artykuł H ust. 2 załącznika II do rozporządzenia nr 1164/94 — Proporcjonalność — Przedawnienie”
      W sprawie T-358/08

         Królestwo Hiszpanii, reprezentowane początkowo przez J. Rodrígueza Cárcama, a następnie przez A. Rubia Gonzáleza, abogados del Estado,
      strona skarżąca,
      przeciwko

         Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez G. Valera Jordanę oraz A. Steiblytė, działających w charakterze pełnomocników,
      strona pozwana,
      mającej za przedmiot żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji C(2008) 3249 z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie zmniejszenia pomocy przyznanej Królestwu Hiszpanii z Funduszu Spójności na projekt nr 96/11/61/018 „Saneamiento de Zaragoza” decyzją C(96) 2095 z dnia 26 lipca 1996 r.,
      SĄD (ósma izba),
      w składzie: L. Truchot, prezes, M.E. Martins Ribeiro i A. Popescu (sprawozdawca), sędziowie,
      sekretarz: J. Palacio González, główny administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 28 listopada 2012 r.,
      wydaje następujący

         Wyrok (
            1
         ) (
            2
         )

         Okoliczności powstania sporu

               1

               W decyzji z dnia C(96) 2095 z dnia 26 lipca 1996 r. (zwanej dalej „decyzją z 1996 r.”) Komisja Wspólnot Europejskich zatwierdziła w ramach Funduszu Spójności przyznanie pomocy finansowej w wysokości 8850689 EUR na projekt nr 96/11/61/018 – „Saneamiento de Zaragoza” (zwany dalej „projektem asenizacji w Saragossie”). Ów mający na celu ulepszenie i uzupełnienie instalacji asenizacji i oczyszczania ścieków miasta Saragossy (Hiszpania) projekt obejmował dwie grupy przedsięwzięć. W ramach pierwszej grupy przedsięwzięć, noszącej nazwę „Plan wymiany kanalizacji” (zwanej dalej „etapem FIMMA 96”), przewidziano wymianę kanalizacji w niektórych dzielnicach miasta. Druga grupa przedsięwzięć, nosząca nazwę „Program asenizacji zachodniego obszaru aglomeracji (zbiornik oczyszczalni Almozara)” (zwana dalej „etapem SPWS”), obejmowała między innymi budowę kolektorów, pomocniczej sieci kolektorów oraz przelewów deszczowych. Gmina Saragossa była końcowym beneficjentem pomocy finansowej i zapewniała kierowanie projektem, którego realizację przewidziano w okresie od dnia 1 maja 1996 r. do dnia 31 grudnia 1998 r.

               2

               Na wniosek Królestwa Hiszpanii decyzja z 1996 r. została zmieniona decyzją Komisji C(97) 2601 z dnia 29 lipca 1997 r. (zwaną dalej „decyzją z 1997 r.”) w celu włączenia ośmiu nowych przedsięwzięć (zwanych dalej „etapem FIMMA 97”). Siedem przedsięwzięć dotyczyło wymiany, przebudowy lub budowy kolektorów, a jedno polegało na budowie zakładu oczyszczania osadu. Termin ukończenia robót przedłużono do dnia 31 grudnia 1999 r.
               […]

         Zaskarżona decyzja

               13

               W zaskarżonej decyzji Komisja stwierdziła wystąpienie nieprawidłowości dotyczących ośmiu zamówień w ramach etapu SPWS, a zwłaszcza czterech zamówień w ramach etapu FIMMA 97.

               14

               Ośmioma zamówieniami etapu SPWS były:

                        —

                        kolektor przelewowy na rzece Ebro;

                        —

                        kolektor w dzielnicy Los Palos;

                        —

                        kolektor na obszarze Martín Arpal;

                        —

                        kolektor Valles Verdes;

                        —

                        kolektor w San Lamberto – Vistabella;

                        —

                        kolektor na trasie do Madrytu;

                        —

                        pomocnicza sieć kolektorów;

                        —

                        kolektor obszaru granicznego terytorium gminy.

               15

               Czterema zamówieniami etapu FIMMA 97 były:

                        —

                        kolektor prawobrzeżny rzeki Huerva;

                        —

                        zakład oczyszczania osadu;

                        —

                        kolektory na rzece Gállego;

                        —

                        kolektor łącznikowy oczyszczalni w Almozara.

               16

               Komisja oceniła w motywie 20 zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art. 4 ust. 2 i art. 14 ust. 1, 10 i 13 dyrektywy 93/38 sporne zamówienia stanowiły części jednego obiektu budowlanego, a w zakresie tych zamówień inicjatywa przysługiwała jednemu podmiotowi zamawiającemu, oraz że powinny one podlegać przepisom tej dyrektywy. Komisja uznała, że zamówienia te zostały rozdzielone, co stanowiło naruszenie przepisów rzeczonej dyrektywy, a w szczególności tych z nich, które odnoszą się do wartości progowej, ogłoszeń i równego traktowania oferentów.
               […]

               18

               W pierwszej kolejności, w celu stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. H załącznika II do rozporządzenia nr 1164/94 Komisja przypomniała przede wszystkim przepisy art. 1 ust. 4 lit. b), art. 4 ust. 2, art. 14 ust. 1, 10 i 13 dyrektywy 93/38 (motywy 19, 21–23 zaskarżonej decyzji).

               19

               Następnie w motywie 24 zaskarżonej decyzji Komisja zaznaczyła, że we wszystkich ogłoszeniach o zamówieniu opublikowanych w Boletín Oficial de Aragón i w lokalnych mediach rada gminy Saragossa była podmiotem zamawiającym, do którego należało kierować oferty. Komisja wskazała również na podobieństwo robót do wykonania w sieci kanalizacyjnej i oczyszczania ścieków oraz uznała, że roboty miały spełniać tę samą funkcję gospodarczą i techniczną. Komisja uznała, że w niniejszej sprawie chodziło o szereg szczególnych robót w zakresie konserwacji, powiększania i naprawy istniejącej sieci kanalizacyjnej i oczyszczania ścieków, których wynikiem po ukończeniu miało być ogólne polepszenie sieci dla końcowych użytkowników. Komisja wyjaśniła, że roboty miały związek z kolektorami ściekowymi, kolektorami przelewowymi wód deszczowych, zakładem oczyszczania osadu i kolektorem ścieków pomiędzy dwiema oczyszczalniami w Almozara i Cartuja. Komisja uznała, że różnica pomiędzy dwoma rodzajami robót była funkcjonalna, a nie techniczna lub gospodarcza, i w konsekwencji dla ich wykonania nie były wymagane szczególne umiejętności techniczne. Wreszcie Komisja wskazała, że z gospodarczego punktu widzenia końcowi użytkownicy mieli płacić wynagrodzenie usługodawcy w zakresie, w jakim korzystali z jego usług.

               20

               Po pierwsze, jeżeli chodzi o osiem projektów w ramach etapu SPWS, Komisja uznała w motywie 24 lit. a) zaskarżonej decyzji, że roboty miały podobny cel, a jedyna różnica polegała na tym, iż zostały wykonane w sektorach rozgraniczonych geograficznie. Komisja uznała, że głównym celem robót była dostawa lub remont systemu kanalizacji w różnych sektorach, w tym instalacja kolektorów ścieków i kolektorów przelewowych.

               21

               Po drugie, w odniesieniu do projektów w ramach etapu FIMMA 97 wspomnianych w pkt 15 powyżej, w stosunku do których nie było możliwości powołania się na odstępstwo przewidziane w art. 14 ust. 10 dyrektywy 93/38, Komisja uznała w motywie 24 lit. b) zaskarżonej decyzji, że roboty miały podobny cel, a jedyna różnica polegała na tym, iż zostały wykonane w sektorach rozgraniczonych geograficznie. Komisja uznała, że głównym celem robót była instalacja kolektorów wzdłuż rzek Huerva i Gállego dla obsługi obszarów odprowadzających ścieki bezpośrednio do rzek i przywrócenie do odpowiedniego stanu dwóch zakładów oczyszczania ścieków, do których wysyłane były ścieki.

               22

               W motywie 25 zaskarżonej decyzji Komisja wyjaśniła, że jeżeli chodzi o naruszenie art. 4 ust. 2 i art. 14 ust. 10 dyrektywy 93/38, należy uważać, iż umowy mają na celu realizację jednego obiektu budowlanego, gdy są powiązane w taki sposób, że – jak w niniejszym przypadku – przedsiębiorstwo wspólnotowe może uważać je za jedno przedsięwzięcie gospodarcze i składa ofertę w odniesieniu do całego przedsięwzięcia. Komisja wskazała, że wykładnia ta jest zgodna z celem dyrektywy 93/38, którym jest zapewnienie, aby przedsiębiorstwa z innych państw członkowskich mogły uczestniczyć w przetargach, jeżeli są nimi zainteresowane z obiektywnych względów związanych z wartością zamówień. Przedsiębiorstwo takie mogłoby chcieć uzyskać informacje o wartości wszystkich części robót, chociażby nawet nie było w stanie wykonać ich wszystkich. Komisja dodała, że chodzi jedynie o możliwość dokładnej oceny zakresu zamówienia i dostosowania cen w zależności od liczby części, co do których rozważane jest przedstawienie ofert.

               23

               Komisja stwierdziła w motywie 26 zaskarżonej decyzji, że osiem rozważanych razem projektów w ramach etapu SPWS spełniało funkcję gospodarczą i techniczną, podobnie jak cztery rozważane razem projekty w ramach etapu FIMMA 97 i że wobec tego władze hiszpańskie sztucznie rozdzieliły prace dotyczące konserwacji, powiększenia i naprawy istniejącej sieci kanalizacji i oczyszczania ścieków. Komisja wyjaśniła, iż wniosek ten opierał się na podobnym charakterze opisów prac i podobieństwie ogłoszeń o zamówieniach, na wszczęciu postępowania i ogólnej koordynacji przez ten sam podmiot zamawiający oraz na okoliczności, iż roboty wykonano w ramach jednego obszaru geograficznego.
               […]

         Przebieg postępowania i żądania stron

               28

               Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 3 września 2008 r. Królestwo Hiszpanii wniosło niniejszą skargę.

               29

               W dniu 30 listopada 2010 r. niniejsza sprawa została przydzielona nowemu sędziemu sprawozdawcy należącemu do drugiej izby. Jako że skład izb Sądu uległ zmianie, sędzia sprawozdawca został następnie przeniesiony do ósmej izby, której w konsekwencji została przydzielona niniejsza sprawa.

               30

               Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd (ósma izba) postanowił otworzyć ustny etap postępowania. Na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. Sąd wysłuchał wystąpień stron oraz ich odpowiedzi na pytania Sądu.

               31

               Królestwo Hiszpanii wnosi do Sądu o:

                        —

                        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;

                        —

                        obciążenie Komisji kosztami postępowania.

               32

               Komisja wnosi do Sądu o:

                        —

                        oddalenie skargi w całości;

                        —

                        obciążenie Królestwa Hiszpanii kosztami postępowania.

         Co do prawa

      […]
      1. 1. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszeń prawa i oczywistych błędów w ocenie w ramach stosowania art. H załącznika II do rozporządzenia nr 1164/94 odnoszącego się do korekt finansowych w związku z art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38

      […]

               35

               Na wstępie należy zaznaczyć, że Królestwo Hiszpanii wyjaśniło na rozprawie w odpowiedzi na pytanie Sądu, iż w pierwszym zarzucie podnosi naruszenie art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38, gdyż przepis ten należy analizować w związku z art. 14 ust. 10 dyrektywy 93/38. Zostało to odnotowane w protokole z rozprawy.

               36

               Ponadto Królestwo Hiszpanii utrzymuje, że w zaskarżonej decyzji Komisja naruszyła prawo oraz popełniła poważny błąd w ocenie, stwierdzając, iż naruszone zostały przepisy dyrektywy 93/38. Królestwo Hiszpanii twierdzi, że jakkolwiek ciężar dowodu spoczywa na Komisji, dla wykazania, że nie została spełniona żadna z przesłanek pozwalających uznać, iż chodzi tu o jeden obiekt budowlany, użyteczne jest przeprowadzenie krótkiej analizy zamówień będących przedmiotem niniejszego sporu według kryteriów określonych przez Trybunał. Należy zauważyć, iż w niniejszej skardze Królestwo Hiszpanii kwestionuje zarówno sposób określenia przez Komisję przesłanek stosowania art. 14 ust. 10 akapit pierwszy i art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38, jak też ich zastosowanie do spornych przetargów w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji należy zbadać, czy Komisja błędnie uznała w zaskarżonej decyzji, iż doszło do naruszenia wspomnianych przepisów, czego wykazanie przed Sądem należy do Królestwa Hiszpanii.
               […]

         W przedmiocie części pierwszej, dotyczącej oczywistego błędu w ocenie popełnionego przez Komisję w odniesieniu do pojęcia obiektu budowlanego

               38

               Według Królestwa Hiszpanii Komisja błędnie uznała, że gmina Saragossa naruszyła przepisy dyrektywy 93/38, dzieląc na części sporne zamówienia i nie publikując ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym. Królestwo Hiszpanii uważa, że twierdzenia Komisji znajdujące się w motywie 8 akapit drugi, w motywie 9, w motywie 23 lit. b) i w motywie 24 zaskarżonej decyzji są nieuzasadnione.

               39

               Po pierwsze, Królestwo Hiszpanii twierdzi, że w celu oceny, czy projekt może obejmować wiele różnych obiektów budowlanych – w świetle brzmienia przepisów dyrektywy 93/38 oraz orzecznictwa Trybunału – należy dokonać analizy z trojakiego punktu widzenia: techniczno-gospodarczego, geograficznego i czasowego.

               40

               Po drugie, Królestwo Hiszpanii powołuje się na błędne zastosowanie tych kryteriów w niniejszej sprawie. Komisja nie przeprowadziła w najmniejszym zakresie obiektywnej analizy obiektów budowlanych z tegoż „trojakiego punktu widzenia”, lecz wydaje się, iż w celu stwierdzenia popełnienia naruszenia przez władze hiszpańskie posłużyła się dosyć szczególnymi kryteriami, takimi jak zdolność potencjalnych oferentów lub użyteczność dla nich wykonania niektórych lub wszystkich zamówień jednocześnie (motyw 9 zaskarżonej decyzji). Ponadto badaniu techniczno-gospodarczemu brak było dokładności technicznej.

               41

               W zaskarżonej decyzji Komisja uznała, że władze hiszpańskie naruszyły art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38 w związku z art. 14 ust. 1 i 10, dzieląc na części z jednej strony osiem zamówień etapu SPWS, a z drugiej w szczególności cztery zamówienia etapu FIMMA 97. Po przypomnieniu w motywie 23 lit. b) zaskarżonej decyzji definicji obiektu budowlanego w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38 Komisja zastosowała ją do spornych zamówień w motywach 24–26 zaskarżonej decyzji.
               […]

         W przedmiocie pojęcia obiektu budowlanego w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38 w zaskarżonej decyzji

               43

               Zgodnie z art. 14 ust. 1 lit. c) dyrektywy 93/38 rzeczona dyrektywa ma zastosowanie do zamówień, których wartość szacunkowa, bez podatku VAT, jest nie mniejsza niż 5 mln EUR w przypadku zamówień na roboty budowlane. Według art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38 „[p]odmioty zamawiające nie mogą obchodzić postanowień niniejszej dyrektywy poprzez dzielenie zamówień na części lub używanie specjalnych metod obliczania wartości zamówień”.

               44

               Ponadto na mocy art. 14 ust. 10 dyrektywy 93/38 „[p]odstawą obliczania wartości zamówienia, o której mowa w ust. 1, w przypadku zamówień na roboty budowlane jest całkowita wartość obiektu budowlanego”, przy czym obiekt budowlany został zdefiniowany w akapicie pierwszym tego przepisu jako „wynik całości robót w zakresie budownictwa lub inżynierii lądowej i wodnej, które w zamierzeniu mają spełniać samoistnie funkcję gospodarczą i techniczną”.

               45

               Po pierwsze, należy zaznaczyć, w ślad za Królestwem Hiszpanii i Komisją, iż Trybunał dokonał wykładni art. 14 ust. 10 i 13 dyrektywy 93/38 w wyroku z dnia 5 października 2000 r. w sprawie C-16/98 Komisja przeciwko Francji, Rec. s. I-8315. W wyroku tym Trybunał uznał, że art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38 „stanowi konkretny wyraz obowiązków wynikających dla podmiotów zamawiających z art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy [93/38] i w konsekwencji przy rozstrzyganiu, czy doszło do podziału obiektu budowlanego na części, przepis ten należy rozważać łącznie z tymże art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38” (pkt 31). Ponadto według Trybunału „z definicji obiektu budowlanego zawartej w art. 14 ust. 10 akapit pierwszy zdanie drugie dyrektywy [93/38] wynika, że istnienie obiektu budowlanego należy oceniać w odniesieniu do gospodarczej i technicznej funkcji wyniku danych robót” (pkt 36).

               46

               Z powyższego wyroku wynika, iż dla celów oceny, czy roboty były wzajemnie powiązane w sposób wymagający uznania, że stanowią jeden obiekt budowlany w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38, Trybunał przyjął podejście funkcjonalne (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie C-574/10 Komisja przeciwko Niemcom, niepublikowany w Zbiorze, pkt 37). Trybunał uwzględnił dwa kryteria, a mianowicie kryterium funkcji gospodarczej oraz kryterium funkcji technicznej wyniku robót.

               47

               Należy zauważyć, że zgodnie z ww. wyrokiem w sprawie Komisja przeciwko Francji, Komisja wskazała w zaskarżonej decyzji, iż w celu ustalenia, że chodzi o obiekt budowlany w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38, należy zastosować kryterium funkcji gospodarczej oraz kryterium funkcji technicznej wyniku robót (motywy 23, 24). Po przypomnieniu brzmienia tego przepisu w motywie 23 zaskarżonej decyzji Komisja uznała w motywie 24, że „opis robót do wykonania w sieci kanalizacyjnej i w sieci oczyszczania ścieków był podobny, a roboty miały spełniać tę samą funkcję gospodarczą i techniczną”, że „niniejszy przypadek odnosi się do szeregu szczególnych robót w zakresie konserwacji, powiększania i naprawy istniejącej sieci kanalizacyjnej i oczyszczania ścieków, których wynikiem po ukończeniu powinno być ogólne polepszenie sieci dla końcowych użytkowników” oraz że „różnica pomiędzy różnymi rodzajami robót [nie jest] techniczna lub gospodarcza”.

               48

               Wobec powyższego bez potrzeby wypowiadania się w przedmiocie podniesionej przez Komisję kwestii tego, czy dla celów ustalenia, że chodzi o obiekt budowlany w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38, kryteria funkcji gospodarczej i funkcji technicznej wyniku robót są kumulatywne, należy zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom Królestwa Hiszpanii Komisja nie popełniła w zaskarżonej decyzji błędu, identyfikując kryteria funkcji gospodarczej i funkcji technicznej wyniku robót jako te, które należało zastosować dla celów ustalenia, że chodzi o obiekt budowlany w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38.

               49

               Po drugie, Królestwo Hiszpanii podnosi, iż analizę spornych zamówień należało przeprowadzić z wykorzystaniem również kryterium geograficznego i czasowego.

               50

               W tym względzie należy zaznaczyć, iż w ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji Trybunał posłużył się kryteriami funkcji technicznej i gospodarczej wyniku robót dla ustalenia, że chodziło o jednolity obiekt budowlany (pkt 49–56). Następnie Trybunał wyjaśnił w pkt 65, iż „każdy przypadek udzielenia zamówienia należy oceniać w związku z jego kontekstem i właściwymi mu cechami szczególnymi”. Trybunał dodał, że w okolicznościach, w których zapadł ten wyrok, „[występowały] istotne czynniki takie jak jednoczesne ogłoszenie spornych zamówień, podobieństwo ogłoszeń o zamówieniu, jednolitość ram geograficznych, w których ogłoszono te zamówienia, oraz koordynacja zapewniana przez organizację zrzeszającą międzygminne związki elektryfikacyjne na szczeblu departamentu, które domagały się połączenia tychże zamówień na tym szczeblu”.

               51

               Trybunał wziął tym samym pod uwagę w ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji czynnik geograficzny w celu ustalenia, czy jednolity charakter funkcji technicznej i gospodarczej robót występował w różnych sieciach lokalnych dystrybucji energii elektrycznej (pkt 64, 65) lub oświetlenia publicznego (pkt 69, 70) na szerszym obszarze geograficznym i czy lokalne sieci mogły być zatem połączone w jednolitą sieć dzięki możliwości wzajemnych połączeń między tymi sieciami lokalnymi.

               52

               Jeżeli chodzi o aspekt czasowy, Trybunał wspomniał w ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji o „jednoczesnym ogłoszeniu spornych zamówień” (pkt 65).

               53

               Należy uznać, że aspekt geograficzny i aspekt czasowy nie stanowią kryteriów służących ustaleniu, że chodziło o obiekt budowlany w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38, lecz czynniki konieczne dla potwierdzenia istnienia takiego obiektu budowlanego, gdyż jedynie roboty mieszczące się w konkretnych ramach geograficznych i czasowych mogą być uważane za jednolity obiekt budowlany.

               54

               Należy zaznaczyć, iż w zaskarżonej decyzji Komisja odniosła się do czynnika geograficznego (motywy 24, 26 zaskarżonej decyzji) i do czynnika czasowego ze względu na połączenie zamówień dotyczących projektów należących do tego samego etapu, czyli do etapu SPWS lub do etapu FIMMA 97. W konsekwencji Komisja nie popełniła błędu, dokonując analizy spornych zamówień przy zastosowaniu czynnika geograficznego i czasowego bez uwzględniania ich jako kryteriów funkcjonalnych dla celów ustalenia, że chodziło o omawiane obiekty budowlane.

               55

               Po trzecie, zdaniem Królestwa Hiszpanii wydaje się, iż w celu ustalenia naruszenia popełnionego przez władze hiszpańskie Komisja posłużyła się cokolwiek szczególnymi kryteriami takimi jak zdolności potencjalnych oferentów lub użyteczność dla nich wykonania niektórych lub wszystkich zamówień jednocześnie (motyw 9 zaskarżonej decyzji).

               56

               W zaskarżonej decyzji Komisja rzeczywiście wspomniała o pewnych czynnikach dotyczących potencjalnych oferentów w części dotyczącej początkowej oceny (motyw 9).

               57

               W tym względzie w ww. wyroku Komisja przeciwko Francji Trybunał uznał, że definicja obiektu budowlanego zawarta w art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38 nie uzależnia istnienia obiektu budowlanego od wystąpienia czynników takich jak liczba podmiotów zamawiających lub możliwość wykonania całości robót przez jedno przedsiębiorstwo (pkt 43). Trybunał zaznaczył, że jakkolwiek istnienie jednego i tego samego podmiotu zamawiającego oraz możliwość wykonania całości robót objętych zamówieniem przez przedsiębiorstwo unijne mogą, w zależności od okoliczności, stanowić wskazówki potwierdzające istnienie obiektu budowlanego w rozumieniu dyrektywy, to nie mogą one natomiast stanowić decydujących kryteriów w tym zakresie. Trybunał dodał, iż „mnogość podmiotów zamawiających i brak możliwości wykonania całości danych robót przez jedno przedsiębiorstwo nie mogą podważyć istnienia obiektu budowlanego, jeżeli wniosek ten nasuwa się na podstawie kryteriów funkcjonalnych określonych w art. 14 ust. 10 akapit pierwszy zdanie drugie dyrektywy” (pkt 42).

               58

               Z ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji wynika zatem, że wykorzystanie pewnych czynników dotyczących zwłaszcza potencjalnych oferentów jest możliwe, lecz nie mogą one być decydujące ani nie mogą podważyć wniosku o istnieniu obiektu budowlanego opartego na spełnieniu kryteriów funkcji technicznej i funkcji gospodarczej wyniku robót.

               59

               W konsekwencji należy zbadać stosowanie tych kryteriów do zamówień, których dotyczy zaskarżona decyzja, i ocenić, czy Komisja słusznie uznała je za spełnione, aby stwierdzić istnienie dwóch obiektów budowlanych. Następnie konieczne będzie zbadanie, na jakiej podstawie uwzględnione zostały inne czynniki.

         W przedmiocie zastosowania w zaskarżonej decyzji pojęcia obiektu budowlanego w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38 do spornych zamówień

               60

               Królestwo Hiszpanii powołuje się na brak obiektywnej analizy obiektów budowlanych z techniczno-gospodarczego, geograficznego i czasowego punktu widzenia, na błędny charakter stosowania tych kryteriów w niniejszej sprawie oraz na stosowanie szczególnych kryteriów.

               61

               Komisja uznała w zaskarżonej decyzji, że istniały dwie grupy obiektów budowlanych składające się, po pierwsze, z ośmiu projektów etapu SPWS [(motyw 24 lit. a)], a po drugie, z czterech projektów etapu FIMMA 97 [(motyw 24 lit. b)]. W konsekwencji należy kolejno zbadać każdą z tych dwóch grup.

         – W przedmiocie ośmiu spornych zamówień w ramach etapu SPWS

               62

               Królestwo Hiszpanii powołuje się na brak dokładności Komisji przy badaniu techniczno-gospodarczym i analizuje pod względem technicznym i gospodarczym osiem stanowiących niezależne projekty spornych zamówień w ramach etapu SPWS wymienionych w pkt 14 powyżej, z których sześć dotyczy kolektorów ściekowych, jeden – przelewu deszczowego i jeden – pomocniczej sieci kolektorów.

               63

               Po pierwsze, jeżeli chodzi o funkcję techniczną tych prac, Królestwo Hiszpanii podnosi, iż jest ona odmienna dla każdego z omawianych projektów.

               64

               Niemniej jednak analiza Komisji nie polegała na zbadaniu różnych robót objętych spornym zamówieniem w sposób niezależny i ocenie ich własnej funkcji technicznej, jak zaleca Królestwo Hiszpanii, lecz na zbadaniu – zgodnie ze wskazanym w pkt 45 powyżej orzecznictwem – czy wynik robót miał taką samą funkcję techniczną.

               65

               W ten sposób Komisja uznała, że chodziło o roboty, których wynikiem było ogólne polepszenie sieci asenizacyjnej i że miały one spełniać taką samą funkcję techniczną (motyw 24 zaskarżonej decyzji).

               66

               Z jednej strony należy zaznaczyć, że jeżeli chodzi o sześć kolektorów i pomocniczą sieć kolektorów, to wszystkie one przyjmują ścieki w celu gospodarowania nimi w ramach sieci asenizacyjnej.

               67

               Z drugiej strony, jeżeli chodzi o przelew deszczowy, Królestwo Hiszpanii twierdzi, iż pełni on inną funkcję techniczną, która nie polega na gospodarowaniu ściekami lub ich oczyszczaniu, lecz na zapobieżeniu powodzi w wypadku nadmiernych opadów deszczu. Królestwo Hiszpanii nie utrzymuje jednak, iż w niniejszej sprawie ów przelew nie uczestniczy wraz z kolektorami i pomocniczą siecią kolektorów w technicznej funkcji sieci asenizacyjnej. Jak słusznie podnosi Komisja, ów przelew służy do tego, aby zapobiec niepotrzebnemu wzrostowi ilości wody do oczyszczania przez oczyszczalnię i ograniczyć zanieczyszczenie wód, do których odprowadzane są nadwyżki wynikające z obfitych opadów deszczu, przez co przyczynia się do lepszego gospodarowania ściekami. Ponadto Królestwo Hiszpanii utrzymuje, że omawiany przelew nie oczyszcza ścieków, lecz nie twierdzi, że nie przelewa on ścieków. Wyjaśnia, iż nie ma możliwości ścisłego oddzielenia wody deszczowej przepływającej przez omawiany przelew od ścieków przepływających przez kolektory. Należy stwierdzić, że rzeczony przelew przelewa wodę deszczową i ścieki w celu odciążenia kolektorów ściekowych i umożliwienia lepszego funkcjonowania sieci asenizacyjnej.

               68

               W tym względzie należy zaznaczyć, że w odpowiedzi na kwestionariusz wniosku o pomoc złożonego w 1996 r. władze hiszpańskie wskazały, iż celem projektu asenizacji była budowa szeregu kolejnych kolektorów na obszarze, z którego ścieki odprowadzane są do oczyszczalni w Almozara. Władze hiszpańskie wspomniały również, iż przewidywano budowę przelewu powodziowego mającego odprowadzać do rzeki Ebro wodę deszczową, której nie mógł przesyłać kolektor, jedynie w czasie silnych opadów deszczu i przy odpowiednim stopniu rozcieńczenia ścieków. Wreszcie władze hiszpańskie wyjaśniły, iż główny cel wszystkich projektów polegał na „uzdatnieniu istniejących przestarzałych struktur oraz usunięciu braków systemu poprzez zapewnienie gminie sieci kanalizacyjnej zdolnej odprowadzać ścieki do głównych kolektorów, aby zapobiec powodziom, wyciekom do wód gruntowych i niekontrolowanemu wypływaniu ścieków”. Ten sam opis głównego celu powtórzono w decyzji z 1996 r. w załączonym arkuszu prognostycznym zawierającym streszczenie projektu. Z powyższego wynika, że zdaniem samego Królestwa Hiszpanii w ramach sieci asenizacyjnej występuje związek pomiędzy przesyłaniem ścieków i zapobieganiem powodziom za pomocą przelewu.

               69

               Należy stwierdzić, że osiem projektów nie jest – jak twierdzi Królestwo Hiszpanii – niezależnych, lecz należy do tego samego projektu dotyczącego sieci asenizacyjnej, którym to zgodnie z kwestionariuszem wniosku o pomoc złożonego w 1996 r. i arkuszem prognostycznym załączonym do decyzji z 1996 r. jest budowa sieci kanalizacyjnej zdolnej odprowadzać ścieki do głównych kolektorów, aby zapobiegać powodziom, wyciekom do wód gruntowych i niekontrolowanemu wypływaniu ścieków. Jak słusznie oceniła Komisja, roboty w ramach etapu SWPS zmierzały do podobnego celu, którym była dostawa lub remont systemu kanalizacji w różnych sektorach, w tym instalacja kolektorów ściekowych i przelewów [motyw 24 lit. a) zaskarżonej decyzji]. Stanowią one więc rzeczywiście szereg robót, których wynikiem jest ogólne polepszenie sieci asenizacyjnej dla końcowych użytkowników (motyw 24 zaskarżonej decyzji). Zgodnie z art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38 i z ww. wyrokiem w sprawie Komisja przeciwko Francji wynik tego szeregu robót ma spełniać samoistnie funkcję techniczną, jaką jest asenizacja ścieków.

               70

               Wniosku tego nie podważa argumentacja Królestw Hiszpanii, wedle której dyrektywa 93/38 nie ma zastosowania do przelewów, ponieważ nie służą one do kanalizacji ścieków. Po pierwsze, jak już wskazano (zob. pkt 67 powyżej), błędem jest twierdzić, że omawiany przelew kanalizuje jedynie wodę deszczową. Po drugie, jak słusznie podnosi Komisja, należy uznać, że zakres stosowania art. 6 ust. 2 lit. b) dyrektywy 93/38 nie ogranicza się do instalacji bezpośrednio kanalizujących lub oczyszczających ścieki, lecz że przepis ten ma zastosowanie do zamówień „związanych z kanalizacją lub oczyszczaniem ścieków”, wobec czego przelewy mieszczą się w tym zakresie.

               71

               Ponadto należy odrzucić argumenty wysuwane przez Królestwo Hiszpanii w celu podważenia argumentacji Komisji, iż utożsamienie z jednolitym obiektem budowlanym szeregu przedsięwzięć dotyczących różnych rodzajów kolektorów ścieków komunalnych potwierdza dyrektywa Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U. L 135, s. 40). Dyrektywa dotyczy bowiem między innymi zbierania, oczyszczania i odprowadzania ścieków komunalnych, do których zgodnie z jej art. 2 ust. 1 zaliczają się wody opadowe. Ponadto, nawet zakładając, iż dyrektywa wyodrębnia uregulowania mające zastosowanie do oczyszczalni ścieków, Królestwo Hiszpanii nie wyjaśnia, jakie konsekwencje należy z tego wyciągnąć w odniesieniu do spornych projektów, z których żaden nie dotyczy oczyszczalni ścieków.

               72

               Po drugie, Królestwo Hiszpanii kwestionuje tożsamość funkcji gospodarczych spornych projektów. Woda deszczowa nie podlega szczególnej opłacie z tytułu usług asenizacji ścieków pobieranej przez gminę Saragossa. W konsekwencji zindywidualizowana opłata lub podatek nie mogą być pobierane z przeznaczeniem na przelew wody deszczowej. Ponadto w odpowiedzi na argument Komisji, Królestwo Hiszpanii twierdzi, że nawet jeżeli ta specjalna opłata służy finansowaniu kosztów eksploatacji sieci, to jest niewystarczająca i wymaga wniesienia środków z budżetu gminy. Oznacza to, że jakkolwiek koszt gospodarowania ściekami rzeczywiście jest częściowo pokrywany z dochodów pochodzących z opłaty, to infrastruktura sieci, której przeznaczeniem jest zbieranie i oczyszczanie wody deszczowej, musi być finansowana z funduszy publicznych. Pomiędzy opłatą za oczyszczanie ścieków i wynagrodzeniem za usługę publiczną świadczoną za pomocą przelewów deszczowych występuje więc zasadnicza różnica, co dowodzi, iż brak jest jakiejkolwiek tożsamości w wymiarze gospodarczym. Opłata za oczyszczanie ścieków jest bowiem określana w zależności od rzeczywistej ilości ścieków odprowadzanych przez każde gospodarstwo domowe, czyli stanowi zindywidualizowaną opłatę zależną od zużycia każdego płatnika, podczas gdy wynagrodzenie za usługę publiczną świadczoną za pomocą przelewów deszczowych mogłoby ewentualnie być rozłożone na całą populację, lecz bez dostosowywania wymaganych kwot w zależności od użytku czerpanego przez zainteresowane osoby.

               73

               W zaskarżonej decyzji Komisja uznała, że w wymiarze gospodarczym „końcowi użytkownicy [musieli] płacić usługodawcy w zakresie, w jakim korzystali z jego usług” (motyw 24).
               […]

               75

               Po pierwsze, na rozprawie w odpowiedzi na pytanie Sądu Królestwo Hiszpanii potwierdziło, że specjalna opłata asenizacyjna z tytułu asenizacji ścieków pobierana przez gminę Saragossa, do której odnosi się w skardze, była przewidziana w art. 2 zawartym w rozdziale 2 zatytułowanym „Usługa asenizacji ścieków” zarządzenia podatkowego nr 24.25 gminy Saragossa dotyczącego opłaty z tytułu usług zaopatrzenia w wodę pitną i asenizacji ścieków, a Komisja przytoczyła ten artykuł w swych pismach. Na mocy tego przepisu „zdarzeniem powodującym obowiązek uiszczenia tej opłaty jest świadczenie usługi asenizacji ścieków w wypadku wody deszczowej lub ścieków zebranych w kolektorach i w kanalizacji będących własnością gminy lub przez nią utrzymywanych, ponieważ to gmina Saragossa jest odpowiedzialna za gospodarowanie tymi ściekami, w tym również za koszty ich transportu do chwili ich oczyszczenia i odprowadzenia do naturalnych cieków wodnych na warunkach przewidzianych w zezwoleniach na przelew wydanych przez konfederację hydrograficzną rzeki Ebro”. Z przepisu tego wynika, że nie ma w nim rozróżnienia pomiędzy ściekami i wodą deszczową.

               76

               Po drugie, należy stwierdzić, że argumentacja Królestwa Hiszpanii dotycząca finansowania infrastruktury sieci przeznaczonej do zbierania i oczyszczania wody deszczowej nie ma poparcia, gdyż Królestwo Hiszpanii poprzestało na twierdzeniu, iż rzeczona infrastruktura musi być finansowana z funduszy publicznych. Co więcej, Królestwo Hiszpanii nie przedstawiło dowodów mogących wykazać, iż infrastruktura ta nie jest finansowana – chociażby częściowo – ze specjalnej opłaty asenizacyjnej.

               77

               W konsekwencji należy stwierdzić, że omawiane roboty w ramach etapu SPWS stanowią części całości, której wynik ma spełniać samoistnie funkcję gospodarczą.

               78

               W świetle ogółu powyższych rozważań należy uznać, że Królestwo Hiszpanii nie wykazało, iż Komisja popełniła błąd, przyjmując w motywie 26 zaskarżonej decyzji, że omawiane roboty w ramach etapu SPWS musiały spełniać tę samą funkcję techniczną i gospodarczą w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38.

         – W przedmiocie czterech spornych zamówień w ramach etapu FIMMA 97

               79

               Królestwo Hiszpanii powołuje się na brak dokładności Komisji przy badaniu techniczno-gospodarczym i analizuje pod względem techniczno-gospodarczym cztery sporne zamówienia w ramach etapu FIMMA 97 wspomniane w pkt 15 powyżej i dotyczące zakładu oczyszczania osadu, kolektora łącznikowego i kolektorów, w tym kolektorów na rzece Gállego. Następnie Królestwo Hiszpanii dokonuje analizy zamówień w ramach tego etapu, twierdząc, że każdy projekt należy uważać za niezależny od innych oraz że brak było wymogu opublikowania zamówienia w Dzienniku Urzędowym.

               80

               Po pierwsze, jeżeli chodzi o funkcję techniczną projektów w ramach etapu FIMMA 97, Komisja uznała w zaskarżonej decyzji, że cztery projekty stanowiły jeden obiekt budowlany, co jest kwestionowane przez Królestwo Hiszpanii.

               81

               Zgodnie z kwestionariuszem wniosku o pomoc złożonego w 1997 r. projekty etapu FIMMA 97 odpowiadały trzem odrębnym celom. Tymczasem należy zaznaczyć w ślad za Komisją, że cztery sporne projekty rzeczonego etapu należały do tej samej grupy i odpowiadały temu samemu celowi, którym było „usuwanie zrzutów nieoczyszczonych ścieków”.

               82

               Jeżeli chodzi o kolektor łącznikowy, Królestwo Hiszpanii twierdzi, iż „jego funkcją nie jest tak jak w wypadku innych kolektorów zbieranie i przesyłanie ścieków i wody deszczowej odpowiednio do oczyszczalni i przelewów”, lecz „próba złagodzenia nierównowagi w dziedzinie struktur asenizacyjnych wynikającej z niesymetrycznego rozrostu miasta Saragossa”. Wbrew twierdzeniom Królestwa Hiszpanii błędem jest utrzymywać, iż kolektor łączący dwie oczyszczalnie stanowi „infrastrukturę całkowicie niezależną od innych kolektorów”, ponieważ ówże kolektor jest włączony do sieci asenizacyjnej miasta Saragossa. Królestwo Hiszpanii rozróżnia zatem funkcję techniczną każdego z projektów, nie biorąc pod uwagę, iż chodzi o całość, której wynikiem jest ogólne polepszenie sieci asenizacyjnej dla końcowych użytkowników.

               83

               W odniesieniu do zakładu oczyszczania osadu Królestwo Hiszpanii twierdzi bowiem, iż w odróżnieniu od kolektorów jego funkcją nie jest transportowanie wody deszczowej lub ścieków, lecz zapobieżenie wylewaniu się osadu pozostałego po procesie uzdatniania wody do celów spożycia osobistego, gospodarczego lub przemysłowego z całego miasta do rzeki Huerva. Niemniej jednak nie chodzi tu o ustalenie, czy zakład oczyszczania osadu pełni samoistną funkcję techniczną odmienną od funkcji kolektora, lecz o ocenę, czy w świetle art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38 kolektory i zakład oczyszczania osadu należą do szeregu robót, których wynik ma wspólną funkcję techniczną, jaką jest asenizacja ścieków. Tymczasem Królestwo Hiszpanii nie zaprzecza temu, iż zakłady oczyszczania osadu przyczyniają się do asenizacji ścieków miasta Saragossa.

               84

               Ponadto należy odrzucić argument Królestwa Hiszpanii, wedle którego profil oferenta w ramach zamówienia na kolektor jest całkowicie odmienny od profilu oferenta w ramach zamówienia dotyczącego zakładu oczyszczania osadu, ponieważ nie jest to jedno z kryteriów pozwalających ustalić, że chodzi o obiekt budowlany w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38.

               85

               Wreszcie Królestwo Hiszpanii podważa argument Komisji, zgodnie z którym pod względem technicznym kolektory i zakłady oczyszczania osadu są równoważne i mają charakter pomocniczy względem oczyszczania ścieków. W tym względzie Królestwo Hiszpanii zaznacza, iż w niniejszej sprawie chodzi o zakład oczyszczania osadu pochodzącego z zakładu uzdatniania wody, a nie z oczyszczalni. Niemniej jednak należy zauważyć, że Królestwo Hiszpanii nie wyjaśniło powodu, dla którego okoliczność, iż chodzi tu o taki zakład oczyszczania osadu, powoduje, iż nie uczestniczy on w sposób pomocniczy w oczyszczaniu ścieków, zważywszy, że zakład ten realizuje cel „usuwania zrzutów nieoczyszczonych ścieków”, jak wyjaśniono w kwestionariuszu wniosku o finansowanie złożonego w 1997 r.
               […]

               87

               Należy stwierdzić, że cztery projekty nie są niezależne, jak utrzymuje to Królestwo Hiszpanii, lecz wszystkie należą do tego samego projektu dotyczącego sieci asenizacyjnej. Jak słusznie oceniła to Komisja, sporne roboty w ramach etapu FIMMA 97 zmierzały do podobnego celu, którym jest instalacja kolektorów wzdłuż rzek Huerva i Gállego dla obsługi obszarów wciąż odprowadzających ścieki bezpośrednio do rzek i przywrócenie do odpowiedniego stanu dwóch zakładów oczyszczania ścieków, do których wysyłane były ścieki [motyw 24 lit. b) zaskarżonej decyzji]. Stanowią one więc szereg robót, których wynikiem jest ogólne polepszenie sieci asenizacyjnej dla końcowych użytkowników (motyw 24 zaskarżonej decyzji). Zgodnie z art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38 i z ww. wyrokiem w sprawie Komisja przeciwko Francji wynik tego szeregu robót ma spełniać samoistnie funkcję techniczną, którą jest asenizacja ścieków.
               […]

               89

               W świetle ogółu powyższych rozważań należy uznać, że Królestwo Hiszpanii nie wykazało, iż Komisja popełniła błąd, przyjmując w motywie 26 zaskarżonej decyzji, że omawiane roboty w ramach etapu FIMMA 97 musiały spełniać tę samą funkcję techniczną i gospodarczą w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38.

         – Wnioski

               90

               W konsekwencji w odniesieniu do spornych projektów w ramach etapów SPWS i FIMMA 97 Królestwo Hiszpanii nie wykazało, że Komisja błędnie stwierdziła w motywie 26 zaskarżonej decyzji, iż rzeczone projekty stanowiły, w ramach każdego z dwóch etapów, sztucznie rozdzielony obiekt budowlany w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy oraz art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38. Analogicznie do sytuacji, która doprowadziła do wydania ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji, na omawiane projekty składały się bowiem dwie serie jednostkowych robót dotyczących istniejącej sieci asenizacyjnej, których wynik po ukończeniu robót stanowi nierozdzielną część funkcji pełnionej przez wspomnianą sieć.

               91

               Wniosku tego nie podważają argumenty Królestwa Hiszpanii dotyczące innych kryteriów, na jakie powołuje się to państwo członkowskie, a mianowicie czynnika geograficznego i czasowego, lub kryteriów, jakimi rzekomo błędnie posłużyła się Komisja w zaskarżonej decyzji.

               92

               Przede wszystkim, co się tyczy aspektu geograficznego i czasowego, należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38 oraz wykładnią tego przepisu dokonaną przez Trybunał w ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji nie chodzi tu o kryteria wynikające z jego brzmienia ani nawet z orzecznictwa (zob. pkt 53 powyżej).

               93

               Po pierwsze, w odniesieniu do aspektu geograficznego Komisja wskazała w motywie 24 zaskarżonej decyzji, że „jeżeli chodzi o osiem projektów w ramach [etapu] SPWS […] jedyna różnica polegała na tym, iż [roboty] zostały wykonane w geograficznie zróżnicowanych sektorach” oraz że „jeżeli chodzi o cztery projekty [etapu FIMMA 97] jedyną różnicę [stanowiła] okoliczność, iż [roboty] zostały wykonane w geograficznie zróżnicowanych sektorach”. Komisja dodała w motywie 26, iż „roboty wykonano w ramach jednego obszaru geograficznego”.

               94

               W tym względzie Królestwo Hiszpanii powołuje się na sprzeczność występującą w zaskarżonej decyzji w związku z tym, że Komisja paradoksalnie stwierdziła jednocześnie występowanie rozproszenia geograficznego i jednego obszaru geograficznego. Należy jednak zauważyć, iż Królestwo Hiszpanii wysuwa takie samo twierdzenie, utrzymując, że „chociaż [sporne obiekty budowlane] dotyczyły jednego i jednolitego terytorium, to były od siebie znacznie oddalone i niepołączone z geograficznego punktu widzenia”.

               95

               Królestwo Hiszpanii powołuje się na okoliczność braku łączności fizycznej pomiędzy robotami przewidzianymi w ramach omawianych projektów, która powinna była uniemożliwić Komisji stwierdzenie, iż istniały dwa projekty budowlane. Niemniej jednak przy założeniu stwierdzenia braku tejże łączności fizycznej nie zmienia to faktu, że różne roboty stanowią nierozdzielną część funkcji pełnionej przez sieć asenizacyjną miasta Saragossa, co pozwala uznać, iż należą do tego samego obiektu budowlanego. W konsekwencji niewielkie znaczenie ma, iż rzeczone roboty są rozproszone w ramach sieci i nie są bezpośrednio połączone fizycznie, ponieważ – jak twierdzi Komisja i czemu nie zaprzecza Królestwo Hiszpanii – znajdują się wewnątrz obszaru objętego siecią kanalizacji i kolektorów, którą zarządza gmina Saragossa. W konsekwencji, jak wspomniała Komisja w zaskarżonej decyzji, mimo że roboty są „wykonywane w geograficznie zróżnicowanych sektorach”, znajdują się „na jednym obszarze geograficznym”. Nie można zatem uwzględnić argumentacji Królestwa Hiszpanii dotyczącej rzekomej sprzeczności w tym względzie w zaskarżonej decyzji.

               96

               Należy zatem odrzucić argument Królestwa Hiszpanii o zbieżności z sytuacją analizowaną w ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji. Królestwo Hiszpanii nie przedstawiło żadnego dowodu mogącego wykazać, iż sporne zamówienia dotyczyły dwóch różnych sieci uzdatniania, w odniesieniu do których należałoby zbadać możliwość ich połączenia.

               97

               Wreszcie w odpowiedzi na argument w pismach Komisji, wedle którego dyrektywa 91/271 posługuje się pojęciem aglomeracji jako geograficznymi ramami odniesienia, Królestwo Hiszpanii podnosi, iż to odniesienie jest całkowicie bez znaczenia dla celów ustalenia, że chodzi o obiekt budowlany w rozumieniu uregulowań dotyczących zamówień publicznych. Okoliczność, iż dyrektywa ta posługuje się pojęciem aglomeracji jako geograficznymi ramami odniesienia, ma znaczenie w zakresie oczyszczania ścieków i ochrony zdrowia publicznego. W tym względzie należy uznać, że skoro wynik różnych robót stanowi nierozdzielną część funkcji pełnionej przez sieć asenizacyjną miasta Saragossa, to zakres tejże sieci stanowi mający znaczenie obszar geograficzny, niezależnie od tego, czy sieć jest związana z aglomeracją miejską lub z terytorium gminnym.

               98

               W konsekwencji należy uznać, że argumentacja Królestwa Hiszpanii nie może być uwzględniona, jeżeli chodzi o rzekome stosowanie kryterium geograficznego, które to stosowanie powinno było doprowadzić Komisję do stwierdzenia w zaskarżonej decyzji, iż sporne projekty nie stanowiły dwóch obiektów budowlanych w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38.

               99

               Po drugie, jeżeli chodzi o aspekt czasowy, Komisja wyróżniła w zaskarżonej decyzji dwie grupy projektów, jedną dla etapu SPWS i drugą dla etapu FIMMA 97.

               100

               W tym względzie, zakładając, że Królestwo Hiszpanii ma interes w podważaniu tego podziału w dwóch decyzjach, należy odrzucić jego argumentację, według której niemożliwe było określenie dwóch grup po prostu ze względu na okoliczność, iż projekty zostały zatwierdzone w dwóch różnych decyzjach. Jak bowiem twierdzi Komisja, okoliczność, iż wyróżniła dwie grupy projektów, wynika z zastosowania czynnika czasu, ponieważ połączenie robót wiązało się z ich przynależnością do dwóch czasowo odrębnych etapów planu asenizacyjnego Saragossy.

               101

               Ponadto Królestwo Hiszpanii nie zgadza się z tym, iż można uznać, że sporne projekty mieszczą się w tym samym odcinku czasu w ramach każdego z dwóch etapów. Rzeczone państwo członkowskie kwestionuje analizę następczą Komisji, która nie obaliła podczas postępowania administracyjnego jego argumentu, według którego umowy zostały zawarte w okresie czternastu miesięcy dla etapu SPWS i dwudziestu miesięcy dla etapu FIMMA 97.

               102

               Jak już wyjaśniono (zob. pkt 50, 52, 53 powyżej), Trybunał w ww. wyroku Komisja przeciwko Francji nie zdefiniował kryterium czasowego, lecz uwzględnił aspekt czasowy jako czynnik oceny. Należy zaznaczyć, że Trybunał nie wspomina o istnieniu jedności czasowej, lecz o „jednoczesnym ogłoszeniu spornych zamówień”, podczas gdy – jak twierdzi Komisja – rzecznik generalny F.G. Jacobs w opinii w sprawie Komisja przeciwko Francji (ww. wyrok), Rec. s. I-8341, I-8318, odniósł się do „konkretnego okresu” (pkt 72).

               103

               W niniejszej sprawie, jak słusznie zaznaczyła Komisja, ogłoszenia o przetargu zostały opublikowane w tym samym okresie dla każdej z grup omawianych projektów. Tak oto siedem spośród ośmiu zamówień etapu SPWS zostało opublikowanych w okresie krótszym niż pięć miesięcy, rozciągającym się od dnia 29 lipca 1997 r. do dnia 17 grudnia 1997 r., przy czym pięć opublikowano w dwóch datach, a jedno w dniu 24 lipca 1998 r., lecz z czteromiesięcznym terminem wykonania. Jeżeli chodzi o cztery zamówienia etapu FIMMA 97, ogłoszenia o przetargu opublikowano w okresie krótszym niż siedem miesięcy, rozciągającym się pomiędzy dniem 13 listopada 1998 r. i dniem 9 czerwca 1999 r.
               […]

               107

               Podsumowując, nie można uwzględnić argumentacji Królestwa Hiszpanii co do rzekomego istnienia kryterium czasu, którego zastosowanie w niniejszej sprawie pozwalałoby uznać, że Komisja błędnie stwierdziła w zaskarżonej decyzji, iż istniały dwa obiekty budowlane.

               108

               Po drugie, Królestwo Hiszpanii twierdzi, że w celu ustalenia, iż władze hiszpańskie dopuściły się naruszenia, Komisja oparła się w zaskarżonej decyzji na cokolwiek szczególnych kryteriach, takich jak zdolność potencjalnych oferentów lub użyteczność dla nich wykonania niektórych lub wszystkich zamówień jednocześnie (motyw 9 zaskarżonej decyzji).

               109

               W zaskarżonej decyzji Komisja rzeczywiście wspomniała o pewnych czynnikach dotyczących potencjalnych oferentów w części dotyczącej początkowej oceny (motyw 9). Komisja wspomniała o nich również w końcowej ocenie (motyw 25), posługując się przy tym odmiennymi sformułowaniami.

               110

               Z motywów 24 i 26 zaskarżonej decyzji wynika jednak, że Komisja stwierdziła istnienie dwóch obiektów budowlanych w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38 z powodu spełnienia kryteriów funkcji technicznej i gospodarczej. W związku z tym czynniki wspomniane w motywie 25 zaskarżonej decyzji stanowiły jedynie potwierdzenie wniosku opartego na tychże kryteriach funkcjonalnych. W konsekwencji wzmianka o takich czynnikach nie może podważyć zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

               111

               Tytułem uzupełnienia należy zaznaczyć, że co się tyczy odniesień do potencjalnych oferentów w motywie 25 zaskarżonej decyzji, Trybunał wyjaśnił w pkt 42 ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji, iż „możliwość zrealizowania przez przedsiębiorstwo wspólnotowe całości robót objętych danymi zamówieniami” może stanowić wskazówkę na poparcie istnienia obiektu budowlanego w rozumieniu dyrektywy 93/38.

               112

               Ponadto w motywie 25 zaskarżonej decyzji Komisja wspomniała o art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/38. Przepis ten zabrania wszelkiej dyskryminacji oferentów, chroniąc również oferentów, którzy odstąpili od złożenia oferty, ponieważ znajdowali się w niekorzystnej sytuacji ze względu na procedurę zastosowaną przez podmiot zamawiający (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Francji, pkt 109). O okolicznościach odnoszących się do potencjalnych oferentów w motywie 25 zaskarżonej decyzji wspomniano więc również ze względu na art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/38.

               113

               W świetle ogółu powyższych rozważań należy stwierdzić, że Królestwo Hiszpanii nie wykazało, iż Komisja popełniła błąd w zaskarżonej decyzji zarówno w odniesieniu do określenia kryteriów pozwalających na zakwalifikowanie jako obiekt budowlany w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38, jak też w odniesieniu do ich stosowania w niniejszej sprawie. Omawiane roboty stanowią bowiem dwie serie jednostkowych robót dotyczących sieci asenizacyjnej Saragossy, których wynik po ich ukończeniu stanowi nierozdzielną część funkcji pełnionej przez tę sieć. W konsekwencji Królestwo Hiszpanii nie wykazało, że Komisja błędnie przyjęła istnienie dwóch obiektów budowlanych, a mianowicie jednego dla etapu SPWS i drugiego dla etapu FIMMA 97.

               114

               Wobec tego należy oddalić pierwszą część zarzutu pierwszego.

         W przedmiocie części drugiej, dotyczącej oczywistego błędu w ocenie Komisji co do istnienia umyślnego charakteru

               115

               Królestwo Hiszpanii twierdzi zasadniczo, że dla naruszenia art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38 konieczna jest umyślność, której dowieść musi Komisja. W tym zakresie należy uwzględnić jedynie uregulowanie dotyczące zamówień publicznych, a nie rozporządzenie nr 1164/94. Komisja nie przedstawiła jednakże dowodu takiej umyślności. W każdym razie Królestwo Hiszpanii twierdzi, iż działało w sposób przejrzysty i w dobrej wierze, a także w pełnej współpracy z Komisją przez całe postępowanie.

               116

               W niniejszej sprawie w zaskarżonej decyzji Komisja uznała, że władze hiszpańskie naruszyły art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38 i nałożyła korektę finansową na Królestwo Hiszpanii zgodnie z art. H załącznika II do rozporządzenia nr 1164/94.

               117

               Jak słusznie zauważyło Królestwo Hiszpanii, rzecznik generalny F.G. Jacobs w ww. opinii w sprawie Komisja przeciwko Francji stwierdził, iż sposób zredagowania art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38 implikował pewien stopień umyślności przyjętego postępowania (pkt 37–39).

               118

               Trybunał uznał jednak w ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Francji (pkt 31), iż art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38 stanowi konkretny wyraz obowiązków wynikających dla podmiotów zamawiających z art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38 i w konsekwencji przy rozstrzyganiu, czy doszło do podziału obiektu budowlanego na części, przepis ten należy rozważać łącznie z tymże art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38. Trybunał nie starał się ustalić, czy podmioty zamawiające umyślnie dokonały podziału jednolitego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38.

               119

               Wobec tego należy uznać, iż w niniejszej sprawie Komisja nie była zobowiązana wykazać w świetle art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38, iż władze hiszpańskie umyślnie podzieliły na różne zamówienia jednolity obiekt budowlany w rozumieniu art. 14 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 93/38. W konsekwencji na Komisji nie spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie i nie można jej zarzucać, iż nie wykazała takiej umyślności.

               120

               Wniosku tego nie podważają argumenty Królestwa Hiszpanii, wedle których władze hiszpańskie lojalnie współpracowały z Komisją oraz działały w sposób przejrzysty i w dobrej wierze. Jako że bowiem do stwierdzenia naruszenia art. 14 ust. 13 dyrektywy 93/38 nie jest wymagane umyślne działanie zainteresowanych władz, rozważania dotyczące zachowania władz hiszpańskich w niniejszej sprawie nie mają znaczenia w celu wykazania, iż Komisja błędnie uznała, że doszło do naruszenia tegoż przepisu.
               […]

               Z powyższych względów
               SĄD (ósma izba)
               orzeka, co następuje:

                           1)

                           Skarga zostaje oddalona.

                           2)

                           Królestwo Hiszpanii zostaje obciążone kosztami postępowania.

                           Truchot

                           Martins Ribeiro

                           Popescu

                     Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 11 lipca 2013 r.
                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: hiszpański.
      (
            1
         )	Przedstawiono jedynie te punkty uzasadnienia niniejszego wyroku, których publikację Sąd uważa za zasadną.
      (
            2
         )	Przedstawiono jedynie te punkty uzasadnienia niniejszego wyroku, których publikację Sąd uważa za zasadną. Jeżeli chodzi o punkty pominięte, odsyła się do wyroku Sądu z .../... (T-...,Zb.Orz. s. II-...).


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (druga izba) z dnia 9 stycznia 2007 r. # Kris Van Neyghem przeciwko Komitetowi Regionów Unii Europejskiej. # Urzędnicy - Dopuszczalność. # Sprawa T-288/04.

text:
      WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (druga izba)
      z dnia 9 stycznia 2007 r.
      Sprawa T‑288/04
      Kris Van Neyghem
      przeciwko
      Komitetowi Regionów Unii Europejskiej
      Urzędnicy – Powołanie – Zaszeregowanie do grupy i na stopień – Odcinki wynagrodzenia – Zażalenie wniesione po terminie – Dopuszczalność
      Przedmiot: Skarga o stwierdzenie nieważności decyzji Komitetu Regionów nr 87/03 z dnia 26 marca 2003 r. dokonującej ostatecznego zaszeregowania
         skarżącego do grupy B5 stopień 4.

      Orzeczenie: Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna. Komitet Regionów Unii Europejskiej pokrywa wszystkie koszty postępowania.

      Streszczenie
      Urzędnicy – Skarga – Uprzednie zażalenie w drodze administracyjnej – Termin
      (regulamin pracowniczy urzędników, art. 25 akapit drugi, art. 90, 91)
      Doręczenie odcinka miesięcznego wynagrodzenia powoduje rozpoczęcie biegu terminu na wniesienie skargi na decyzję administracyjną,
         jeżeli informacja ta wskazuje jasno na istnienie i zakres takiej decyzji, a treść tej decyzji jest wyłącznie finansowa i ze
         względu na swój charakter może być zawarta w takim odcinku.

      Nie jest tak jednak w przypadku decyzji dotyczącej ostatecznego zaszeregowania urzędnika do grupy i na stopień, której główny
         przedmiot jako taki nie ma wyłącznie finansowego charakteru, lecz dotyczy istotnego elementu sytuacji zawodowej urzędnika.
         Nie jest możliwe, by decyzja o takiej wadze mogła jasno wynikać ze zwykłego odcinka wynagrodzenia. Stanowi on niewłaściwy
         środek, aby poinformować zainteresowanego o wydaniu decyzji o takiej wadze, tym bardziej że informacja ta nie zawiera żadnej
         wzmianki o grupie zaszeregowania i stopniu. W świetle normy zawartej w art. 25 akapit drugi regulaminu pracowniczego oraz
         zasady, zgodnie z którą administracja ma obowiązek zapewnienia, by urzędnicy mogli faktycznie i w sposób łatwy zapoznać się
         z aktami administracyjnymi, które dotyczą ich indywidualnie – która to zasada znajduje podstawę w obowiązku staranności instytucji
         względem urzędników – urzędnik zachowujący zwykłą staranność, który z założenia zna normy regulujące wynagrodzenia, może bowiem
         słusznie uważać, że decyzja dokonująca jego ostatecznego zaszeregowania do grupy i na stopień zostanie mu przekazana na piśmie.

      Niemniej jednak okoliczność, że administracja nie dopełniła swojego obowiązku przekazania urzędnikowi na piśmie dotyczącej
         go decyzji o ostatecznym zaszeregowaniu, nie zwalnia tego urzędnika od zachowania należytej staranności, w szczególności jeśli
         okazuje się, że w rzeczywistości urzędnik był świadom tego, że została podjęta decyzja o jego ostatecznym zaszeregowaniu.
         Ponadto w świetle okoliczności prawnych i faktycznych istniejących w chwili przekazywania odcinków wynagrodzenia, charakteryzującej
         się tym, że urzędnik na okresie próbnym wie, że decyzja o ostatecznym zaszeregowaniu ma zostać wydana, odcinki wynagrodzenia
         mogą zwrócić uwagę urzędnika na to, że miała miejsce zmiana jego sytuacji, ponieważ znaczna zmiana wynagrodzenia podstawowego
         i jej dostosowanie z mocą wsteczną nie mogą racjonalnie nie zostać zauważone przez osobę wykazującą należytą staranność, wymaganą
         zwykle od dobrze poinformowanego urzędnika. W tym przypadku powinien on co najmniej zasięgnąć informacji u administracji o przyczynie
         takiej zmiany wynagrodzenia podstawowego i w razie potrzeby wymagać od niej przedstawienia w rozsądnym terminie pełnego tekstu
         decyzji leżącej u podstaw takiej zmiany celem dokładnego zapoznania się z treścią i uzasadnieniem omawianego aktu, w sposób
         umożliwiający skorzystanie z prawa do wniesienia zażalenia. W tym względzie ponad pięciomiesięczny okres od otrzymania pierwszych
         odcinków wynagrodzenia wskazujących na znaczną zmianę podstawowego wynagrodzenia w żaden sposób nie może być uznany za rozsądny,
         nawet jeśli skarżący uważał w dobrej wierze, że zostanie zawarta ugoda z administracją bez potrzeby składania zażalenia, ponieważ
         ewentualne istnienie takiej ugody nie zwalniało urzędnika od przestrzegania terminów do wniesienia zażalenia, które są bezwzględnie
         wiążące.

      (zob. pkt 39–43, 47–50)
      Odesłanie:
      Trybunał: sprawa C‑246/95 Coen, 23 stycznia 1997 r., Rec. str. I‑403, pkt 21
      Sąd Pierwszej Instancji: sprawy połączone T‑33/89 i T‑74/89 Blackman przeciwko Parlamentowi, 16 marca 1993 r., Rec. str. II‑249,
         pkt 34; sprawa T‑6/94 A przeciwko Parlamentowi, 24 kwietnia 1996 r., Rec.FP str. I‑A‑191, II‑555, pkt 52; sprawa T‑232/97
         Becret-Danieau i in. przeciwko Parlamentowi, 24 marca 1998 r., Rec.FP str. I‑A‑157, II‑495, pkt 31, 32; sprawa T‑190/02 Österholm
         przeciwko Komisji, 24 czerwca 2004 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑197, II‑877, pkt 32; sprawa T‑354/03 Reggimenti przeciwko Parlamentowi,
         16 lutego 2005 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑33, II‑147, pkt 38, 39; sprawa T‑144/03 Schmit przeciwko Komisji, 4 maja 2005 r., Zb.Orz.SP
         str. I‑A‑101, II‑465, pkt 146


Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 9 marca 2000 r. # Miguel Vicente Nuñez przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Urzędnicy - Awans - Sprawozdanie z oceny. # Sprawa T-10/99.


title: Wyrok Trybunału (dziewiąta izba) z dnia 2 czerwca 2016 r.#ROZ-ŚWIT Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy Henryk Ciurko, Adam Pawłowski spółka jawna przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej we Wrocławiu.#Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.#Odesłanie prejudycjalne – Podatki akcyzowe – Dyrektywa 2003/96/WE – Zróżnicowane stawki podatku akcyzowego dla paliw silnikowych i paliw do ogrzewania – Przesłanka stosowania stawki dla paliw do ogrzewania – Złożenie miesięcznego zestawienia oświadczeń, zgodnie z którymi nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych – Stosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych w wypadku braku złożenia tego zestawienia – Zasada proporcjonalności.#Sprawa C-418/14.

text:
         WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba)
      z dnia 2 czerwca 2016 r. (
            *1
         )
      „Odesłanie prejudycjalne — Podatek akcyzowy — Dyrektywa 2003/96/WE — Zróżnicowane stawki podatku akcyzowego dla paliw silnikowych i paliw do ogrzewania — Przesłanka stosowania stawki dla paliw do ogrzewania — Złożenie miesięcznego zestawienia oświadczeń, zgodnie z którymi nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych — Stosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych w wypadku braku złożenia tego zestawienia — Zasada proporcjonalności”
      W sprawie C‑418/14
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (Polska) postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 5 września 2014 r., w postępowaniu:

         ROZ-ŚWIT Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy Henryk Ciurko, Adam Pawłowski spółka jawna

      przeciwko

         Dyrektorowi Izby Celnej we Wrocławiu,

      TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),
      w składzie: C. Lycourgos, prezes izby, E. Juhász i C. Vajda (sprawozdawca), sędziowie,
      rzecznik generalny: P. Mengozzi,
      sekretarz: M. Aleksejev, administrator,
      uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 28 października 2015 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:

               —

               w imieniu ROZ-ŚWIT Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy Henryk Ciurko, Adam Pawłowski spółka jawna przez K. Kocowskiego i S. Bogdańskiego, adwokatów,

               —

               w imieniu Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu przez W. Bronickiego, E. Białas‑Giejbatow oraz D. Kowalika, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez J. Kautego, radcę prawnego,

               —

               w imieniu rządu polskiego przez B. Majczynę oraz K. Maćkowską, działających w charakterze pełnomocników,

               —

               w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Owsiany‑Hornung oraz F. Tomat, działające w charakterze pełnomocników,

         podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
      wydaje następujący

         Wyrok

               1

               Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 ust. 3, art. 5 i art. 21 ust. 4 dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. 2003, L 283, s. 51 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 405), zmienionej dyrektywą Rady 2004/75/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Dz.U. 2004, L 195, s. 31 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 2, s. 21) (zwanej dalej „dyrektywą 2003/96”), a także zasady proporcjonalności.

               2

               Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką ROZ-ŚWIT Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy Henryk Ciurko, Adam Pawłowski spółka jawna (zwaną dalej „ROZ-ŚWIT-em”) a Dyrektorem Izby Celnej we Wrocławiu w przedmiocie odmowy przez tego ostatniego skorzystania przez spółkę ROZ-ŚWIT ze stawki podatku akcyzowego mającej zastosowanie do paliw do ogrzewania z powodu braku złożenia w terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych (zwanego dalej „zestawieniem oświadczeń nabywców”).

         Ramy prawne

         Prawo Unii

               3

               Motywy 3, 4, 9, 17 i 18 dyrektywy 2003/96 stanowią:

                        „(3)

                        Prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego i osiągnięcie celów innych polityk Wspólnoty wymagają ustanowienia na poziomie wspólnotowym minimalnych poziomów opodatkowania od większości produktów energetycznych, włącznie z energią elektryczną, gazem ziemnym i węglem.

                        (4)

                        Znaczne różnice między krajowymi poziomami opodatkowania energii stosowany[mi] przez państwa członkowskie mogłyby okazać się szkodliwe dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

                  […]

                        (9)

                        Państwom członkowskim należy przyznać elastyczność potrzebną do określania i wykonywania polityk właściwych do ich okoliczności krajowych.

                  […]

                        (17)

                        Niezbędne jest ustalenie różnych wspólnotowych minimalnych poziomów opodatkowania odnośnie do wykorzystania produktów energetycznych i energii elektrycznej.

                        (18)

                        Produkty energetyczne wykorzystywane jako paliwo silnikowe do niektórych celów przemysłowych i handlowych oraz te wykorzystywane jako paliwo do ogrzewania są zazwyczaj opodatkowane na niższych poziomach niż te mające zastosowanie do produktów energetycznych wykorzystywanych jako materiały pędne”.

               4

               Artykuł 2 ust. 3 akapit pierwszy wspomnianej dyrektywy przewiduje:
               „W przypadku przeznaczenia do wykorzystania, oferowania na sprzedaż lub wykorzystywania jako paliwo silnikowe lub paliwo do ogrzewania, produkty energetyczne inne niż te, których poziom opodatkowania został określony w niniejszej dyrektywie, podlegają podatkowi zgodnie z wykorzystaniem, według stawki przyjętej dla równoważnego paliwa do ogrzewania lub paliwa silnikowego”.

               5

               Artykuł 4 ust. 1 owej dyrektywy ma następujące brzmienie:
               „Poziomy opodatkowania, jakie państwa członkowskie stosują do produktów energetycznych i energii elektrycznej, wymienione w art. 2, nie mogą być niższe niż minimalne poziomy opodatkowania przewidziane niniejszą dyrektywą”.

               6

               Artykuł 5 tej dyrektywy stanowi:
               „Pod warunkiem przestrzegania minimalnych poziomów opodatkowania przewidzianych niniejszą dyrektywą i, pod warunkiem że są one zgodne z prawem wspólnotowym, państwa członkowskie mogą stosować, pod kontrolą fiskalną, zróżnicowane stawki opodatkowania, w następujących przypadkach:

                        —

                        gdy zróżnicowane stawki są bezpośrednio powiązane z jakością produktu;

                        —

                        gdy zróżnicowane stawki zależą od ilościowych poziomów zużycia energii elektrycznej i produktów energetycznych wykorzystywanych do ogrzewania;

                        —

                        do następujących zastosowań: lokalny publiczny transport pasażerski (łącznie z taksówkami), zbieranie odpadów, siły zbrojne i administracja publiczna, osoby niepełnosprawne, karetki pogotowia;

                        —

                        gdy rozróżniane będzie zastosowanie w celach handlowych i niehandlowych produktów energetycznych i energii elektrycznej określonych w art. 9 i 10”.

               7

               Artykuły 7–9 dyrektywy 2003/96 przewidują, że minimalne poziomy opodatkowania stosowane odpowiednio, do paliw silnikowych, do produktów wykorzystywanych jako paliwo silnikowe do określonych celów przemysłowych i handlowych, a także do paliw do ogrzewania są ustalane zgodnie z tabelami A–C w załączniku I do tej dyrektywy.

               8

               W art. 14–19 rzeczonej dyrektywy przewidziane są całkowite lub częściowe zwolnienia lub obniżki w zakresie poziomu opodatkowania, jakie wszystkie lub niektóre państwa członkowskie mogą lub powinny stosować na określonych tam warunkach.

               9

               Zgodnie z art. 21 ust. 4 tej dyrektywy:
               „Państwa członkowskie mogą także przewidzieć, że podatki na produkty energetyczne i energię elektryczną stają się wymagalne, gdy zostanie ustalone, że warunek dla końcowego zużycia, ustanowiony w przepisach krajowych do celów obniżonego poziomu opodatkowania lub zwolnienia, nie jest lub przestaje być spełniany”.

         Prawo polskie

               10

               Artykuł 89 ust. 1, 4, 5 i 14–16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r., nr 3, poz. 11 ze zm., zwanej dalej „ustawą o podatku akcyzowym”) jest sformułowany następująco:
               „1.   Stawki akcyzy na wyroby energetyczne wynoszą dla:
               […]

                        10)

                        olejów opałowych o kodach CN od 2710 19 51 do 2710 19 69:

                                 a)

                                 z których 30% lub więcej objętościowo destyluje przy 350 °C lub których gęstość w temperaturze 15 °C jest niższa niż 890 kilogramów/metr sześcienny, zabarwionych na czerwono i oznaczonych znacznikiem zgodnie z przepisami szczególnymi – 232,00 zł [PLN]/1000 litrów,

                                 b)

                                 pozostałych, niepodlegających obowiązkowi barwienia i znakowania na podstawie przepisów szczególnych – [64,00 PLN]/1000 kilogramów.

                  […]
               4.   W przypadku:

                        1)

                        użycia wyrobów, o których mowa w ust. 1 pkt […] 10 […] do napędu silników spalinowych, użycia ich, gdy nie spełniają warunków określonych w szczególnych przepisach w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia, a także ich posiadania w zbiorniku podłączonym do odmierzacza paliw lub sprzedaży z takiego zbiornika, stosuje się odpowiednio stawkę 1822,00 [PLN]/1000 litrów, a w przypadku gdy ich gęstość w temperaturze 15 °C jest równa lub wyższa od 890 kilogramów/metr sześcienny – 2047,00 [PLN]/1000 kilogramów.

                  […]
               5.   Sprzedawca wyrobów akcyzowych nieobjętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, określonych w ust. 1 pkt […] 10 […], jest obowiązany w przypadku sprzedaży:

                        1)

                        osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą – do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych lub będą sprzedane z przeznaczeniem do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt […] 10 […]

                        2)

                        osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej – do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt […] 10 […]; oświadczenie to powinno być załączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest obowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu potwierdzającego tę sprzedaż.

                  […]
               14.   Sprzedawca wyrobów akcyzowych określonych w ust. 1 pkt […] 10 […] sporządza i przekazuje do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięczne zestawienie oświadczeń, o których mowa w ust. 5; oryginały oświadczeń powinny być przechowywane przez sprzedawcę przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zostały sporządzone, i udostępnione w celu kontroli.
               15.   Miesięczne zestawienie oświadczeń powinno zawierać:

                        1)

                        w przypadku sprzedawcy, o którym mowa w ust. 14:

                                 a)

                                 imię i nazwisko albo nazwę oraz adres siedziby lub zamieszkania podmiotu przekazującego zestawienie,

                                 b)

                                 ilość i rodzaj oraz przeznaczenie wyrobów, których dotyczy oświadczenie,

                                 c)

                                 datę złożenia oświadczenia,

                                 d)

                                 datę i miejsce sporządzenia zestawienia oraz czytelny podpis osoby sporządzającej zestawienie,

                                 e)

                                 określenie liczby urządzeń grzewczych posiadanych przez nabywców, wynikającej ze złożonych przez nich oświadczeń,

                                 f)

                                 miejsce (adres), gdzie znajdują się urządzenia grzewcze wskazane w oświadczeniach,

                  […]
               16.   W przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5–15 stosuje się stawkę akcyzy określoną w ust. 4 pkt 1”.

         Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

               11

               Decyzją z dnia 23 lutego 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego we Wrocławiu określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym ciążące na spółce ROZ-ŚWIT.

               12

               Z decyzji tej wynika, że postępowanie wszczęte przez organy podatkowe wykazało, iż w okresie od 1 marca 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. ROZ-ŚWIT dokonał szeregu transakcji sprzedaży paliwa składającego się z oleju opałowego lekkiego. Stwierdzono, że dokonano sprawdzenia owych transakcji sprzedaży i nie ma wątpliwości, iż nabywcy potwierdzili zakup i zużycie tego paliwa do celów opałowych. Jednakże ROZ-ŚWIT nie złożył w terminie zestawienia oświadczeń nabywców przewidzianego w art. 89 ust. 14 ustawy o podatku akcyzowym. W konsekwencji została zastosowana stawka podatku jak dla paliw silnikowych przewidziana w art. 89 ust. 4 pkt 1 tej ustawy na podstawie ust. 16 tego artykułu.

               13

               ROZ-ŚWIT złożył odwołanie od tej decyzji do Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu, wskazując, że brak przedłożenia zestawień oświadczeń nabywców stanowi wyłącznie uchybienie formalne, podczas gdy nie ma wątpliwości co do rzeczywistego przeznaczenia spornego paliwa na cele opałowe.

               14

               Ponieważ odwołanie zostało oddalone, ROZ-ŚWIT wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (Polska).

               15

               Sąd odsyłający zastanawia się, czy, jeżeli państwo członkowskie skorzystało z przewidzianego przez dyrektywę 2003/96 prawa do zróżnicowania stawek podatku akcyzowego na wyroby objęte zakresem jej stosowania w zależności od ich wykorzystania, przepis zawarty w art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym jest sprzeczny z tą dyrektywą w zakresie, w jakim prowadzi, ze względu na brak złożenia zestawienia oświadczeń nabywców, do zastosowania do produktu użytego jako paliwo do ogrzewania stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych.

               16

               Sąd ten wyraża ponadto wątpliwości, czy obowiązek sporządzenia i złożenia takiego zestawienia jest proporcjonalny do założonego celu, czyli zapobiegania unikaniu opodatkowania i oszustwom podatkowym. Uważa on, że obowiązek ten ma charakter formalny i wtórny, bowiem umożliwia jedynie wstępną analizę przeznaczenia danych produktów. W tym zakresie powołuje się on na orzecznictwo Trybunału w dziedzinie podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym, po pierwsze, prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno być przyznane w razie spełnienia podstawowych wymagań, nawet jeśli podatnik nie spełnił niektórych wymagań formalnych (zob. wyrok z dnia 12 lipca 2012 r., EMS-Bulgaria Transport, C‑284/11, EU:C:2012:458, pkt 61, 62), a po drugie, uzależnienie w prawie krajowym zwolnienia w eksporcie od terminu wywozu przy braku, ze względu na niedochowanie tego terminu, prawa do zwrotu już zapłaconego podatku od wartości dodanej, mimo że podatnik dostarczył dowód na to, że towar opuścił obszar celny Unii, wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celu w postaci zwalczania unikania opodatkowania i oszustw podatkowych (zob. wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., BDV Hungary Trading, C‑563/12, EU:C:2013:854, pkt 39).

               17

               Sąd odsyłający dąży również do ustalenia, czy sankcja przewidziana w art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym, polegająca na ustanowieniu stawki podatku akcyzowego zastrzeżonej dla paliw silnikowych w wypadku niedochowania obowiązku złożenia zestawienia oświadczeń nabywców w terminie, jest zgodna z zasadą proporcjonalności. W szczególności w odniesieniu do ciężaru naruszenia uważa on, że przedmiotem tej sankcji nie jest zapobieganie oszustwom podatkowym, lecz dotyczy ona wyłącznie niedochowania wskazanego obowiązku i ponadto stanowi niebagatelną kwotę.

               18

               W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

                        „1)

                        Czy art. 5 w związku z art. 2 ust. 3 i w związku z art. 21 ust. 4 dyrektywy 2003/96 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on regulacji krajowej przewidzianej w treści art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym, która nakazuje zastosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych do oleju opałowego na skutek braku spełnienia przez podatnika wymogu formalnego przewidzianego w art. 89 ust. 14–15 ustawy o podatku akcyzowym?

                        2)

                        Czy zasada proporcjonalności nie sprzeciwia się wymogowi formalnemu przewidzianemu w art. 89 ust. 14–15 ustawy o podatku akcyzowym uzależniającemu zastosowanie obniżonej stawki akcyzy przewidzianej dla olejów opałowych od konieczności sporządzenia i złożenia zestawienia oświadczeń nabywców w ustawowym terminie, abstrahując od zaistnienia warunku materialnego w postaci sprzedaży paliwa na cele opałowe?

                        3)

                        Czy zgodna z zasadą proporcjonalności jest sankcja przewidziana w treści art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym polegająca na obciążeniu sprzedawcy podatkiem akcyzowym, jak w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wyliczonym według stawki przewidzianej dla paliw silnikowych (art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym) w odniesieniu do oleju opałowego na skutek niespełnienia warunku formalnego przewidzianego w treści art. 89 ust. 14–15 ustawy o podatku akcyzowym?”.

         W przedmiocie pytań prejudycjalnych

               19

               Poprzez swoje pytania, które należy rozważyć łącznie, sąd odsyłający w istocie dąży do ustalenia, czy dyrektywę 2003/96 oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na podstawie których, po pierwsze, sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, a po drugie, w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy stwierdzono, że nie ma wątpliwości co do przeznaczenia tego produktu na cele opałowe.

               20

               Tytułem wstępu należy przypomnieć, że ogólne zasady prawa, wśród których figuruje zasada proporcjonalności, należą do porządku prawnego Unii. Z tego względu muszą być przestrzegane nie tylko przez instytucje Unii, lecz również przez państwa członkowskie podczas wykonywania powierzonych im przez dyrektywy Unii uprawnień (zob. podobnie w szczególności wyroki: z dnia 21 lutego 2008 r., Netto Supermarkt, C‑271/06, EU:C:2008:105, pkt 18; z dnia 10 września 2009 r., Plantanol, C‑201/08, EU:C:2009:539, pkt 43).

               21

               Wynika stąd, że regulacja krajowa, taka jak sporna w postępowaniu głównym, która ma na celu w szczególności transponowanie do wewnętrznego porządku prawnego danego państwa członkowskiego przepisów dyrektywy 2003/96, musi przestrzegać zasady proporcjonalności.

         W przedmiocie obowiązku złożenia zestawienia oświadczeń nabywców

               22

               Z postanowienia odsyłającego wynika, że zestawienie oświadczeń nabywców, którego sporządzenie i złożenie w urzędzie celnym jest przewidziane w art. 89 ust. 14 i 15 ustawy o podatku akcyzowym, stanowi instrument kontroli mający na celu zapobieganie unikaniu opodatkowania i oszustwom podatkowym.

               23

               Ponieważ dyrektywa 2003/96 nie wyjaśnia szczególnego mechanizmu kontroli wykorzystania paliwa ani środków przeznaczonych do zwalczania oszustwa podatkowego związanego ze sprzedażą paliw, do państw członkowskich należy określenie takich mechanizmów i środków w prawie krajowym, z poszanowaniem prawa Unii. W tym względzie z motywu 9 tej dyrektywy wynika, że państwa członkowskie dysponują swobodnym uznaniem w zakresie określania i wykonywania polityk stosownie do okoliczności krajowych.

               24

               W odniesieniu do proporcjonalności obowiązku złożenia zestawienia oświadczeń nabywców sąd odsyłający powołuje się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (Polska), jak i niektórych polskich sądów administracyjnych, według których takie zestawienie informuje organ podatkowy o dokonaniu preferencyjnej sprzedaży oleju opałowego, a także o miejscu i sposobie jego planowanego użycia. Umożliwia ono ponadto wstępną analizę zawartych w nim danych, a zatem wytypowanie i wykrycie nadużyć podatkowych.

               25

               Biorąc pod uwagę zakres uznania, jakim dysponują państwa członkowskie co do środków i mechanizmów, jakie należy przyjąć w celu zapobiegania unikaniu opodatkowania i oszustwom podatkowym związanym ze sprzedażą paliw, jako że obowiązek złożenia właściwym organom zestawienia oświadczeń nabywców nie wykazuje oczywiście nieproporcjonalnego charakteru, należy uznać, że obowiązek taki stanowi właściwy środek do osiągnięcia takiego celu i nie wykracza poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia.

               26

               W konsekwencji dyrektywę 2003/96, jak i zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na podstawie których sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych.

         W przedmiocie stosowania stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych w wypadku niedochowania obowiązku złożenia zestawienia oświadczeń nabywców

               27

               Zgodnie z art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym niedochowanie obowiązku sporządzenia i przekazania zestawienia oświadczeń nabywców w wyznaczonym terminie skutkuje zastosowaniem do sprzedanego paliwa stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych, niezależnie od faktycznego wykorzystania tego paliwa.

               28

               W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o zgodność takiego skutku z dyrektywą 2003/96, należy przede wszystkim zauważyć, że przepisy tej dyrektywy przytoczone przez sąd odsyłający w pytaniu pierwszym nie mają bezpośredniego znaczenia dla sporu w postępowaniu głównym. Przede wszystkim bowiem art. 2 ust. 3 akapit pierwszy tej dyrektywy obejmuje „produkty energetyczne inne niż te, których poziom opodatkowania został określony w niniejszej dyrektywie”, podczas gdy z postanowienia odsyłającego wynika, że poziom opodatkowania produktu spornego w postępowaniu głównym właśnie został określony w dyrektywie 2003/96.

               29

               Następnie art. 5 tej dyrektywy przewiduje stawki opodatkowania zróżnicowane w określonych wypadkach wyczerpująco wymienionych w tym artykule, czyli gdy są powiązane z jakością produktu, gdy zależą od ilościowych poziomów zużycia, gdy produkty są wykorzystywane w niektórych sektorach publicznych, czy też gdy stawki te różnicują zastosowanie w celach handlowych i niehandlowych. Artykuł ten nie dotyczy więc różnicy w wykorzystaniu pomiędzy paliwem silnikowym a paliwem do ogrzewania.

               30

               Wreszcie art. 21 ust. 4 dyrektywy 2003/96 dotyczy warunków związanych ze stosowaniem stawek obniżonych i zwolnień, o których mowa w art. 14–19 tej dyrektywy.

               31

               Trybunał miał już natomiast okazję stwierdzić, że ogólna systematyka dyrektywy 2003/96 opiera się na wyraźnym rozróżnieniu między paliwami silnikowymi i paliwami do ogrzewania w szczególności na podstawie kryterium wykorzystania. Rozróżnienie między paliwami silnikowymi i paliwami do ogrzewania – wprowadzone w motywach 17 i 18 tej dyrektywy – jest bowiem stosowane w szczególności w jej art. 7–9, które dotyczą zasad ustalania minimalnych poziomów opodatkowania stosowanych z jednej strony do paliw do ogrzewania, a z drugiej strony do paliw silnikowych, jak również do produktów wykorzystywanych jako paliwa silnikowe do określonych celów przemysłowych i handlowych (zob. podobnie wyrok z dnia 3 kwietnia 2014 r., Kronos Titan i Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service, C‑43/13 i C‑44/13, EU:C:2014:216, pkt 28).

               32

               Ponadto motywy 3 i 4 rzeczonej dyrektywy stanowią, że prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego wymaga ustanowienia na poziomie Unii minimalnych poziomów opodatkowania oraz że znaczne różnice między krajowymi poziomami opodatkowania energii stosowanymi przez państwa członkowskie mogłyby okazać się szkodliwe dla takiego funkcjonowania. Należy zatem stwierdzić, że określenie minimalnych poziomów opodatkowania produktów w zależności od ich wykorzystania jako paliwo silnikowe lub jako paliwo do ogrzewania przyczynia się do dobrego funkcjonowania rynku wewnętrznego, pozwalając na wyeliminowanie ewentualnych zakłóceń konkurencji pomiędzy produktami wykorzystywanymi do tych samych celów.

               33

               Wynika z tego, że zarówno ogólna systematyka, jak i cel dyrektywy 2003/96 opierają się na zasadzie, według której produkty energetyczne są opodatkowane zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem.

               34

               W konsekwencji przepis prawa krajowego taki jak art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym, na którego podstawie, w braku złożenia zestawienia oświadczeń nabywców w terminie stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych jest automatycznie stosowana do paliw do ogrzewania, mimo że, jak zostało stwierdzone w postępowaniu głównym, są one wykorzystywane jako paliwa do ogrzewania, narusza ogólną systematykę i cel dyrektywy 2003/96.

               35

               W drugiej kolejności takie automatyczne stosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych w wypadku niedochowania obowiązku złożenia takiego zestawienia narusza zasadę proporcjonalności.

               36

               Z postanowienia odsyłającego wynika bowiem, że w postępowaniu głównym zostało stwierdzone, iż transakcje sprzedaży paliwa zrealizowane przez ROZ-ŚWIT zostały sprawdzone i nie było wątpliwości, że nabywcy potwierdzili zakup i zużycie tego paliwa do celów opałowych. Ponadto w aktach sprawy nic nie wskazuje na to, że transakcje te zostały zrealizowane w celu bezprawnego skorzystania z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego przyznanej paliwom przeznaczonym do ogrzewania.

               37

               Jednak mimo tego stwierdzenia właściwe organy, zgodnie z art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym, zastosowały do sprzedanych paliw stawkę podatku akcyzowego przewidzianą dla paliw silnikowych.

               38

               W tym względzie z postanowienia odsyłającego wynika, że w Polsce stawka podatku akcyzowego mająca zastosowanie do paliw silnikowych może być ponad ośmiokrotnie wyższa od stawki obejmującej paliwa do ogrzewania.

               39

               W tych okolicznościach fakt zastosowania do paliw spornych w postępowaniu głównym stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych ze względu na naruszenie nałożonego przez prawo krajowe obowiązku złożenia zestawienia oświadczeń nabywców w wyznaczonym terminie, jeżeli stwierdzono, iż nie ma wątpliwości co do przeznaczenia tych produktów do celów opałowych, wykracza poza to, co jest niezbędne w celu zapobiegania unikaniu opodatkowania i oszustwom podatkowym (zob. analogicznie wyrok z dnia 27 września 2007 r., Collée, C‑146/05, EU:C:2007:549, pkt 29).

               40

               W tym kontekście należy wyjaśnić, że nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie ustanowiło sankcję za naruszenie obowiązku takiego jak polegający na złożeniu właściwym organom zestawienia oświadczeń nabywców sprzedanego paliwa. Kompetencja, jaką dysponuje państwo członkowskie do nałożenia takiej sankcji, powinna być wykonywana z poszanowaniem prawa Unii i jego zasad ogólnych, w tym zasady proporcjonalności. W celu dokonania oceny, czy owa sankcja jest zgodna z tą zasadą, sądy krajowe powinny brać pod uwagę w szczególności charakter i wagę naruszenia, którego ukaraniu służy ta sankcja, oraz sposób ustalania jej kwoty (zob. analogicznie wyrok z dnia 19 lipca 2012 r., Rēdlihs, C‑263/11, EU:C:2012:497, pkt 44–47).

               41

               W konsekwencji dyrektywę 2003/96 i zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na mocy których w braku złożenia miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców w wyznaczonym terminie do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości.

               42

               W świetle powyższego na zadane pytania należy odpowiedzieć, iż dyrektywę 2003/96 oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że:

                        —

                        nie sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na podstawie których sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, oraz

                        —

                        sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na mocy których w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie, do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości.

         W przedmiocie kosztów

               43

               Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

               Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:

                     Dyrektywę Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, zmienioną dyrektywą Rady 2004/75/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że:

                        —

                           nie sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na podstawie których sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, oraz

                        —

                           sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na mocy których w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie, do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości.

                     Podpisy

            (
            *1
         )	Język postępowania: polski.


title: Wyrok Sądu pierwszej instancji (siódma izba) z dnia 30 września 2009 r. # Akzo Nobel NV i inni przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. # Konkurencja - Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki - Rynek kwasu monochlorooctowego - Decyzja stwierdzająca naruszenie art. 81 WE - Skarga o stwierdzenie nieważności - Dopuszczalność - Podział rynku i ustalanie cen - Możliwość przypisania zachowania noszącego znamiona naruszenia - Grzywny - Obowiązek uzasadnienia - Waga i czas trwania naruszenia - Skutek odstraszający. # Sprawa T-175/05.

text:
      Wyrok Sądu Pierwszej Instancji (siódma izba) z dnia 30 września 2009 r. – Akzo Nobel i in. przeciwko Komisji
      (sprawa T‑175/05)
      Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Rynek kwasu monochlorooctowego – Decyzja stwierdzająca naruszenie art. 81 WE – Skarga o stwierdzenie nieważności – Dopuszczalność – Podział rynku i ustalanie cen – Możliwość przypisania zachowania noszącego znamiona naruszenia – Grzywny – Obowiązek uzasadnienia – Waga i czas trwania naruszenia – Skutek odstraszający
      1.                     Skarga o stwierdzenie nieważności – Przesłanki dopuszczalności – Skarga wniesiona przez kilka podmiotów z grupy spółek na
            decyzję Komisji nakładającą na nie solidarnie grzywnę – Skarga dopuszczalna wobec niektórych z tych podmiotów – Umorzenie
            postępowania w odniesieniu do przeszkody procesowej podniesionej wobec niektórych innych podmiotów, które nie mogą skorzystać
            z ewentualnego stwierdzenia nieważności (art. 230 WE) (por. pkt 46, 47)
      2.                     Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Naruszenia – Przypisanie – Spółka dominująca i spółki zależne – Jednostka gospodarcza –
            Kryteria oceny – Domniemanie decydującego wpływu wywieranego na spółkę zależną przez spółkę dominującą posiadającą 100% jej
            kapitału – Obowiązek obalenia przez spółkę matkę domniemania faktycznego wykonywania uprawnień kierowniczych spółki zależnej
            (art. 81 WE, 82 WE) (por. pkt 91–93, 96)
      3.                     Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kwota maksymalna – Obliczanie – Obrót, jaki należy uwzględnić – Łączny obrót wszystkich
            spółek tworzących podmiot gospodarczy działający jako przedsiębiorstwo (art. 81 WE; rozporządzenia Rady: nr 17, art. 15; nr 1/2003,
            art. 23) (por. pkt 114, 132, 133)
      4.                     Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Obrót, jaki należy uwzględnić – Rok odniesienia – Ostatni pełny rok kalendarzowy
            trwania naruszenia (rozporządzenia Rady: nr 17, art. 15; nr 1/2003, art. 23) (por. pkt 142, 143)
      5.                     Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Odstraszający charakter – Uwzględnienie rozmiaru i całkowitych zasobów ukaranego
            przedsiębiorstwa (rozporządzenia Rady: nr 17, art. 15; nr 1/2003, art. 23; komunikat Komisji 98/C 9/03, pkt 1A) (por. pkt 154,
            155)
      Przedmiot

               W ramach żądania głównego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji C(2004) 4876 wersja ostateczna z dnia 19 stycznia
                  2005 r. dotyczącej postępowania przewidzianego w art. 81 [WE] oraz art. 53 porozumienia EOG (sprawa COMP/E‑1/37.773 – MCAA),
                  oraz, w ramach żądania ewentualnego, wniosek o obniżenie grzywny nałożonej na skarżące.

            Sentencja

                  1)

                  	Skarga zostaje oddalona.

                  2)

                  	Akzo Nobel NV, Akzo Nobel Nederland BV, Akzo Nobel AB, Akzo Nobel Chemicals BV, Akzo Nobel Functional Chemicals BV, Akzo Nobel
                     Base Chemicals AB oraz Eka Chemicals AB zostają obciążone kosztami postępowania.