title: Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 16 grudnia 2004 r. # Gregorio My przeciwko Office national des pensions (ONP). # Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Tribunal du travail de Bruxelles - Belgia. # Urzędnicy - Przeniesienie praw do emerytury - Artykuł 11 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego - Wcześniejsza emerytura - Uwzględnienie okresów zatrudnienia w ramach Wspólnot Europejskich - Artykuł 10 WE. # Sprawa C-293/03.

text:
      Sprawa C-293/03
      Gregorio My
      przeciwko
      Office national des pensions (ONP)
      (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunal du travail de Bruxelles)
      Urzędnicy – Przeniesienie praw do emerytury – Artykuł 11 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego – Wcześniejsza emerytura – Uwzględnienie okresów zatrudnienia w ramach Wspólnot Europejskich – Artykuł 10 WE
      Streszczenie wyroku
      1.        Swobodny przepływ osób – Pracownicy – Pojęcie – Obywatel Państwa Członkowskiego zatrudniony przez organizację międzynarodową
            – Włączenie – Granica – Pracownik, którego cała działalność zawodowa miała miejsce na terytorium Państwa Członkowskiego, którego
            jest obywatelem
      (art. 39 WE)
      2.        Państwa Członkowskie – Zobowiązania – Obowiązek lojalnej współpracy z instytucjami wspólnotowymi – Nieuwzględnienie stażu
            pracy w ramach Wspólnot Europejskich w celu nabycia prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów krajowych – Niedopuszczalność
      (art. 10 WE; regulamin pracowniczy, załącznik VIII, art. 11 ust. 2)
      1.        Urzędnik Wspólnot Europejskich pracujący w jednym z Państw Członkowskich, innym niż państwo pochodzenia, ma status pracownika
         przemieszczającego się. Nie traci on bowiem statusu pracownika w rozumieniu art. 39 ust. 1 WE z tego tylko względu, iż zajmuje
         on stanowisko w ramach organizacji międzynarodowej, nawet jeśli warunki jego wjazdu i pobytu w państwie zatrudnienia są przedmiotem
         szczególnej regulacji mocą konwencji międzynarodowej.

      Postanowienia Traktatu w sprawie swobodnego przepływu pracowników, a zwłaszcza art. 39 WE, nie mogą jednak mieć zastosowania
         do sytuacji wewnętrznych, ograniczonych do jednego Państwa Członkowskiego. Nie podlega zatem tym postanowieniom pracownik,
         którego cała działalność zawodowa miała miejsce na terytorium Państwa Członkowskiego, którego jest obywatelem, najpierw w charakterze
         pracownika, a następnie, aż do momentu osiągnięcia wieku emerytalnego, w charakterze urzędnika Wspólnot Europejskich.

      (por. pkt 37, 39–40, 43)
      2.        Wykładni art. 10 WE w związku z przepisami regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich należy dokonywać w ten
         sposób, iż przepis prawa krajowego, który nie pozwala na zaliczenie stażu pracy obywatela Unii w służbie instytucji wspólnotowej
         w celu nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z krajowego systemu emerytalnego, jest sprzeczny z tym artykułem Traktatu.

      Takie przepisy prawa krajowego mogą bowiem ograniczyć i częściowo również zniechęcić do wykonywania działalności zawodowej
         w ramach instytucji Unii Europejskiej, w zakresie w jakim przyjmując stanowisko w jednej z takich instytucji pracownik uprzednio
         należący do krajowego systemu emerytalnego ryzykuje utratę możliwości skorzystania ze świadczenia emerytalnego należnego mu
         w ramach systemu krajowego, do którego prawo zachowałby, gdyby stanowiska nie przyjął.

      Tego rodzaju skutki są niedopuszczalne ze względu na nałożony na Państwa Członkowskie obowiązek współpracy i lojalnego wsparcia
         Wspólnoty, znajdujący szczególny wyraz w sformułowanym w art. 10 WE obowiązku ułatwiania Wspólnocie wypełniania jej zadań.

      (por. pkt 47–49 i sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
      z dnia 16 grudnia 2004 r. (*)

      Urzędnicy – Przeniesienie praw do emerytury – Artykuł 11 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego – Wcześniejsza emerytura – Uwzględnienie okresów zatrudnienia w ramach Wspólnot Europejskich – Artykuł 10 WE
      W sprawie C‑293/03,
      mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunal
         du travail de Bruxelles (Belgia) postanowieniem z dnia 20 maja 2003 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 4 lipca 2003 r.,
         w postępowaniu:

      Gregorio My
      przeciwko
      Office national des pensions (ONP),
      TRYBUNAŁ (druga izba),
      w składzie: C. W. A. Timmermans, prezes izby, C. Gulmann, R. Schintgen (sprawozdawca), G. Arestis i J. Klučka, sędziowie,
      rzecznik generalny: A. Tizzano,
      sekretarz: M. Múgica Arzamendi, główny administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 17 czerwca 2004 r.,
      rozważywszy uwagi przedstawione:
      –        w imieniu G. My’ego przez C. Rosenfelda, avocat,
      –        w imieniu Office national des pensions przez G. Perla i J.-P. Lheureuxa, działających w charakterze pełnomocników,
      w imieniu rządu greckiego przez A. Samoni-Rantou i M. Tassopoulou, działające w charakterze pełnomocników,
      –        w imieniu rządu niderlandzkiego przez H. G. Sevenster, działającą w charakterze pełnomocnika,
      –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez D. Martina, działającego w charakterze pełnomocnika,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 9 września 2004 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 WE, 3 WE, 17 WE, 18 WE, 39 WE, 40 WE, 42 WE i 283 WE,
         jak również art. 7 rozporządzenia (EWG) nr 1612/68 z dnia 15 października 1968 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników
         wewnątrz Wspólnoty (Dz.U. L 257, str. 2).

      2        Wniosek ten został przedłożony w ramach sporu zawisłego między G. Mym a Office national des pensions (krajowy urząd emerytalny,
         zwany dalej „ONP”) w związku z odmową uwzględnienia okresów zatrudnienia zainteresowanego w ramach służby w jednej z instytucji
         Wspólnot Europejskich w celu nabycia przez niego prawa do wcześniejszej emerytury z belgijskiego systemu emerytalnego.

       Ramy prawne
       Uregulowania wspólnotowe
      3        Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich (zwanego dalej „regulaminem”),
         w wersji obowiązującej w okresie zaistnienia stanu faktycznego będącego podstawą postępowania przed sądem krajowym:

      „1.      Urzędnik, który kończy służbę we Wspólnotach w celu:
      –        podjęcia służby w administracji rządowej albo w organizacji krajowej lub międzynarodowej, która zawarła umowę ze Wspólnotami;
      –        wykonywania działalności zawodowej na podstawie zatrudnienia lub na własny rachunek, z tytułu której nabywa uprawnienia emerytalne
         w ramach systemu, którego organy administracji zawarły umowę ze Wspólnotami,

      uprawniony jest do przekazania ekwiwalentu aktuarialnego swoich praw do emerytury we Wspólnotach do funduszu emerytalnego
         tej administracji lub organizacji albo do funduszu emerytalnego, w ramach którego nabywa prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia
         lub prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek.

      2.      Urzędnik, który podejmuje służbę we Wspólnotach po:
      –        zakończeniu służby w administracji rządowej albo w organizacji krajowej lub międzynarodowej; lub
      –        wykonywaniu działalności zawodowej na podstawie zatrudnienia lub na własny rachunek,
      przy powołaniu go na urzędnika na czas nieokreślony może zlecić wpłatę na rzecz Wspólnot ekwiwalentu aktuarialnego albo zryczałtowanej
         wartości wykupu praw do emerytury, które nabył z tytułu takiej działalności.

      W takim przypadku instytucja, w której urzędnik pełni służbę, biorąc pod uwagę grupę zaszeregowania, do której został powołany
         na urzędnika na czas nieokreślony, określa liczbę lat służby uprawniających do emerytury, które są zaliczane w ramach jej
         systemu emerytalnego w związku z poprzednim okresem zatrudnienia, na podstawie kwoty ekwiwalentu aktuarialnego lub zryczałtowanej
         wartości wykupu praw do emerytury”.

       Uregulowania krajowe
      4        Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 21 maja 1991 r. w sprawie wzajemnych relacji pomiędzy belgijskim system emerytalnym a systemami
         instytucji międzynarodowego prawa publicznego (Moniteur belge z  dnia 20 czerwca 1991 r., zwanej dalej „ustawą z 1991 r.”):

      „Za zgodą instytucji każdy urzędnik może wnosić o to, aby została wpłacona na konto instytucji kwota emerytury obejmującej
         usługi i okresy poprzedzające rozpoczęcie przez niego służby w tej instytucji”.

      5        Na mocy art. 9 wyżej przywołanej ustawy zainteresowany może jednak wycofać swój wniosek o przeniesienie do belgijskiego systemu
         emerytalnego. Takie wycofanie ma charakter ostateczny i nieodwołalny.

      6      Artykuł 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z 1991 r. definiuje termin „urzędnik” jako obejmujący „każdego członka personelu należącego
         do systemu emerytalnego instytucji, w stosunku do którego przeniesienie praw do emerytury ani nie jest uregulowane rozporządzeniem,
         ani nie podlega porozumieniom o charakterze szczególnym”. Definicję terminu „instytucja” formułuje art. 2 ust. 1 pkt 1 jako
         obejmujący „instytucje wspólnotowe, organy do nich podobne w zakresie stosowania regulaminu pracowniczego urzędników i innych
         pracowników Unii Europejskiej, jak również inne jednostki wspólnotowe, których system emerytalny przyznaje urzędnikom mianowanym
         uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie do kasy emerytalnej instytucji praw do emerytury nabytych przed wstąpieniem
         do służby w instytucji”.

      7      Ustawa z dnia 10 lutego 2003 r. regulująca przeniesienie praw do emerytury pomiędzy belgijskimi systemami emerytalnymi a systemami
         instytucji prawa publicznego (Moniteur belge z dnia 27 marca 2003 r., zwana dalej „ustawą z 2003 r.”) mocą art. 14 nadaje urzędnikowi kończącemu okres zatrudnienia w ramach
         Wspólnot Europejskich w celu rozpoczęcia działalności zawodowej w Belgii uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie
         do systemu belgijskiego bądź to ekwiwalentu aktuarialnego praw do emerytury nabytych w ramach wspólnotowego systemu emerytalnego,
         bądź też zryczałtowanej wartości wykupu praw do emerytury, odpowiadającej wysokości składek uiszczonych w ramach rzeczonego
         systemu.

      8      Na podstawie art. 29 ustawy z 2003 r. wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., mając zastosowanie do wniosków o przeniesienie
         złożonych począwszy od tej daty.

      9      Ponadto art. 4 ust. 2 akapit pierwszy arrêté royal (dekretu królewskiego) z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie wykonania art. 15,
         16 i 17 ustawy z dnia 26 lipca 1996 r. w sprawie modernizacji systemu ubezpieczeń społecznych, zapewniającej rentowność powszechnych
         systemów emerytalnych (Moniteur belge z dnia 17 stycznia 1997 r., zwany dalej „dekretem królewskim”) stanowi:

      „Możliwość uzyskania wcześniejszej emerytury zgodnie z ust. 1 zależy od udowodnienia przez zainteresowanego, że przepracował
         on w służbie cywilnej co najmniej 35 lat, która to wysługa lat może przesądzać o prawie do emerytury na podstawie niniejszego
         dekretu, na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., na podstawie dekretu królewskiego nr 50, na podstawie przepisów dotyczących
         belgijskiego systemu zabezpieczenia społecznego robotników, pracowników najemnych, górników, marynarzy bądź pracowników niezależnych,
         na podstawie belgijskich przypisów dotyczących zabezpieczenia społecznego personelu służby cywilnej lub belgijskiego przedsiębiorstwa
         kolei państwowych lub też na podstawie jakichkolwiek innych przepisów belgijskich”.

       Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
      10      G. My, obywatel włoski, urodzony w dniu 20 lutego 1941 r., przed podjęciem pracy w charakterze urzędnika w służbie Rady Wspólnot
         Europejskich, świadczonej w okresie pomiędzy dniem 1 czerwca 1974 r. a 31 maja 2001 r., uiszczał przez 19 lat składki na poczet
         belgijskiego pracowniczego systemu ubezpieczeń społecznych.

      11      W marcu 1992 r. zainteresowany zwrócił się do ONP, stosownie do przepisów ustawy z 1991 r., z wnioskiem o przeniesienie swych
         praw do emerytury z systemu belgijskiego do systemu emerytalnego Wspólnot Europejskich. W październiku 1992 r. urząd ten zawiadomił
         powoda, iż prawa jego podlegają przeniesieniu.

      12      Jednakże w październiku 2000 r. Rada poinformowała powyższy urząd, iż G. My, zgodnie z brzmieniem art. 9 ustawy z 1991 r.,
         odstąpił od przeniesienia swych praw do emerytury nabytych zgodnie z belgijskim systemem prawnym. Pismem z dnia 17 października
         2000 r. ONP poinformował G. My’ego o przyjęciu do wiadomości jego rezygnacji.

      13      W dniu 20 października 2000 r. G. My złożył, na podstawie art. 4 ust. 2 dekretu królewskiego, wniosek o przejście na wcześniejszą
         emeryturę.

      14      Decyzją z dnia 2 maja 2001 r. ONP odrzucił ten wniosek, powołując się na okoliczność, iż zainteresowany nie legitymuje się
         35-letnim stażem pracy w rozumieniu art. 4 ust. 2 dekretu królewskiego, wymaganym do nabycia prawa do przejścia na wcześniejszą
         emeryturę. Urząd ten odmówił uwzględnienia 27-letniego stażu pracy G. My’ego w charakterze urzędnika Wspólnot Europejskich,
         powołując się na fakt, iż system emerytalny przewidziany regulaminem pracowniczym nie jest uwzględniony przez regulację belgijską.

      15      Sąd krajowy, mając wątpliwości co do kompatybilności, z jednej strony, ustawy z 1991 r. i regulaminu pracowniczego, w zakresie
         w jakim nie gwarantują one transferu praw do emerytury praw do emerytury ze wspólnotowego systemu emerytalnego do systemu
         krajowego, jak i – z drugiej strony – art. 4 ust. 2 dekretu królewskiego, w zakresie w jakim nie pozwala on na uwzględnienie
         okresu zatrudnienia w ramach instytucji wspólnotowej, z zasadami swobodnego przepływu pracowników i niedyskryminacji, jak
         również z prawami zagwarantowanymi obywatelom Unii Traktatem WE, postanowił odroczyć rozpoznanie sprawy i zwrócić się do Trybunału
         z następującym pytaniem:

      „Czy przepisy krajowe, takie jak [ustawa z 1991 r.] i art. 4 ust. 2 dekretu królewskiego […] lub art. 11 załącznika VIII do
         regulaminu pracowniczego […] pozostają w sprzeczności z art. 2, 3, 17, 18, 39, 40, 42 i 283 Traktatu ustanawiającego Unię
         Europejską i art. 7 rozporządzenia EWG 1612/68 […]:

      a)      w zakresie w jakim powyższe przepisy krajowe i regulamin nie pozwalają obywatelowi Unii Europejskiej, jak w tym przypadku
         powodowi, którego działalność zawodowa była wykonywana w przedsiębiorstwie krajowym lub w krajowej służbie cywilnej, a następnie
         w służbie publicznej Unii Europejskiej, czy też w odwrotnej kolejności, na porównanie korzyści, które uzyskałby w każdym z systemów
         emerytalnych, krajowym czy europejskim poprzez przeniesienie praw uzyskanych w innych systemach i poprzez wystąpienie na podstawie
         tego porównania z wnioskiem o przeniesienie tych praw bądź to z systemu krajowego do systemu europejskiego, bądź odwrotnie,
         z systemu europejskiego do systemu krajowego,

      b)      w zakresie w jakim powyższe przepisy, zakładając, iż zainteresowany winien zrzec się w sposób wyraźny przeniesienia swych
         praw z systemu belgijskiego do systemu europejskiego lub też dopuszczając tego rodzaju praktykę administracyjną bez uprzedniego
         przeprowadzenia przywoływanego porównania, wprowadzają lub mogą wprowadzić zainteresowanego pracownika w błąd, i

      c)      w zakresie w jakim powyższe przepisy krajowe nie zezwalają na uwzględnienie okresu działalności zawodowej wykonywanej w charakterze
         urzędnika Unii Europejskiej w celu przyznania wcześniejszej emerytury krajowej?”.

       W przedmiocie pytania prejudycjalnego
       W przedmiocie dopuszczalności pytania prejudycjalnego
      16      Po pierwsze rząd niderlandzki uważa, iż wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny z uwagi
         na braki w uzasadnieniu wniosku, tak co do informacji dotyczących stanu faktycznego, jak i ram prawnych postępowania przed
         sądem krajowym.

      17      W tym względzie należy podkreślić, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem realizacja postulatu dokonywania wykładni prawa wspólnotowego,
         która byłaby użyteczna dla sędziego sądu krajowego, wymaga by sąd ten zdefiniował ramy faktyczne i prawne, w które wpisują
         się jego pytania, lub przynajmniej wyjaśnił stany faktyczne, które leżą u podstaw jego pytania, tak aby umożliwić Trybunałowi
         udzielenie użytecznych odpowiedzi i aby dać rządom Państw Członkowskich, jak też innym zainteresowanym stronom, możliwość
         przedłożenia opinii, zgodnie z art. 23 Statutu Trybunału Sprawiedliwości (zob. w szczególności wyrok z dnia 11 kwietnia 2000 r.
         w sprawach połączonych C‑51/96 i C‑191/97 Deliège, Rec. str. I‑2549, pkt 30 i 31).

      18      W niniejszym przypadku, jak wynika z uwag przedstawionych przez strony postępowania przed sądem krajowym, rząd grecki, jak
         i sam rząd niderlandzki, oraz Komisję Wspólnot Europejskich, informacje zawarte w orzeczeniu odsyłającym umożliwiły stronom
         zajęcie użytecznego stanowiska w sprawie pytania przedłożonego Trybunałowi. Ponadto informacje zawarte w orzeczeniu odsyłającym
         zostały uzupełnione poprzez przekazane przez sąd krajowy fragmenty akt sprawy i przedłożone Trybunałowi uwagi na piśmie. Państwa
         Członkowskie i pozostałe zainteresowane strony otrzymały całość tych informacji, podsumowanych w sprawozdaniu na rozprawę,
         w trakcie której podmioty te mogły ewentualnie uzupełnić swoje uwagi.

      19      Sprzeciw podniesiony przez rząd niderlandzki winien być zatem oddalony.
      20      Po drugie, ONP ocenia, iż niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny ze względu na
         fakt, iż od momentu wejścia w życie ustawy z 2003 r. stał się on bezprzedmiotowy, gdyż jego zdaniem ustawa ta przewiduje dla
         urzędników Wspólnot Europejskich możliwość domagania się przeniesienia praw do emerytury nabytych w ramach wspólnotowego systemu
         emerytalnego do systemu belgijskiego, co pozwala na zaliczenie okresów działalności zawodowej w charakterze urzędnika jednej
         z instytucji wspólnotowych celem nabycia prawa do wcześniejszej emerytury w systemie krajowym.

      21      W tym względzie nawet jeśli ustawa z 2003 r. umożliwiałaby, jak to podtrzymywał na rozprawie ONP, zaliczenie okresów składkowych
         do wspólnotowego systemu emerytalnego, pomimo że zainteresowany, jak w postępowaniu przed sądem krajowym, nie występował o przeniesienie
         jego praw do emerytury z systemu wspólnotowego do systemu belgijskiego, to z akt sprawy wynika, iż G. My wystąpił z wnioskiem
         o wcześniejsze przejście na emeryturę w dniu 20 października 2000 r., tj. na ponad rok przed wejściem w życie ustawy z 2003
         r. Ponadto mocą art. 29 przywołanej ustawy weszła ona w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. i ma zastosowanie jedynie do wniosków
         o przeniesienie złożonych po tej dacie.

      22      W konsekwencji sprzeciw podniesiony przez ONP winien być również oddalony.
      23      Wreszcie Komisja uważa, iż dwie pierwsze części pytania prejudycjalnego, odnoszące się ściśle rzecz biorąc do przeniesienia
         praw do emerytury, pozostają bez związku ze sporem w postępowaniu przed sądem krajowym, który dotyczy wyłącznie uwzględnienia
         27 lat stażu pracy w służbie Rady w celu nabycia prawa do przejścia na wcześniejszą emeryturę zgodnie z ustawodawstwem belgijskim.
         Wyłącznie ta ostatnia część wymaga zatem udzielenia odpowiedzi ze strony Trybunału.

      24       W tym względzie należy przypomnieć, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wyłącznie do sądu krajowego, przed którym toczy
         się spór i który wobec tego musi przyjąć na siebie odpowiedzialność za wydane orzeczenie, należy ocena, w świetle konkretnych
         okoliczności sprawy, zarówno niezbędności orzeczenia prejudycjalnego do wydania wyroku, jak i istotnego charakteru pytań skierowanych
         do Trybunału. W konsekwencji gdy pytanie prejudycjalne dotyczy wykładni norm prawa wspólnotowego, Trybunał jest co do zasady
         zobowiązany do orzekania (zob. w szczególności, wyrok z dnia 15 grudnia 1995 r. w sprawie C‑415/93 Bosman, Rec. str. I‑4921,
         pkt 59 i z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie C‑35/99 Arduino, Rec. str. I‑1529, pkt 24).

      25      Jednakże Trybunał wskazał również, że – w celu zweryfikowania swojej własnej właściwości – do niego należy zbadanie okoliczności,
         w których zwraca się do niego sąd krajowy (zob. podobnie wyrok z dnia 16 grudnia 1981 r. w sprawie 244/80 Foglia, Rec. str. 3045,
         pkt 21). Odmowa wydania orzeczenia w przedmiocie pytania prejudycjalnym skierowanego przez sąd krajowy jest dopuszczalna jedynie
         wówczas, gdy wykładnia prawa wspólnotowego, o którą zwraca się sąd krajowy, pozostaje w sposób oczywisty bez związku ze stanem
         faktycznym czy przedmiotem postępowania przed sądem krajowym lub też gdy problem ma charakter hipotetyczny, a Trybunał nie
         dysponuje informacjami co do okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnymi do udzielenia przydatnej odpowiedzi na pytania,
         które zostały mu postawione (zob. w szczególności przywoływane wyżej wyroki w sprawie Bosman, pkt 61 i w sprawie Arduino,
         pkt 25).

      26      Jednakże jak już stwierdzono, G. My nigdy nie domagał się w trakcie postępowania przed sądem krajowym przeniesienia praw do
         emerytury nabytych w ramach systemu wspólnotowego do systemu belgijskiego, a jedynie możliwości skorzystania z prawa do wcześniejszej
         emerytury krajowej. W związku z tym G. My sprzeciwił się odmownej decyzji ONP co do zaliczenia 27 lat stażu pracy w charakterze
         urzędnika Rady na poczet wymaganych mocą art. 4 ust. 2 dekretu królewskiego 35 lat stażu pracy, uzależniających nabycie prawa
         do rozważanej wcześniejszej emerytury.

      27      Z tego wynika, iż przedmiotem postępowania przed sądem krajowym było tylko ustalenie, czy prawo wspólnotowe nakłada na władze
         belgijskie obowiązek zaliczenia na poczet lat stażu pracy tak okresów zatrudnienia G. My’ego, które miały miejsce w ramach
         belgijskiego systemu emerytalnego, jak i tych mających miejsce w ramach systemu wspólnotowego.

      28      W tych okolicznościach dwie pierwsze części pytania winny być pozostawione bez odpowiedzi.
       W przedmiocie uwzględnienia okresów zatrudnienia w ramach Wspólnot Europejskich
      W przedmiocie art. 2 WE, 3 WE, 40 WE i 283 WE
      29      Jak to już uprzednio wskazał Trybunał (w wyrokach z dnia 29 września 1987 r. w sprawie 126/86 Giménez Zaera, Rec. str. 3697,
         pkt 11 i z dnia 11 marca 1992 r. w sprawach połączonych od C‑78/90 do C‑83/90 Compagnie commerciale de l’Ouest i in., Rec.
         str. I‑1847, pkt 17 i 18), art. 2 WE i 3 WE formułują ogólne cele doprecyzowane przez inne postanowienia traktatu. Nie mogą
         być one zatem stosowane w sposób autonomiczny w stosunku do bardziej przepisów szczegółowych Traktatu wskazanych w treści
         pytania prejudycjalnego.

      30      Podobnie art. 40 WE i 283 WE stanowią jedynie podstawę prawną do przyjęcia przez Radę, odpowiednio, środków niezbędnych do
         wprowadzenia w życie swobodnego przepływu pracowników zapewnionego w art. 39 WE oraz regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot
         Europejskich i warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot.

      31      W konsekwencji art. 2 WE, 3 WE, 40 WE i 283 WE pozostają bez związku z istotą niniejszej sprawy.
      W przedmiocie art. 17 WE i 18 WE
      32      Artykuł 17 WE, ustanawiający obywatelstwo Unii, ogranicza się do stwierdzenia, iż obywatele Unii korzystają z praw i podlegają
         obowiązkom przewidzianym Traktatem. Może być on zatem stosowany wyłącznie w związku z przepisami szczególnymi Traktatu regulującymi
         prawa i obowiązki obywateli.

      33      Artykuł 18 WE, który formułuje w sposób ogólny prawo każdego obywatela do swobodnego przemieszczania się i przebywania na
         terytorium Państw Członkowskich, znajduje swoje uszczegółowienie w art. 39 WE, w zakresie swobodnego przepływu pracowników.
         Ponieważ więc sąd krajowy zwraca się do Trybunału o dokonanie wykładni również art. 39 WE należy odnieść się w pierwszym względzie
         do tej kwestii (zob. podobnie wyrok z dnia 26 listopada 2002 r. w sprawie C‑100/01 Oteiza Olazabal, Rec. str. I‑10981, pkt 26).

      W przedmiocie art. 42 WE
      34      Artykuł 42 WE powierza Radzie zadanie ustanowienia systemu pozwalającego pracownikom pokonanie trudności, mogących wyniknąć
         z ustawodawstwa krajowego, obowiązującego w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Z obowiązku tego Rada co do zasady się
         wywiązała, przyjmując rozporządzenie w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób
         prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie w wersji znowelizowanej
         i ujednoliconej rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r. (Dz.U. 1997, L 28, str. 1).

      35      Zgodnie z wyrokiem Trybunału z dnia 3 października 2000 r. w sprawie C‑411/98 Ferlini, Rec. str. I‑8081, pkt 41, urzędnicy
         Wspólnot Europejskich nie mogą być traktowani jako pracownicy w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71, ponieważ nie podlegają
         oni ustawodawstwu krajowemu w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, jak tego wymaga art. 2 ust. 1, definiujący zakres podmiotowy
         rozporządzenia.

      36      W konsekwencji art. 42 WE, ani rozporządzenie nr 1408/71 nie mają zastosowania do sytuacji G. My’ego.
      W przedmiocie art. 39 WE i art. 7 rozporządzenia nr 1612/68
      37      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem urzędnicy Wspólnot Europejskich dzielą status pracowników przemieszczających się. W konsekwencji
         obywatel Unii pracujący w jednym z Państw Członkowskich, innym niż państwo pochodzenia, nie traci statusu pracownika w rozumieniu
         art. 39 ust. 1 WE z tego tylko względu, iż zajmuje on stanowisko w ramach organizacji międzynarodowej, nawet jeśli warunki
         jego wjazdu i pobytu w państwie zatrudnienia są przedmiotem szczególnej regulacji mocą konwencji międzynarodowej (wyroki z dnia
         15 marca 1989 r. w sprawach połączonych 389/87 i 390/87 Echternach i Moritz, Rec. str. 723, pkt 11; z dnia 27 maja 1993 r.
         w sprawie C‑310/91 Schmid, Rec. str. I‑3011, pkt 20 i przywoływany wyżej wyrok w sprawie Ferlini, pkt 42).

      38      Wynika stąd, iż obywatel Państwa Członkowskiego, jak G. My, nie może zostać pozbawiony uprawnień i korzyści socjalnych zapewnionych
         mu w art. 39 WE i rozporządzeniu nr 1612/68 (zob. wyrok z dnia 13 lipca 1983 r. w sprawie 152/82 Forcheri, Rec. str. 2323,
         pkt 9, przywoływany wyżej wyrok w sprawie Echternach i Moritz, pkt 12, przywoływany wyżej wyrok w sprawie Schmid, pkt 22 oraz
         przywoływany wyżej wyrok w sprawie Ferlini, pkt 43).

      39      Jednakże, jak wynika z akt sprawy, cała działalność zawodowa G. My’ego, który przybył do Belgii w wieku lat dziewięciu, miała
         miejsce na terytorium belgijskim, najpierw w charakterze pracownika rozmaitych spółek belgijskich, a następnie, aż do momentu
         osiągnięcia wieku emerytalnego, w charakterze urzędnika sekretariatu generalnego Rady.

      40      Tymczasem postanowienia Traktatu w sprawie swobodnego przepływu pracowników, a zwłaszcza art. 39 WE, nie mogą mieć zastosowania
         do sytuacji wewnętrznych, ograniczonych do jednego Państwa Członkowskiego (wyrok z dnia 5 czerwca 1997 r. w sprawach połączonych
         C‑64/96 i C‑65/96 Uecker i Jacquet, Rec. str. I‑3171, pkt 16 oraz cytowane orzecznictwo).

      41      W celu ustalenia związku z jedną z sytuacji przewidzianych przez art. 39 WE Komisja podniosła, iż okres działalności zawodowej
         w międzynarodowej służbie publicznej, takiej jak w ramach Unii Europejskiej, powinien być tożsamy z okresem działalności zawodowej
         w ramach służby cywilnej Państwa Członkowskiego.

      42      Tego rodzaju fikcja prawna, jak to wynika z pkt 85 i 89 opinii rzecznika generalnego, nie znajduje oparcia w przepisach Traktatu
         w przedmiocie swobodnego przepływu pracowników.

      43      W konsekwencji przepisy art. 39 WE oraz art. 7 rozporządzenia nr 1612/68 nie mają zastosowania do sytuacji G. My.
      W przedmiocie art. 11 ust 2 załącznika VIII regulaminu pracowniczego i art. 10 WE
      44      System przeniesienia praw do emerytury, w postaci w jakiej został przewidziany w art. 11 ust 2 załącznika VIII regulaminu
         pracowniczego, pozwalając na koordynacje pomiędzy systemami krajowymi a wspólnotowym systemem emerytalnym, zmierza do ułatwienia
         przepływu pracowników krajowych z sektora publicznego i prywatnego do administracji wspólnotowej i do zapewnienia w ten sposób
         Wspólnotom możliwie najlepszego wyboru personelu wykwalifikowanego, o odpowiednim doświadczeniu zawodowym (wyrok z dnia 20 października
         1981 r. w sprawie 137/80 Komisja przeciwko Belgii, Rec. str. 2393, pkt 11 i 12).

      45      W szczególności Trybunał orzekł, iż odmawiając podjęcia niezbędnych środków w celu przeniesienia ekwiwalentu aktuarialnego
         praw do emerytury lub zryczałtowanej wartości wykupu praw do emerytury nabytych w ramach krajowego systemu emerytalnego do
         wspólnotowego systemu emerytalnego, przewidzianych w art. 11 ust. 2 załącznika VIII regulaminu, Państwo Członkowskie może
         utrudnić rekrutację przez Wspólnotę urzędników krajowych o określonym stażu pracy, biorąc pod uwagę fakt, że tego rodzaju
         przejście z krajowej służby cywilnej do wspólnotowej służby publicznej pozbawia ich prawa do emerytury, które zachowaliby,
         gdyby nie przyjęli zatrudnienia w ramach służb Wspólnot (przywoływany wyżej wyrok w sprawie Komisja przeciwko Belgii, pkt 19).

      46      Tak właśnie dzieje się w przypadku, gdy Państwo Członkowskie odmawia zaliczenia okresów zatrudnienia w ramach systemu wspólnotowego
         dla celów nabycia prawa do wcześniejszej emerytury w krajowym systemie emerytalnym.

      47      Należy zatem stwierdzić, iż przepisy prawa krajowego mające zastosowanie w niniejszej sprawie w postępowaniu przed sądem krajowym
         mogą ograniczyć i częściowo również zniechęcić do wykonywania działalności zawodowej w ramach instytucji Unii Europejskiej,
         w zakresie w jakim przyjmując stanowisko w jednej z takich instytucji pracownik uprzednio należący do krajowego systemu emerytalnego
         ryzykuje utratę możliwości skorzystania ze świadczenia emerytalnego należnego mu w ramach systemu krajowego, do którego prawo
         zachowałby, gdyby stanowiska nie przyjął.

      48      Tego rodzaju skutki są niedopuszczalne ze względu na nałożony na Państwa Członkowskie obowiązek współpracy i lojalnego wsparcia
         Wspólnoty, znajdujący szczególny wyraz w sformułowanym w art. 10 WE obowiązku ułatwiania Wspólnocie wypełniania jej zadań.

      49      W konsekwencji należy odpowiedzieć na postawione pytanie, iż wykładni art. 10 WE w związku z przepisami regulaminu pracowniczego
         należy dokonywać w ten sposób, iż przepis prawa krajowego, który nie pozwala na zaliczenie stażu pracy obywatela Unii w służbie
         instytucji wspólnotowej w celu nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z krajowego systemu emerytalnego, jest sprzeczny z tym
         artykułem Traktatu.

      50      Ze względu na powyższe nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie dotyczące wykładni art. 18 WE.
       W przedmiocie kosztów
      51      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
         przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
         inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

      Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
      Wykładni art. 10 WE w związku z przepisami regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich należy dokonywać w ten
            sposób, iż przepis prawa krajowego, który nie pozwala na zaliczenie stażu pracy obywatela Unii w służbie instytucji wspólnotowej
            w celu nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z krajowego systemu emerytalnego, jest sprzeczny z tym artykułem Traktatu.
      Podpisy
      * Język postępowania: francuski.


title: Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 22 czerwca 2006 r. # August Storck KG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM). # Odwołanie - Wspólnotowy znak towarowy - Artykuł 7 ust. 1 lit. b) i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 40/94 - Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji - Trójwymiarowy znak towarowy - Trójwymiarowy kształt cukierka koloru jasnobrązowego - Charakter odróżniający. # Sprawa C-24/05 P.

text:
      Sprawa C‑24/05 P
      August Storck KG
      przeciwko
      Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
      Odwołanie – Wspólnotowy znak towarowy – Artykuł 7 ust. 1 lit. b) i art. 7 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 40/94 – Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji – Trójwymiarowy znak towarowy – Trójwymiarowy kształt cukierka koloru jasnobrązowego – Charakter odróżniający
      Opinia rzecznika generalnego D. Ruiza-Jaraba Colomera przedstawiona w dniu 23 marca 2006 r.  I‑0000
      Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 22 czerwca 2006 r.  I‑0000
      Streszczenie wyroku
      1.     Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
            – Znaki towarowe pozbawione charakteru odróżniającego
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 7 ust. 1 lit. b))
      2.     Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
            – Znaki towarowe pozbawione charakteru odróżniającego
      (rozporządzenie Rady nr 40/94 art. 7 ust. 3)
      3.     Wspólnotowy znak towarowy – Definicja i uzyskanie wspólnotowego znaku towarowego – Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji
            – Znaki towarowe pozbawione charakteru odróżniającego
      (rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 7 ust. 3)
      1.     Kryteria oceny charakteru odróżniającego, w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego
         znaku towarowego, trójwymiarowych znaków towarowych, które stanowi wygląd zewnętrzny samego towaru, nie różnią się od kryteriów
         stosowanych do innych kategorii znaków. Jednakże przy stosowaniu powyższych kryteriów sposób postrzegania znaku towarowego
         przez właściwy krąg odbiorców niekoniecznie będzie taki sam w przypadku trójwymiarowego znaku towarowego, który stanowi wygląd
         zewnętrzny samego towaru, jak w przypadku znaku słownego lub graficznego, którym jest oznaczenie niemające związku z wyglądem
         zewnętrznym towarów, dla których jest przeznaczone. W braku elementów graficznych lub słownych przeciętny konsument zwykle
         nie wnioskuje na temat pochodzenia towarów na podstawie ich kształtu czy kształtu ich opakowania i dlatego ustalenie istnienia
         charakteru odróżniającego w przypadku znaku trójwymiarowego może okazać się trudniejsze niż w przypadku znaku słownego czy
         graficznego.

      W tych okolicznościach tylko znak, który w sposób znaczący odbiega od normy lub zwyczajów panujących w danym sektorze i w związku
         z tym może pełnić podstawową funkcję wskazywania pochodzenia, nie jest pozbawiony charakteru odróżniającego w rozumieniu tego
         przepisu.

      (por. pkt 24–26)
      2.     Znak towarowy może uzyskać charakter odróżniający, w rozumieniu art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego
         znaku towarowego, w następstwie używania tego znaku w połączeniu z innym zarejestrowanym znakiem towarowym. Dlatego też trójwymiarowy
         znak towarowy może uzyskać charakter odróżniający w następstwie używania, nawet jeśli używany jest łącznie ze słownym lub
         graficznym znakiem towarowym.

      Jednakże co do istoty trójwymiarowy znak towarowy nie pokrywa się z jego dwuwymiarowym przedstawieniem graficznym. Wynika
         z tego, że kiedy wizerunek produktu zamieszczony jest na opakowaniu, konsumenci nie mają do czynienia z samym znakiem towarowym
         w postaci trójwymiarowego kształtu produktu. Nie można jednak wykluczyć, że dwuwymiarowe przedstawienie tego rodzaju znaku
         towarowego mogłoby w stosownych przypadkach ułatwić zapoznanie się przez właściwy krąg odbiorców ze znakiem, jeśli pozwala
         ono dostrzec istotne elementy trójwymiarowego kształtu produktu.

      Ponadto jeśli chodzi o uzyskanie charakteru odróżniającego w następstwie używania, rozpoznawanie przez właściwy krąg odbiorców
         towaru lub usługi jako pochodzącego od określonego przedsiębiorstwa musi być wynikiem używania znaku jako znaku towarowego.

      Zatem nie każdy sposób używania trójwymiarowego znaku towarowego – a tym bardziej używanie dwuwymiarowego przedstawienia znaku
         trójwymiarowego – stanowi używanie w charakterze znaku towarowego.

      (por. pkt 57–62)
      3.     Aby ocenić, czy znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania, w rozumieniu art. 7 ust. 3 rozporządzenia
         nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, należy wziąć pod uwagę wszystkie sytuacje, w których właściwy krąg odbiorców
         styka się z tym znakiem. Chodzi tu nie tylko o chwilę podjęcia decyzji o zakupie, ale również o okres wcześniejszy, na przykład
         o moment zapoznania się z reklamą czy chwilę konsumpcji towaru.

      Jednak to w momencie podejmowania decyzji odnośnie do wyboru towarów danej kategorii i jej wykonania przeciętny konsument
         jest najbardziej uważny, zatem kwestia, czy przeciętny konsument styka się ze znakiem towarowym w chwili zakupu, nabiera szczególnego
         znaczenia przy ocenie, czy znak ten uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania.

      (por. pkt 71, 72)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
      z dnia 22 czerwca 2006 r.(*)

      Odwołanie – Wspólnotowy znak towarowy – Artykuł 7 ust. 1 lit. b) i art. 7 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 40/94 – Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji – Trójwymiarowy znak towarowy – Trójwymiarowy kształt cukierka koloru jasnobrązowego – Charakter odróżniający
      W sprawie C‑24/05 P
      mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 Statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 24 stycznia 2005 r.,
      August Storck KG, z siedzibą w Berlinie (Niemcy), reprezentowana przez I. Rohr, H. Wrage‑Molkenthin i T. Rehera, Rechtsanwälte,

      wnosząca odwołanie,
      w której drugą stroną jest:
      Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowany przez G. Schneidera, działającego w charakterze pełnomocnika,

      strona pozwana w pierwszej instancji
      TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
      w składzie: P. Jann, prezes izby, N. Colneric, J.N. Cunha Rodrigues, M. Ilešič (sprawozdawca) i E. Levits, sędziowie,
      rzecznik generalny: D. Ruiz Jarabo Colomer,
      sekretarz: B. Fülöp, administrator,
      uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 16 lutego 2006 r.,
      po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 23 marca 2006 r.,
      wydaje następujący
      Wyrok
      1       Wnosząc odwołanie August Storck KG domaga się uchylenia wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich (czwarta izba)
         z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie T‑396/02 Storck przeciwko OHIM (Kształt cukierka) (Zb.Orz. str. II‑3821, zwanego dalej
         „zaskarżonym wyrokiem”), w którym Sąd ten oddalił skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Czwartej Izby Odwoławczej Urzędu
         Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) z dnia 14 października 2002 r. (sprawa R 187/2001‑4)
         (zwanej dalej „sporną decyzją”), odmawiającej rejestracji trójwymiarowego znaku towarowego stanowiącego kształt cukierka koloru
         jasnobrązowego.

       Ramy prawne
      2       Rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, str. 1)
         w art. 7, zatytułowanym „Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji”, stanowi:

      „1.      Nie są rejestrowane:
      […]
      b)      znaki towarowe, które pozbawione są jakiegokolwiek odróżniającego charakteru [charakteru odróżniającego];
      […].
      3.      Ustęp 1 lit. b), c) i d) nie ma zastosowania, jeżeli w następstwie używania znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w odniesieniu
         do towarów lub usług, dla których występuje się o rejestrację [został zgłoszony]”.

      3       Artykuł 73 rozporządzenia nr 40/94, zatytułowany „Uzasadnienie decyzji”, stanowi:
      „Decyzje [OHIM] zawierają określenie przyczyn, na których są oparte. Decyzje opierają się wyłącznie na przyczynach lub materiale
         dowodowym, co do których strony zainteresowane miały możliwość przedstawiania swoich uwag”.

      4       Artykuł 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94, zatytułowany „Badanie przez Urząd stanu faktycznego z urzędu”, stanowi:
      „W trakcie postępowania [OHIM] bada stan faktyczny z urzędu; jednakże w postępowaniu odnoszącym się do względnych podstaw
         odmowy rejestracji Urząd ogranicza się w tym badaniu do stanu faktycznego, dowodów i argumentów przedstawionych przez strony
         oraz poszukiwanego zadośćuczynienia”.

       Okoliczności leżące u podstaw sporu
      5       W dniu 30 marca 1998 r., na podstawie rozporządzenia nr 40/94, wnosząca odwołanie dokonała zgłoszenia do OHIM celem rejestracji
         w charakterze wspólnotowego znaku towarowego trójwymiarowego znaku towarowego odpowiadającego wyglądowi cukierka koloru jasnobrązowego,
         przedstawionego poniżej:

      6       Towary objęte zgłoszeniem to „słodycze” należące do klasy 30 Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji
         towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., zmienionego i zrewidowanego.

      7       Decyzją z dnia 25 stycznia 2001 r. ekspert odrzucił zgłoszenie na tej podstawie, że zgłoszony znak towarowy pozbawiony jest
         charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 oraz że nie uzyskał on charakteru odróżniającego
         w następstwie używania w rozumieniu ust. 3 tego artykułu.

      8       Sporną decyzją Czwarta Izba Odwoławcza OHIM utrzymała decyzję eksperta w mocy. Izba Odwoławcza zasadniczo stwierdziła, że
         samo połączenie kształtu i koloru tworzące zgłoszony znak towarowy nie wskazuje pochodzenia towarów objętych zgłoszeniem,
         tj. słodyczy. Ponadto uznała, że przedłożone przez wnoszącą odwołanie dokumenty nie stanowią dowodu na to, iż znak ten uzyskał
         charakter odróżniający w następstwie używania, w szczególności w odniesieniu do cukierków karmelowych.

       Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
      9       Wnosząca odwołanie wniosła do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji, opartą na dwóch zarzutach.
      10     W przedmiocie pierwszego zarzutu, dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, w pkt 39–45 zaskarżonego
         wyroku Sąd stwierdził, że Izba Odwoławcza słusznie uznała, iż zgłoszony znak towarowy pozbawiony jest charakteru odróżniającego
         w rozumieniu tego przepisu, z następujących powodów:

      „39      W niniejszej sprawie Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła, iż z uwagi na to, że sprawa dotyczy artykułów spożywczych powszechnego
         użytku, »konsument nie zwraca zbytniej uwagi na formę i kolor słodyczy« i dlatego »jest mało prawdopodobne, by wybór przeciętnego
         konsumenta zależał od kształtu cukierka« (pkt 12 [spornej] decyzji).

      40      Ponadto Izba Odwoławcza w sposób wystarczający pod względem prawnym uzasadniła, że żadne z właściwości kształtu owego znaku
         towarowego, pojedynczo lub w zestawieniu z innymi, nie posiadają charakteru odróżniającego. W tym zakresie Izba Odwoławcza
         wskazała przede wszystkim, że »zaokrąglony kształt, przypominający koło [...], jest podstawową figurą geometryczną« i przeciętny
         konsument »przyzwyczajony jest do wyglądu słodyczy, również cukierków, w zaokrąglonym kształcie (niezależnie czy okrągłe,
         owalne, w kształcie elipsy lub cylindra)«. Następnie w odniesieniu do zaokrąglonych górnych krawędzi cukierków Izba Odwoławcza
         stwierdziła, że »zaokrąglone krawędzie występują w cukierkach często, niezależnie od ich kształtu«, przede wszystkim ze względów
         praktycznych. Wreszcie w odniesieniu do wgłębienia pośrodku cukierka i jego płaskiej podstawy Izba Odwoławcza stwierdziła,
         że »elementy te nie zmieniają istotnie wywieranego przez kształt wrażenia całości« i że »jest mało prawdopodobnym, by zainteresowany
         konsument zwracał uwagę na te dwie właściwości jako na wskazówki określonego pochodzenia handlowego« (pkt 13 [spornej] decyzji).

      41      Również co do koloru przedmiotowych towarów, czyli jasnobrązowego lub różnych odcieni brązowego, Izba Odwoławcza wskazała,
         że chodzi tutaj o »zwykły dla cukierków kolor« (pkt 13 [spornej] decyzji). Należy bowiem stwierdzić, iż w przypadku słodyczy
         zainteresowany krąg odbiorców jest przyzwyczajony do obecności tego koloru.

      42      Z powyższego wynika, że zgłoszony trójwymiarowy kształt stanowi podstawową figurę geometryczną, która należy do kształtów
         kojarzonych przez konsumenta w sposób naturalny z towarami powszechnego użytku, takimi jak cukierki.

      43      Należy zatem odrzucić argument skarżącej, zgodnie z którym między kształtem i kolorem zgłoszonego znaku towarowego a kształtem
         i kolorem innych słodyczy występują rzekomo znaczące różnice.

      44      Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że zgłoszony trójwymiarowy znak towarowy składa się z połączenia elementów wizualnych,
         które są kojarzone w sposób naturalny z omawianymi towarami i są dla nich typowe. W istocie omawiany kształt nie odróżnia
         się istotnie od niektórych powszechnie używanych w obrocie podstawowych kształtów omawianych towarów, a jedynie wydaje się
         być raczej jednym z ich wariantów. Ponieważ wskazane różnice nie są łatwo zauważalne, omawiany kształt nie odróżnia się wystarczająco
         wśród innych powszechnie używanych dla cukierków kształtów i nie umożliwia właściwemu kręgowi odbiorców natychmiastowo i z pewnością
         odróżnić cukierków skarżącej od cukierków mających odmienne pochodzenie handlowe.

      45      W rezultacie ze względu na sposób postrzegania zgłoszonego znaku towarowego przez przeciętnego konsumenta, właściwie poinformowanego
         oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego, nie pozwala on na indywidualizację omawianych towarów i odróżnienie ich od towarów
         mających odmienne pochodzenie. Jest on zatem pozbawiony charakteru odróżniającego w odniesieniu do tych towarów”.

      11     W przedmiocie drugiego zarzutu, dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94, Sąd orzekł w pkt 61–67 zaskarżonego
         wyroku, że Izba Odwoławcza nie naruszyła prawa uznając, że wnosząca odwołanie nie wykazała, iż zgłoszony znak towarowy uzyskał
         charakter odróżniający w następstwie używania, z następujących powodów:

      „61      Po pierwsze, argumenty skarżącej dotyczące liczby sprzedaży i wysokich nakładów reklamowych poniesionych na promocję cukierków
         karmelowych »Werther’s Original« (»Werther’s Echte«) nie są właściwe dla wykazania, że zgłoszony znak towarowy uzyskał charakter
         odróżniający w następstwie używania.

      62      W tym zakresie Izba Odwoławcza uznała wprawdzie, że dane dotyczące obrotu i nakładów na reklamę dla omawianego rodzaju cukierków
         wykazują duży udział w rynku, niemniej stwierdziła też, że dane te nie stanowią podstawowego dowodu na to, że zgłoszone oznaczenie
         zostało wykorzystane jako trójwymiarowy znak towarowy dla oznaczenia cukierków skarżącej (pkt 16 [spornej] decyzji).

      63      W pkt 17–21 [spornej] decyzji Izba Odwoławcza uzasadniła swą ocenę w następujący sposób:
      »17      Strona odwołująca się przedstawiła wzór torebek plastikowych służących jako opakowanie cukierków, utrzymując, że przedstawiony
         tam kształt stanowi ‘główne wskazanie i punkt odniesienia’ dla konsumenta. Jej zdaniem taki sposób użycia dowodzi, że kształt
         stanowi przedmiot reklamy jako znak towarowy towaru i jest postrzegany jako taki przez konsumenta. Izba Odwoławcza nie zgadza
         się z tym punktem widzenia, gdyż istnieje sprzeczność między twierdzeniami skarżącej a sposobem, w jaki cukierki zostały całościowo
         przedstawione na opakowaniu.

      18      Strona odwołująca się słusznie wskazała, że na opakowaniu zostały przedstawione cukierki o brązowym kształcie, tym niemniej
         należy zbadać, jaki skutek wywołuje to przedstawienie. Badania tego nie można przeprowadzić w sposób abstrakcyjny. Przeciwnie,
         powinno ono odzwierciedlać prawdopodobny sposób, w jaki przeciętny konsument będzie postrzegać przedstawienie cukierków w formie,
         jaka widnieje na opakowaniu.

      19      Patrząc na opakowanie cukierków, zainteresowany konsument przede wszystkim dostrzega nazwę ‘Werther’s Original’, która napisana
         dużą czcionką, zajmuje prawie połowę opakowania i jest otoczona uzupełniającymi elementami, takimi jak małe owalne oznaczenie
         z nazwą ‘Storck’ i stylizowanym rysunkiem małej wioski z podpisem ‘Traditional Werther’s Quality’ [tradycyjna jakość Werther].
         Na dolnej połowie opakowania można zobaczyć kolorowe zdjęcie porozrzucanych przypadkowo około piętnastu cukierków z legendą:
         ‘The classic candy made with real butter and fresh cream’ [klasyczne cukierki maślano-śmietankowe].

      20      Zgodnie z twierdzeniami odwołującej się ilustracja ta odpowiada zgłoszonemu trójwymiarowemu znakowi towarowemu. Zgodnie z przekonaniem
         Izby stanowisko to nie jest uzasadnione. Sposób, w jaki cukierki zostały przedstawione na opakowaniu, nie odpowiada przyjętemu
         sposobowi przedstawienia znaku towarowego na towarze. Wydaje się, że zamierzeniem tego przedstawienia jest (raczej) ukazanie
         zawartości torebki. W istocie wbrew temu, co utrzymuje strona odwołująca się, opakowanie nie przedstawia kształtu, ale realistyczny
         wygląd grupy niezapakowanych cukierków. Należy zauważyć, że na rysunku tym nie przedstawiono właściwości, co do których odwołująca
         utrzymuje, że nadają one znakowi towarowemu charakter odróżniający (wgłębienie pośrodku, płaska podstawa i zaokrąglone krawędzie).
         Dlatego też Izba Odwoławcza stwierdza, że sposób przedstawienia cukierków na opakowaniu przeczy argumentowi, jakoby przedstawienie
         to stanowiło trójwymiarowy znak towarowy i było postrzegane jako takie przez przeciętnego konsumenta. Zgodnie z oceną Izby
         Odwoławczej bardziej prawdopodobne jest, że konsument dostrzeże wyłącznie wizerunek cukierków jako przedstawienie zawartości
         opakowania. Opatrywanie opakowania ilustracjami w omawianej formie, która ukazuje jak wygląda towar i do czego może służyć,
         jest szeroko rozpowszechnione w branży artykułów spożywczych, włączając w to przemysł słodyczy, i dotyczy bardziej marketingu
         towaru niż identyfikacji towarów za pomocą znaku towarowego. Izba Odwoławcza stwierdza zatem, że ilustracja nie pełni funkcji
         znaku towarowego, a jedynie służy przedstawieniu towaru. Zdanie towarzyszące rysunkowi – „The classic candy made with real
         butter and fresh cream” – dodatkowo potwierdza, że taki będzie prawdopodobny odbiór dostatecznie uważnego nabywcy cukierków.
         W istocie zdanie i rysunek uzupełniają się: zdanie opisuje rodzaj cukierków, a rysunek je ilustruje. Izba Odwoławcza przyznaje,
         że jeden towar może posiadać kilka znaków towarowych jednocześnie. Zgodnie z jej przekonaniem, uzasadnionym wyglądem torebek
         służących jako opakowanie cukierków odwołującej się, przedstawienie cukierków na tych torebkach nie odpowiada jednak przedstawieniu
         znaku towarowego.

      21      Z powyższych rozważań wynika, że przedstawione jako środek dowodowy dane odnośnie do obrotu i nakładów reklamowych udowadniają
         z pewnością, że cukierki ‘Werther’s’ są oferowane na rynku, jednakże nie wykazują, że kształt cukierków został wykorzystany
         jako znak towarowy […]«.

      64      Powyższych rozważań nie można zakwestionować. Przedstawione przez skarżącą materiały reklamowe nie zawierają żadnego dowodu
         na używanie znaku towarowego w zgłoszonej formie. W istocie na wszystkich przedstawionych ilustracjach odtworzeniu wnioskowanego
         [zgłoszonego] kształtu i koloru towarzyszą oznaczenia słowne i graficzne. Dlatego też materiał ten nie może stanowić dowodu
         na to, że zainteresowany krąg odbiorców postrzega zgłoszony znak towarowy jako taki i niezależnie od słownych i graficznych
         znaków towarowych, które towarzyszą mu w reklamie i przy sprzedaży towarów, jako wskazówkę pochodzenia handlowego omawianych
         towarów […].

      65      Ponadto należy wskazać, że skarżąca sama wspomniała w skardze, iż omawiane cukierki nie są sprzedawane luzem, tylko w opakowaniach,
         w których każdy cukierek jest pakowany odrębnie. Wynika z tego, że przeciętny konsument w chwili podejmowania decyzji o zakupie
         nie jest bezpośrednio konfrontowany z omawianym kształtem cukierka, co pozwoliłoby mu przyporządkować temu kształtowi funkcję
         wskazówki pochodzenia.

      66      Po drugie, ten sam wniosek nasuwa się w stosunku do sondaży, które skarżąca przedstawiła Izbie Odwoławczej na dowód uzyskania
         charakteru odróżniającego zgłoszonego znaku towarowego w następstwie używania. W istocie z końcowej części pkt 21 [spornej]
         decyzji jasno wynika, że znajomość cukierków oferowanych na rynku przez skarżącą nie została ustalona na podstawie omawianego
         kształtu, tylko na podstawie ich nazwy »Werther’s«”.

      12     W konsekwencji Sąd oddalił skargę i obciążył skarżącą kosztami postępowania.
       Odwołanie
      13     Wnosząca odwołanie w swoim odwołaniu, na poparcie którego podnosi cztery zarzuty, wnosi do Trybunału o:
      –       uchylenie zaskarżonego wyroku;
      –       uwzględnienie żądań przedstawionych w pierwszej instancji i wydanie orzeczenia ostatecznego w sprawie;
      –       ewentualnie, skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd;
      –       obciążenie OHIM kosztami postępowania.
      14     OHIM wnosi o oddalenie odwołania i obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.
       W przedmiocie pierwszego zarzutu
       Argumentacja stron
      15     W ramach pierwszego zarzutu, składającego się z dwóch części, wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd naruszył art. 7 ust. 1 lit. b)
         rozporządzenia nr 40/94.

      16     Po pierwsze, zdaniem wnoszącej odwołanie, w pkt 44 zaskarżanego wyroku Sąd błędnie uzależnił stwierdzenie charakteru odróżniającego
         zgłoszonego znaku towarowego od spełnienia przesłanki istotnego odróżniania się tego znaku od wyglądu cukierków powszechnie
         używanych w obrocie, a więc nałożył surowsze wymagania dla trójwymiarowych znaków towarowych niż dla znaków towarowych słownych
         lub graficznych.

      17     Sąd błędnie również wymaga, aby zgłoszony znak towarowy odróżniał się w sposób dostateczny od podobnych znaków towarowych,
         które mogą występować na rynku słodyczy.

      18     Według wnoszącej odwołanie okoliczność, iż mogą mieć miejsce pomyłki z towarami innego pochodzenia, ma znaczenie wyłącznie
         w ramach sprzeciwu opartego na prawdopodobieństwie pomylenia zgłoszonego znaku towarowego z wcześniejszym znakiem towarowym.

      19     Po drugie, wnosząca odwołanie twierdzi, że Izba Odwoławcza i Sąd zaniechali badania, czy zgłoszony znak towarowy posiada sam
         w sobie, niezależnie od wyglądu podobnych cukierków występujących na rynku, minimum charakteru odróżniającego. Zdaniem wnoszącej
         odwołanie, gdyby Sąd przeprowadził tego rodzaju badanie, doszedłby do wniosku, że znak ten nie jest pozbawiony charakteru
         odróżniającego.

      20     W tym zakresie wnosząca odwołanie kwestionuje stwierdzenie Sądu zawarte w pkt 49 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym nie
         jest prawdopodobne, aby o wyborze dokonywanym przez przeciętnego konsumenta decydował kształt cukierka. Wnosząca odwołanie
         kwestionuje również stwierdzenie Sądu zawarte w pkt 42 tego wyroku, zgodnie z którym kształt objęty zgłoszeniem w charakterze
         znaku towarowego stanowi podstawową figurę geometryczną.

      21     OHIM odpowiada w pierwszej kolejności, że Sąd wcale nie poddał zgłoszonego znaku towarowego surowszym kryteriom niż stosowane
         w przypadku znaków towarowych słownych lub graficznych, lecz zastosował zasady wynikające z utrwalonego orzecznictwa, zgodnie
         z którym konieczne jest, aby kształt towaru zgłoszonego w charakterze znaku towarowego odróżniał się w sposób istotny od norm
         lub zwyczajów danego sektora.

      22     W drugiej kolejności zdaniem OHIM zarzut, zgodnie z którym Sąd powinien był stwierdzić, że zgłoszony znak towarowy ma charakter
         odróżniający, ma na celu zakwestionowanie dokonanej oceny okoliczności faktycznych, a zatem jest niedopuszczalny w ramach
         odwołania.

       Ocena Trybunału
      23     Jeśli chodzi o pierwszą część pierwszego zarzutu, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem charakter odróżniający znaku towarowego
         w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 należy oceniać, biorąc pod uwagę po pierwsze towary lub usługi,
         o których mowa w zgłoszeniu, a po drugie sposób postrzegania go przez właściwy krąg odbiorców, który składa się z przeciętnych,
         właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów tych towarów lub usług (zob. w szczególności wyroki
         z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawach C‑456/01 P i C-457/01 P Henkel przeciwko OHIM, Rec. str. I‑5089, pkt 35 oraz z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie C‑173/04 P Deutsche SiSi-Werke
         przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. I‑551, pkt 25).

      24     Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem kryteria oceny charakteru odróżniającego trójwymiarowych znaków towarowych, które stanowi
         wygląd zewnętrzny samego towaru, nie różnią się od kryteriów stosowanych do innych kategorii znaków (ww. wyrok w sprawie Henkel
         przeciwko OHIM, pkt 38, wyrok z dnia 7 października 2004 r. w sprawie C‑136/02 P Mag Instrument przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. I‑9165, pkt 30, oraz ww. wyrok w sprawie Deutsche SiSi‑Werke przeciwko OHIM,
         pkt 27).

      25     Jednakże przy stosowaniu powyższych kryteriów sposób postrzegania znaku towarowego przez właściwy krąg odbiorców niekoniecznie
         będzie taki sam w przypadku trójwymiarowego znaku towarowego, który stanowi wygląd zewnętrzny samego towaru, jak w przypadku
         znaku słownego lub graficznego, którym jest oznaczenie niemające związku z wyglądem zewnętrznym towarów, dla których jest
         przeznaczone. W braku elementów graficznych lub słownych przeciętny konsument zwykle nie wnioskuje na temat pochodzenia towarów
         na podstawie ich kształtu czy kształtu ich opakowania i dlatego ustalenie istnienia charakteru odróżniającego w przypadku
         znaku trójwymiarowego, który stanowi wygląd zewnętrzny samego towaru może okazać się trudniejsze niż w przypadku znaku słownego
         czy graficznego (zob. w szczególności ww. wyroki w sprawie Henkel przeciwko OHIM, pkt 38, w sprawie Mag Instrument przeciwko
         OHIM, pkt 30, oraz w sprawie Deutsche SiSi‑Werke przeciwko OHIM, pkt 28).

      26     W tych okolicznościach tylko znak, który w sposób znaczący odbiega od normy lub zwyczajów panujących w danym sektorze i w związku
         z tym może pełnić podstawową funkcję wskazywania pochodzenia, nie jest pozbawiony charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7
         ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 (zob. w szczególności ww. wyroki w sprawach Henkel przeciwko OHIM, pkt 39, Mag Instrument
         przeciwko OHIM, pkt 31, oraz Deutsche SiSi‑Werke przeciwko OHIM, pkt 31).

      27     Dlatego Sąd słusznie wziął pod uwagę powszechnie stosowane w obrocie kształty i kolory cukierków przy badaniu, czy zgłoszony
         znak pozbawiony jest charakteru odróżniającego.

      28     W pkt 44 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że zgłoszony kształt cukierka „nie odróżnia się istotnie od niektórych powszechnie
         używanych w obrocie podstawowych kształtów omawianych towarów”. Ponieważ wymóg istotnej różnicy ma charakter dalej idący od
         przesłanki zwykłego „odbiegania w sposób znaczący”, która – zgodnie z orzecznictwem powołanym w pkt 26 niniejszego wyroku
         – musi wystąpić, Sąd naruszyłby prawo, gdyby uzależnił uznanie charakteru odróżniającego zgłoszonego znaku od spełnienia tego
         wymogu.

      29     Tak jednak się nie stało. W istocie z tego samego punktu zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd oparł się na stwierdzeniach, że
         zgłoszony znak towarowy składa się z połączenia elementów wizualnych, które są kojarzone w sposób naturalny z omawianymi towarami
         i są dla nich typowe, że wydaje się być on wariantem niektórych powszechnie używanych w obrocie podstawowych kształtów na
         rynku cukierków, że skoro domniemane różnice nie są łatwo zauważalne, to nie odróżnia się on wystarczająco od innych kształtów
         powszechnie używanych dla cukierków oraz że nie umożliwia właściwemu kręgowi odbiorców natychmiastowego pewnego odróżnienia
         cukierków skarżącej od cukierków mających inne pochodzenie handlowe.

      30     Na podstawie powyższych stwierdzeń Sąd słusznie ustalił, że zgłoszony znak towarowy nie odbiega w sposób znaczący od norm
         lub zwyczajów przyjętych na rynku cukierków. Zatem dochodząc do wniosku, że znak ten pozbawiony jest charakteru odróżniającego,
         Sąd nie dopuścił się żadnego naruszenia prawa.

      31     Jeśli chodzi o zarzut wnoszącej odwołanie, że Sąd wymagał, aby zgłoszony znak towarowy odróżniał się istotnie od podobnych
         znaków towarowych, mogących występować na rynku cukierków, to opiera się on na błędnej interpretacji zaskarżonego wyroku,
         ponieważ Sąd nie badał wcale, czy inne znaki używane dla tego rodzaju towarów są identyczne lub podobne do zgłoszonego znaku
         towarowego.

      32     Zatem pierwsza część zarzutu pierwszego musi zostać oddalona jako bezzasadna.
      33     Jeśli chodzi o drugą część pierwszego zarzutu, to po pierwsze, jak wynika z pkt 27 niniejszego wyroku, Sąd nie dopuścił się
         żadnego naruszenia prawa przez to, że przy dokonywaniu oceny, czy zgłoszony znak pozbawiony jest charakteru odróżniającego,
         wziął pod uwagę kształty i kolory cukierków stosowane powszechnie w obrocie.

      34     Po drugie, omawiana druga część zarzutu, w której zarzuca się Sądowi, że niesłusznie uznał on, iż zgłoszony znak pozbawiony
         jest charakteru odróżniającego, ma w istocie na celu skłonienie Trybunału, aby swoją oceną okoliczności faktycznych zastąpił
         on ocenę dokonaną przez Sąd.

      35     W istocie stwierdzenia poczynione przez Sąd w pkt 39–42 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którymi, po pierwsze, poziom uwagi
         poświęcanej przez przeciętnego konsumenta kształtowi i kolorowi słodyczy nie jest wysoki, a po drugie, trójwymiarowy kształt
         zgłoszony jako znak towarowy jest podstawową figurą geometryczną, stanowią ocenę okoliczności faktycznych (zob. podobnie odpowiednio
         ww. wyroki w sprawie Henkel przeciwko OHIM, pkt 56, oraz w sprawie Deutsche SiSi‑Werke przeciwko OHIM, pkt 47).

      36     Zgodnie z art. 225 ust. 1 WE oraz art. 58 akapit pierwszy Statutu Trybunału Sprawiedliwości, odwołanie należy ograniczyć do
         kwestii prawnych. Dlatego też jedynie Sąd uprawniony jest do wskazywania istotnych okoliczności faktycznych i dokonywania
         ich oceny, a także do dokonywania oceny dowodów. Ocena tych faktów i dowodów nie stanowi – z wyjątkiem przypadków czystych
         błędów w ustaleniach faktycznych – kwestii prawnej poddanej kontroli Trybunału w postępowaniu odwoławczym (zob. w szczególności
         wyroki z dnia 19 września 2002 r. w sprawie C‑104/00 P DKV przeciwko OHIM, Rec. str. I‑7561, pkt 22, oraz ww. wyrok w sprawie Deutsche SiSi‑Werke przeciwko OHIM, pkt 35).

      37     Skoro w niniejszej sprawie nie wskazano żadnego czystego błędu w ustaleniach faktycznych i materiału dowodowego, to drugą
         część zarzutu pierwszego należy oddalić jako częściowo bezzasadną, a częściowo niedopuszczalną. Należy więc oddalić ten zarzut
         w całości.

       W przedmiocie zarzutów drugiego i trzeciego
       Argumentacja stron
      38     Podnosząc zarzuty drugi i trzeci, wnosząca odwołanie podkreśla, że Sąd naruszył odpowiednio art. 74 ust. 1 rozporządzenia
         nr 40/94, na mocy którego OHIM bada stan faktyczny z urzędu, oraz art. 73 tego rozporządzenia, na mocy którego decyzje OHIM
         opierają się wyłącznie na przyczynach lub materiale dowodowym, co do których strony zainteresowane miały możliwość przedstawiania
         swoich uwag.

      39     Po pierwsze art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 zobowiązuje OHIM do samodzielnego ustalenia okoliczności faktycznych, na
         których ma zamiar oprzeć swoją decyzję. Zatem zdaniem wnoszącej odwołanie Izba Odwoławcza nie przedstawiając – wbrew ciążącemu
         na niej obowiązkowi – konkretnych przykładów cukierków o wyglądzie rzekomo identycznym ze zgłoszonym znakiem towarowym, na
         których istnienie powołała się w celu stwierdzenia „zwyczajowego” charakteru tego znaku, pozbawiła wnoszącą odwołanie możliwości
         zakwestionowania trafności tych przykładów.

      40     Wnosząca odwołanie podnosi, że przyjmując w pkt 40 zaskarżonego wyroku te niczym nie poparte założenia Izby Odwoławczej oraz
         przedstawiając w pkt 41 i 42 tego wyroku swoje własne podobne twierdzenia bez oparcia ich na podlegających sprawdzeniu faktach,
         Sąd naruszył art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94.

      41     Po drugie, wobec nieprzedstawienia przez Izbę Odwoławczą cukierków rzekomo podobnych do zgłoszonego znaku, wnosząca odwołanie
         na żadnym etapie postępowania nie mogła zająć stanowiska w tej kwestii i została w ten sposób pozbawiona między innymi możliwości
         wykazania, że cukierki te odznaczają się w rzeczywistości zasadniczymi różnicami w stosunku do zgłoszonego znaku. Zdaniem
         wnoszącej odwołanie w ten sposób zostało naruszone przysługujące jej prawo do przedstawienia swojego stanowiska.

      42     Zatem przyjmując założenia Izby Odwoławczej, co do których wnosząca odwołanie nie mogła zająć stanowiska, oraz opierając na
         nich swoje własne orzeczenie, Sąd naruszył art. 73 rozporządzenia 40/94.

      43     OHIM zwraca uwagę, że skoro wnosząca odwołanie podnosi naruszenie art. 73 i 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 po raz pierwszy
         przed Trybunałem, to zarzuty drugi i trzeci powinny zostać uznane za niedopuszczalne.

      44     OHIM dodaje, że trzeci zarzut wnoszącej odwołanie w zakresie dotyczącym naruszenia przez Sąd jej prawa do obrony jest bezzasadny,
         ponieważ kwestionowane przez wnoszącą odwołanie ustalenia Izby Odwoławczej były głównym przedmiotem sporu przed nią, a także
         były ponownie kwestionowane przez wnoszącą odwołanie w postępowaniu przed Sądem.

       Ocena Trybunału
      45     Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zezwolenie stronie na podniesienie po raz pierwszy przed Trybunałem zarzutu, którego nie
         podniosła ona przed Sądem Pierwszej Instancji, pozwoliłoby jej wnieść do Trybunału, którego właściwość w zakresie odwołań
         jest ograniczona, odwołanie szersze niż skarga wniesiona do Sądu Pierwszej Instancji. W ramach odwołania właściwość Trybunału
         jest ograniczona do oceny kwestii prawnych zawartych w rozstrzygnięciu, które zostało wydane w odpowiedzi na zarzuty przedstawione
         przed Sądem Pierwszej Instancji (zob. w szczególności wyrok z dnia 11 listopada 2004 r. w sprawach połączonych C‑186/02 P
         i C‑188/02 P Ramondín i inni przeciwko Komisji, Rec. str. I‑10653, pkt 60).

      46     W niniejszej sprawie wnosząca odwołanie nie podnosiła przed Sądem zarzutu naruszenia przez Izbę Odwoławczą art. 73 i 74 ust. 1
         rozporządzenia nr 40/94 polegającego na nieprzedstawieniu przykładów cukierków identycznych lub podobnych do cukierków wprowadzanych
         do obrotu przez wnoszącą odwołanie.

      47     Dlatego też zarzuty drugi i trzeci, w zakresie dotyczącym nieuwzględnienia przez Sąd wniosku o stwierdzenie nieważności spornej
         decyzji z podanych wyżej powodów, są zarzutami przedstawionymi po raz pierwszy w postępowaniu odwoławczym, a zatem muszą być
         uznane za niedopuszczalne.

      48     W zakresie dotyczącym naruszenia art. 73 i 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 również przez Sąd, z uwagi na jego własne niczym
         nie poparte twierdzenia, powyższe zarzuty są bezzasadne. W istocie obowiązek poszanowania tych przepisów dotyczy postępowania
         w przedmiocie badania przez organy OHIM wniosków o rejestrację znaków towarowych, a nie w postępowaniu przed Sądem, które
         regulowane jest w Statucie Trybunału Sprawiedliwości i w regulaminie Sądu.

      49     Zresztą wnosząca odwołanie miała możliwość kwestionowania przed Sądem twierdzenia Izby Odwoławczej, zgodnie z którym w niniejszym
         przypadku kształt cukierka nie odróżnia się w sposób istotny od licznych innych kształtów powszechnie używanych na rynku słodyczy,
         a więc przysługujące jej prawo do obrony, a w szczególności prawo do przedstawienia swojego stanowiska, było w tym postępowaniu
         przestrzegane.

      50     Zarzuty drugi i trzeci należy zatem oddalić jako w części niedopuszczalne, a w części bezzasadne.
       W przedmiocie czwartego zarzutu
       Argumentacja stron
      51     Podnosząc czwarty zarzut, który dzieli się na trzy części, wnosząca odwołanie twierdzi, że Sąd naruszył art. 7 ust. 3 rozporządzenia
         nr 40/94 poddając błędnym wymaganiom dowód uzyskania przez zgłoszony znak towarowy charakteru odróżniającego w następstwie
         używania.

      52     Przede wszystkim w pkt 64 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, że dowodem używania trójwymiarowego znaku towarowego nie mogą być
         opakowania towarów objętych wnioskiem o rejestrację lub materiały reklamowe dotyczące tych towarów, które zawierają oprócz
         tego znaku także inne słowne lub graficzne znaki towarowe. W ten sposób Sąd uznał, że znak towarowy w postaci trójwymiarowego
         kształtu omawianego produktu nie może uzyskać charakteru odróżniającego, jeżeli towarzyszą mu znaki słowne lub graficzne.

      53     Rozumowanie takie nie odpowiada zdaniem wnoszącej odwołanie sposobowi, w jaki przeciętny konsument postrzega znaki towarowe.
         Okoliczność, że na towarze umieszczonych jest jednocześnie kilka znaków towarowych, nie przeszkadza konsumentowi postrzegać
         każdego z nich odrębnie, w charakterze wskazówki pochodzenia towaru. Te różne znaki mogą wzajemnie się wzmacniać, gdyż znajomość
         jednego z nich przyczynia się do znajomości innych. Ponadto z uwagi na to, że z samej natury trójwymiarowych znaków towarowych
         wynika, że są one używane łącznie z innymi znakami słownymi lub graficznymi, rozumowanie Sądu prowadzi do uznania, że używania
         znaku trójwymiarowego nie można nigdy udowodnić, co jest sprzeczne z intencją prawodawcy wspólnotowego.

      54     Ponadto zdaniem wnoszącej odwołanie błędne było, po pierwsze, podtrzymanie przez Sąd w pkt 64 zaskarżonego wyroku dokonanej
         przez Izbę Odwoławczą oceny, zgodnie z którą przedstawienie zgłoszonego znaku na torebce z omawianymi cukierkami ma wyłącznie
         na celu wskazanie zawartości torebki, a po drugie, uznanie w pkt 65 tego wyroku, że z uwagi na fakt, iż cukierki te sprzedawane
         są w torebkach, konsument w chwili podejmowania decyzji o zakupie nie styka się bezpośrednio ze zgłoszonym znakiem. Istotnie
         znak ten jest przedstawiany na torebkach, a ponieważ jednocześnie sam stanowi on towar, jego wizerunek nie ma jedynie charakteru
         informacji o zawartości torebki, lecz jest również wskazówką pochodzenia towaru.

      55     Po trzecie, w pkt 65 zaskarżonego wyroku Sąd w sposób błędny wziął pod uwagę sposób postrzegania znaku przez przeciętnego
         konsumenta w chwili podejmowania decyzji o zakupie. W istocie dla dokonania oceny, na ile konsument rozpoznaje znak towarowy,
         należy uwzględnić sposób, w jaki styka się on z tym znakiem nie tylko w chwili podejmowania decyzji o zakupie, ale również
         wcześniej, na przykład dzięki reklamie oraz w chwili konsumpcji towaru.

      56     Zdaniem OHIM Izba Odwoławcza i Sąd nie wymagały wcale, aby materiał dowodowy mający wykazać używanie znaku trójwymiarowego
         dotyczył wyłącznie tego znaku, lecz słusznie podniosły, że przedstawione materiały reklamowe nie zawierały żadnego dowodu
         używania tego znaku w takiej postaci, w jakiej został on zgłoszony. W szczególności, jak to zostało wskazane w pkt 63 zaskarżonego
         wyroku, Izba Odwoławcza stwierdziła, że nie rozpoznała w materiałach reklamowych specyficznych cech kształtu cukierka i że
         wizerunek cukierków na opakowaniu przedstawiony jako dowód nie jest zgodny ze znakiem towarowym. Podobnie w pkt 64 tego wyroku
         Sąd wskazał, że kształt cukierka przedstawiony na opakowaniu jest niewyraźny i przesłonięty różnymi innymi oznaczeniami i że
         konsument nie może postrzegać go jako zgłoszonego znaku towarowego.

       Ocena Trybunału
      57     Jeśli chodzi o części pierwszą i drugą czwartego zarzutu, to w wyroku z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie C‑353/03 Nestlé, Zb.Orz.
         str. I‑6135, Trybunał orzekł, że znak towarowy może uzyskać charakter odróżniający w rozumieniu art. 3 ust. 3 pierwszej dyrektywy
         Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków
         towarowych (Dz.U. 1989, L 40, str. 1) w następstwie używania tego znaku w połączeniu z innym zarejestrowanym znakiem towarowym.

      58     To samo odnosi się do charakteru odróżniającego uzyskanego w następstwie używania w rozumieniu art. 7 ust. 3 rozporządzenia
         nr 40/94, jako że przepis ten jest co do zasady identyczny z art. 3 ust. 3 dyrektywy 89/104.

      59     Dlatego też trójwymiarowy znak towarowy może uzyskać charakter odróżniający w następstwie używania, nawet jeśli używany jest
         łącznie ze słownym lub graficznym znakiem towarowym. Będzie tak w przypadku, gdy znak ten stanowi kształt towaru lub jego
         opakowania i gdy ten towar lub to opakowanie regularnie opatrywane są znakiem słownym, pod którym wprowadzane są do obrotu.

      60     Należy jednak podkreślić, że co do istoty trójwymiarowy znak towarowy nie pokrywa się z jego dwuwymiarowym przedstawieniem
         graficznym. Wynika z tego, że skoro wizerunek produktu, tak jak w niniejszej sprawie, zamieszczony jest na opakowaniu, konsumenci
         nie mają do czynienia z samym znakiem towarowym w postaci trójwymiarowego kształtu produktu. Nie można jednak wykluczyć, że
         dwuwymiarowe przedstawienie tego rodzaju znaku towarowego mogłoby w stosownych przypadkach ułatwić zapoznanie się przez właściwy
         krąg odbiorców ze znakiem, jeśli pozwala ono dostrzec istotne elementy trójwymiarowego kształtu produktu.

      61     Zresztą należy przypomnieć, że jeśli chodzi o uzyskanie charakteru odróżniającego w następstwie używania, rozpoznawanie przez
         właściwy krąg odbiorców towaru lub usługi jako pochodzącego od określonego przedsiębiorstwa musi być wynikiem używania znaku
         jako znaku towarowego (wyrok z dnia 18 czerwca 2002 r. w sprawie C‑299/99 Philips,Rec. str. I‑5475, pkt 64, oraz ww. wyrok w sprawie Nestlé, pkt 26). Wyrażenie „używanie znaku jako znaku towarowego” należy
         rozumieć jako odnoszące się wyłącznie do używania znaku po to, aby właściwy krąg odbiorców rozpoznawał towar jako pochodzący
         od określonego przedsiębiorstwa (ww. wyrok w sprawie Nestlé, pkt 29).

      62     Zatem nie każdy sposób używania trójwymiarowego znaku towarowego – a tym bardziej używanie dwuwymiarowego przedstawienia znaku
         trójwymiarowego – stanowi używanie w charakterze znaku towarowego.

      63     Dlatego też Sąd nie dopuścił się naruszenia prawa.
      64     Po pierwsze, w pkt 63–64 zaskarżonego wyroku podtrzymując ocenę dokonaną przez Izbę Odwoławczą, Sąd stwierdził, że sposób
         przedstawienia cukierków na torebkach, w których wnosząca odwołanie wprowadza je do obrotu – obrazek grupy około piętnastu
         cukierków – nie jest zgodny ze znakiem towarowym, w szczególności ze względu na to, że rysunek ten nie ukazuje kształtu cukierka
         zgłoszonego do rejestracji w charakterze znaku towarowego, lecz realistyczny wizerunek grupy cukierków, oraz nie ukazuje cech,
         które w ocenie wnoszącej odwołanie nadają zgłoszonemu znakowi charakter odróżniający (wgłębienie po środku, płaska podstawa
         i zaokrąglone krawędzie). W związku z tym występuje niezgodność pomiędzy sposobem przedstawienia cukierków na torebkach a trójwymiarowym
         znakiem towarowym, który został zgłoszony do rejestracji.

      65     Chodzi tutaj o ocenę okoliczności faktycznych, która z wyjątkiem czystych błędów w ustaleniach faktycznych nie podlega kontroli
         w ramach odwołania.

      66     Po drugie, z przywołanych punktów zaskarżonego wyroku nie wynika wcale, że Sąd wykluczył co do zasady, aby trójwymiarowy znak
         towarowy stanowiący kształt danego towaru mógł uzyskać charakter odróżniający w następstwie używania, w sytuacji gdy jest
         on używany łącznie ze znakiem słownym lub graficznym.

      67     W istocie Sąd w sposób wyraźny podtrzymał stwierdzenia Izby Odwoławczej zawarte w pkt 17–21 spornej decyzji. Natomiast w pkt 20
         tej decyzji Izba Odwoławcza przyznała, że towar może być opatrzony jednocześnie kilkoma znakami towarowymi.

      68     W pkt 64 zaskarżonego wyroku Sąd ograniczył się do stwierdzenia, że torebki używane do wprowadzania do obrotu omawianych towarów
         nie mogą, ze względu na swoje cechy, stanowić dowodu na to, że zgłoszony znak towarowy jest postrzegany jako wskazówka pochodzenia
         tych towarów. Tutaj również chodzi o ocenę okoliczności faktycznych, która z wyjątkiem czystych błędów w ustaleniach faktycznych
         nie podlega kontroli w ramach odwołania

      69     Pierwsza i druga część zarzutu czwartego są więc bezzasadne.
      70     Co do części trzeciej tego zarzutu należy przypomnieć, że jeżeli znak towarowy nie ma od początku charakteru odróżniającego
         w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, może taki charakter uzyskać w odniesieniu do towarów lub usług
         objętych zgłoszeniem w następstwie używania w rozumieniu ust. 3 tego przepisu. Charakter odróżniający może zostać uzyskany
         w szczególności w zwykłym toku zapoznawania danego kręgu odbiorców ze znakiem (wyroki z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie C‑104/01
         Libertel,Rec. str. I‑3793, pkt 67, oraz ww. w sprawie Mag Instrument przeciwko OHIM, pkt 47).

      71     Wynika z tego, że aby ocenić, czy znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania, należy wziąć pod uwagę
         wszystkie sytuacje, w których właściwy krąg odbiorców styka się z tym znakiem. Chodzi tu nie tylko o chwilę podjęcia decyzji
         o zakupie, ale również o okres wcześniejszy, na przykład o moment zapoznania się z reklamą czy chwilę konsumpcji towaru.

      72     Jednak to w momencie podejmowania decyzji odnośnie wyboru towarów danej kategorii i jej wykonania przeciętny konsument jest
         najbardziej uważny (zob. podobnie wyrok z dnia 12 stycznia w sprawie C‑361/04 P Ruiz-Picasso i in. przeciwko OHIM, Zb.Orz.
         str. I‑643, pkt 41), zatem kwestia, czy przeciętny konsument styka się ze znakiem towarowym w chwili zakupu, nabiera szczególnego
         znaczenia przy ocenie, czy znak ten uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania.

      73     Jeśli chodzi o niniejszą sprawę, to z pkt 65 zaskarżonego wyroku nie wynika wcale, że przy ocenie, czy zgłoszony znak towarowy
         uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania, Sąd wziął pod uwagę jedynie chwilę podejmowania decyzji o zakupie.

      74     W ramach drugiego zarzutu podniesionego w postępowaniu w pierwszej instancji wnosząca odwołanie podkreślała zasadniczo, że
         zgłoszony znak towarowy ukazywany jest na wszystkich opakowaniach cukierków i kwestionowała odmienne stanowisko Izby Odwoławczej.
         W pkt 63–65 zaskarżonego wyroku Sąd starał się obalić tę argumentację stwierdzając, że widząc tego rodzaju opakowanie przeciętny
         konsument nie styka się bezpośrednio z kształtem cukierków, który został zgłoszony w charakterze trójwymiarowego znaku towarowego.
         W ten sposób Sąd logicznie odniósł się do samej chwili zakupu.

      75     Należy jednak podnieść, że w pkt 66 zaskarżonego wyroku Sąd przeanalizował sondaże przedstawione mu przez wnoszącą odwołanie
         w celu wykazania stopnia znajomości znaku towarowego. Sondaże te nie wyróżniają poszczególnych sytuacji, w których konsumenci
         stykają się z tym znakiem. Sąd stwierdził, że przedstawione sondaże nie stanowią dowodu na znajomość zgłoszonego znaku.

      76     W tych okolicznościach trzecia część czwartego zarzutu jest również bezzasadna, a zatem zarzut ten musi zostać oddalony w całości.

      77     Ponieważ żaden z zarzutów wnoszącej odwołanie nie został uwzględniony, odwołanie należy oddalić w całości.
       W przedmiocie kosztów
      78     Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu, kosztami
         zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ OHIM wniósł o obciążenie wnoszącej
         odwołanie kosztami postępowania, a wnosząca odwołanie przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania.

      Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
      1)      Odwołanie zostaje oddalone.
      2)      August Storck KG zostaje obciążona kosztami postępowania.
      Podpisy
      * Język postępowania: niemiecki.