Avviż Legali Importanti

|

52005PC0608

L-implimentazzjoni tal-programm komunitarju ta' Liżbona - Proposta għal Regolament (KE) nru [...] tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komuni (Kodiċi Doganali Modernizzat) {SEG(2005) 1543}  /* KUMM/2005/0608 finali - COD 2005/0246 */

	[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ |Brussel 30.11.2005KUMM(2005) 608 finali2005/0246 (COD)L-implimentazzjoni tal-programm komunitarju ta' LiżbonaProposta għalREGOLAMENT (KE) NRU [...] TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILLli jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komuni(Kodiċi Doganali Modernizzat)(preżentata mill-Kummissjoni){SEG(2005) 1543}MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONIIL-KUNTEST TAL-PROPOSTA |Il-bażi għall-proposta u l-għanijiet tagħha Dan il-Kodiċi Doganali attwali tal-Komunità, ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 skada. Ma żamm mal-pass ta’ l-ebda bidla radikali lill-ambjent fejn tmexxa l-kummerċ internazzjonali, b’mod partikolari t-tkabbir mgħaġġel u irriversibbli ta’ l-użu ta’ tagħrif teknoloġiku u l-iskambju ta’ data elettronika, jew ma’ l-iffokar li dejjem jinbidel tax-xogħol doganali. Dan jikkomprometti l-iżdoganar effiċjenti u l-kontrolli msejsa fuq ir-riskju fi ħdan is-suq intern. Wieħed għandu jikkunsidra l-aġenda tal-faċilitazzjoni tal-kummerċ tal-Komunità fil-kuntest ta’ l-Aġenda ta’ l-Iżvilupp ta’ Doha, kif ukoll ir-rekwiżiti li ġejjin mill-ħtieġa li jiġi indirizzat it-theddid għas-sigurtà u sigurezza li qed jinħoloq billi jissaħħu l-kontrolli fuq il-fruntiera esterna tal-Komunità. L-immodernizzar tal-Kodiċi Doganali, it-titjib tal-proċeduri u proċessi doganali u l-adattament tar-regoli lejn standards komuni għal sistemi ta’ l-IT għandhom jimplimentaw l-inizjattiva e-Gvern fiż-żona tad-dwana; jwettqu l-impenn għall-inizjattiva ta’ “regolament aħjar” f’din iż-żona, billi jipprovdu regoli anqas kumplessi u aktar strutturati u jgħaqqdu bosta Regolamenti flimkien; itejbu l-kompetittività tal-kumpaniji li jagħmlu negozju fil- u mal-Komunità u b’hekk joħolqu tkabbir ekonomiku; iżidu s-sigurtà u s-sigurezza fuq il-fruntiera esterna, la darba standards komuni (li jinkludu dawk għall-analiżi tar-riskju) jiddaħħlu u jitmexxew permezz ta’ qafas komuni ta’ l-IT; inaqqsu r-riskju ta’ frodi; jikkontribwixxu għal koerenza aħjar ma’ politika oħra tal-Komunità, bħal tassazzjoni indiretta u politika agrikola, kummerċjali, ambjentali tas-saħħa u ta' ħarsien tal-konsumatur; u jiżguraw proċess effettiv ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet sabiex jiġu adottati dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni, linji ta’ gwida u noti ta’ spjegazzjoni u jipprovdu sabiex il-Kummissjoni titlob lil amministrazzjoni nazzjonali sabiex tirtira deċiżjoni. Bidliet estensivi bħal dawn ma jistgħux jinkisbu billi dan il-Kodiċi Doganali jiġi emendat b’mod kontinwu, iżda permezz ta’ riforma sħiħa, jiġifieri billi dan jiġi ssostitwit b’Kodiċi Doganali tal-Komunità mmodernizzat.. |Kuntest ġenerali Din il-proposta għandha tidher fil-kuntest ta’ l-Istrateġija mġedda ta’ Liżbona, li l-għanijiet tagħha huma li jagħmlu l-Ewropa post aktar attraenti għall-investiment u x-xogħol, fejn it-tkabbir hu mmexxi minn għarfien u innovazzjoni u fejn il-politika tħalli l-kumpaniji fl-UE joħolqu aktar impjiegi ta’ kwalità ogħla. Din il-proposta kienet żviluppata wkoll sabiex twettaq l-għanijiet ta’ l-inzjattiva ta’ l-e-Gvern, billi permezz ta’ Dwana elettronika, tħalli l-kumpaniji jibbenefikaw bis-sħiħ mit-teknoloġija moderna u l-faċilitazzjoni tal-kummerċ li jirriżulta minn dan. Il-proposti tal-Kummissjoni biex joħolqu ambjent sempliċi u mingħajr dokumenti għad-dwana u l-kummerċ intlaqgħu u ġew appoġġati fir-Reżoluzzjoni tal-Kunsill ta’ Diċembru 2003, li approva l-proposti tal-Kummissjoni għal-modernizzazzjoni tar-regoli doganali u l-proċeduri u biex jistabbilixxi qafas regolatorji bħala appoġġ għal proċeduri doganali rriformati f’kuntest kompjuterizzat. L-ebda reviżjoni ġenerali ta’ dan il-Kodiċi ma saret minn mindu ġie adottat fl-1992. Saru biss bidliet limitati li indirizzaw problemi speċifiċi. Il-proċeduri tiegħu għadhom isiru fuq il-karti u, għalkemm l-użu ta’ l-iżdoganar elettroniku permezz ta’ sistema kompjuterizzata nazzjonali issa hu r-regola aktar milli eċċeżjoni, għad m’hemmx obbligu taħt il-liġi tal-Komunità li jintużaw sistemi ta’ dan it-tip. B’mod ġenerali, applikazzjonijiet ta’ l-IT imxerrda mal-Komunità kollha għall-iżdoganar ma jeżistux, però is-sistema l-ġdida kompjuterizzata ta' tranżitu, NCTS, wriet b’suċċess il-possibbiltà ta’ sistemi bħal dawn u tiftaħ opportunitajiet ġodda għal applikazzjonijiet simili fi skemi doganali oħra. Barra minn hekk, ir-rwol tad-dwana qiegħed jinbidel mill-ġbir ta’ dazji doganali, li naqas b’mod drammatiku dawn l-aħħar 20 sena, għall-applikazzjoni ta' miżuri mhux tarrifarji, li jinkludu, b’mod partikolari, dawk relatati mas-sigurtà u s-sigurezza, mal-ġlieda kontra oġġetti foloz, ħasil tal-flus u drogi, u l-applikazzjoni ta’ miżuri tas-sanità, tas-saħħa, ta’ l-ambjent, u għall-ħarsien tal-konsumatur, kif ukoll il-ġabra tal-VAT u dazji tas-sisa fuq l-importazzjoni jew l-eżenzjoni minn taxxi bħal dawk fuq l-esportazzjoni. Il-Kodiċi Doganali għandu jiġi adattat biex jaqbel ma’, kif ukoll imexxi, l-ambjent elettroniku għad-dwana u l-kummerċ. Barra minn hekk, l-operaturi ekonomiċi u l-amministrazzjonijiet kollha huma favur it-teħid ta' din l-opportunità biex titwettaq riforma maġġuri tar-regoli doganali sabiex jissemplifikawhom u jkunu strutturati aħjar. Fl-aħħar jeħtieġ li jsiru bidliet radikali fil-Kodiċi, f’Komunità mkabbra u ambjent elettroniku ta’ kummerċ, sabiex jipprovdu għall-ġabra tat-taxxi fil-post l-aktar xieraq, li hu wkoll il-post fejn huwa stabbilit in-negozjant (żdoganar ċentralizzat). Fl-istess ħin, jeħtieġ li jiġu żgurati standards komuni, li jinkludu dawk għall-analiżi tar-riskju u l-penalitajiet doganali. Dan ta’ l-aħħar jista’ jinkiseb biss permezz ta’ qafas komuni tal-Komunità, li l-Kummissjoni daqt ser tressaq proposta għalih. Jeħtieġ ukoll li tittejjeb l-koerenza ma’ politiki oħra tal-Komunità, bħal dawk li għandhom x’jaqsmu mal-politika ta’ tassazzjoni indiretta, mal-politika agrikola, kummerċjali, ambjentali, tas-saħħa u tal-ħarsien tal-Konsumatur. Dan jeħtieġ diviżjoni riveduta tal-ħidmiet bejn l-uffiċċji doganali fil-fruntiera u dawk interni . Nuqqas biex isiru dawn il-bidliet lill-Kodiċi jxekkel lill-kumpaniji li jagħmlu kummerċ fl-Ewropa milli jieħdu vantaġġ bis-sħiħ ta’ kondizzjonijiet aktar moderni sabiex iwettqu l-impenji internazzjonali tagħhom ta’ kummerċ, li jaffetwaw ir-rendiment tagħhom f’ambjent dejjem aktar kompetittiv. Proċeduri li ma ġewx aġġornati, proċessi u regoli doganali oħra li kienu żviluppati għal ambjent mingħajr dokumenti se jżidu r-riskju ta’ frodi, jikkompromettu s-sigurtà u s-sigurezza fil-fruntieri esterni u jdgħajfu r-rwol tad-dwana bħala l-aġent ewlieni għall-ħarsien tal-fruntieri u s-superviżjoni f’dak li għandu x’jaqsam mal-moviment internazzjonali tal-merkanzija. |Dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam tal-proposta Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Komunità, u r-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93 tat-2 ta’ Lulju 1993 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Komunità. Il-proposta u d-dispożizzjonijiet tagħha ta’ implimentazzjoni se jieħdu post dawn ir-Regolamenti, flimkien mar-Regolamenti li ġejjin u d-dispożizzjonijiet tagħhom ta’ implimentazzjoni, li jinsabu fil-Kodiċi l-ġdid. Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 918/83 tat-28 ta’ Marzu 1983 li jistabbilixxi sistema tal-Komunità għall-eżenzjoni mit-taxxi doganali, Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3925/91 tad-19 ta’ Diċembru 1991 dwar it-tneħħija ta’ kontrolli u formalitajiet applikabbli għall-bagalji tal-kabina u ta’ l-istiva ta’ persuni li ħadu titjira intra-Komunitarja u l-bagalji ta’ persuni li jaqsmu l-baħar intra-Komunitarju, Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 82/2001 tal-5 ta’ Diċembru 2000 dwar id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “prodotti li joriġinaw” u metodi ta’ kooperazzjoni amministrattiva fil-kummerċ bejn territorju doganali tal-Komunità u Ceuta u Melilla, Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1207/2001 tal-11 ta’ Ġunju 2001 dwar proċeduri biex jiffaċilitaw il-ħarġa ta’ ċertifikati ta’ moviment EUR.1, it-tfassil ta' dikjarazzjonijiet ta' fatturi u formoli EUR.2 u l-ħarġa ta’ ċerti awtorizzazzjonijiet approvati ta’ l-esportatur taħt id-dispożizzjonijiet li jmexxu l-kummerċ preferenzjali bejn il-Komunità Ewropea u ċerti pajjizi. |Il-konsistenza ma’ politika u għanijiet oħra ta’ l-Unjoni Konsistenti ma’ l-Istrateġija aġġornata ta’ Liżbona u l-inizjattiva e-Gvern. |KONSULTAZZJONI TA’ PARTIJIET INTERESSATI U EVALWAZZJONI TA’ L-IMPATT |Konsultazzjoni tal-partijiet interessati |Il-metodi ta' konsultazzjoni, is-setturi ewlenin fil-mira u l-profil ġenerali ta’ min wieġeb Minn Mejju 2004, ġew diskussi verżjonijiet progressivi ta’ l-abbozz tal-Kodiċi Doganali modernizzat ma’ l-amministrazzjonijiet doganali ta’ l-Istati Membri, fil-Kumitat tal-Kodiċi Doganali, u mal-federazzjonijiet tal-kummerċ Ewropew, fil-laqgħat tal-Grupp Kummerċjali ta’ Kuntatt. Twettqet konsultazzjoni miftuħa fuq l-Internet tul is-sajf ta’ l-2004. L-għadd kbir ta’ kummenti li waslu minn operaturi varji ekonomiċi, Stati Membri, u pajjiżi terżi ġew ikkunsidrati fit-tfassil ta’ verżjoni riveduta, li ġiet imressqa lill-partijiet interessati f’seminars ewlenin f’Budapest f’April 2005. Barra minn hekk, intbagħat kwestjonarju lill-federazzjonijet Ewropej tal-kummerċ u lill-amministrazzjonijiet doganali sabiex jipprovdu rispons dwar l-ispejjeż u l-benefiċċji probabbli ta’ l-implimentazzjoni ta’ Kodiċi Doganali modernizzat. |Sinteżi tat-tweġibiet u kif tqiesu Ir-reazzjonijiet għal proposta tal-Kummissjoni li waslu minn dawn il-konsultazzjonijiet u fil-konferenza f’Budapest kienu fil-parti l-kbira favorevoli; madankollu, ċerti kummenti speċifiċi ġew ikkunsidrati fit-tfassil aħħari tal-proposta. Waslu t-tweġibiet għall-kwestjonarju ta’ impatt u r-riżultati nġabru u ġew ikkombinati f’evalwazzjoni ta’ impatt li tinsab mehmuża ma’ dan l-abbozz ta’ proposta. |Saret konsultazzjoni miftuħa fuq l-internet mill-01/07/2004 sal-15/09/2004. Il-Kummissjoni rċeviet 56 tweġiba. Ir-riżultati huma disponibbli fuq http://europa.eu.int/comm/taxation_customs/resources/documents/CustomsCode_tables.pdf. |Ġbir u użu ta’ għarfien espert |Ma kienx hemm bżonn ta’ għarfien espert estern. |L-evalwazzjoni ta' impatt L-ebda bidla legali: Taħt din l-għażla, il-Kodiċi Doganali attwali, kif emendat dan l-aħħar, imma li sar fis-snin tmenin u daħal fis-seħħ fis-snin disgħin, se jkompli japplika. Tranżazzjonijiet magħmulin fuq il-karti se jkomplu jiġu definiti bħala l-proċedura standard. Proċeduri u proċessi doganali se jkomplu jkunu kumplessi bla bżonn u r-regoli mhux se jirriflettu r-realtà ekonomika, u b’hekk jagħmluha aktar u aktar diffiċli kemm għall-amministrazzjonijiet doganali kif ukoll għall-kummerċjanti li japplikaw dawn ir-regoli skaduti f’ambjent modern. L-emenda tas-sigurtà tal-Kodiċi Doganali li ġiet ippubblikata dan l-aħħar tista’ twassal għal żieda fl-ispejjeż ta’ konformità ta’ madwar 1,200 miljun €, li parti minnha tista’ titnaqqas permezz ta’ ċerti inizjattivi nazzjonali ta’ l-IT, flimkien ma’ żieda fl-investiment ta' 50 sa 60 Miljun €/sena għall-Kummissjoni u l-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ l-infrastruttura meħtieġa ta’ l-IT. L-Istati Membri xorta jistgħu jimpenjaw ruħhom, mingħajr ma jbiddlu s-sistema tal-kummerċ doganali, sabiex jikkompjuterizzaw regoli u proċeduri doganali fi ħdan il-qafas eżistenti legali u joħolqu sistemi doganali inter-operabbli, kemm fl-istess Stat Membru kif ukoll rigward Stati Membri oħra. Madankollu, dan ma jippermettix bidla lejn ambjent elettroniku għal kollox, peress li l-kummerċjanti jkunu jistgħu jżommu l-għażla li jippreżentaw dikjarazzjonijiet doganali fuq il-karti minflok dawn elettroniċi. Huwa probabbli li l-inter-operabbiltà se tkun limitata għall-amministrazzjonijiet doganali peress li ma jkun hemm l-ebda obbligu legali fil-Kodiċi doganali għall-implimentazzjoni ta’ 'single window'. L-aċċessibbiltà għall-kummerċjanti se tkun limitata għall-qagħda preżenti fejn jeżistu biss interazzjonijiet nazzjonali u mhux armonizzati għall-kummerċanti. Fornituri tas-servizzi u amministrazzjonijiet jista’ jitħeġġu joħolqu punti ta’ aċċess uniku, fejn il-kummerċanti jistgħu jressqu dikjarazzjonijiet lill-awtoritajiet kompetenti tad-dwana permezz ta’ l-interazzjoni eżistenti, u għaldaqstant jevitaw milli jimmultiplikaw l-investimenti għoljin, imma ma jkun hemm l-ebda obbligu legali għall-Istati Membri li jinvestu f’sistemi bħal dawn. Dan se jillimita l-opportunità għall-kummerċanti sabiex jibbenefikaw mis-simplifikazzjonijiet bħall-iżdoganar ċentralizzat u s-“single window” u minn deċiżjonijiet li jgħoddu għal-Komunità kollha. Huwa biss permezz ta’ armonizzazzjoni akbar tar-regoli u l-proċeduri fuq livell tal-KE, li nistgħu naħsdu l-benefiċċji kollha mill-iskema elettronika doganali fil-kuntest ta’ negozji ġodda u realtajiet kummerċjali. Mingħajr din l-armonizzazzjoni, , l-iżvilupp ta’ strateġiji u proċessi pan-Ewropej kif ukoll pakketti komuni ta’ softwer se jiġu mxekkla. Kumpaniji multi-nazzjonali ħafna drabi jkollhom jissoktaw jużaw servizzi ta’ aġenti nazzjonali jew fergħat stabbiliti fl-Istati Membri kollha fejn qegħdin jaħdmu, anke jekk jistgħu jużaw proċeduri elettroniċi doganali. Dan jista’ jnaqqas is-sigurtà msemmija hawn fuq li għandha x’taqsam ma’ spejjeż ta’ konformità bi 15 %; imma jistgħu jidħlu fi spejjeż supplimentari ta’ madwar 40 sa 50 Miljun €/sena. Modernizzazzjoni tal-Kodiċi Doganali: Taħt din l-għażla, hu stabbilit qafas xieraq legali u l-ħidma għal kisba ta’ dwana elettronika se tkun issimplifikata b’mod drammatiku. Dwana elettronika taħt din l-għażla hi qabel kollox “dwana effiċjenti” b’riforma profonda mill-ġdid tal-kummerċ doganali f’pakkett koerenti tal-kummerċ. Din hi strateġija b’riskju baxx minn perspettiva ta’ l-IT, peress li l-bidu ta’ kwalunkwe azzjoni u investiment sinifikanti, kemm fuq livell Komunitarju kif ukoll dak nazzjonali, hu msejjes fuq bażi soda legali. Din l-għażla tippermetti tnaqqis tal-kumplessità legiżlattiva, kundizzjonijiet indaqs għall-operaturi ekonomiċi, it-tneħħija ta’ restrizzjonijiet għall-aġenti doganali u l-iżvilupp ta’ portal doganali ta’ tagħrif, sistemi awtomatiċi doganali inter-operabbli u aċċessibbli, punti ta’ aċċess uniċi, “single window”, u “one stop shop” għall-kontroll ta’ merkanziji mill-awtoritajiet kollha involuti fil-moviment tal-merkanzija minn naħa għall-oħra tal-fruntieri tal-Komunità. Din l-għażla mhux biss se tnaqqas b’mod sinifikanti r-riskju ta’ frodi, imma wkoll tiffaċilita l-kummerċ. L-għanijiet sħaħ f’terminu ta’ modernizzazzjoni, titjib u ambjent elettroniku bis-sħiħ għad-dwana u l-kummerċ jistgħu jintlaħqu. Il-kumpaniji jkunu jistgħu jibbenefikaw minn programm ta’ awtorizzazzjoni mtejjeb ħafna aktar, li jwassal għal faċilitazzjoni u simplifikazzjoni akbar. Ikunu jistgħu jużaw, taħt ċerti kundizzjonijiet, żdoganar ċentralizzat li jipprovdilhom il-benefiċċju li jittrattaw ma’ uffiċċju uniku doganali fl-UE. L-informazzjoni tkun aktar aċċessibbli, permezz ta’ portali komuni ta’ tagħrif dwar id-dwana, u kull interazzjoni ma’ amministraturi kompetenti differenti tista’ titmexxa minn Single Window. L-ispejjeż għal soluzzjoni ta’ “dwana effiċjenti” bħal din se jkunu ovvjament ogħla mill-għażla ta’ qabel, investiment probabbli addizzjonali supplimentari ta’ 40 sa 50 miljun € kull sena, sa l-2013, għall-Kummissjoni u l-Istati Membri flimkien. Madankollu, il-benefiċċji jistgħu jilħqu sa 2,500 miljun € kull sena meta s-sistema taħdem bis-sħiħ, jiġifieri mhux qabel l-2009. Il-punt ta' din l-għażla fejn la taqla u la tħallas jintlaħaq fl-2010. |Il-Kummissjoni wettqet evalwazzjoni ta’ impatt imniżżla fil-Programm ta’ Ħidma. Ir-rapport tagħha hu disponibbli fuq: http://europa.eu.int/comm/taxation_customs/common/consultations/customs/index_en.htm. |ELEMENTI LEGALI TAL-PROPOSTA |Sinteżi ta’ l-azzjoni proposta Biex jiġu ssostitwiti l-Kodiċi Doganali tal-Komunità u r-Regoli relatati mniżżla taħt il-punt 1 b’Kodiċi Doganali modernizzat li jtejjeb il-proċeduri doganali u jistabbilixxi s-sisien għal sistemi ta’ żdoganar aċċessibbli u inter-operabbli fuq livell ta’ l-UE. |Il-bażi legali L-Artikoli 26, 95, 133 u 135 tat-Trattat tal-KE. |Il-prinċipju tas-sussidjarjetà Il-proposta taqa’ taħt il-kompetenza esklussiva tal-Komunità. Għalhekk il-prinċipju tas-sussidjarjetà ma japplikax. |Il-prinċipju tal-proporzjonalità Il-proposta tosserva l-prinċipju ta’ proporzjonalità għal dawn ir-raġunijiet/din ir-raġuni li ġejja/in: |Il-Kodiċi Doganali modernizzat li jinsab fl-abbozz tar-Regolament sar kemm jista’ jkun sempliċi u l-applikazzjoni diretta komuni tiegħu mal-Komunità kollha, flimkien mad-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni tiegħu, ħolqu kundizzjoniiet indaqs għall-operaturi ekonomiċi. Direttiva ma setgħetx tikseb dan l-għan. |Is-simplifikazzjoni tal-proċeduri kienet kruċjali għall-bidla b’suċċess lejnambjent elettroniku doganali. Se tnaqqas ukoll il-piż fuq l-amministrazzjonijiet doganali u operaturi ekonomiċi li, bħala konsegwenza ta’ emendi dan l-aħħar għall-Kodiċi preżenti, diġà jeħtiġilhom li jinvestu f’sistemi elettroniċi, għal għanijiet ta’ sigurtà. |Għażla ta' strumenti |L-istrumenti proposti: Regolament |Mezzi oħra ma jkunux adattati għar-raġunijiet/raġuni li ġejja/in: Peress li hemm kompetenza esklussiva tal-Komunità għal dak li għandu x’jaqsam ma’ kummerċ estern, Regolament biss jista’ jiżgura applikazzjoni uniforma ta’ leġiżlazzjoni doganali. |IMPLIKAZZJONI TAL-BAġIT |L-Istati Membri u kummerċanti għandhom jinvestu f’sistemi ta’ żdoganar aċċessibbli u inter-operabbli. |INFORMAZZJONI ULTERJURI |Simplifikazzjoni |Il-proposta tipprovdi għas-simplifikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni, ta’ proċeduri amministrattivi għall-awtoritajiet pubbliċi (UE jew nazzjonali), u ta' proċeduri ammnistrattivi għall-partijiet privati. |Minbarra struttura aktar sempliċi u terminoloġija aktar koerenti, b’anqas Artikoli u regoli aktar sempliċi, il-Kodiċi l-ġdid juża strateġija mmirata aktar lejn il-klijent, billi juża definizzjonijiet ta’ attivitajiet li jinftehmu minn kulħadd bħal importazzjoni, esportazzjoni, moviment, ħażna, ipproċessar jew użu tal-merkanzija. Jadotta wkoll strateġija mmirata lejn il-proċess filwaqt li jiġbor flimkien proċeduri simili taħt regoli komuni b’anqas eċċezjonijiet; ċerti proċeduri għandhom jiġu mxejna u oħrajn magħquda jew imtejba, u b’hekk jitnaqqsu t-tlettax-il trattament jew użi differenti doganali eżistenti approvati għal biss tliet proċeduri bażiċi, importazzjoni, esportazzjoni u proċeduri speċjali, kollha b’regoli konsistenti, b’mod partikolari għall-awtorizzazzjonijiet, garanziji u dejn doganali. Bħala riżultat ta’ dan, aktar minn żewġ terżi tal-258 Artikolu f’dan il-Kodiċi ġew emendati, imdaħħla jew trasferiti għad-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni. Dan il-Kodiċi modernizzat, li se jiġi segwit minn dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni konsolidati u aktar sempliċi, se jwassal għal interpretazzjoni u applikazzjoni aħjar u aktar konsistenti tar-regoli doganali mill-Istati Membri, li se jkun ta’ benefiċċju kbir għall-operaturi ekonomiċi. |Iż-żwieġ jew l-armonizzazzjoni ta’ proċeduri relatati jsarfu għal fatt li jkunu jinħtieġu anqas speċjalisti, li jitnaqqas it-taħriġ meħtieġ, jitnaqqsu l-isforzi ta’ programmar għall-implimentazzjoni tar-regoli doganali u jippermettu allokazzjoni aħjar ta’ riżorsi umani għaż-żoni ta’ riskju, b’hekk iżidu s-sigurtà u jnaqqsu r-riskju ta’ irregolarità. Amministraturi li jinsabu fil-proċess ta’ tnaqqis tal-persunal tagħhom jew li diġà wettqu dan, se jibbenefikaw minn strateġija ta’ dan it-tip. |Struttura aktar sempliċi u numru massimu ta’ elementi komuni tul arranġamenti differenti jwasslu għal aċċess aktar faċli għar-regoli u anqas sforzi ta’ programmar għal konformità mar-regoli doganali. Interpretazzjoni u applikazzjoni aħjar u aktar konsistenti tar-regoli doganali ser ikunu ta’ l-akbar benefiċċju għall-operaturi ekonomiċi. |Il-proposta hi inkluża fil-Programm Leġiżlattiv u ta’ Ħidma tal-Kummissjoni taħt ir-referenza 2004/TAXUD -015. |Revoka ta' leġiżlazzjoni attwali L-adozzjoni tal-proposta se twassal għar-revoka tal-leġiżlazzjoni eżistenti. |Spjegazzjoni dettaljata tal-proposta KAPITOLU I DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI It-test il-ġdid jinkludi dikjarazzjoni ta’ missjoni li tiddeskrivi r-rwol u l-għanijiet ta’ l-aministrazzjonijiet doganali u jispeċifika li l-leġiżlazzjoni doganali tinkludi t-Tariffa Doganali, ommissjoni mill-Kodiċi ta’ qabel li kellu bżonn jiġi rranġat. Il-prinċipju ta’ dikjarazzjonijiet elettroniċi u skambju ta’ data elettronika bejn l-amministrazzjonijiet elettroniċi ddaħħal, b’konformità sħiħa mad-dispożizzjonijiet dwar il-ħarsien tad-data flimkien ma’ bażi legali għall-iskambju volontarju ta’ tagħrif supplimentari bejn operaturi ekonomiċi u awtoritajiet doganali. Ir-regoli dwar rappreżentattivi tbiddlu, u r-restrizzjonijiet li kien hemm qabel tneħħew peress li la kienu kompatibbli ma’ ambjent elettroniku u lanqas mal-prinċipju tas-Suq Uniku. Din ir-reviżjoni hi fi qbil ma’ l-istrateġija ġenerali li taħtha l-awtorizzazzjonijiet kollha għal dispożizzjonijiet speċjali nazzjonali tneħħew mill-Kodiċi, minbarra jekk japplikaw għall-organizzazzjoni tal-kontrolli doganali. Il-qafas għall-programm Operatur Ekonomiku Awtorizzat imdaħħal fil-Kodiċi bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 648/2005 ġie estiż. Id-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi huma f’konformità mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali li teħtieġ li kull persuna jkollha l-jedd li tinstema’ qabel ma tittieħed kwalunkwe deċiżjoni li tista’ taffetwaha b’mod negattiv, inklużi deċiżjonijiet dwar l-irkupru ta’ wara l-ħelsien u r-rifjuti ta’ ħlas lura jew klejms ta’ ħruġ mill-ġdid. Ġie speċifikat li bosta persuni jistgħu jitolbu u jkunu koperti minn deċiżjoni u li d-deċiżjonijiet huma validi mal-Komunità kollha, sakemm speċifikat mod ieħor, u li r-regoli dwar id-deċiżjonijiet japplikaw ukoll fejn ġie deċiż appell mill-awtoritajiet doganali. Il-proposta tistipula li l-Istat Membru għandu jipprovdi penalitajiet doganali effettivi, proporzjonati u disswasivi. Sabiex tiġi msaħħa l-konsistenza mas-Suq Intern kollu, qafas komuni għall-penalitajiet li għandhom x’jaqsmu mal-vjolazzjonijiet tar-regoli doganali tal-Komunità ser jiġi propost lill-Kunsill u lill-Parlament aktar tard. L-inklużjoni ta’ eċċezzjonijiet għal kontrolli jew formalitajiet f’dan il-Kapitolu jippermettu r-revoka tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3925/91 tad-19 ta’ Diċembru 1991. Kull sitwazzjoni fejn l-amministrazzjonijiet doganali jistgħu jieħdu lura l-ispejjeż jew onorarji ta’ spejjeż jinġabru taħt Artikolu wieħed, minflok bosta. Onorarji għall-approvazzjoni ta’ ħlas bin-nifs tneħħew. Id-dispożizzjonijiet għal konverżjoni tal-munita ġew ikkonsolidati u mtejba permezz tar-Regolament (KEE, Euratom) Nru 1182/71; ir-regoli dettaljati issa huma stabbiliti fil-Dispożizzjonijiet ta’ Implimentazzjoni tal-Kodiċi Doganali (CCIP). TITOLU II: FATTURI LI FUQHOM JIĠU APPLIKATI D-DAZJI FUQ L-IMPORTAZZJONI JEW ID-DAZJI FUQ L-ESPORTAZZJONI U MIŻURI OĦRA STIPULATI FIR-RIGWARD TA' KUMMERĊ F'MERKANZIJA Id-dispożizzjonijiet il-ġodda huma skond l-Artikolu 3 tal-Ftehim ta’ Marrakesh ta’ l-1994 dwar ir-Regoli ta’ l-Oriġini. Dan se jippermetti, la darba xogħol internazzjonali ta’ armonizzazzjoni jintemm, l-inkorporazzjoni tar-regoli ġodda ta’ oriġini fis-CCIP. Barra minn hekk, huwa magħmul ċar li regoli ta’ oriġini li mhumiex preferenzjali huma rilevanti wkoll għall-applikazzjoni tal-miżuri tal-Komunità li mhumiex relatati ma’ tariffi jew ma’ kummerċ. Kull regola awtonoma ta’ oriġini applikabbli fl-iskemi preferenzjali, li jinkludu Ceuta u Melilla imma barra dawk applikabbli għal pajjiżi u territorji lil hinn mill-Ewropa mniżżla fl-Anness II tat-Trattat tal-KE, għandhom jiġu adottati wkoll taħt il-proċedura tal-Kumitat. Artikoli b’kopertura ġenerali ta’ kwistjonijiet ta’ valutazzjoni huma miġbura flimkien biex jipprovdi bażi ġenerali legali għall-adozzjoni ta’ regoli li jimplimentaw, b’mod partikolari meta l-UE taċċetta impenji u obbligi li għandhom x’jaqsmu ma’ l-applikazzjoni tal-ftehim tad-WTO dwar il-Valutazzjoni Doganali, li jinkludu Deċiżjonijiet tal-Kumitat ta’ Valutazzjoni Doganali tad-WTO. TITOLU III: DEBITU DOGANALI U GARANZIJI Il-modernizzazzjoni u s-simplifikazzjoni tar-regoli dwar id-debitu doganali jeħtieġu tibdiliet maġġuri, dwar jekk il-fatt li jkun hemm debitu doganali għandux jiddependi fuq ċirkostanzi oġġettivi u mhux fuq il-livell ta’ negliġenża min-naħa tal-persuna konċernata. Dan hu fi qbil mal-Konvenzjoni ta’ Kyoto li tistipula li d-dazji għandhom jitħallsu lura fejn ġie stabbilit li ħallsu iżjed bħala riżultat ta’ żball fl-evalwazzjoni tagħhom (Anness Ġenerali, il-Kapitolu 4, Standard 18). Penalitajiet amministrattivi huma tweġiba aktar xierqa għal vjolazzjonijiet tar-regoli doganali f’każijiet fejn l-awtoritajiet doganali qegħdin fil-pożizzjoni li jistabbilixxu li proċedura doganali ntemmet jew tneħħiet fi qbil mar-regoli doganali. Fil-kuntest tad-diviżjoni l-ġdida proposta tar-responsabbiltajiet bejn l-uffiċċji doganali tal-fruntieri u dawk interni, hu propost li normalment wieħed jidħol f’dejn doganali fil-post fejn proċedura jew awtorizzazzjoni hi stabbilita, minbarra fejn il-pussessur mhux stabbilit fit-territorju doganali tal-Komunità jew fil-każ ta’ vjolazzjonijiet, f’liema każ ir-regoli li fadlu għandhom japplikaw għalissa. Il-Kapitlu 4 ta’ l-Anness Ġenerali tal-Konvenzjoni ta’ Kyoto jħalli d-determinazzjoni tal-fatturi, il-kundizzjonijiet u l-ħin għad-determinazzjoni ta’ l-impenji u t-taxxi lill-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Komunità, b’hekk m’hemm l-ebda ħtieġa li jinżammu r-regoli preżenti komplikati għad-determinazzjoni ta’ dejn doganali fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ sospensjoni, żona ħielsa u mħażen ħielsa. Id-dispożizzjonijiet tat-Titolu III li għandhom x’jaqsmu “mad-dejn u garanziji doganali” jistabbilixxu strateġija bilanċjata bejn l-interessi tal-kummerċ, b’mod partikolari l-possibbiltà ġenerali għat-tnaqqis ta’ l-ammont tal-garanzija fil-każ ta’ dejn potenzjali u l-estenzjoni tal-każi fejn id-dejn doganali jista’ jitneħħa, u l-ħarsien ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunità u ta’ l-Istati Membri, imtejjeb mill-estenzjoni tal-kopertura tal-garanzija pprovduta biex tiżgura l-ammont tad-dejn doganali. It-tħaddim tas-Suq Intern se jittejjeb permezz ta’ l-armonizzazzjoni tal-miżuri bħal-limiti taż-żmien għan-notifika ta’ l-ammont tad-dejn doganali fejn l-atti li wasslu għad-dħul fi spejjeż setgħu wasslu għal żieda fil-proċeduri kriminali quddiem il-qorti, u r-regoli dwar il-ġabra ta’ interessi fuq l-arretrati. TITOTLU IV: DĦUL TA' MERKANZIJA FIT-TERRITORJU DOGANALI TAL-KOMUNITÀ Dan it-Titolu jinkludi l-bildiet relatati mas-sigurtà lill-Kodiċi Doganali mdaħħla mir-Regolament (KE) Nru 648/2005 u jintegra u jikkonsolida aktar dawn il-bidliet, filwaqt li jqis l-introduzzjoni ġenerali tad-dikjarazzjonijiet elettroniċi, l-iskambju elettroniku tad-data bejn l-awtoritajiet doganali, b’mod partikolari is-Sistema ta’ Kontoll ta’ l-Importazzjoni (ICS), u l-ħolqien ta’ portali komuni u ta’ Single Window. L-eżenzjoni ta’ żoni ħielsa mis-superviżjoni doganali, mod kif wieħed jeħles mid-dwana b’mod żgur, tneħħiet; żoni ħielsa saru proċedura doganali u saru suġġetti għal kontrolli doganali mad-dħul u għal dak li għandu x’jaqsam mar-rekords. Ir-regoli dwar il-preżentazzjoni tal-merkanzija ġew imfassla mill-ġdid sabiex jiċċaraw l-obbligi u l-persuna(i) responsabbli biex tgħarraf/jgħarrfu lid-dwana dwar id-dħul tal-merkanzija u jagħmluhom disponibbli għall-kontrolli. Id-dati ta’ l-għeluq biex tiġi assenjata l-merkanzija għal proċedura doganali tneħħew peress li ħażna temporarja fiha nnfisha se tkun proċedura speċjali. TITOLU V: REGOLI ĠENERALI DWAR L-ISTAT U L-PROĊEDURA DOGANALI Il-bidliet il-kbar jikkonċernaw id-dikjarazzjoni elettronika bħala formola normali ta' dikjarazzjoni doganali, u l-iskjerament tal-varjanti ta' qabel ta' proċedura ta' dikjarazzjoni aktar sempliċi, li jinkludu żdoganar lokali. Il-prinċipji bażiċi għall-preżunzjoni, u t-telf, ta’ l-istat tal-merkanzija Komunitarja ġew trasferiti lill-Kodiċi mis-CCIP. Ir-regoli dettaljati se jissoktaw jiġu stipulati fis-CCIP. B’ċerti eċċezzjonijiet per eżempju l-Carnets TIR jew ATA, fejn teħtieġ dikjarazzjoni doganali, dikjarazzjonijiet elettroniċi se jsiru r-regola ġenerali. Filwaqt li ġie ċċarat li żoni ħielsa, fil-ġejjieni, se jsiru proċedura doganali, it-tneħħija eżistenti ta’ l-obbligu li tagħmel dikjarazzjoni doganali għandha tinżamm. Fejn awtorizzat, l-aċċess għas-sistema elettronika tad-dikjaranti tista’ tissostitwixxi t-trasmissjoni tad-dikjarazzjoni elettronika. Dokumenti anċillari jistgħu jiġi ppreżentati mal-formola elettronika; id-dokumenti m’għandhomx għalfejn “jakkumpanjaw” id-dikjarazzjoni, sakemm ‘jitqiegħdu għad-dispożizzjoni ta' l-awtoritajiet doganali’. Fi qbil mal-prinċipji tal-Konvenzjoni ta’ Kyoto, il-Kodiċi l-ġdid jipprovdi għal preżentazzjoni, reġistrar u ċċekkjar tad-dikjarazzjoni tal-merkanzija qabel id-dħul tal-merkanzija u għad-dissoċjazzjoni tal-post fejn ġiet ippreżentata d-dikarazzjoni mill-post fejn il-merkanzija tqiegħdet fiżikament. Hemm ukoll dispożizzjoni għar-rilaxx tal-merkanzija f’post barra dak fejn ġiet aċċetata d-dikjarazzjoni doganali, li flimkien ma’ l-għaqda ta’ dikjarazzjoni semplifikata ta’ qabel u l-proċedura lokali ta’ l-iżdoganar jipprovdu għall-implimentazzjoni ta’ l-“iżdoganar ċentralizzat”. Taħt din is-sistema, operatur awtorizzat ekonomiku jista’ jippreżenta s-sinteżi tiegħu u/jew dikjarazzjoni doganali f’forma elettronika mill-post fejn joqgħod, irrespettivament mill-Istat Membru li fih il-merkanzija qiegħda tidħol jew li minnu qiegħda toħroġ mill-Komunità, u b’hekk tippermetti lill-kumpaniji li jmexxu l-kummerċ tagħhom kollu ta’ l-UE ma’ uffiċċji doganali wieħed. TITOLU VI: RILAXX GĦAL MOVIMENT ĦIELES U EŻENZJONI MID-DAZJI TA’ IMPORTAZZJONI Peress li r-rilaxx għal moviment ħieles hu wieħed mill-proċeduri doganali l-aktar importanti, hu meqjus xieraq li jiġi ddedikat Kapitolu separat lil din il-proċedura, għalkemm hu qasir. Dan it-Titolu jikkonċerna l-merkanzija rilaxxata għal moviment ħieles taħt ċirkostanzi speċjali, għajr merkanzija mqiegħda taħt id-dispożizzjonijiet ta’ użu aħħari koperta mit-Titolu VII (Proċeduri speċjali) u jinkludi l-bażi legali għad-dispożizzjonijiet tar-Regolament ta’ qabel tal-Kunsill (KEE) Nru 918/83, li jistabbilixxi sistema tal-Komunità ta’ eżenzjonijiet mid-dazju doganali, li għandu jiġi stipulat fis-CCIP. Din hi strateġija aktar trasparenti mill-istipular ta’ ċerti dispożizzjonijiet f’Regolament separat tal-Kunsill/Parlament . TITOLU VII: PROĊEDURI SPEĊJALI Il-proċeduri ta’ qabel ta’ sospensjoni nġabru flimkien u ġew skjerati ma’ trattamenti u użi doganali simili approvati fi ħdan erba’ proċeduri speċjali: transit(transit estern, transit intern); ħażna (ħażna temporanja, ħażna doganali, żoni ħielsa); użu (dħul temporanju; użu aħħari); u proċessar (proċessar ’il ġewwa u ’l barra). Dan l-iskjerament ippermetta ż-żwieġ ta’ sistema ta’ sospensjoni ta’ proċessar ’il ġewwa ma’ proċessar taħt kontroll doganali u li titħalla s-sistema drawback (ir-rifużjoni ta' dazji mħallsa fuq merkanzija importata li mbagħad terġa' tiġi esportata) ta’ proċessar ’il ġewwa, sakemm l-intenzjoni ta’ esportazzjoni mill-ġdid ma tinħtieġx iżjed. Regoli komuni se jmexxu l-proċeduri speċjali kollha, bħal dawk applikabbli għal garanzija, applikazzjoni u awtorizzazzjoni, użu ta’ merkanzija ekwivalenti, b’regoli speċjali għal proċedura individwali miżmuma biss fejn hemm raġuni ekonomiċi ġustifikati kif xieraq. Kjarifiki ġew imdaħħla għal dak li għandu x’jaqsam mas-sospenzjoni tal-VAT fuq dażji ta’ importazzjoni u sisa, kif stipulat taħt l-Artikoli 7(3) u 10(3) tas-6 Direttiva tal-VAT u l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva 92/12/KEE. Regoli speċjali għal prodotti agrikoli huma stipulati fil-leġiżlazzjoni agrikola, u mhux fis-CCIP, u referenza għal dawk ir-regoli speċjali mhix meħtieġa iżjed peress li dawn japplikaw direttament. TITOTLU VIII: TLUQ TA' MERKANZIJA MIT-TERRITORJU DOGANALI TAL-KOMUNITÀ Saru aktar emendi lir-rekwiżiti għal dikjarazzjonijiet qabel it-tluq introdotti taħt ir-Regolament (KE) Nru 648/2005, filwaqt li jitqiesu l-introduzzjoni ġenerali tad-dikjarazzjonijiet elettroniċi, l-iskambju elettroniku tad-data bejn l-awtoritajiet doganali, b’mod partikolari s-Sistema ta’ Kontoll ta’ l-Esportazzjoni (ECS), u l-ħolqien fil-ġejjieni ta’ portali komuni/Single Windows. Saret dispożizzjoni speċifiċa għall-esportazzjoni mill-ġdid ta’ merkanzija li mhijiex tal-Komunità iddestinata biex tħalli l-Komunità għalkemm hi suġġetta għall-istess regoli għal merkanzija ta’ esportazzjoni tal-Komunità, minbarra l-fatt li teħtieġ notifika ta’ esportazzjoni mill-ġdid minflok dikjarazzjoni doganali. Dikarazzjonijiet ta’ sinteżi jinħtieġu biss meta la d-dikarazzjoni doganali u lanqas in-notifika ta' esportazzjoni mill-ġdid ma jkunu meħtieġa , eż. għat-trasbord u esportazzjoni mill-ġdid minn żoni ħielsa u minn ħazna temporanja f’portijiet/ajruporti eċċ. Dan it-Titolu jinkludi wkoll dispożizzjonijiet għall-esportazzjoni u eżenzjoni mid-dazju ta’ esportazzjoni minħabba ċirkostanzi speċjali, li, bħad-dazji fuq l-importazzjoni, għandhom jiġu ddeterminati skond il-proċedura tal-Kumitat, aktar milli minn Regolament awtonomu. Id-dispożizzjonijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ l-ipproċessar ’il barra huma issa koperti mit-Titolu VII. Artikolu ġdid ikopri ċerti każi ta’ esportazzjoni temporanja (b’mod partikolari taħt s-sistema tal-carnet ATA) li huma ttrattati fis-CCIP imma mingħajr bażi formali fil-Kodiċi ta’ qabel. TITOLU IX - DISPOŻIZZJONIJIET FINALI Il-proċedura tal-Kumitat (Kumitat konsultattiv) hi estiża għall-adozzjoni tan-noti ta’ spjegazzjoni u l-linji ta’ gwida, strateġija użata b’suċċess fil-kuntest tan-noti ta’ spjegazzjoni għan-Nomenklatura Magħquda li se tippermetti għas-sostituzzjoni ġenerali ta’ l-istruzzjonijiet nazzjonali li jinterpretaw ir-regoli doganali tal-Komunità. Sabiex il-Kumitat tal-Kodiċi Doganali jkun effiċjenti kemm jista’ jkun f’Komunità mkabbra, dan il-Kumitat regolatorju hu mibdul f’Kumitat ta’ tmexxija u l-perjodu meħtieġ għall-adozzjoni mill-Kunsill tas-CCIP naqas minn tliet xhur għal xahar f’każi fejn id-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni se jiġu adottati. Ir-Regolamenti revokati msemmija hawn fuq huma inklużi fil-Kodiċi Doganali. Id-data minn meta l-Kodiċi Doganali l-ġdid tal-Komunità se jibda japplika għandha tqis il-bżonn li s-CCIP jiġi emendat. Dan se jeħtieġ madwar sena minn meta l-aħħar verżjoni tal-Kodiċi Doganali l-ġdid tkun xi ftit jew wisq magħrufa. Wara dan il-pass, id-data minn meta se jkun applikabbli tista’ tiġi stipulata b’mod definittiv. |1.  WERREJTAQSIRIETTITOLU I: DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI 24Kapitolu 1: FIRXA TAL-LEĠIŻLAZZJONI TAD-DWANA, MISSJONI TAD-DWANA U TIFSIRIET 24Kapitolu 2: ID-DRITTIJIET U L-OBBLIGAZZJONIJIET TAL-PERSUNI TAĦT IL-LEĠIŻLAZZJONI TAD-DWANA 29Taqsima 1: Għoti ta’ informazzjoni 29Taqsima 2: Rappreżentazzjoni tad-dwana 32Taqsima 3: Operatur Ekonomiku Awtorizzat 33Taqsima 4: Deċiżjoni marbuta ma’ l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tad-dwana 35Taqsima 5: Penali doganali 38Taqsima 6: Appelli 39Taqsima 7: Kontroll ta’ l-oġġetti 40Taqsima 8: Żamma tad-dokumenti u informazzjoni oħra; drittijiet u spejjeż 42Kapitolu 3: KONVERŻJONI TA’ FLUS, ŻMIEN STIPULAT U SIMPLIFIKAZZJONI 44TITOLU II: FATTURI LI FUQHOM HUMA APPLIKATI D-DAZJI TA’ L-IMPORTAZZJONI JEW ESPORTAZZJONI U MIŻURI OĦRA APPLIKATI GĦALL-KUMMERĊ TA’ L-OĠĠETTI 46Kapitolu 1 : TARIFFA DOGANALI KOMUNI U KLASSIFIKAZZJONI TAT-TARIFFA TA’ L-OĠĠETTI 46Kapitolu 2 : L-ORIĠNI TA’ L-OĠĠETTI 48Taqsima 1: Oriġni mhux preferenzjali 48Taqsima 2: Oriġni preferenzjali 49Kapitolu 3: IL-VALUR TA’ L-OĠĠETTI GĦALL-FINIJIET DOGANALI 50TITOLU III: AMMONT DOVUT LID-DWANA U GARANZIJI 54Kapitolu 1: META JINTEĦEL AMMONT DOVUT LID-DWANA 54Taqsima 1: Dispożizzjonijiet ġenerali 54Taqsima 2: Ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni 54Taqsima 3: Ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoni 57Taqsima 4: Dispożizzjonijiet komuni għall-ammonti dovuti lid-dwana li jinteħlu fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni 58Kapitolu 2: GARANZIJA FUQ AMMONT DOVUT LID-DWANA LI HEMM JEW LI JISTA’ JKUN HEMM 61Kapitolu 3 : ĠBIR U ĦLAS TA’ DAZJU U ĦLAS MILL-ĠDID U TNAQQIS TA’ DAZJU 65Taqsima 1: Determinazzjoni, notifika lid-debitur u tniżżil fl-accounts ta’ l-ammont ta’ dazju 65Taqsima 2: Żmien stipulat u proċeduri dwar il-ħlas ta’ dazju 68Taqsima 3: Ħlas mill-ġdid u tnaqqis ta’ dazju 71Kapitolu 4: ĦLAS GĦAL KOLLOX TA’ L-AMMONT DOVUT LID-DWANA 75TITOLU IV: WASLA TA’ L-OĠĠETTI FIT-TERRITORJU DOGANALI TAL-KOMUNITÀ 78Kapitolu 1: OĠĠETTI MDAĦĦLA FIT-TERRITORJU DOGANALI 78Kapitolu 2: WASLA TA’ L-OĠĠETTI 80Taqsima 1: Oġġetti li jiddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità 80Taqsima 2: Preżentazzjoni, ħatt u eżaminar ta’ l-oġġetti 82Taqsima 3: Formalitajiet wara l-preżentazzjoni 84Taqsima 4: Oġġetti li ċċaqalqu permezz tal-proċedura ta’ tranżitu 84TITOLU V: REGOLI ĠENERALI DWAR L-ISTATUS U L-PROĊEDURA TAD-DWANA 86Kapitolu 1: L-ISTATUS TA’ L-OĠĠETTI 86Kapitolu 2: DIKJARAZZJONI TAD-DWANA 87Taqsima 1: Dispożizzjonijiet ġenerali 87Taqsima 2: Dikjarazzjonijiet standard 88Taqsima 3: Verifikazzjoni 90Taqsima 4: Liberazzjoni 92Kapitolu 3: SIMPLIFIKAZZJONIJIET MARBUTA MAD-DIKJARAZZJONIJIET TAD-DWANA 93Taqsima 1: Dikjarazzjonijiet simplifikati 93Taqsima 2: Simplifikazzjonijiet oħra 95Kapitolu 4: KIF JIDDISPONU MILL-OĠĠETTI 95TITOLU VI: IMĦOLLIJA JIDĦLU FIS-SUQ U EŻENTATI MID-DAZJI FUQ L-IMPORTAZZJONI 97Kapitolu 1: IMĦOLLIJA JIDĦLU FIS-SUQ 97Kapitolu 2: EŻENZJONI MID-DAZJI FUQ L-IMPORTAZZJONI 97Taqsima 1: Oġġetti ritornati 97Taqsima 2: Sajd u prodotti tal-baħar 99Taqsima 3: Ċirkustanzi speċjali 99TITOLU VII: PROĊEDURI SPEĊJALI 100Kapitolu 1: DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI 100Kapitolu 2: TRANŻITU 104Taqsima 1: Tranżitu estern u intern 104Taqsima 2: Tranżitu Komunitarju 106Kapitolu 3: ĦŻIN 107Taqsima 1: Dispożizzjonijiet komuni 107Taqsima 2: Ħżin temporanju 109Taqsima 3: Imħażen tad-dwana 110Taqsima 4: Żoni ħielsa 111Kapitolu 4: UŻU SPEĊIFIKU 114Taqsima 1: Dħul temporanju 114Taqsima 2: Użu aħħari 116Kapitolu 5: IPPROĊESSAR 116Taqsima 1: Dispożizzjonijiet ġenerali 116Taqsima 2: Proċessar attiv 117Taqsima 3: Proċessar passiv …118TITOLU VIII: TLUQ TA’ L-OĠĠETTI MIT-TERRITORJU DOGANALITAL-KOMUNITÀ 121Kapitolu 1: L-OĠĠETTI LI JITILQU MIT-TERRITORJU DOGANALI 121Kapitolu 2: ESPORTAZZJONI 123Kapitolu 3: EŻENZJONI MID-DAZJI 125TITOLU IX: KUMITAT DWAR IL-KODIĊI DOGANALI U DISPOŻIZZJONIJIET FINALI 126Kapitolu 1: KUMITAT DWAR IL-KODIĊI DOGANALI 126Kapitolu 2: DISPOŻIZZJONIJIET FINALI 127ANNESS: 129Tabella Korrelattiva 1: Regolament Ġdid Regolament (KEE) 2913/92 129Tabella Korrelattiva 2: Regolament ta’ qabel (KEE) 2913/92> Regolamenti Ġodda 132Tabella Korrelattiva 3: Regolament Revokat > Regolament Ġdid 1342005/0246 (COD)L-implimentazzjoni tal-programm komunitarju ta' LiżbonaProposta għalREGOLAMENT (KE) NRU [...] TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILLli jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komuni(Kodiċi Doganali Modernizzat)IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA,Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikulari l-Artikoli 26, 95, 133 u 135 miegħu,Wara li kkunsidra l-Protokoll 2 ta’ l-Att tas-Sħubija ta’ Spanja u l-Portugall, li jolqot lill-Canary Islands u Ceuta u Melilla, u b’mod partikulari l-Artikolu 9(1) tiegħu,Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni[1],Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ewropew Ekonomiku u Soċjali[2],Li jaġixxi skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat[3],Billi:(1) Il-Komunita’ hi bbażata fuq unjoni doganali. Jaqbel li, fl-interess kemm ta’ l-operaturi ekonomiċi kif ukoll ta’ l-awtoritajiet tad-dwana tal-Komunità, il-leġiżlazzjoni tad-dwana preżenti tinġabar f’Kodiċi Doganali tal-Komunità (li qiegħda minn issa ’l quddiem tissejjaħ ‘il-Kodiċi’.) Ibbażata fuq il-kunċett ta’ suq intern, il-Kodiċi għandha tħaddan fiha r-regoli ġenerali u l-proċeduri li jiżguraw li jiġu implimentati t-tariffa u miżuri oħra ta’ politika komuni li hemm fil-livell tal-Komunità fejn jidħol il-kummerċ ta’ oġġetti bejn il-Komunità u pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità, billi jitqiesu l-ħtiġijiet ta’ dawk il-politiki komuni. Dan m’għandux jippreġudika d-dispożizzjonijiet speċifiċi stipulati f’oqsma oħra li jistgħu jeżistu jew jiddaħħlu fil-kuntest ta’, fost affarijiet oħra, il-leġiżlazzjoni marbuta ma’ l-agrikoltura, l-ambjent, il-politika komuni kummerċjali, l-istatistika jew ir-riżorsi tagħhom. Il-leġiżlazzjoni tad-dwana għandha tkun taqbel iktar mad-dispożizzjonijiet marbuta mal-ġbir, sospensjoni jew ħlas lura tat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud (VAT) u d-dazji tas-sisa, mingħajr ma tinbidel il-firxa tad-dispożizzjonijiet tat-taxxa li hemm fis-seħħ.(2) Skond il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni rigward il-ħarsien ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet u l-Pjan ta’ Azzjoni għall-2004-2005[4], jixraq li tiġi adattata l-istruttura legali u ġudizzjarja biex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Komunità.(3) Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komuni[5], kien ibbażat fuq l-integrazzjoni tal-proċeduri tad-dwana applikati separatament fl-Istati Membri fis-snin 80. Dan ir-Regolament ġie kemm-il darba u sostanzjalment emendat mindu ddaħħal, sabiex ikun jista’ jilqa’ għal problemi speċifiċi bħall-ħarsien ta’ mġiba tajba jew li jqis il-ħtiġijiet ta’ sigurta`. Huma meħtieġa iktar emendi għall-Kodiċi minħabba t-tibdil legali importanti li sar fi żminijiet riċenti, kemm fil-livell tal-Komunità kifukoll f’dak internazzjonali, bħalma hu l-iskadenza tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea dwar il-Faħam u l-Azzar u d-dħul fis-seħħ ta’ l-Att tas-Sħubija fl-1 ta’ Mejju 2004, kifukoll l-Emenda tal-Konvenzjoni Internazzjonali dwar is-simplifikazzjoni u l-armonizzazzjoni tal-proċeduri tad-dwana (minn issa ’l quddiem ‘il-Konvenzjoni ta’ Kyoto’), li s-Sħubija tal-Komunità kienet approvata għaliha mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2003/231/KE[6]. Issa wasal iż-żmien biex il-proċeduri tad-dwana jsiru iktar effiċjenti u jitqies il-fatt li d-dikjarazzjonijiet elettroniċi u l-ipproċessar huma l-aktar importanti u d-dikjarazzjonijiet miktuba u l-ipproċessar huma l-eċċezzjoni. Għal dawn ir-raġunijiet kollha, mhux biżżejjed li jsiru iktar emendi għall-Kodiċi preżenti; hemm bżonn bidla sħiħa.(4) Biex ikun iffaċilitat il-kummerċ leġittimu u l-ġlieda kontra l-frodi jeħtieġ li l-proċeduri u l-proċessi tad-dwana jkunu sempliċi, rapidi u standard. Għalhekk jixraq li, bi qbil mal-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar ambjent sempliċi u li jevita l-użu ta’ karti għad-dwana u l-kummerċ[7], tiġi simplifikata l-leġiżlazzjoni tad-dwana, sabiex ikunu jistgħu jintużaw għodod u teknoloġija moderna, biex tippromwovi aktar b’mod uniformi l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tad-dwana, b’hekk tikkontribwixxi biex tiżgura li jkun hemm lok għall-proċeduri ta’ liberazzjoni li jkunu effiċjenti u sempliċi. Il-proċeduri tad-dwana għandhom jitwaħħdu jew jitqarrbu lejn xulxin u n-numru ta’ proċeduri jitnaqqas għal wieħed li hu ekonomikament ġustifikat, bil-għan li tiżdied il-kompetittività tan-negozju.(5) It-tkomplija tas-suq intern, it-tnaqqis ta’ xkiel għall-kummerċ u l-investiment internazzjonali u l-bżonn rinfurzat biex tiġi żgurata s-sigurta` u s-saħħa fil-fruntieri esterni tal-Komunità biddlu r-rwol tad-dwani, u għamluhom parti ċentrali mill-proċess ta’ globalizzazzjoni u mis-sorveljar u l-ġestjoni tal-kummerċ internazzjonali, meħtieġa għall-kompetittività tal-pajjiżi u l-kumpaniji. Il-leġiżlazzjoni tad-dwana għandha għalhekk tirrifletti din ir-realtà ekonomika ġdida u r-rwol u l-missjoni ġdida tad-dwana.(6) L-użu tat-Teknoloġija ta’ l-Informatika u l-Komunikazzjoni (minn issa ’l quddiem ‘l-IT’) huwa element kruċjali biex jiżgura li jkun iffaċilitat l-kummerċ u, fl-istess ħin, l-effettività tal-kontrolli tad-dwana, biex b’hekk jitnaqqsu l-ispejjeż għan-negozju u r-riskju għas-soċjetà. Huwa għalhekk meħtieġ li jiġi stabbilit il-prinċipju legali li bih it-tranżazzjonijiet kollha tad-dwana u l-kummerċ isiru b’mod elettroniku u li s-sistemi ta’ l-IT għall-operazzjonijiet tad-dwana joffru, f’kull Stat Membru, l-istess faċilitajiet lill-operaturi ekonomiċi.(7) Sabiex ikun faċilitat in-negozju, waqt li fl-istess ħin ikun hemm lok għal livelli adattati ta’ kontrollar ta’ l-oġġetti li jiddaħħlu jew jinħarġu mit-territorju doganali tal-Komunita`, jixraq li l-informazzjoni li jipprovdu l-operaturi ekonomiċi tinqasam, billi jitqiesu d-dispożizzjonijiet relevanti tal-ħarsien tad- data , bejn l-awtoritajiet tad-dwana kifukoll l-aġenziji involuti f’dak il-kontroll, bħall-pulizija, il-gwardjani tal-fruntieri, l-awtoritajiet veterinarji u ambjentali, sabiex l-operatur ekonomiku ma jkollux għalfejn jagħti l-informazzjoni aktar minn darba (‘ single window’ ) u l-oġġetti jkunu ikkontrollati minn dawk l-awtoritajiet fl-istess ħin u post (‘ one stop shop ’).(8) Biex ikun iffaċilitat in-negozju, l-operaturi ekonomiċi għandhom ikollhom dritt li jlaħħqu rappreżentant fit-trattati tagħhom ma’ l-awtoritajiet tad-dwana.(9) Operaturi ekonomiċi li jikkonformaw u li huma affidabbli għandhom, bħala ‘Operaturi Ekonomiċi Awtorizzati’, ikunu jistgħu jieħdu vantaġġ sħiħ mill-użu mifrux tas-simplifikazzjoni u, billi jitqiesu l-aspetti ta’ sigurtà u saħħa, igawdu minn livelli mnaqqsa ta’ kontrolli tad-dwana.(10) Id-deċiżjonijiet kollha, jiġifieri l-atti uffiċjali mill-awtoritajiet tad-dwana li għandhom x’jaqsmu mal-leġiżlazzjoni tad-dwana u li jkollhom effett legali fuq persuna jew aktar, inkluż informazzjoni li torbot maħruġa minn dawk l-awtoritajiet, għandhom ikunu koperti bl-istess regoli. Kull deċiżjoni minn dawn għandha titqies valida fil-Komunità kollha u tkun tista’ tiġi annullata, emendata ħlief fejn stipulat, jew revokata fejn ma tkunx taqbel mal-leġiżlazzjoni tad-dwana jew l-interpretazzjoni tagħha.(11) Bi qbil mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, jeħtieġ li, flimkien mad-dritt ta' l-appell kontra kull deċiżjoni meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana, ikun hemm lok biex kull persuna tingħata dritt li tiġi mismugħa qabel ma tittieħed xi deċiżjoni li tista' taffettwaha ħażin. Dik id-dispożizzjoni fil-Kodiċi għandha tapplika wkoll għall-każijiet ta' flus irkuprati wara li jinħelsu l-oġġetti u għal deċiżjonijiet dwar talbiet għal ħlas mill-ġdid jew tnaqqis.(12) Biex il-proċeduri tad-dwana jsiru aktar effiċjenti fi ħdan ambjent elettroniku jeħtieġ li jinqasmu r-responsabbiltajiet bejn l-awtoritajiet tad-dwana ta' l-Istati Membri differenti. Għalhekk jenħtieġ li jkun żgurat livell adattat ta' sanzjonijiet effettivi, li ma jħajrukx u proporzjonali fis-Suq Intern kollu sabiex jaqtgħu qalb dak li jkun milli jikser b'mod serju r-regoli tad-dwana u b'hekk jitnaqqas ir-riskju ta' frodi, ta' theddid għas-saħħa u s-sigurta`, u jkun żgurat li jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Komunita`. Dan jista’ jintlaħaq biss permezz ta’ struttura Komunitarja komuni, li tagħti lok għal ġurisdizzjoni biex jitwaħħlu penali u biex ikunu determinati l-limiti ta’ dawk il-penali, b’ħarsien sħiħ tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali.(13) Sabiex ikun hemm bilanċ bejn, minn naħa, il-bżonn li l-awtoritajiet tad-dwana jiżguraw li l-leġiżlazzjoni tad-dwana tkun applikata sew u, min-naħa l-oħra, id-dritt biex l-operaturi ekonomiċi jkunu trattati b'mod ġust, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jingħataw, poteri estensivi ta' kontroll u l-operaturi ekonomiċi għandhom jingħataw dritt għal appell.(14) Sabiex jitnaqqas ir-riskju għall-Komunità, għaċ-ċittadini tagħha u għall-imsieħba li qed jagħmlu kummerċ, l-armonizzazzjoni ta’ l-applikazzjoni tal-kontrolli tad-dwana mill-Istati Membri għandha tkun ibbażata fuq struttura komuni ta' mmaniġjar ta’ riskju u sistema elettronika għat-tħaddim tagħha. It-twaqqif ta’ struttura dwar l-immaniġjar ta’ riskju għall-Istati Membri kollha m’għandhiex iżżommhom milli jikkontrollaw l-oġġetti billi jagħmlu spezzjonijiet li jsiru b’mod każwali.(15) Jeħtieġ li jiġu stabbiliti l-fatturi li fuqhom jiġu applikati d-dazji ta’ l-importazzjoni jew l-esportazzjoni u miżuri oħra marbuta mal-kummerċ ta’ l-oġġetti. Għandhom isiru dispożizzjonijiet ċari adattati dwar il-ħruġ ta’ provi li oriġinaw fil-Komunità, jekk l-esiġenzi tal-kummerċ jeħtieġu dan.(16) Fejn jidħlu r-regoli dwar oriġni preferenzjali, jixraq li, sabiex jitħaffef il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-Komunità, jingħataw poteri lill-Kummissjoni biex tadotta dawn ir-regoli fil-każ ta' dawk il-prodotti li jgawdu minn miżuri preferenzjali applikabbli għall-kummerċ bejn it-territorju doganali tal-Komunità u Ceuta u Melilla.(17) Jixraq li jinġabru flimkien il-każijiet kollha ta’ meta jinteħel ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni, aktar milli ssir dikjarazzjoni tad-dwana biex jitħallew jidħlu fis-suq jew jiddaħħlu temporanjament b’eżenzjoni parzjali, sabiex jiġu evitati diffikultajiet fuq kif tkun determinata l-bażi legali li fuqha nteħel ammont dovut lid-dwana. L-istess għandu jsir meta jinteħel ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoni.(18) Peress li r-rwol il-ġdid ta’ l-awtoritajiet tad-dwana jfisser li jinqasmu r-responsabbiltajiet u l-kooperazzjoni bejn l-uffiċċji tad-dwana fuq l-art u dawk ta’ fuq il-fruntiera, l-ammont dovut lid-dwana għandu, ħafna drabi, jitħallas mid-debitur fil-post fejn ikun stabbilit, għaliex l-uffiċċju tad-dwana kompetenti għal dan il-post huwa fl-aħjar pożizzjoni li jissorvelja l-attivitajiet tal-persuna kkonċernata.(19) Barra minn hekk, bi qbil mal-Konvenzjoni ta’ Kyoto, għandu jkun hemm ħsieb għal numru inqas ta’ każijiet fejn tinħtieġ kooperazzjoni amministrattiva bejn l-Istati Membri sabiex jiġi stabbilit il-post fejn inteħel l-ammont dovut lid-dwana u biex ikunu rkuprati d-dazji.(20) Ir-regoli dwar il-proċeduri speċjali għandhom jagħtu lok biex tintużà garanzija waħda għall-kategoriji kollha tal-proċeduri speċjali u biex dik il-garanzija tkopri kollox, billi tkopri għadd ta' tranżazzjonijiet.(21) Sabiex jitħarsu sew l-interessi finanzjarji tal-Komunità u ta’ l-Istati Membri, il-garanzija għandha tkopri kemm l-oġġetti mhux dikjarati kif ukoll dawk li mhux dikjarati sew li jkun hemm f’kunsinna jew fid-dikjarazzjoni maħsuba għaliha. Bl-istess skop, il-wegħda li jagħmel il-garantur għandha tkopri wkoll l-ammonti ta’ dazji li jridu jitħallsu wara li jsiru l-kontrolli biex jinħelsu l-oġġetti.(22) Sabiex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Komunità u ta’ l-Istati Membri u biex jitnaqqsu l-prassi ta’ frodi, ta’ min jagħmel arranġamenti li jinkludu miżuri gradati biex tkun applikata garanzija komprensiva. Fejn hemm riskju akbar ta’ frodi għandu jkun possibbli li l-applikazzjoni tal-garanzija li tkopri kollox tiġi projbita b’mod temporanju, billi titqies il-qagħda partikulari ta' l-operaturi ekonomiċi.(23) L-imġiba tajba tal-persuna konċernata għandha titqies fejn jinteħel ammont dovut lid-dwana minħabba nuqqas ta' konformità mal-leġiżlazzjoni tad-dwana u biex jitnaqqas l-impatt ta' negliġenza min-naħa tad-debitur.(24) Jeħtieġ li jiġi stabbilit il-prinċipju ta’ kif għandu jkun determinat l-istatus ta’ l-oġġetti tal-Komunità, iċ-ċirkustanzi li wasslu għat-telfien ta’ dak l-istatus, u jkun hemm ħsieb dwar kif għandu jiġi determinat dan l-istatus meta jibqa' ma jinbidilx f'każijiet fejn l-oġġetti jitilqu temporanjament mit-territorju doganali tal-Komunità.(25) Jixraq li, meta operatur ekonomiku jkun ta, bil-quddiem, l-informazzjoni meħtieġa biex isiru kontrolli bbażati fuq riskju dwar kemm l-oġġetti huma f'qagħda li jiddaħħlu, jiġi mbagħad żgurat li dawn jiddaħħlu mingħajr dewmien. Kontrolli fiskali u dawk tal-politika kummerċjali għandhom isiru primarjament mill-uffiċċju tad-dwana responsabbli mill-bini ta’ l-operatur ekonomiku.(26) Ir-regoli dwar id-dikjarazzjonijiet tad-dwana għandhom ikunu modernizzati u jsiru aktar effiċjenti, b’mod partikulari billi jirrikjedu li d-dikjarazzjonijiet tad-dwana jsiru, normalment, b’mod elettroniku u jaħsbu biss għal tip wieħed ta’ dikjarazzjoni simplifikata.(27) Peress li l-Konvenzjoni ta’ Kyoto tiffavorixxi l-għoti tad-dikjarazzjoni tad-dwana, kif ukoll ir-reġistrazzjoni u l-ispezzjonar tagħha, qabel ma jaslu l-oġġetti u, barra minn hekk, il-firda bejn il-post fejn issir id-dikjarazzjoni u l-post fejn ikunu jinsabu l-oġġetti, jixraq li jkun hemm liberazzjoni ċentralizzata fejn ikun stabbilit l-operatur ekonomiku. Il-liberazzjoni ċentralizzata għandha tinkludi l-faċilita’ li jintużaw id-dikjarazzjonijiet simplifikati, diferiment tad-data ta’ meta għandha ssir id-dikjarazzjoni kollha u dokumenti meħtieġa, dikjarazzjoni perjodika u ħlas deferit.(28) Sabiex ikun jista’ jkun hemm kundizzjonijiet newtrali għall-kompetizzjoni fil-Komunità kollha jixraq li jkunu stipulati fuq livell Komunitarju r-regoli dwar il-qerda jew inkella kif jiddisponu mill-oġġetti l-awtoritajiet tad-dwana, li qabel kienu jeħtieġu legiżlazzjoni nazzjonali.(29) Jixraq li jkun hemm ħsieb biex isiru regoli komuni u sempliċi dwar il-proċeduri speċjali (tranżitu, ħżin, użu speċifiku u proċessar), kif ukoll sett żgħir ta’ regoli għal kull kategorija ta’ proċedura speċjali, bil-għan li l-operatur ikun jista’ jagħżel bl-aktar mod sempliċi l-proċedura ġusta, u b’hekk jiġu evitati l-iżbalji u jitnaqqas l-għadd ta' flus li jridu jiġu rkuprati u jitħallsu lura wara li jinħelsu l-oġġetti.(30) Għandha tkun faċilitata l-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet għal diversi proċeduri speċjali li għandhom garanzija waħda u li jissorveljahom uffiċċju wieħed tad-dwana u jkun hemm regoli sempliċi dwar kif jinteħel l-ammont dovut lid-dwana f’dawn il-każijiet. Il-prinċipju bażiku għandu jkun li l-oġġetti li jgħaddu minn proċedura speċjali, jew il-prodotti magħmula minnhom, ikunu evalwati meta jinteħel l-ammont dovut lid-dwana. Iżda, għandu jkun possibbli wkoll, fejn hu ekonomikament ġustifikat, biex l-oġġetti jkunu evalwati meta jgħaddu mill-proċedura speċjali. L-istess prinċipji għandhom jgħoddu għall-manuvri normali.(31) Minħabba ż-żieda fil-miżuri ta’ sigurtà mdaħħla fil-Kodiċi permezz ta' Regolament (KE) Nru. 648/2005, it-tqegħid ta' oġġetti f'żoni ħielsa għandha tkun proċedura tad-dwana u l-oġġetti għandhom ikunu esposti għall-kontrolli mid-dwana meta jidħlu u anki fil-każ tar-rekords.(32) Dawk l-oġġetti li jitqiesu li għandhom użu speċifiku, għandha tkun stabbilita għalihom struttura legali biex ikun sospiż id-dazju tas-sisa, provdut fid-Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE tal-25 ta' Frar 1992, dwar l-Arranġamenti Ġenerali għall-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u dwar iż-żamma, ċaqliq u sorveljar ta' dawk il-prodotti[8], il-VAT waqt l-importazzjoni mniżżla taħt l-Artikoli 7(3) u 10(3) ta’ Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE tas-17 ta' Mejju 1977 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri li tikkonċerna t-taxxi fuq il-bejgħ - sistema Komuni tat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud; evalwazzjoni[9] b'mod uniformi, u miżuri ta' politika kummerċjali.(33) Billi l-intenzjoni ta’ l-esportazzjoni mill-ġdid m’għadhiex meħtieġa aktar, il-proċedura ta’ sospensjoni ta’ proċessar attiv għandha titwaħħad ma’ dik ta’ l-ipproċessar bil-kontrolli tad-dwana u l-proċedura li tirtira lura ’l ġewwa ma tibqax tintuża’. Din il-proċedura waħdanija ta’ ipproċessar attiv għandha tkopri wkoll għall-qerda, ħlief fejn il-qerda ssir minn, jew taħt is-superviżjoni tad-dwana.(34) Il-miżuri ta' sigurtà marbuta ma’ l-oġġetti tal-Komunità maħruġa mit-territorju doganali tal-Komunità għandhom japplikaw bl-istess mod għall-esportazzjoni mill-ġdid ta’ l-oġġetti li mhux ġejjin mill-Komunità. L-istess regoli bażiċi għandhom japplikaw għat-tipi kollha ta’ oġġetti, bil-possibbiltà ta’ eċċezzjonijiet fejn hemm bżonn, bħal fil-każ ta’ dawk l-oġġetti li qegħdin in tranżitu fit-territorju doganali tal-Komunità.(35) Jixraq li, sabiex ikun żgurat li jkun hemm proċess effettiv dwar teħid ta’ deċiżjonijiet u uniformita`, biex isiru effiċjenti l-mekkaniżmi biex jiġu adottati l-miżuri li jimplimentaw, in-noti ta’ spjegazzjoni, il-linjigwida, u d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jirrikjedu t-tneħħija ta' deċiżjoni meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana kifukoll biex titħejja pożizzjoni komuni fil-kumitati, gruppi ta’ ħidma u panels introdotta permezz ta’ jew skond ftehim internazzjonali li għandu x’jaqsam mal-leġiżlazzjoni tad-dwana. Il-proċedura ta’ ta’ tmexxija hija l-aktar adattata biex ikunu adottati d-dispożizzjonijiet li jimplimentaw, u l-proċedura konsultattiva hija l-aktar adattata biex ikunu adottati l-linjigwida u n-noti ta’ spjegazzjoni.(36) Il-miżuri meħtieġa biex ikun implimentat dan ir-Regolament għandhom ikunu adottati skond id-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 ta' Jannar 1999 li tistabbilixxi l-proċedura li biha jistgħu jiġu eżerċitati s-setgħat mogħtija lill-Kummissjoni[10].(37) Jixraq li jkun hemm lok biex tingħata s-setgħa biex ikunu adottati d-dispożizzjonijiet li jimplimentaw, speċjalment fejn il-Komunita` taċċetta d-dmirijiet u l-obbligazzjonijiet marbuta ma' ftehim internazzjonali li jitlob li jkunu adattati d-dispożizzjonijiet ta' din il-Kodiċi.(38) Sabiex tkun simplifikata u tagħmel sens il-leġiżlazzjoni tad-dwana, għadd ta’ dispożizzjonijiet li bħalissa jinsabu fl-atti tal-Komunità, iddaħħlu fil-Kodiċi bl-iskop ta' trasparenza.Dawn ir-Regolamenti li ġejjin, flimkien mar-Regolament (KEE) Nru 2913/92, għandhom għalhekk jiġu revokati:-  Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 918/83 tat-28 ta’ Marzu 1983 li waqqaf sistema Komunitarja ta’ eżenzjonijiet mid-dazji tad-dwana[11],-  Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3925/91 tad-19 ta’ Diċembru 1991 li jolqot it-tneħħija ta’ kontrolli u formalitajiet applikabbli fuq il-kabina u fejn jinżammu l-bagalji ta’ dawk li jaqbdu titjira intra-Komunitarja u l-bagalji ta’ dawk li jaqsmu bil-baħar intra-Komunitarju[12],-  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 82/2001 tal-5 ta' Diċembru 2000 dwar it-tifsira tal-kunċett ta' "prodotti ta’ oriġini" u metodi ta' kooperazzjoni fil-kummerċ bejn it-territorju doganali tal-Komunità u Ceuta u Melilla[13],-  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1207/2001 tal-11 ta’ Ġunju 2001 dwar proċeduri li jiffaċilitaw il-ħruġ ta’ ċertifikati ta’ ċaqliq EUR. 1, it-tiswir ta' irċevuti fuq dikjarazzjonijiet u formoli EUR. 2 u l-ħruġ ta’ ċerti awtorizzazzjonijiet ta’ esportaturi approvati skond id-dispożizzjonijiet li jorbtu l-kummerċ preferenzjali bejn il-Komunità Ewropea u ċerti pajjiżi[14].(39) Skond il-prinċipju ta’ proporzjonalità, jeħtieġ, u jixraq li biex l-Unjoni doganali topera b’mod effettiv bħala pilastru ċentrali fis-suq intern, jiġu stabbiliti regoli u proċeduri li jgħoddu għall-oġġetti li jiddaħħlu jew jinħarġu mit-territorju doganali tal-Komunità. Dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ sabiex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti, skond it-tielet paragrafu ta’ l-Artikolu 5 tat-Trattat,ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:TITOLU IDISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALIKAPITOLU 1IL-FIRXA TAL-LEĠIŻLAZZJONI TAD-DWANA, IL-MISSJONI TAD-DWANA U TIFSIRIETArtikolu 1Is-suġġett u l-firxaDan ir-regolament jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Komunità, minn issa ’l quddiem magħrufa bħala ‘Kodiċi’, li tistipula r-regoli u l-proċeduri ġenerali fuq oġġetti li jiddaħħlu jew jinħarġu mit-territorju doganali tal-Komunità.Il-Kodiċi se tgħodd bl-istess mod fit-territorju doganali kollu tal-Komunità mingħajr preġudizzju għal leġiżlazzjoni f’oqsma oħra marbuta ma’ dak il-kummerċ.Artikolu 2Il-missjoni ta’ l-awtoritajiet tad-dwanaL-awtoritajiet tad-dwana għandhom ikunu responsabbli biex jamministraw il-kummerċ internazzjonali fil-fruntieri esterni tal-Komunità, b’hekk jikkontribwixxu għal kummerċ miftuħ, għall-implimentazzjoni ta’ l-aspetti esterni tas-suq intern u għall-politiki komuni tal-Komunita` li għandhom saħħa fuq il-kummerċ, kifukoll għas-sigurta` fil-proċess kollu ta' fornitura. Dawn il-ħidmiet għandhom jinkludu dan li ġej:(a) iħarsu l-interessi finanzjarji tal-Komunità u ta' l-Istati Membri tagħha;(b) iħarsu l-Komunità minn kummerċ inġust u illegali waqt li jappoġġjaw attivitajiet ta’ negozju leġittimu;(c) jiżguraw is-sigurtà u s-saħħa taċ-ċittadini, u l-ambjent, fejn hemm bżonn b’kooperazzjoni mill-qrib ma’ awtoritajiet oħra;(d) jiffaċilitaw il-kummerċ internazzjonali.Artikolu 3It-territorju doganali1. It-territorju doganali tal-Komunità għandu jkun magħmul minn dawn it-territorji li ġejjin, inkluż l-ilmijiet territorjali tagħhom, l-ilmijiet interni u l-ispazju ta’ l-ajru:-  it-territorju tar-Renju tal-Belġju;-  it-territorju tar-Repubblika Ċeka;-  it-territorju tar-Renju tad-Danimarka, barra l-Gżejjer Faeroe u Greenland;-  it-territorju tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ħlief għall-Gżira ta’ Heligoland u t–territorju ta’ Buesingen (Trattat tat-23 ta’ Novembru 1964 bejn ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Konfederazzjoni Svizzera);-  it-territorju tar-Repubblika ta’ l-Estonja;-  it-territorju tar-Repubblika Ellenika;-  it-territorju tar-Renju ta’ Spanja, ħlief Ceuta u Melilla;-  it-territorju tar-Repubblika Franċiża, ħlief New Caledonia, Mayotte, Saint-Pierre u Miquelon, Wallis u l-Gżejjer Futuna u l-Polynesia Franċiża;-  it-territorju ta’ l-Irlanda;-  it-territorju tar-Repubblika Taljana, barra l-muniċipalitajiet ta’ Livigno u Campione d’Italia u l-ilmijiet nazzjonali tax-Xmara Lugano li jinsabu bejn il-ġnub tax-xmara u l-fruntiera politika taż-żona bejn Ponte Tresa u Porto Ceresio;-  it-territorju tar-Repubblika ta’ Ċipru, skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Att tas-Sħubija;-  it-territorju tar-Repubblika tal-Latvija;-  it-territorju tar-Repubblika tal-Litwanja;-  it-territorju tal-Gran Duka ta’ Lussemburgu;-  it-territorju tar-Repubblika ta’ l-Ungerija;-  it-territorju tar-Repubblika ta’ Malta;-  it-territorju tar-Renju ta’ l-Olanda fl-Ewropa;-  it-territorju tar-Repubblika ta’ l-Awstrija;-  it-territorju tar-Repubblika tal-Polonja;-  it-territorju tar-Repubblika Portugiża;-  it-territorju tar-Repubblika tas-Slovenja;-  it-territorju tar-Repubblika Slovakka;-  it-territorju tar-Repubblika tal-Finlandja;-  it-territorju tar-Renju ta’ l-Iżvezja;-  it-territorju tar-Renju Unit tal-Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq u ċ-Channel Islands u l-Isle of Man.2. It-territorji li ġejjin, inkluż l-ilmijiet territorjali tagħhom, l-ilmijiet interni u l-ispazju ta’ l-ajru, li jinsabu barra t-territorju ta’ l-Istati Membri għandhom, billi jitqiesu l-konvenzjonijiet u t-trattati li japplikaw għalihom, ikunu meqjusa bħala parti mit-territorju doganali tal-Komunità.(a) FRANZAIt-territorju ta’ Monaco kif imfisser fil-Konvenzjoni tad-Dwana iffirmata f’Pariġi fit-18 ta’ Mejju 1963 (Ġurnal Uffiċjali tar-Repubblika Franċiża tas-27 ta’ Settembru 1963, p. 8679);(b) ĊIPRUIt-territorju taż-Żoni Sovrani tar-Renju Unit ta' Akrotiri u Dhekelia kif imfisser fit-Trattat dwar it-Twaqqif tar-Repubblika ta' Ċipru, iffirmat f'Nicosia fis-16 ta' Awissu 1960 (Trattat tar-Renju Unit Serje Nru 4 (1961) Cmnd. 1252).3. Ċerti dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni tad-dwana jistgħu japplikaw barra mit-territorju doganali tal-Komunità fi ħdan l-istruttura tal-leġiżlazzjoni li tolqot oqsma speċifiċi jew konvenzjonijiet internazzjonali.Artikolu 4TifsirietGħall-finijiet tal-Kodiċi, għandhom japplikaw it-tifsiriet li ġejjin:(1) 'L-awtoritajiet tad-dwana’ tfisser l-amministrazzjonijiet tad-dwana ta’ l-Istati Membri responsabbli biex japplikaw il-leġiżlazzjoni tad-dwana u kull awtorita` oħra mogħtija s-setgħa taħt il-liġi nazzjonali biex tapplika ċerti leġiżlazzjonijiet tad-dwana.(2) ‘Leġiżlazzjoni tad-dwana’ tfisser il-korp leġiżlattiv magħmul minn li ġej:(a) il-Kodiċi u d-dispożizzjonijiet adottati fuq livell ta’ Komunita` u, fejn jixraq, fuq livell nazzjonali, biex jimplimentawha;(b) it-Tariffa Doganali Komuni;(c) ftehim internazzjonali li jkun fih dispożizzjonijiet tad-dwana, sa fejn dan ikun applikabbli fil-Komunita`.(3) ‘Persuna’ tfisser persuni naturali, persuni ġuridiċi, u kull assoċjazzjoni ta’ persuni li mhumiex persuna ġuridika iżda li huma rikonoxxuti fil-liġi tal-Komunità jew dik nazzjonali bħala dik li għandha l-kapaċità tagħmel atti legali.(4) ‘Operatur ekonomiku’ tfisser persuna li hi involuta b’mod professjonali fl-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ oġġetti lejn jew mit-territorju doganali tal-Komunita`.(5) ‘Riskju’ tfisser it-tendenza li tiġri xi ħaġa, meta jiddaħħlu, jinħarġu, ikunu in tranżitu, trasferiti jew jitqies l-użu aħħari ta' l-oġġetti trasportati bejn it-territorju doganali tal-Komunità u pajjiżi jew territorji barra dak it-territorju u l-preżenza ta' oġġetti li m'għandhomx status Komunitarju, li jistgħu jwasslu biex:(a) jipprevjeni t-tħaddin korrett tal-miżuri tal-Komunità jew dawk nazzjonali;(b) jikkomprometti l-interessi finanzjarji tal-Komunità u ta’ l-Istati Membri tagħha;(c) ikun ta’ theddida għas-siġurtà u s-saħħa tal-Komunità u ċ-ċittadini tagħha, għal saħħet in-nies, l-annimali jew il-pjanti, l-ambjent jew il-konsumaturi.(6) ‘Kontrolli mid-dwana’ tfisser atti speċifiċi li jagħmlu l-awtoritajiet tad-dwana skond Artikoli 27 sa 30.(7) ‘Dikjarazzjoni sommarja’ tfisser dikjarazzjoni li trid issir qabel ma' l-oġġetti jiddaħħlu jew jinħarġu mit-territorju doganali tal-Komunità.(8) ‘Dikjarazzjoni tad-dwana' tfisser l-att li bih persuna turi xewqa permezz ta' forma u manjiera preskritta li tgħaddi l-oġġetti minn proċedura stabbilita tad-dwana, b'indikazzjoni, fejn hemm bżonn, ta’ l-arranġament speċifiku li jrid ikun applikat.(9) ‘Proċedura tad-dwana' tfisser xi waħda minn dawn il-proċeduri li ġejjin li minnha jgħaddu l-oġġetti skond din il-Kodiċi:(a) imħollija jidħlu fis-suq;(b) proċeduri speċjali;(c) esportazzjoni.(10) ‘Id-dazji fuq l-importazzjoni’ tfisser id-dazji tad-dwana kif stipulat fit-Tariffa Doganali Komuni, li jitħallsu kif jiġu impurtati l-oġġetti.(11) ‘Dazji fuq l-esportazzjoni’ tfisser id-dazji tad-dwana kif stipulat fit-Tariffa Doganali Komuni, li jitħallsu ma' l-esportazzjoni ta' l-oġġetti.(12) ‘Oġġetti li mhumiex tal-Komunità' tfisser l-oġġetti l-oħra barra dawk imsemmija f'punt (20) jew li tilfu l-istatus tagħhom bħala oġġetti tal-Komunità.(13) ‘Immaniġjar tar-riskju’ tfisser l-identifikazzjoni sistematika tar-riskju u l-implimentazzjoni tal-miżuri kollha meħtieġa biex titnaqqas l-espożizzjoni għar-riskju.(14) ‘Liberazzjoni ta’ l-oġġetti’ tfisser l-att li bih l-awtoritajiet tad-dwana jagħtu lok biex l-oġġetti jkunu disponibbli għall-iskopijiet speċifikati fil-proċedura tad-dwana li jitqiegħdu taħtha.(15) ‘Superviżjoni mid-dwana’ tfisser l-azzjoni meħuda b’mod ġenerali mill-awtoritajiet tad-dwana bil-għan li tiġi żgurata li tiġi osservata l-leġiżlazzjoni tad-dwana kifukoll, fejn jixraq, dispożizzjonijiet oħra li japplikaw għall-oġġetti li jgħaddu minn dik l-azzjoni.(16) ‘Irtirar’ tfisser il-ħlas mill-ġdid jew it-tnaqqis fid-dazji ta’ l-importazzjoni li jitħallsu fuq oġġetti mħollija jidħlu fis-suq jekk dawk l-oġġetti jiġu esportati mit-territorju doganali tal-Komunità fi stat mhux mibdul jew f’forma ta’ prodotti ipproċessati.(17) ‘Prodotti ipproċessati’ tfisser l-oġġetti li jgħaddu minn proċedura ta’ ipproċessar li jkunu għaddew minn operazzjonijiet ta’ ipproċessar.(18) ‘Persuna stabbilita fit-territorju doganali tal-Komunita` tfisser:(a) fil-każ ta’ persuna naturali, kull persuna li għandha r-residenza normali tagħha fit-territorju doganali tal-Komunita` ;(b) fil-każ ta’ persuna ġuridika jew assoċjazzjoni ta’ persuni, kull min għandu l-uffiċċju tiegħu reġistrat, il-kwartieri ċentrali jew stabbiliment ta' negozju permanenti fit-territorju doganali tal-Komunita`.(19) ‘Status tad-dwana’ tfisser l-istatus ta’ l-oġġetti bħala oġġetti tal-Komunità jew mhux tal-Komunità.(20) ‘Oġġetti tal-Komunità’ tfisser l-oġġetti li jaqgħu f’xi waħda minn dawn il-kategoriji li ġejjin:(a) l-oġġetti li huma miksuba għal kollox fit-territorju doganali tal-Komunità u li ma jinkludux oġġetti impurtati mill-pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità;(b) l-oġġetti impurtati mill-pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità u mħollija jidħlu fis-suq;(c) l-oġġetti miksuba jew magħmula fit-territorju doganali tal-Komunità, jew biss mill-oġġetti msemmija f'punt (b) jew mill-oġġetti msemmija f'punti (a) u (b).(21) ‘Preżentazzjoni ta’ l-oġġetti lid-dwana’ tfisser in-notifika lill-awtoritajiet tad-dwana li l-oġġetti waslu fl-uffiċċju tad-dwana jew f’xi post ieħor imsemmi jew approvat mill-awtoritajiet tad-dwana u li dawk l-oġġetti lesti biex ikunu ikkontrollati mid-dwana.(22) ‘Detentur ta’ l-oġġetti' tfisser il-persuna li għandha t-titolu ta' l-oġġetti jew li għandha dritt simili biex tiddisponi minnhom jew li għandha kontroll fiżiku fuqhom.(23) ‘Detentur tal-proċedura’ tfisser il-persuna li tagħmel id-dikjarazzjoni, jew li f’isimha ssir id-dikjarazzjoni tad-dwana, jew il-persuna li lilha ġew mgħoddija d-drittijiet u l-obbligazzjonijiet ta’ dik il-persuna minħabba l-proċedura tad-dwana.(24) ‘Miżuri ta’ politika kummerċjali’ tfisser miżuri mhux marbuta ma’ tariffi stabbiliti, bħala parti mill-politika kummerċjali komuni, f’forma ta’ dispożizzjonijiet Komunitarji li jolqtu l-importazzjoni u l-esportazzjoni ta’ l-oġġetti.(25) ‘Operazzjonijiet ta' ipproċessar' tfisser xi waħda minn dawn li ġejjin:(a) tagħmil ta’ oġġetti, inkluż it-twaqqif jew it-tiswir tagħhom jew it-twaħħil tagħhom ma’ oġġetti oħra;(b) l-ipproċessar ta’ l-oġġetti;(c) il-qerda ta’ l-oġġetti;(d) it-tiswija ta’ l-oġġetti, inkluż li jiġu irranġati u mqiegħda f’ordni;(e) l-użu ta’ l-oġġetti li ma jinstabux f'prodotti ipproċessati, iżda li jagħtu lok jew jiffaċilitaw il-produzzjoni ta' dawk il-prodotti, anki jekk jintużaw għal kollox jew parzjalment fil-proċess (aċċessorji tal-produzzjoni).(26) ‘Rata li tirrendi’ tfisser il-kwantità jew il-persentaġġ ta’ prodotti ipproċessati miksuba mill-ipproċessar ta’ kwantità mogħtija ta’ oġġetti li għaddew mill-proċedura ta' ipproċessar.KAPITOLU 2DRITTIJIET U OBBLIGAZZJONIJIET TAL-PERSUNI TAĦT IL-LEĠIŻLAZZJONI TAD-DWANATaqsima 1Għoti ta’ informazzjoniArtikolu 5Skambju ta’ data, protezzjoni tad-data1. L-iskambji tad-data kollha meħtieġa, id-dokumenti mehmuża, deċiżjonijiet u notifiki bejn l-awtoritajiet tad-dwana u bejn l-operaturi ekonomiċi u l-awtoritajiet tad-dwana għandhom isiru permezz ta’ tekniki ta’ ipproċessar tad-data elettroniċi.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistabbilixxu eċċezzjonijiet għall-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu.2. Ħlief fejn hu speċifikat mod ieħor, il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw dawn li ġejjin:(a) ir-regoli li jiddefenixxu u jolqtu l-messaġġi li jridu jkunu skambjati bejn l-uffiċċji tad-dwana, kif meħtieġ għall-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tad-dwana;(b) sett komuni tad-data u format tal-messaġġi tad-data li jridu jiġu skambjati taħt il-leġiżlazzjoni tad-dwana.Id-data msemmija f’punt (b) ta’ l-ewwel sottoparagrafu għandha tiġbor fiha d-dettalji meħtieġa biex issir analiżi tar-riskju u biex il-kontrolli mid-dwana jsiru sew, billi jintużaw, fejn hemm bżonn, standards internazzjonali u prattiċi kummerċjali.Is-sistemi meħtieġa għal skambju elettroniku tad-data bejn l-uffiċċji tad-dwana skond paragrafu 1 għandhom ikunu fis-seħħ sa mhux aktar tard mit-30 ta’ Ġunju 2009.Artikolu 6Protezzjoni tad-data1. L-informazzjoni kollha miksuba mill-awtoritajiet tad-dwana waqt li jkunu qed jaqdu dmirijiethom li hi fin-natura tagħha kunfidenzjali jew li ngħatat fuq bażi kunfidenzjali għandha tkun koperta bl-obbligazzjonijiet tas-sigriet professjonali. Ħlief għall-għanijiet ta’ kontrolli mid-dwana kif provdut fl-Artikolu 28(2), dik l-informazzjoni ma tistax tiġi żvelata, mill-awtoritajiet kompetenti mingħajr il-permess dikjarat tal-persuna jew ta’ l-awtorità li provdietha.Dik l-informazzjoni tista’, iżda, tiġi żvelata mingħajr permess meta l-awtoritajiet kompetenti huma obbligati jew awtorizzati biex jagħmlu hekk skond id-dispożizzjonijiet fis-seħħ, speċjalment fil-każ tal-protezzjoni tad-data, jew b’konnessjoni ma’ proċeduri legali.2. Il-komunikazzjoni ta’ data kunfidenzjali lill-amministrazzjonijiet tad-dwana u korpi oħra ta’ pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità għandha ssir biss fil-kuntest ta’ ftehim internazzjonali, billi jkun żgurat livell ekwivalenti tal-protezzjoni tad-data.Il-kxif jew il-komunikazzjoni ta’ informazzjoni għandu jsir bi qbil sħiħ mad-dispożizzjonijiet tad-data li hemm fis-seħħ.Artikolu 7Skambju ta’ informazzjoni oħra bejn l-awtoritajiet tad-dwana u l-operaturi ekonomiċi1. L-awtoritajiet tad-dwana u l-operaturi ekonomiċi jistgħu jaqsmu bejniethom kull informazzjoni li mhix meħtieġa speċifikament taħt il-leġiżlazzjoni tad-dwana, bl-iskop ta’ kooperazzjoni bejniethom biex jidentifikaw u jilqgħu għar-riskju. Dak l-iskambju jista’ jsir permezz ta' ftehim miktub u jista' jinkludi aċċess għas-sistemi tal-kompjuter ta' l-operatur ekonomiku mill-awtoritajiet tad-dwana.2. Kull informazzjoni mogħtija minn wieħed mill-partijiet lill-ieħor waqt il-kooperazzjoni msemmija fil-Paragrafu 1 għandha tkun kunfidenzjali ħlief jekk iż-żewġ partijiet ma jiftehmux mod ieħor.Artikolu 8Għoti ta’ informazzjoni mill-awtoritajiet tad-dwana1. Kull persuna tista’ titlob informazzjoni lill-awtoritajiet tad-dwana dwar l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tad-dwana. Dik it-talba tista’ tkun miċħuda kemm-il darba ma tkunx marbuta ma' xi att ta' importazzjoni jew esportazzjoni li għandu jsir.2. L-amministrazzjonijiet tad-dwana għandhom jiddjalogaw b’mod regolari ma’ l-operaturi ekonomiċi u ma’ l-awtoritajiet l-oħra involuti fil-kummerċ internazzjonali ta’ l-oġġetti. Huma għandhom jippromwovu t-trasparenza billi jagħmlu l-leġiżlazzjoni, id-deċiżjonijiet amministrattivi u l-formoli ta’ l-applikazzjoni disponibbli b’xejn għall-operaturi ekonomiċi u, fejn hu prattiku, fuq l-Internet.Artikolu 9Għoti ta’ informazzjoni lill-awtoritajiet tad-dwana1. Kull min hu direttament jew indirettament involut biex iwettaq il-formalitajiet tad-dwana għandu jagħti lill-awtoritajiet tad-dwana d-dokumenti u l-informazzjoni kollha meħtieġa, f’liema forma tkun, u l-ispjegazzjoni kollha meħtieġa, meta jkollhom bżonn l-awtoritajiet tad-dwana u fi kwalunkwe żmien stipulat.2. Bla ħsara għall-applikazzjoni possibbli ta’ penali amministrattivi jew kriminali, min jagħmel id-dikjarazzjoni sommarja jew tad-dwana, inkluż dikjarazzjoni simplifikata, jew notifika, jew jitfa’ applikazzjoni għal awtorizzazzjoni jew xi deċiżjoni oħra, għandu jkun responsabbli minn dan li ġej:(a) jagħti informazzjoni eżatta fid-dikjarazzjoni, notifika jew applikazzjoni, jew f’kull forma oħra relevanti;(b) jara li d-dokumenti li jagħti jew juri jkunu awtentiċi;(c) fejn japplika, jara li jikkonformaw ma’ l-obbligazzjonijiet li bihom l-oġġetti jridu jgħaddu mill-proċedura konċernata, jew mill-operazzjonijiet awtorizzati.L-ewwel sottoparagrafu għandu japplika anki għall-għoti ta’ kull informazzjoni meħtieġa mill-awtoritajiet tad-dwana.Meta ssir d-dikjarazzjoni jew in-notifika, u tintefa’ l-applikazzjoni jew l-informazzjoni mitluba tingħata minn rappreżentant tal-persuna konċernata, ir-rappreżentant għandu jkun marbut ukoll bl-obbligazzjonijiet stipulati fl-ewwel sottoparagrafu.Artikolu 10Sistema komuni tad-dataL-Istati Membri għandhom jikkoperaw mal-Kummissjoni bil-għan li jiżviluppaw, iżommu u jużaw sistema elettronika komuni li biha jirreġistraw u jżommu r-rekords ta’ dawn li ġejjin:(a) il-persuni kollha direttament jew indirettament involuti fit-twettiq tal-formalitajiet tad-dwana;(b) kull awtorizzazzjoni marbuta ma’ proċedura tad-dwana jew ma’ l-istatus ta’ Operatur Ekonomiku Awtorizzat.Id-data għandha tkun aċċessibbli għall-amministrazzjonijiet tad-dwana ta' l-Istati Membri waqt il-qadi ta' dmirijiethom u, skond ir-regoli msemmija fit-tielet sottoparagrafu, għall-operaturi ekonomiċi.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistabbilixxu l-forma standard u l-kontenut tad-data li jrid jiġi reġistrat u r-regoli għall-aċċess għal dik id-data.Taqsima 2Rappreżentazzjoni tad-dwanaArtikolu 11Rappreżentant tad-dwana1. Min irid jista’ jinnomina rappreżentant meta jkun qed jittratta ma' l-awtoritajiet tad-dwana biex jagħmel l-atti u l-formalitajiet stipulati fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, minn issa 'l quddiem 'rappreżentant tad-dwana'.Dik ir-rappreżentazzjoni tad-dwana tista’ tkun diretta, f’liema każ ir-rappreżentant tad-dwana għandu jaġixxi f'isem u għan-nom ta' persuna oħra, jew indirettament, f'liema każ ir-rappreżentant tad-dwana għandu jaġixxi f'ismu stess iżda għan-nom ta' persuna oħra.2. Ir-rappreżentant tad-dwana jrid ikun stabbilit fit-territorju doganali tal-Komunità.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet li bihom tista’ titneħħa l-ħtieġa msemmija fl-ewwel sottoparagrafu ta’ dan il-paragrafu.Artikolu 12Għoti ta’ setgħat1. Meta jkun qed jittratta ma’ l-awtoritajiet tad-dwana, ir-rappreżentant tad-dwana għandu jistqarr li qed jaġixxi għan-nom tal-persuna rappreżentata u jispeċifika jekk ir-rappreżentazzjoni tad-dwana hiex diretta jew indiretta.Min jonqos li jistqarr li qed jaġixxi f’isem jew għan-nom ta’ xi ħadd ieħor jew li jistqarr li qed jaġixxi f’isem jew għan-nom ta’ persuna oħra mingħajr ma jkun mogħti s-setgħa biex jagħmel dan għandu jitqies li qed jaġixxi f’isem jew għan-nom tiegħu stess.2. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu lil min jistqarr li qed jaġixxi f’isem jew għan-nom ta’ persuna oħra biex iġib evidenza tas-setgħat tiegħu biex jaġixxi bħala rappreżentant tad-dwana, ħlief jekk il-persuna tagħmel parti minn kategorija ta’ persuni intitolati biex jaġixxu għan-nom ta’ persuna oħra.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija f'Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jidentifikaw il-kategoriji ta’ nies imsemmija fl-ewwel sottoparagrafu ta’ dan il-paragrafu.Artikolu 13Rappreżentazzjoni f’każijiet speċjali1. Meta persuna taġixxi bħala rappreżentant tad-dwana fuq bażi regolari u kummerċjali, din tista’ tingħata l-istatus ta’ ‘operatur ekonomiku awtorizzat’ skond Artikolu 14.2. Rappreżentant tad-dwana jista’ jaġixxi bħala rappreżentant fiskali, kif maħsub fid-dispożizzjonijiet tat-taxxa fuq il-valur miżjud, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala 'VAT', u f’dawk tas-sisa.Taqsima 3Operatur Ekonomiku AwtorizzatArtikolu 14Applikazzjoni u awtorizzazzjoni1. Persuna li hi stabbilita fit-territorju doganali tal-Komunità u li tissodisfa l-kundizzjonijiet mogħtija f’Artikoli 15 u 16 tista’ titlob li tingħata status ta’ operatur ekonomiku awtorizzat.L-awtoritajiet tad-dwana għandhom, jekk hemm bżonn wara li jikkonsultaw ma’ awtoritajiet oħra kompetenti, jagħtu dak l-istatus, li għandu jkun revedut minn żmien għal żmien.2. Operatur ekonomiku awtorizzat jista’ jgawdi mill-iffaċilitar tal-kontrolli tad-dwana marbuta mas-sigurtà u s-saħħa jew mis-simplifikazzjonijiet provduti skond din il-Kodiċi jew id-dispożizzjonijiet tagħha li jimplimentaw.3. L-istatus ta’ operatur ekonomiku awtorizzat għandu, skond Artikoli 15 u 16, ikun rikonoxxut mill-awtoritajiet tad-dwana fl-Istati Membri kollha, mingħajr preġudizzju għall-kontrolli mid-dwana. Iżda, skond il-kundizzjonijiet stipulati f'punt (g) ta' Artikolu 16, l-applikant jista' jitlob biex dak l-istatus imsemmi f'paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu jkun limitat għal Stat Membru wieħed speċifikat jew aktar.4. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom, fuq ir-rikonoxximent ta’ l-istatus ta’ operatur ekonomiku awtorizzat u dejjem jekk jintlaħqu l-ħtiġijiet marbuta ma' tip speċifiku ta' simplifikazzjoni msemmija fil-leġiżlazzjoni tad-dwana tal-Komunità, jawtorizzaw lill-operatur biex igawdi minn dik is-simplifikazzjoni.5. L-istatus ta’ operatur ekonomiku awtorizzat jista’ jkun sospiż jew irtirat bi qbil mal-kundizzjonijiet stipulati skond punt (h) ta’ Artikolu 16.6. L-operatur ekonomiku awtorizzat għandu jgħarraf lill-awtoritajiet tad-dwana bil-fatturi kollha li jinqalgħu wara li jingħata dak l-istatus li jistgħu jinfluwenzaw it-tkomplija jew il-kontenut tiegħu.Artikolu 15Għoti ta’ statusIl-kriterji biex jingħata status ta’ operatur ekonomiku awtorizzat għandhom ta’ l-inqas ikunu dawn li ġejjin:2.  rekord xieraq ta’ konformità mal-ħtiġijiet tad-dwana;3.  sistema sodisfaċenti ta’ kif jiġu mmaniġjati r-rekords kummerċjali u, fejn jixraq, dawk tat-trasport, li jagħtu lok biex isiru l-kontrolli kif imiss mid-dwana;4.  fejn jixraq, evidenza li hu finanzjarjament san;5.  fejn jixraq, standards prattiċi ta’ kompetenza jew kwalifiki professjonali direttament marbuta ma’ l-attività li tkun saret;6.  fejn jgħodd, standards adattati ta' sigurtà u saħħa.Artikolu 16Miżuri li jimplimentawIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jkopru dawn li ġejjin:(a) l-għoti ta’ status ta’ operatur ekonomiku awtorizzat;(b) il-frekwenza ta’ reviżjoni ta’ l-istatus ta’ operatur ekonomiku awtorizzat;(c) l-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet dwar l-użu ta' simplifikazzjonijiet;(d) l-identifikazzjoni ta’ awtorità tad-dwana kompetenti biex tagħti dak l-istatus u dawk l-awtorizzazzjonijiet;(e) it-tip u l-firxa ta’ l-iffaċilitar li jistgħu jingħataw fil-każ ta’ kontrolli mid-dwana marbuta mas-sigurtà u s-saħħa, billi jitqiesu r-regoli adottati skond Artikolu 27(3);(f) konsultazzjoni ma’ u għoti ta' informazzjoni lill-awtoritajiet tad-dwana oħra;(g) il-kundizzjonijiet li jillimitaw li talba li ssir mill-applikant għall-awtorizzazzjoni tista' tkun tgħodd għal Stat Membru wieħed jew aktar;(h) il-kundizzjonijiet li bihom l-istatus ta' 'operatur ekonomiku awtorizzat' jista' jkun sospiż jew revokat;(i) il-kundizzjonijiet li bihom il-ħtieġa li jkun stabbilit fil-Komunità tista’ titneħħa f’xi kategoriji speċifiċi ta’ operaturi ekonomiċi awtorizzati, billi jitqies, b’mod partikulari, il-ftehim internazzjonali.Taqsima 4Deċiżjonijiet marbuta ma’ l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tad-dwanaArtikolu 17Dispożizzjonijiet ġenerali1. Meta persuna titlob lill-awtoritajiet tad-dwana biex jieħdu deċiżjoni, dik il-persuna għandha tagħti l-informazzjoni kollha meħtieġa minn dawk l-awtoritajiet biex ikunu jistgħu jieħdu dik id-deċiżjoni.Deċiżjoni tista’ tintalab ukoll minn, u tittieħed fil-konfront ta’, diversi persuni.2. Id-deċiżjoni msemmija fil-Paragrafu 1 għandha tittieħed, u l-applikant ikun notifikat, mhux aktar tard minn xahrejn mid-data li fiha l-awtoritajiet tad-dwana jkunu rċevew it-talba, ħlief meta jkun maħsub mod għalih ieħor fil-leġiżlazzjoni tad-dwana.Iżda, meta l-awtoritajiet tad-dwana ma jistgħux ilaħħqu ma’ dak iż-żmien stipulat, huma għandhom jgħarrfu lill-applikant dwar dan qabel ma jiskadi dak iż-żmien, billi jagħtu r-raġunijiet u jindikaw perjodu ta' żmien itwal li jaħsbu li jeħtieġu biex ikunu jistgħu jieħdu d-deċiżjoni fuq it-talba magħmula.3. Sakemm mhux speċifikat mod ieħor fid-deċiżjoni jew fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, id-deċiżjoni għandha tibda sseħħ mid-data li fiha l-applikant ikun irċieva d-deċiżjoni, jew li fiha suppost kellu jirċeviha. Ħlief fil-każijiet maħsuba fl-Artikolu 25(2), id-deċiżjonijiet adottati għandhom ikunu infurzati mill-awtoritajiet tad-dwana minn dik id-data.4. Qabel ma tittieħed deċiżjoni li tista’ taffetwa b’mod negattiv lill-persuna jew persuni li lilhom tkun indirizzata, l-awtoritajiet tad-dwana jridu jgħarrfu lil dawn ta’ l-aħħar bl-oġġezzjonijiet tagħhom, billi jagħtu r-raġunijiet li fuqhom jibbażaw dawk l-oġġezzjonjiet. Il-persuna milquta għandha tingħata l-opportunita` biex tesprimi l-opinjoni tagħha, f'perjodu stipulat mid-data li fiha ntbagħtu l-oġġezzjonijiet.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-perjodu msemmi fl-ewwel sottoparagrafu ta’ dan il-paragrafu.Kif jiskadi dak il-perjodu, il-persuna konċernata għandha tkun mgħarrfa, fil-mod xieraq, bid-deċiżjoni, li għandu jkun fiha r-raġunijiet li fuqhom ġiet ibbażata.Il-ħtieġa li l-oġġezzjonijiet jiġu ikkomunikati qabel tittieħed deċiżjoni li tkun se tolqot b'mod negattiv lill-persuna li lilha hi indirizzata, se tgħodd ukoll għal dawk id-deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana mingħajr ma ssir talba minn qabel mill-persuna konċernata u b’mod partikulari għan-notifika ta’ ammont dovut lid-dwana kif stipulat fl-Artikolu 72(3).Id-deċiżjoni għandha tirreferi għad-dritt ta’ l-appell provdut fl-Artikolu 24.5. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet stipulati f'oqsma oħra li jispeċifikaw il-każijiet li fihom, u l-kundizzjonijiet li bihom, ċerti deċiżjonijiet huma invalidi jew isiru nulli jew bla effett, l-awtoritajiet tad-dwana li ħarġu d-deċiżjoni jistgħu jannullawha, jemendawha jew jirrevokawha jekk din ma tkunx konformi mal-leġiżlazzjoni tad-dwana jew mal-linji-gwida jew in-noti mfissra għall-interpretazzjoni tagħha.Artikolu 18Validità tad-deċiżjonijiet mal-Komunità kollhaSakemm mhux mitlub jew speċifikat mod ieħor, id-deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana għandhom ikunu validi fit-territorju doganali kollu tal-Komunità.Artikolu 19Annullament ta’ deċiżjonijiet favorevoli1. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jannullaw deċiżjoni favorevoli għal persuna li lilha tkun indirizzata jekk jintlaħqu dawn il-kundizzjonijiet kollha:(a) id-deċiżjoni li nħarġet kienet ibbażata fuq informazzjoni inkorretta jew mhux sħiħa;(b) l-applikant kien jaf jew suppost kien jaf li l-informazzjoni ma kinetx korretta jew sħiħa;(c) kieku l-informazzjoni kienet korretta u sħiħa, id-deċiżjoni kienet tkun differenti.2. Il-persuna li lilha ġiet indirizzata d-deċiżjoni għandha tkun mgħarrfa li ġiet annullata.3. L-annullament għandu jseħħ mid-data li fiha bdiet tapplika d-deċiżjoni tal-bidu, sakemm mhux speċifikat mod ieħor.4 Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija f’Artikolu 196(2), tadotta miżuri biex ikunu implimentati paragrafi 1, 2 u 3 ta' dan l-Artikolu, b’mod partikulari fil-każ tad-deċiżjonijiet indirizzati lil diversi persuni.Artikolu 20Revokazzjoni u emenda tad-deċiżjonijiet favorevoli1. Deċiżjoni favorevoli għandha tkun revokata jew emendata meta, f’każijiet barra dawk imsemmija f'Artikolu 19, ma kinux jew ma baqgħux jintlaħqu waħda jew aktar mill-kundizzjonijiet stipulati għall-ħruġ tagħha.2. Sakemm mhux speċifikat mod ieħor fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, deċiżjoni favorevoli indirizzata lil ħafna nies tista' tkun revokata biss fil-każ ta' persuna li tonqos milli taqdi l-obbligazzjoni imposta b'dik id-deċiżjoni.3. Il-persuna li lilha kienet indirizzata d-deċiżjoni għandha tkun mgħarrfa li d-deċiżjoni ġiet revokata jew emendata.4. Ir-revoka jew l-emenda tad-deċiżjoni għandha sseħħ mid-data li fiha n-notifika dwar ir-revoka jew l-emenda ġiet irċevuta, jew meta suppost kellha tiġi irċevuta, mill-persuna li lilha kienet indirizzata.Iżda, f’każijiet eċċezzjonali fejn jirrikjedu hekk l-interessi leġittimi tal-persuna li lilha kienet indirizzata d-deċiżjoni, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jiddeferixxu d-data li fiha tibda sseħħ ir-revoka jew l-emenda.5. Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija f’Artikolu 196(2), tadottamiżuri biex ikunu implimentati paragrafi 1 sa 4 ta’ dan l-Artikolu, b’mod partikulari fil-każ tad-deċiżjonijiet indirizzati lil diversi persuni.Artikolu 21Deċiżjonijiet speċjali1. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom, jekk jintalbu, joħorġu deċiżjonijiet li jispeċifikaw l-informazzjoni li torbot dwar it-tariffi, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala 'deċiżjonijiet BTI’, jew id-deċiżjonijiet li jispeċifikaw l-informazzjoni li torbot dwar l-oriġni, minn issa ’l quddiem magħrufa bħala ‘deċiżjonijiet BOI’.Dik it-talba tista’ tiġi miċħuda jekk ma jkollhiex x’taqsam ma’ xi proċedura tad-dwana li se ssir fil-fatt.2. Deċiżjonijiet BTI jew BOI għandhom ikunu jorbtu biss fejn tidħol il-klassifikazzjoni tat-tariffa jew biex tkun magħrufa l-oriġni ta’ l-oġġetti.Huma se jorbtu lill-awtoritajiet tad-dwana, mhux lill-persuna li lilha kienet indirizzata d-deċiżjoni, fil-każ biss ta' oġġetti li għalihom intemmu l-formalitajiet tad-dwana wara d-data tad-deċiżjoni.Huma se jorbtu lill-persuna indirizzata, mhux lill-awtoritajiet tad-dwana, b'effett biss mid-data li fiha tkun irċeviet, jew suppost kellha tirċievi, in-notifika tad-deċiżjoni.3. Id-deċiżjonijiet BTI jew BOI għandhom ikunu validi għal perjodu ta' tliet snin mid-data speċifikata fid-deċiżjoni.4. Biex tkun applikata deċiżjoni BTI jew BOI fil-kuntest ta' proċedura tad-dwana partikulari, jeħtieġ li l-persuna li lilha tkun indirizzata dik id-deċiżjoni tkun kapaċi tagħti xhieda li:(a) fil-każ ta’ deċiżjoni BTI, l-oġġetti dikjarati jaqblu f’kull sens ma’ dawk deskritti fid-deċiżjoni;(b) fil-każ ta’ deċiżjoni BOI, l-oġġetti msemmija u ċ-ċirkustanzi li jiddeterminaw il-ksib ta’ l-oriġni jikkorrispondu f'kull sens ma' l-oġġetti deskritti fid-deċiżjoni.5. B’deroga minn Artikolu 17(5) u Artikolu 19, deċiżjonijiet BTI jew BOI għandhom ikunu annullati jekk ikunu ibbażati fuq informazzjoni inkorretta jew mhux sħiħa mogħtija mill-applikanti.6. Deċiżjonijiet BTI jew BOI għandhom ikunu revokati skond Artikolu 17(5) u Artikolu 20.Huma ma jistgħux jiġu emendati.7. Minkejja Artikolu 120, il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw dawn li ġejjin:(a) il-kundizzjonijiet li bihom, u l-mument meta, id-deċiżjonijiet BTI jew BOI ma jibqgħux validi;(b) il-kundizzjonijiet li bihom u l-perjodu ta’ żmien għal deċiżjoni kif imsemmija f’punt (a) jistgħu jibqgħu jintużaw għal kuntratti li jorbtu bbażati fuq id-deċiżjoni u mitmuma qabel ma tiskadi l-validità tagħha.8. Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-kundizzjonijiet li bihom għandhom jinħarġu deċiżjonijiet oħra speċjali.Taqsima 5Penali doganaliArtikolu 22Penali doganali1. Kull Stat Membru għandu jaħseb għall-penali amministrattivi u kriminali minħabba nuqqas ta’ konformità mal-leġiżlazzjoni tad-dwana tal-Komunita`. Dawk il-penali għandhom ikunu effettivi, proporzjonali u jżommu bniedem milli jikser il-liġi.2. Il-penali amministrattivi għandhom ikunu ta’ din l-għamla, jew tat-tnejn:(a) multa fi flus mill-awtoritajiet tad-dwana, inkluż ħlas biex jieħu lok ta' u minflok penali kriminali;(b) it-tneħħija, sospensjoni jew emenda ta’ xi awtorizzazzjoni li għandha l-persuna konċernata.Meta l-penali amministrattivi jkunu magħquda ma' dawk kriminali, fuq l-istess fatti, il-ġbir ta’ dawk il-penali għandu jkun proporzjonali.Taqsima 6AppelliArtikolu 23Liġi kriminaliArtikolu 24, 25 u 26 m’għandhomx japplikaw għall-appelli magħmula bil-għan li jannullaw, jirrevokaw jew jemendaw deċiżjoni meħuda minn awtorita` ġudizzjarja.Artikolu 24Dritt ta’ appell1. Kull persuna għandu jkollha dritt tappella kull deċiżjoni li tittieħed mill-awtoritajiet tad-dwana li tolqotha direttament u individwalment.Kull min applika għal deċiżjoni għand l-awtoritajiet tad-dwana u ma ngħatax deċiżjoni fuq dik it-talba fi żmien stipulat imsemmi f'Artikolu 17(2) għandu jkun ukoll intitolat għal dritt ta' appell.2. Id-dritt ta’ l-appell jista’ jkun eżerċitat mill-inqas f’żewġ stadji:(a) fil-bidu, qabel ma l-awtoritajiet tad-dwana jew xi korp ieħor li jista’ jkun awtorità ġudizzjarja jew xi korp ewkivalenti speċjalizzat u innominat għal dak il-għan mill-Istati Membri;(b) sussegwentement, qabel ma korp indipendenti ogħla, li jista’ jkun awtorità jew xi korp ekwivalenti speċjalizzat, skond id-dispożizzjonijiet fis-seħħ fl-Istati Membri.3. L-appell irid isir b’mod elettroniku jew bil-miktub fl-Istat Membru fejn ittieħdet id-deċiżjoni jew fejn saret l-applikazzjoni għaliha.Artikolu 25Sospensjoni ta’ l-implimentazzjoni1. Meta jsir appell dan m’għandux jissospendi l-implimentazzjoni tad-deċiżjoni li fuqha hemm disgwid.2. B’deroga minn paragrafu 1, f’każ fejn tista’ ssir ħsara lil min għamel l-appell, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jissospendu għal kollox jew parzjalment l-implimentazzjoni tad-deċiżjoni li dwarha hemm disgwid.L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jissospendu għal kollox jew parzjalment l-implimentazzjoni tad-deċiżjoni li dwarha hemm nuqqas ta’ qbil, fejn jidhrilhom u jissuspettaw li mhix konsistenti mal-leġiżlazzjoni tad-dwana.3. Meta d-deċiżjoni li dwarha hemm nuqqas ta’ qbil tista’ twassal biex isir il-ħlas tad-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, is-sospensjoni ta’ dik il-garanzija għandu jiddependi mill-proviżjoni ta’ garanzija, sakemm dik il-garanzija ma jkollhiex tendenza li tikkawża diffikultajiet ekonomiċi jew soċjali serji lid-debitur.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni ta’ l-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu.Artikolu 26Deċiżjoni dwar l-appellArtikolu 17 għandu japplika fil-każ ta’ deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana dwar l-appelli.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura ta’ l-appelli tagħti lok għal tiswija immedjata ta’ deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana.Taqsima 7Kontroll ta’ l-oġġettiArtikolu 27Kontrolli mid-dwana1. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jagħmlu l-kontrolli kollha li jidhrilhom meħtieġa biex jiżguraw li tkun applikata sew il-leġiżlazzjoni tad-dwana u kull leġiżlazzjoni oħra li tirrigwarda d-dħul, ħruġ, ġarr, trasferiment u użu aħħari ta' l-oġġetti trasportati bejn it-territorju doganali tal-Komunità u territorji oħra, u l-preżenza ta' oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità.Dawk il-kontrolli, minn issa ’l quddiem magħrufa bħala ‘kontrolli mid-dwana’, jistgħu jinkludu eżaminar ta’ l-oġġetti, verifikar tad-data dikjarata u l-eżistenza u l-awtenticità ta’ dokumenti elettroniċi jew miktuba, l-eżaminar ta’ l-accounts ta’ l-impriżi u rekords oħra, l-ispezzjonar ta’ mezzi tat-trasport, l-ispezzjonar ta’ bagalji u oġġetti oħra li jġorru n-nies jew li jkollhom fuqhom.Il-kontrolli mid-dwana jistgħu jsiru barra t-territorju doganali tal-Komunità fejn ikun hemm lok għal dan fi ftehim internazzjonali.2. Il-kontrolli mid-dwana, barra spezzjonijiet b’mod każwali, għandhom ikunu ibbażati fuq analiżi tar-riskju billi jintużaw tekniċi ta’ proċessar tad-data elettroniċi, bil-għan li jiġu identifikati u evalwati r-riskji u jiżviluppaw il-miżuri meħtieġa biex jilqgħu għal dawn ir-riskji, skond il-kriterji żviluppati fuq livell nazzjonali, tal-Komunità u, fejn jeżisti, dak internazzjonali.L-Istati Membri, b’kooperazzjoni mal-Kummissjoni, għandhom jiżviluppaw, iżommu u jużaw sistema elettronika għall-implimentazzjoni ta’ l-immaniġjar tar-riskju, sa mhux aktar tard mit-30 ta’ Ġunju 2009.3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw dawn li ġejjin:(a) regoli dwar struttura komuni ta’ immaniġjar tar-riskju;(b) regoli biex jiġu stabbiliti l-kriterji komuni u ż-żoni ta’ kontroll li għandhom jingħataw priorità;(c) regoli li jkopru l-iskambju ta’ informazzjoni u analiżi dwar riskju bejn l-amministrazzjonijiet tad-dwana.Artikolu 28Kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet1. Fejn, fil-każ ta’ l-istess oġġetti, il-kontrolli barra dawk tad-dwana jsiru minn awtoritajiet kompetenti barra mill-awtoritajiet tad-dwana, dawk il-kontrolli għandhom isiru b’kooperazzjoni mill-qrib ma’ l-awtoritajiet tad-dwana, fejn ikun possibbli fl-istess ħin u post (post fejn tinqeda minn kollox f’darba).2. Fil-kuntest tal-kontrolli msemmija f'din is-Taqsima, l-awtoritajiet tad-dwana u awtoritajiet oħra kompetenti jistgħu, fejn meħtieġ bil-għan li jnaqqsu r-riskju, jaqsmu bejniethom id-data li jirċievu, fil-każ tad-dħul, ħruġ, ġarr, trasferiment u użu aħħari ta’ l-oġġetti li jgħaddu bejn it-territorju doganali tal-Komunita u territorji oħra, u l-preżenza ta’ oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità, ma’ xulxin, ma’ l-awtoritajiet tad-dwana ta’ Stati Membri oħra, u mal-Kummissjoni.Artikolu 29Verifikazzjoni wara li jinħelsu l-oġġettiL-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, wara li jeħilsu l-oġġetti u sabiex ikunu sodisfatti li d-dettalji li hemm fid-dikjarazzjoni sommarja jew tad-dwana, jispezzjonaw id-dokumenti kummerċjali u d-data marbuta ma' l-operazzjonijiet ta' l-oġġetti msemmija jew ma' ħidmiet kummerċjali sussegwenti li jinvolvu dawk l-oġġetti.Dawk l-ispezzjonijiet jistgħu jsiru fil-bini ta’ min għamel id-dikjarazzjoni jew tar-rappreżentant tiegħu, ta’ xi persuna oħra direttament jew indirettament involuta f’dawk l-operazzjonijiet li għandha saħħa ta’ negozju jew ta’ xi persuna oħra li għandha dak id-dokument u d-data għal skop ta' negozju. Dawk l-awtoritajiet jistgħu jeżaminaw anki l-oġġetti fejn ikun għadu possibbli li jiġu preżentati.Artikolu 30Eċċezzjonijiet1. M'għandhom isiru l-ebda kontrolli jew formalitajiet mid-dwana fil-każ ta' xi wieħed minn dawn li ġejjin:(a) il-kabina u l-post fejn jinżammu l-bagalji ta’ dawk li jaqbdu titjira intra-Komunitarja;(b) il-bagalji ta’ dawk li jaqsmu bil-baħar intra-Komunitarju.2. Il-Paragrafu 1 għandu jgħodd mingħajr preġudizzju għal xi waħda minn dawn li ġejjin:(a) l-ispezzjonijiet dwar sigurtà u saħħa li jsiru fuq il-bagalji mill-awtoritajiet ta’ l-Istati Membri, awtoritajiet tal-port jew l-ajruport jew burdnara;(b) spezzjonijiet marbuta ma’ projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet stipulati mill-Istati Membri, dejjem jekk dawk il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet huma kompatibbli mat-Trattat.Taqsima 8Żamma tad-dokumenti u informazzjoni oħra; drittijiet u spejjeżArtikolu 31Żamma ta’ dokumenti u informazzjoni oħra1. Il-persuna konċernata għandha żżomm id-dokumenti u l-informazzjoni msemmija f'Artikolu 9(1) bl-iskop li jsiru l-kontrolli mid-dwana, għal perjodu stipulat fid-dispożizzjonijiet fis-seħħ u għall-inqas għal tliet snin kalendarji, minkejja l-forma użata.Fil-każ ta’ l-oġġetti mħollija jidħlu fis-suq f’ċirkustanzi oħra barra dawk imsemmija fit-tielet sottoparagrafu, jew oġġetti dikjarati għall-esportazzjoni, dak il-perjodu għandu jibda mill-aħħar tas-sena li fiha jiġu aċċettati d-dikjarazzjonijiet biex jitħallew jidħlu fis-suq jew jiġu esportati.Fil-każ ta’ l-oġġetti mħollija jidħlu fis-suq mingħajr dazju jew b’rata mnaqqsa ta' dazju fuq l-esportazzjoni minħabba l-użu aħħari tagħhom, dak il-perjodu għandu jibda mill-aħħar tas-sena li fiha ma jibqgħux esposti għal superviżjoni mid-dwana.Għal dawk l-oġġetti li jridu jgħaddu minn proċedura oħra tad-dwana, dak il-perjodu għandu jibda mill-aħħar tas-sena li fiha ntemmet il-proċedura tad-dwana konċernata.2. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 73(4), wara li l-kontrolli tad-dwana li jkunu saru mill-awtoritajiet tad-dwana fil-każ ta’ ammont dovut lid-dwana jirriżulta li t-tniżżil relevanti fl-accounts għandu jkun imsewwi u l-persuna konċernata ġiet notifikata dwar dan, id-dokumenti għandhom jinżammu għal tliet snin oħra barra ż-żmien stipulat provdut f'paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu.Fejn ikun sar appell, id-dokumenti għandhom jinżammu sakemm tintemm il-proċedura.Artikolu 32Drittijiet u spejjeż1. L-awtoritajiet tad-dwana m'għandhom jitolbu li jitħallas l-ebda dritt għal kontrolli mid-dwana jew xi applikazzjoni oħra tal-leġiżlazzjoni tad-dwana waqt il-ħinijiet normali tal-ftuħ ta' l-uffiċċji kompetenti tagħhom tad-dwana.Iżda, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu li jitħallsu drittijiet jew jiġbru l-ispejjeż meta jingħataw servizzi speċifiċi.2. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni tat-tieni sottoparagrafu tal-paragrafu 1 u, b’mod partikulari, dawn li ġejjin:(a) attendenza, fejn meħtieġa, mill-impjegati tad-dwana barra l-ħinijiet normali ta' l-uffiċċju jew f'xi bini ieħor li mhuwiex bini tad-dwana;(b) analiżi jew rapporti ta’ l-esperti dwar l-oġġetti u l-ispejjeż tal-posta biex l-oġġetti jintbagħtu lura lill-applikant, speċjalment fil-każ tad-deċiżjonijiet meħuda skond Artikolu 21 jew l-għoti ta’ informazzjoni skond Artikolu 8(1);(c) l-eżaminar jew it-teħid ta’ kampjuni mill-oġġetti bl-iskop li jkunu verifikati, jew il-qerda ta’ l-oġġetti, fejn ikunu involuti spejjeż barra dawk biex jintużaw il-ħaddiema tad-dwana;(d) miżuri eċċezzjonali ta’ kontroll, fejn dawn huma meħtieġa minħabba n-natura ta’ l-oġġetti jew riskju li jista’ jkun hemm.KAPITOLU 3KONVERŻJONI TA’ FLUS, ŻMIEN STIPULAT U SIMPLIFIKAZZJONIArtikolu 33Konverżjoni ta’ flus1. Meta jkun meħtieġ li jissarrfu l-flus għal waħda minn dawn ir-raġunijiet, ir-rata tal-kambju applikabbli għandha tkun dik ippubblikata, jew li tkun tinstab fuq l-Internet, mill-awtoritajiet kompetenti:(a) minħabba li l-fatturi użati biex tkun magħrufa l-istima tad-dwana fuq l-oġġetti huma mfissra f'muniti oħra barra dak ta' l-Istat Membru fejn għandha tiġi determinata l-istima li tingħata mid-dwana;(b) minħabba li l-valur ta’ l-euro hu meħtieġ f’muniti nazzjonali bil-għan li tkun magħrufa l-klassifikazzjoni tat-tariffa ta' l-oġġetti, il-limitu tal-valuri li jistgħu jingħataw u l-ammont ta' dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni.Ir-rata tal-kambju għandha tirrifletti, b’mod effettiv kemm jista’ jkun, il-valur preżenti tal-munita msarrfa fir-rigward tal-munita ta’ l-Istat Membru.2. Meta jkun meħtieġ li l-flus jissarrfu għal raġunijiet oħra barra dawk imsemmija fil-Paragrafu 1, il-valur ta’ l-euro f’muniti nazzjonali li jrid jiġi applikat fi ħdan l-istruttura tal-leġiżlazzjoni tad-dwana għandu jkun iffissat darba f’sena.3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni tal-paragrafu 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu.Artikolu 34Żmien stipulat1. Meta jkun stipulat perjodu, data jew żmien fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, dak il-perjodu m’għandux jiġi estiż u dik id-data jew dak iż-żmien stipulat m’għandux jiġi deferit sakemm ma jsirx provvediment speċifiku fid-dispożizzjonijiet konċernati.2. Ir-regoli applikabbli għall-perjodi, dati u żmien stipulat mogħtija fir-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru. 1182/71[15] għandhom jgħoddu għaż-żmien stipulat mogħti fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, ħlief fejn jgħoddu dispożizzjonijiet oħra speċifiċi.Artikolu 35SimplifikazzjoniIl-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li bihom tistipula f’liema każijiet, u taħt liema kundizzjonijiet, tista’ tkun simplifikata l-applikazzjoni ta’ din il-Kodiċi.TITOLU IIFATTURI LI FUQHOM HUMA APPLIKATI D-DAZJI TA’ L-IMPORTAZZJONI JEW ESPORTAZZJONI U MIŻURI OĦRA APPLIKATI GĦALL-KUMMERĊ TA’ L-OĠĠETTIKAPITOLU 1TARIFFA DOGANALI KOMUNI U KLASSIFIKAZZJONI TAT-TARIFFA TA’ L-OĠĠETTIArtikolu 36Tariffa doganali komuni1. Id-dazji fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni għandhom ikunu ibbażati fuq it-Tariffa Doganali Komuni.Miżuri oħra preskritti mid-dispożizzjonijiet tal-Komunità li jolqtu oqsma speċifiċi marbuta mal-kummerċ ta’ l-oġġetti għandhom, fejn jixraq, ikunu applikati skond il-klassifikazzjoni tat-tariffa ta’ dawk l-oġġetti.2. It-Tariffa Doganali Komuni għandha tkun magħmula minn dawn li ġejjin:(a) in-Nomenklatura Magħquda ta’ l-oġġetti kif stipulat fir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87[16];(b) kull nomenklatura oħra li hi għal kollox jew parzjalment ibbażata fuq in-Nomenklatura Magħquda jew li taħseb għal iktar sottodiviżjonijiet għaliha, u li hi mwaqqfa permezz tad-dispożizzjonijiet tal-Komunità li jolqtu oqsma speċifiċi bil-għan li jiġu applikati l-miżuri tat-tariffi marbuta mal-kummerċ ta’ l-oġġetti;(c) id-dazji fuq l-importazzjoni konvenzjonali jew normali u awtonomi li jgħoddu għal dawk l-oġġetti koperti bin-Nomenklatura Magħquda;(d) il-miżuri preferenzjali tat-tariffi li hemm fil-ftehim li l-Komunità ikkonkludiet ma’ ċerti pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità jew gruppi ta’ dawk il-pajjiżi jew territorji;(e) il-miżuri preferenzjali tat-tariffi adottati unilateralment mill-Komunità fil-każ ta’ ċerti pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità jew gruppi ta’ dawk il-pajjiżi jew territorji;(f) miżuri awtonomi li jaħsbu għal tnaqqis jew eżenzjoni mid-dazji fuq l-importazzjoni fuq ċerti oġġetti;(g) trattament favorevoli tat-tariffi speċifikati għal ċerti oġġetti, li minħabba n-natura jew l-użu aħħari tagħhom, fil-kuntest tal-miżuri msemmija f'punti (c) sa (f) jew (h);(h) miżuri oħra ta’ tariffi maħsuba fil-leġiżlazzjoni agrikola, jew kummerċjali jew xi leġiżlazzjoni oħra tal-Komunità.3. Meta l-oġġetti konċernati jilħqu l-kundizzjonijiet stipulati f’punti (d) sa (g) tal-paragrafu 2, il-miżuri msemmija f’dawk id-dispożizzjonijiet għandhom japplikaw, fuq talba tad-dikjarant, minflok dawk li jaħseb għalihom punt (c) ta’ dak il-paragrafu. Dik l-applikazzjoni tista’ ssir b’lura, dejjem jekk ikun hemm konformità maż-żmien stipulat u l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-miżura relevanti tal-Kodiċi.4. Meta l-applikazzjoni tal-miżuri msemmija fil-punti (d) sa (g) tal-paragrafu 2, jew l-eżenzjoni mill-miżuri msemmija fil-punt (h) tiegħu, hija miftuħa biss għal ċertu volum ta’ importazzjonijiet jew esportazzjonijiet, dik l-applikazzjoni jew eżenzjoni għandha tieqaf, fil-każ tal-kwoti tat-tariffi, hekk kif jintlaħaq il-volum speċifikat ta’ importazzjonijiet jew esportazzjonijiet.Fil-każ tal-limitu tat-tariffi dik l-applikazzjoni għandha tieqaf permezz ta’ att legali tal-Komunità.Artikolu 37Klassifikazzjoni tat-tariffa ta' l-oġġettiBiex tkun applikata t-Tariffa Doganali Komuni, ‘il-klassifikazzjoni tat-tariffa’ ta’ l-oġġetti għandha ssir billi jkun determinat wieħed mis-sottotitoli jew aktar sottodiviżjonijiet tan-Nomenklatura Magħquda li permezz tagħha għandhom jiġu kklassifikati l-oġġetti.Biex ikunu applikati l-miżuri li mhumiex marbuta ma’ tariffi, ‘il-klassifikazzjoni tat-tariffa’ ta' l-oġġetti għandha ssir billi jkun determinat wieħed mis-sottotitoli jew aktar sottodiviżjonijiet tan-Nomenklatura Magħquda, jew xi nomenklatura oħra li hi mwaqqfa permezz tad-dispożizzjonijiet tal-Komunità u li hi għal kollox jew parzjalment ibbażata fuq in-Nomenklatura Magħquda jew li taħseb għal iktar sottodiviżjonijiet għaliha, li permezz tagħha għandhom jiġu kklassifikati dawk l-oġġetti.Is-sottotitolu jew is-sottodiviżjoni l-oħra magħrufa skond l-ewwel jew it-tieni paragrafu għandhom jintużaw bil-għan li jiġu applikati l-miżuri marbuta ma’ dak is-sottotitolu.KAPITOLU 2L-ORIĠNI TA’ L-OĠĠETTITaqsima 1Oriġni mhux preferenzjaliArtikolu 38FirxaL-Artikoli 39, 40 u 41 jistabbilixxu r-regoli biex tkun magħrufa l-oriġni mhux preferenzjali ta’ l-oġġetti bil-għan li jkunu applikati dawn li ġejjin:(a) it-Tariffa Doganali Komuni barra l-miżuri msemmija fil-punti (d) u (e) ta' l-Artikolu 36(2);(b) miżuri, barra l-miżuri tat-tariffa, stabbiliti permezz tad-dispożizzjonijiet tal-Komunità li jolqtu oqsma speċifiċi marbuta mal-kummerċ ta’ l-oġġetti;(c) miżuri oħra Komunitarji marbuta ma’ l-oriġni ta’ l-oġġetti.Artikolu 39Ksib ta’ l-oriġni1. Oġġetti miksuba għal kollox f’pajjiż jew territorju wieħed għandhom jitqiesu li oriġinaw f’dak il-pajjiż jew territorju.2. Oġġetti li l-produzzjoni tagħhom kienet tinvolvi aktar minn pajjiż jew territorju wieħed għandhom jitqiesu li oriġinaw fil-pajjiż jew territorju fejn għaddew mill-aħħar trasformazzjoni sostanzjali tagħhom.Artikolu 40Prova ta’ l-oriġni1. Meta l-oriġni ġiet indikata fid-dikjarazzjoni tad-dwana skond il-leġiżlazzjoni tad-dwana, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu lid-dikjarant biex iġib provi dwar l-oriġni ta’ l-oġġetti.2. Meta tingħata prova ta’ l-oriġni ta’ l-oġġetti skond il-leġiżlazzjoni tad-dwana jew leġiżlazzjoni tal-Komunità li tolqot oqsma speċifiċi, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, jekk ikollhom dubju raġonevoli, jitolbu aktar evidenza biex jiżguraw li l-indikazzjoni ta’ l-oriġni taqbel mar-regoli stabbiliti mil-leġiżlazzjoni relevanti tal-Komunità.3. Jista' jinħareġ dokument li jagħti prova ta' l-oriġni fil-Komunità fejn hu meħtieġ hekk mill-eżiġenzi tal-kummerċ.Artikolu 41Miżuri li jimplimentawIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri għall-implimentazzjoni ta’ paragrafu 39 u 40.Taqsima 2Oriġni preferenzjaliArtikolu 42Oriġni preferenzjali ta' l-oġġetti1. Sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-miżuri msemmija fil-punti (d) jew (e) ta’ l-Artikolu 36(2) jew mill-miżuri preferenzjali mhux marbuta ma’ tariffi, l-oġġetti għandhom jikkonformaw mar-regoli dwar oriġni preferenzjali msemmija fil-paragrafi 2, 3 u 4 ta’ dan l-Artikolu.2. Fil-każ ta’ l-oġġetti li jgawdu mill-miżuri preferenzjali msemmija fil-ftehim li l-Komunità ikkonkludiet ma’ ċerti pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità jew gruppi ta’ dawk il-pajjiżi jew territorji, ir-regoli dwar oriġni preferenzjali għandhom ikunu stipulati f’dak il-ftehim.3 Fil-każ ta’ l-oġġetti li jgawdu minn miżuri preferenzjali adottati unilateralment mill-Komunità għal ċerti pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità jew gruppi ta’ dawk il-pajjiżi jew territorji, barra dawk imsemmija fil-Paragrafu 5, il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw ir-regoli dwar oriġni preferenzjali.4. Fil-każ ta' l-oġġetti li jgawdu minn miżuri preferenzjali applikabbli fil-kummerċ bejn it-territorju doganali tal-Komunità u Ceuta u Melilla, li jinsabu fil-Protokoll 2 ta’ l-Att tas-Sħubija ta’ Spanja u l-Portugall, il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw ir-regoli dwar oriġni preferenzjali.5. Fil-każ ta’ l-oġġetti li jgawdu minn miżuri preferenzjali li jinsabu fl-arranġamenti preferenzjali favur l-pajjiżi u t-territorji ta’ barra assoċjati mal-Komunità, ir-regoli dwar l-oriġni preferenzjali għandhom ikunu adottati skond l-Artikolu 187 tat-Trattat.6. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni tar-regoli msemmija fil-Paragrafu 2 sa 5 ta’ dan l-Artikolu.KAPITOLU 3IL-VALUR TA’ L-OĠĠETTI GĦALL-FINIJIET DOGANALIArtikolu 43FirxaL-istima li d-dwana tagħti lill-oġġetti, bil-għan li tkun applikata t-Tariffa Doganali Komuni u l-miżuri li mhumiex marbuta mat-tariffi stabbiliti mid-dispożizzjonijiet tal-Komunità li jolqtu oqsma speċifiċi marbuta mal-kummerċ ta' l-oġġetti, għandha tkun determinata skond Artikoli 44 sa 47.Artikolu 44Il-valur tat-tranżazzjoni1. L-istima li d-dwana tagħti lill-oġġetti impurtati għandu jkun il-prezz li fil-fatt tħallas jew għandu jitħallas meta l-oġġetti jinbiegħu għall-esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Komunità, aġġustat, fejn hemm bżonn, bi qbil mal-miżuri adottati skond il-paragrafu 4, minn issa ’l quddiem magħruf bħala 'valur tat-tranżazzjoni'.Il-prezz li fil-fatt tħallas jew irid jitħallas huwa l-ħlas kollu magħmul jew li jrid isir mix-xerrej lil jew għall-benefiċċju tal-bejjiegħ fuq l-oġġetti impurtati u li jinkludi l-ħlas kollu magħmul jew li jrid isir bħala kundizzjoni tal-bejgħ ta' l-oġġetti impurtati mix-xerrej lill-bejjiegħ, jew mix-xerrej lil terza persuna biex jissodisfa l-obbligazzjoni tal-bejjiegħ. Il-ħlas mhux bilfors irid isir permezz ta' trasferiment ta' flus. Jista’ jsir permezz ta’ ittri ta’ kreditu jew strument negozjabbli u jista’ jsir direttament jew indirettament.2. Il-valur tat-tranżazzjoni għandu japplika dejjem jekk jintlaħqu dawn il-kundizzjonijiet li ġejjin:(a) m’hemmx restrizzjonijiet fuq kif ix-xerrej li jiddisponi minn jew juża’ l-oġġetti, minbarra dawn li ġejjin:(i) restrizzjonijiet imposti jew meħtieġa bil-liġi jew minn awtoritajiet pubbliċi fil-Komunità;(ii) limitazzjonijiet taż-żona ġeografika li fiha l-oġġetti jistgħu jerġgħu jinbiegħu;(iii) restrizzjonijiet li ma jaffetwawx sostanzjalment il-valur ta’ l-oġġetti;(b) il-bejgħ jew il-prezz mhux soġġett għal xi kundizzjoni jew konsiderazzjoni li għaliha ma jistax ikun determinat valur ta' l-oġġetti li qed ikunu stmati;(c) l-ebda parti mid-dħul ta' xi bejgħ mill-ġdid li jsir sussegwentement, minn kif jiddisponi minn jew juża' l-oġġetti x-xerrej m’għandhom imorru direttament jew indirettament għand il-bejjiegħ, sakemm ma jsirx aġġustament xieraq bi qbil mal-miżuri adottati skond il-paragrafu 4;(d) ix-xerrej u l-bejjiegħ ma jiġux minn xulxin, jew fejn, ix-xerrej u l-bejjiegħ jiġu minn xulxin, il-valur tat-tranżazzjoni hu aċċettabbli għall-finijiet tad-dwana mniżżla f’paragrafu 3.3. Għall-finijiet ta’ punt (d) ta’ paragrafu 2, il-fatt li x-xerrej u l-bejjiegħ jiġu minn xulxin mhix raġuni biżżejjed biex il-valur tat-tranżazzjoni ma jkunx aċċettat. Iċ-ċirkustanzi marbuta mal-bejgħ għandhom ikunu eżaminati, fejn hemm bżonn, u l-valur tat-tranżazzjoni għandu jkun aċċettat dejjem jekk dik ir-relazzjoni m’affetwatx il-prezz.Jekk, skond l-informazzjoni mogħtija mid-dikjarant jew inkella, l-awtoritajiet tad-dwana jidhrilhom li dik ir-relazzjoni affetwat il-prezz, huma għandhom jgħarrfu lid-dikjarant bir-raġunijiet tagħhom u jagħtuh żmien biżżejjed biex iwieġeb.4. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw l-elementi li, bl-iskop li jkun magħruf il-valur tad-dwana, ikunu miżjuda mal-prezz li fil-fatt tħallas jew irid jitħallas, jew li jista’ jkun eskluż.Artikolu 45Metodi sekondarji ta’ stima mid-dwana1. Meta l-istima li tagħti d-dwana ma tkunx tista’ tiġi determinata permezz ta’ l-Artikolu 44, għandha tkun direttament billi timxi f’sekwenza minn punt (a) sa punt (d) tal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, sakemm jintlaħaq l-ewwel punt fejn l-istima tad-dwana tista’ tiġi determinata.L-ordni ta’ kif jiġu applikati l-punti (c) u (d) għandu jinqaleb jekk jitlob hekk id-dikjarant.2. L-istima li tagħti d-dwana, skond il-paragrafu 1, għandu jkun:(a) il-valur tat-tranżazzjoni ta’ oġġetti identiċi mibjugħa għall-esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Komunità u esportati fl-istess jew madwar l-istess żmien bħall-oġġetti stmati;(b) il-valur tat-tranżazzjoni ta’ oġġetti simili mibjugħa għall-esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Komunità u esportati fl-istess jew madwar l-istess żmien bħall-oġġetti stmati;(c) il-valur ibbażat fuq il-prezz li bih l-oġġetti impurtati, jew oġġetti identiċi jew simili impurtati, jinbiegħu fit-territorju doganali tal-Komunità fl-akbar ammont possibbli lill-persuni li ma jiġux mill-bejjiegħa;(d) il-valur kompjutat, magħmul mis-somma ta’ dawn li ġejjin:(i) il-prezz jew il-valur tal-materjal u tal-manifattura jew xi pproċessar ieħor użat biex ikunu magħmula l-oġġetti impurtati;(ii) ammont għall-profitt u spejjeż ġenerali ekwivalenti għal dak li normalment ikun hemm fil-bejgħ ta' oġġetti ta' l-istess klassi jew għamla bħall-oġġetti li qed jiġu stmati li huma magħmula minn produtturi fil-pajjiż ta’ l-esportazzjoni għal esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Komunità;(iii) il-prezz jew il-valur tat-trasport ta’ l-oġġetti impurtati lejn il-post fejn iddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunita, ta’ l-ispejjeż tat-tagħbija u tal-manuvri marbuta ma' dak it-trasport u l-assigurazzjoni ta' l-oġġetti.3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw xi kundizzjonijiet u regoli oħra biex ikun applikat paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu.Artikolu 46Metodu li tista’ sserraħ fuquMeta l-istima tad-dwana fuq l-oġġetti impurtati ma tistax tiġi determinata permezz ta’ Artikoli 44 jew 45, għandha tkun determinata, skond id-data li jkun hemm fit-territorju doganali tal-Komunità, billi jintużaw mezzi konsistenti mal-prinċipji u dispożizzjonijiet ġenerali ta’ dawn li ġejjin:(a) il-ftehim dwar l-implimentazzjoni ta’ Artikolu VII tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ;(b) Artikolu VII tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ;(c) dan il-Kapitolu.Iżda, l-ebda waħda minn dawn li ġejjin ma tista’ tintuża’ biex tkun determinata l-istima li tagħti d-dwana permezz ta’ l-ewwel paragrafu:(a) il-prezz tal-bejgħ fit-territorju doganali tal-Komunità ta' l-oġġetti magħmula f'dak it-territorju;(b) sistema li taħseb biex tkun aċċettata l-ogħla minn żewġ valuri alternattivi għall-finijiet tad-dwana;(c) il-prezz ta’ l-oġġetti fis-suq domestiku tal-pajjiż ta’ l-esportazzjoni;(d) l-ispiża tal-produzzjoni, barra l-valuri kompjutati li ġew identifikati għal oġġetti identiċi jew simili skond punt (d) ta' l-Artikolu 45(2);(e) il-prezzijiet għall-esportazzjoni lejn pajjiż li ma jagħmilx parti mit-territorju doganali tal-Komunità;(f) l-inqas stimi li tagħti d-dwana;(g) valuri arbitrarji jew fittizji.Artikolu 47Miżuri li jimplimentawIl-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw ir-regoli biex tkun determinata l-istima li tagħti d-dwana f'każijiet speċifiċi, u fil-każ ta’ oġġetti li fuqhom weħlu ammont dovut lid-dwana wara li intużat proċedura speċjali.TITOLU IIIAMMONT DOVUT LID-DWANA U GARANZIJIKAPITOLU 1META JINTEĦEL AMMONT DOVUT LID-DWANATaqsima 1Dispożizzjonijiet ġeneraliArtikolu 48Ammont dovut lid-dwanaId-dazju fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni għandu jitħallas fil-każ ta’ oġġetti speċifiċi skond it-Tariffa Doganali Komuni, u l-ammont li jrid jitħallas għandu jitqies bħala l-ammont dovut lid-dwana.Taqsima 2Ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoniArtikolu 49Imħollija jidħlu fis-suq, dħul temporanju1. L-ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoni għandu jinteħel meta l-oġġetti li mhux ġejjin mill-Komunità jgħaddu minn waħda minn dawn il-proċeduri li ġejjin:(a) imħollija jidħlu fis-suq;(b) imħollija jidħlu temporanjament fis-suq b’eżenzjoni parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni.2. L-ammont dovut lid-dwana għandu jinteħel meta tkun aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana.3. Id-dikjarant għandu jkun id-debitur. F'każ ta' rappreżentazzjoni indiretta, il-persuna li għan-nom tagħha qed issir id-dikjarazzjoni għandha wkoll tkun debitur.Meta d-dikjarazzjoni tad-dwana fil-każ ta’ waħda mill-proċeduri msemmija fil-Paragrafu 1 ssir fuq informazzjoni li twassal biex ma jinġabrux id-dazji ta’ l-importazzjoni kollha jew parti minnhom, min ikun ta l-informazzjoni meħtieġa għad-dikjarazzjoni għandu jkun ukoll debitur, jekk kien jaf, jew suppost kellu jkun jaf, li dik l-informazzjoni kienet falza.Artikolu 50Dispożizzjonijiet speċjali marbuta ma’ oġġetti li ma joriġinawx1. Fejn ikun hemm projbizzjoni fuq teħid lura jew, eżenzjoni, mid-dazji fuq l-importazzjoni fuq oġġetti li ma joriġinawx użati fil-manifattura tal-prodotti, li għalihom inħarġet prova dwar l-oriġni tagħhom jew saret fil-kuntest ta’ arranġament preferenzjali bejn il-Komunità u ċerti pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità jew gruppi ta’ dawk il-pajjiżi jew territorji, għandu jinteħel l-ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni fuq dawn il-prodotti, permezz ta' waħda minn dawn li ġejjin:(a) l-aċċettazzjoni tan-notifika fuq l-esportazzjoni mill-ġdid marbuta mal-prodotti msemmija, miksuba permezz ta’ pproċessar attiv;(b) l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni marbuta ma’ l-oġġetti li għaddew mill-ipproċessar attiv f'każ li l-prodotti proċessati msemmija jkunu diġa ġew esportati.2. Meta jinteħel ammont dovut lid-dwana skond punt (a) ta’ paragrafu 1, l-ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni għandu jkun determinat skond l-istess kundizzjonijiet bħal fil-każ ta’ l-ammont dovut lid-dwana li minħabba li tiġi aċċettata, fl-istess data, id-dikjarazzjoni biex ikunu mħollija jidħlu fis-suq l-oġġetti li ma joriġinawx użati fil-manifattura tal-prodotti msemmija bil-għan li tintemm il-proċedura ta’ l-ipproċessar attiv.3. Artikolu 49(2) u (3) għandhom japplikaw. Iżda, fil-każ ta’ l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità kif imsemmija fl-Artikolu 189, id-debitur għandu jkun dak li jitfa’ n-notifika ta’ l-esportazzjoni mill-ġdid u, f’każ ta’ rappreżentazzjoni indiretta, dak li għan-nom tiegħu ssir in-notifika.Artikolu 51Ammont dovut lid-dwana li jinteħel minħabba nuqqas ta’ konformità1. F’każijiet oħra barra dawk imsemmija f’Artikoli 49 u 50, l-ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni għandu jinteħel minħabba nuqqas ta’ konformità ma’ waħda minn dawn li ġejjin:(a) waħda mill-obbligazzjonijiet stipulati fil-leġiżlazzjoni tad-dwana li tolqot id-dħul ta’ oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità fit-territorju doganali tal-Komunità, jew għaċ-ċaqliq, l-ipproċessar, il-ħżin, l-użu jew kif jiddisponu mill-oġġetti f’dak it-territorju;(b) kundizzjoni li torbot li l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità jgħaddu mill-proċedura tad-dwana jew l-għoti, permezz ta’ l-użu aħħari ta’ l-oġġetti, ta’ eżenzjoni mid-dazju jew rata mnaqqsa ta’ dazju fuq l-importazzjoni.2. Iż-żmien meta jinteħel l-ammont dovut lid-dwana għandu jkun wieħed minn dawn li ġejjin:(a) il-mument meta l-obbligazzjoni jekk ma titwettaqx tagħti lok biex jinteħel l-ammont dovut lid-dwana ma jibqax jintlaħaq jew jieqaf milli jintlaħaq;(b) il-mument meta l-oġġetti jgħaddu mill-proċedura tad-dwana jew ikunu dikjarati għal dak il-għan fejn ikun magħruf sussegwentement li fil-fatt ma ntlaħqitx il-kundizzjoni li kienet torbot li l-oġġetti jgħaddu minn dik il-proċedura jew l-għoti ta’ eżenzjoni mid-dazju jew rata mnaqqsa ta’ dazju fuq l-importazzjoni minħabba l-użu aħħari ta’ l-oġġetti.3. Fil-każijiet imsemmija f’punt (a) ta’ paragrafu 1, id-debitur għandu jkun wieħed minn dawn li ġejjin:(a) xi persuna li kienet meħtieġa twettaq l-obbligazzjonijiet konċernati;(b) xi persuna li kienet konxja jew li suppost kellha tkun taf li ma ġietx sodisfatta l-obbligazzjoni skond il-leġiżlazzjoni tad-dwana u li aġixxiet għan-nom tal-persuna li kienet obbligata tilħaq l-obbligazzjoni, jew li ipparteċipat fl-att li wassal biex ma tintlaħaqx l-obbligazzjoni;(c) xi persuna li akkwistat jew kellha l-oġġetti msemmija u li kienet konxja jew suppost kellha tkun taf meta akkwistat jew irċeviet l-oġġetti li ma ntlaħqitx l-obbligazzjoni skond il-leġiżlazzjoni tad-dwana.Fil-każijiet imsemmija f’punt (b) ta’ paragrafu 1, id-debitur għandu jkun dak meħtieġ jikkonforma mal-kundizzjonijiet li jorbtu li l-oġġetti jgħaddu minn proċedura tad-dwana jew l-oġġetti konċernati jiġu dikjarati permezz ta’ dik il-proċedura jew l-għoti ta’ eżenzjoni fuq id-dazju jew rata mnaqqsa ta’ dazju minħabba l-użu aħħari ta’ l-oġġetti.Meta tissawwar dikjarazzjoni tad-dwana fil-każ ta’ waħda mill-proċeduri msemmija fil-Paragrafu 1, jew xi informazzjoni meħtieġa mil-leġiżlazzjoni tad-dwana marbuta mal-kundizzjonijiet li jorbtu li l-oġġetti jgħaddu mill-proċedura tad-dwana tingħata lill-awtoritajiet tad-dwana, li twassal biex id-dazji kollha jew parti mid-dazji ta’ l-importazzjoni ma jinġabrux, min ta l-informazzjoni meħtieġa biex issir id-dikjarazzjoni u li kien jaf, jew suppost kellu jkun jaf, li dik l-informazzjoni kienet falza se jkun ukoll debitur.Artikolu 52Tnaqqis tad-dazji li diġa tħallsu1. Meta jinteħel dazju tad-dwana, skond Artikolu 51(1), fil-każ ta' l-oġġetti mħollija jidħlu fis-suq b'rata mnaqqsa ta' dazju fuq l-importazzjoni minħabba l-użu aħħari tagħhom, l-ammont li tħallas meta l-oġġetti tħallew jidħlu fis-suq għandu jitnaqqas mill-ammont dovut lid-dwana.L-ewwel sottoparagrafu għandu japplika mutatis mutandis meta jinteħel ammont dovut lid-dwana fuq imbarazz u skart li joħroġ mill-qerda ta' dawk l-oġġetti.2. Meta jinteħel ammont dovut lid-dwana, skond Artikolu 51(1), fil-każ ta’ l-oġġetti li jitħallew jidħlu b’mod temporanju b’eżenzjoni parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni, l-ammont li tħallas taħt l-eżenzjoni parzjali għandu jitnaqqas mill-ammont dovut lid-dwana.Taqsima 3Ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoniArtikolu 53Dikjarazzjoni fuq l-esportazzjoni1. Ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoni għandu jinteħel meta l-oġġetti li huma soġġetti għal dazji fuq l-esportazzjoni jgħaddu mill-proċedura tad-dwana.2. L-ammont dovut lid-dwana għandu jinteħel meta tkun aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana.3. Id-dikjarant għandu jkun id-debitur. F'każ ta' rappreżentazzjoni indiretta, il-persuna li għan-nom tagħha ssir id-dikjarazzjoni għandha wkoll tkun debitur.Meta tissawwar dikjarazzjoni tad-dwana fuq informazzjoni li twassal biex ma jinġabrux id-dazji ta’ l-esportazzjoni kollha jew parti minnhom, min ikun ta l-informazzjoni meħtieġa għad-dikjarazzjoni u li kien jaf, jew suppost kellu jkun jaf, li dik l-informazzjoni kienet falza għandu jkun ukoll debitur.Artikolu 54Ammont dovut lid-dwana li jinteħel minħabba nuqqas ta’ konformità1. F’każijiet oħra barra dawk imsemmija fl-Artikolu 53, u jekk l-oġġetti huma soġġetti għal dazji fuq l-esportazzjoni, l-ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoni għandu jinteħel minħabba nuqqas ta’ konformità ma’ waħda minn dawn li ġejjin:(a) waħda mill-obbligazzjonijiet stipulati fil-leġiżlazzjoni tad-dwana dwar il-ħruġ, ċaqliq jew kif jiddisponu mill-oġġetti;(b) il-kundizzjonijiet li bihom l-oġġetti tħallew jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità b’eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-esportazzjoni.2. Iż-żmien meta jinteħel l-ammont dovut lid-dwana għandu jkun wieħed minn dawn li ġejjin:(a) il-mument meta l-oġġetti fil-verità jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità mingħajr dikjarazzjoni tad-dwana;(b) il-mument meta l-oġġetti jaslu f'destinazzjoni barra dik li għaliha tħallew jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità b'eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-esportazzjoni;(c) jekk l-awtoritajiet tad-dwana ma jkunux f’pożiżżjoni li jiddeterminaw il-mument imsemmi fil-punt (b), l-iskadenza taż-żmien stipulat biex tingħata evidenza li l-kundizzjonijiet li jintitolaw lil dawk l-oġġetti għal eżenzjoni fil-fatt ġew sodisfatti.3. Meta l-oġġetti li huma soġġetti għal dazji fuq l-esportazzjoni jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità mingħajr dikjarazzjoni tad-dwana, id-debitur għandu jkun wieħed minn dawn li ġejjin:(a) kwalunkwe persuna li kienet meħtieġa twettaq l-obbligazzjoni konċernata;(b) kwalunkwe persuna li ħadet sehem fl-att li wassal biex ma titwettaqx l-obbligazzjoni u li kienet konxja jew suppost kellha tkun taf li d-dikjarazzjoni tad-dwana ma saritx imma fil-fatt suppost kellha ssir.4. Meta jinteħel ammont dovut lid-dwana minħabba nuqqas ta’ konformità mal-kundizzjonijiet li bihom l-oġġetti tħallew jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità b’eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-esportazzjoni, id-debitur għandu jkun wieħed minn dawn li ġejjin:(a) id-dikjarant;(b) fil-każ ta’ rappreżentazzjoni indiretta, min jagħmel jew għan-nom ta’ min issir id-dikjarazzjoni.Taqsima 4Dispożizzjonijiet komuni għall-ammonti dovuti lid-dwana li jinteħlu fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoniArtikolu 55Projbizzjonijiet u restrizzjonijietL-ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni għandu jinteħel jekk ikun marbut ma’ l-oġġetti li huma soġġetti għall-miżuri ta' projbizzjoni jew restrizzjoni fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta' kull għamla.Iżda, l-ebda ammont dovut lid-dwana m’għandu jinteħel fuq id-dħul illegali fit-territorju doganali tal-Komunità ta’ flus foloz jew drogi narkotiċi jew sustanzi psikotropiċi li ma jidħlux fis-settur ekonomiku sorveljati strettament mill-awtoritajiet kompetenti minħabba l-użu tagħhom għal skopijiet mediċi u xjentifiċi.Għall-finijiet tal-penali marbuta ma' reati doganali, l-ammont dovut lid-dwana għandu jitqies li nteħel meta, skond il-liġi ta' Stat Membru, id-dazji tad-dwana jew ta' l-ammont dovut lid-dwana jservu bħala bażi biex ikunu determinati l-penali.Artikolu 56Diversi debituriMeta diversi persuni jkunu soġġetti għall-ħlas ta’ ammont wieħed dovut lid-dwana, huma għandhom ikunu kollha soġġetti għall-ħlas ta’ l-ammont kollu.Meta wieħed jew aktar minn dawk in-nies deliberatament kisru l-leġiżlazzjoni tad-dwana, għandha tingħata priorità biex jinġabar l-ammont dovut lid-dwana mingħand dawn in-nies.Artikolu 57Regoli ġenerali biex ikun ikkalkulat l-ammont ta’ dazju1. L-ammont ta’dazju fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni għandu jkun determinat skond dawk ir-regoli li bihom jiġi ikkalkulat id-dazju applikabbli fuq l-oġġetti konċernati meta jkun inteħel fuqhom l-ammont dovut lid-dwana.2. Fejn ma jkunx jista' jiġi determinat eżatt iż-żmien meta nteħel l-ammont dovut lid-dwana, dak iż-żmien għandu jitqies li kien iż-żmien meta l-awtoritajiet tad-dwana jkunu tal-fehma li l-oġġetti huma f'qagħda fejn inteħel l-ammont dovut lid-dwana.Iżda, meta bl-informazzjoni li għandhom l-awtoritajiet tad-dwana jkunu jistgħu jistabbilixxu li l-ammont dovut lid-dwana nteħel qabel iż-żmien meta waslu għal dik il-konklużjoni, l-ammont dovut lid-dwana għandu jitqies li nteħel fl-iktar żmien bikri li fiha dik is-sitwazzjoni tista’ tkun magħrufa.3. Fejn il-leġiżlazzjoni tad-dwana taħseb għal trattament favorevoli tat-tariffa ta' oġġetti, ħelsien jew eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, skond punti (d) sa (g) ta’ Artikolu 36(2), Artikoli 136 sa 141, 178 u 181 sa 184, dak it-trattament favorevoli tat-tariffa, ħelsien jew eżenzjoni għandu japplika wkoll f'każijiet fejn l-ammont dovut lid-dwana nteħel skond Artikoli 51 jew 54, dejjem jekk l-imġiba tal-persuna konċernata ma tinvolvix l-ebda involviment fi frodi.Artikolu 58Regoli speċjali biex ikun ikkalkulat l-ammont ta’ dazju1. Meta nteħlu spejjeż għall-ħżin jew għall-manuvri tas-soltu fit-territorju doganali tal-Komunità għal dawk l-oġġetti li għaddew mill-proċedura tad-dwana, dawk l-ispejjeż jew iż-żieda fil-valur m’għandhomx jitqiesu meta jkun ikkalkulat l-ammont ta’ dazju fuq l-esportazzjoni fejn id-dikjarant jagħti prova sodisfaċenti ta’ dawn l-ispejjeż.Iżda, il-valur tad-dwana, in-natura u l-oriġni ta’ l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità użati fl-operazzjonijiet għandhom jitqiesu meta jkun ikkalkulat l-ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni.2. Meta tinbidel il-klassifikazzjoni tat-tariffa ta’ l-oġġetti li għaddew mill-proċedura tad-dwana minħabba l-manuvri tas-soltu fit-territorju doganali tal-Komunità, il-klassifikazzjoni oriġinali tat-tariffa għall-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura għandha tkun applikata meta jitlob id-dikjarant.3. Meta l-ammont dovut lid-dwana jinteħel fuq prodotti ipproċessati minħabba l-proċedura ta’ pproċessar attiv, dak l-ammont dovut għandu, jekk jitlob id-dikjarant, ikun determinat skond il-klassifikazzjoni tat-tariffa, il-valur tad-dwana, in-natura u l-oriġni ta’ l-oġġetti li jgħaddu mill-ipproċessar attiv meta tkun aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana marbuta ma’ dawn l-oġġetti.Artikolu 59Dispożizzjonijiet li jimplimentawIl-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw dawn li ġejjin:(a) ir-regoli biex ikun ikkalkulat l-ammont ta’ dazju fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta' l-oġġetti;(b) regoli oħra speċjali għal proċeduri speċifiċi;(c) derogi minn Artikoli 57 u 58.Artikolu 60Il-post fejn jinteħel l-ammont dovut lid-dwana1. L-ammont dovut lid-dwana għandu jinteħel fejn issir id-dikjarazzjoni tad-dwana msemmija f’Artikoli 49 u 53 jew, skond Artikolu 128 (3), fejn suppost kellha ssir.Fil-każijiet l-oħra, il-post fejn jinteħel l-ammont dovut lid-dwana għandu jkun dak fejn jinqalgħu ċ-ċirkustanzi li wasslu għalih.Jekk ma jkunx jista’ jiġi determinat dak il-post, l-ammont dovut lid-dwana għandu jinteħel fejn l-awtoritajiet tad-dwana jkunu tal-fehma li l-oġġetti huma f’qagħda li nteħel l-ammont dovut lid-dwana.2. Jekk l-oġġetti għaddew minn proċedura tad-dwana li ma ġietx meħlusa, u l-post ma jkunx jista’ jiġi determinat, skond it-tieni jew it-tielet sottoparagrafi ta’ paragrafu 1, fi żmien stipulat, l-ammont dovut lid-dwana għandu jinteħel fil-post fejn l-oġġetti jew għaddew mill-proċedura konċernata jew inkella ddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità permezz ta’ dik il-proċedura.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija f'Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-perjodu ta’ żmien imsemmi fl-ewwel sottoparagrafu ta’ dan il-paragrafu.3. Meta bl-informazzjoni li għandhom l-awtoritajiet tad-dwana jkunu jistgħu jistabbilixxu li l-ammont dovut lid-dwana seta’ nteħel f’diversi postijiet, l-ammont dovut lid-dwana għandu jitqies li nteħel fil-post fejn inteħel l-ewwel.4. Jekk l-awtorità tad-dwana tistabbilixxi li l-ammont dovut lid-dwana nteħel skond punt (a) ta’ Artikolu 51(1) fi Stat Membru ieħor u dak l-ammont dovut huwa inqas minn EUR 100,000, l-ammont dovut għandu jitqies li nteħel fl-Istat Membru fejn saret it-tfitxija.KAPITOLU 2GARANZIJA FUQ AMMONT DOVUT LID-DWANA LI HEMM JEW LI JISTA’ JKUN HEMMArtikolu 61Dispożizzjonijiet ġenerali1. Dan il-Kapitolu għandu jgħodd kemm għal garanziji fuq ammonti dovuti lid-dwana li nteħlu kifukoll għal dawk li ma nteħlux, sakemm mhux speċifikat mod ieħor.2. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu lid-debitur jagħti garanzija biex ikun żgurat li jitħallas l-ammont dovut lid-dwana u ħlasijiet oħra, b'mod partikulari l-VAT u d-dazju tas-sisa kif maħsub fil-dispożizzjonijiet fis-seħħ dwar il-VAT u s-sisa.3. Meta l-awtoritajiet tad-dwana jeħtieġu li tingħata garanzija, din għandu jipprovdiha d-debitur jew min ikun soġġett għal dak l-ammont dovut.4. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jitolbu li tingħata garanzija waħda biss għall-oġġetti jew dikjarazzjoni speċifika.Il-garanzija mogħtija għal dikjarazzjoni speċifika għandha tgħodd għall-ammont dovut lid-dwana fuq l-oġġetti kollha koperti minn jew meħlusa permezz ta' dik id-dikjarazzjoni, sew jekk hiex korretta jew le.5. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jagħtu lok biex dik il-garanzija tingħata minn persuna oħra barra mill-persuna li minnha hi mitluba.6. Fuq talba tal-persuna msemmija f’paragrafi 3 sa 5 ta’ dan l-Artikolu, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, skond Artikolu 67(1) u (2), jawtorizzaw l-għoti ta’ garanzija komprensiva li tkopri l-ammont dovut lid-dwana fil-każ ta’ żewġ operazzjonijiet, dikjarazzjonijiet, proċeduri jew aktar.7. L-ebda dikjarazzjoni m’għandha tkun meħtieġa mill-Istati, mill-awtoritajiet reġjonali u tal-gvernijiet lokali jew korpi oħra li jaqgħu taħt il-liġi pubblika, għall-attivitajiet li huma jieħdu sehem fihom bħala awtoritajiet pubbliċi.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw każijiet oħra fejn mhix meħtieġa garanzija jew fejn hi meħtieġa garanzija mnaqqsa.8. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jneħħu l-ħtieġa li tingħata garanzija fejn l-ammont li jrid ikun kopert ma jkunx jaqbeż il-limitu statistiku tad-dikjarazzjonijiet stabbiliti skond Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1172/95[17].9. Meta l-awtoritajiet tad-dwana jaċċettaw jew jawtorizzaw garanzija, din għandha tkun valida fit-territorju doganali kollu tal-Komunità, għall-iskopijiet li għalihom ingħatat.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistabbilixxu eċċezzjonijiet għall-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu.Artikolu 62Garanzija obbligatorja1. Meta jkun obbligatorju li tingħata garanzija, u skond ir-regoli adottati mniżżla fil-Paragrafu 3, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jiffissaw l-ammont ta’ dik il-garanzija fuq livell li hu ekwivalenti għall-ammont preċiż dovut lid-dwana jekk dak l-ammont jista’ jkun stabbilit b’ċertezza meta tkun meħtieġa l-garanzija.Meta ma jkunx jista’ jiġi stabbilit l-ammont preċiż dovut lid-dwana, l-ammont tal-garanzija għandu jkun iffissat bħala l-ammont massimu, kif stmat mill-awtoritajiet tad-dwana, ta’ l-ammont dovut lid-dwana li nteħel jew jista’ jinteħel.2. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 67, fejn tingħata garanzija komprensiva għall-ammonti dovuti lid-dwana li jvarjaw fl-ammont maż-żmien, l-ammont ta’ dik il-garanzija għandu jkun iffissat fuq livell li bih l-ammonti dovuti lid-dwana jkunu koperti l-ħin kollu.3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri għall-implimentazzjoni ta’ paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.Artikolu 63Garanzija mhux obbligatorjaMeta mhux obbligatorju li tiġi provduta garanzija, dik il-garanzija għandha xorta waħda tintalab mill-awtoritajiet tad-dwana jekk ikunu tal-fehma li l-ammont dovut lid-dwana x’aktarx ma jitħallas fiż-żmien preskritt. L-ammont tagħha għandu jkun iffissat minn dawk l-awtoritajiet sabiex ma jaqbiżx il-livell imsemmi fl-Artikolu 62.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw meta garanzija mhix obbligatorja.Artikolu 64Għoti ta’ garanzija1. Garanzija tista’ tingħata b’wieħed minn dawn il-modi li ġejjin:(a) b’depożitu fi flus jew bi kwalunkwe mezz ieħor ta’ ħlas rikonoxxut mill-awtoritajiet tad-dwana li hu ekwivalenti għal depożitu fi flus, magħmul f’euro jew fil-munita ta’ l-Istat Membru li fih hi meħtieġa l-garanzija;(b) billi l-garantur iwiegħed li jagħmel tajjeb;(c) b’xi forma oħra ta’ garanzija li tassigura bl-istess mod li jitħallas l-ammont dovut lid-dwana.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija f'Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jispeċifikaw il-forom ta’ garanziji msemmija fl-ewwel sottoparagrafu ta’ dan il-paragrafu.2. Għandha tingħata garanzija forma ta’ depożitu fi flus jew ħlas meqjusa ekwivalenti għal depożitu fi flus skond id-dispożizzjonijiet fis-seħħ fl-Istat Membru fejn hi meħtieġa l-garanzija.Artikolu 65Għażla ta’ garanzijaMin ikun meħtieġ jagħti garanzija jista’ jagħżel bejn it-tipi ta' garanziji stipulati f'Artikolu 64(1).Iżda, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jiċħdu li jaċċettaw it-tip ta’ garanzija magħżula jekk minħabba fiha ma tkunx tista' topera sew il-proċedura tad-dwana konċernata.L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu li l-garanzija magħżula tinżamm għal perjodu speċifikat.Artikolu 66Il-Garantur1. Il-garantur imsemmi f’punt (b) ta’ Artikolu 64(1) jrid ikun terza persuna stabbilit fit-territorju doganali tal-Komunità. Il-garantur għandu jkun approvat mill-awtoritajiet tad-dwana li jeħtieġu l-garanzija, sakemm ma jkunx bank jew xi istituzzjoni finanzjarja oħra rikonoxxuta uffiċjalment u li hi akkreditata fil-Komunità.2. Il-garantur għandu jagħmel tajjeb bil-miktub li jħallas l-ammont iffissat dovut lid-dwana.Il-wegħda għandha tkopri wkoll, fil-limiti ta’ l-ammont iffissat, ammonti ta' dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni li jridu jitħallsu wara li ssir il-verifika biex jinħelsu.3. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jiċħdu milli japprovaw lill-garantur jew it-tip ta’ garanzija proposta fejn ta’ l-aħħar x'aktarx jidhru li ma jistgħux jiżguraw li jitħallas l-ammont dovut lid-dwana fiż-żmien stipulat.Artikolu 67Garanzija komprensiva1. L-awtorizzazzjoni msemmija fl-Artikolu 61(6) għandha tingħata biss lil dawk li jissodisfaw il-kundizzjonijiet li ġejjin:(a) huma stabbiliti fil-Komunità;(b) ma kisrux il-liġi tad-dwana jew tat-taxxa b'reati serji jew repetuti;(c) jużaw b’mod regolari l-proċeduri involuti jew huma magħrufa mill-awtoritajiet tad-dwana bħala nies li kapaċi jaqdu l-obbligazzjoni tagħhom marbuta ma’ dawn il-proċeduri.2. Meta trid tingħata garanzija komprensiva fuq ammonti dovuti lid-dwana li jistgħu jinteħlu, operatur ekonomiku awtorizzat jista’ juża’ l-garanzija komprensiva b’ammont imnaqqas jew titneħħilu, skond Artikolu 61(7), dejjem jekk ta’ l-inqas jintlaħqu dawn il-kriterji li ġejjin:(a) tintuża’ sew il-proċedura tad-dwana konċernata waqt xi perjodu speċifiku;(b) ikun hemm kooperazzjoni ma’ l-awtoritajiet tad-dwana;(c) fil-każ tat-tneħħija tal-garanzija, ikun finanzjarjament san biex ikun jista’ jaqdi l-obbligazzjonijiet tiegħu.3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jkopru l-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu.Artikolu 68Dispożizzjonijiet oħra marbuta ma’ l-użu tal-garanziji1. F’każijiet fejn l-ammont dovut lid-dwana jista’ jinteħel fil-kuntest ta’ proċeduri speċjali, għandhom japplikaw paragrafi 2, 3 u 4.2. It-tneħħija tal-garanzija awtorizzata skond Artikolu 67(2) m’għandhiex tgħodd għal dawk l-oġġetti li jistgħu jżidu r-riskju.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri għall-implimentazzjoni ta’ l-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu.3. Bħala miżura eċċezzjonali f’ċirkustanzi speċjali, il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri biex tipprojbixxi temporanjament l-użu ta’ garanzija komprensiva b’ammont imnaqqas kif imsemmi fl-Artikolu 67(2).4. Fil-każ ta’ l-oġġetti li ġew meqjusa li huma soġġetti għal frodi fuq skala kbira waqt li jkunu taħt garanzija komprensiva, il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija f'Artikolu 196(2), tadotta miżuri biex tipprojbixxi temporanjament l-użu ta’ garanzija komprensiva.Artikolu 69Garanzija oħra jew garanzija li tieħu post oħrajnMeta l-awtoritajiet tad-dwana jistabbilixxu li l-garanzija mogħtija ma tiżgurax, jew x’aktarx m’għadhiex jew mhix biżżejjed biex tiżgura, li jitħallas l-ammont dovut lid-dwana fi żmien stipulat, huma għandhom jitolbu li kwalunkwe wieħed minn dawk imsemmija fl-Artikolu 61(3), jew biex jipprovdi garanzija oħra jew inkella biex jibdel il-garanzija oriġinali b'waħda ġdida, skond kif jixtieq.Artikolu 70Liberazzjoni tal-garanzija1. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jilliberaw il-garanzija meta jitħallas l-ammont dovut lid-dwana jew ma jkunx hemm lok li jerġa’ jinħoloq.2. Meta jkun tħallas parzjalment l-ammont dovut lid-dwana, jew jista' jinħoloq biss fuq parti, mill-ammont li ġie marbut b’garanzija, il-parti korrispondenti tal-garanzija għandha tinħeles fuq talba tal-persuna konċernata, sakemm l-ammont involut ma jiġġustifikax li ssir dik l-azzjoni.3. Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri għall-implimentazzjoni ta’ paragrafu 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu.KAPITOLU 3ĠBIR U ĦLAS TA’ DAZJU U ĦLAS MILL-ĠDID U TNAQQIS TA’ DAZJUTaqsima 1Determinazzjoni, notifika lid-debitur u tniżżil fl-accounts ta’ l-ammont ta’ dazjuArtikolu 71Kif jiġi determinat l-ammont ta’ dazjuL-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas għandu jkun determinat mill-awtoritajiet tad-dwana responsabbli mit-territorju li fih inteħel l-ammont dovut lid-dwana, jew li tqies li kellu jinteħel skond Artikolu 60, hekk kif ikollhom l-informazzjoni meħtieġa.Artikolu 72Notifika ta’ l-ammont dovut lid-dwana1. Id-debitur għandu jkun notifikat bid-deċiżjoni li tiddetermina l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas fil-forma preskritta mil-liġi nazzjonali fit-territorju li fih inteħel l-ammont dovut.In-notifika msemmija fl-ewwel sottoparagrafu m’għandhiex issir f’dawn is-sitwazzjonijiet li ġejjin:(a) meta, minħabba li għad irid ikun determinat l-ammont ta' dazju, ġiet imposta miżura ta' politika kummerċjali, f'forma ta' dazju;(b) meta l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas jaqbeż dak determinat fid-deċiżjoni meħuda skond Artikolu 21;(c) meta d-deċiżjoni oriġinali biex ma jiġix notifikat l-ammont ta’ dazju jew biex jiġi notifikat l-ammont ta’ dazju f’għadd inqas mill-ammont li jrid jitħallas, ittieħdet skond id-dispożizzjonijiet ġenerali li ġew invalidati f’data iktar tard b’deċiżjoni tal-qorti;(d) f’każijiet fejn l-awtoritajiet tad-dwana huma eżentati milli jinnotifikaw l-ammonti ta’ dazju.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri għall-implimentazzjoni ta’ punt (d) tat-tieni sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu.2. Meta l-ammont ta' dazju li jrid jitħallas hu daqs l-ammont li tniżżel fid-dikjarazzjoni tad-dwana, id-debitur m'hemmx għalfejn ikun notifikat bid-deċiżjoni msemmija fil-paragrafu 1.F’dawk il-każijiet, id-deċiżjoni li l-awtoritajiet tad-dwana jieħdu biex jeħilsu l-oġġetti għandha tkun l-istess bħal dik li biha jgħarrfu lid-debitur dwar l-ammont ta’ dazju li għandu jitħallas.3. Meta ma japplikax paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, id-deċiżjoni li tiddetermina l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas għandha tkun notifikata lid-debitur fi żmien erbatax-il ġurnata mid-data li fiha l-awtoritajiet tad-dwana jkunu f’qagħda li jieħdu dik id-deċiżjoni skond Artikolu 17(4).Artikolu 73Żmien stipulat biex ikun notifikat l-ammont dovut lid-dwana1. In-notifika tad-deċiżjoni li tiddetermina l-ammont ta’ dazju ma tistax tinħareġ lid-debitur wara li jiskadi l-perjodu ta’ tliet snin mid-data li fiha tħallas l-ammont dovut lid-dwana.2. Meta l-ammont dovut lid-dwana jkun frott ta’ xi att li, meta sar, seta’ jagħti lok biex jittieħdu passi kriminali bil-Qorti, il-perjodu ta’ tliet snin stipulat fil-Paragrafu 1 għandu jkun estiż għal għaxar snin.3. Meta jsir appell permezz ta’ Artikolu 24, il-perjodi stipulati fil-Paragrafu 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu għandhom ikunu sospiżi, għal kemm itulu l-proċeduri ta’ l-appell, mid-data li fiha jkun sar l-appell.4. Meta jerġa’ jiddaħħal l-obbligu għall-ammont dovut lid-dwana skond Artikolu 84(3) il-perjodi stipulati f’paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu għandhom jitqiesu sospiżi mid-data li fiha saret l-applikazzjoni tal-ħlas mill-ġdid jew it-tnaqqis skond Artikolu 90, sakemm tittieħed deċiżjoni dwar il-ħlas mill-ġdid jew it-tnaqqis.Artikolu 74Tniżżil fl-accounts1. L-awtoritajiet tad-dwana msemmija f'Artikolu 71 għandhom iniżżlu l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas fl-accounts tagħhom.L-ewwel sottoparagrafu m’għandux japplika fil-każijiet imsemmija fit-tieni sottoparagrafu ta’ Artikolu 72(1).L-awtoritajiet tad-dwana m’għandhomx għalfejn iniżżlu fl-accounts l-ammonti ta’ dazji li, skond Artikolu 73, ma setgħux jibqgħu jiġu notifikati lid-debitur.2. L-Istati Membri għandhom jiddeterminaw il-proċeduri prattiċi biex jitniżżlu fl-accounts l-ammonti ta’ dazji. Dawk il-proċeduri jistgħu jvarjaw skond jekk, minħabba ċ-ċirkustanzi li fihom inteħel l-ammont dovut lid-dwana, l-awtoritajiet tad-dwana serrħux rashom li dawk l-ammonti jitħallsu.Artikolu 75Meta għandhom jitniżżlu fl-accounts1. Meta jinteħel ammont dovut lid-dwana minħabba li tkun aċċettata d-dikjarazzjoni ta’ l-oġġetti għall-proċedura tad-dwana, barra milli jiddaħħlu b’mod temporanju u b’eżenzjoni parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni, jew xi att ieħor li għandu l-istess effett legali bħal dik li tkun aċċettata, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom iniżżlu l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas fl-accounts fi żmien erbatax-il ġurnata minn mindu jinħelsu l-oġġetti.Iżda, dejjem jekk dak il-ħlas ġie garantit, l-ammont globali ta’ dazju marbut ma’ l-oġġetti meħlusa lill-istess persuna waqt il-perjodu stipulat mill-awtoritajiet tad-dwana, li m’għandux jaqbeż il-31 ġurnata, jista’ jitniżżel darba biss fl-accounts fl-aħħar ta’ dak il-perjodu. Dak li jitniżżel fl-accounts għandu jsir fi żmien ħamest ijiem minn meta jiskadi l-perjodu konċernat.2. Meta l-oġġetti jistgħu jinħelsu fuq ċerti kundizzjonijiet li jorbtu kif għandu jkun determinat jew kif għandu jinġabar l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas, dak li jitniżżel fl-accounts għandu jsir fi żmien erbatax-il ġurnata minn meta jkun determinat l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas jew minn meta jkun iffissat l-obbligu li jitħallas dak id-dazju.Iżda, meta l-ammont ta’ dazju hu marbut ma’ miżura proviżjonali ta’ politika kummerċjali forma ta’ dazju, l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas għandu jitniżżel fl-accounts fi żmien xahrejn mid-data tal-pubblikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea fejn jistabbilixxi l-miżura definittiva ta' politika kummerċjali.3. Meta jinteħel ammont dovut lid-dwana f’ċirkustanzi li mhumiex koperti b’paragrafu 1, l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas għandu jitniżżel fl-accounts fi żmien erbatax-il ġurnata mid-data li fiha l-awtoritajiet tad-dwana jkunu jistgħu jikkalkulaw l-ammont ta’ dazju msemmi u jiddeterminaw min hu d-debitur.4. Paragrafu 3 għandu japplika mutatis mutandis fejn jidħol l-ammont ta’ dazju li jrid jinġabar jew li jkun fadal jinġabar meta l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas ma jkunx tniżżel fl-accounts skond paragrafu 1, 2 u 3, jew kien determinat u tniżżel fl-accounts fuq livell inqas mill-ammont li kellu jitħallas.5. Iż-żmien stipulat f'paragrafu 1, 2 u 3 biex jitniżżlu fl-accounts m'għandux japplika f'ċirkustanzi imprevedibbli jew f'każ ta' forza maġġuri.Artikolu 76Miżuri li jimplimentawIl-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw ir-regoli dwar x’għandu jitniżżel fl-accounts.Taqsima 2Żmien stipulat u proċeduri dwar il-ħlas ta’ dazjuArtikolu 77Żmien stipulat b’mod ġenerali biex isir il-ħlas, superviżjoni tal-ħlas1. L-ammonti ta’ dazju notifikati skond Artikolu 72 għandhom jitħallsu mid-debitur fil-perjodu preskritt mill-awtoritajiet tad-dwana.Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 25(2), dak il-perjodu m’għandux jaqbeż għaxart ijiem minn meta d-debitur ikun notifikat dwar l-ammont ta’ dazju li għandu jitħallas. F'każ li jkun hemm ġemgħa ta' ammonti li jridu jitniżżlu fl-accounts skond il-kundizzjonijiet stipulati fit-tieni sottoparagrafu ta' Artikolu 75(1), dan għandu jkun iffissat b'tali mod li d-debitur ma jkunx jista' jikseb perjodu itwal għall-ħlas milli kieku tħalla jiddeferixxi l-ħlas skond Artikolu 79.Dak il-perjodu għandu jiġi estiż awtomatikament meta jkun magħruf li l-persuna konċernata rċeviet in-notifika tard wisq biex tkun tista' tħallas fiż-żmien preskritt.Dak il-perjodu jista’ jkun estiż ukoll mill-awtoritajiet tad-dwana fuq talba tad-debitur fejn l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas kien determinat waqt li saret il-verifika wara li nħelsu l-oġġetti kif imsemmi fl-Artikolu 29. Bla ħsara għal Artikolu 82(1), dawk l-estensjonijiet m’għandhomx jaqbżu ż-żmien meħtieġ biex id-debitur jieħu l-passi meħtieġa biex jeħles mill-obbligazzjoni tiegħu.2. Jekk id-debitur ikun intitolat għal waħda mill-faċilitajiet ta’ ħlas stipulati f’Artikoli 79 sa 82, il-ħlas għandu jsir fil-perjodu jew perjodi speċifikati li jikkonċernaw dawk il-faċilitajiet.3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-kundizzjonijiet dwar is-sospensjoni taż-żmien stipulat għall-ħlas ta’ l-ammont dovut f’dawn is-sitwazzjonijiet li ġejjin:(a) meta applikazzjoni għal tnaqqis ta’ dazju ssir skond Artikolu 90;(b) meta l-oġġetti għandhom jiġu sekwestrati, meqruda jew imħollija f’idejn l-Istat;(c) meta l-ammont dovut lid-dwana nteħel skond Artikolu 51 u kien hemm aktar minn debitur wieħed.Artikolu 78Ħlas1. Il-ħlas għandu jsir fi flus jew bi kwalunkwe mezz ieħor simili li bih jitħallas l-ammont dovut, inkluż billi jiġi aġġustat il-bilanċ ta’ kreditu kif miftiehem ma’ l-awtoritajiet tad-dwana.2. Il-ħlas jista’ jsir minn terza persuna minflok mid-debitur.Artikolu 79Ħlas deferitBla ħsara għal Artikolu 85, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom, fuq talba tal-persuna konċernata u meta tingħata l-garanzija, jagħtu lok biex ikun deferit il-ħlas tad-dazju li jrid jitħallas b'wieħed minn dawn il-modi li ġejjin:(a) separatament għal kull ammont ta’ dazju li tniżżel fl-accounts skond l-ewwel sottoparagrafu ta’ Artikolu 75(1), jew Artikolu 75(4);(b) globalment fil-każ ta’ l-ammonti kollha ta’ dazju li tniżżlu fl-accounts skond l-ewwel sottoparagrafu ta’ Artikolu 75(1) waqt perjodu stipulat mill-awtoritajiet tad-dwana u li ma jaqbiżx il-31 ġurnata;(c) globalment fil-każ ta’ l-ammonti kollha ta’ dazju li jitniżżlu f’forma waħda skond it-tieni sottoparagrafu ta' Artikolu 75(1).Artikolu 80Żmien stipulat għall-ħlas deferit1. Il-perjodu biex ikun deferit il-ħlas imniżżel f'Artikolu 79 għandu jkun 30 ġurnata. Dan għandu jkun ikkalkulat kif imfisser f’paragrafi 2, 3 u 4 ta’ dan l-Artikolu.2. Meta l-ħlas ikun deferit skond punt (a) ta’ Artikolu 79, il-perjodu għandu jibda mill-għada li l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas ġie notifikat lid-debitur.3. Meta l-ħlas ikun deferit skond punt (b) ta’ Artikolu 79, il-perjodu għandu jibda mill-għada li fih jintemm il-perjodu aggregat. Dan għandu jitnaqqas bin-numru ta’ ġranet li jikkorrispondu għal nofs il-ġranet koperti bil-perjodu aggregat.4. Meta l-ħlas ikun deferit skond punt (c) ta’ Artikolu 79, il-perjodu għandu jibda mill-għada ta’ meta jintemm il-perjodu stipulat biex jinħelsu l-oġġetti msemmija. Dan għandu jitnaqqas bin-numru ta’ ġranet li jikkorrispondu għal nofs il-ġranet koperti bil-perjodu konċernat.5. Meta n-numru ta’ ġranet tal-perjodi msemmija f’paragrafi 3 u 4 ikun numru fard, in-numru ta’ ġranet li jrid jitnaqqas mill-perjodu ta’ 30 ġurnata skond dawk il-paragrafi għandu jkun daqs nofs l-iżgħar numru biż-żewġ li jmiss.6. Meta l-perjodi msemmija fil-Paragrafu 3 u 4 huma ġimgħat kalendarji, l-Istati Membri jistgħu jagħtu lok biex l-ammont ta’ dazju li għalih ġie deferit il-ħlas jitħallas il-Ġimgħa tar-raba’ ġimgħa wara l-ġimgħa kalendarja konċernata.Jekk dawn il-perjodi huma xhur kalendarji, l-Istati Membri jistgħu jagħtu lok li l-ammont ta’ dazju li għalih ġie deferit il-ħlas jitħallas sas-sittax-il ġurnata tax-xahar wara x-xahar kalendarju konċernat.Artikolu 81Miżuri li jimplimentawIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw ir-regoli dwar ħlas deferit f’każijiet fejn id-dikjarazzjoni tad-dwana hi simplifikata skond Artikoli 125 jew 127.Artikolu 82Faċilitajiet oħra ta’ ħlas1. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jagħtu lok li d-debitur juża’ faċilitajiet oħra ta’ ħlas barra l-ħlas deferit dejjem jekk jagħti garanzija.Iżda, dik il-garanzija ma jkunx hemm bżonnha meta jkun magħruf li hi, minħabba l-qagħda tad-debitur, tista’ tikkawża diffikultajiet serji ekonomiċi jew soċjali.Meta l-faċilitajiet jingħataw skond l-ewwel sottoparagrafu, l-interessi tal-kreditu għandhom jitħallsu fuq l-ammont ta’ dazju. L-ammont ta’ dawk l-interessi għandu jkun daqs l-ammont li kieku jrid jitħallas għal dan il-għan fis-suq ta’ l-euro jew, fejn hu adattat, fis-suq nazzjonali tal-munita li fiha jrid jitħallas l-ammont.L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jżommu lura milli jwaħħlu interessi fuq il-kreditu fejn biex iwaħħlu l-interessi, minħabba l-qagħda tad-debitur, joħolqu diffikultajiet ekonomiċi jew soċjali serji.2. Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni ta' paragrafu 1.Artikolu 83Infurzar ta’ ħlasijiet, arretrati1. Meta l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas ma tħallasx fiż-żmien preskritt, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jiżguraw li dak l-ammont jitħallas bil-mezzi kollha disponibbli għalihom skond il-liġi ta’ l-Istat Membru.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri biex tiżgura li jsir il-ħlas mill-garanturi fil-kuntest tal-proċedura speċjali.2. L-interessi fuq l-arretrati għandhom jinteħlu fuq l-ammont ta’ dazju mid-data li fiha jiskadi l-perjodu preskritt sa meta jsir il-ħlas. Ir-rata ta’ interessi fuq l-arretrati m’għandhiex tkun iktar minn livell wieħed ta’ persentaġġ aktar mir-rata ta’ interessi fuq il-kreditu fis-suq ta’ l-euro jew tal-munita nazzjonali konċernata. Ma tistax tkun inqas minn dik ir-rata.3. Meta l-ammont dovut lid-dwana ġie notifikat skond Artikoli 72(3), l-interessi fuq l-arretrati għandhom jinteħlu flimkien ma' dak l-ammont ta' dazju, mid-data li fiha nteħel l-ammont ta’ dazju dovut lid-dwana sa meta ssir in-notifika.Ir-rata ta’ l-interessi fuq l-arretrati għandha tkun iffissata skond paragrafu 2.4. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu ma jwaħħlux interessi fuq l-arretrati fejn meta jwaħħluhom, minħabba l-qagħda tad-debitur, dawn joħolqu diffikultajiet serji ekonomiċi jew soċjali.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-każijiet, f’terminu ta’ żmien u ammonti, li fihom l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jneħħu l-interessi fuq l-arretrati.Taqsima 3Ħlas mill-ġdid u tnaqqis ta’ dazjuArtikolu 84Dispożizzjonijiet ġenerali1. Għall-finijiet ta’ din is-Taqsima, għandhom japplikaw it-tifsiriet li ġejjin:(a) ‘ħlas mill-ġdid’ tfisser ir-rimborż ta’ dazji li tħallsu fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni;(b) ‘tnaqqis’ tfisser it-tneħħija ta’ l-obbligu li jitħallas ammont mid-dazju fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni li ma tħallasx.Meta ssir referenza f’din is-taqsima għal dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, din għandha titqies li tkopri l-interessi fuq l-arretrati.2. Il-ħlas lura m’għandux jagħti lok għall-ħlas ta’ interessi mill-awtoritajiet tad-dwana konċernati.Iżda, l-interessi għandhom jitħallsu meta ma tkunx implimentata deċiżjoni li tagħti ħlas lura skond Artikolu 85 fi żmien tliet xhur mid-data li fiha ttieħdet dik id-deċiżjoni.F’dawk il-każijiet, l-interessi għandhom jitħallsu mid-data meta jiskadi l-perjodu ta’ tliet xhur sa meta jsir il-ħlas lura. Ir-rata ta’ interessi għandha tkun daqs ir-rata ta’ interessi fis-suq ta’ l-euro jew tal-munita nazzjonali konċernata.3. Meta l-awtorità tad-dwana bi żball tkun tat lok għall-ħlas mill-ġdid jew tnaqqis, għandu jerġa’ jiddaħħal l-obbligu li jitħallas id-dazju sabiex ma jkunx miżmum biż-żmien il-ġbir ta’ l-ammont oriġinali dovut lid-dwana taħt Artikolu 73.F’dawk il-każijiet, l-interessi kollha li tħallsu u li huma mniżżla fit-tieni sottoparagrafu ta’ paragrafu 2 għandhom jingħataw lura.Artikolu 85Ħlas mill-ġdid u tnaqqis1. Bla ħsara għall-kundizzjonijiet stipulati f’din is-Taqsima, id-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni għandhom, dejjem jekk l-ammont li jrid jitħallas jew jitnaqqas ma jaqbiżx ċertu ammont, jitħallsu lura jew jitnaqqsu skond dan li ġej:(a) dazji immultati żżejjed;(b) oġġetti difettużi;(c) żbalji mill-awtoritajiet tad-dwana;(d) is-sehem li ma jagħtix ammont fiss ta’ interessi.Barra minn hekk, fejn tħallsu d-dazji u ġiet invalidata d-dikjarazzjoni tad-dwana korrispondenti, skond Artikolu 117, dawk id-dazji għandhom jitħallsu lura.2. Skond ir-regoli ta’ kompetenza għal deċiżjoni, meta l-awtoritajiet tad-dwana nfushom jiskopru fil-perjodi msemmija f’Artikolu 90 li d-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni jistgħu jitħallsu lura jew jitnaqqsu skond Artikoli 86, 88 jew 89, huma għandhom iħallsuhom lura jew inaqqsu fuq inizjattiva tagħhom stess.3. Jekk is-sitwazzjoni li wasslet biex ittieħdet deċiżjoni dwar l-ammont ta' dazju kienet riżultat ta' qerq min-naħa tad-debitur, m'għandu jingħata l-ebda ħlas lura jew isir l-ebda tnaqqis.Artikolu 86Ħlas lura u tnaqqis ta’ dazji immultati żżejjedId-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni għandhom jitħallsu lura jew jitnaqqsu jekk l-ammont stipulat fid-deċiżjoni oriġinali tad-dwana jaqbeż l-ammont li jrid jitħallas, jew kien notifikat lid-debitur kuntrarjament għal punti (c) jew (d) ta' Artikolu 72(1).Artikolu 87Oġġetti difettużi1. Id-dazji fuq l-importazzjoni għandhom jitħallsu lura jew jitnaqqsu jekk id-deċiżjoni li tiddetermina l-ammont ta’ dawk id-dazji hi marbuta ma’ oġġetti li tħallew jidħlu fis-suq li ġew rifjutati mill-importatur minħabba, li meta nħelsu, kienu difettużi jew ma qablux mal-kundizzjonijiet tal-kuntratt li bih ġew impurtati.Oġġetti difettużi għandhom jitqiesu li jinkludu dawk l-oġġetti li ġratilhom ħsara qabel inħelsu.2. Il-ħlas lura jew it-tnaqqis fid-dazji ta’ l-importazzjoni għandhom jingħataw dejjem jekk l-oġġetti ma ntużawx, ħlief għall-użu inizjali kif seta' kien meħtieġ biex ikun magħruf jekk kinux difettużi jew jekk kinux jaqblu mal-kundizzjonijiet tal-kuntratt.3. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jiżguraw li d-debitur jerġa’ jesporta l-oġġetti mit-territorju doganali tal-Komunita jew, fuq talba tiegħu stess, jgħaddihom mill-proċedura ta’ l-ipproċessar attiv (inkluż biex jinqerdu), għall-ġarr passiv, jew biex jinħażnu f’żona ħielsa.Artikolu 88Ħlas lura jew tnaqqis minħabba żball mill-awtoritajiet tad-dwanaGħandha tittieħed deċiżjoni biex jitħallsu lura jew jitnaqqsu d-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni jekk id-deċiżjoni oriġinali li tiddetermina l-ammont ta’ dazju ma qablitx ma’ l-ammont li ried jitħallas, minħabba żball mill-awtoritajiet tad-dwana, dejjem jekk jintlaħqu dawn il-kundizzjonijiet li ġejjin:(a) id-debitur ma setax jinduna sew b’dak l-iżball;(b) id-debitur kien qed jagħmel l-affarijiet għall-finijiet tajbin.Meta l-istatus preferenzjali ta’ l-oġġetti jkun stabbilit skond is-sistema ta’ kooperazzjoni amministrattiva li tinvolvi l-awtoritajiet ta’ pajjiż jew territorju barra t-territorju doganali tal-Komunità, il-ħruġ ta’ ċertifikat minn dawk l-awtoritajiet, jekk jirriżulta li mhux korrett, għandu jitqies bħala żball li ma setax ikun magħruf faċilment skond it-tifsira ta’ punt (a) ta’ l-ewwel paragrafu.Il-ħruġ ta’ ċertifikat żbaljat m’għandux, iżda, jitqies bħala żball jekk kien ibbażat fuq fatti mogħtija ħażin mill-esportatur, ħlief jekk ikun evidenti li l-awtoritajiet li ħarġuh kienu konxju jew suppost kellhom ikunu konxji li l-oġġetti ma ssodisfawx il-kundizzjonijiet stipulati biex ikunu trattati b'mod preferenzjali.Id-debitur għandu jitqies li kien qed jagħmel l-affarijiet sew jekk jista’ juri li, waqt il-perjodu li kienu qed isiru l-operazzjonijiet ta’ kummerċ konċernati, hu ħa ħsieb li jiżgura li ntlaħqu l-kundizzjonijiet kollha għal trattament preferenzjali.Id-debitur ma jistax iserraħ rasu fuq stqarrija li l-affarijiet saru sew jekk il-Kummissjoni ppubblikat avviż fil- Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea, fejn tat ir-raġunijiet għal dubju dwar l-applikazzjoni xierqa ta' l-arranġamenti preferenzjali mill-pajjiż jew territorju li bbenifika.Artikolu 89Ħlas lura u tnaqqis fl-ishmaF’sitwazzjonijiet oħra barra dawk imsemmija fit-tieni sottoparagrafu ta’ Artikolu 85(1) u f’Artikoli 86, 86 u 88, id-dazji fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni għandhom jitħallsu lura jew jitnaqqsu skond l-interessi ta’ l-ishma meta jinteħel ammont dovut lid-dwana taħt ċirkustanzi speċjali li fihom id-debitur ma jistax ikun mixli b'qerq jew b'negliġenza.Artikolu 90Proċedura dwar ħlas lura u tnaqqis1 Debitur li jqis li għandhom jitħallsu lura jew jitnaqqsu d-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni taħt Artikolu 85 għandu jitfa’ applikazzjoni fl-uffiċċju tad-dwana adattat f'dawn il-perjodi li ġejjin:(a) f’każ ta’ dazji immultati żżejjed, żball mill-awtoritajiet tad-dwana, jew ishma li ma jirrendux ammont fiss ta’ interessi, fi żmien tliet snin mid-data tan-notifika ta' l-ammont;(b) fil-każ ta’ oġġetti difettużi, fi żmien sena mid-data tan-notifika ta' l-ammont;(c) fil-każ ta' invalidazzjoni tad-dikjarazzjoni tad-dwana, fiż-żmien speċifikat fir-regoli applikabbli għall-invalidazzjoniIl-perjodu speċifikat f’punti (a) u (b) ta’ l-ewwel sottoparagrafu għandu jkun estiż jekk l-applikant jagħti prova li nżamm milli jitfa’ applikazzjoni fiż-żmien minħabba ċirkustanzi imprevidibbli jew forza maġġuri.2. Paragrafu 1 għandu japplika mutatis mutandis f’każijiet fejn l-awtoritajiet tad-dwana jħallsu lura jew inaqqsu fuq inizjattiva tagħhom skond Artikolu 85(2).3 Fejn ikun sar appell permezz ta' Artikolu 24 kontra n-notifika ta' l-ammont dovut lid-dwana, il-perjodu relevanti speċifikat fl-ewwel sottoparagrafu ta’ paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu għandu jkun sospiż, mid-data li fiha jsir l-appell, sakemm itulu l-proċeduri ta' l-appell.4. Wara li jirċievu l-applikazzjoni skond paragrafu 1, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jieħdu deċiżjoni dwar jekk għandhomx jagħtu l-ħlas lura jew it-tnaqqis, kif imiss.Il-ħlas lura jew it-tnaqqis jista’ jsir għal kollox jew parzjalment.Artikolu 91Miżuri li jimplimentawIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri għall-implimentazzjoni ta’ din is-Taqsima. Dawn il-miżuri għandhom jistipulaw il-każijiet li fihom il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija f’Artikolu 196(3), tiddeċiedi jekk it-tnaqqis jew il-ħlas lura ta’ ammont ta’ dazju hux ġustifikat.KAPITOLU 4ĦLAS GĦAL KOLLOX TA’ L-AMMONT DOVUT LID-DWANAArtikolu 92Ħlas għal kollox1. Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet fis-seħħ marbuta ma’ rbit biż-żmien fuq l-ammont dovut lid-dwana u n-nuqqas ta’ ġbir ta’ dak l-ammont dovut f’każ li jkun magħruf legalment li d-debitur hu fallut, l-ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni għandu jitħallas għal kollox b’wieħed minn dawn il-modi li ġejjin:(a) billi jitħallas l-ammont ta’ dazju;(b) skond paragrafu 4, billi jitnaqqas l-ammont ta’ dazju;(c) meta, fil-każ ta’ l-oġġetti dikjarati biex jgħaddu minn proċedura tad-dwana li tirrikjedi l-obbligazzjoni li jitħallsu d-dazji, id-dikjarazzjoni tad-dwana hi invalidata;(d) meta l-oġġetti li jkunu soġġetti għal dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni jkunu sekwestrati jew konfiskati;(e) meta l-oġġetti li jkunu soġġetti għal dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni jinqerdu taħt superviżjoni mid-dwana jew imħollija lill-Istat;(f) fejn l-oġġetti ma baqgħux jidhru jew ma ntlaħqux l-obbligazzjonijiet li joħorġu mil-leġiżlazzjoni tad-dwana minħabba l-qerda għal kollox jew it-telfien għal kollox ta’ dawk l-oġġetti bħala riżultat tan-natura proprja ta’ l-oġġetti jew ċirkustanzi imprevedibbli jew forza maġġuri, jew minħabba xi ordni mill-awtoritajiet tad-dwana;(g) fejn l-ammont dovut inteħel skond Artikolu 51 jew 54 u fejn intlaħqu l-kundizzjonijiet li ġejjin:(i) in-nuqqas li wassal biex jinteħel l-ammont dovut lid-dwana ftit kellu effett fuq it-tħaddim korrett tal-proċedura dikjarata u ma kienx xi attentat ta' qerq;(ii) isiru sussegwentement il-formalitajiet kollha meħtieġa biex tkun regolarizzata l-qagħda ta’ l-oġġetti;(h) meta l-oġġetti mħollija jidħlu fis-suq mingħajr dazju, jew b’rata mnaqqsa ta’ dazju fuq l-importazzjoni minħabba l-użu aħħari tagħhom, ġew esportati bil-permess ta' l-awtoritajiet tad-dwana;(i) meta nteħel skond Artikolu 50 u fejn biex jingħataw il-formalitajiet li saru sabiex jagħtu lok għal trattament preferenzjali tat-tariffa msemmi f'dak l-Artikolu jiġu mħassra jew tingħata prova sodisfaċenti li ma ngħatax it-trattament preferenzjali tat-tariffa;(j) meta, skond paragrafu 5 ta' dan l-Artikolu, l-ammont dovut inteħel skond Artikolu 51 u tingħata evidenza li biha l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jserrħu rashom li l-oġġetti ma ntużawx jew ma ġewx ikkunsmati u ġew esportati mit-territorju doganali tal-Komunità.Għall-finijiet ta’ punt (f) ta’ l-ewwel sottoparagrafu, l-oġġetti se jitqiesu li ntilfu għal kollox meta xi ħadd jgħid li ma jistgħux jintużaw aktar.2. F’każ li jiġu sekwestrati jew konfiskati, kif imsemmi fil-punt (d) tal-paragrafu 1, l-ammont dovut lid-dwana għandu, minkejja kollox, għall-finijiet tal-penali applikabbli fuq reati lid-dwana, jitqies li ma tħallasx meta, skond il-liġi ta’ Stat Membru, id-dazji tad-dwana jew ammont dovut lid-dwana li hemm jagħtu lok biex ikunu determinati l-penali.3. Meta, l-ammont dovut lid-dwana jitħallas kollu fuq dawk l-oġġetti mħollija jidħlu fis-suq mingħajr dazju jew b’rata mnaqqsa ta’ dazju fuq l-importazzjoni minħabba l-użu aħħari tagħha, kull imbarazz jew skart li jifdal wara li jinqerdu għandu jitqies li mhux oġġetti tal-Komunità.4. Meta diversi persuni jkollhom iħallsu l-ammont dovut lid-dwana, u t-tnaqqis jingħata, l-obbligu li jitħallas l-ammont ta’ dazju li jrid jitħallas għandu jitqies li tħallas biss minn dik il-persuna jew dawk il-persuni li lilhom ingħata t-tnaqqis.5. Fil-każ imsemmi fil-punt (j) tal-paragrafu 1, l-obbligu li jitħallas l-ammont ta’ dazju m’għandux jitqies li tħallas fil-każ ta' dik il-persuna jew dawk il-persuna li pruvaw iqarrqu.6. Meta l-ammont dovut inteħel skond l-Artikolu 51, l-obbligu li jitħallas l-ammont ta’ dazju għandu jitqies li tħallas minn dik il-persuna li l-imġiba tagħha uriet li ma ppruvatx tqarraq u li għenet fil-ġlieda kontra l-frodi, speċjalment f’każijiet fejn sar ġarr ikkontrollat biex ikunu jistgħu jinstabu malajr il-kriminali.7. Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni tal-paragrafi 1 sa 6 ta’ dan l-Artikolu.TITOLU IVWASLA TA’ L-OĠĠETTI FIT-TERRITORJU DOGANALI TAL-KOMUNITÀKAPITOLU 1OĠĠETTI MDAĦĦLA FIT-TERRITORJU DOGANALIArtikolu 93Obbligu li ssir id-dikjarazzjoni fil-qosor fuq l-importazzjoni1. L-oġġetti li jiddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità għandhom ikunu koperti b’dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni, ħlief fil-każ ta’ dawk l-oġġetti li jinġarru b’mezzi ta’ trasport li jgħaddu biss mill-ilmijiet territorjali jew mill-ispazju ta' l-ajru tat-territorju doganali tal-Komunità mingħajr ma jieqfu f'dak it-territorju.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw sett u format tad-data komuni għad-dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni, li jkun fiha d-dettalji meħtieġa biex issir analiżi tar-riskju u biex il-kontrolli mid-dwana jsiru sew, speċjalment għal għanijiet ta' sigurtà u saħħa, billi jintużaw, kif imiss, standards internazzjonali u prattiċi kummerċjali.2. Ħlief fejn ikun speċifikat mod ieħor, għandha ssir dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni jew tkun disponibbli fl-uffiċċju tad-dwana kompetenti qabel ma' l-oġġetti jiddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità.3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jolqtu dawn li ġejjin:(a) il-kundizzjonijiet li bihom tista’ titneħħa jew tkun adattata l-ħtieġa għal dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni;(b) id-data aħħarija li fiha għandha ssir jew tkun disponibbli d-dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni qabel ma l-oġġetti jiddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità;(c) ir-regoli dwar eċċezzjonijiet minn u varjazzjonijiet mid-data aħħarija msemmija f’punt (b);(d) id-determinazzjoni ta’ l-uffiċċju tad-dwana kompetenti fejn għandha ssir jew tkun disponibbli d-dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni u fejn għandhom isiru l-analiżi tar-riskju u l-kontrolli tad-dħul dwar riskju.Meta jiġu adottati dawn il-miżuri, għandhom jitqiesu dawn li ġejjin:(a) ċirkustanzi speċjali;(b) l-applikazzjoni ta’ dawn il-miżuri fuq ċerti tipi ta’ ċaqliq ta’ oġġetti, mezzi ta’ trasport jew operaturi ekonomiċi;(c) ftehim internazzjonali li jaħseb għal arranġamenti speċjali dwar is-sigurtà.Artikolu 94Tqegħid ta’ dikjarazzjoni u persuna responsabbli1. Id-dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni għandha ssir permezz ta’ teknika ta’ ipproċessar ta’ data elettronika. L-informazzjoni kummerċjali, dwar il-port jew it-trasport tista' tintuża' jekk ikun fiha d-dettalji meħtieġa għal dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni.L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, f’ċirkustanzi eċċezzjonali, jaċċettaw dikjarazzjonijiet sommarji fuq l-importazzjoni li jsiru permezz ta’ karti, dejjem jekk jużaw l-istess livell ta’ immaniġjar ta’ riskju bħal dak użat fid-dikjarazzjonijiet sommarji fuq l-importazzjoni billi użaw teknika ta’ ipproċessar ta’ data elettronika u billi jintlaħqu l-ħtiġijiet marbuta mal-qsim ta’ dik id-data ma’ uffiċċji oħra tad-dwana.2. Id-dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni għandha ssir minn dak li daħħal l-oġġetti, jew li assuma responsabbiltà għall-ġarr tagħhom, fit-territorju doganali tal-Komunità.3. Minkejja l-obbligazzjonijiet li għandha l-persuna msemmija f'paragrafu 2, id-dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni tista' ssir minflok minn wieħed minn dawn il-persuni li ġejjin:(a) l-importatur jew il-konsenjatur jew xi ħadd ieħor li f’ismu jew għan-nom tiegħu qed taġixxi l-persuna msemmija fil-Paragrafu 2;(b) kwalunkwe persuna li kapaċi tippreżenta l-oġġetti msemmija jew li tara li jiġu preżentati lill-awtorità tad-dwana kompetenti.4. Fejn jixraq, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jgħarrfu lil min ikun għamel id-dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni b’kunsinni li jistgħu jkunu ta’ riskju partikolari għas-sigurtà jew is-saħħa.Artikolu 95Emenda tad-dikjarazzjoni sommarjaMin jagħmel id-dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni għandu, fuq talba tiegħu stess, jitħalla jemenda waħda jew aktar mid-dettalji tad-dikjarazzjoni wara li jkun għamilha.Iżda, m’għandha titħalla ssir l-ebda emenda wara li jiġri kwalunkwe ħaġa minn dawn li ġejjin:(a) l-awtoritajiet tad-dwana għarrfu lil min għamel id-dikjarazzjoni sommarja li beħsiebhom jeżaminaw l-oġġetti;(b) l-awtoritajiet tad-dwana skoprew li d-dettalji msemmija huma żbaljati;(c) l-awtoritajiet tad-dwana ħallew li l-oġġetti jitneħħew.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistabbilixxu eċċezzjonijiet għall-punt (c) tat-tieni sottoparagrafu ta' dan l-Artikolu.Artikolu 96Dikjarazzjoni tad-dwana minflok id-dikjarazzjoni sommarjaL-uffiċċju tad-dwana kompetenti jista' jneħħi l-bżonn ta' dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni fuq dawk l-oġġetti li, qabel ma jiskadi ż-żmien imsemmi f’punt (b) ta’ Artikolu 93(3), issir dikjarazzjoni tad-dwana. F’dan il-każ, id-dikjarazzjoni tad-dwana għandu jkun fiha ta’ l-inqas id-dettalji meħtieġa għal dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni. Sakemm tkun aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana skond Artikolu 114, hi għandu jkollha l-istatus ta’ dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni.KAPITOLU 2WASLA TA’ L-OĠĠETTITaqsima 1Oġġetti li jiddaħħlu fit-territorju doganali tal-KomunitàArtikolu 97Superviżjoni mid-dwana1. L-oġġetti li jiddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità għandhom, minn meta jidħlu, ikunu esposti għal superviżjoni mid-dwana u jistgħu jkunu soġġetti għal kontrolli mid-dwana. Huma għandhom ikunu soġġetti għall-applikazzjoni tal-projbizzjonijiet u restrizzjonijiet, ġustifikati skond il-moralità pubblika, politika pubblika jew sigurtà pubblika, il-ħarsien ta’ saħħet u ħajjet in-nies, l-annimali jew il-pjanti, il-ħarsien ta’ l-ambjent, il-ħarsien tal-wirt nazzjonali li jkun fih valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku, l-implimentazzjoni ta’ konservazzjoni tas-sajd u miżuri ta’ ġestjoni jew il-ħarsien tal-proprjetà industrijali jew kummerċjali, inkluż kontrolli fuq oġġetti li juri li deħlin id-drogi, oġġetti u flus foloz li jidħlu fil-Komunità.Huma għandhom jibqgħu taħt superviżjoni sakemm ikun meħtieġ biex ikun determinat l-istatus tad-dwana tagħhom.Bla ħsara għal Artikolu 176, l-oġġetti tal-Komunità m’għandhomx jibqgħu soġġetti għal superviżjoni mid-dwana la darba jkun magħruf l-istatus tagħhom.L-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità għandhom jibqgħu taħt is-superviżjoni tad-dwana sakemm jinbidel l-istatus tad-dwana tagħhom, jew sakemm ikunu esportati jew meqruda.2. Kull min għandu interess fl-oġġetti li jkunu taħt is-superviżjoni tad-dwana jista’, bil-permess ta’ l-awtoritajiet tad-dwana, meta jrid jeżamina l-oġġetti jew jieħu kampjuni minnhom, sabiex ikun jista’ jiddetermina l-klassifikazzjoni tat-tariffa, il-valur tad-dwana jew l-istatus tad-dwana.3. L-oġġetti m’għandhomx jitneħħew minn taħt is-superviżjoni tad-dwana qabel ma jinħelsu mill-awtoritajiet tad-dwana.Artikolu 98Imwassla sal-post adattat1. Min idaħħal l-oġġetti fit-territorju doganali tal-Komunità għandu jwassalhom mingħajr dewmien, bir-rotta speċifikata mill-awtoritajiet tad-dwana u skond l-istruzzjonijiet tagħhom, jekk ikun hemm, sal-uffiċċju tad-dwana msemmi mill-awtoritajiet tad-dwana, jew fi kwalunkwe post ieħor imsemmi jew approvat minn dawk l-awtoritajiet, jew f'żona ħielsa.L-oġġetti li jiddaħħlu f’żona ħielsa għandhom jiddaħħlu direttament f’dik iż-żona ħielsa, jew bil-baħar jew bl-ajru, jew bl-art, mingħajr ma jgħaddu minn xi parti oħra tat-territorju doganali tal-Komunità.L-oġġetti għandhom ikunu preżentati lill-awtoritajiet tad-dwana immedjatament meta jaslu, skond Artikolu 101.2. Kull min jassumi responsabbiltà għall-ġarr ta’ l-oġġetti wara li ddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità għandu jkun responsabbli biex jara li jikkonformaw ma’ l-obbligazzjoni stipulata fil-Paragrafu 1.3. L-oġġetti li, għalkemm ikunu għadhom barra t-territorju doganali tal-Komunità, jistgħu jkunu għadhom soġġetti għall-kontrolli mill-awtorita tad-dwana ta' Stat Membru minħabba ftehim milħuq mal-pajjiż relevanti jew territorju barra t-territorju doganali tal-Komunità, għandhom ikunu trattati bl-istess mod bħall-oġġetti li ddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità.4. Il-Paragrafu 1 m’għandux iżomm milli jkunu applikati xi dispożizzjonijiet speċjali fuq ittri, karti postali u materjal ieħor ipprintjat jew oġġetti li jġorru l-passiġġieri, dejjem jekk ma jkunux ta’ xkiel għal superviżjoni mid-dwana u possibiltajiet ta’ kontrolli mid-dwana.5. Paragrafu 1 m’għandux japplika fuq dawk l-oġġetti li jinġarru fuq mezzi ta’ trasport li jgħaddu biss mill-ilmijiet territorjali jew mill-ispazju ta' l-ajru tat-territorju doganali tal-Komunità mingħajr ma jieqfu f'dak it-territorju.Artikolu 99Servizz bl-ajru u bil-baħar intra-Komunitarju1. Paragrafi 1 sa 4 ta’ Artikolu 98 u Artikoli 93 sa 96 u 100 sa 103 m’għandhomx japplikaw fuq oġġetti li telqu temporanjament mit-territorju doganali tal-Komunità waqt li għaddew bejn żewġ punti f’dak it-territorju bil-baħar jew bl-ajru, dejjem jekk il-ġarr sar b’rotta diretta u permezz ta’ servizz ta’ l-ajru jew tal-baħar regolari mingħajr ma kien hemm waqfien barra t-territorju doganali tal-Komunità.2. Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw dispożizzjonijiet speċjali għal servizzi regolari bl-ajru u bil-baħar.Artikolu 100Jitwasslu taħt ċirkustanzi speċjali1. Fejn, minħabba ċirkustanzi imprevedibbli jew forza maġġuri, ma tkunx tista’ tintlaħaq l-obbligazzjoni stipulata fl-Artikolu 98(1), min ikun marbut b’dik l-obbligazzjoni jew xi ħadd ieħor li qed jaġixxi għan-nom ta’ dik il-persuna għandu jgħarraf lill-awtoritajiet tad-dwana bis-sitwazzjoni mall-ewwel. Fejn iċ-ċirkustanzi imprevedibbli jew forza maġġuri ma jwasslux biex l-oġġetti jintilfu għal kollox, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom ikunu mgħarrfa wkoll fejn jinsabu eżatt.2. Meta, minħabba ċirkustanzi imprevedibbli jew forza maġġuri, xi opra tal-baħar jew ajruplan koperti b’Artikolu 98(5) ikunu mġagħla jidħlu fil-port jew jinżlu temporanjament fit-territorju doganali tal-Komunità u ma tistax tintlaħaq l-obbligazzjoni stipulata f'Artikolu 98(1), min ikun daħħal l-opra tal-baħar jew niżżel l-ajruplan fit-territorju doganali tal-Komunità, jew xi ħadd ieħor li aġixxa għan-nom ta' dik il-persuna, għandu jgħarraf lill-awtoritajiet tad-dwana mall-ewwel bis-sitwazzjoni.3. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jiddeterminaw il-miżuri li jridu jittieħdu biex tkun tista’ ssir superviżjoni mid-dwana fuq l-oġġetti mniżzla f'paragrafu 1, jew dawk li jkun hemm fuq l-opra tal-baħar jew fuq l-ajruplan fiċ-ċirkustanzi speċifikati f'paragrafu 2, u biex jiżguraw, fejn hu adattat, li huma sussegwentement imwassla fl-uffiċċju tad-dwana jew xi post ieħor imsemmi jew approvat mill-awtoritajiet.Taqsima 2Preżentazzjoni, ħatt u eżaminar ta’ l-oġġettiArtikolu 101Preżentazzjoni ta’ l-oġġetti lid-dwana1. L-oġġetti li jaslu fit-territorju doganali tal-Komunità għandhom ikunu preżentati lid-dwana minn xi ħadd minn dawn li ġejjin:(a) min ikun daħħal l-oġġetti fit-territorju doganali tal-Komunità;(b) il-persuna li f’isimha jew għan-nom tagħha taġixxi l-persuna li daħħlet l-oġġetti f'dak it-territorju;(c) il-persuna li assumiet responsabbiltà għall-ġarr ta’ l-oġġetti wara li ddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità.2. Minkejja l-obbligazzjonijiet tal-persuna deskritta f'paragrafu 1, il-preżentazzjoni ta' l-oġġetti tista' ssir minflok minn wieħed minn dawn li ġejjin:(a) kwalunkwe persuna li immedjatament tgħaddi l-oġġetti mill-proċedura tad-dwana;(b) id-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni għall-operazzjoni tal-faċilitajiet ta’ ħżin jew kwalunkwe persuna li tagħmel din l-attività f’żona ħielsa.3. Min jippreżenta l-oġġetti għandu jirreferi għad-dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni jew d-dikjarazzjoni tad-dwana li tkun saret fuq l-oġġetti.4. Paragrafu 1 m’għandux iżomm milli jkunu applikati d-dispożizzjonijiet speċjali marbuta ma’ dawn li ġejjin:(a) l-oġġetti li jġorru l-passiġġieri;(b) l-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura tad-dwana mingħajr il-ħtieġa li jkunu preżentati lid-dwana;(c) ittri, karti postali u materjal ipprintjat.Artikolu 102Ħatt u eżaminar ta’ l-oġġetti1. L-oġġetti għandhom jinħattu biss jew isir trażbord tagħhom mill-mezz ta’ trasport li jkun qed iġorrhom bil-permess ta’ l-awtoritajiet tad-dwana f’postijiet imsemmija jew approvati minn dawk l-awtoritajiet.Iżda, dak il-permess mhux se jkun meħtieġ f’każ ta’ periklu imminenti li jirrikjedi li jinħattu mall-ewwel l-oġġetti kollha jew parti minnhom. F’dak il-każ, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom ikunu mgħarrfa mall-ewwel b’dan.2. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu meta jridu jitolbu li l-oġġetti jinħattu u jitneħħew mill-pakketti bl-iskop li jeżaminawhom, jieħdu kampjuni minnhom jew jeżaminaw il-mezzi ta’ trasport li jkunu qed iġorruhom.3. L-oġġetti preżentati lid-dwana għandhom jitneħħew mill-post fejn ikunu ġew preżentati mingħajr il-permess ta’ l-awtoritajiet tad-dwana.Taqsima 3Formalitajiet wara l-preżentazzjoniArtikolu 103Obbligu biex l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità jgħaddu mill-proċedura tad-dwanaBla ħsara għal Artikolu 131 u 133, l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità preżentati lid-dwana għandhom jgħaddu minn proċedura tad-dwana.Ħlief fejn hu maħsub mod ieħor, id-dikjarant għandu jkun jista’ jagħzel il-proċedura tad-dwana li minnha jridu jgħaddu l-oġġetti, minkejja n-natura jew għal kemm jammontaw, jew il-pajjiż ta' l-oriġni, il-kunsinna jew id-destinazzjoni.Artikolu 104Oġġetti maħsuba biex jinħażnu għal żmien temporanju1. Ħlief meta l-oġġetti jgħaddu mall-ewwel minn proċedura tad-dwana speċifika li għalihom tkun ġiet aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana, jew li tqiegħdu f’żona ħielsa, l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità ippreżentati lid-dwana għandhom jitqiesu li tqiegħdu temporanjament f’imħażen, skond Artikolu 160.2. Mingħajr preġudizzju għall-obbligazzjoni stipulata fl-Artikolu 93(2) u l-eċċezzjonijiet jew tneħħija mniżżla fil-miżuri adottati skond Artikolu 93(3), fejn jinstab li l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità preżentati lid-dwana mhumiex koperti b'dikjarazzjoni sommarja dwar l-importazzjoni, id-detentur ta’ l-oġġetti għandu jagħmel dik id-dikjarazzjoni mall-ewwel.Taqsima 4Oġġetti li ċċaqalqu permezz tal-proċedura ta’ tranżituArtikolu 105Tneħħija fuq dawk l-oġġetti li waslu permezz ta’ tranżituArtikolu 98, barra l-ewwel sottoparagrafu ta’ paragrafu 1 marbut miegħu, u Artikoli 101 sa 104 m’għandhomx japplikaw meta l-oġġetti li diġa’ għaddew mill-proċedura ta’ tranżitu jiddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità.Artikolu 106Dispożizzjonijiet li jgħoddu għall-oġġettti li mhumiex ġejjin mill-Komunità wara li tkun intemmet il-proċedura ta’ tranżituArtikoli 102, 103 u 104 għandhom japplikaw għal dawn l-oġġetti li ġejjin, la darba dawk l-oġġetti jkunu preżentati lill-uffiċċju tad-dwana tad-destinazzjoni fit-territorju doganali tal-Komunità skond ir-regoli tat-tranżitu:(a) oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità li ddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità permezz tal-proċedura ta’ tranżitu;(b) oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità li għaddew minn dak it-territorju permezz tal-proċedura ta' tranżitu.TITOLU VREGOLI ĠENERALI DWAR L-ISTATUS U L-PROĊEDURA TAD-DWANAKAPITOLU 1L-ISTATUS TA’ L-OĠĠETTIArtikolu 107Preżunzjoni dwar l-istatus tal-Komunità1. L-oġġetti kollha fit-territorju doganali tal-Komunità għandhom jitqiesu li huma oġġetti tal-Komunità, sakemm ma jkunx stabbilit li m’għandhomx status tal-Komunità.2. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw dawn li ġejjin:(a) il-każijiet li fihom ma tapplikax il-preżunzjoni msemmija fil-Paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu;(b) il-mezzi li bihom jista’ jkun stabbilit l-istatus Komunitarju ta’ l-oġġetti.Artikolu 108Telf ta’ l-istatus tal-KomunitàL-oġġetti tal-Komunità għandhom isiru oġġetti mhux tal-Komunità f’dawn il-każijiet li ġejjin:(a) meta jinħarġu mit-territorju doganali tal-Komunità, sa fejn ma japplikawx ir-regoli dwar tranżitu intern jew Artikolu 109;(b) meta jgħaddu mit-tranżitu estern, ħżin jew proċedura ta’ ipproċessar attiv, sa fejn tagħti lok il-leġiżlazzjoni tad-dwana;(c) meta għaddew mill-proċedura dwar l-użu aħħari u huma sussegwentement imħollija f’idejn l-Istat;(d) meta d-dikjarazzjoni biex jitħallew jidħlu fis-suq hi invalidata wara li jinħelsu bi qbil ma’ miżuri adottati fit-tieni sottoparagrafu ta’Artikolu 117(2).Artikolu 109L-oġġetti li jitilqu temporanjament mit-territorju doganaliIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-kundizzjonijiet li bihom jistgħu jiċċaqalqu l-oġġetti tal-Komunità, mingħajr ma jkunu soġġetti għall-proċedura tad-dwana, minn punt għall-ieħor fit-territorju doganali tal-Komunità u temporanjament barra minn dak it-territorju mingħajr ma jinbidel l-istatus tagħhom tad-dwana.KAPITOLU 2DIKJARAZZJONI TAD-DWANATaqsima 1Dispożizzjonijiet ġeneraliArtikolu 110Dikjarazzjoni ta’ l-oġġetti, superviżjoni ta’ l-oġġetti tal-Komunità1. L-oġġetti kollha maħsuba biex jgħaddu minn proċedura tad-dwana, barra mill-proċedura dwar żona ħielsa, għandhom ikunu koperti bid-dikjarazzjoni tad-dwana adattata għall-proċedura partikulari.2. L-oġġetti tal-Komunità dikjarati għall-proċedura tad-dwana għandhom ikunu soġġetti għal superviżjoni mid-dwana minn meta tiġi aċċettata d-dikjarazzjoni msemmija fil-Paragrafu 1 sakemm jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità jew jitħallew f’idejn l-Istat jew id-dikjarazzjoni tad-dwana tkun invalidata skond Artikolu 117.Artikolu 111Uffiċċji tad-dwana kompetenti1. Ħlief fejn il-leġiżlazzjoni tal-Komunità taħseb mod ieħor, l-Istati Membri għandhom jiddeterminaw il-post u l-kompetenza ta’ l-uffiċċji differenti tad-dwana li jinsabu fit-territorju tagħhom u għandhom jiżguraw li jingħataw ġranet u sigħat biżżejjed għall-ftuħ ta’ dawn l-uffiċċji.B'dan il-mod, l-Istati Membri għandhom iqisu n-natura tat-traffiku u l-oġġetti u l-proċedura tad-dwana li jridu jgħaddu minnha, sabiex ma jitfixkilx jew jitħarbatx it-traffiku internazzjonali.2. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri biex jiġu stabbiliti l-uffiċċji kompetenti tad-dwana li ġejjin:(a) l-uffiċċju tad-dwana fejn għandha ssir jew tkun disponibbli d-dikjarazzjoni tad-dwana;(b) l-uffiċċju tad-dwana fejn għandhom isiru l-analiżi tar-riskju u l-kontrolli bbażati fuq riskju fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni.Artikolu 112Tipi ta’ dikjarazzjonijiet tad-dwana1. Id-dikjarazzjoni sommarja għandha ssir permezz ta’ teknika ta’ ipproċessar ta’ data elettronika.Id-dokumenti mehmuża meħtieġa għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jorbtu l-proċedura tad-dwana li għaliha huma dikjarati l-oġġetti tista’ ssir ukoll jew tkun disponibbli permezz ta’ din it-teknika.2. B’deroga minn paragrafu 1, u fejn hu maħsub għal dan, id-dikjarazzjoni tad-dwana tista’ ssir bil-miktub jew permezz ta’ dikjarazzjoni orali jew xi att ieħor li bih l-oġġetti jistgħu jgħaddu mill-proċedura tad-dwana.3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri għall-implimentazzjoni ta’ paragrafu 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu.Taqsima 2Dikjarazzjonijiet standardArtikolu 113Il-kontenut tad-dikjarazzjoni, u tad-dokumenti mehmuża1. Id-dikjarazzjonijiet tad-dwana għandu jkun fihom id-dettalji kollha meħtieġa biex ikunu applikati d-dispożizzjonijiet li jorbtu l-proċedura tad-dwana li għaliha huma dikjarati l-oġġetti. Id-dikjarazzjonijiet li jsiru permezz ta’ teknika ta’ ipproċessar tad-data għandu jkun fihom firma elettronika jew mezz ieħor ta’ awtentiċità. Id-dikjarazzjonijiet bil-miktub għandhom ikunu iffirmati.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw l-ispeċifikazzjonijiet li magħhom iridu jaqblu d-dikjarazzjonijiet tad-dwana.2. Id-dokumenti elettroniċi jew miktuba meħtieġa biex ikunu applikati d-dispożizzjonijiet li jorbtu l-proċedura tad-dwana li għalihom huma dikjarati l-oġġetti għandhom ikunu disponibbli għall-awtoritajiet tad-dwana meta ssir id-dikjarazzjoni.Iżda, jekk mitluba, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jħallu li dawk id-dokumenti jkunu disponibbli wara li l-oġġetti jinħelsu.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija f’Artikolu 196(2), tadotta miżuri għall-implimentazzjoni ta’ l-ewwel u t-tieni sottoparagrafi ta’ dan il-paragrafu.Artikolu 114Dikjarazzjoni aċċettata1. Id-dikjarazzjonijiet li jikkonformaw mal-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 113 għandhom ikunu aċċettati mill-awtoritajiet tad-dwana mall-ewwel, dejjem jekk l-oġġetti li jirreferu għalihom jinsabu lesti biex jiġu kkontrollati mill-awtoritajiet tad-dwana.2. Meta, bi qbil mal-miżuri adottati skond l-Artikolu 111(2), id-dikjarazzjoni tad-dwana ssir f'uffiċċju ieħor barra l-uffiċċju li fih huma preżentati l-oġġetti, id-dikjarazzjoni tista' tkun aċċettata meta l-uffiċċju fejn ikunu preżentati l-oġġetti jikkonferma li l-oġġetti lesti biex jiġu kkontrollati.3. Id-data ta’ meta tiġi aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana mill-awtoritajiet tad-dwana għandha, ħlief meta jkun maħsub mod ieħor, tkun dik użata għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jorbtu l-proċedura tad-dwana li għaliha l-oġġetti huma dikjarati u għall-formalitajiet l-oħra kollha ta’ importazzjoni u esportazzjoni.Artikolu 115Id-dikjarant1. Tista’ ssir dikjarazzjoni tad-dwana minn xi ħadd li kapaċi jippreżenta jew jagħmel disponibbli d-dokumenti kollha meħtieġa għall-applikazzjoni tar-regoli li jorbtu l-proċedura tad-dwana li għaliha huma dikjarati l-oġġetti. Din il-persuna għandha tkun kapaċi wkoll tippreżenta l-oġġetti msemmija jew tara li jiġu preżentati lill-uffiċċju tad-dwana kompetenti.Iżda, fejn jekk tiġi aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana din se timponi obbligi partikulari fuq xi ħadd speċifiku, id-dikjarazzjoni trid issir minn dik il-persuna jew għan-nom tagħha.2. Id-dikjarant irid ikun stabbilit fit-territorju doganali tal-Komunità.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-kundizzjonijiet li bihom tista’ titneħħa l-ħtieġa msemmija fl-ewwel sottoparagrafu ta’ dan il-paragrafu.Artikolu 116Emenda tad-dikjarazzjoniId-dikjarant għandu, meta jrid, jitħalla jemenda waħda jew aktar mid-dettalji tad-dikjarazzjoni wara li din tkun aċċettata mid-dwana. L-emenda m’għandhiex tħalli li d-dikjarazzjoni tkun applikabbli fuq oġġetti oħra barra dawk li kienet tkopri oriġinarjament.L-ebda emenda m’għandha titħalla ssir fejn din tintalab wara li jiġri xi ħaġa minn dawn li ġejjin:(a) l-awtoritajiet tad-dwana għarrfu lid-dikjarant li beħsiebhom jeżaminaw l-oġġetti;(b) l-awtoritajiet tad-dwana skoprew li d-dettalji msemmija huma żbaljati;(c) l-awtoritajiet tad-dwana ħelsu l-oġġetti.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistabbilixxu eċċezzjonijiet għall-punt (c) tat-tieni sottoparagrafu ta' dan l-Artikolu.Artikolu 117Invalidità tad-dikjarazzjoni1. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom, fuq talba tad-dikjarant, jinvalidaw dikjarazzjoni li tkun diġa’ aċċettata f’dawn il-każijiet li ġejjin:(a) meta jkunu sodisfatti li l-oġġetti għandhom jgħaddu mall-ewwel minn proċedura oħra tad-dwana;(b) meta jkunu kuntenti li minħabba ċirkustanzi speċjali, m’hemmx għalfejn l-oġġetti jgħaddu mill-proċedura tad-dwana li għaliha ġew dikjarati.Iżda, meta l-awtoritajiet tad-dwana jkunu għarrfu lid-dikjarant li jixtiequ jeżaminaw l-oġġetti, m’għandhiex tkun aċċettata talba biex tiġi invalidata d-dikjarazzjoni qabel ma jkun sar l-eżaminar.2. Id-dikjarazzjoni m’għandhiex tkun invalidata wara li jkunu nħelsu l-oġġetti.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistabbilixxu eċċezzjonijiet għall-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu.3. Id-dikjarazzjoni għandha tkun invalidata mingħajr ħsara għall-applikazzjoni tal-penali amministrattivi jew kriminali.Taqsima 3VerifikazzjoniArtikolu 118Verifikazzjoni tad-dikjarazzjoni1. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, bil-għan li jivverifikaw kemm huma eżatti d-dettalji li hemm f'dikjarazzjoni:(a) jeżaminaw id-dikjarazzjoni u d-dokumenti kollha miktuba jew elettroniċi meħtieġa biex ikunu applikati d-dispożizzjonijiet tal-proċedura tad-dwana li għaliha ġew dikjarati l-oġġetti;(b) jitolbu lid-dikjarant jippreżenta dokumenti oħra barra dawk imsemmija f’punt (a);(c) jeżaminaw l-oġġetti;(d) jieħdu kampjuni biex janalizzaw jew jeżaminaw l-oġġetti fid-dettal.2. Dak li jiskopru l-awtoritajiet tad-dwana għandu jkollu l-istess forza konklussiva fit-territorju doganali kollu tal-Komunità.Artikolu 119Eżaminar ta’ l-oġġetti u teħid ta’ kampjuni minnhom1. It-trasportar ta’ l-oġġetti lejn il-postijiet fejn iridu jiġu eżaminati u fejn iridu jittieħdu kampjuni minnhom, u l-manuvri kollha meħtieġa biex isir dak l-eżaminar jew biex jittieħdu l-kampjuni, għandu jsir minn jew taħt ir-responsabbiltà tad-dikjarant. Id-dikjarant għandu jħallas l-ispejjeż involuti.2. Id-dikjarant għandu jkollu dritt li jkun preżenti meta jiġu eżaminati l-oġġetti u meta jittieħdu l-kampjuni minnhom. Meta l-awtoritajiet tad-dwana jkollhom raġunijiet biżżejjed, jistgħu jitolbu lid-dikjarant biex ikun preżenti jew biex ikun rappreżentat meta jiġu eżaminati l-oġġetti jew jittieħdu kampjuni minnhom jew biex jagħtihom l-għajnuna meħtieġa biex ikunu jistgħu jiġu eżaminati b’mod faċli jew jittieħdu l-kampjuni mill-oġġetti.3. Dejjem jekk il-kampjuni jittieħdu skond id-dispożizzjonijiet fis-seħħ, l-awtoritajiet tad-dwana m’għandhomx ikunu soġġetti għal ebda ħlas ta’ kumpens għalihom iżda għandhom iħallsu l-ispejjeż ta’ l-analiżi jew l-eżaminar tagħhom.Artikolu 120Eżaminar parzjali ta’ l-oġġetti u teħid ta’ kampjuni minnhom1. Meta jkunu eżaminati parti biss mill-oġġetti koperti b’dikjarazzjoni, jew jittieħdu l-kampjuni minnhom, ir-riżultati ta’ l-eżaminar parzjali, jew ta’ l-analiżi jew l-eżaminar tal-kampjuni, għandu japplika fuq l-oġġetti kollha koperti bl-istess dikjarazzjoni.Iżda, id-dikjarant jista’ jitlob li jsir aktar eżaminar jew teħid ta’ kampjuni mill-oġġetti jekk jidhirlu li r-riżultati ta’ l-eżaminar parzjali, jew ta’ l-analiżi ta’ l-eżaminar tal-kampjuni meħuda, mhumiex validi għall-bqija ta’ l-oġġetti dikjarati. It-talba għandha tintlaqa’, dejjem jekk l-oġġetti ma ġewx meħlusa, jew, inkella jekk inħelsu, id-dikjarant iġib provi li ma tbiddlux bl-ebda mod.2. Għall-finijiet ta’ paragrafu 1, meta dikjarazzjoni tkopri żewġ oġġetti jew aktar, id-dettalji marbuta ma’ kull oġġett għandhom jitqiesu li jiffurmaw dikjarazzjoni separata.Artikolu 121Riżultati tal-verifikazzjoni1. Ir-riżultati tal-verifikar tad-dikjarazzjoni għandhom jintużaw biex ikunu applikati d-dispożizzjonijiet li jolqtu l-proċedura tad-dwana li minnha għaddew l-oġġetti.2. Meta ma tkunx verifikata d-dikjarazzjoni, għandu japplika paragrafu 1 skond id-dettalji li hemm fid-dikjarazzjoni.Artikolu 122Miżuri ta’ identifikazzjoni1. L-awtoritajiet tad-dwana, jew fejn adattat, l-operaturi ekonomiċi awtorizzati għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jidentifikaw l-oġġetti meta tkun meħtieġa l-identifikazzjoni sabiex jaraw li jikkonformaw mal-kundizzjonijiet li jolqtu l-proċedura tad-dwana li għaliha ġew dikjarati dawk l-oġġetti.Dawk il-miżuri ta’ identifikazzjoni għandu jkollhom l-istess forza konklussiva fit-territorju doganali kollu tal-Komunità.2. Il-mezzi ta’ identifikazzjoni mwaħħla ma’ l-oġġetti jew mal-mezzi ta’ trasport għandhom jitneħħew jew jinqerdu biss mill-awtoritajiet tad-dwana jew, fejn l-awtoritajiet tad-dwana jawtorizzawhom biex jagħmlu dan, mill-operaturi ekonomiċi, sakemm, minħabba ċirkustanzi imprevedibbli jew forza maġġuri, it-tneħħija jew il-qerda tagħhom tkun essenzjali biex jiżguraw li jitħarsu l-oġġetti jew il-mezzi tat-trasport.Taqsima 4LiberazzjoniArtikolu 123Liberazzjoni ta’ l-oġġetti1. Bla ħsara għal Artikolu 124, meta jintlaħqu l-kundizzjonijiet biex l-oġġetti jgħaddu mill-proċedura konċernata u dejjem jekk l-oġġetti mhumiex soġġetti għal xi projbizzjoni jew restrizzjoni, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jeħilsu l-oġġetti hekk kif ikunu verifikati jew aċċettati mingħajr verifika d-dettalji li jkun hemm fid-dikjarazzjoni.L-ewwel sottoparagrafu għandu japplika meta l-verifikazzjoni kif imsemmija fl-Artikolu 118 ma tistax tintemm fi żmien raġonevoli u l-oġġetti mhumiex meħtieġa aktar biex ikunu preżenti għall-finijiet ta’ verifikazzjoni.2. L-oġġetti kollha li jaqgħu taħt l-istess dikjarazzjoni għandhom jinħelsu fl-istess żmien.Għall-finijiet ta’ l-ewwel sottoparagrafu , meta dikjarazzjoni tkopri żewġ oġġetti jew aktar, id-dettalji marbuta ma’ kull oġġett għandhom jitqiesu li jiffurmaw dikjarazzjoni separata.3. Meta jiġu preżentati l-oġġetti, bi qbil mal-miżuri adottati f'Artikolu 111(2), f'uffiċċju tad-dwana barra l-uffiċċju fejn tkun ġiet aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana, l-uffiċċji involuti għandhom jaqsmu l-informazzjoni meħtieġa biex jinħelsu l-oġġetti, bla ħsara għall-kontrolli marbuta mas-siġurtà u s-saħħa.Artikolu 124Liberazzjoni li tiddependi fuq il-ħlas ta’ l-ammont dovut lid-dwana jew mill-għoti ta’ garanzija1. Jekk meta tkun aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana din twassal biex ikun dovut ammont lid-dwana, biex l-oġġetti jinħelsu jkun irid jitħallas l-ammont dovut jew tingħata garanzija biex tkopri dak l-ammont dovut.Iżda, bla ħsara għal paragrafu 2, l-ewwel sottoparagrafu m’għandux japplika fuq dħul temporanju b’eżenzjoni parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni.2. Meta, skond id-dispożizzjonijiet li jolqtu l-proċedura tad-dwana li għaliha ġew dikjarati l-oġġetti, l-awtoritajiet tad-dwana jitolbu li tingħata garanzija, dawk l-oġġetti m’għandhomx jinħelsu biex jgħaddu mill-proċedura tad-dwana konċernata qabel ma tinġab dik il-garanzija.KAPITOLU 3SIMPLIFIKAZZJONIJIET MARBUTA MAD-DIKJARAZZJONIJIET TAD-DWANATaqsima 1Dikjarazzjonijiet simplifikatiArtikolu 125Dikjarazzjoni simplifikataL-awtoritajiet tad-dwana għandhom jeħilsu l-oġġetti lill-operatur ekonomiku awtorizzat jekk ikun hemm dikjarazzjoni simplifikata.Id-dikjarazzjoni simplifikata għandha tkun forma ta’ xi ħaġa mniżżla fir-rekords tad-dikjarant, dejjem jekk l-awtoritajiet tad-dwana jkollhom aċċess għal din id-data fis-sistema elettronika tad-dikjarant u jekk jintlaħqu l-ħtiġijiet biex dik id-data tinqasam bejn l-uffiċċji tad-dwana.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jolqtu dawn li ġejjin:(a) il-kundizzjonijiet li bihom jingħata l-permess imsemmi fl-ewwel paragrafu ta’ dan l-Artikolu;(b) l-ispeċifikazzjonijiet li magħhom trid taqbel id-dikjarazzjoni simplifikata msemmija fl-ewwel u t-tieni paragrafu ta’ dan l-Artikolu.Artikolu 126Tneħħija ta’ l-obbligazzjonijiet tad-dikjarantMeta l-oġġetti jinħelsu skond Artikolu 125, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, mingħajr preġudizzju għall-obbligazzjonijiet legali tad-dikjarant, ineħħu l-obbligazzjoni biex l-oġġetti jkunu preżentati lid-dwana.Artikolu 127Dikjarazzjoni simplifikata ta’ kull tant żmienMeta tkun meħtieġa kull tant żmien id-dikjarazzjoni simplifikata, l-uffiċċju tad-dwana li fih issir id-dikjarazzjoni jista’ jaċċettaha mingħajr ma tingħata awtorizzazzjoni.Artikolu 128Dikjarazzjoni oħra1 Fil-każ ta’ dikjarazzjoni simplifikata skond Artikolu 125 jew 127, id-dikjarant li tħalla jagħmel dikjarazzjoni simplifikata għandu jagħti dikjarazzjoni oħra li jkun fiha aktar dettalji meħtieġa biex issir id-dikjarazzjoni tad-dwana għall-proċedura tad-dwana konċernata.Fil-każ tad-dikjarazzjoni awtorizzata permezz ta' Artikolu 125, id-dikjarazzjoni l-oħra għandha tkun ta' natura ġenerali, perjodika jew imqassra.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw l-eċċezzjonijiet għall-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu.2. Id-dikjarazzjoni l-oħra u d-dikjarazzjoni simplifikata msemmija fl-Artikolu 125(1) għandhom jitqiesu bħala strument wieħed, indiviżibbli li jidħol fis-seħħ meta tkun aċċettata d-dikjarazzjoni simplifikata skond Artikolu 114.Meta titniżżel xi ħaġa fir-rekords ta’ l-operatur ekonomiku minflok id-dikjarazzjoni simplifikata u l-awtoritajiet tad-dwana jkollhom aċċess għal din id-data, id-dikjarazzjoni għandha tibda sseħħ minn meta l-oġġetti tniżżlu fir-rekords.3. Il-post fejn issir id-dikjarazzjoni simplifikata skond l-awtorizzazzjoni għandu jitqies, għall-finijiet ta’ Artikolu 60, bħala l-post fejn tkun saret id-dikjarazzjoni tad-dwana.Artikolu 129Applikazzjoni tar-regoli għad-dikjarazzjonijiet standardArtikoli 113 sa 122 għandhom japplikaw mutatis mutandis fuq id-dikjarazzjonijiet l-oħra u dawk simplifikati .Taqsima 2Simplifikazzjonijiet oħraArtikolu 130Faċilitar tal-klassifikazzjoniL-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, fuq talba tad-dikjarant, jaqblu li jingħata sottotitolu tat-tariffa wieħed jew miġbur lill-kunsinna kollha, dejjem jekk il-kunsinna tkun magħmula mill-oġġetti li jaqgħu taħt sottotitoli ta’ tariffi differenti u li biex jittrattaw ma' wieħed minn dawk l-oġġetti skond il-klassifikazzjoni tat-tariffa bil-għan li tissawwar id-dikjarazzjoni tad-dwana din tkun tinvolvi ammont kbir ta’ xogħol u spiża li mhix proporzjonali mal-miżuri involuti fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni.Iżda, meta jridu jitħallsu d-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, l-ammont li jrid jinġabar m’għandux ikun inqas minn dak li kieku tħallas kieku l-oġġetti kollha kienu kklassifikati individwalment.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni ta’ l-ewwel u t-tieni sottoparagrafu ta' dan l-Artikolu.KAPITOLU 4KIF JIDDISPONU MILL-OĠĠETTIArtikolu 131Qerda ta’ l-oġġettiMeta jitolbu hekk iċ-ċirkustanzi, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jirrikjedu li jinqerdu l-oġġetti ppreżentati lid-dwana u għandhom jgħarrfu lid-detentur ta’ l-oġġetti dwar dan. L-ispejjeż tal-qerda ta’ l-oġġetti għandhom jitħallsu mid-detentur.Artikolu 132Miżuri li jridu jittieħdu mill-awtoritajiet tad-dwana1. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa, inkluż il-qerda, biex jeħilsu mill-oġġetti f'dawn il-każijiet li ġejjin:(a) meta l-oġġetti ddaħħlu illegalment fit-territorju doganali tal-Komunità jew meta nżammu milli jgħaddu mis-superviżjoni tad-dwana;(b) meta l-oġġetti ma jistgħux jinħelsu minħabba xi waħda minn dawn ir-raġunijiet li ġejjin:(i) ma kienx possibbli li jsiru jew jitkomplew jiġu eżaminati l-oġġetti fil-perjodu preskritt mill-awtoritajiet tad-dwana minħabba xi raġunijiet dovuti lid-dikjarant;(ii) id-dokumenti li kellhom jingħataw qabel ma l-oġġetti jistgħu jgħaddu mill-proċedura tad-dwanamitluba, jew jinħelsu minnha ma kinux disponibbli;(iii) il-ħlasijiet jew il-garanzija li suppost saru jew inġabu minħabba d-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, kif ikun il-każ, ma sarux jew ma ġewx ipprovduti fiż-żmien preskritt;(iv) huma soġġetti għall-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet, inkluż dawk marbuta mas-sigurtà u s-saħħa;(c) meta l-oġġetti ma tneħħewx fi żmien raġonevoli wara li nħelsu;(d) meta wara li nħelsu, instab li l-oġġetti ma ssodisfawx il-kundizzjonijiet biex jinħelsu;(e) meta l-oġġetti jitħallew f’idejn l-Istat.2. L-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunita` li tħallew f’idejn l-Istat, ġew issekwestrati jew konfiskati għandhom jitqiesu li għaddew mill-proċedura ta’ ħżin temporanju.Artikolu 133Abbandunar1. L-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità u l-oġġetti li għandhom użu aħħari jistgħu jitħallew f’idejn l-Istat mid-detentur tal-proċedura jew, fejn japplika, id-detentur ta’ l-oġġetti.2. Il-fatt li jitħallew f’idejn l-Istat ma jimplikax li l-Istat irid jeħel xi spejjeż. Id-detentur tal-proċedura jew, fejn japplika, id-detentur ta’ l-oġġetti, għandu jeħel l-ispejjeż hu meta jinqerdu jew jiddisponu mod ieħor mill-oġġetti.Artikolu 134Miżuri li jimplimentawIl-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni ta' dan il-Kapitolu.TITOLU VIIMĦOLLIJA JIDĦLU FIS-SUQ U EŻENTATI MID-DAZJI FUQ L-IMPORTAZZJONIKAPITOLU 1IMĦOLLIJA JIDĦLU FIS-SUQArtikolu 135Firxa u effett1. L-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità li maħsuba jitqiegħdu fis-suq tal-Komunità għandhom jitħallew jidħlu fis-suq.2. Biex jitħallew jidħlu fis-suq ikun hemm bżonn dawn li ġejjin:(a) li jiġu applikati l-miżuri ta’ politika kummerċjali sakemm ma jkunux iridu jiġu applikati fi stadju iktar bikri;(b) il-ġbir tad-dazji kollha fuq l-importazzjoni;(c) il-ġbir tal-VAT u drittijiet tas-sisa kif provdut fid-dispożizzjonijiet tal-VAT u s-sisa li hemm fis-seħħ;(d) jitkomplew il-formalitajiet l-oħra stipulati fir-rigward ta’ l-importazzjoni ta’ l-oġġetti.3. Meta jitħallew jidħlu fis-suq l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità huma jingħataw status tad-dwana ta’ oġġetti tal-Komunità.KAPITOLU 2EŻENZJONI MID-DAZJI FUQ L-IMPORTAZZJONITaqsima 1Oġġetti ritornatiArtikolu 136Firxa u effett1. L-oġġetti tal-Komunità li, ġew esportati mit-territorju doganali tal-Komunità, u jiġu ritornati lil dak it-territorju fi żmien tliet snin u dikjarati biex jitħallew jidħlu fis-suq għandhom, fuq talba tal-persuna kkonċernata, jiġu eżentati mid-dazji fuq l-importazzjoni.2. Il-perjodu ta’ tliet snin imsemmi fil-paragrafu 1 ma jistax jinqabeż sabiex ikunu jistgħu jitqiesu ċ-ċirkustanzi speċjali.3. Meta, qabel ma jiġu esportati mit-territorju doganali tal-Komunità, l-oġġetti ritornati tħallew jidħlu fis-suq mingħajr dazju jew b’rata mnaqqsa ta’ dazju fuq l-importazzjoni minħabba l-użu aħħari partikulari tagħhom, l-eżenzjoni mid-dazju skond paragrafu 1 għandha tingħata biss jekk għandhom jitħallew jidħlu fis-suq għall-istess użu aħħari.Meta m’għadux l-istess użu aħħari ta’ l-oġġetti msemmija li jridu jitħallew jidħlu fis-suq, l-ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni għandu jitnaqqas b’kull ammont li nġabar fuq l-oġġetti meta tħallew jidħlu fis-suq l-ewwel darba. Jekk l-ammont ta’ l-aħħar ikun ogħla minn dak intaxxat biex jitħallew jidħlu fis-suq l-oġġetti ritornati, m’għandu jingħata l-ebda ħlas lura.4. Meta l-oġġetti tal-Komunità jkunu tilfu l-istatus tagħhom tal-Komunità skond l-Artikolu 108 u huma sussegwentement imħollija jidħlu fis-suq, għandhom japplikaw il-paragrafi 1, 2 u 3 mutatis mutandis.Artikolu 137Każijiet li fihom ma tingħatax eżenzjoni mid-dazji ta' l-importazzjoniL-eżenzjoni mid-dazji fuq l-importazzjoni mniżżla fl-Artikolu 136 m’għandhiex tingħata f’dawn il-każijiet li ġejjin:(a) l-oġġetti esportati mit-territorju doganali tal-Komunità permezz tal-proċedura ta’ l-ipproċessar passiv, sakemm dawk l-oġġetti ma jibqgħux fl-istat li fih kienu esportati;(b) l-oġġetti li bbenefikaw minn miżuri ta’ politika agrikola li kienet tinvolvi li jiġu esportati barra mit-territorju doganali tal-Komunità.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw derogi mill- ewwel paragrafu ta' dan l-Artikolu.Artikolu 138L-istat ta’ l-oġġettiL-eżenzjoni mid-dazji fuq l-importazzjoni provduta fl-Artikolu 136 għandha tingħata biss jekk l-oġġetti huma impurtati mill-ġdid fl-istat li kienu esportati.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw derogi mill-ewwel paragrafu ta' dan l-Artikolu.Artikolu 139L-oġġetti li qabel għaddew mill-proċedura ta’ l-ipproċessar attiv1. Artikoli 136 u 138 għandhom japplikaw mutatis mutandis fuq prodotti pproċessati li għaddew mill-proċedura ta’ l-ipproċessar attiv qabel ma ġew ri-esportati mit-territorju doganali tal-Komunità.2. Fuq talba tad-dikjarant u dejjem jekk hu jagħti l-informazzjoni meħtieġa, l-ammont ta’ dazju fuq l-oġġetti mniżżla fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu għandu jkun determinat skond Artikolu 58(3). Id-data ta’ meta tkun aċċettata n-notifika ta’ l-esportazzjoni mill-ġdid għandha titqies bħala d-data meta tħallew jidħlu fis-suq.3. L-eżenzjoni mid-dazji fuq l-importazzjoni li jaħseb għaliha Artikolu 136 m’għandhiex tingħata fuq dawk il-prodotti proċessati li kienu esportati skond punt (b) ta' Artikolu 150(2), sakemm ma jkunx żgurat li l-ebda oġġetti impurtati ma jgħaddu mill-proċedura ta' ipproċessar attiv.Taqsima 2Sajd u prodotti tal-baħarArtikolu 140Prodotti tas-sajd u prodotti oħra tal-baħar1. Mingħajr preġudizzju għal Artikolu 39(1), dawn li ġejjin għandhom ikunu eżentati mid-dazji fuq l-importazzjoni meta jitħallew jidħlu fis-suq.(a) prodotti tas-sajd u prodotti oħra maqbuda mill-baħar territorjali ta' pajjiż jew territorju barra t-territorju doganali tal-Komunità permezz ta' opri tal-baħar reġistrati biss jew dokumentati fi Stat Membru u li jkollu tittajjar il-bandiera ta’ dak l-istat;(b) prodotti miksuba mill-prodotti msemmija f’punt (a) abbord fabbriki fuq vapuri li jissodisfaw il-kundizzjonijiet stipulati f'dak il-punt.2. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri għall-implimentazzjoni ta’ paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.Taqsima 3Ċirkustanzi speċjaliArtikolu 141Eżenzjoni mid-dazji fuq l-importazzjoni minħabba ċirkustanzi speċjaliIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-każijiet li fihom, u l-kundizzjonijiet li bihom, għandha tingħata eżenzjoni fuq id-dazji ta’ l-importazzjoni minħabba ċirkustanzi speċjali meta l-oġġetti jitħallew jidħlu fis-suq.Meta jiġu adottati dawn il-miżuri, għandu jitqies il-ftehim internazzjonali, l-istatus tal-persuna kkonċernata, in-natura u l-użu aħħari ta’ l-oġġetti.TITOLU VIIPROĊEDURI SPEĊJALIKAPITOLU 1DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALIArtikolu 142FirxaL-oġġetti jistgħu jaqgħu taħt xi waħda minn dawn il-kategoriji li ġejjin ta' proċeduri speċjali:(a) tranżitu;(b) ħżin;(c) użu speċifiku;(d) ipproċessar.Artikolu 143Awtorizzazzjoni1. L-użu tal-proċeduri dwar l-ipproċessar jew użu speċifiku jew it-tħaddim ta’ faċilitajiet ta’ ħżin għal ħżin temporanju jew ħżin tad-dwana ta’ l-oġġetti għandu jiddependi minn awtorizzazzjoni li joħorġu l-awtoritajiet tad-dwana.Il-kundizzjonijiet li bihom titħalla tintuża’ waħda jew aktar mill-proċeduri speċjali għandhom ikunu stipulati fl-awtorizzazzjoni.L-awtorizzazzjoni tista' tinvolvi l-awtoritajiet tad-dwana ta' iktar minn Stat Membru wieħed (awtorizzazzjoni waħdanija) jew l-użu ta' iktar minn proċedura waħda speċjali (awtorizzazzjoni integrata).Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-kundizzjonijiet u l-proċeduri li bihom jistgħu jingħataw l-awtorizzazzjonijiet.2. Ħlief fejn hu maħsub mod ieħor, l-awtorizzazzjoni msemmija fil-Paragrafu 1 għandha tingħata biss lil dawn in-nies li ġejjin:(a) dawk in-nies li huma stabbiliti fit-territorju doganali tal-Komunità, ħlief fil-każ ta’ dħul temporanju, f’liema każ il-persuni għandhom ikunu stabbiliti barra t-territorju doganali tal-Komunità;(b) dawk in-nies li joffru kull garanzija meħtieġa biex isiru sew l-operazzjonijiet u, f’każijiet fejn l-ammont dovut lid-dwana jew drittijiet oħra jistgħu jinteħlu fuq dawk l-oġġetti li jgħaddu minn proċedura speċjali, jagħtu garanzija skond Artikolu 61;(c) fil-każ tad-dħul temporanju jew il-proċedura ta’ l-ipproċessar attiv, min juża’ l-oġġetti jew jirranġa biex jużahom jew min jagħmel l-operazzjonijiet ta’ ipproċessar fuq l-oġġetti jew jirranġa biex isiru, rispettivament.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jaħsbu għal derogi minn punti (a), (b) u (c) ta’ l-ewwel sottoparagrafu ta’ dan il-paragrafu.3. Ħlief meta jkun maħsub mod ieħor u flimkien ma’ paragrafu 2, l-awtorizzazzjoni msemmija fil-Paragrafu 1, għandha tingħata biss fejn jintlaħqu dawn il-kundizzjonijiet li ġejjin:(a) meta l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jissorveljaw u jsegwu l-proċedura mingħajr ma jkollhom għalfejn idaħħlu arranġamenti amministrattivi li mhumiex proporzjonali mal-bżonnijiet ekonomiċi involuti;(b) meta l-interessi essenzjali tal-produtturi tal-Komunita’ ma jkunux affetwati ħażin b'awtorizzazzjoni għall-proċedura tad-dħul temporanju jew proċedura bl-ipproċessar attiv jew passiv.L-interessi essenzjali tal-produtturi tal-Komunità għandhom jitqiesu li ma ġewx affetwati ħażin kif imsemmi f’punt (b) ta’ l-ewwel sottoparagrafu, ħlief jekk ikun hemm evidenza kuntrarja għal dan.Meta jkun hemm evidenza li l-interessi essenzjali tal-produtturi tal-Komunità x’aktarx li ħa jkunu affetwati ħażin, għandhom ikunu eżaminati l-kundizzjonijiet ekonomiċi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(3).Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri biex ikunu eżaminati l-kundizzjonijiet ekonomiċi.4. Id-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni għandu jgħarraf lill-awtoritajiet tad-dwana bil-fatturi kollha li jinqalgħu wara li tingħata l-awtorizzazzjoni li jistgħu jinfluwenzaw it-tkomplija jew il-kontenut tagħha.Artikolu 144ApplikazzjoniL-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni għandha ssir lill-awtoritajiet tad-dwana kompetenti mill-post fejn jinżammu l-accounts prinċipali ta’ l-applikant għall-iskopijiet tad-dwana.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jaħsbu għal derogi mill-ewwel paragrafu ta' dan l-Artikolu.Artikolu 145Rekords1. Ħlief fil-każ tal-proċedura ta’ tranżitu, id-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni, id-detentur tal-proċedura, u dawk kollha li qed jagħmlu xi attività marbuta mal-ħżin, tħaddim jew ipproċessar ta’ l-oġġetti, jew il-bejgħ jew xiri ta’ oġġetti f’żoni ħielsa, għandhom iżommu rekords f’forma approvata mill-awtoritajiet tad-dwana.Ir-rekords għandhom jagħtu lok biex l-awtoritajiet tad-dwana jkunu jistgħu jissorveljaw il-proċedura kkonċernata, b’mod partikulari fejn tidħol l-identifikazzjoni ta’ l-oġġetti li jgħaddu minn dik il-proċedura, l-istatus tagħhom tad-dwana u ċ-ċaqliq tagħhom.2. Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jaħsbu għal derogi mill-obbligazzjoni stipulata fl-ewwel sottoparagrafu ta' paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.Artikolu 146Tmiem jew ħelsien mill-proċedura1. F’każijiet oħra barra l-proċedura tat-tranżitu u mingħajr preġudizzju għal Artikolu 176, il-proċedura speċjali għandha tintemm jew tinħeles meta l-oġġetti li għaddew minn dik il-proċedura, jew il-prodotti ipproċessati, jgħaddu minn proċedura sussegwenti tad-dwana, ikunu telqu mit-territorju doganali tal-Komunità jew tħallew f’idejn l-Istat.2. Fil-każ tal-proċedura tat-tranżitu, il-proċedura u l-obbligazzjonijiet tad-detentur tal-proċedura għandha tintemm meta l-oġġetti li għaddew mill-proċedura u d-data meħtieġa jintwerew fl-uffiċċju tad-dwana tad-destinazzjoni skond id-dispożizzjonijiet tal-proċedura kkonċernata.Dik il-proċedura u dawk l-obbligazzjonijiet għandhom jinħelsu mill-awtoritajiet tad-dwana, meta jkunu f’pożizzjoni li jistabbilixxu, skond it-tqabbil tad-data li jkun hemm fl-uffiċċju tad-dwana tat-tluq u dik li jkun hemm fl-uffiċċju tad-dwana tad-destinazzjoni, li l-proċedura ntemmet sew.Artikolu 147Trasferiment ta’ drittijiet u obbligazzjonijietId-drittijiet u l-obbligazzjonijiet tad-detentur tal-proċedura fil-każ ta' l-oġġetti li għaddew minn proċedura speċjali barra mit-tranżitu jistgħu, skond il-kundizzjonijiet stipulati mill-awtoritajiet tad-dwana, ikunu trasferiti lill-persuni oħra li jilħqu l-kundizzjonijiet stipulati għall-proċedura kkonċernata.Artikolu 148Ċaqliq ta’ l-oġġettiL-oġġetti li jgħaddu minn proċedura speċjali barra t-tranżitu jistgħu jiġu mċaqalqa minn post għall-ieħor differenti fit-territorju doganali tal-Komunità.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni ta’ paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.Artikolu 149Forom tas-soltu ta’ manuvrarL-oġġetti li jitqiegħdu f’imħażen tad-dwana jew jgħaddu minn proċedura ta’ l-ipproċessar jew jitqiegħdu f’żona ħielsa jistgħu jgħaddu mill-forom tal-manuvri tas-soltu bil-għan li jippriservawhom, itejbu d-dehra tagħhom jew il-kwalità biex jidhru fis-suq jew jippreparawhom għad-distribuzzjoni jew biex jerġgħu jinbiegħu.Artikolu 150Oġġetti ekwivalenti1. Oġġetti ekwivalenti għandhom jinkludu oġġetti tal-Komunità li huma maħżuna, użati jew ipproċessati minflok l-oġġetti li jgħaddu minn proċedura speċjali.Permezz tal-proċedura ta’ l-ipproċessar passiv, l-oġġetti ekwivalenti għandhom jinkludu oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità li huma ipproċessati minflok l-oġġetti tal-Komunità li għaddew mill-proċedura ta’ l-ipproċessar passiv.Oġġetti ekwivalenti għandu jkollhom l-istess kodiċi bi tmien numru tan-Nomenklatura Magħquda, l-istess kwalità kummerċjali u l-istess karatteristiċi tekniċi bħall-oġġetti li qed jieħdu posthom.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jaħsbu għal derogi mit-tielet sottoparagrafu ta’ dan il-paragrafu.2. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jawtorizzaw dawn li ġejjin, dejjem jekk tkun żgurata li l-proċedura ssir sew, b’mod partikulari fejn tidħol is-superviżjoni mid-dwana:(a) l-użu ta’ oġġetti ekwivalenti taħt il-proċedura speċjali barra t-tranżitu, id-dħul u l-proċedura ta’ ħżin temporanju;(b) fil-każ tal-proċedura ta’ l-ipproċessar attiv, l-esportazzjoni tal-prodotti ipproċessati miksuba mill-oġġetti ekwivalenti qabel ma ġew impurtati l-oġġetti li qed jieħdu posthom;(c) fil-każ tal-proċedura ta’ l-ipproċessar passiv, l-importazzjoni tal-prodotti ipproċessati miksuba mill-oġġetti ekwivalenti qabel ma ġew esportati l-oġġetti li qed jieħdu posthom.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-każijiet li fihom l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jawtorizzaw l-użu ta’ oġġetti ekwivalenti taħt dħul temporanju.3. L-użu ta’ oġġetti ekwivalenti għandu jitħalla fil-każ ta’ forom tas-soltu ta’ manuvrar kif imfissra fl-Artikolu 149 jew fejn dan iwassal biex ikun vantaġġ mhux ġustifikat tad-dazju fuq l-importazzjoni.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jispeċifikaw każijiet oħra fejn l-oġġetti ekwivalenti ma jistgħux jintużaw.4. Fil-każ imsemmi f’punt (b) ta’ paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, u fejn il-prodotti ipproċessati jkunu soġġetti għal dazji fuq l-esportazzjoni jekk ma kinux esportati fil-kuntest tal-proċedura ta' ipproċessar attiv, id-detentur ta' l-awtorizzazzjoni għandu jipprovdi garanzija biex jiżgura li jitħallsu d-dazji jekk l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità ma jkunux impurtati fil-perjodu msemmi f'Artikolu 179(3).Artikolu 151Dispożizzjonijiet li jimplimentawIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar it-tħaddim tal-proċeduri taħt dan it-Titolu.KAPITOLU 2TRANŻITUTaqsima 1Tranżitu estern u internArtikolu 152Tranżitu estern1. Taħt il-proċedura ta’ tranżitu estern, l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità jistgħu jiġu mċaqalqa minn post għall-ieħor fit-territorju doganali tal-Komunità mingħajr ma jkunu soġġetti għal xi wieħed minn dawn li ġejjin:(a) dazji fuq l-importazzjoni;(b) VAT fuq l-importazzjoni u dazji tas-sisa kif provduti fid-dispożizzjonijiet fis-seħħ dwar il-VAT u s-sisa;(c) miżuri ta’ politika kummerċjali, sakemm dawn ma japplikawx għad-dħul jew ħruġ ta’ oġġetti fil- jew mit-territorju doganali tal-Komunita`.2. Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li bihom tistabbilixxi f’liema każijiet u taħt liema kundizzjonijiet l-oġġetti tal-Komunità jistgħu jgħaddu minn tranżitu estern.3. Iċ-ċaqliq kif imsemmi fil-Paragrafu 1 għandu jsir permezz ta’ wieħed minn dawn il-modi li ġejjin:(a) permezz tal-proċedura ta’ tranżitu estern tal-Komunità msemmi fl-Artikolu 154(1);(b) billi jkun kopert b'permess tad-dwana tat-TIR biex vettura tkun tista' taqsam il-fruntiera għal perjodu limitat (Konvenzjoni TIR) dejjem jekk dak iċ-ċaqliq:(i) beda jew għandu jintemm barra t-territorju doganali tal-Komunità;(ii) jekk isir bejn żewġ punti fit-territorju doganali tal-Komunità u jgħaddi mit-territorju ta’ pajjiż jew territorju barra t-territorju doganali tal-Komunità;(c) billi jkun kopert b'permess tad-dwana ta’ l-ATA biex vettura tkun tista’ taqsam il-fruntiera għal perjodu limitat (Konvenzjoni ATA/ Konvenzjoni ta’ Istanbul) użat bħala dokument ta’ tranżitu;(d) billi jkun kopert bil-Manifest tar-Rhine (Artikolu 9 tal-Konvenzjoni Reveduta għan-Navigazzjoni fuq ir-Rhine);(e) billi jkun kopert bil-formola 302 imsemmija fil-Ftehim bejn il-Partijiet tat-Trattat ta’ l-Atlantiku tat-Tramuntana rigward l-Istatus tal-Forzi tagħhom, iffirmat f’Londra fid-19 ta’ Ġunju 1951;(f) permezz ta’ sistema postali skond l-atti ta’ l-Union Universali tal-Posta, meta l-oġġetti jinġarru minn jew għad-detenturi tad-drittijiet u l-obbligazzjonijiet skond dawk l-atti.4. It-tranżitu estern għandu japplika mingħajr preġudizzju għal Artikolu 148.Artikolu 153Tranżitu intern1. Permezz tal-proċedura ta’ tranżitu intern, u taħt il-kundizzjonijiet stipulati fil-Paragrafu 2 u 3, l-oġġetti tal-Komunità jistgħu jiġu mċaqalqa minn post għall-ieħor fit-territorju doganali tal-Komunità, u jgħaddu minn territorju ieħor barra dak it-territorju, mingħajr ma jkun hemm xi bidla fl-istatus tagħhom tad-dwana.2. Iċ-ċaqliq imsemmi fil-Paragrafu 1 għandu jsir permezz ta’ wieħed minn dawn il-modi li ġejjin:(a) permezz tal-proċedura interna tat-tranżitu tal-Komunità, imsemmija fl-Artikolu 154(2), dejjem jekk hemm ħsieb għal dik il-possibiltà fi ftehim internazzjonali;(b) billi jkun kopert b’permess tad-dwana tat-TIR biex vettura tkun tista’ taqsam il-fruntiera għal perjodu limitat (Konvenzjoni TIR);(c) billi jkun kopert b'permess tad-dwana ta’ l-ATA biex vettura tkun tista’ taqsam il-fruntiera għal perjodu limitat (Konvenzjoni ATA/ Konvenzjoni ta’ Istanbul) użat bħala dokument ta’ tranżitu;(d) billi jkun kopert bil-Manifest tar-Rhine (Artikolu 9 tal-Konvenzjoni Reveduta għan-Navigazzjoni fuq ir-Rhine);(e) billi jkun kopert bil-formola 302 kif maħsub fil-Ftehim bejn il-Partijiet fit-Trattat ta’ l-Atlantiku tat-Tramuntana rigward l-istatus tal-Forzi tagħhom, iffirmat f’Londra fid-19 ta’ Ġunju 1951;(f) permezz tas-sistema postali skond l-atti ta’ l-Union Universali tal-Posta, meta l-oġġetti jinġarru minn jew għad-detenturi tad-drittijiet u l-obbligazzjonijiet skond dawk l-atti.3. Fil-każijiet imsemmija f’punt (b) sa (f) ta’ paragrafu 2, l-oġġetti għandhom iżommu biss l-istatus tagħhom tad-dwana bħala oġġetti tal-Komunità jekk dak l-istatus huwa stabbilit taħt ċerti kundizzjonijiet u f'ċerta forma.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-kundizzjonijiet għal u l-forma ta’ kif jiġi stabbilit dak l-istatus tad-dwana.Taqsima 2Tranżitu komunitarjuArtikolu 154Firxa1. Permezz tal-proċedura ta’ tranżitu estern tal-Komunità, l-oġġetti msemmija fl-Artikolu 152(1) u (2) jistgħu jiġu mċaqalqa skond dak l-Artikolu u Artikoli 155 u 156.2. Permezz tal-proċedura ta’ tranżitu estern tal-Komunità, l-oġġetti msemmija fl-Artikolu 153(1) jistgħu jiġu mċaqalqa skond dak l-Artikolu u Artikolu 155.Artikolu 155L-obbligazzjonijiet tad-detentur tal-proċedura ta’ tranżitu tal-Komunità1. Id-detentur tal-proċedura ta’ tranżitu tal-Komunità għandu jkun responsabbli minn dan li ġej:(a) jippreżenta l-oġġetti intatti fl-uffiċċju tad-dwana tad-destinazzjoni fiż-żmien preskritt u b'konformità mal-miżuri meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana biex jiżguraw li jkunu jistgħu jiġu identifikati;(b) jiġu osservati d-dispożizzjonijiet tad-dwana marbuta mal-proċedura;(c) sakemm mhux maħsub mod ieħor fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, l-għoti ta' garanzija biex ikun assigurat il-ħlas ta' kull ammont dovut lid-dwana jew xi drittijiet oħra, b’mod particulari l-VAT u d-dazju tas-sisa kif maħsub fid-dispożizzjonijiet tal-VAT u tas-sisa li hemm fis-seħħ, li jistgħu jinteħlu fuq l-oġġetti.2. Min iġorr jew jirċievi l-oġġetti u jaċċetta l-oġġetti billi jkun jaf li qed jiċċaqalqu permezz tal-proċedura ta’ tranżitu tal-Komunità għandu jkun ukoll responsabbli biex jippreżenta l-oġġetti intatti fl-uffiċċju tad-dwana tad-destinazzjoni fiż-żmien preskritt u bi qbil mal-miżuri meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana biex jiżguraw li jkunu jistgħu jiġu identifikati.Artikolu 156L-oġġetti li jgħaddu mit-territorju ta' pajjiż barra t-territorju doganali tal-Komunità permezz tal-proċedura ta' tranżitu estern tal-KomunitàIl-proċedura ta’ tranżitu estern tal-Komunità għandha tapplika fuq dawk l-oġġetti li jgħaddu minn territorju barra t-territorju doganali tal-Komunità jekk tintlaħaq waħda mill-kundizzjonijiet li ġejjin:(a) isir provvediment għal dak il-għan taħt ftehim internazzjonali;(b) il-ġarr minn dak it-territorju jkun kopert b'dokument wieħed tat-trasport imsawwar fit-territorju doganali tal-Komunità.Fil-każ imsemmi f’punt (b) ta’ l-ewwel paragrafu, l-operazzjoni tal-proċedura ta’ tranżitu estern tal-Komunità għandha tkun sospiża waqt li l-oġġetti jkunu barra t-territorju doganali tal-Komunità.KAPITOLU 3ĦŻINTaqsima 1Dispożizzjonijiet komuniArtikolu 157Firxa1. Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu, ‘ħżin’ għandu jinkludi l-proċeduri dwar il-ħżin temporanju, l-imħażen tad-dwana u ż-żoni ħielsa.2. Permezz tal-proċedura ta’ ħżin, l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità jistgħu jinħażnu fit-territorju doganali tal-Komunità mingħajr ma jkunu soġġetti għal xi wieħed minn dawn li ġejjin:(a) dazji fuq l-importazzjoni;(b) VAT fuq l-importazzjoni u dazji tas-sisa kif provduti fid-dispożizzjonijiet fis-seħħ dwar il-VAT u s-sisa;(c) miżuri ta’ politika kummerċjali, sakemm dawn ma japplikawx għad-dħul u l-ħruġ ta’ l-oġġetti fil- jew mit-territorju doganali tal-Komunita`.3. L-oġġetti tal-Komunità jistgħu jgħaddu mill-proċedura ta' ħżin fl-imħażen tad-dwana jew ta' żona ħielsa skond il-leġiżlazzjoni tal-Komunità li tolqot oqsma speċifiċi.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li bihom tistabbilixxi f’liema każijiet oħra u taħt liema kundizzjonijiet l-oġġetti tal-Komunità jistgħu jgħaddu mill-proċeduri ta’ ħżin fl-imħażen tad-dwana jew f’żona ħielsa.Artikolu 158Responsabbiltajiet tad-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni jew tal-proċedura1. Id-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni u d-detentur tal-proċedura għandhom ikunu responsabbli minn dawn li ġejjin:(a) li jiżguraw li l-oġġetti li jkunu taħt il-proċeduri biex jinħażnu temporanjament jew fl-imħażen tad-dwana ma jitneħħewx minn taħt is-superviżjoni tad-dwana;(b) jilħqu l-obbligazzjonijiet li jinqalgħu minħabba l-ħżin ta’ l-oġġetti koperti bil-proċeduri ta’ ħżin temporanju jew imqiegħda fl-imħażen tad-dwana;(c) jikkonformaw mal-kundizzjonijiet partikulari speċifikati fl-awtorizzazzjoni għall-proċedura biex jinħażnu fl-imħażen tad-dwana jew biex jintużaw il-faċilitajiet tal-ħżin.2. Permezz ta’ deroga minn paragrafu 1, meta l-awtorizzazzjoni tolqot maħżen tad-dwana pubbliku, tista’ tagħti lok li r-responsabbiltajiet imsemmija f’punti (a) jew (b) ta’ paragrafu 1 jaqgħu għal kollox f’idejn id-detentur tal-proċedura. F’dan il-każ l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu lid-detentur tal-proċedura biex jagħti garanzija bil-għan li jiżguraw li jsir il-ħlas ta’ kull ammont dovut lid-dwana u drittijiet oħra, b’mod partikulari kif maħsub fid-dispożizzjonijiet fis-seħħ dwar il-VAT u s-sisa, li jistgħu jinteħlu.3. Id-detentur tal-proċedura għandu dejjem ikun responsabbli li jaqdi l-obbligazzjonijiet li jinqalgħu meta l-oġġetti jitqiegħdu taħt il-proċeduri biex jinħażnu f’imħażen temporanji jew f’imħażen tad-dwana.Artikolu 159Perjodu biex jinħelsuM’għandux ikun hemm limitu fuq iż-żmien li fih l-oġġetti jistgħu jibqgħu taħt il-proċedura ta' ħżin.Iżda, f’każijiet eċċezzjonali, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jistipulaw żmien li fih trid tinħeles il-proċedura ta’ ħżin.Taqsima 2Ħżin temporanjuArtikolu 160L-oġġetti mqiegħda f’imħażen temporanji1. Meta ma jkunx dikjarat mod ieħor fil-proċedura tad-dwana, l-oġġetti li ġejjin li mhumiex tal-Komunità għandhom jitqiesu li huma dikjarati għall-proċedura ta’ ħżin temporanju mid-detentur ta’ l-oġġetti wara li jkunu preżentati lid-dwana:(a) l-oġġetti li jiddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità, barra milli direttament f’żona ħielsa;(b) l-oġġetti li jiddaħħlu f’parti oħra tat-territorju doganali tal-Komunità minn żona ħielsa;(c) l-oġġetti li fuqhom intemmet il-proċedura ta’ tranżitu estern.Id-dikjarazzjoni tad-dwana għandha titqies li saret u ġiet aċċettata mill-awtoritajiet tad-dwana meta ġew preżentati l-oġġetti lid-dwana.2. Id-dikjarazzjoni sommarja fuq l-importazzjoni għandha tkun id-dikjarazzjoni tad-dwana dwar il-proċedura ta’ ħżin temporanju.3. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu lid-detentur ta’ l-oġġetti biex jagħti garanzija bil-għan li jiżguraw li jsir il-ħlas ta’ kull ammont dovut lid-dwana u drittijiet oħra, b’mod partikulari kif maħsub fid-dispożizzjonijiet fis-seħħ dwar il-VAT u s-sisa, li jistgħu jinqalgħu.4. Meta, għal xi raġuni, l-oġġetti ma jistgħux jinħelsu biex jinħażnu temporanjament, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom mall-ewwel jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jirregolarizzaw il-qagħda ta’ l-oġġetti.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistabbilixxu regoli dettaljati dwar l-implimentazzjoni ta’ l-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu.Artikolu 161Manuvrar ta’ l-oġġetti maħżuna temporanjament1. L-oġġetti maħżuna permezz tal-proċedura ta’ ħżin temporanju għandhom jinħażnu biss f’faċilitajiet ta’ ħżin temporanji awtorizzati.2. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet ta’ Artikolu 97(2), l-oġġetti li qegħdin taħt il-proċedura ta’ ħżin temporanju għandhom ikunu soġġetti biss għal dawk il-forom ta' manuvrar kif inhuma maħsuba biex jiżguraw li jibqgħu priservati fi stat mhux mittiefes mingħajr ma tkun modifikata d-dehra tagħhom jew il-karatteristiċi tekniċi.Taqsima 3Imħażen tad-dwanaArtikolu 162Ħżin fl-imħażen tad-dwana1. Permezz tal-proċedura ta’ ħżin fl-imħażen tad-dwana, l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità jistgħu jinħażnu f’faċilitajiet awtorizzati b'dik il-proċedura u taħt is-superviżjoni ta' l-awtoritajiet tad-dwana, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala 'mħażen tad-dwana'.2. Il-faċilitajiet awtorizzati jistgħu jkunu disponibbli biex jintużaw minn kwalunkwe persuna sabiex jinħażnu l-oġġetti (mħażen tad-dwana pubbliċi), jew biex jinħażnu l-oġġetti mid-detentur ta’ awtorizzazzjoni għall-ħżin fl-imħażen tad-dwana (mħażen tad-dwana privati).3. Meta ċ-ċirkustanzi jitolbu hekk, l-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura ta’ ħżin fl-imħażen tad-dwana jistgħu jitneħħew temporanjament mill-imħażen tad-dwana. Dik it-tneħħija trid, barra f’każ ta’ forza maġġuri, tkun awtorizzata bil-quddiem mill-awtoritajiet tad-dwana.Artikolu 163Oġġetti tal-Komunità u attivitajiet ta’ l-ipproċessar1. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, meta jeżisti bżonn ekonomiku u mhix se tkun affetwata ħażin is-superviżjoni tad-dwana, jawtorizzaw li jsir dan li ġej fil-bini ta’ l-imħażen tad-dwana:(a) ħżin ta’ l-oġġetti tal-Komunità;(b) ipproċessar ta’ l-oġġetti permezz tal-proċedura ta’ ipproċessar attiv jew użu aħħari, bla ħsara għall-kundizzjonijiet mogħtija f’dawn il-proċeduri.2. Fil-każijiet imsemmija fil-Paragrafu 1, l-oġġetti m’għandhomx jitqiesu li qegħdin taħt il-proċedura ta’ ħżin fl-imħażen tad-dwana.Taqsima 4Żoni ħielsaArtikolu 164Żoni ħielsa msemmija1. L-Istati Membri jistgħu jsemmu partijiet mit-territorju doganali tal-Komunità li jinsabu f’dak it-territorju u mifruda mill-kumplament tiegħu bħala żoni ħielsa.Għal kull żona ħielsa l-Istat Membru għandu jiddetermina ż-żona koperta u jiddefenixxi l-punti tad-dħul u l-ħruġ.2. Iż-żoni ħielsa għandhom ikunu mdawrin.Il-perimetru u l-punti tad-dħul u l-ħruġ miż-żona taż-żoni ħielsa għandha tkun soġġetta għal superviżjoni mill-awtoritajiet tad-dwana.3. Il-persuni u l-mezzi tat-trasport li jidħlu f’ żoni ħielsa jew joħorġu minnhom jistgħu jkunu soġġetti għal kontrolli mid-dwana.Artikolu 165Bini u attivitajiet f’żoni ħielsa1. Il-kostruzzjoni ta' xi bini f'żona ħielsa għandu jkun approvat minn qabel mill-awtoritajiet tad-dwana.2. Skond il-leġiżlazzjoni tad-dwana, għandha titħalla ssir kull attività industrijali, kummerċjali jew ta’ servizz. It-tkomplija ta’ dawk l-attivitajiet għandha tiddependi minn notifika, bil-quddiem, lill-awtoritajiet tad-dwana.3. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jimponu projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet fuq l-attivitajiet imsemmija fil-paragrafu 2, skond in-natura ta’ l-oġġetti msemmija, jew il-ħtiġijiet ta’ superviżjoni mid-dwana, jew il-ħtiġijiet dwar sigurtà u saħħa.4. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jipprojbixxu li persuni li ma jagħtux il-garanziji meħtieġa li jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet tad-dwana milli jkomplu b’xi attività f’żona ħielsa.Artikolu 166Proċeduri oħra tad-dwana f’żona ħielsa1. L-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità, filwaqt li jibqgħu f’żona ħielsa, jinħelsu biex jitħallew jidħlu fis-suq jew jgħaddu mill-ipproċessar attiv jew proċedura ta’ użu speċifiku, skond il-kundizzjonijiet stipulati għal dan f’dawn il-proċeduri.2. Fil-każijiet imsemmija fil-paragrafu 1, l-oġġetti m’għandhomx jitqiesu li qegħdin taħt il-proċedura ta’ żona ħielsa.Artikolu 167Jiġu preżentati l-oġġetti u jgħaddu mill-proċedura1. L-oġġetti li jiddaħħlu f’żona ħielsa għandhom ikunu ppreżentati lid-dwana u jgħaddu mill-formalitajiet tad-dwana preskritti f’dawn il-każijiet li ġejjin:(a) meta jiddaħħlu f’żona ħielsa direttament minn barra t-territorju doganali tal-Komunità;(b) meta ġew mgħoddija minn proċedura tad-dwana li ġiet mitmuma jew inħelset meta għaddew mill-proċedura ta’ żona ħielsa;(c) meta jgħaddu mill-proċedura ta’ żona ħielsa sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw mid-deċiżjoni dwar ħlas lura jew tnaqqis fid-dazji ta’ l-importazzjoni;(d) meta jikkwalifikaw għall-miżuri ta’ politika agrikola li tinvolvi l-esportazzjoni ta’ dawk l-oġġetti.2. L-oġġetti li jiddaħħlu f’żona ħielsa f’ċirkustanzi oħra barra dawk koperti b’paragrafu 1 m’għandhomx għalfejn ikunu preżentati lid-dwana.3. L-oġġetti jitqiesu li għaddew mill-proċedura ta’ żona ħielsa meta jidħlu f’żona ħielsa, sakemm ma għaddewx diġa minn proċedura oħra tad-dwana.Artikolu 168Oġġetti tal-Komunità f’żoni ħielsa1. Oġġetti tal-Komunità jistgħu jiddaħħlu, jinħażnu, jiġu mċaqalqa, użati, proċessati jew ikkonsmati f’żona ħielsa. F’dawk il-każijiet l-oġġetti m’għandhomx jitqiesu li qegħdin taħt il-proċedura ta’ żona ħielsa.2. Fuq talba tal-persuna kkonċernata, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jiċċertifikaw l-istatus Komunitarju ta’ dawn l-oġġetti li ġejjin:(a) oġġetti tal-Komunità li jidħlu f’żona ħielsa;(b) oġġetti tal-Komunità li għaddew mill-operazzjonijiet ta’ ipproċessar f’żona ħielsa;(c) oġġetti mħollija jidħlu fis-suq f’żona ħielsa.Artikolu 169Konsum jew ipproċessar ta’ l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità1. L-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità m’għandhomx ikunu ikkunsmati, użati jew ipproċessati f’żoni ħielsa barra f’dawk il-każijiet imniżżla fl-Artikolu 166.2. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet li jgħoddu fuq il-fornituri jew il-ħżin ta’ provvisti skond it-tifsira tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 800/1999[18], fejn tagħti lok għal dan il-proċedura kkonċernata, paragrafu 1 m’għandux jeskludi l-użu jew il-konsum ta’ oġġetti li tagħhom, it-tħollija biex jidħlu fis-suq jew jidħlu temporanjament fis-suq ma jirrikjedix li jiġu applikati d-dazji fuq l-importazzjoni jew miżuri taħt il-politika agrikola komuni jew dik kummerċjali.Fil-każ ta’ dak l-użu jew il-konsum, m'għandha tkun meħtieġa l-ebda dikjarazzjoni biex jitħallew jidħlu fis-suq jew għall-proċedura ta’ dħul temporanju.Dik id-dikjarazzjoni għandha, iżda, tkun meħtieġa jekk dawk l-oġġetti huma soġġetti għal kwota jew limitu fuq it-tariffa.Artikolu 170Esportazzjoni, esportazzjoni mill-ġdid u dħul ta’ oġġetti f’parti oħra tat-territorju doganali tal-KomunitàMingħajr preġudizzju għal-leġiżlazzjoni tal-Komunità li tolqot oqsma speċifiċi, l-oġġetti f'żona ħielsa jistgħu jkunu esportati jew ri-esportati mit-territorju doganali tal-Komunità, jew jiddaħħlu f'parti oħra tat-territorju doganali tal-Komunità.L-Artikoli 97 sa 104 għandhom japplikaw mutatis mutandis fuq oġġetti li jiddaħħlu f’partijiet oħra tat-territorju doganali tal-Komunità.Artikolu 171L-istatus tad-dwana fuq oġġetti li jirritornaw f'parti oħra tat-territorju doganali tal-Komunità1. Meta l-oġġetti jiġu ritornati minn żona ħielsa għal parti oħra tat-territorju doganali tal-Komunità, iċ-ċertifikat imsemmi fl-Artikolu 168(2) jista’ jintuża’ bħala prova ta’ l-istatus tal-Komunità ta’ dawk l-oġġetti.2. Meta l-istatus tal-Komunità ta’ l-oġġetti ma jkunx ippruvat skond paragrafu 1 jew permezz ta’ xi dokument ieħor approvat, l-oġġetti għandhom jitqiesu bħala oġġetti li mhux ġejjin mill-Komunità.Iżda, bil-għan li jkunu applikati d-dazji fuq l-esportazzjoni u l-liċenziji fuq l-importazzjoni jew il-miżuri fuq l-importazzjoni stipulati fil-politika kummerċjali jew agrikola, l-oġġetti għandhom jitqiesu bħala oġġetti tal-Komunità.KAPITOLU 4UŻU SPEĊIFIKUTaqsima 1Dħul temporanjuArtikolu 172Firxa1. Skond il-proċedura tad-dħul temporanju oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità jistgħu jintużaw fit-territorju doganali tal-Komunità, b’eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni, u mid-dazji tas-sisa kif maħsub fid-dispożizzjonijiet tas-sisa fis-seħħ, mingħajr ma jkunu soġġetti għall-miżuri ta’ politika kummerċjali, sakemm dawn ma japplikawx għad-dħul jew ħruġ ta’ l-oġġetti fil- jew mit-territorju doganali tal-Komunita`.Meta l-oġġetti jibbenefikaw minn eżenzjoni sħiħa mid-dazji fuq l-importazzjoni, huma għandhom, skond id-dispożizzjonijiet tal-VAT fis-seħħ, jibbenefikaw anki mill-eżenzjoni mill-VAT fuq l-importazzjoni.2. Il-proċedura ta’ dħul temporanju tista’ tintuża’ biss dejjem jekk jintlaħqu dawn il-kundizzjonijiet li ġejjin:(a) mhix maħsuba l-esportazzjoni mill-ġdid ta’ l-oġġetti;(b) l-oġġetti mhumiex maħsuba li jgħaddu minn xi bidliet, ħlief milli jinżlilhom il-valur tagħhom minħabba l-użu li jsir minnhom;(c) jista' jiġi żgurat li l-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura jistgħu jiġu identifikati, ħlief meta, minħabba n-natura ta' l-oġġetti jew l-operazzjonijiet li jridu jsiru, in-nuqqas ta' miżuri ta' identifikazzjoni mhix soġġetta li tagħti lok għal xi abbuż mill-proċedura jew, fil-każ imsemmi fl-Artikolu 150, fejn ikun jista’ jiġi vverifikat li kien hemm konformità mal-kundizzjonijiet stipulati għal oġġetti ekwivalenti.Il-Kummissjoni tista’, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistabbilixxu eċċezzjonijiet għall-punt (a) ta’ l-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu.Artikolu 173Il-perjodu li matulu l-oġġetti jistgħu jibqgħu taħt dħul temporanju1. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jiddeterminaw il-perjodu li fih l-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura ta’ dħul temporanju suppost kellhom jiġu ri-esportati jew kellhom jgħaddu minn proċedura sussegwenti tad-dwana. Dak il-perjodu għandu jkun twil biżżejjed biex jintlaħaq l-għan ta’ użu awtorizzat.2. L-itwal perjodu li matulu l-oġġetti jistgħu jibqgħu taħt il-proċedura ta’ dħul temporanju bl-istess skop u taħt ir-responsabbiltà ta’ l-istess detentur ta’ awtorizzazzjoni għandu jkun 24 xahar, anki meta l-proċedura nħelset billi l-oġġetti għaddew minn proċedura sussegwenti tad-dwana u sussegwentement reġgħu għaddew mill-proċedura tad-dħul temporanju.3. Meta, f’ċirkustanzi eċċezzjonali, l-użu awtorizzat ma jistax jintlaħaq fil-perjodi msemmija fil-Paragrafu 1 u 2, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, fuq talba tad-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni, jestendu dawk il-perjodi.Artikolu 174Sitwazzjonijiet koperti bid-dħul temporanjuIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-każijiet li fihom, u l-kundizzjonijiet li bihom, tista’ tintuża’ l-proċedura tad-dħul temporanju u tista' tingħata eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni.Meta jiġu adottati dawn il-miżuri, għandu jitqies il-ftehim internazzjonali u n-natura u l-użu ta’ l-oġġetti.Artikolu 175Ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni fil-każ ta’ dħul temporanju b’eżenzjoni parzjalimid-dazji fuq l-importazzjoni1. L-ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni fuq dawk l-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura ta’ dħul temporanju b’eżenzjoni parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni għandu jkun iffissat bħala 3% ta’ l-ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni li kellhom jitħallsu kieku dawk l-oġġetti tħallew jidħlu fis-suq meta għaddew mill-proċedura ta’ dħul temporanju.Dak l-ammont għandu jitħallas kull xahar jew parti minn xahar li matulu l-oġġetti għaddew mid-dħul temporanja b’eżenzjoni parzjali.2. L-ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni m’għandux jaqbeż dak li kellu jitħallas kieku l-oġġetti msemmija tħallew jidħlu fis-suq meta għaddew mill-proċedura tad-dħul temporanju.Taqsima 2Użu aħħariArtikolu 176Superviżjoni mid-dwana permezz tal-proċedura ta’ l-użu aħħari1. Skond il-proċedura ta’ użu aħħari, l-oġġetti jistgħu jitħallew jidħlu fis-suq b’eżenzjoni mid-dazju jew b’rata mnaqqsa ta’ dazju minħabba l-użu aħħari tagħhom. Huma għandhom jibqgħu taħt is-superviżjoni tad-dwana.2. Is-superviżjoni tad-dwana taħt il-proċedura ta’ l-użu aħħari għandha tintemm f’dawn il-każijiet:(a) meta l-oġġetti ntużaw għall-iskopijiet stipulati fl-applikazzjoni ta’ l-eżenzjoni mid-dazju jew rata mnaqqsa ta’ dazju;(b) meta l-oġġetti jiġu esportati, meqruda jew imħollija f’idejn l-Istat;(c) meta l-oġġetti ntużaw għal skopijiet oħra barra dawk stipulati fl-applikazzjoni ta’ l-eżenzjoni mid-dazju jew rata ta’ dazju mnaqqsa u tħallsu d-dazji fuq l-importazzjoni applikabbli.KAPITOLU 5IPPROĊESSARTaqsima 1Dispożizzjonijiet ġeneraliArtikolu 177Rata li tirrendiĦlief meta tkun speċifikata rata li tirrendi fil-leġiżlazzjoni tal-Komunità li tolqot oqsma speċifiċi, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jistabbilixxu r-rata li tirrendi jew r-rata medja li tirrendi fil-każ ta’ l-operazzjoni li ssir permezz tal-proċedura ta’ l-ipproċessar jew fejn hu adattat, il-metodu biex tkun determinata dik ir-rata.Ir-rata li tirrendi jew ir-rata medja li tirrendi għandha tkun determinata skond iċ-ċirkustanzi proprja li fihom jinsabu l-operazzjonijiet ta’ ipproċessar, jew li fihom iridu jsiru. Din ir-rata tista’ tkun aġġustata sussegwentement, fejn hu adattat.Taqsima 2Proċessar attivArtikolu 178Firxa1. Mingħajr preġudizzju għal Artikolu 150, permezz tal-proċedura ta’ ipproċessar attiv l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità jistgħu jintużaw fit-territorju doganali tal-Komunità f’waħda jew aktar mill-operazzjonijiet ta’ ipproċessar mingħajr ma dawk l-oġġetti jkunu soġġetti għal xi waħda minn dawn li ġejjin:(a) dazji fuq l-importazzjoni;(b) VAT fuq l-importazzjoni u dazji tas-sisa kif provduti fid-dispożizzjonijiet fis-seħħ dwar il-VAT u s-sisa;(c) miżuri ta’ politika kummerċjali, sakemm dawn ma japplikawx għad-dħul jew ħruġ ta’ oġġetti fil- jew mit-territorju doganali tal-Komunita`.2. Il-proċedura ta’ ipproċessar attiv tista’ tintuża’ biss f’każijiet oħra barra t-tiswija meta, mingħajr preġudizzju għall-użu ta’ l-aċċessorji tal-produzzjoni, l-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura jistgħu jkunu identifikati fil-prodotti ipproċessati.Fil-każ imsemmi fl-Artikolu 150, il-proċedura tista’ tintuża’ meta tkun tista’ tiġi vverifikata l-konformità mal-kundizzjonijiet stipulati fuq oġġetti ekwivalenti.3. Barra paragrafi 1 u 2, il-proċedura ta’ ipproċessar attiv għandha tapplika wkoll fuq dawn l-oġġetti li ġejjin:(a) oġġetti li jridu jgħaddu minn operazzjonijiet biex jiġi żgurat li jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet tekniċi biex jitħallew jidħlu fis-suq;(b) oġġetti li jridu jgħaddu mill-forom tas-soltu ta’ manuvrar skond Artikolu 149.Artikolu 179Perjodu biex jinħelsu1. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jispeċifikaw il-perjodu li fih l-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura ta’ ipproċessar attiv, jew prodotti ipproċessati, għandhom jgħaddu minn proċedura sussegwenti tad-dwana, sakemm ma jinqerdux u ma jifdalx skart.Dak il-perjodu għandu jibda minn meta l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità jgħaddu mill-proċedura u għandu jitqies iż-żmien meħtieġ biex isiru l-operazzjonijiet ta’ ipproċessar u biex il-prodotti ipproċessati jgħaddu minn proċedura sussegwenti tad-dwana.2. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jagħtu estensjoni għall-perjodu speċifikat skond paragrafu 1, meta tintefa’ applikazzjoni b’raġunijiet sodi mid-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni.L-awtorizzazzjoni tista’ tispeċifika li perjodu li jibda waqt xahar kalendarju, tliet xhur jew semestru għandha tintemm fl-aħħar ġurnata tax-xaħar sussegwenti, tliet xhur jew semestru rispettivament.3. F’każijiet fejn tkun diġa’ saret esportazzjoni skond punt (b) ta’ Artikolu 150(2), l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jispeċifikaw il-perjodu li fih l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità għandhom ikunu dikjarati għall-proċedura. Dak il-perjodu għandu jibda minn meta tiġi aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana marbuta mal-prodotti ipproċessati miksuba mill-oġġetti ekwivalenti korrispondenti.Artikolu 180Esportazzjoni mill-ġdid temporanja għal aktar ipproċessarDejjem jekk ikun hemm awtorizzazzjoni minn qabel mill-awtoritajiet tad-dwana, xi ftit mill- jew l-oġġetti kollha li jgħaddu mill-proċedura ta' ipproċessar attiv, jew il-prodotti ipproċessati, jistgħu jiġu temporanjament ri-esportati bil-għan ta' aktar ipproċessar barra t-territorju doganali tal-Komunità, skond il-kundizzjonijiet stipulati għall-proċedura ta’ l-ipproċessar passiv.Taqsima 3Proċessar passivArtikolu 181Firxa1. Taħt il-proċedura ta' ipproċessar passiv l-oġġetti tal-Komunità jistgħu jkunu temporanjament esportati mit-territorju doganali tal-Komunità sabiex jgħaddu mill-operazzjonijiet ta' ipproċessar. Il-prodotti ipproċessati li joħorġu minn dawk l-oġġetti jistgħu jitħallew jidħlu fis-suq b’eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni.2. L-ipproċessar passiv m’għandux jitħalla għal dawn l-oġġetti tal-Komunità li ġejjin:(a) oġġetti li l-esportazzjoni tagħhom twassal għall-ħlas lura jew tnaqqis fid-dazji fuq l-importazzjoni;(b) oġġetti li, qabel ma ġew esportati, tħallew jidħlu fis-suq b’eżenzjoni mid-dazju jew b’rata mnaqqsa ta’ dazju fuq l-importazzjoni minħabba l-użu aħħari tagħhom, sakemm ma ntlaħqux l-iskopijiet ta’ dak l-użu aħħari, sakemm dawk l-oġġetti m'għandhomx jgħaddu minn operazzjonijiet ta' tiswija;(c) oġġetti li l-esportazzjoni tagħhom twassal biex jingħata rimborż fuq l-esportazzjoni;(d) oġġetti li fuqhom jingħata vantaġġ finanzjarju barra r-rimborżi msemmija f’punt (c) taħt il-politika agrikola komuni minħabba l-esportazzjoni ta’ dawk l-oġġetti.3. Meta l-oġġetti ipproċessati jkunu dikjarati biex jitħallew jidħlu fis-suq mid-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni, għandha tingħata eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni kif imsemmija fil-Paragrafu 1, fuq talba tiegħu.4. F’każijiet mhux koperti b’Artikoli 182 u 183 u fejn huma involuti dazji ad valorem , l-ammont ta’ dazju fuq l-importazzjoni għandu jkun ikkalkulat skond l-ispiża ta’ l-operazzjoni ta’ ipproċessar li ssir barra t-territorju doganali tal-Komunità.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw ir-regoli biex isir dak il-kalkolu u r-regoli fejn huma involuti dazji speċifiċi.5. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jispeċifikaw il-perjodu li fih l-oġġetti li huma temporanjament esportati jridu jerġgħu jiġu impurtati fit-territorju doganali tal-Komunità f’forma ta’ prodotti ipproċessati, u jitħallew jidħlu fis-suq, sabiex igawdu minn eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni. Huma jistgħu jestendu dak il-perjodu jekk issir talba b’raġunijiet sodi mid-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni.Artikolu 182Oġġetti msewwija1. Meta jkun magħruf għas-sodisfazzjon ta’ l-awtoritajiet tad-dwana li l-oġġetti ssewwew b’xejn, jew minħabba obbligu f’kuntratt jew meħtieġ bil-liġi li joħroġ mill-garanzija jew minħabba xi difett tal-manifattura, huma għandhom ikunu intitolati għal eżenzjoni sħiħa mid-dazji fuq l-importazzjoni.2. Il-Paragrafu 1 m’għandux japplika meta tqies d-difett tal-manifattura meta l-oġġetti msemmija tħallew jidħlu għall-ewwel darba fis-suq.Artikolu 183Sistema standard ta’ skambju1. Taħt is-sistema standard ta’ skambju prodott impurtat, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala oġġett li jieħu post ieħor, jista’, skond il-paragrafi 2 sa 5, jieħu post prodott ipproċessat.2. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jawtorizzaw li tintuża’ s-sistema standard ta’ skambju meta l-operazzjoni ta’ ipproċessar tirrikjedi li jissewwew l-oġġetti tal-Komunità barra dawk li huma soġġetti għall-miżuri tal-politika agrikola komuni jew l-arranġamenti speċifiċi li jgħoddu fuq ċerti oġġetti li joħorġu mill-ipproċessar ta’ prodotti agrikoli.3. L-oġġetti li jieħdu post oħrajn għandu jkollhom l-istess kodiċi bi tmien numri tan-Nomenklatura Magħquda, l-istess kwalità kummerċjali u l-istess karatteristiċi tekniċi bħall-oġġetti difettużi li kieku dawn ta’ l-aħħar kellhom jissewwew.4. Meta l-oġġetti difettużi ntużaw qabel l-esportazzjoni, l-oġġetti li jieħdu posthom x’aktarx li ntużaw ukoll.L-awtoritajiet tad-dwana għandhom, iżda, ineħħu l-ħtieġa stipulata fl-ewwel sottoparagrafu jekk il-prodott li jieħu post ieħor ġie fornut b’xejn, jew minħabba xi obbligu fil-kuntratt jew meħtieġ bil-liġi li joħroġ mill-garanzija jew minħabba xi difett fil-manifattura.5. Id-dispożizzjonijiet li kieku japplikaw għall-prodotti pproċessati għandhom japplikaw għall-prodotti li jieħdu post oħrajn.Artikolu 184Importazzjoni minn qabel ta’ prodotti li jieħdu post oħrajn1. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom, skond il-kundizzjonijiet li jistipulaw, jawtorizzaw li l-oġġetti li jieħdu post oħrajn jiġu impurtati qabel ma jiġu esportati l-oġġetti difettużi.Jekk issir qabel dik l-importazzjoni ta’ prodott li jieħu post oħrajn, għandha tingħata garanzija li tkopri l-ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni li jkollu jitħallas kieku l-oġġetti difettużi ma jkunux esportati skond il-paragrafu 2.2. L-oġġetti difettużi għandhom ikunu esportati fi żmien xahrejn minn meta tiġi aċċettata mill-awtoritajiet tad-dwana d-dikjarazzjoni biex jitħallew jidħlu fis-suq l-prodotti li jieħdu post oħrajn.3. Meta, f’ċirkustanzi eċċezzjonali, l-oġġetti difettużi ma jistgħux ikunu esportati fil-perjodu msemmi fil-Paragrafu 2, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, fuq talba, tal-persuna konċernata, jestendu dak il-perjodu.TITOLU VIIITLUQ TA’ L-OĠĠETTI MIT-TERRITORJU DOGANALI TAL-KOMUNITÀKAPITOLU 1L-OĠĠETTI LI JITILQU MIT-TERRITORJU DOGANALIArtikolu 185Obbligazzjoni li ssir dikjarazzjoni qabel it-tluq1. L-oġġetti destinati biex iħallu t-territorju doganali tal-Komunità għandhom ikunu koperti b’dikjarazzjoni ta’ qabel it-tluq li ssir jew tkun disponibbli fl-uffiċċju doganali kompetenti qabel ma l-oġġetti jiddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità.Iżda, l-ewwel sottoparagrafu m’għandux japplika fuq dawk l-oġġetti li jinġarru fuq mezzi ta’ trasport li jgħaddu biss mill-ilmijiet territorjali jew mill-ispazju ta' l-ajru tat-territorju doganali tal-Komunità mingħajr ma jieqfu f'dak it-territorju.2. Meta tkun meħtieġa dikjarazzjoni, jew notifika dwar l-esportazzjoni mill-ġdid skond l-Artikolu 189, dik id-dikjarazzjoni jew in-notifika għandha titqies bħala d-dikjarazzjoni ta’ qabel it-tluq.Meta ma tkunx meħtieġa la dikjarazzjoni tad-dwana u lanqas notifika dwar l-esportazzjoni mill-ġdid, id-dikjarazzjoni ta’ qabel it-tluq għandha tkun forma ta’ dikjarazzjoni sommarja dwar il-ħruġ imsemmija fl-Artikolu 190.3. Id-dikjarazzjoni ta’ qabel it-tluq għandu jkun fiha ta’ l-anqas id-dettalji meħtieġa biex issir id-dikjarazzjoni sommarja.Artikolu 186Miżuri li jistabbilixxu ċerti dettaljiIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jolqtu dawn li ġejjin:(a) fil-każijiet li fihom, u l-kundizzjonijiet li bihom, l-oġġetti li jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità ma jkunux soġġetti għal dikjarazzjoni ta’ qabel it-tluq;(b) il-kundizzjonijiet li bihom tista’ titneħħa jew tkun addattata l-ħtieġa għal dikjarazzjoni ta’ qabel it-tluq;(c) id-data aħħarija li fiha għandha ssir jew tkun disponibbli d-dikjarazzjoni ta’ qabel it-tluq qabel ma l-oġġetti jiddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità;(d) xi eċċezzjonijiet u varjazzjonijiet mid-data aħħarija msemmija fil-punt (c);(e) id-determinazzjoni ta’ l-uffiċċju tad-dwana kompetenti fejn għandha ssir jew tkun disponibbli d-dikjarazzjoni ta’ qabel it-tluq u fejn għandhom isiru l-analiżi tar-riskju u l-kontrolli tal-ħruġ dwar riskju fuq l-esportazzjoni.Meta jkunu qed jiġu adottati dawn il-miżuri, għandhom jitqiesu dawn li ġejjin:(a) ċirkustanzi speċjali;(b) l-applikazzjoni ta’ dawn il-miżuri fuq ċerti tipi ta’ ċaqliq ta’ oġġetti, mezzi ta’ trasport jew operaturi ekonomiċi;(c) ftehim internazzjonali li jaħseb għal arranġamenti speċjali dwar is-sigurtà.Artikolu 187Formalitajiet u superviżjoni mid-dwana1. L-oġġetti destinati biex jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità għandhom ikunu soġġetti għall-applikazzjoni ta’ formalitajiet tal-ħruġ, li għandhom, jinkludu kif adattat dawn li ġejjin:(a) il-ħlas lura jew it-tnaqqis fid-dazji ta’ l-importazzjoni jew il-ħlas ta’ rimborżi fuq l-esportazzjoni;(b) il-ġbir ta’ dazji fuq l-esportazzjoni;(c) il-formalitajiet meħtieġa taħt id-dispożizzjonijiet fis-seħħ dwar il-VAT u s-sisa;(d) l-applikazzjoni ta’ projbizzjonijiet u restrizzjonijiet, ġustifikati skond il-moralità pubblika, politika pubblika jew sigurtà pubblika, il-ħarsien ta’ saħħet u ħajjet in-nies, l-annimali jew il-pjanti, il-ħarsien ta’ l-ambjent, il-ħarsien tal-wirt nazzjonali li jkun fih valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku, l-implimentazzjoni ta’ konservazzjoni tas-sajd u miżuri ta’ ġestjoni jew il-ħarsien tal-proprjetà industrijali jew kummerċjali, inkluż kontrolli fuq oġġetti li juru li deħlin id-drogi, oġġetti u flus foloz li jitilqu mill-Komunità.2. L-oġġetti li jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità għandhom ikunu soġġetti għal superviżjoni mid-dwana u għall-kontrolli mid-dwana.Meta jkun adattat, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jiddeterminaw ir-rotta li trid tintuża’ meta l-oġġetti jridu jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità.3. Il-permess biex jitilqu għandu jingħata dejjem jekk l-oġġetti msemmija jħallu t-territorju doganali tal-Komunita` fl-istess kundizzjoni bħal meta ġiet aċċettata d-dikjarazzjoni ta’ qabel it-tluq.4. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni tal-paragrafu 1, 2 u 3 ta’ dan l-Artikolu.KAPITOLU 2ESPORTAZZJONIArtikolu 188Oġġetti tal-Komunita`L-oġġetti tal-Komunita destinati biex jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità għandhom jgħaddu mill-proċedura ta’ l-esportazzjoni.L-ewwel paragrafu m’għandux japplika għal dawn l-oġġetti li ġejjin:(a) oġġetti li jridu jgħaddu mill-proċedura ta’ l-użu aħħar jew ta’ proċessar passiv;(b) oġġetti li jridu jgħaddu mill-proċedura ta’ tranżitu intern jew jitilqu temporanjament mit-territorju doganali tal-Komunità, skond Artikolu 109.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-formalitajiet ta’ l-esportazzjoni li japplika għal dawk l-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura ta’ l-użu aħħari jew proċessar passiv.Artikolu 189Oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità1. L-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità destinati biex jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità għandhom ikunu soġġetti għal notifika dwar l-esportazzjoni mill-ġdid li trid issir fl-uffiċċju tad-dwana kompetenti u skond il-formalitajiet tal-ħruġ.2. Artikoli 110 sa 124 għandhom japplikaw mutatis mutandis għan-notifika dwar l-esportazzjoni mill-ġdid.3 Paragrafu 1 m’għandux japplika għal dawn l-oġġetti li ġejjin:(a) l-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura ta’ tranżitu estern u li jgħaddu biss mit-territorju doganali tal-Komunita’;(b) oġġetti trażbordati fil-, jew esportati direttament minn, żona ħielsa;(c) oġġetti li jkunu taħt il-proċedura ta’ ħżin temporanju li huma esportati direttament minn faċilità ta’ ħżin temporanju awtorizzat.Artikolu 190Dikjarazzjoni sommarja dwar il-ħruġ1. Meta l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità huma destinati biex jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità u ma tkunx meħtieġa notifika dwar l-esportazzjoni mill-ġdid, għandha ssir dikjarazzjoni sommarja dwar il-ħruġ fl-uffiċċju tad-dwana kompetenti, skond Artikolu 185.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw sett u format tad-data komuni għad-dikjarazzjoni sommarja tal-ħruġ, li jkun fiha d-dettalji meħtieġa biex issir analiżi tar-riskju u biex il-kontrolli mid-dwana jsiru sew, speċjalment għal għanijiet ta' sigurtà u saħħa, billi jintużaw, fejn adattat, standards internazzjonali u prattiċi kummerċjali.2. Id-dikjarazzjoni sommarja fuq il-ħruġ għandha ssir permezz ta’ teknika ta’ ipproċessar ta’ data elettronika. L-informazzjoni kummerċjali, l-informazzjoni dwar il-port jew it-trasport tista' tintuża', dejjem jekk ikun fiha d-dettalji meħtieġa għal dikjarazzjoni sommarja dwar il-ħruġ.L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, f’ċirkustanzi eċċezzjonali, jaċċettaw dikjarazzjonijiet sommarji fuq l-importazzjoni li jsiru permezz ta’ karti, dejjem jekk jużaw l-istess livell ta’ immaniġjar ta’ riskju bħal dak użat fid-dikjarazzjonijiet sommarji dwar il-ħruġ billi jużaw teknika ta’ ipproċessar ta’ data elettronika u billi jintlaħqu l-ħtiġijiet marbuta mal-qsim ta’ dik id-data ma’ uffiċċji oħra tad-dwana.3. Id-dikjarazzjoni sommarja dwar il-ħruġ għandha ssir minn wieħed minn dawn li ġejjin:(a) min joħroġ l-oġġetti, jew jassumi responsabbilta għall-ġarr ta’ l-oġġetti, barra mit-territorju doganali tal-Komunità;(b) l-esportatur jew il-konsenjatur jew xi ħadd ieħor li f’ismu jew għan-nom tiegħu qed taġixxi l-persuna msemmija f’punt (a);(c) xi persuna li kapaċi tippreżenta l-oġġetti msemmija jew li tara li jiġu preżentati lill-awtorità tad-dwana kompetenti;Artikolu 191Emenda tad-dikjarazzjoni sommarja dwar il-ħruġMin jagħmel id-dikjarazzjoni sommarja dwar il-ħruġ għandu, fuq talba tiegħu stess, jitħalla jemenda waħda jew aktar mid-dettalji ta’ dik id-dikjarazzjoni wara li jkun għamilha.Iżda, m’għandha titħalla ssir l-ebda emenda wara li jiġri xi ħaġa minn dawn li ġejjin:(a) l-awtoritajiet tad-dwana għarrfu lil min għamel id-dikjarazzjoni sommarja li beħsiebhom jeżaminaw l-oġġetti;(b) l-awtoritajiet tad-dwana skoprew li d-dettalji msemmija huma żbaljati;(c) l-awtoritajiet tad-dwana diġa’ ħallew li l-oġġetti jitneħħew.Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistabbilixxu eċċezzjonijiet għall-punt (c) ta’ l-ewwel sottoparagrafu ta' dan l-Artikolu.KAPITOLU 3EŻENZJONI MID-DAZJIArtikolu 192Esportazzjoni temporanja1. L-oġġetti tal-Komunità jistgħu jkunu esportati temporanjament mit-territorju doganali tal-Komunità u jibbenefikaw minn eżenzjoni fuq id-dazju meta jerġgħu jiġu impurtati.2. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni ta’ paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.Artikolu 193Eżenzjoni mid-dazji fuq l-esportazzjoni minħabba ċirkustanzi speċjaliIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-każijiet li fihom, u l-kundizzjonijiet li bihom, għandha tingħata eżenzjoni fuq id-dazji ta’ l-esportazzjoni minħabba ċirkustanzi speċjali meta l-oġġetti jkunu esportati.Meta jiġu adottati dawn il-miżuri, għandu jitqies il-ftehim internazzjonali, l-istatus tal-persuna konċernata u n-natura ta’ l-oġġetti.TITOLU IXKUMITAT DWAR IL-KODIĊI DOGANALI U DISPOŻIZZJONIJIET FINALIKAPITOLU 1KUMITAT DWAR IL-KODIĊI DOGANALIArtikolu 194Miżuri oħra li jimplimentawSabiex jiġu implimentati l-miżuri msemmija f’din il-Kodiċi, il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(2), tadotta miżuri li jistipulaw dawn li ġejjin:(a) ir-regoli u l-istandards dwar l-inter-operabbiltà tas-sistemi tad-dwana ta’ l-Istati Membri biex ikun hemm titjib fil-kooperazzjoni bbażata fuq bdil ta’ data elettronika bejn l-awtoritajiet tad-dwana u bejn l-awtoritajiet tad-dwana u l-operaturi ekonomiċi;(b) il-każijiet li fihom, u l-kundizzjonijiet li bihom, il-Kummissjoni tista’ toħroġ deċiżjonijiet li jirrikjedu lill-Istati Membri biex jirrevokaw jew jemendaw deċiżjoni;(c) kwalunkwe miżuri oħra li jimplimentaw, fejn meħtieġ, inkluż meta l-Komunita` taċċetta dmirijiet u obbligazzjonijiet marbuta ma' ftehim internazzjonali li jeħtieġ li jiġu adattati d-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi.Artikolu 195Noti ta’ spjegazzjoni u linji-gwidaIl-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 196(3), tadotta dawn li ġejjin:(a) noti ta’ spjegazzjoni marbuta ma’ din il-Kodiċi u d-dispożizzjonijiet adottati biex tkun implimentata, kif ukoll ir-regoli ta’ l-oriġni msemmija fl-Artikolu 42;(b) linji-gwida li jagħtu interpretazzjoni Komunitarja tad-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi u leġiżlazzjonijiet oħra tad-dwana.Artikolu 196Il-Kumitat1. Il-Kummissjoni għandha tkun megħjuna mill-Kumitat dwar il-Kodiċi Doganali, minn issa 'l quddiem magħruf bħala ‘il-Kumitat’.2. Meta ssir referenza għal dan il-paragrafu, għandhom japplikaw Artikoli 4 u 7 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE, billi jqisu d-dispożizzjonijiet ta’ Artikolu 8 tagħha.Il-perjodu stipulat f'Artikolu 4(3) tad-Deċiżjoni 1999/468/KE għandu jkun iffissat bħala xahar.3. Meta ssir referenza għal dan il-paragrafu, għandhom japplikaw Artikoli 3 u 7 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE, billi jqisu d-dispożizzjonijiet ta’ Artikolu 8 tagħha.4. Il-Kumitat għandu jadotta ir-regoli tiegħu ta’ proċedura.Artikolu 197Aktar materjiIl-Kumitat jista’ jeżamina kull mistoqsija li tirrigwarda l-Kodiċi, jew il-miżuri adottati għall-implimentazzjoni tagħha li titqanqal miċ-ċermen, jew fuq l-inizjattiva tal-Kummissjoni jew fuq talba tar-rappreżentant ta' Stat Membru, u li tolqot, b'mod partikulari, dawn li ġejjin:(a) kull problemi li jinqalgħu mill-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tad-dwana;(b) kull pożizzjoni li trid tittieħed mill-Komunita fil-kumitati, working groups u panels introdotti permezz ta’ ftehim internazzjonali li jittratta l-leġiżlazzjoni tad-dwana.KAPITOLU 2DISPOŻIZZJONIJIET FINALIArtikolu 198RevokaRegolamenti (KEE) Nru 918/83, (KEE) Nru 3925/91, (KEE) Nru 2913/92, (KE) Nru 82/2001 u (KE) Nru 1207/2001 huma hawnhekk revokati.Ir-referenzi għar-Regolamenti revokati għandhom jitqiesu bħala referenzi għal dan ir-Regolament u għandhom jinqraw skond it-tabella korrelattiva mogħtija fl-Anness.Artikolu 199Rapporti marbuta ma’ penali tad-dwana1. L-Istati Membri għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni, sa mhux aktar tard minn [xahrejn minn meta jidħol fis-seħħ dan ir-Regolament], bid-dispożizzjonijiet nazzjonali fis-seħħ skond Artikolu 22 u għandhom jgħarrfuha mingħajr dewmien dwar kull emenda sussegwenti li taffetwahom.2. L-Istati Membri għandhom, sa l-aħħar tas-sena kalendarja, jibagħtu lill-Kummissjoni rapport dwar l-applikazzjoni ta’ Artikolu 22, skond l-ispeċifikazzjonijiet mitluba mill- Kummissjoni.Artikolu 200Dħul fis-seħħDan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-għoxrin ġurnata wara dik li fiha jiġi ppubblikat fil- Ġurnal Uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea.Għandu japplika mill-1 ta’ Jannar 2009.Dan ir-Regolament għandu jorbot bi sħiħ u jkun applikabbli direttament fl-Istati Membri kollha.Magħmul fiGħall-Parlament Ewrope Għall-KunsillIl-President Il-PresidentANNESSTabella Korrelattiva 1: Regolament Ġdid > Regolament (KEE) 2913/92 |Artikolu Ġdid | Artikoli ta’ qabel f’Reg. 2913/92 | Artikolu Ġdid | Reg. 2913/92 |1 | Ġdid | 47 | ġdid |2 | 2 | 48 | ġdid |3 | 3 | 49 | 201 |4 | 1, 4 | 50 | 216 |5 | ġdid + 15 | 51 | 202, 203, ex 204, 206 |6 | Ġdid | 52 | 143, 2, ex 144, 208 |7 | Ġdid | 53 | 209 |8 | 11 | 54 | 210, 211 |9 | 14 + 199 CCIP | 55 | 212 |10 | Ġdid | 56 | 213 |11 | 5 (1)(2)&(3) | 57 | 121, 122, ex 144, 214 |12 | 5 (4) | 58 | 112, 121, 122, 135, 136, ex 144, 178 |13 | Ġdid | 59 | ġdid |14 | 5a (1) | 60 | 215(1)(2)&(4) |15 | 5a (2) | 61 | 189, 191 |16 | 5a (2) | 62 | 192(1) |17 | 6, 7, ex 10 | 63 | 190, 192(2) |18 | ex 250 | 64 | 193, 194, 197 |19 | 8 | 65 | 196 |20 | 9 | 66 | 195 |21 | 12 | 67 | 94 (1)–(4) |22 | Ġdid | 68 | 94 (5)(6)(7) |23 | 246 | 69 | 198 |24 | 243 | 70 | 199 |25 | 244 | 71 | 215(3), 217 |26 | 245 | 72 | 221 (1)&(2) |27 | 13 | 73 | 221 (3)&(4) |28 | Ġdid | 74 | 217, 220 (2) a & c, |29 | ex 78 | 75 | 218, 219 (2) & 220(1) |30 | Reg. 3925/91 | 76 | ġdid |31 | 16 | 77 | 222 |32 | 11(2) | 78 | 223, 231 |33 | 18, 35 | 79 | 224, 225, 226 |34 | 17 | 80 | 227 |35 | 19 | 81 | 228 |36 | 20 (1)-(5) ,21 | 82 | 229, 230 |37 | 20 (6) | 83 | 232, 214 (3) |38 | 22 | 84 | 235, 241, 242 |39 | 23, 24 | 85 | 237, 239, 240 |40 | 26 | 86 | 236 |41 | Ġdid | 87 | 238 |42 | 27 | 88 | 220(2)(b), 236 |43 | 28, 36 | 89 | 239 |44 | 29, 32,36 | 90 | ġdid |45 | 30, 32(1)(e), 33 | 91 | ġdid |46 | 31 | 92 | 150(2), ex 204, 205, 206, 207, 212a, 233, 234 |Artikolu Ġdid | Reg. 2913/92 | Artikolu Ġdid | Reg. 2913/92 |93 | 36a, 36b (1) | 147 | 90, 103 |94 | 36b (1)-(4), | 148 | 91(3), 111 |95 | 36b (5) | 149 | 109, 173(b) |96 | 36ċ, 45 | 150 | ex 114, ex 115 |97 | 37, 42, 58(2) | 151 | 92, 97, 98(3),109(4), 115 (2), 120, 131, 142 (2), 146 (2), 165 |98 | 38(1)-(4) | 152 | 91 |99 | 38(5) | 153 | 93, 163, 164 |100 | 39 | 154 | ġdid |101 | 40, 41 | 155 | 95,96 |102 | 46, 47 | 156 | 93 |103 | 48, 49, 58(1) | 157 | 98, 166 |104 | 50 | 158 | 101, 102 |105 | 54 | 159 | 108,110, 171 |106 | 55 | 160 | 50, 51(2),53 |107 | Ex Artikolu 313 CCIP | 161 | 51(1), 52 |108 | 83 | 162 | 99,110 |109 | 164 | 163 | 106 |110 | 59 | 164 | 167(1) – (3), 168 (1)&(2) |111 | 60 | 165 | 167 (4), 172 |112 | 61, ex 77 | 166 | 173 |113 | 62, 76 (1)a, 77 | 167 | ex 169, 170 |114 | 63, 67 | 168 | 169, ex 170 |115 | 64 | 169 | 175 |116 | 65 | 170 | 177,181 |117 | 66 | 171 | 180 |118 | 68, ex 250 | 172 | 137, 139 |119 | 69 | 173 | 140 |120 | 70 | 174 | 141, 142 |121 | 71, ex 250 | 175 | 143 (1) & (2) |122 | 72, ex 250 | 176 | 82 |123 | 73 | 177 | 119 |124 | 74 | 178 | 130, ex 114 |125 | 76 (1)&(4) | 179 | 118 |126 | 76(1)(c) | 180 | 123 |127 | Ġdid | 181 | 145, 146, 149, 150, 151, 153(2) |128 | 76(2)&(3) | 182 | 152 |129 | Ġdid | 183 | 154, 155, 156 |130 | 81 | 184 | 154 (4), 157 |131 | 56 | 185 | 182a |132 | 57, 75, 78(3) | 186 | 182b, ex 182c, 161(4) & (5), |133 | ex 182 | 187 | ex 161,162, 183 |134 | Ġdid | 188 | 161(1),(2) |135 | 79 | 189 | 182, ex. 182ċ |136 | 185(1) | 190 | ex 182c, 182d |137 | 185(2) | 191 | 182d(4) |138 | 186 | 192 | ġdid |139 | 187 | 193 | 184 + Reg. 918/83 |140 | 188 | 194 | 247, 248 |141 | 184 + Reg. 918/83 | 195 | ġdid |142 | 84 | 196 | 247a, 248a |143 | 85, 86, 87, 88, 94, 95, 100, 104, 116, 117, 132, 133, 138,147, 148 | 197 | 249 |144 | Ġdid | 198 | 251, 252 |145 | 105, 106 (3), 107, 176 | 199 | 253 |146 | 89, 92 | - | - |Tabella Korrelattiva 2: Regolament ta’ qabel (KEE) 2913/92> Regolament Ġdid |Reg. 2913/92 | Artikolu Ġdid | Reg. 2913/92 | Artikolu Ġdid |Artikolu 1 | 4 | Artikolu 44 | Irtirat |2 | 2 | 45 | 96 |3 | 3 | 46 | 102 |4 | 4 | 47 | 102 |5 | 11, 12 | 48 | 103 |5a | 14, 15, 16 | 49 | 103 |6 | 17 | 50 | 104, 160 |7 | 17 | 51 | 160, 161 |8 | 19 | 52 | 161 |9 | 20 | 53 | 160 |10 | 17 | 54 | 105 |11 | 8, 32 | 55 | 106 |12 | 21 | 56 | 131 |13 | 27 | 57 | 103 |14 | 9 | 58 | 97, 103 |15 | 5 | 59 | 110 |16 | 31 | 60 | 111 |17 | 34 | 61 | 112 |18 | 33 | 62 | 113 |19 | 35 | 63 | 114 |20 | 36, 37 | 64 | 115 |21 | 36 | 65 | 116 |22 | 38 | 66 | 117 |23 | 39 | 67 | 114 |24 | 39 | 68 | 118 |25 | Irtirat | 69 | 119 |26 | 40 | 70 | 120 |27 | 42 | 71 | 121 |28 | 43 | 72 | 122 |29 | 44 | 73 | 123 |30 | 45 | 74 | 124 |31 | 46 | 75 | 132 |32 | 44, 45 | 76 | 113, 125, 126, 128 |33 | 45 | 77 | 112, 113 |34 | 47 | 78 | 29 |35 | 33 | 79 | 135 |36 | 44 | 80 | Irtirat |36a | 93 | 81 | 130 |36b | 93, 94, 95 | 82 | 176 |36ċ | 96 | 83 | 108 |37 | 97 | 84 | 142 |38 | 98, 99 | 85 | 143 |39 | 100 | 86 | 143 |40 | 101 | 87 | 143 |41 | 101 | 88 | 143 |42 | 97 | 89 | 146 |43 | Irtirat | 90 | 147 |Reg. 2913/92 | Artikolu Ġdid | Reg. 2913/92 | Artikolu Ġdid |Artikolu 91 | 148, 152 | Artikolu 141 | 174 |92 | 146, 151 | 142 | 174, 151 |93 | 153, 156 | 143 | 53, 175 |94 | 67, 68, 143 | 144 | 52, 57, 58 |95 | 143, 155 | 145 | 181 |96 | 155 | 146 | 151, 181 |97 | 151 | 147 | 143 |98 | 151, 157 | 148 | 143 |99 | 162 | 149 | 181 |100 | 143 | 150 | 181 |101 | 158 | 151 | 181 |102 | 158 | 152 | 92, 182 |103 | 147 | 153 | 181 |104 | 143 | 154 | 183, 184 |105 | 145 | 155 | 183 |106 | 145, 163 | 156 | 183 |107 | 145 | 157 | 184 |108 | 159 | 158 | Irtirat |109 | 149, 151 | 159 | Irtirat |110 | 159, 162 | 160 | Irtirat |111 | 148 | 161 | 186, 187, 188 |112 | 58 | 162 | 187 |113 | Irtirat | 163 | 153 |114 | 150, 178 | 164 | 109, 153 |115 | 150, 151 | 165 | 151 |116 | 143 | 166 | 157 |117 | 143 | 167 | 164, 165 |118 | 179 | 168 | 164 |119 | 177 | 168a | Irtirat |120 | 151 | 169 | 167,168 |121 | 57, 58 | 170 | 167, 168 |122 | 57, 58 | 171 | 159 |123 | 180 | 172 | 165 |124 | Irtirat | 173 | 149, 166 |125 | Irtirat | 174 | Irtirat |126 | Irtirat | 175 | 169 |127 | Irtirat | 176 | 145 |128 | Irtirat | 177 | 170 |129 | Irtirat | 178 | 58 |130 | 178 | 179 | Irtirat |131 | 151 | 180 | 171 |132 | 143 | 181 | 170 |133 | 143 | 182 | 133, 189 |134 | Irtirat | 182a | 185 |135 | 58 | 182b | 186 |136 | 58 | 182ċ | 186, 189, 190 |137 | 172 | 182d | 190, 191 |138 | 143 | 183 | 187 |139 | 172 | 184 | 141, 193 |140 | 173 | 185 | 136, 137 |Reg. 2913/92 | Artikolu Ġdid | Reg. 2913/92 | Artikolu Ġdid |Artikolu 186 | 138 | 220 | 74, 75, 88 |187 | 139 | 221 | 72, 73 |188 | 140 | 222 | 77 |189 | 61 | 223 | 78 |190 | 63 | 224 | 79 |191 | 61 | 225 | 79 |192 | 62, 63 | 226 | 79 |193 | 64 | 227 | 80 |194 | 64 | 228 | 81 |195 | 66 | 229 | 82 |196 | 65 | 230 | 82 |197 | 64 | 231 | 78 |198 | 69 | 232 | 83 |199 | 70 | 233 | 92 |200 | Irtirat | Artikolu 235 | 84 |201 | 49 | 236 | 86, 88 |202 | 51 | 237 | 85 |203 | 51 | 238 | 87 |204 | 51, 92 | 239 | 85, 89 |205 | 92 | 240 | 85 |206 | 51, 92 | 241 | 84 |207 | 92 | 242 | 84 |208 | 52 | 243 | 24 |209 | 53 | 244 | 25 |210 | 54 | 245 | 26 |211 | 54 | 246 | 23 |212 | 55 | 247 | 194 |212a | 92 | 247a | 196 |213 | 56 | 248 | 194 |214 | 57, 83 | 248a | 196 |215 | 60, 71 | 249 | 197 |216 | 50 | 250 | 18, 118, 121, 122 |217 | 74 | 251 | 198 |218 | 75 | 252 | 198 |219 | 75 | 253 | 199 |Tabella Korrelattiva 3: Regolament Revokat > Regolament Ġdid |Regolament ta’ qabel | Artikolu Ġdid |(KEE) Nru 918/83 | Artikoli 141 & 193 |(KEE) Nru 3925/91, | Artikolu 30 |(KE) Nru 82/2001 | Artikolu 42 |(KE) Nru 1207/2001 | Artikolu 42 |DIKJARAZZJONI LEĠIŻLATTIVA FINANZJARJAŻona(i) ta’ Politika: 14 Tassazzjoni u Unjoni Doganali Attivit(à/ajiet): 1404 Politika Doganali |TITOLU TA’ L-AZZJONI: Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT U TAL-KUNSILL li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju |1. IL-LINJI TAL-BAĠIT1.1. Il-linji tal-baġit (linji ta’ ħidma u linji relatati ta’ għajnuna amministrattiva u teknika (eż - linji B.A.)) li jinkludu l-intestaturi:-  140402 Programm doganali 2007-  14040X Programm doganali 2013-  140104X Programm doganali 2013- Nefqa dwar it-tmexxija amministrattiva-  L-istruttura finali tal-baġit għall-Programm doganali 2013 se tiġi deċiża aktar tard.1.2. Tul ta’ żmien ta’ l-azzjoni u ta’ l-impatt finanzjarju:-  Il-perjodu ta’ validità tal-bażi legali mill-01/07/2007 sal-31/12/2013.-  Il-ħlasijiet se jissoktaw wara l-31/12/2013.1.3. Karatteristiċi tal-baġit (żid linji oħra jekk meħtieġ):Linja tal-baġit | Tip ta' nefqa | Ġdid | Kontribuzzjoni tal-EFTA | Kontribuzzjonijiet minn pajjiżi applikanti | Intestatura fil-perspettiva finanzjarja |14014X | Mhux-komp | Diff/ [19] | IVA | LE | IVA | 1a |1401040X | Mhux-komp | Mhux-Diff/ [20] | IVA | LE | IVA | 1a |2. SOMMARJU TA’ RIŻORSI2.1. Riżorsi FinanzjarjiL-infiq tat-tħaddim tal-proposta hu kopert ghas-snin 2006 u 2007 mid-dikjarazzjoni leġiżlattiva finanzjarja tad-Deċiżjoni Doganali ta’ l-2007.Għas-snin 2008 sa l-2013, huma koperti mid-dikjarazzjoni leġiżlattiva finanzjarja tal-Komunikazzjoni mill-Programmi tal-Komunità tal-Kummissjoni, Dwana 2013 u Fiscalis 2013 taħt ir-riżerva ta’ l-approvazzjoni tad-Deċiżjoni li tadotta programm ta’ azzjoni għad-dwana fil-Komunità (Dwana 2013).2.1.1. Sommarju ta’ l-approprjazzjonijiet għall-impenn (AI) u l-approprjazzjonijiet għall-ħlas (AĦ)EUR miljun (sa 3 punti deċimali)Tip ta’ nefqa | Nru. tat-taqsima . | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 u wara | Total |Nefqa tat-tħaddim [21] |Approprjazzjonijiet għall-Impenn (AI) | 6.1 | A | 1.425 | 3.875 | 4.875 | 5.635 | 18.290 | 34.100 |Approprjazzjonijiet għall-Ħlas (AĦ) | B | 0.535 | 1.790 | 3.525 | 4.820 | 23.430 | 34.100 |Nefqa amministrattiva inkluża fl-ammont ta’ referenza [22][23] |Assistenza teknika u amministrattiva (NDA) | 6.2.4 | C | 0 | 0.485 | 0.485 | 0.485 | 1.455 | 2.910 |AMMONT TOTALI TA’ REFERENZA |Approprjazzjonijiet għall-Impenn (AI) | a+c | 1.425 | 4.360 | 5.360 | 6.120 | 19.745 | 37.010 |Approprjazzjonijiet għall-Ħlas (AĦ) | b+c | 0.535 | 2.275 | 4.010 | 5.305 | 24.885 | 37.010 |Nefqa amministrattiva mhix inkluża fl-ammont ta’ referenza [24] |Riżorsi umani u nefqa assoċjata (NDA) | 6.2.5 | D | 0.992 | 1.056 | 1.056 | 1.056 | 3.168 | 7.328 |Spejjeż amministrattivi, minbarra riżorsi umani u spejjeż assoċjati, mhux inklużi fl-ammont ta' referenza (NDA) | 6.2.6 | E | 0.525 | 0.040 | 0.040 | 0.040 | 0.120 | 0.765 |Spiża indikattiva finanzjarja totali ta’ intervenzjoni2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 u wara | Total |TOTAL AI inkluż l-ispiża tar-Riżorsi Umani | A+c+d+e | 2.942 | 5.456 | 6.456 | 7.216 | 23.033 | 45.103 |TOTAL AĦ inkluż l-ispiża tar-Riżorsi Umani | b+c+d+e | 2.052 | 3.371 | 5.106 | 6.401 | 28.173 | 45.103 |Dettalji ta’ ko-finanzjament2.1.2. Kompatibbiltà mal-Programmazzjoni finanzjarjax Il-proposta hija kompatibbli mal-programmazzjoni finanzjarja eżistenti.Dan ir-Regolament hu kompatibbli mal-proposta tal-Kummissjoni għall-Perspettivi Finanzjarji 2007-2013 (COM(2004) 101 ta' l-10.2.2004 u COM(2004) 487 ta' l-14.7.2004. Dan ir-Regolament jaqa’ taħt is-sottointestatura 1a – Kompetittività għat-tkabbir u l-impjieg.2.1.3. Impatt finanzjarju fuq id-Dħul:x Il-proposta m’għandha l-ebda implikazzjonijiet diretti finanzjarji fuq id-dħul, għalkemm teżisti l-possibbiltà li tista’ tnaqqas ir-riskju ta’ frodi u b’hekk iżżid il-ġabra ta’ riżorsi proprja.2.2. Riżorsi Umani FTE (li jinkludu l-uffiċjali, il-persunal temporanju u estern) – ara fid-dettal taħt il-punt 6.2.1.Rekwiżiti annwali: | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |Numru totali ta' riżorsi umani | 13 | 14 | 14 | 14 | 14 | 14 | 14 |3. KARATTERISTIĊI U GĦANIJIET3.1. Ħtiġijiet li għandhom jitwettqu fil-medda ta’ żmien qasir jew twilIkkonsulta t-taqsima 2 ta' l-istima ex-ante ta' l-impatti mistennija.3.2. Valur miżjud ta’ l-involviment tal-Komunità u l-koerenza tal-proposta ma' strumenti finanzjarji oħra u sinerġija possibbliIkkonsulta t-taqsima 2 ta' l-istima ex-ante ta' l-impatti mistennija.3.3. Għanijiet, riżultati mistennija u indikaturi relatati tal-proposta fil-kuntest tal-qafas ABM.Għanijiet u riżultati mistennija :L-għan hu li jiġi adottat Regolament li se joħloq leġiżlazzjoni aktar aġġornata u armonizzata li għandha x’taqsam ma’ l-Unjoni Doganali.Dan se iwassal għal żieda fl-effiċjenza u l-effikaċja tal-proċeduri doganali.L-indikaturi:-  Livell ta’ sodisfazzjoni ta’ l-amministrazzjonijiet u n-negozjanti doganali.3.4. Metodu ta’ Implimentazzjoni (indikattiv)Ikkonsulta t-taqsima 6.1 ta' l-istima ex-ante ta' l-impatti mistennija.4. SUPERVIŻJONI U EVALWAZZJONI4.1. Sistema ta’ superviżjoniL-azzjonijiet li għandhom jitwettqu taħt il-Kodiċi Doganali modernizzat propost sejrin jiġu kkontrollati (li jinkludu l-evalwazzjonijiet ta’ riżultati), bħala parti mill-Programmi Doganali 2007/2013.L-amministrazzjonijiet se jibagħtu lill-Kummissjoni t-tagħrif meħtieġ kollu għar-rapporti ta’ segwitu li għandhom jitfasslu bl-aktar mod effiċjenti possibbli.4.2. Kif ser jiġu kkontrollati u valutati r-riżultati u l-impatti?4.2.1. Evalwazzjoni ex-anteAra l-valutazzjoni ex-ante ta’ l-impatti mistennija.4.2.2. Miżuri meħuda wara evalwazzjoni intermedjarja/ex-post (lezzjonijiet miksuba permezz ta’ esperjenzi simili fil-passat)L-evalwazzjoni temporanja tad-Dwana 2007 għadha ma ntemmitx (ippjanata għall-aħħar ta’ l-2005). Madankollu, se jitqiesu riżultati minn din l-evalwazzjoni, li jikkonċernaw il-Kodiċi Doganali fl-implimentazzjoni tal-ġejjieni ta’ l-istrateġija doganali elettronika u valutati fil-qafas tal-valutazzjoni maħsuba għall-Programm Doganali 2013. Barra minn hekk, riżultati ta’ evalwazzjoni ta’ emenda li saret qabel lill-Kodiċi Doganali (emendi ta’ sigurtà) se jitqiesu bħala lezzjonijiet miksuba. Il-laqgħat tal-Grupp tal-Politika Doganali se jkollhom funzjoni ewlenija għall-implimentazzjoni u se jqisu l-lezzjonijiet miskuba għall-benefiċċju ta’ dawn l-azzjonijiet ippjanati.4.2.3. Termini u frekwenza ta’ l-evalwazzjoni fil-ġejjieniEvalwazzjonijiet fil-ġejjieni ta’ proposti għall-Kodiċi Doganali Modernizzat se jiġu ffinanzjati u armonizzati fuq l-valutazzjonijiet tal-Programm Doganali 2013.It-termini u l-frekwenza ta’ dawn il-valutazzjonijiet se jiddependu fuq il-valutazzjonijiet tal-Programm Doganali 2013.5. Miżuri kontra l-frodiL-ammonti relatati ma’ l-attivitajiet ewlenin tal-programm huma suġġetti għall-proċedura normali ta' verifika mis-servizzi tal-Kummissjoni qabel il-ħlas, b'kunsiderazzjoni ta' l-obbligazzjonijiet kuntrattwali u tmexxija soda ġenerali u finanzjarja. Miżuri kontra l-frodi (kontrolli, rapporti eċċ) huma maħsuba fil-kuntratti kollha konklużi bejn il-Kummissjoni u l-benefiċjarji.L-azzjonijiet konġunti msemmija hawn fuq (skambji, seminars, gruppi ta' ħidma, eċċ) jitħallsu mill-baġit “Azzjoni Konġunta” tal-Programm Doganali 2007 u s-suċċessur tiegħu. L-uffiċjali huma mħallsa lura kif ġej:Il-pajjiżi li jieħdu sehem iħallsu lura l-ispejjeż ta' l-ivjaġġar u l-ispejjeż ta’ għejxien għall-uffiċjali tagħhom stess, skond ir-regoli stabbiliti tal-programm. Ħlasijiet bil-quddiem ta’ l-ammonti meħtieġa jsiru lill-pajjiżi li jieħdu sehem tul l-eżerċiżżju b’kunsiderazzjoni għall-implimentazzjoni. Il-pajjiżi li jieħdu sehem għandhom iressqu prova dettaljata ta' l-infiq tagħhom u jżommu kull dokument fil-każ ta’ kontrol possibbli. Il-ħlas ta’ l-ispejjeż ta’ l-ivjaġġar u ta’ l-għejxien lill-uffiċjali ta’ pajjiżi oħra jew lir-rappreżentanti ta’ organizzazzjonijiet esterni u ta’ spejjeż relatati ma’ l-organizzazzjoni ta’ seminars se jsir direttament mis-servizzi tal-Kummissjoni, jew mill-pajjiżi mandati kif xieraq għal dan l-għan. Dispożizzjonijiet kontra l-frodi (kontrolli, rapporti eċċ) huma maħsuba f’ kull kuntratt ta’ dan it-tip.L-ammonti relatati ma’ l-attivitajiet ewlenin tal-programm huma suġġetti għall-proċedura normali ta' verifika mis-servizzi tal-Kummissjoni qabel il-ħlas, b'kunsiderazzjoni ta' l-obbligazzjonijiet kuntrattwali u tmexxija soda ġenerali u finanzjarja. Miżuri kontra l-frodi (kontrolli, rapporti eċċ) huma maħsuba fil-kuntratti kollha konklużi bejn il-Kummissjoni u l-benefiċjarji.Żjarat ta’ kontroll fl-Istati Membri jitwettqu mis-servizzi finanzjarji tal-Kummissjoni sabiex jiżguraw konformità mar-regoli finanzjarji applikabbli għat-tmexxija tal-programm.6. DETTALJI TAR-RIŻORSI6.1. Għanijiet tal-proposta f’termini ta’ l-ispiża finanzjarja tagħhomApproprjazzjonijiet ta’ Impenn f’EUR miljun (sa 3 punti deċimali)Sena 2007 | Sena 2008 | Sena 2009 | Sena 2010 | Sena 2011-2013 |Uffiċjali u persunal temporanju[25] (14 01 01) | A*/AD | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |B*, C*/AST | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |Persunal iffinanzjat [26] taħt l-Artikolu 14 01 02 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 |Persunal ieħor[27] iffinanzjat taħt l-Artikolu 14 01 04/05 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |TOTAL | 13 | 14 | 14 | 14 | 14 |6.2.2. Deskrizzjoni tal-ħidmiet li jirriżultaw mill-azzjoniL-attivitajiet legali u ta’ proċedura se jitwettqu mill-unitajiet kompetenti fid-direttorat ta’ politika doganali ta’ Tassazzjoni u d-DĠ ta' l-Unjoni Doganali. Iż-żieda tal-persunal hi meħtieġa sabiex jitfasslu t-testi legali għad-Dispożizzjonijiet ta’ Implimentazzjoni tal-Kodiċi Doganali u sabiex jitfasslu d-dokumenti ta’ ħidma għall-KumitatI u l-gruppi ta’ ħidma. L-esperti tal-proċeduri se jeħtieġu jfasslu wkoll l-ispeċifikazzjonijiet ta’ tħaddim għas-sistemi ġodda tat-teknoloġija ta’ l-informazzjoni sabiex jiġu żviluppati jew emendati bħala riżultat tal-bidliet legali (minbarra dawn ipprovvduti fil-proposta ta’ l-e-dwana)L-unità ta’ Teknoloġija ta’ l-informazzjoni tad-DĠ għat-Tassazzjoni u l-Unjoni Doganali se tiġi msaħħa bil-mod il-mod sabiex iddaħħal il-funzjonijiet il-ġodda meħtieġa, bħall-iżdoganar ċentrali. Minħabba l-bidliet proposti, se jinħtieġ taħriġ, tagħrif u komunikazzjoni għall-professjonisti u l-pubbliku ġenerali. Il-Kummissjoni se jkollha wkoll tiżgura l-koeżjoni u l-kompatibbiltà ta’ l-azzjonijiet ma’ l-inizjattivi fil-qasam ta’ l-eGvern, l-eEwropa, kif ukoll ma’ l-azzjonijiet mwettqa mill-istituzzjonijiet internazzjonali sabiex tittejjeb l-interoperabilità fost is-sistemi, messaġġi u data b’mod ġenerali. Il-persunal se jeħtieġ ukoll jiżgura li l-kooperazzjoni mas-setturi l-oħra (agrikultura, pulizija tal-fruntiera, saħħa pubblika eċċ) sikwit ma’ kompetenzi mxerrda fuq livelli differenti (UE, nazzjonali u reġjonali), hi stabbilita biex tagħmel possibbli dikjarazzjonijiet elettroniċi għall-kategoriji kollha tal-prodotti.L-ammont totali kellu bżonn tisħiħ kif ġej:2006 | 2007 | 2008 |A* | 1 | 1 | 0 |B* /C* | 1 | 1 | 0 |SNE | 1 | 1 | 1 |Esperti | 0 | 3 | 0 |6.2.3. Għanijiet ta’ riżorsi umani (statutorji)x Karigi li qegħdin jiġu allokati bħalissa lit-tmexxija tal-programm se jiġu ssostitwiti jew estiżi: bħalissa 4 postijiet allokati lil din l-attività sejissoktaw jintużaw għal dan l-għan.x Karigi allokati minn qabel fi ħdan l-eżerċizzju APS/PDB għas-sena 2006: 2 postijietx Karigi li għandhom jintalbu għall-proċedura APS/PDB li jmiss: 2 postijiet( Karigi li għandhom jiġu organizzati mill-ġdid permezz tar-riżorsi eżistenti fi ħdan is-servizz ta’ tmexxija (organizzazzjoni interna mill-ġdid)( Karigi meħtieġa għas-sena n għalkemm mhux maħsuba għall-eżerċizzju APS/PDB għas-sena kkonċernata6.2.4. Nefqa amministrattiva oħra inkluża fl-ammont ta’ referenza (14 01 04/05 – Nefqa fuq tmexxija amministrattiva)EUR miljun (sa 3 punti deċimali)Linja tal-baġit (numru u intestatura) | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | Sena 2011 U wara | TOTAL |Għajnuna teknika u amministrattiva oħra: |- intra muros | 0 | 0.485 | 0.485 | 0.485 | 1.455 | 2.910 |- extra muros | - | - | - | - | - | - |Għajnuna teknika u amministrattiva totali | 0 | 0.485 | 0.485 | 0.485 | 1.455 | 2.910 |6.2.5. Spiża finanzjarja ta’ riżorsi umani u spejjeż assoċjati mhux inklużi fl-ammont ta' referenzaEUR miljun (sa 3 punti deċimali)Tip ta' riżorsi umani | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | Sena 2011 u wara | TOTAL |Uffiċjali u persunal temporanju (14 01 01) | 0.864 | 0.864 | 0.864 | 0.864 | 2.592 | 6.048 |Persunal iffinanzjat mill-Artikolu 14 01 02 (awżiljarju, END, kuntratt tal-persunal, eċċ.) (speċifika l-linja tal-baġit) | 0.128 | 0.192 | 0.192 | 0.192 | 0.576 | 1.280 |Spiża totali ta’ Riżorsi Umani u spejjeż assoċjati (MHUX inklużi fl-ammont ta' referenza) | 0.992 | 1.056 | 1.056 | 1.056 | 3.168 | 7.328 |Kalkolu: – Uffiċjali u Aġenti temporanjiGħandha ssir referenza għall-Punt 6.2.1, jekk applikabbli108,000 euro kull sena għal kull uffiċjal/ persunal temporanjuKalkolu: -Persunal iffinanzjat taħt l-Artikolu 14 01 02 Għandha ssir referenza għall-Punt 6.2.1., jekk applikabbli 64,000 euro kull sena għal kull impjegat iffinanzjat taħt l-Artikolu 14 01 02 |Kalkolu - Persunal iffinanzjat taħt l-Artikolu 14 01 04/05Għandha ssir referenza għall-Punt 6.2.1, jekk applikabbli161,700 euro kull sena għal kull impjegat iffinanzjat taħt l-Artikolu 14 01 04/05 u taħt 14 01 02 016.2.6. Nefqa amministrattiva oħra li mhijiex inkluża fl-ammont ta’ referenzaEUR miljun (sa 3 punti deċimali)2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011-2013 | TOTAL |14 01 02 11 01 – Missjonijiet | 0.040 | 0.040 | 0.040 | 0.040 | 0.120 | 0.280 |14 01 02 11 02 – Laqgħat u Konferenzi | p.m. | p.m. | p.m. | p.m. | p.m. | p.m. |14 01 02 11 03 – Kumitati [29] | p.m. | p.m. | p.m. | p.m. | p.m. | p.m. |14 01 02 11 04 – Studji u konsultazzjonijiet |14 01 02 11 05 – Sistemi ta’ informazzjoni |2. Nefqa oħra totali ta' Tmexxija (14 01 02 11) | 0.040 | 0.040 | 0.040 | 0.040 | 0.120 | 0.280 |3. Nefqa oħra ta’ natura amministrattiva (14 01 02 01) | 0.485 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0.485 |Nefqa amministrattiva totali, minbarra riżorsi umani u spejjeż assoċjati (MHUX inklużi fl-ammont ta' referenza) | 0.525 | 0.040 | 0.040 | 0.040 | 0.120 | 0.765 |Kalkolu - Nefqa amministrattiva oħra li mhijiex inkluża fl-ammont ta’ referenza1,000 euro għal kull missjoni[1] ĠU K […], […], p. […][2] ĠU K […], […], p. […][3] Opinjoni tal-Parlament Ewropew ta' […], Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill ta' […] u Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew ta' […][4] COM(2004) 544 tad-9.8.2004.[5] ĠU L 302, tad-19.10.1992, p. 1; Regolament kif emendat l-aħħar mir-Regolament (KE) Nru 648/2005, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, (ĠU L 117, ta’ l-4.5.2005, p.13).[6] ĠU L 86, tat-3.4.2003, p. 21.[7] COM(2003) 452 ta’ l-24.7.2003.[8] ĠU L 76, tat-23.3.1992, p. 1; Direttiva kif emendata l-aħħar bid-Direttiva 2004/106/KE (ĠU L 359, ta’ l-4.12.2004, p. 30).[9] ĠU L 145, tat-13.6.1977, p. 1; Direttiva kif emendata l-aħħar bid-Direttiva 2004/66/KE (ĠU L 168, ta’ l-1.5.2004, p. 35).[10] ĠU L 184, tas-17.7.1999, p. 23.[11] ĠU L 105, tat-23.4.1983, p. 1; Regolament kif emendat l-aħħar mill-Att ta’ l-Adeżjoni ta’ l-2003.[12] ĠU L 374, tal-31.12.1991, p. 4; Regolament kif emendat l-aħħar mir-Regolament (KE) Nru 1882/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 284, tal-31.10.2003, p. 1).[13] ĠU L 20, ta’ l-20.1.2001, p. 1.[14] ĠU L 165, tal-21.6.2001, p. 1.[15] ĠU L 124, tat-8. 6.1971, p. 1.[16] ĠU L 256, tas-7.9.1987, p. 1.[17] ĠU L 118, tal-25.5.1995, p. 10.[18] ĠU L 102, tas-17.5.1999, p. 11.[19] Approprjazzjonijiet differenzjati.[20] Approprjazzjonijiet mhux differenzjati.[21] Nefqa li mhix koperta mill-Kapitlu 14 01 tat-Titolu xx ikkonċernat.[22] Nefqa mniżżla fl-Artikolu 14 01 04 tat-Titolu 14.[23] Il-linja tan-nefqa amministrattiva tħabbar l-esternalizzazzjoni possibbli ta’ attivitajiet li jaqgħu taħt il-programm. Ċifri tal-baġit se jkunu disponibbli biss wara t-tmiem ta' l-istudju ta' probabbiltà dwar is-suġġett fl-2006 .[24] Nefqa inkluża fil-Kapitolu 14 01 minbarra fl-Artikoli 14 01 04 jew 14 01 05.[25] Spiża li MHIX inkluża fl-ammont ta’ referenza.[26] Spiża li MHIX inkluża fl-ammont ta’ referenza.[27] Spiża inkluża fl-ammont ta’ referenza.[28] Għandha ssir referenza għad-dikjarazzjoni speċifika leġiżlattiva finanzjarja għall-Aġenzija(i) Eżekuttiva(i) ikkonċernata/i.[29] Speċifika t-tip ta' kumitat u l-grupp li għalih jappartjeni.