				|

		52010PC0774

			Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar is-sistema Ewropea tal-kontijiet nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea /* KUMM/2010/0774 finali - COD 2010/0374 */

			   	mt
 || IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 20.12.2010
COM(2010) 774 finali
Anness A/Kapitolu 1

ANNESS A mal-
Proposta ta’
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
TAL-KUNSILL
dwar is-Sistema Ewropea ta’ kontijiet
nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea
ANNESS A
KAPITOLU 1 KARATTERISTIĊI
ĠENERALI U PRINĊIPJI BAŻIĊI
KARATTERISTIĊI ĠENERALI
1.01       Is-Sistema Ewropea ta’
Kontijiet Nazzjonali u Reġjonali (minn hawn 'il quddiem issir referenza
għaliha bħala “ESA 2010”, jew “l-ESA”) huwa qafas ta’ kontabilità
internazzjonalment kompatibbli għal deskrizzjoni sistematika u dettaljata
ta’ ekonomija totali (jiġifieri reġjun, pajjiż jew grupp ta’
pajjiżi), il-komponenti tiegħu u r-relazzjonijiet tiegħu ma’
ekonomiji totali oħrajn.
1.02       Il-predeċessur tal-ESA 2010
(l-ESA 95) ġie ppubblikat fl-1996. Il-manwal tal-ESA 2010 għandu
l-istess struttura tal-pubblikazzjoni ESA 1995 għall-ewwel 13-il kapitolu,
iżda wara għandu 11-il kapitolu ġdid li jelaboraw aspetti mis-sistema
li jirriflettu żviluppi fil-kejl ta’ ekonomiji moderni, jew fl-użu
tal-ESA 95 fl-Unjoni Ewropea (l-UE).
1.03       L-istruttura ta' dan il-manwal
hija din li ġejja. Il-Kapitolu 1 ikopri l-karatteristiċi
bażiċi tas-sistema f'termini ta' kunċetti, u jistabbilixxi
l-prinċipji tal-ESA u jiddeskrivi l-unitajiet statistiċi fundamentali
u l-gruppi tagħhom. Jagħti ħarsa ġenerali lejn is-sekwenza
ta' kontijiet, u deskrizzjoni qasira tal-aggregati prinċipali u r-rwol tat-tabelli
tal-provvista u l-użu u l-qafas ta' input-output. Il-Kapitolu 2 jiddeskrivi
l-unitajiet istituzzjonali użati fil-kejl tal-ekonomija, u kif dawn
l-unitajiet jiġu klassifikati f'setturi u fi gruppi oħra biex
jippermettu li ssir analiżi. Il-Kapitolu 3 jiddeskrivi
t-tranżazzjonijiet kollha fir-rigward tal-prodotti (prodotti u servizzi),
kif ukoll l-assi mhux prodotti, fis-sistema. Il-Kapitolu 4 jiddeskrivi
t-tranżazzjonijiet kollha fl-ekonomija relatati mad-distribuzzjoni u
r-ridistribuzzjoni tad-dħul u l-ġid fl-ekonomija. Il-Kapitolu 5
jiddeskrivi t-tranżazzjonijiet finanzjarji fl-ekonomija. Il-Kapitolu 6
jiddeskrivi t-tibdiliet li jistgħu jseħħu fil-valur tal-assi
permezz ta' avvenimenti mhux ekonomiċi jew tibdiliet fil-prezzijiet.
Il-Kapitolu 7 jiddeskrivi l-karti ta' bilanċ u l-iskema ta'
klassifikazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet. Il-Kapitolu 8 jistabbilixxi
s-sekwenza tal-kontijiet, l-entrati saldatorji assoċjati ma' kull kont. Il-Kapitolu 9
jiddeskrivi t-tabelli tal-provvista u l-użu, u r-rwol tagħhom
fit-tlaqqigħ tal-kejl tad-dħul, tal-output u tan-nefqa fl-ekonomija.
Jiddeskrivi wkoll it-tabelli tal-input-output li jistgħu
jinħarġu mit-tabelli tal-provvista u l-użu. Il-Kapitolu 10
jiddeskrivi l-bażi kunċettwali għall-kejl tal-prezz u l-volum
assoċjat mal-valuri nominali li qegħdin fil-kontijiet.
Il-Kapitolu 11 jiddeskrivi l-kejl tal-popolazzjoni u tas-suq
tax-xogħol li jista' jintuża flimkien mal-kejl tal-kontijiet
nazzjonali fl-analiżi ekonomika. Il-Kapitolu 12 jagħti
deskrizzjoni qasira tal-kontijiet nazzjonali li jsiru erba' darbiet f'sena, u
kif inhuma differenti minn dawk annwali.
1.04       Il-Kapitolu 13 jiddeskrivi
l-għanijiet, il-kunċetti u l-kwistjonijiet ta' kumpilazzjoni
fit-tfassil ta' sett ta' kontijiet reġjonali. Il-Kapitolu 14 ikopri
l-miżuri tas-servizzi finanzjarji pprovduti minn intermedjarji finanzjarji
u li huma ffinanzjati permezz ta’ rċevuti ta’ interess nett, u jirrifletti
snin ta’ riċerka u żvilupp mill-Istati Membri sabiex ikun hemm kejl
robust u armonizzat madwar l-Istati Membri. Il-Kapitolu 15 dwar il-kuntratti,
il-kiri u l-liċenzji huwa neċessarju sabiex jiġi deskritt qasam ta’
importanza dejjem akbar fil-kontijiet nazzjonali. Il-Kapitoli 16 u 17 dwar
l-assigurazzjoni, l-assigurazzjoni soċjali u l-pensjonijiet jiddeskrivi
kif dawn l-arranġamenti huma mmaniġġjati fil-kontijiet
nazzjonali, minħabba li d-domandi ta’ ridistribuzzjoni jsiru ta’ interess
dejjem akbar hekk kif il-popolazzjonijiet jixjieħu. Il-Kapitolu 18
ikopri l-kontijiet tal-bqija tad-dinja, l-ekwivalent tal-kontijiet nazzjonali
għall-kontijiet tal-bilanċ tas-sistemi ta’ kejl tal-ħlas. Il-Kapitolu 19
dwar il-Kontijiet Ewropej huwa ġdid ukoll, u jkopri aspetti mill-kontijiet
nazzjonali, fejn l-arranġamenti istituzzjonali u ta’ negozju Ewropej
iqajmu kwistjonijiet li jirrikjedu approċċ armonizzat. Il-Kapitolu 20
jiddeskrivi l-kontijiet għas-settur tal-gvern – qasam ta’ interess
speċjali hekk kif kwistjonijiet ta’ prudenza fiskali mill-Istati Membri
jkompli jkunu kritiċi għat-twettiq tal-politika ekonomika fl-UE. Il-Kapitolu 21
jiddeskrivi r-rabtiet bejn il-kontijiet tan-negozju u l-kontijiet nazzjonali, qasam
ta’ interess dejjem akber hekk kif il-korporazzjonijiet multinazzjonali jsiru
responsabbli minn sehem dejjem akbar tal-PDG għall-pajjiżi kollha. Il-Kapitolu 22
jiddeskrivi r-relazzjoni tal-kontijiet satellitari mal-kontijiet nazzjonali prinċipali.
Il-Kapitoli 23 u 24 qegħdin għal skopijiet ta’ referenza; Il-Kapitolu 23
jistabbilixxi l-klassifikazzjonijiet użati għas-setturi, l-attivitajiet
u l-prodotti fl-ESA 2010, u l-Kapitolu 24 jistabbilixxi s-sekwenza
kompluta ta’ kontijiet għal kull settur.
1.05       L-ESA 2010 hija konsistenti
b'mod ġenerali mal-linji gwida dinjija dwar il-kontabilità nazzjonali:
is-Sistema ta’ Kontijiet Nazzjonali 2008 (l-SNA 2008. Dawn il-linji gwida nħolqu
taħt ir-responsabilità konġunta tan-Nazzjonijiet Uniti (NU), il-Fond
Monetarju Internazzjonali (IMF), l-Uffiċċju tal-Istatistika
tal-Komunitajiet Ewropej (Eurostat), l-Organizzazzjoni ta’ Koperazzjoni
Ekonomika u Żvilupp (OECD) u l-Bank Dinji. L-ESA 2010 tenfasizza aktar
iċ-ċirkostanzi u l-ħtiġijiet tad-dejta fl-UE. Bħall-SNA
2008, l-ESA 2010 hija armonizzata mal-kunċetti u l-klassifikazzjonijiet
użati f’ħafna statistiċi soċjali u ekonomiċi Ewropej
oħrajn. Xi eżempji huma l-istatistika dwar ix-xogħol,
l-istatistika dwar il-manifattura u l-istatistika dwar in-negozju estern. L-ESA
2010 għalhekk isservi bħala l-qafas ċentrali ta’ referenza
għall-istatistiċi soċjali u ekonomiċi tal-UE u l-Istati
Membri tagħha.
1.06       Il-qafas tal-ESA jikkonsisti
f’żewġ settijiet prinċipali ta’ tabelli:
a)      Il-kontijiet
tas-settur istituzzjonali;
b)      Il-qafas ta’ input-output, u l-kontijiet
skont l-industrija.
1.07       Il-kontijiet settorjali
jipprovdu, skont is-settur istituzzjonali, deskrizzjoni sistematika tal-istadji
differenti tal-proċess ekonomiku: produzzjoni, ġenerazzjoni
tad-dħul, distribuzzjoni tad-dħul, ridistribuzzjoni tad-dħul,
użu tad-dħul u dovuti finanzjarji u mhux finanzjarji. Il-kontijiet
settorjali jinkludu wkoll karti ta’ bilanċ sabiex jiddeskrivu l-istokks
ta’ assi, obbligazzjonijiet u valur nett fil-bidu u fit-tmiem tal-perjodu ta’
kontabilità. 1.08        Il-qafas ta’ input u output permezz tat-tabelli ta’
provvista u użu, jistabbilixxi l-proċess tal-produzzjoni (struttura
tal-ispiża, dħul iġġenerat u xogħol) f’aktar dettall u
l-flussi ta’ prodotti u servizzi (output, importazzjonijiet, esportazzjonijiet,
konsum finali, konsum intermedju u formazzjoni tal-kapital skont il-grupp
tal-prodott). Żewġ identitajiet importanti ta’ kontabilità huma
riflessi fil-qafas. Is-somma tad-dħul iġġenerat f’industrija hija
ugwali għall-valur miżjud prodott minn dik l-industrija, u għal
kwalunkwe prodott jew raggruppament ta’ prodotti, il-provvista hija ugwali
għad-domanda. 1.09          L-ESA tinkludi kunċetti ta’ popolazzjoni
u xogħol. Dawn il-kunċetti huma relevanti għall-kontijiet
settorjali, il-kontijiet skont l-industrija u l-qafas ta’ provvista u użu.
1.10       L-ESA 2010 mhix ristretta għall-kontabilità nazzjonali
annwali, iżda tapplika wkoll għall-kontijiet ta’ kontabilità
trimestrali jew perjodu iqsar jew itwal. Hija tapplika wkoll
għall-kontijiet reġjonali. 1.11    L-ESA teżisti flimkien
mal-SNA minħabba l-użi tal-miżuri ta’ kontijiet nazzjonali fl-UE.
L-Istati Membri tal-UE huma responsabbli għall-ġbir u
l-preżentazzjoni tal-kontijiet nazzjonali tagħhom stess sabiex
jiddeskrivu s-sitwazzjoni ekonomika tal-pajjiżi tagħhom. L-Istati
Membri jikkompilaw ukoll sett ta’ kontijiet sottomessi lill-Kummissjoni (il-Eurostat)
bħala parti minn programm ta’ trażmissjoni tad-dejta regolatorja,
għall-użi prinċipali ta’ politika soċjali, ekonomika u
fiskali fl-Unjoni. Dawn l-użi jinkludu d-determinazzjoni ta’ kontribuzzjonijiet
monetarji tal-Istati Membri għall-baġit tal-UE permezz “tar-raba’”
riżorsa, għajnuna għal reġjuni tal-UE permezz tal-programm
ta’ fondi strutturali u s-sorveljanza tal-prestazzjoni ekonomika tal-Istati Membri
fil-qafas tal-Proċedura tad-Defiċit Eċċessiv u tal-Patt ta’
Stabilità u Tkabbir.
1.12       Sabiex l-imposti u l-benefiċċji
jitqassmu skont il-miżuri kkompilati u ppreżentati b’mod strettament
konsistenti, l-istatistika ekonomika użata għal dawn l-għanijiet
għandha tiġi kkompilata skont l-istess kunċetti u regoli. L-ESA
hija regolament li jistabbilixxi regoli, konvenzjonijiet, definizzjonijiet u klassifikazzjonijiet
li għandhom jiġu applikati fil-produzzjoni tal-kontijiet nazzjonali
fl-Istati Membri li għandhom jagħmlu parti mill-programm ta’
trażmissjoni tad-dejta, kif inhu stabbilit fl-Anness B ma' dan
ir-Regolament. 1.13            Minħabba s-somom ta’ flus kbar ħafna involuti
fis-sistema ta’ distribuzzjonijiet u benefiċċji operata fl-UE, huwa
essenzjali li s-sistema ta’ kejl tkun applikata b’mod konsistenti f’kull Stat
Membru. F’dawn iċ-ċirkostanzi, huwa importanti li jiġi adottat
approċċ ta’ attenzjoni għal stimi li ma jistgħux jiġu
osservati direttament fis-suq, u għandu jiġi evitat l-użu ta’
proċeduri fuq il-bażi ta’ mudell għall-istima tal-kejl
fil-kontijiet nazzjonali. 1.14          Il-kunċetti tal-ESA, f'diversi
istanzi, huma aktar speċifiċi u preċiżi minn dawk tal-SNA
sabiex tiġi żgurata kemm jista’ jkun il-konsistenza bejn il-miżuri
tal-Istati Membri dderivati mill-kontijiet nazzjonali. Dan ir-rekwiżit
fundamentali għal stimi konsistenti b’saħħithom ta bħala
riżultat l-identifikazzjoni ta’ sett prinċipali ta’ kontijiet fl-UE. Fejn
il-livell ta' konsistenza tal-kejl madwar l-Istati Membri jitiqes li mhux
biżżejjed, dawn l-istimi tal-aħħar huma ġeneralment
inklużi f’hekk imsejħa “kontijiet mhux prinċipali” li jkopru
t-tabelli supplementari u l-kontijiet satellitari. 1.15           Eżempju
fejn l-UE ħasset il-ħtieġa li l-ESA 2010 toqgħod attenta
jinsab fil-qasam tal-obbligazzjonijiet tal-pensjonijiet. Il-każ li fih
dawn jiġu mkejla sabiex jassistu fl-analiżi ekonomika huwa
wieħed b’saħħtu, iżda r-rekwiżit kritiku fl-UE li
jinħolqu kontijiet li huma konsistenti fiż-żmien u fl-ispazju
rrikjeda approċċ b’attenzjoni.approach.
Globalizzazzjoni
1.16  In-natura dejjem aktar globali tal-attività
ekonomika żiedet in-negozju internazzjonali fil-forom kollha tiegħu,
u żiedet l-isfidi għall-pajjiżi li jirreġistraw l-ekonomiji
domestiċi tagħhom fil-kontijiet nazzjonali. Il-globalizzazzjoni hija
l-proċess multidinamiku u multidimensjonali li permezz tiegħu
r-riżorsi nazzjonali jsiru aktar mobbli b’mod intenzjonat, filwaqt li
l-ekonomiji nazzjonali jsiru dejjem aktar interdipendenti. Il-karatteristika
tal-globalizzazzjoni li potenzjalment tikkawża l-aktar problemi ta’ kejl
għall-kontijiet nazzjonali, hija s-sehem dejjem akbar tat-tranżazzjonijiet
internazzjonali li jitwettqu minn kumpaniji multinazzjonali, li fihom it-tranżazzjonijiet
bejn il-fruntieri jsiru bejn kumpanniji prinċipali, sussidjarji u affiljati.
Iżda jeżistu sfidi oħrajn, u din li ġejja hija lista aktar
eżawrjenti ta’ kwistjonijiet dwar id-dejta: (1)      Il-prezz
tat-trasferiment bejn korporazzjonijiet affiljati (valutazzjoni
tal-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet);
(2)     Żieda fl-ipproċessar
tan-nollijiet, fejn il-prodotti huma nnegozjati bejn il-fruntieri nazzjonali
mingħajr ma jinbidel il-proprejtarju (prodotti
għall-ipproċessar), u merkanzija;
(3)     Negozjar internazzjonali permezz
tal-internet, kemm għall-korporazzjonijiet kif ukoll għall-familji;
(4)     Negozju u użu tal-assi ta’ proprjetà
intellettwali madwar id-dinja;
(5)     Ħaddiema li jaħdmu barra
mill-pajjiż, u li jibagħtu ammonti sinifikanti mill-paga lill-familja
fit-territorju domestiku (remissjonijiet tal-ħaddiema, parti minn trasferimenti
personali);
(6)     Korporazzjonijiet multinazzjonali li
jorganizzaw in-negozju tagħhom bejn il-fruntieri nazzjonali, sabiex
jimmassimizzaw l-effiċjenza tal-produzzjoni u jimminimizzaw il-piż
globali tat-taxxa. Dan jista’ joħloq strutturi korporattivi artifiċjali
li jistgħu ma jirriflettux ir-realtà ekonomika;
(7)     L-użu ta’ vetturi offshore ta’
finanzjament (Entitajiet għal Skopijiet Speċjali u forom oħrajn)
sabiex jirranġaw finanzjament għal attivitajiet globali;
(8)     Riesportazzjoni tal-prodotti; u fl-UE t-trasport
ta’ prodotti bejn l-Istati Membri wara li jidħlu fl-unjoni ekonomika
(kważi-trasport);
(9)     Żieda fir-relazzjonijiet barranin
ta’ investiment dirett, u l-ħtieġa li jiġu identifikati u
allokati l-flussi ta’ investiment dirett.
1.17  Dawn l-aspetti kulma jmur aktar komuni
tal-globalizzazzjoni jagħmlu l-qbid u l-kejl preċiż ta’ flussi
bejn il-fruntieri sfida dejjem akbar għall-istatistiċi nazzjonali.
Saħansitra b’sistema komprensiva u b’saħħitha ta’ ġbir u kejl
għall-informazzjoni fis-settur tal-bqija tad-dinja (u għalhekk fil-kontijiet
internazzjonali li jinsabu fil-bilanċ tal-ħlas), il-globalizzazzjoni
sejra żżid il-ħtieġa għal sforzi żejda sabiex
tinżamm il-kwalità tal-kontijiet nazzjonali għall-ekonomiji kollha, u
r-raggruppament tal-ekonomiji.L-UŻI TAL-ESA
Qafas għal analiżi u politika
1.18       Il-qafas tal-ESA jista’
jintuża sabiex jiġu analizzati u evalwati:
a)      L-istruttura ta’ ekonomija totali. Xi eżempji
ta’ kejl użat huma:
(1)     Valur miżjud u xogħol skont
l-industrija;
(2)     Valur miżjud u xogħol skont
ir-reġjun;
(3)     Dħul distribwit skont is-settur;
(4)     Importazzjonijiet u esportazzjonijiet
skont il-grupp tal-prodott;
(5)     Nefqa finali
tal-konsum skont l-intestatura funzjonali u l-grupp tal-prodott;
(6)     Formazzjoni tal-kapital fiss u stokk
tal-kapital fiss skont l-industrija;
(7)     Il-kompożizzjoni tal-istokks u
l-flussi ta’ assi finanzjarji skont it-tip ta’ assi u skont is-settur.
b)      Partijiet jew aspetti speċifiċi
ta’ ekonomija. Xi eżempji huma:
(1)     Bankjar u finanzjament fl-ekonomija
nazzjonali;
(2)     L-irwol tal-gvern u l-pożizzjoni
finanzjarja tiegħu;
(3)     L-ekonomija ta’ reġjun
speċifiku (meta mqabbla ma’ dik tan-nazzjon kollu);
(4)     Livelli ta’ tfaddil tal-familja u ta’
dejn.
c)      L-iżvilupp ta’ ekonomija
biż-żmien. Xi eżempji huma:
(1)     L-analiżi tar-rati ta’ tkabbir tal-PDG;
(2)     L-analiżi tal-inflazzjoni;
(3)     L-analiżi ta’ tendenzi staġunali
fin-nefqa tal-familja fuq il-bażi ta’ kontijiet trimestrali;
(4)     L-analiżi tal-bidla fl-importanza
ta’ tipi partikolari ta’ strumenti finanzjarji biż-żmien,
pereżempju ż-żieda fl-importanza tad-derivattivi finanzjarji;
(5)     It-tqabbil tal-istrutturi industrijali
tal-ekonomija nazzjonali fuq medda twila ta’ żmien.
d)      Ekonomija totali f’relazzjoni ma’
ekonomiji oħrajn. Xi eżempji huma:
(1)     It-tqabbil tal-irwol u d-daqs tal-gvern
fl-Istati Membri tal-UE
(2)     L-analiżi tal-interdipendenzi bejn
l-ekonomiji tal-UE;
(3)     L-analiżi tal-kompożizzjoni u
d-destinazzjoni ta’ esportazzjonijiet tal-UE;
(4)     It-tqabbil tar-rati ta' tkabbir tal-PDG
jew tad-dħul disponibbli per capita fl-UE u ekonomiji
żviluppati oħrajn.
1.19       Għall-UE u l-Istati Membri
tagħha, iċ-ċifri mill-qafas tal-ESA għandhom rwol prinċipali
fil-formolazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki soċjali u
ekonomiċi tagħhom.
L-eżempji li ġejjin juru użi tal-qafas
tal-ESA:
a)      Il-monitraġġ u l-gwida
tat-tfassil tal-politika monetarja u makroekonomika fiż-żona
tal-euro, u d-definizzjoni tal-kriterji ta’ konverġenza għall-unjoni
ekonomika u monetarja (l-EMU) f’termini taċ-ċifri ta’ kontijiet
nazzjonali (pereżempju r-rati ta’ tkabbir tal-PDG).
b)      Id-definizzjoni tal-kriterji
għall-proċedura ta’ defiċit eċċessiv: kejl ta’
defiċit u dejn tal-gvern.
c)      L-għoti ta’ appoġġ finanzjarju
lil reġjuni fl-UE: l-allokazzjoni tal-fondi għan-nefqa għal
reġjuni li jużaw l-istatistika tal-kontijiet reġjonali;
d)      Id-determinazzjoni tar-riżorsi
proprji tal-baġit tal-UE. Dan tal-aħħar jiddependi fuq iċ-ċifri
tal-kontijiet nazzjonali bi tliet modi:
(1)     Ir-riżorsi totali għall-UE huma
ddeterminati bħala perċentwali mis-somma tad-dħul nazzjonali
gross (DNG) tal-Istati Membri;
(2)     It-tielet riżorsa proprja tal-UE
hija r-riżorsa proprja tal-VAT. Il-kontribuzzjonijiet mill-Istati Membri
għal din ir-riżorsa huma fil-biċċa l-kbira ddeterminati miċ-ċifri
tal-kontijiet nazzjonali, għaliex dawn iċ-ċifri jintużaw
sabiex tiġi kkalkolata rata medja tal-VAT;
(3)     Il-qisien relattivi
tal-kontribuzzjonijiet mill-Istati Membri għar-raba’ riżorsa proprja
tal-UE huma bbażati fuq l-istimi tad-dħul nazzjonali gross
tagħhom. Dawn l-istimi huma l-bażi tal-biċċa l-kbira
tal-ħlasijiet tal-Istati Membri.
Karatteristiċi tal-kunċetti ESA
1.20       Sabiex jistabbilixxu
bilanċ bejn il-ħtiġijiet tad-dejta u l-possibbiltajiet tad-dejta,
il-kunċetti fl-ESA għandhom diversi karatteristiċi importanti. Il-karatteristiċi
huma li l-kontijiet huma:
a)      Kompatibbli internazzjonalment;
b)      Armonizzati ma’ dawk f'sistemi statistiċi
soċjali u ekonomiċi oħrajn;
c)      Konsistenti;
d)      Operattivi, jiġifieri jistgħu jiġu
mkejla fil-prattika;
e)      Differenti
mill-biċċa l-kbira tal-kunċetti amministrattivi;
f)       Stabbiliti sew u fissi għal perjodu
twil;
g)      Jiffukaw fuq id-deskrizzjoni
tal-proċess ekonomiku f’termini monetarji li jistgħu jiġu
osservati mal-ewwel;
h)      Kapaċi japplikaw f’sitwazzjonijiet
differenti u għal skopijiet differenti.
1.21       Il-kunċetti huma
kompatibbli internazzjonalment għaliex:
a)      Il-kunċetti fl-ESA huma konsistenti
ma’ dawk fil-linji gwida dinjija dwar il-kontabilità nazzjonali, jiġifieri
l-SNA;
b)      Għall-Istati Membri tal-UE, l-ESA
hija l-istandard għas-sottomissjoni tad-dejta ta’ kontijiet nazzjonali lill-organizzazzjonijiet
internazzjonali kollha.
Il-kompatibbiltà internazzjonali
tal-kunċetti hija essenzjali meta jitqabblu l-istatistiċi għal
pajjiżi differenti.
1.22       Il-kunċetti huma
armonizzati ma’ dawk fi statistiċi soċjali u ekonomiċi
oħrajn għaliex l-ESA tapplika kunċetti u klassifikazzjonijiet
(pereżempju, NACE reviżjoni 2) li jintużaw għal statistiċi
soċjali u ekonomiċi oħrajn tal-Istati Membri tal-UE,
pereżempju fl-istatistiċi dwar il-manifattura, l-istatistiki dwar
in-negozju estern u l-istatistiċi dwar ix-xogħol, id-differenzi
kunċettwali nżammu fuq livell minimu. Barra minn hekk, dawn
il-kunċetti u klassifikazzjonijiet tal-UE huma armonizzati ma’ dawk tan-Nazzjonijiet
Uniti;
Din l-armonizzazzjoni ma’ statistiċi
soċjali u ekonomiċi tgħin fl-irbit u t-tqabbil ma’ dawn iċ-ċifri
biex tkun tista’ tiġi żgurata l-kwalità taċ-ċifri
tal-kontijiet nazzjonali. Barra minn hekk, l-informazzjoni inkluża f’dawn
l-istatistiċi speċifiċi tista’ tiġi relatata aħjar
mal-istatistiċi ġenerali dwar l-ekonomija nazzjonali..
1.23       Il-kunċetti komuni
użati fil-qafas tal-kontabilità nazzjonali u s-sistemi soċjali u
ekonomiċi ta’ statistika l-oħrajn jippermettu li jiġi dderivat kejl
konsistenti. Pereżempju, jistgħu jiġu kkalkulati
l-proporzjonijiet li ġejjin:
a)      Ċifri ta’ produttività,
bħall-valur miżjud għal kull siegħa maħduma (dawn iċ-ċifri
jirrikjedu konsistenza bejn il-kunċetti ta’ valur miżjud u
sigħat maħdumin);
b)      Dħul nazzjonali disponibbli per
capita (dan il-proporzjon jirrikjedi konsistenza bejn il-kunċetti ta’
dħul nazzjonali disponibbli u kejl tal-popolazzjoni);
c)      Formazzjoni ta’ kapital fiss bħala
perċentwali tal-provvista ta’ kapital fiss (dan il-proporzjon jirrikjedi
konsistenza bejn id-definizzjonijiet ta’ dawn il-flussi u l-istokks);
d)      Defiċit u dejn tal-gvern bħala perċentwali
tal-prodott domestiku gross (dawn iċ-ċifri jirrikjedu konsistenza
bejn il-kunċetti ta’ defiċit tal-gvern, dejn tal-gvern u prodott
domestiku gross).
Il-konsistenza interna tal-kunċetti
tippermetti wkoll li l-istimi jiġu dderivati mir-residwi, pereżempju t-tfaddil
jista’ jiġi stmat bħala d-differenza bejn id-dħul disponibbli u
n-nefqa tal-konsum finali.
1.24       Il-kunċetti fl-ESA huma applikati
b’kunsiderazzjoni għall-ġbir u għall-kejl tad-dejta. Il-karattru
operattiv huwa żvelat b’diversi modi fil-gwida dwar it-tfassil
tal-kontijiet:
a)      L-attivitajiet u l-merkanzija huma
deskritti biss meta jkunu ta’ daqs sinifikanti. Pereżempju: produzzjoni għal
kont proprju ta’ merkanzija minn familji, bħall-insiġ tad-drapp u
l-produzzjoni tal-fuħħar, ma għandhomx jiġu kkunsidrati
bħala produzzjoni, għaliex dawn mhumiex sinifikanti
għall-pajjiżi tal-UE;
b)      Xi kunċetti huma akkumpanjati minn gwida
dwar kif għandhom jiġu stmati. Pereżempju, fid-definizzjoni
tal-konsum tal-kapital fiss, issir referenza għat-tnaqqis lineari
fil-prezz. Għall-istima tal-provvista ta’ kapital fiss, il-Metodu
tal-Inventarju Perpetwu għandu jiġi applikat meta ma jkunx hemm
informazzjoni diretta dwar il-provvista tal-assi fissi. Eżempju ieħor
huwa l-valutazzjoni tal-produzzjoni għal kont proprju: fil-prinċipju,
din għandha tiġi vvalutata bi prezzijiet bażiċi, iżda
jekk neċessarju l-valutazzjoni tal-prezzijiet bażiċi tista' tiġi
prevista billi jiġu miżjuda d-diversi spejjeż involuti;
c)      Xi konvenzjonijiet ġew adottati.
Pereżempju s-servizzi kollettivi pprovduti mill-gvern huma kollha
kklassifikati bħala nefqa tal-konsum aħħari;
1.25       Madankollu, id-dejta
meħtieġa għall-istatistika dwar il-kontijiet nazzjonali tista'
ma tkunx faċli biex tinġabar direttament, minħabba li
l-kunċetti sottostanti huma normalment diverġenti mill-kunċetti
sottostanti tas-sorsi amministrattivi tad-dejta. Xi eżempji tas-sorsi
amministrattivi huma kontijiet tan-negozji, rekords dwar diversi tipi ta’ taxxi
(VAT, taxxa tad-dħul personali, imposti fuq l-importazzjoni, eċċ.),
dejta dwar is-sigurtà soċjali u dejta minn bords ta’ kontroll dwar
l-ibbankjar u l-assigurazzjoni. Din id-dejta amministrattiva sservi bħala
input għall-kompilazzjoni tal-kontijiet nazzjonali. Inġenerali, dawn
jiġu ttrasformati sabiex ikunu konformi mal-ESA.
Il-kunċetti fl-ESA normalment ivarjaw
mill-kontropartijiet amministrattivi tagħhom minħabba li:
a)      Il-kunċetti
amministrattivi jvarjaw bejn il-pajjiżi. Bħala konsegwenza,
il-kompatibilità internazzjonali mhijiex possibbli bl-użu
tal-kunċetti amministrattivi;
b)      Il-kunċetti
amministrattivi jinbidlu maż-żmien. Bħala konsegwenza,
it-tqabbil maż-żmien mhux possibbli permezz tal-kunċetti
amministrattivi;
c)      il-kunċetti
sottostanti għas-sorsi ta’ dejta amministrattiva normalment mhumiex konsistenti
fost sistemi amministrattivi differenti. Madankollu, l-irbit u t-tqabbil tad-dejta,
li huma kruċjali għall-ikkompilar taċ-ċifri tal-kontijiet
nazzjonali, huma possibbli biss permezz ta’ sett ta’ kunċetti konsistenti;
d)      Il-kunċetti amministrattivi
ġeneralment mhumiex ottimali għall-analiżi ekonomika u
l-evalwazzjoni tal-politika ekonomika.
1.26       Madankollu, is-sorsi ta’ dejta
amministrattiva jilħqu tajjeb ħafna l-ħtiġijiet tad-dejta
tal-kontijiet nazzjonali u l-istatistiki l-oħrajn, għaliex:
a)      Kunċetti u klassifikazzjonijiet
oriġinarjament imfasslin għal skopijiet ta’ statistika jiġu
adottati wkoll għal skopijiet amministrattivi, pereżempju
l-klassifikazzjoni tan-nefqa tal-gvern skont it-tip;
b)      Sorsi ta’ dejta amministrattiva
jieħdu inkunsiderazzjoni b’mod espliċitu l-ħtiġijiet tad-dejta
(separati) tal-istatistiċi; dan japplika, pereżempju,
għas-sistema Intranet li tipprovdi informazzjoni dwar il-kunsinni ta’
merkanzija bejn l-Istati Membri tal-UE.
1.27       Il-kunċetti
prinċipali fl-ESA huma stabbiliti tajjeb u fissi għal perjodu twil,
għaliex:
a)      Ġew approvati bħala l-istandard
internazzjonali għal ħafna snin;
b)      Fil-linji gwida internazzjonali
suċċessivi dwar il-kontabilità nazzjonali, ftit li xejn jinbidlu
mill-kunċetti sottostanti.
Din il-kontinwità kunċettwali tnaqqas
il-ħtieġa li tiġi rikalkolata s-serje tal-ħin. Barra minn hekk,
din tillimita l-vulnerabilità tal-kunċetti għal pressjoni politika
nazzjonali u internazzjonali. Għal dawn ir-raġunijiet, iċ-ċifri
tal-kontijiet nazzjonali kienu kapaċi jservu bħala bażi ta'
dejta oġġettiva għall-politika u l-analiżi ekonomika.
1.28       Il-kunċetti tal-ESA huma
ffukati fuq id-deskrizzjoni tal-proċess ekonomiku f’termini monetarji u
immedjatament osservabbli. L-istokks u flussi li mhumiex immedjatament
osservabbli f’termini monetarji, jew li ma għandhomx kontroparti monetarja
ċara, ma jiġux irreġistrati fl-ESA.
Dan il-prinċipju ma ġiex applikat b’mod
strett, għaliex ir-rekwiżit tal-konsistenza u l-ħtiġijiet tal-utenti
għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll. Pereżempju, il-konsistenza
tirrikjedi li l-valur tas-servizzi kollettivi prodotti mill-gvern jiġi
rreġistrat bħala output, għaliex il-ħlas tal-kumpens ta’ impjegati
u x-xiri ta’ kull tip ta’ prodotti u servizzi mill-gvern huma immedjatament
osservabbli f’termini monetarji. Barra minn hekk, għal skopijiet ta’
analiżi u politika ekonomika, id-deskrizzjoni tas-servizzi kollettivi
tal-gvern b’relazzjoni mal-bqija tal-ekonomija nazzjonali żżid
l-utilità tal-kontijiet nazzjonali fl-intier tagħhom.
1.29       L-iskop tal-kunċetti fl-ESA
jistgħu jintwerew billi jiġu kkunsidrati xi kwistjonijiet konfinali
importanti.
Dawn li ġejjin għandhom jiġu
rreġistrati taħt il-konfini ta’ produzzjoni tal-ESA (ara l-paragrafi
minn 3.07 sa 3.09):
a)      Produzzjoni ta’
servizzi individwali u kollettivi mill-gvern;
b)      Produzzjoni għal kont proprju ta’
servizzi ta’ djar minn proprjetarji-okkupanti;
c)      Produzzjoni ta’ prodotti
għall-konsum proprju finali, pereżempju ta’ prodotti agrikoli;
d)      Kostruzzjoni għal kont proprju,
inkluża dik minn familji;
e)      Produzzjoni ta’ servizzi minn persunal
domestiku mħallas;
f)       Tgħammir tal-ħut fl-akkwakultura;
g)      Produzzjoni pprojbita mil-liġi,
sakemm l-unitajiet kollha involuti fit-tranżazzjoni ma jidħlux fiha
b’mod volontarju;
h)      Produzzjoni li d-dħul minnha mhux
iddikjarat bis-sħiħ lill-awtoritajiet fiskali, pereżempju
l-produzzjoni klandestina ta’ tessuti.
1.30  Dawn li ġejjin jaqgħu barra
mill-konfini tal-produzzjoni, u ma għandhomx jiġu rreġstrati
fl-ESA: a)         Servizzi domestiċi u personali prodotti u kkonsmati fl-istess
familja, pereżempju tindif, preparazzjoni tal-ikel jew kura ta’ nies morda
jew anzjani;
b)      Servizzi ta’ volontarjat li ma jwasslux
għall-produzzjoni ta’ prodotti, pereżempju kura u tindif
mingħajr ħlas;
c)      Tgħammir naturali tal-ħut
f’nofs l-ibħra.
1.31  L-ESA tirreġistra l-output kollu li
jirriżulta mill-produzzjoni fi ħdan il-konfini tal-produzzjoni.
Madankollu, l-output tal-attivitajiet anċillari ma għandux jiġi
rreġistrat. L-input kollu użat minn attività anċillari
għandu jiġi trattat bħala input fl-attività li din issostni.Jekk
stabbiliment li jwettaq attivitajiet anċillari biss huwa statistikament
osservabbli, jiġifieri li l-kontijiet separati għall-produzzjoni li
jwettaq huma immedjatament disponibbli, jew jekk qiegħed f’post
ġeografikament differenti mill-istabbilimenti li jservi, dan għandu
jiġi rreġistrat bħala unità separata u allokat
għall-klassifikazzjoni industrijali li tikkorrispondi għall-attività
prinċipali tiegħu, kemm fil-kontijiet nazzjonali kif ukoll
reġjonali. Fin-nuqqas ta’ dejta bażika xierqa disponibbli, l-output
tal-attività anċillari jista’ jiġi stmat billi jingħaddu
l-ispejjeż.1.32        Jekk l-attivitajiet huma kkunsidrati bħala
produzzjoni u l-output tagħhom jiġi rreġistrat, mela d-dħul
konkomitanti, ix-xogħol, il-konsum finali, eċċ. jiġu rreġistrati
wkoll. Pereżempju, minħabba li l-produzzjoni għal kont proprju
ta’ servizzi ta’ djar minn proprjetarju-okkupanti hija rreġistrata
bħala produzzjoni, id-dħul u n-nefqa tal-konsum finali li
tiġġenera għal dawn il-proprjetarji-okkupanti jiġu
rreġistrati wkoll bl-istess mod.. Dan iżomm il-konsistenza
mas-sistemi ta’ statistiki tax-xogħol, li fihom ix-xogħol għas-sjieda
tad-djar ma jkunx irreġistrat. Il-kontra japplika meta l-attivitajiet
mhumiex irreġistrati bħala produzzjoni: servizzi domestiċi prodotti
u kkonsmati fl-istess familja ma jiġġenerawx dħul jew nefqa
tal-konsum aħħari u mhux involut xogħol. 1.33         L-ESA fiha
wkoll konvenzjonijiet, pereżempju: a)        Il-valutazzjoni tal-output tal-gvern;
b)      Il-valutazzjoni tal-output tas-servizzi
ta’ assigurazzjoni u s-servizzi finanzjarji intermedjarji mkejla b’mod
indirett;
c)      Reġistrazzjoni tas-servizzi
kollettivi kollha pprovduti mill-gvern bħala nefqa tal-konsum aħħari
u l-ebda wieħed bħala konsum intermedju;
Klassifikazzjoni
skont is-settur
1.34       Il-kontijiet tas-setturi huma kkreati
permezz tal-allokazzjoni ta’ unitajiet għas-setturi u dan jippermetti li t-tranżazzjonijiet
u l-ibbilanċjar tal-oġġetti ta’ kontijiet jiġu
ppreżentati skont is-settur. Il-preżentazzjoni skont is-settur tikxef
ħafna miżuri prinċipali għal skopijiet ta’ politika
ekonomika u fiskali. Is-setturi prinċipali huma l-familji, il-gvern,
il-korporazzjonijiet (finanzjarji u mhux finanzjarji), istituzzjonijiet mhux
għall-profitt li jservu lill-familji (NPISHs) u l-bqija tad-dinja.
Id-distinzjoni bejn l-attività tas-suq u dik li mhix
tas-suq hija waħda importanti. Entità kkontrollata mill-gvern, li jintwera
li hija korporazzjoni tas-suq tiġi kklassifikata fis-settur
tal-korporazzjoni, barra mis-settur tal-gvern ġenerali. Għaldaqstant
id-defiċit u l-livelli ta’ dejn tal-korporazzjoni mhumiex sejrin ikunu
parti mid-defiċit u d-dejn tal-gvern ġenerali.
1.35       Huwa importanti li jiġu
stabbiliti kriterji ċari u b’saħħithom
għall-allokazzjonijiet ta’ entitajiet għas-setturi.
Is-settur pubbliku jikkonsisti mill-unitajiet
istituzzjonali kollha residenti fl-ekonomija kkontrollati mill-gvern. Is-settur
privat jikkonsisti mill-unitajiet residenti l-oħrajn kollha.
It-Tabella 1.1 tistabbilixxi l-kriterji
użati sabiex issir distinzjoni bejn is-settur pubbliku u privat, u
fis-settur pubbliku bejn is-settur tal-gvern u s-settur tal-korporazzjonijiet
pubbliċi, u fis-settur privat bejn is-settur tal-NPISHs u s-settur
tal-korporazzjonijiet privati.
Tabella 1.1
 Kriterji || Ikkontrollati mill-gvern (Settur pubbliku) || Ikkontrollati privatament (Settur privat)
 Output mhux tas-suq   || Gvern ġenerali   || NPISH
 Output tas-suq   || Korporazzjonijiet pubbliċi   || Korporazzjonijiet privati
1.36       Il-kontroll huwa ddefinit
bħala l-kapaċità li tiġi ddeterminata l-politika jew il-programm
ġenerali ta’ unità. Definizzjoni kompleta ta' kontroll, tinsab
fil-paragrafu 2.26.1.37        L-iddiffrenzjar bejn tas-suq u mhux
tas-suq, u għalhekk għall-entitajiet tas-settur pubbliku li
jikklassifikawhom fis-settur tal-gvern ġenerali jew fis-settur tal-korporazzjonijiet,
tiġi deċiża permezz tar-regola li ġejja:
Attività għandha titqies bħala attività
tas-suq meta l-prodotti u s-servizzi korrispondenti jiġu
kkumerċjalizzati taħt il-kundizzjonijiet li ġejjin jekk:
(1)     Il-bejjiegħa jaġixxu sabiex
jimmassimizzaw il-profitti tagħhom fuq medda twila ta’ żmien, u jagħmlu
dan billi jbigħu l-prodotti u s-servizzi liberament fis-suq, u lil min
ikun lest li jħallas il-prezz mitlub;
(2)     Ix-xerrejja jaġixxu sabiex
jimmassimizzaw l-utilità tagħhom minħabba r-riżorsi limitati tagħhom,
billi jixtru skont liema prodotti jaqdu bl-aqwa mod il-ħtiġijiet
tagħhom bil-prezz offrut;
(3)     Jeżistu swieq effettivi fejn
il-bejjiegħa u x-xerrejja għandhom aċċess għal informazzjoni
dwar is-suq. Suq effettiv jista' jopera anki jekk dawn il-kundizzjonijiet ma
jintlaħqux totalment.
1.38       Id-dettall fil-qafas
kunċettwali tal-ESA joffri l-opportunità għall-flessibilità: xi
kunċetti mhumiex preżenti b’mod espliċitu fl-ESA iżda
jistgħu madankollu jiġu faċilment idderivati minnha.
Eżempju huwa l-ħolqien ta’ setturi ġodda mill-arranġament
mill-ġdid tas-subsetturi ddefiniti fl-ESA.
1.39       Il-flessibilità teżisti
wkoll permezz tal-possibilità li jiġu introdotti kriterji addizzjonali li
ma jidħlux f’kunflitt mal-loġika tas-sistema. Pereżempju, dawn
il-kriterji jistgħu jippermettu li l-kontijiet tas-sunsetturi jitfasslu
permezz tal-iskala ta’ xogħol għall-unitajiet tal-produtturi jew il-qies
tad-dħul tal-familji. Għax-xogħol, subklassifikazzjoni skont
il-livell ta’ edukazzjoni, età u sess tista’ tiġi introdotta.
Kontijiet satellitari
1.40       Għal xi
ħtiġijiet tad-dejta, għandhom jitfasslu kontijiet satellitari
separati.
Xi eżempji huma:
a)      Matriċijiet ta’ Kontabilità
Soċjali (Social Accountability Matrices, SAMs);
b)      Ir-rwol tat-turiżmu fl-ekonomija
nazzjonali;
c)      L-analiżi tal-ispejjeż u l-finanzjament
tal-kura tas-saħħa;
d)      Riċerka u żvilupp rikonoxxuti
bħala formazzjoni kapitali ta’ proprjetà intellettwali;
e)      Rikonoxximent tal-kapital uman bħala
assi fl-ekonomija nazzjonali;
f)       L-analiżi tad-dħul u n-nefqa
tal-familji fuq il-bażi tal-kunċetti mikroorjentati ta’ dħul u
nefqa;
g)      L-interazzjoni bejn
l-ambjent u l-ekonomija;
h)      Produzzjoni
fil-familji;
i)       L-analiżi
tal-bidliet fil-benesseri;
j)       L-analiżi tad-differenzi bejn iċ-ċifri
tal-kontijiet nazzjonali u l-kontijiet tan-negozju u l-influwenza tagħhom
fuq is-swieq tal-istokks u l-iskambju;
k)      L-istima
tad-dħul tat-taxxa.
1.41       Il-kontijiet satellitari jservu
tali ħtiġijiet tad-dejta billi:
a)      Juru aktar dettall fejn meħtieġ
u jħallu barra dettalji żejda;
b)      Ikabbru l-iskop tal-qafas ta’ kontabilità
biż-żieda ta’ informazzjoni mhux monetarja, pereżempju dwar
it-tniġġis u l-assi ambjentali;
c)      Jibdlu xi kunċetti bażiċi,
pereżempju billi jkabbru l-kunċett ta’ formazzjoni tal-kapital bin-nefqa
fuq l-edukazzjoni.
1.42       Matriċi ta’ Kontabilità
Soċjali (SAM) hija preżentazzjoni matriċi li telabora r-rabtiet
bejn it-tabelli ta’ provvista u użu u l-kontijiet tas-settur. SAM
tipprovdi informazzjoni addizzjonali dwar il-livell u l-kompożizzjoni
tax-xogħol u l-qgħad, permezz ta’ suddiviżjoni tal-kumpens ta’ impjegati
skont it-tip ta’ persuna impjegata. Din is-suddiviżjoni tapplika kemm
għall-użu ta’ xogħol skont l-industrija, kif muri fit-tabelli
ta’ użu, u l-provvista ta’ xogħol skont is-sottogrupp soċjoekonomiku,
kif muri fl-allokazzjoni tal-kont tad-dħul primarju għas-subsetturi
tas-settur tal-familji. B’dan il-mod, il-provvista u l-użu ta’ diversi
kategoriji ta’ xogħol jintwerew b’mod sistematiku.1.43  Fil-kontijiet
satellitari għandhom jinżammu l-kunċetti bażiċi u
l-klassifikazzjonijiet kollha tal-qafas standard. Għandhom jiġu
introdotti tibdiliet fil-kunċetti biss meta dan ikun l-iskop tal-kont satellitari.
F’tali każijiet, il-kont satellitari għandu jkun fih ukoll tabella li
turi r-rabta bejn l-aggregati prinċipali fil-kont satellitari u dawk
fil-qafas standard. B’dan il-mod, il-qafas standard iżomm ir-rwol
tiegħu bħala qafas ta’ referenza u fl-istess ħin issir
ġustizzja għal ħtiġijiet aktar speċifiċi.
1.44  F'termini ġenerali, il-qafas standard
ma jinkludix kejl tal-istokks u l-flussi li mhumiex immedjatament osservabbli
f’termini monetarji (jew mingħajr kontroparti monetarja ċara). Min-natura
tagħhom, l-analiżi ta’ tali stokks u flussi tinqeda normalment tajjeb
ukoll bl-ikkompilar ta’ statistiċi f’termini mhux monetarji, pereżempju:
a) Il-produzzjoni fil-familji tista’ tiġi deskritta f’termini ta’
sigħat allokati għal użi alternattivi; b)            L-edukazzjoni
tista’ tiġi deskritta f’termini ta’ tip ta’ edukazzjoni, l-għadd ta’
studenti, l-għadd medju ta’ snin ta’ edukazzjoni qabel tinkiseb diploma,
eċċ.;
c)      L-effetti tat-tniġġis jistgħu
jiġu deskritti f’termini ta’ bidliet fl-għadd ta’ speċijiet
ħajjin, is-saħħa tas-siġar fil-foresta, il-volum
tal-iskart, l-ammonti ta’ monossidu tal-karbonju u radjazzjoni, eċċ.
1.45  Il-kontijiet satellitari jippermettu li
tali statistiċi f’unitajiet mhux monetarji jintrabtu mal-qafas standard
tal-kontijiet nazzjonali. L-użu tal-klassifikazzjonijiet użati
fil-qafas standard għal din l-istatistika nonmonetarja, jippermetti li
ssir din ir-rabta pereżempju l-klassifikazzjoni skont it-tip ta’ familja
jew il-klassifikazzjoni skont l-industrija. B’dan il-mod, jitfassal qafas
konsistenti u estiż. Dan il-qafas jista’ wara jservi bħala bażi
ta' dejta għall-analiżi u l-evalwazzjoni tal-interazzjoni bejn
il-varjabbli fil-qafas standard u dawk fil-parti estiża.1.46            Il-qafas
standard u l-aggregati prinċipali tiegħu ma jiddeskrivux bidliet fil-benesseri.
Jistgħu jitfasslu kontijiet estiżi li jinkludu wkoll il-valuri
monetarji imputati ta’, pereżempju: a)    Servizzi domestiċi u
personali prodotti u kkonsmati fl-istess familja;
b)      Bidliet fil-ħin liberu;
c)      Faċilitajiet u
żvantaġġi tal-ħajja urbana;
d)      Inugwaljanzi fid-distribuzzjoni
tad-dħul lill-persuni.
1.47       Il-kontijiet estiżi jistgħu
wkoll jikklassifikaw mill-ġdid in-nefqa finali fuq ħtiġijiet ta’
dispjaċir (pereżempju d-difiża) bħala konsum intermedju,
jiġifieri li ma jikkontribwixxux għall-benesseri. B’mod simili,
il-ħsara minħabba għargħar u diżastri naturali
oħrajn tista' tiġi kklassifikata bħala konsum intermedju, jiġifieri
bħala tnaqqis fil-benesseri (assoluti). B’dan il-mod, wieħed jista’
jipprova jibni indikatur ġenerali ħafna u imperfett ħafna
tal-bidliet fil-benesseri. Madankollu, il-benesseri għandhom ħafna
dimensjonijiet, li l-biċċa l-kbira minnhom aħjar ma jiġux
espressi f’termini monetarji. Soluzzjoni aħjar għall-kejl tal-benesseri
hija għaldaqstant l-użu, għal kull dimensjoni, ta’ indikaturi u
unitajiet ta’ kejl separati. L-indikaturi jistgħu jkunu, pereżempju,
il-mortalità fit-tfal, l-istennija tal-ħajja, il-litteriżmu fl-adulti
u d-dħul nazzjonali per capita. Dawn l-indikaturi jistgħu
jiġu inkorporati f’kont satellitari.
1.48       Sabiex jinkiseb qafas
konsistenti u internazzjonalment kompatibbli, il-kunċetti amministrattivi
ma jintużawx fl-ESA. Madankollu, għal kull tip ta’ skop nazzjonali,
il-ksib ta’ ċifri fuq il-bażi ta’ kunċetti amministrattivi
jista’ jkun utli ħafna. Pereżempju, għall-istima tad-dħul
mit-taxxi, huma meħtieġa statistiċi ta’ dħul taxxabbli.
Dawn l-istatistiċi jistgħu jiġu pprovduti billi jsiru xi modifiki
fl-istatistiċi tal-kontijiet nazzjonali.
1.49  Jista’ jittieħed approċċ
simili għall-kunċetti użati fil-politika ekonomika nazzjonali,
pereżempju għal: a) Il-kunċett ta’ inflazzjoni użat sabiex
jiżdiedu l-pensjonijiet, il-benefiċċji tal-qgħad jew
il-kumpens tal-impjegati għall-ħaddiema taċ-ċivil; b)      Il-kunċetti
ta’ taxxi, kontribuzzjonijiet soċjali, gvern u settur kollettiv użati
fid-diskussjoni tad-qies ottimali tas-settur kollettiv;
c)      Il-kunċett ta’ setturi/industriji “strateġiċi”
użati fil-politika ekonomika nazzjonali jew il-politika ekonomika tal-UE;
d)      Il-kunċett ta’ “investimenti
fin-negozju” użat fil-politika ekonomika nazzjonali.
e)      Tabella li tindika r-reġistrazzjoni
kollha tal-pensjonijiet
Il-kontijiet satellitari jew it-tabelli supplementari
jistgħu jaqdu tali ħtiġijiet tad-dejta.
L-ESA 2010 u l-SNA 2008
1.50       L-ESA 2010 hija bbażata
fuq il-kunċetti tas-Sistema tal-Kontijiet Nazzjonali 2008 (System of
National Accounts, SNA 2008), li tipprovdi linji gwida dwar il-kontabilità
nazzjonali għall-pajjiżi kollha madwar id-dinja. Madankollu, hemm
diversi differenzi bejn l-ESA 2010 u l-SNA 2008:
a)      Differenzi
fil-preżentazzjoni, pereżempju:
(1)     Fl-ESA kemm kapitoli separati dwar tranżazzjonijiet
tal-prodotti, tranżazzjonijiet distributtivi u tranżazzjonijiet finanzjarji.
Għall-kuntrarju ta’ dan, fl-SNA dawn it-tranżazzjonijiet huma
spjegati f’kapitoli rranġati skont il-kont, pereżempju kapitoli dwar
il-kont tal-produzzjoni, il-kont tad-distribuzzjoni primarja tad-dħul,
il-kont tal-kapital u l-kont tal-bqija tad-dinja;
(2)     L-ESA tiddeskrivi kunċett billi
tipprovdi definizzjoni u lista ta’ dak li hu inkluż u dak li hu
eskluż. L-SNA normalment tiddeskrivi kunċetti f’termini aktar
ġenerali u tispjega r-razzjonal wara l-konvenzjonijiet adottati;
b)      Il-kunċetti tal-ESA huma f’diversi
każijiet aktar speċifiċi u preċiżi minn dawk tal-SNA,
pereżempju:
(1)     L-SNA ma fihiex kriterji
speċifiċi dwar id-distinzjoni bejn il-kategorizzazzjoni tal-output
tas-suq, għal użu finali proprju jew mhux tas-suq. Għaldaqstant,
l-ESA introduċiet gwida aktar dettaljata sabiex tiżgura
approċċ aktar uniformi;
(2)     L-ESA tassumi li diversi tipi ta’
produzzjoni mill-familji ta’ prodotti, bħall-insiġ tad-drapp u l-manifattura
tal-għamara, mhumiex sinifikanti fl-Istati Membri tal-UE u għalhekk
ma hemmx bżonn jiġu rreġistrati;
(3).    L-ESA tirreferi għal
arranġamenti istituzzjonali fl-UE, bħas-sistema Intrastat għar-reġistrazzjoni
ta’ flussi ta’ prodotti madwar l-UE u ta’ kontribuzzjonijiet mill-Istati Membri
għall-UE;
(4)     L-ESA fiha klassifikazzjonijiet
speċifiċi għall-UE, pereżempju s-CPA għall-prodotti u
n-NACE Reviżjoni 2 għall-industriji (it-tnejn huma armonizzati
mal-klassifikazzjonijiet korrispondenti tan-Nazzjonijiet Uniti);
(5)     L-ESA fiha klassifikazzjoni addizzjonali
għat-tranżazzjonijiet esterni kollha: dawn jinqasmu f’dawk bejn
ir-residenti tal-UE u dawk b’residenti minn barra l-UE.
(6)     L-ESA fiha riarranġament tas-subsetturi
tal-SNA għas-settur tal-korporazzjonijiet finanzjarji, sabiex tilħaq
il-ħtiġijiet tal-Unjoni Monetarja Ewropea.
L-ESA 2010 u l-ESA 1995
1.51       L-ESA 2010 tvarja mill-ESA 1995
kemm fl-ambitu u kemm fil-kunċetti. Il-biċċa l-kbira ta’ dawn
id-differenzi jikkorrispondu mad-differenzi bejn l-SNA 1993 u l-SNA 2008.
Id-differenzi prinċipali huma:
a)      Ir-rikonoxximent tar-riċerka u l-iżvilupp
bħala formazzjoni tal-kapital li jwasslu għal assi ta’ proprjetà intellettwali.
Din il-bidla għandha tiġi rreġistrata f’kont satellitari, u
inkluża fil-kontijiet prinċipali meta s-saħħa u l-armonizzazzjoni
suffiċjenti tal-miżuri huma osservabbli fost l-Istati Membri tal-UE;
b)      Nefqiet fuq is-sistemi ta’ armi li jilħqu
d-definizzjoni ġenerali ta’ assi ġew ikklassifikati bħala
formazzjoni ta’ kapital fiss, aktar milli nefqa intermedja;
c)      Il-kunċett analitiku tas-servizzi
tal-kapital ġie introdott għall-produzzjoni fis-suq, sabiex tabella
supplementari li turihom bħala komponent tal-valur miżjud tkun tista’
tiġi prodotta;
d)      Il-konfini tal-assi finanzjarji ġew
estiżi sabiex jinkludu kopertura usa’ tal-kuntratti finanzarji derivattivi;
e)      Regoli ġodda għar-reġistrazzjoni
ta’ benefiċċji tal-pensjoni. Tabella supplementari ġiet
introdotta fil-kontijiet, sabiex tippermetti li l-istimi jiġu
rreġistrati għar-reponsabbiltajiet ta’ skemi tal-pensjoni, finanzjati
jew mhux finanzjati. Il-firxa sħiħa ta’ informazzjoni meħtieġa
għal analiżi komprensiva hija pprovduta f’din it-tabella li turi l-obbligazzjonijiet
u l-flussi assoċjati mal-iskemi tal-pensjoni privati u pubbliċi
kollha, finanzjati jew mhux finanzjati, u li tinkludi skemi tal-pensjoni tas-sigurtà
soċjali;
f)       L-applikazzjoni tar-regoli dwar il-bidla
fis-sjieda tal-prodotti saret universali, li tat bħala riżultat
bidliet fir-reġistrazzjoni tal-merkanzija, u prodotti mibgħuta
għall-ipproċessar, kemm barra mill-pajjiż kif ukoll fl-ekonomija
domestika. Dan jirriżulta fi prodotti mibgħuta barra mill-pajjiż
għall-ipproċessar li jiġu rreġistrati fuq bażi netta,
għall-kuntrarju ta’ bażi gross fl-SNA u l-ESA preċedenti. Din
il-bidla għandha implikazzjonijiet sinifikanti
għar-reġistrazzjoni ta’ dawn l-attivitajiet fil-qafas ta’ provvista u
użu;
g)      Tingħata aktar gwida dwar
il-korporazzjonijiet finanzjarji inġenerali, u l-entitajiet bi skop
speċjali (SPEs) b’mod partikolari. It-trattament tal-SPEs ikkontrollati
mill-gvern inbidel sabiex jiġi żgurat li l-obbligazzjonijiet tal-SPEs
jintwerew fil-kontijiet tal-gvern;
h)      It-trattament tas-superdividendi
mħallsin minn korporazzjonijiet pubbliċi ġie ċċarat –
għandhom jiġu ttrattati bħala ħlas eċċezzjonali u
rtirar mill-ekwità;
i)       Il-prinċipji tat-trattament tas-sħubijiet
pubbliċi-privati ġew stabbiliti, u t-trattament tal-aġenziji ta’
ristrutturar ġie estiż;
j)       It-tranżazzjonijiet bejn il-gvern u
l-korporazzjonijiet pubbliċi, flimkien mal-vetturi ta’ titolarizzazzjoni,
ġew iċċarati sabiex itejbu r-reġistrazzjoni ta’
oġġetti li jistgħu jaffettwaw id-dejn tal-gvern b’mod
sinifikanti;
k)      It-trattament tal-garanziji tas-self
ġie ċċarat, u ġie introdott trattament ġdid għall-garanziji
standard tas-self, bħall-garanziji tal-kreditu ta’ esportazzjoni u tal-garanziji
tas-self lill-istudenti. It-trattament il-ġdid jinvolvi li sal-punt li
probabbilment jiġu msejħa l-garanziji, l-assi u l-obbligazzjonijiet finanzjarji
għandhom jiġu rikonoxxuti fil-kontijiet.
1.52       Il-bidliet tal-ESA 2010
mill-ESA 95 mhumiex risretti għal bidliet kunċettwali. Hemm
differenzi maġġuri fl-iskop, b’kapitoli ġodda dwar il-kontijiet
satellitari, il-kontijiet tal-gvern u l-kontijiet tal-bqija tad-dinja. Hemm
ukoll estensjonijiet sinifikanti għall-kapitoli dwar kontijiet trimestrali
u kontijiet reġjonali.
PRINĊIPJI BAŻIĊI TAL-ESA
BĦALA SISTEMA
1.53       Il-karatteritiċi
prinċipali tas-sistema huma:
a)      Unitajiet ta’ statistika u
r-raggruppamenti tagħhom;
b)      Flussi u stokks;
c)      Is-sistema ta’ kontijiet u l-aggregati;
d)      Il-qafas ta’ input-output.
UNITAJIET TAL-ISTATISTIKA U
R-RAGGRUPPAMENTI TAGĦHOM
1.54       Is-sistema tuża
żewġ tipi ta’ unitajiet u żewġ modi korrispondenti ta’ kif
tiġi suddiviża l-ekonomija, li huma kemxejn differenti u jservu
skopijiet analitiċi separati.
1.55  L-ewwel għan tad-deskrizzjoni tad-dħul,
in-nefqa u l-flussi finanzjarji, u l-karti ta’ bilanċ, jintlaħaq
mill-aggruppament tal-unitajiet istituzzjonali f’setturi fuq il-bażi ta’
funzjonijiet, komportamenti u għanijiet prinċipali tagħhom. 1.56           It-tieni
għan tad-deskrizzjoni tal-proċessi ta’ produzzjoni u
għall-analiżi ta’ input-output, jintlaħaq billi s-sistema taggruppa
unitajiet lokali ta’ tip ta’ attività (KAUs lokali) f’industriji fuq
il-bażi ta’ tip ta’ attività tagħhom. Attività hija kkaratterizzata
minn input ta’ prodotti, proċess ta’ produzzjoni u output ta’ prodotti. Unitajiet
istituzzjonali u setturi
1.57       L-unitajiet istituzzjonali huma
entitajiet ekonomiċi li kapaċi jkunu proprjetarji ta’ prodotti u
assi, iġarrbu l-obbligazzjonijiet u jinvolvu rwieħhom f’attivitajiet
ekonomiċi u tranżazzjonijiet ma’ unitajiet oħrajn fihom infushom.
Għall-għanijiet tas-sistema, l-unitajiet istituzzjonali huma raggruppati
flimkien f’ħames setturi istituzzjonali domestiċi reċiprokament
esklużivi:
a)      Korporazzjonijiet mhux finanzjarji;
b)      Korporazzjonijiet finanzjarji;
c)      Gvern ġenerali;
d)      Familji;
e)      Istituzzjonijiet mhux għal profitt
li jservu lill-unitajiet domestiċi.
Il-ħames setturi flimkien jagħmlu
l-ekonomija domestika totali. Kull settur huwa maqsum ukoll f’subsetturi.
Is-sistema tippermetti sett komplut ta’ kontijiet ta’ fluss u karti ta’ bilanċ
li għandhom jiġu kkompilati għal kull settur, u għal kull subsettur,
kif ukoll għall-ekonomija totali. Unitajiet mhux residenti jistgħu
jinteraġixxu ma’ dawn il-ħames setturi domestiċi, u
l-interazzjonijiet jintwerew bejn is-setturi domestiċi u s-sitt settur:
is-settur tal-bqija tad-dinja.
Unitajiet lokali ta’ tip ta’ attività u
industriji
1.58       Meta l-unitajiet istituzzjonali
jwettqu aktar minn attività waħda; għandhom jiġu sseparati f’dak
li jikkonċerna t-tip ta’ attività. Unitajiet ta' tip ta' attività lokali
jippermettu li ssir din il-preżentazzjoni.
Fil-kapaċità tiegħu bħala
produttur, KAU lokali taggruppa l-partijiet kollha ta’ unità istituzzjonali li
jinsabu f’siti singoli jew fil-qrib, u li jikkontribwixxu
għall-prestazzjoni ta’ attività fil-livell ta’ klassi (erba’ numri)
tan-NACE Reviżjoni 2.
1.59  L-unitajiet jiġu rreġistrati
għal kull attività sekondarja; madankollu, jekk id-dokumenti tal-kontabilità
meħtieġa għad-deskrizzjoni ta’ tali attivitajiet mhumiex
disponibbli, unità lokali ta’ tip ta’ attività tikkumbina attività sekondarja
waħda jew aktar. Il-grupp ta’ KAUs lokali kollha involuti fl-istess tip
ta’ attività, jew simili, jikkostitwixxi industrija.
Unità istituzzjonali fiha KAU lokali waħda
jew aktar; KAU lokali hija proprjetà ta’ unità istituzzjonali waħda u
waħda biss.
1.60       Għal analiżi
tal-proċess ta’ produzzjoni, tintuża unità analitika ta’ produzzjoni.
Din l-unità, tkun osservabbli biss meta KAU lokali tipproduċi tip ta’
prodott wieħed, u ma twettaqx attivitajiet sekondarji. Din l-unità hija
magħrufa bħala unità tal-produzzjoni omoġena. Ir-raggruppamenti
ta’ dawn l-unitajiet jikkostitwixxu fergħat omoġenji.
Unitajiet residenti u mhux residenti; ekonomija
totali u l-bqija tad-dinja
1.61       L-ekonomija totali hija
definita f’termini ta’ unitajiet residenti. Unità hija unità residenti ta’
pajjiż meta jkollha ċentru predominanti ta’ interess ekonomiku fit-territorju
ekonomiku ta’ dak il-pajjiż – jiġifieri, meta tinvolvi ruħha
għal perjodu estiż (sena jew aktar) f’attivitajiet ekonomiċi f’dan
it-territorju. Is-setturi istituzzjonali msemmija hawn fuq huma gruppi ta’
unitajiet istituzzjonali residenti.
1.62  L-unitajiet residenti jinvolvu rwieħhom
fi tranżazzjonijiet ma’ unitajiet mhux residenti (jiġifieri, unitajiet
li huma residenti f’ekonomiji oħrajn). Dawn it-tranżazzjonijiet huma tranżazzjonijiet
esterni tal-ekonomija u huma raggruppati fil-kont tal-bqija tad-dinja.
Għalhekk, il-bqija tad-dinja għandha rwol simili għal dak ta’
settur istituzzjonali, għalkemm unitajiet mhux residenti huma inklużi
biss sa fejn dawn huma involuti fi tranżazzjonijiet ta’ unitajiet
istituzzjonali residenti. 1.63    Unitajiet residenti nozzjonali, ittrattati
fis-sistema bħala unitajiet istituzzjonali, huma ddefiniti bħala:
a)      Dawk il-partijiet tal-unitajiet mhux
residenti li għandhom ċentru predominanti ta’ interess ekonomiku
(normalment li jinvolvu rwieħhom fi tranżazzjonijiet ekonomiċi
ta’ sena jew aktar) fit-territorju ekonomiku tal-pajjiż;
b)      Unitajiet mhux residenti fil-kapaċità
tagħhom bħala proprjetarji ta’ art jew bini fit-territorju ekonomiku
tal-pajjiż, iżda fir-rigward tat-tranżazzjonijiet li jaffettwaw
tali art jew bini biss.
FLUSSI U STOKKS
1.64       Żewġ tipi bażiċi ta’ informazzjoni
jiġu rreġistrati: flussi u stokks.
Il-flussi jirreferu għal azzjonijiet u
effetti ta’ avvenimenti li jseħħu waqt perjodu partikolari ta’ żmien,
filwaqt li l-istokks jirreferu għal pożizzjonijiet f’mument
partikolari.
Flussi
1.65       Il-flussi jirriflettu l-ħolqien,
it-trasformazzjoni, l-iskambju, it-trasferiment jew l-estinzjoni tal-valur
ekonomiku. Huma jinvolvu bidliet fil-valur tal-assi jew obbligazzjonijiet ta’
unità istituzzjonali. Il-flussi ekonomiċi huma ta’ żewġ tipi: tranżazzjonijiet,
u bidliet oħrajn fl-assi.
It-tranżazzjonijiet jidhru fil-kontijiet u
t-tabelli kollha li fihom jidhru l-flussi, minbarra l-bidliet l-oħrajn
fil-volum tal-kont tal-assi u l-kont tar-rivalutazzjoni. Bidliet oħrajn
fl-assi jiġu rreġistrati biss f’dawn iż-żewġ
kontijiet.
It-tranżazzjonijiet elementari u flussi
oħrajn huma aggruppati f’għadd relattivament żgħir ta’ tipi
skont in-natura tagħhom.
Tranżazzjonijiet
1.66       Tranżazzjoni hija fluss
ekonomiku li hija interazzjoni bejn unitajiet istituzzjonali bi ftehim
reċiproku jew azzjoni fi ħdan unità istituzzjonali li huwa utli li
tiġi ttrattata bħala tranżazzjoni, għaliex l-unità tkun
qiegħda topera f’żewġ kapaċitajiet differenti. It-tranżazzjonijiet
jinqasmu f’erba’ gruppi prinċipali:
a)      Tranżazzjonijiet fil-prodotti:
li jiddeskrivu l-oriġini (output domestiku jew
esportazzjonijiet) u l-użu (konsum intermedju, konsum finali, formazzjoni
tal-kapital – li tkopri l-konsum ta’ kapital fiss – jew oġġetti
esportati) tal-prodotti;
b)      Tranżazzjonijiet distributtivi:
li jiddeskrivu kif il-valur miżjud
iġġenerat bil-produzzjoni jitqassam lix-xogħol, il-kapital u
l-gvern, u r-ridistribuzzjoni tad-dħul u l-ġid (taxxi fuq
id-dħul u l-ġid u trasferimenti oħrajn);
c)      Tranżazzjonijiet finanzjarji:
li jiddeskrivu l-akkwist nett ta’ assi finanzjarji
jew il-ħlas nett ta’ obbligazzjonijiet għal kull tip ta’ strument
finanzjarju. Tali tranżazzjonijiet iseħħu kemm bħala
kontropartijiet ta’ tranżazzjonijiet mhux finanzjarji, u kemm bħala tranżazzjonijiet
li jinvolvu strumenti finanzjarji biss;
d)      Tranżazzjonijiet li mhumiex
inklużi fit-tliet gruppi ta’ hawn fuq:
Trasferimenti mingħajr akkwist ta’ assi mhux
prodotti u mhux finanzjarji.
Karatteristiċi tat-tranżazzjonijiet
Interazzjonijiet versus tranżazzjonijiet
intraunitarji
1.67       Il-biċċa l-kbira tat-tranżazzjonijiet
huma interazzjonijiet bejn żewġ unitajiet istituzzjonali jew aktar.
Madankollu, is-sistema tirreġistra xi azzjonijiet fl-unitajiet
istituzzjonali bħala tranżazzjonijiet. L-iskop tar-reġistrazzjoni
ta’ dawn it-tranżazzjonijiet intraunitarji huwa li tingħata stampa
aktar utli b’mod analitiku ta’ output, użi finali u spejjeż.
1.68       Il-Konsum tal-kapital fiss,
irreġistrat bħala spiża mis-sistema, huwa tranżazzjoni
intraunitarja. Il-biċċa l-kbira tat-tranżazzjonijiet intraunitarji
l-oħrajn huma tranżazzjonijiet fi prodotti, tipikament
irreġistrati meta unitajiet istituzzjonali li joperaw kemm bħala
produtturi kif ukoll bħala konsumaturi finali, jagħżlu li
jikkonsmaw ftit mill-output li jkunu pproduċew. Dan huwa sikwit
il-każ għall-familji u l-gvern ġenerali. 1.69        L-output
prodott minn unità istituzzjonali stess użat għal użi finali fi
ħdan l-istess unità istituzzjonali għandu jiġi rreġistrat.
L-output prodott minnhom stess li jintuża għall-konsum intermedju
fl-istess unità istituzzjonali huwa rreġistrat biss meta l-produzzjoni u
l-konsum intermedju jseħħu f’unitajiet lokali ta’ tip ta’ attività
fl-istess unità istituzzjonali. L-output prodott u użat bħala konsum
intermedju fl-istess unità lokali ta’ tip ta’ attività, ma għandux
jiġi rreġistrat.
Tranżazzjonijiet monetarji kontra dawk
mhux monetarji
1.70       It-tranżazzjonijiet ikunu tranżazzjonijiet
monetarji meta l-unitajiet involuti jagħmlu jew jirċievu pagamenti,
jew iħallsu l-obbligazzjonijiet jew jirċievu l-assi denominati
f’unitajiet ta’ munita.
It-tranżazzjonijiet li ma jinvolvux l-iskambju
ta’ flus, jew assi jew obbligazzjonijiet denominati f’unitajiet ta’ munita,
huma tranżazzjonijiet mhux monetarji. It-tranżazzjonijiet intraunità
huma tranżazzjonijiet mhux monetarji. It-tranżazzjonijiet mhux
monetarji li jinvolvu aktar minn unità istituzzjonali waħda jiġru
fost tranżazzjonijiet ta’ prodotti (tpartit ta’ prodotti), tranżazzjonijiet
distributtivi (rimunerazzjoni in natura, trasferimenti in natura,
eċċ.) u tranżazzjonijiet oħrajn (tpartit ta’ assi mhux
prodotti u mhux finanzjarji). Is-sistema tirreġistra t-tranżazzjonijiet
kollha f’termini monetarji. Il-valuri li għandhom jiġu
rreġistrati għat-tranżazzjonijiet mhux monetarji għandhom
għalhekk jiġu mkejla indirettament jew inkella stmati.
Tranżazzjonijiet b’kontropartijiet jew
mingħajr
1.71       It-tranżazzjonijiet li
jinvolvu aktar minn unità waħda, huma tranżazzjonijiet ta'
żewġ tipi. Jistgħu jkunu ta’ “xi ħaġa għal xi
ħaġa”, jiġifieri tranżazzjonijiet reċiproki, jew ta’ “xi
ħaġa għal xejn”, jiġifieri tranżazzjonijiet mhux
reċiproki. It-tranżazzjonijiet reċiproki huma skambji bejn
unitajiet istituzzjonali, pereżempju l-forniment ta’ oġġetti,
servizzi jew assi għal kontroparti, pereżempju flus. It-tranżazzjonijiet
mhux reċiproki huma pagamenti fi flus kontanti jew in natura minn
unità istituzzjonali waħda għal oħra mingħajr kontroparti. It-tranżazzjonijiet
reċiproki jseħħu fl-erba’ gruppi ta’ tranżazzjonijiet,
filwaqt li t-tranżazzjonijiet mhux reċiproki huma prinċipalment tranżazzjonijiet
distributtivi, , pereżempju, taxxi, benefiċċji ta’ assistenza
soċjali jew rigali. Dawn it-tranżazzjonijiet mhux reċiproki
jissejħu trasferimenti.
Trasferimenti rranġati mill-ġdid
1.72       It-tranżazzjonijiet huma
rreġistrati bl-istess mod kif jidhru għall-unitajiet istituzzjonali
involuti. Madankollu, xi tranżazzjonijiet huma rranġati
mill-ġdid sabiex joħorġu r-relazzjonijiet ekonomiċi
sottostanti b’mod aktar ċar. It-tranżazzjonijiet jistgħu
jiġu rranġati mill-ġdid bi tliet modi: bidla fir-rotta, qsim u
rikonoxximent tal-parti prinċipali ta’ tranżazzjoni.
Bidla fir-rotta
1.73       Tranżazzjoni li f’għajnejn
l-unitajiet involuti tkun tidher bħala li qiegħda sseħħ direttament
bejn unitajiet A u Ċ tista’ tiġi rreġistrata fil-kontijiet bħala
li qiegħda sseħħ indirettament permezz ta’ unità B terza.
Għalhekk, it-tranżazzjoni singola bejn A u Ċ hija
rreġistrata bħala żewġ tranżazzjonijiet: waħda
bejn A u B, u waħda bejn B u Ċ. F’dan il-każ it-tranżazzjoni
tinbidlilha r-rotta.
1.73       Eżempju ta’ bidla
fir-rotta huwa l-mod kif il-kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min
iħaddem imħallsin direttament minn min iħaddem lill-fondi
tal-assigurazzjoni soċjali jitniżżlu fil-kontijiet. Is-sistema
tirreġistra dan il-ħlas bħala żewġ tranżazzjonijiet:
min iħaddem iħallas il-kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min
iħaddem lill-impjegati tiegħu, u l-impjegati jħallsu l-istess
kontribuzzjonijiet lill-fondi tal-assigurazzjoni soċjali.
Bħall-bidliet kollha fir-rotta, l-iskop tal-bidla fir-rott huwa li
tinħareġ is-sustanza ekonomika wara t-tranżazzjoni, li f’dan
il-każ huwa li jintwerew il-kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min
iħaddem bħala kontribuzzjonijiet imħallsin għall-benefiċċju
tal-impjegati. 1.75  Tip ieħor ta’ bidla fir-rotta huwa dak tat-tranżazzjonijiet
irreġistrati bħala li jseħħu bejn żewġ unitajiet
istituzzjonali jew aktar, minkejja li skont il-partijiet involuti l-ebda tranżazzjoni
ma tkun sseħħet. Bħala eżempju hemm it-trattament
tad-dħul mill-proprjetà mdaħħal minn ċerti fondi ta’ assigurazzjoni,
li jinżamm mill-impriżi tal-assigurazzjoni. Is-sistema
tirreġistra dan id-dħul mill-proprjetà bħala li jitħallas
mill-impriżi ta’ assigurazzjoni lid-detenturi tal-polza, li wara
jħallsu lura l-istess ammont lill-impriżi ta’ assigurazzjoni
bħala supplimenti tal-primjums.
Qsim
1.76       Meta tranżazzjoni li
f’għajnejn il-partijiet involuti tkun tidher bħala tranżazzjoni
singola tiġi rreġistrata bħala żewġ tranżazzjonijiet
jew aktar ikklassifikati b’mod differenti, it-tranżazzjoni tiġi
maqsuma. Il-qsim ma jinvolvix l-involviment ta’ unitajiet addizzjonali fit-tranżazzjonijiet.
1.77  Il-ħlas tal-primjums ta’ assigurazzjoni
mhux għall-ħajja huwa tranżazzjoni tipikament maqsuma. Minkejja
li d-detenturi tal-polza u l-assiguraturi jikkunsidraw dan il-ħlas
bħala tranżazzjoni waħda, is-sistema taqsmu f’żewġ tranżazzjonijiet
kemxejn differenti: ħlas bi skambju għal servizzi pprovduti ta’
assigurazzjoni mhux għall-ħajja, u primjums netti ta’ assigurazzjoni
mhux għall-ħajja. Ir-reġistrazzjoni tal-bejgħ ta' prodott
bħala l-bejgħ tal-prodott u l-bejgħ ta' marġni
tal-kummerċ hija eżempju ieħor ta’ qsim. Rikonoxximent tal-parti
prinċipali ta’ tranżazzjoni
1.78       Meta unità twettaq tranżazzjoni
f’isem unità oħra (il-prinċipal) u hija ffinanzjata minn dik l-unità,
it-tranżazzjoni tkun irreġistrata esklużivament fil-kontijiet
tal-prinċipal. Bħala regola, wieħed ma għandux imur lil
hinn minn dan il-prinċipju u jipprova, pereżempju, jalloka t-taxxi
jew is-sussidji tal-pagaturi aħħarin jew il-benefiċjarji
aħħarin taħt l-adozzjoni ta’ suppożizzjonijiet.
Eżempju huwa l-ġbir tat-taxxi minn unità
tal-gvern waħda f'isem unità oħra. Taxxa tiġi attribwita lil
unità tal-gvern li
a) teżerċita l-awtorità li timponi
t-taxxa (bħala prinċipal jew permezz tal-awtorità ddelegata
tal-prinċipal), u
b) jkollha d-diskrezzjoni finali biex
tistabbilixxi u tvarja r-rata tat-taxxa.
Każijiet dubjużi 1.79    Id-definizzjoni
ta’ tranżazzjoni tistipola li interazzjoni bejn unitajiet istituzzjonali
għandha tkun bi ftehim reċiproku. Meta titwettaq tranżazzjoni bi
ftehim reċiproku, l-għarfien minn qabel u l-kunsens tal-unitajiet
istituzzjonali huma implikati. Il-ħlas tat-taxxi, tal-multi u tal-penali
jsiru bi ftehim reċiproku peress li min iħallas huwa ċittadin
soġġett għal-liġi tal-pajjiż. Madankollu, il-qbid mhux
kompensat ta’ assi mhux ikkunsidrat bħala tranżazzjoni, anke meta
impost mil-liġi.
Azzjonijiet ekonomiċi illegali għandhom
jiġu kkunsidrati bħala tranżazzjonijiet meta l-unitajiet kollha
involuti jidħlu fl-azzjonijiet bi ftehim reċiproku. Għalhekk,
xiri, bejgħ u tpartit ta’ drogi illegali jew proprjetà misruqa huma tranżazzjonijiet,
filwaqt li s-serq mhuwiex.
Bidliet oħrajn fl-assi
1.80       Bidliet oħrajn fil-bidliet
tar-reġistrazzjonijiet tal-assi li ma jirriżultawx minn tranżazzjonijiet.
Dawn huma jew:
a)      Bidliet oħrajn fil-volum ta’ assi u obbligazzjonijiet;
jew
b)      Qligħ u telf minn investimenti.
Bidliet oħrajn fil-volum ta’ assi u obbligazzjonijiet
1.81       Dawn il-bidliet jinqasmu fi
tliet kategoriji prinċipali:
a)      Dehra u għajbien normali ta’ assi
minbarra dawk bi tranżazzjonijiet;
b)      Bidliet fl-assi u l-obbligazzjonijiet
minħabba avvenimenti eċċezzjonali mhux mistennija li mhumiex ta'
natura ekonomika
c)      Bidliet
fil-klassifikazzjoni u l-istruttura.
1.82       Eżempji ta’ bidliet fi
ħdan kategorija (a) ta' dehra u għajbien normali tal-assi huma
l-iskoperta u t-tnaqqis ta’ assi taħt l-art, u t-tkabbir naturali ta’
riżorsi bijoloġiċi mhux naturali. L-eżempji fil-kategorija
(b) ta' bidliet minħabba avvenimenti eċċezzjonali mhux
mistennija huma t-telf ta’ assi minħabba diżastri naturali, gwerra
jew atti serji ta’ kriminalità. Il-kanċellazzjoni unilaterali ta’ dejn u
l-qbid mhux kompensat ta’ assi jappartjenu wkoll għall-kategorija (b). Eżempju
fil-kategorija (c) ta' bidliet fil-klassifikazzjoni u l-istruttura huwa
l-klassifikazzjoni mill-ġdid ta' unità istituzzjonali minn settur
għal ieħor.
Qligħ u telf ta’ holdings
1.83       Il-holdings jirreġstraw
qligħ jew telf meta jkun hemm bidliet fil-prezz tal-assi. Dawn iseħħu
fuq it-tipi kollha ta’ assi finanzjarji u mhux finanzjarji, u fuq l-obbligazzjonijiet.
Il-qligħ u t-telf ta’ holdings jakkumulaw lill-proprjetarji ta’ assi u obbligazzjonijiet
purament b’riżultat tal-holding ta’ assi u obbligazzjonijiet matul
iż-żmien, mingħajr ma jiġu ttrasformati bi kwalunkwe mod.
1.84  Il-qligħ u t-telf ta’ holdings imkejla
fuq il-bażi ta’ prezzijiet attwali tas-suq jissejħu qligħ u telf
nominali ta’ holdings. Dawn jistgħu jiġu dekomposti fi qligħ u
telf newtrali ta’ holdings, li jirriflettu bidliet fil-livell tal-prezz
ġenerali, u qligħ u telf reali ta’ holdings, li jirriflettu bidliet
fil-prezz tal-assi lil hinn mill-bidla fil-prezz ġenerali. Stokks
1.85       L-istokks huma l-holdings ta’
assi u obbligazzjonijiet f’mument partikolari. L-istokks huma rreġistrati
fil-bidu u fit-tmiem ta’ kull perjodu ta’ kontabilità. Il-kontijiet li juru
l-istokks jissejħu karti ta’ bilanċ.
1.86       L-istokks huma rreġistrati
wkoll għall-popolazzjoni u x-xogħol. Madankollu, dawn l-istokks huma
rreġistrati bħala valuri medji matul il-perjodu ta’ kontabilità.
L-istokks huma rreġistrati għall-assi kollha fil-konfini tas-sistema;
jiġifieri, għal assi u obbligazzjonijiet finanzjarji u assi mhux
finanzjarji, kemm prodotti kif ukoll mhux prodotti. Madankollu, il-kopertura
ta’ dawk l-assi li jintużaw f’attività ekonomika u li huma
soġġetti għal drittijiet ta’ proprjetà hija limitata. 1.87    Għaldaqstant,
l-istokks għal assi bħall-kapital uman u r-riżorsi naturali li
huma proprjetà mhumiex irreġistrati.
Fil-konfini tagħha, is-sistema hija
eżawrjenti fir-rigward kemm tal-flussi kif ukoll tal-istokks. Dan jimplika
li l-bidliet kollha fl-istokks jistgħu jiġu spjegati
bis-sħiħ permezz tal-flussi rreġistrati.
IS-SISTEMA TA’ KONTIJIET U L-AGGREGATI
Regoli tal-kontabilità
1.88       Kont jirreġistra l-bidliet
fil-valur dovut għal unità jew settur skont in-natura tal-flussi
ekonomiċi murija fil-kont. Hija tabella b'żewġ kolonni.
Il-kontijiet attwali huma dawk li juru l-produzzjoni, il-ġenerazzjoni u
l-allokazzjoni tad-dħul, id-distribuzzjoni u r-ridistribuzzjoni
tad-dħul, u l-użu tiegħu. Il-kontijiet ta' kumulu huma
l-kontijiet kapitali u finanzjarji, u l-bidliet l-oħra fil-kontijiet tal-volum.
Terminoloġija għaż-żewġ
naħat tal-kontijiet
1.89  Is-sistema turi r-“riżorsi” fuq in-naħa
leminija tal-kontijiet kurrenti fejn jidhru t-tranżazzjonijiet li
jżidu l-valur ekonomiku ta’ unità jew settur. In-naħa xellugija
tal-kontijiet, turi l-użi - tranżazzjonijiet li jnaqqsu l-valur
ekonomiku. In-naħa leminija tal-kontijiet tad-dovuti turi“bidliet fl-obbligazzjonijiet
u l-valur nett” u n-naħa xellugija turi “bidliet fl-assi”. Il-karti ta’
bilanċ huma ppreżentati bl-“obbligazzjonijiet u valur nett”
(id-differenza bejn assi u obbligazzjonijiet) fuq in-naħa leminija u l-“assi”
fuq ix-xellug. Tqabbil bejn żewġ karti ta’ bilanċ
suċċessivi juri bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett u bidliet
fl-assi.
1.90       Fl-ESA
issir distinzjoni bejn il-proprjetà legali u l-proprjetà ekonomika. Il-kriterju
għar-reġistrazzjoni tat-trasferiment ta’ merkanzija minn unità
waħda għal oħra huwa li l-proprjetà ekonomika tgħaddi minn
waħda għal oħra. Il-proprjetarju legali huwa l-unità intitolata
bil-liġi għall-benefiċċji tal-pussess. Madankollu, proprjetarju
legali jista’ jagħmel kuntratt ma’ unità oħra sabiex din
tal-aħħar taċċetta r-riskji u l-premji mill-użu
tal-merkanzija prodotta, inkambju għall-ħlas li jintlaħaq ftehim
dwaru. In-natura tal-ftehim hija kirja finanzjarja, li fiha l-ħlas jirrifletti
biss it-tqegħid tal-assi għad-dispożizzjoni ta’ min jissellef
mingħand il-fornitur. Pereżempju, meta bank ikun il-proprjetarju
legali ta’ ajruplan, iżda jidħol f’arranġament ta’ kirja
finanzjarja ma’ kumpanija tal-ajru sabiex topera l-ajruplan, il-kumpanija
tal-ajru titqies bħala l-proprjetarju tal-ajruplan għall-finijiet tat-tranżazzjonijiet
fil-kontijiet. Fl-istess ħin li l-kumpanija tal-ajru tintwera bħala
li xtrat l-ajruplan, jiġi imputat self mill-bank lill-kumpanija tal-ajru
li jirrifletti l-ammonti li għandhom jitħallsu fil-futur
għall-użu tal-ajruplan.
Informazzjoni doppja/informazzjoni kwadruppla
1.91       Għal unità jew settur, il-kontabilità
nazzjonali hija bbażata fuq il-prinċipju tal-informazzjoni doppja.
Kull tranżazzjoni għandha tiġi rreġistrata darbtejn, darba
bħala riżorsa (jew bidla fl-obbligazzjonijiet) u darba bħala
użu (jew bidla fl-assi). It-total tat-tranżazzjonijiet
irreġistrati bħala riżorsi jew bidliet fl-obbligazzjonijiet u
t-total tat-tranżazzjonijiet irreġistrati bħala użi jew
bidliet fl-assi għandhom ikunu ugwali, u b’hekk jippermettu li tiġi vverifikata
l-konsistenza tal-kontijiet.
1.92       Il-kontijiet nazzjonali —
bl-unitajiet kollha u s-setturi kollha — għandhom ikunu bbażati fuq
prinċipju ta’ informazzjoni kwadruppla, minħabba li l-biċċa
l-kbira tat-tranżazzjonijiet jinvolvu żewġ unitajiet
istituzzjonali. Kull tranżazzjoni għandha tiġi rreġistrata
darbtejn miż-żewġ partijiet involuti fit-tranżazzjoni.
Pereżempju, benefiċċju soċjali fi flus kontanti
mħallas minn unità tal-gvern lil unità domestika jiġi rreġistrat
fil-kontijiet tal-gvern bħala użu taħt trasferimenti u akkwist
negattiv ta’ assi taħt munita u depożiti; fil-kontijiet tas-settur
tal-familji, din hija rreġistrata bħala riżorsa taħt
trasferimenti u akkwist ta’ assi taħt munita u depożiti.
1.93       It-tranżazzjonijiet fi
ħdan unità waħda (bħall-konsum tal-output mill-istess unità li
pproduċietu) jirrikjedu żewġ biċċiet ta’ informazzjoni
biss, li l-valuri tagħhom għandhom jiġu stmati.
Valutazzjoni
1.94       Bl-eċċezzjoni ta’ xi
varjabbli li jikkonċernaw il-popolazzjoni u x-xogħol, is-sistema turi
l-flussi u l-istokks kollha f’termini monetarji. Il-flussi u l-istokks
għandhom jitkejlu skont il-valur tal-kambju tagħhom, jiġifieri
l-valur li bih il-flussi u l-istokks jiġu, jew ikunu jistgħu jiġu,
skambjati għal flus kontanti. B’hekk, il-prezzijiet tas-suq huma r-referenza
tal-ESA għall-valutazzjoni.
1.95       Fil-każ tat-tranżazzjonijiet
monetarji u l-holdings ta’ flus kontanti u obbligazzjonijiet, il-valuri
rikjesti huma direttament disponibbli. Fil-biċċa l-kbira
tal-każijiet l-oħrajn, l-aħjar metodu għall-valutazzjoni
huwa b’referenza għall-prezzijiet tas-suq għal merkanzija, servizzi u
assi analogi. Dan il-metodu jintuża, pereżempju għat-tpartit u għas-servizzi
ta' djar okkupati mis-sid. Meta l-prezzijiet tas-suq għal prodotti analogi
mhumiex disponibbli, pereżempju fil-każ ta’ servizzi mhux tas-suq
prodotti mill-gvern, il-valutazzjoni ssir billi jingħaddu l-ispejjeż
tal-produzzjoni. Jekk ma jkunx hemm prezz tas-suq li jista' jservi ta'
referenza, u l-ispejjeż ma jkunux disponibbli, imbagħad il-flussi u
l-istokks ikunu jistgħu jiġu vvalutati fuq il-valur attwali skontat
tar-ritorni futuri mistennija. Dan il-metodu tal-aħħar għandu
jintuża biss bħala l-aħħar rimedju.
1.96       L-istokks jiġu vvalutati
fuq il-prezzijiet attwali fil-mument li għalih hija relatata l-karta ta’
bilanċ, mhux għall-mument tal-produzzjoni jew l-akkwist
tal-merkanzija jew l-assi li jiffurmaw l-istokks. Huwa neċessarju li
l-istokks jiġu vvalutati fuq il-valuri attwali tal-akkwist, stmati u
bil-miktub, jew fuq l-ispejjeż tal-produzzjoni.
Valutazzjonijiet speċjali li
jikkonċernaw il-prodotti
1.97       Minħabba l-ispejjeż
tat-trasport, il-marġnijiet tal-kummerċ u t-taxxi bit-tnaqqis ta’ sussidji
fuq prodotti, il-produttur u l-utent ta’ prodott partikolari normalment
jipperċepixxu l-valur tiegħu b’mod differenti. Sabiex
iżżomm kemm jista’ jkun qrib tal-fehmiet tal-partijiet involuti fit-tranżazzjoni,
is-sistema tirreġistra l-użi kollha fuq il-prezzijiet tax-xerrej, li
jinkludu l-ispejjeż tat-trasport, il-marġnijiet tal-kummerċ u
t-taxxi bit-tnaqqis ta’ sussidji fuq prodotti, filwaqt li l-output huwa
rreġistrat bi prezzijiet bażiċi, li jeskludu dawn l-elementi.
1.98       L-importazzjonijiet u
l-esportazzjonijiet ta’ prodotti għandhom jiġu rreġistrati
f’valuri konfinali. L-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet totali huma
vvalutati fil-fruntiera doganali tal-esportatur, jew ħielsa abbord (free
on board - FOB). Servizzi ta’ trasport u assigurazzjoni barranin bejn
il-fruntieri tal-importatur u l-esportatur mhumiex inklużi fil-valur
tal-merkanzija iżda huma rreġistrati taħt servizzi.
Minħabba li jista’ ma jkunx possibbli li jinkisbu valuri FOB
għall-analiżi dettaljata tal-prodott, it-tabelli li fihom dettalji dwar
il-kummerċ barrani juru l-oġġetti impurtati vvalutati
fil-fruntiera doganali tal-importatur (valur CIF). Is-servizzi kollha ta’
trasport u assigurazzjoni għall-fruntiera tal-importatur huma inklużi
fil-valur tal-oġġetti impurtati. Sa fejn dawn is-servizzi
jikkonċernaw is-servizzi domestiċi, isir aġġustament FOB/CIF
globali f’din il-preżentazzjoni.
Valutazzjoni bi prezzijiet kostanti
1.99       Valutazzjoni bi prezzijiet
kostanti hija l-valutazzjoni ta’ flussi u stokks matul perjodu ta’ kontabilità
bil-prezzijiet ta’ perjodu preċedenti. L-iskop tal-valutazzjoni bi
prezzijiet kostanti huwa li jiġu dekomposti l-bidliet biż-żmien
fil-valuri ta’ flussi u stokks fi prezz u bidla fil-volum. Flussi u stokks bi
prezzijiet kostanti huwa deskritt li huma f'termini ta’ volum.
1.100     Ħafna flussi u stokks,
pereżempju d-dħul, ma għandhomx dimensjonijiet ta’ prezz u
kwantità tagħhom stess. Madankollu, il-poter ta’ xiri ta’ dawn
il-varjabbli jista’ jinkiseb permezz tat-tnaqqis ta’ valuri attwali
b’indiċi ta’ prezzijiet xieraq, pereżempju l-indiċi ta’
prezzijiet għal użi nazzjonali finali, esklużi l-bidliet
fl-inventarju. Flussi u stokks imnaqqsin huwa deskritt ukoll li huma f’termini
reali. Eżempju huwa d-dħul reali disponibbli.
Żmien ta’ reġistrazzjoni
1.101     Il-flussi għandhom
jiġu rreġistrati fuq il-bażi tad-dovuti; jiġifieri, meta
l-valur ekonomiku huwa maħluq, ittrasformat u mitfi, jew meta jiġu
ttrasformati jew ikkanċellati klejms u obbligazzjonijiet riżultanti.
1.102L-output huwa rreġistrat meta
jkun prodott u mhux meta jħallas għalih xerrej. Il-bejgħ ta’ ass
huwa rreġistrat meta jinbidel il-proprjetarju tal-ass, mhux meta jsir
il-ħlas korrispondenti. L-interess huwa rreġistrat fil-perjodu ta’
kontabilità meta jakkumula, irrelevanti minn jekk tħallasx f’dak il-perjodu
jew le. Ir-reġistrazzjoni fuq il-bażi tad-dovuti tapplika
għall-flussi kollha, monetarji kif ukoll mhux monetarji u intraunità kif
ukoll bejn l-unitajiet. 1.103         Jista' jkun neċessarju li dan
l-approċċ ma jibqax daqstant rigoruż għat-taxxi u flussi
oħrajn li jikkonċernaw il-gvern ġenerali, li huma ta’ sikwit
irreġistrati fuq bażi ta’ flus kontanti fil-kontijiet tal-gvern. Jista'
jkun diffiċli li titwettaq trasformazzjoni eżatta ta’ dawn il-flussi
mill-bażi ta’ flus kontanti għall-bażi tad-dovuti u
għalhekk jista' jintuża metodu approssimattiv.1.104  Bħala eċċezzjoni
għar-regoli ġenerali li jirregolaw ir-reġistrazzjoni tat-taxxi u
l-kontribuzzjonijiet soċjali pagabbli lill-gvern ġenerali, dawn jistgħu
jiġu rreġistrati bħala nett mill-parti improbabbli li
tinġabar jew, jekk din il-parti hija inkluża, tiġi newtralizzata
fl-istess perjodu ta’ kontabilità permezz ta’ trasferiment tal-kapital
mill-gvern ġenerali għas-setturi relevanti.
1.105     Il-flussi għandhom jiġu
rreġistrati fl-istess mument għall-unitajiet istituzzjonali kollha
involuti u għall-kontijiet kollha. L-unitajiet istituzzjonali mhux dejjem
japplikaw l-istess regoli ta’ kontabilità. Anki meta japplikawhom, jista’ jkun
hemm differenzi fir-reġistrazzjoni proprja għal raġunijiet
prattiċi bħad-dewmien fil-komunikazzjoni. Konsegwentement, it-tranżazzjonijiet
jistgħu jiġu rreġistrati f’mumenti differenti mit-tranżazzjonijiet
involuti. Dawn id-diskrepanzi għandhom jiġu eliminati permezz
tal-aġġustamenti.
Konsolidazzjoni u netting
Konsolidazzjoni
1.106     Il-konsolidazzjoni tirreferi
għall-eliminazzjoni, kemm mill-użi kif ukoll mir-riżorsi, ta’ tranżazzjonijiet
li jseħħu bejn l-unitajiet meta jkunu aggruppati, u
għall-eliminazzjoni ta’ assi u obbligazzjonijiet finanzjarji reċiproki.
Dan jiġri komunament meta l-kontijiet ta’ subsetturi tal-gvern
ġenerali huma kkombinati.
1.107     Għas-subsetturi jew
is-setturi, il-flussi u l-istokks bejn l-unitajiet kostitwenti mhumiex
konsolidati bejn l-unitajiet kostitwenti bħala kwistjoni ta’
prinċipju.
1.108     Madankollu, il-kontijiet
konsolidati jistgħu jinbnew għal preżentazzjonijiet u
analiżi komplementari. L-informazzjoni dwar it-tranżazzjonijiet ta’
dawn is-(sub)setturi ma’ setturi oħrajn u l-pożizzjoni finanzjarja “esterna”
korrispondenti tista' tkun aktar sinifikanti miċ-ċifri grossi
globali.
1.109     Barra minn hekk, il-kontijiet u
t-tabelli li juru r-relazzjoni kreditur/debitur jipprovdu stampa dettaljata
tal-finanzjament tal-ekonomija u huma kkunsidrati utli ħafna
għall-fehim tal-kanali li minnhom jiċċaqilqu l-provvisti ta’
finanzjament minn dak li finalment jagħti s-self għal dak li
finalment jieħu s-self.
Netting
1.110            Unitajiet jew setturi individwali
jistgħu jkollhom l-istess tip ta’ tranżazzjoni kemm bħala
użu kif ukoll bħala riżorsa (pereżempju, it-tnejn li huma
jħallsu u jirċievu l-interessi) u l-istess tip ta’ strument finanzjarju
kemm bħala ass kif ukoll bħala obbligazzjoni. L-approċċ
fl-ESA huwa reġistrazzjoni gross, minbarra l-grad ta’ netting inerenti
fil-klassifikazzjonijiet fihom infushom.
1.111            In-netting huwa impliċitu f’diversi
kategoriji ta’ tranżazzjonijiet, u l-aktar eżempju
eċċellenti huwa l-“bidliet fl-inventarji”, li jenfasizza l-aspett
sinifikanti b’mod analitiku tal-formazzjoni globali tal-kapital aktar milli l-intraċċar
ta’ kuljum ta’ addizzjonijiet u rtirar. B’mod simili, bi ftit
eċċezzjonijiet, il-kont finanzjarju u bidliet oħrajn
fil-kontijiet tal-assi jirreġistraw żieda fl-assi u
l-obbligazzjonijiet fuq bażi netta, u tinħareġ il-konsegwenza
finali ta’ dawn it-tipi ta’ flussi fi tmiem il-perjodu ta’ kontabilità.
Kontijiet, entrata saldatorja u aggregati
1.112     Għall-unitajiet jew il-gruppi
ta’ unitajiet, il-kontijiet differenti jirreġistraw -tranżazzjonijiet
li huma konnessi ma’ aspett speċifiku tal-ħajja ekonomika (pereżempju,
il-produzzjoni). Għall-kont ta' produzzjoni, it-tanżazzjonijiet ma jindikawx
bilanċ bejn l-utenti u r-riżorsi mingħajr l-introduzzjoni ta' entrata
saldatorja. Bl-istess mod, entrata saldatorja (valur nett) għandha tiġi
introdotta bejn it-total tal-assi u t-total tal-obbligazzjonijiet ta’ unità
istituzzjonali jew settur. Il-punti ta’ kontabilità huma miżuri
sinifikanti ta’ prestazzjoni ekonomika fihom infushom. Meta jingħaddu
għall-ekonomija sħiħa, huma jkunu aggregati sinifikanti.
Is-sekwenza ta’ kontijiet
1.113     Is-sistema hija mibnija madwar
sekwenza ta’ kontijiet interkonnessi. Is-sekwenza sħiħa ta’ kontijiet
għall-unitajiet istituzzjonali u s-setturi hija magħmula minn
kontijiet kurrenti, kontijiet tad-dovuti u karti ta’ bilanċ.
1.114     Il-kontijiet kurrenti jittrattaw
il-produzzjoni, il-ġenerazzjoni, id-distribuzzjoni u r-ridistribuzzjoni
tad-dħul u l-użu ta’ dan id-dħul f’forma ta’ konsum finali.
Il-kontijiet tad-dovuti jkopru bidliet fl-assi u l-obbligazzjonijiet u bidliet
fil-valur nett (id-differenza għal kwalunkwe unità istituzzjonali jew
grupp ta’ unitajiet bejn l-assi u l-obbligazzjonijiet tagħha). Il-karti
ta’ bilanċ jippreżentaw stokks ta’ assi u obbligazzjonijiet u l-valur
nett.
1.115     Is-sekwenza ta’ kontijiet
għall-unitajiet lokali ta’ tip ta’ attività u l-industriji titqassar
għall-ewwel kont kurrenti: il-kont tal-produzzjoni u l-kont tal-ġenerazzjoni
tad-dħul, li l-entrata saldatorja tagħhom hija l-bilanċ
favorevoli.
Il-kont ta’ merkanzija u servizzi
1.116     Il-kont ta’ merkanzija u
servizzi juri, għall-ekonomija fl-intier tagħha jew għal gruppi
ta’ prodotti, ir-riżorsi totali (output u oġġetti impurtati) u
l-użi ta’ merkanzija u servizzi (konsum intermedju, konsum finali, bidliet
fl-inventarju, formazzjoni tal-kapital gross fiss, akkwisti bit-tnaqqis
tat-trasferimenti ta’ affarijiet prezzjużi, u oġġetti
esportati). Dan il-kont mhux kont fl-istess sens tal-oħrajn fis-sekwenza,
u ma jiġġenerax entrata saldatorja li tiġi mgħoddija
għall-kont li jmiss fis-sekwenza. Huwa pjuttost il-preżentazzjoni
f’forma ta’ tabella ta’ identità tal-kontabilità, li l-provvista hija ugwali
għad-domanda għall-prodotti u l-gruppi ta’ prodotti kollha
fl-ekonomija.
Il-kont tal-bqija tad-dinja
1.117     Il-kont tal-bqija tad-dinja
jkopri tranżazzjonijiet bejn unitajiet istituzzjonali residenti u mhux
residenti u stokks relatati ta’ assi u obbligazzjonijiet.
Minħabba li l-bqija tad-dinja għandha
rwol fl-istruttura tal-kontabilità simili għal dik ta’ settur
istituzzjonali, il-kont tal-bqija tad-dinja huwa stabbilit mill-perspettiva
tal-bqija tad-dinja. Riżorsa għall-bqija tad-dinja hija użu
għall-ekonomija totali u viċe versa. Jekk l-entrata saldatorja hija
pożittiva, dan ifisser provvista tal-bqija tad-dinja u defiċit mill-ekonomija
totali, u viċe versa jekk l-entrata saldatorja hija negattiva.
Il-kont tal-bqija tad-dinja mhuwiex
bħall-kontijiet tas-setturi l-oħrajn għaliex ma jurix it-tranżazzjonijiet
ta’ kontabilità kollha fil-bqija tad-dinja, iżda dawk biss li
għandhom kontroparti fl-ekonomija domestika li qiegħda tiġi mkejla.
Entrati saldatorji
1.118     Entrata saldatorja tinkiseb
billi jitnaqqas il-valur totali ta’ informazzjoni fuq naħa waħda ta’
kont mill-valur totali fuq in-naħa l-oħra.
L-entrati saldatorji jinkorporaw ħafna
informazzjoni u jinkludu ftit mill-aktar informazzjoni importanti
fil-kontijiet, kif jintwera fl-eżempji li ġejjin ta’ entrati saldatorji:
valur miżjud, bilanċ favorevoli, dħul disponibbli, tfaddil,
tislif nett/self nett.
Id-dijagramma li ġejja turi s-sekwenza ta’
kontijiet f’forma ta’ fluss – kull entrata saldatorja tintwera b’tipa skura.
Dijagramma tas-sekwenza ta’ kontijiet
1.119     L-ewwel kont fis-sekwenza huwa
l-kont ta’ produzzjoni, li jirreġistra l-outputs u l-inputs
tal-proċess ta’ produzzjoni, u jħalli l-valur miżjud bħala
l-entrata saldatorja.
1.120     Wara, il-valur miżjud
jitmexxa ’l quddiem għall-kont li jmiss li huwa l-kont
tal-ġenerazzjoni tad-dħul. Hawn jiġi rreġistrat il-kumpens
tal-impjegati fil-proċess ta’ produzzjoni, u t-taxxi dovuti lill-gvern
minħabba l-produzzjoni, sabiex il-provvista operattiva (jew dħul
imħallat minn min jaħdem għal rasu tas-settur tal-familji) tkun
tista’ tiġi dderivata bħala l-entrata saldatorja għal kull
settur. Dan il-pass huwa neċessarju sabiex l-ammont ta’ valur miżjud
miżmum fis-settur tal-produzzjoni bħala bilanċ favorevoli jew
dħul imħallat ikun jista’ jiġi mkejjel.
1.121     Imbagħad il-valur
miżjud, diviż f'kumpens tal-impjegatil, taxxi u bilanċ favorevoli/dħul
imħallat, jitmexxa ’l quddiem permezz ta’ din id-diviżjoni
għall-allokazzjoni ta’ kont tad-dħul primarju. Id-diviżjoni
tippermetti l-allokazzjoni ta’ dħul minn kull fattur għas-settur
riċevitur, kuntrarju għas-settur tal-produzzjoni. Pereżempju,
il-kumpens kollu tal-impjegati huwa allokat bejn is-settur tal-familji u
s-settur tal-bqija tad-dinja, filwaqt li l-bilanċ favorevoli jibqa’
fis-settur tal-korporazzjonijiet fejn huwa ġġenerat. Il-flussi
tad-dħul mill-proprjetà fis-settur, u dawk barra mis-settur, huma
rreġistrati f’dan il-kont ukoll, sabiex l-entrata saldatorja tkun
il-bilanċ ta’ dħul primarju li jnixxi fis-settur.
1.122     Il-kont li jmiss
jirreġistra r-ridistribuzzjoni ta’ dan id-dħul permezz ta’
trasferimenti – il-kont tad-distribuzzjoni sekondarja tad-dħul. L-istrumenti
prinċipali tar-ridistribuzzjoni huma t-taxxi tal-gvern fuq, u
l-benefiċċji soċjali għal, is-settur tal-familji. L-entrata
saldatorja hija d-dħul disponibbli.
1.123     Is-sekwenza prinċipali ta’
kontijiet prinċipali tkompli għall-użu ta’ kont tad-dħul
disponibbli; kont relevanti għas-settur tal-familji minħabba li hawn
tiġi rreġistrata n-nefqa finali tal-familji, u t-tfaddil tal-familji
jitħalla bħala l-entrata saldatorja.
1.124     Fl-istess ħin jinħoloq
kont parallel, il-kont tar-ridistribuzzjoni in natura tad-dħul.Dan
il-kont għandu l-iskop speċifiku li jintwerew it-trasferimenti
soċjali in natura bħala trasferiment imputat mill-gvern
għas-settur tal-familji, sabiex id-dħul tal-familji jkun jista’
jitla’ bil-valur tas-servizzi individwali tal-gvern. Fil-kont li jmiss,
l-użu tal-kont ta’ dħul disponibbli aġġustat, l-użu
mill-familji ta’ dħul disponibbli jiżdied bl-istess ammont,
bħallikieku s-settur tal-familji kien qiegħed jixtri s-servizzi
individwali pprovduti mill-gvern. Dawn iż-żewġ imputazzjonijiet jinġiebu
fix-xejn, sabiex l-entrata saldatorja tkun it-tfaddil, identiku
għat-tfaddil fis-sekwenza prinċipali ta’ kontijiet.
1.125     It-tfaddil jittieħed
għall-kont tal-kapital fejn jintuża biex jiffinanzja l-formazzjoni
tal-kapital, u jippermetti t-trasferimenti tal-kapital ’il ġewwa u ’l
barra mis-setturi. Nfiq nieqes jew infiq żejjed fuq l-akkwist ta’ assi
reali jirriżultaw fl-entrata saldatorji jew f’self. It-tislif nett huwa
provvista mislufa, u s-self nett huwa l-finanzjament ta’ defiċit.
1.126     Finalment il-kontijiet
finanzjarji jintlaħqu, fejn jitfasslu t-tislif u s-self dettaljati ta’
kull settur sabiex tiġi osservata entrata saldatorja tat-tislif jew is-self
nett. Dan għandu jaqbel eżattament mal-entrata saldatorja
tat-tislif/self nett tal-kont kapitali, u kwalunkwe differenza għandha
tkun diskrepanza ta’ kejl bejn ir-reġistrazzjonijiet reali u finanzjarji
tal-attività ekonomika.
1.127     Meta tiġi kkunsidrata r-ringiela
tal-aħħar tad-dijagramma, il-kont fuq in-naħa tax-xellug huwa
l-karta ta’ bilanċ tal-ftuħ, li juri l-livell tal-assi u
l-obbligazzjonijiet kollha, kemm reali kif ukoll finanzjarji, bil-bidu ta’ perjodu
speċifiku. Il-ġid ta’ ekonomija huwa mkejjel permezz tal-valur nett tagħha
– l-assi bit-tnaqqis tal-obbligazzjonijiet, u dan jinwera fl-aħħar
tal-karta ta’ bilanċ.
1.128     Mix-xellug għal-lemin
tal-bilanċi ta’ ftuħ, huma rreġistrati d-diversi bidliet fl-assi
u l-obbligazzjonijiet li jseħħu fil-perjodu ta’ kontabilità. Il-kont
tal-kapital u l-kontijiet finanzjarji juru l-bidliet minħabba t-tranżazzjonijiet
f’assi reali u assi finanzjarji u obbligazzjonijiet rispettivament. Fin-nuqqas
ta’ effetti oħrajn, dan jippermettilna nikkalkulaw immedjatament
il-pożizzjoni ta’ għeluq, billi l-bidliet jiżdiedu
mal-pożizzjoni tal-ftuħ. 1.129     Iżda l-bidliet jistgħu
jseħħu barra miċ-ċiklu ekonomiku ta’ produzzjoni u konsum,
u dawn il-bidliet jaffettwaw il-valuri tal-assi u l-obbligazzjonijiet fil-perjodu
ta’ għeluq. Tip ta’ bidla huwa bidla fil-volum ta’ assi – bidliet reali
fil-kapital fiss li jirriżulta minn avvenimenti li mhumiex parti
mill-ekonomija. Eżempju ta' dan huwa telf katastrofiku – terremot kbir,
fejn ammont sinifikanti ta’ assi jitkissru mhux permezz ta’ tranżazzjoni
ekonomika ta’ skambju jew trasferiment. Dan it-telf għandu jiġi
rreġistrat fil-bidliet l-oħrajn fil-kont tal-volumi, sabiex jirrappreżenta
l-livell aktar baxx ta’ assi milli mistenni purament billi jintwerew
l-avvenimenti ekonomiċi. It-tieni mod ta’ kif l-assi (u
l-obbligazzjonijiet) jistgħu jibdlu l-valur, mhux bħala riżultat
ta’ tranżazzjoni ekonomika, huwa permezz ta’ bidla fil-prezz li
tirriżulta minn qligħ u telf ta’ holdings fl-istokk ta’ assi
miżmuma. Din il-bidla hija rreġistrata fil-kontijiet ta’
rivalutazzjoni. Li jiġu permessi dawn iż-żewġ effetti
żejda fuq il-valuri tal-istokk ta’ assi u obbligazzjonijiet jippermetti li
l-valuri tal-karta ta’ bilanċ ta’ għeluq jiġu stmati bħala
l-pożizzjoni tal-ftuħ aġġustata għal dawn il-bidliet
fil-fluss ta’ kontijiet tal-aħħar ringiela taċ-ċifra.
Aggregati
1.130     L-aggregati huma valuri komposti
li jkejlu r-riżultat tal-attività tal-ekonomija totali; pereżempju,
output, valur miżjud, dħul disponibbli, konsum finali, tfaddil,
formazzjoni tal-kapital, eċċ. Għalkemm il-kalkolu tal-aggregati
mhuwiex l-iskop uniku tal-ESA, huma importanti bħala indikaturi sommarji
għal skopijiet ta’ analiżi makroekonomika u ta’ tqabbil
biż-żmien u l-ispazju.
1.131            Issir distinzjoni bejn żewġ
tipi ta’ aggregati: a)   L-aggregati li jirreferu direttament għal tranżazzjonijiet
fis-sistema, bħal output ta’ merkanzija u servizzi, konsum finali,
formazzjoni tal-kapital gross fiss, kumpens ta’ impjegati, eċċ.;
b)      L-aggregati li jirrappreżentaw entrati
saldatorji fil-kontijiet, bħal prodott domestiku gross bi prezzijiet
tas-suq (PDG), bilanċ favorevoli tal-ekonomija totali, dħul
nazzjonali gross (DNG), dħul nazzjonali disponibbli, tfaddil, bilanċ
kurrenti estern, valur nett tal-ekonomija totali (il-ġid nazzjonali).
1.132     Jeżistu użi importanti
għall-kejl tal-kontijiet nazzjonali per capita tal-popolazzjoni. Għall-aggregati
ta’ firxa wiesgħa bħall-PDG jew id-dħul nazzjonali jew il-konsum
finali tal-familji, id-denominatur li komunament jintuża huwa
l-popolazzjoni (residenti) totali. Meta jiġu subsetturati l-kontijiet jew
parti mill-kontijiet tas-settur tal-familji, dejta dwar l-għadd ta’
familji u l-għadd ta’ persuni li jagħmlu parti minn kull subsettur tintuża
wkoll.
PDG: aggregat prinċipali
1.133     Il-Prodott Domestiku Gross (PDG)
huwa wieħed mill-aggregati prinċipali fl-ESA. Il-PDG huwa kejl
tal-attività ekonomika totali li sseħħ f’territorju ekonomiku u li
tlaqqa’ l-output mad-domanda finali fl-ekonomija. Hemm tliet modi li bihom
jiġi mkejjel il-PDG bi prezzijiet tas-suq:
(1)     L-approċċ ta’ produzzjoni,
bħala t-total tal-valuri miżjuda mill-attivitajiet kollha li
jipproduċu merkanzija u servizzi, flimkien ma’ taxxi bit-tnaqqis ta’
sussidji fuq il-prodotti;
(2)     L-approċċ ta’ nefqa, bħala
t-total tan-nefqiet finali kollha li jsiru bil-konsum tal-output finali
tal-ekonomija, jew biż-żieda mal-ġid, flimkien
mal-esportazzjonijiet bit-tnaqqis tal-importazzjonijiet ta’ merkanzija u
servizzi;
(3)     L-approċċ ta’ dħul,
bħala t-total tad-dħul kollu mdaħħal fil-proċess
tal-produzzjoni ta’ merkanzija u servizzi flimkien mat-taxxi bit-tnaqqis ta’
sussidji fuq prodotti.
1.134            Dawn it-tliet approċċi
sabiex jiġi mkejjel il-PDG jirriflettu wkoll il-modi differenti li bihom
il-PDG jista’ jiġi kkunsidrat f’termini ta’ komponenti. Il-valur
miżjud jista’ jinqasam skont is-settur istituzzjonali, u skont it-tip ta’
attività jew industrija li qiegħda tikkontribwixxi għat-total,
pereżempju agrikoltura, manifattura, bini, servizzi, eċċ.
In-nefqiet finali jistgħu jinqasmu skont
it-tip: nefqa tal-familji, nefqa finali tal-NPISH, nefqa finali tal-gvern,
bidla fl-inventarji, formazzjoni ta’ kapital fiss u esportazzjonijiet,
bit-tnaqqis tal-ispiża tal-importazzjonijiet.
Id-dħul totali mdaħħal jista’
jinqasam skont it-tip ta’ dħul – kumpens tax-xogħol, u bilanċ
favorevoli.
1.135            Sabiex tinkiseb l-aħjar
stima tal-PDG, l-elementi ta’ dawn it-tliet approċċi jiġu
introdotti f’qafas ta’ provvista u użu. Dan jippermetti li l-valur
miżjud u l-istimi ta’ dħul skont l-industrija jiġu
rrikonċiljati, u li jiġu bbilanċjati l-provvista u d-domanda
għall-prodotti. Dan l-approċċ integrat jiżgura
l-konsistenza bejn il-komponenti tal-PDG, u stima aħjar tal-livell ta’ PDG
milli kieku jintuża biss kwalunkwe wieħed mit-tliet
approċċi. Billi jitnaqqas il-konsum tal-kapital fiss mill-PDG, niksbu
l-prodott nett domestiku bi prezzijiet tas-suq (NDP).
IL-QAFAS TA’ INPUT-OUTPUT
1.136     Il-qafas ta’ Input-Output (I-O)
jgħaqqad flimkien komponenti mill-Valur Miżjud Gross (Gross Value
Added, GVA), l-inputs u outputs tal-industriji, il-provvista u domanda
għall-prodotti, u l-kompożizzjoni tal-użi u r-riżorsi minn
settur istituzzjonali għal ieħor għall-ekonomija. Dan il-qafas
jaqsam l-ekonomija sabiex juri t-tranżazzjonijiet tal-merkanzija u
s-servizzi kollha bejn l-industriji u l-konsumaturi finali għal perjodu singolu
(pereżempju, trimestru jew sena). L-informazzjoni tista’ tiġi
ppreżentata b’żewġ modi:
·      Tabelli ta’ Provvista u Użu, u
·      Tabelli Simetriċi ta’ Input-Output.
Tabelli ta’ Provvista u Użu
1.137     It-Tabelli ta’ Provvista u
Użu juru l-ekonomija kollha skont l-industrija (pereżempju,
l-industrija tal-karozzi) u l-prodotti (pereżempju, merkanzija
tal-isports). It-tabelli juru r-rabtiet bejn komponenti tal-GVA, l-inputs u
outputs tal-industrija, u l-provvista u domanda tal-prodotti. It-Tabelli ta’ Provvista
u Użu jorbtu flimkien setturi istituzzjonali differenti tal-ekonomija
(pereżempju, korporazzjonijiet pubbliċi) flimkien mad-dettall
tal-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet ta’ oġġetti u servizzi,
nefqa tal-gvern, nefqa tal-familji u l-NPISHs u l-formazzjoni tal-kapital.
1.138     Il-produzzjoni tat-Tabelli ta’
Provvista u Użu tippermetti eżaminazzjoni tal-konsistenza u
l-koerenza ta’ komponenti tal-Kontijiet Nazzjonali fi ħdan qafas singolu
dettaljat u, billi jiġu inkorporati l-komponenti tat-tliet
approċċi mal-kejl tal-Prodott Domestiku Gross (jiġifieri
l-produzzjoni, id-dħul u n-nefqa), tippermetti stima singola tal-PDG li
għandha tiġi ddeterminata.
1.139     Meta bbilanċjati b’mod
integrat, it-Tabelli ta’ Provvista u Użu jipprovdu wkoll koerenza u
konsistenza meta jorbtu flimkien il-komponenti tat-tliet kontijiet, u dawn
huma:
(1)     Il-Kont ta’ Merkanzija u Servizzi;
(2)     Il-Kont ta’ Produzzjoni (skont
l-industrija u skont is-settur istituzzjonali); u
(3)     Il-Kont ta’ Ġenerazzjoni
tad-Dħul (skont l-industrija u skont is-settur istituzzjonali).
Tabelli
Simetriċi ta’ Input-Output
1.140     It-Tabelli Simetriċi ta’
Input-Output huma dderivati mid-dejta fit-Tabelli ta’ Provvista u Użu u
sorsi addizzjonali oħrajn sabiex jiffurmaw il-bażi teoretika
għall-analiżi sussegwenti.
1.141     Dawn it-tabelli fihom tabelli
simetriċi (prodott wara prodott jew industrija wara industrija), l-Invers
Leontief u analiżi dijanjostika oħra bħall-multiplikaturi
tal-output. Dawn it-tabelli juru b’mod separat il-konsum ta’ merkanzija u
servizzi prodotti u impurtati domestikament, u jipprovdu qafas teoretiku
għal analiżi strutturali ulterjuri tal-ekonomija, inkluża l-kompożizzjoni
kif ukoll l-effett tal-bidliet fid-domanda finali fuq l-ekonomija.
MT
 || IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 20.12.2010
COM(2010) 774 finali
Anness A/Kapitolu 02

ANNESS A mal-
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
TAL-KUNSILL
dwar is-Sistema Ewropea ta’ kontijiet
nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea
ANNESS A
KAPITOLU 2: UNITAJIET
U RAGRUPPAMENTI TA’ UNITAJIET
2.01       L-ekonomija ta’ pajjiż
hija sistema li biha istituzzjonijiet u persuni jinteraġixxu permezz ta’
skambji u trasferimenti ta’ oġġetti, servizzi u mezzi ta’ pagamenti
(pereżempju flus kontanti), għall-produzzjoni u l-konsum ta’
oġġetti u servizzi.
Fl-ekonomija, unitajiet involuti f’interattività
huma entitajiet ekonomiċi b’kapaċitajiet għal pussess ta’ assi,
irfigħ ta’ responsabbiltajiet finanzjarji u involviment f’attivitajiet
ekonomiċi u tranżazzjonijiet ma’ entitajiet oħrajn. Dawn jissejħu unitajiet istituzzjonali.
Id-definizzjonijiet tal-unitajiet użati
fil-kontijiet nazzjonali jservu għal diversi għanijiet. L-ewwel nett, l-unitajiet huma l-elementi fundamentali li
jintużaw biex jiddefinixxu l-ekonomiji f’termini ġeografiċi,
pereżempju nazzjonijiet, reġjuni u gruppi ta’ nazzjonijiet
bħalma huma unjonijiet monetarji jew politiċi. It-tieni, huma
s-sisien essenzjali għar-raggruppament ta’ unitajiet f’setturi istituzzjonali.
It-tielet, huma essenzjali għad-definizzjoni ta’ liema flussi u stokks ta’
fondi għandhom jiġu rreġistrati. Fil-prinċipju,
tranżazzjonijiet bejn diversi partijiet tal-istess unità istituzzjonali ma
jiġux irreġistrati fil-kontijiet nazzjonali.
2.02       L-unitajiet u r-ragruppamenti
ta’ unitajiet użati fil-kontijiet nazzjonali għandhom jiġu
definiti b’referenza għat-tip ta’ analiżi ekonomika li għaliha
huma maħsubin, u mhux f’termini tat-tipi ta’ unitajiet li s-soltu jintużaw
għall-istħarriġ ta’ statistika. Dawn it-tipi ta’ unitajiet
(pereżempju impriżi, kumpaniji holding, unitajiet iddefiniti minn
tipi ta’ attività, unitajiet lokali, dipartimenti governattivi,
istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhuwiex dal li jagħmlu
profitt, djar domestiċi (households), eċċ.) ma jistgħux
ikunu sodisfaċenti għall-għanijiet tal-kontijiet nazzjonali,
għaliex dawn ikunu bbażati fuq kriterji ta’ natura legali,
amministrattiva jew ta’ kontabilità.
L-uffiċjali inkarigati mill-istatistika
għandhom iqisu d-definizzjonijiet tal-unitajiet ta’ analiżi kif
stabbilit fis-Sistema Ewropea tal-Kontijiet (l-ESA), sabiex jiżguraw li
fl-istħarriġ li fih tkun inġabret id-dejta, jiddaħħlu
gradwalment l-elementi kollha tal-informazzjoni meħtieġa biex tiġi
kkompilata d-dejta msejsa fuq l-unitajiet ta’ analiżi użati fl-ESA.
2.03       Aspett tas-sistema huwa
l-użu ta’ tipi ta’ unitajiet li jikkorrispondu għal tliet metodi ta’
kif tista’ tiġi suddiviża l-ekonomija:
(1)     Sabiex jiġu analizzati l-flussi u
l-pożizzjonijiet, huwa essenzjali li jintgħażlu unitajiet li
jiggarantixxu l-possibbiltà li jkunu jistgħu jiġu studjati
r-relazzjonijiet tal-imġiba bejn l-aġenti ekonomiċi;
(2)     Sabiex jiġi analizzat
il-proċess tal-produzzjoni, huwa essenzjali li jingħażlu
unitajiet li joħorġu fid-dieher ir-relazzjonijiet ta’ natura
teknikoekonomika, jew li jirriflettu attivitajiet lokali;
(3)     Sabiex ikun possibbli li ssir
analiżi reġjonali, huma meħtieġa unitajiet li jirriflettu
tipi lokali ta’ attività.
L-unitajiet istituzzjonali huma ddefiniti biex
jiġi ssodisfat l-ewwel wieħed minn dawn l-għanijiet. Ir-relazzjonijiet ta’ mġiba kif deskritti f’(1) jeżiġu
unitajiet li jirriflettu l-attività ekonomika istituzzjonali sħiħa
tagħhom.
Il-proċessi ta’ produzzjoni,
ir-relazzjonijiet teknikoekonomiċi u l-analiżi reġjonali ta’ (2)
u (3) jeżiġu unitajiet bħalma huma unitajiet iddefiniti minn
tipi ta’ attivitajiet lokali. Deskrizzjoni ta’ dawn
l-unitajiet tidher aktar ’il quddiem f’dan il-kapitolu.
Qabel ma jingħataw definizzjonijiet
tal-unitajiet użati fl-ESA, huwa meħtieġ li jiġu ddefiniti
l-limiti tal-ekonomija nazzjonali.
IL-LIMITI TAL-EKONOMIJA NAZZJONALI
2.04       L-unitajiet li jikkostitwixxu
l-ekonomija ta’ pajjiż u li l-flussi u stokks ta’ fondi tagħhom huma
rreġistrati fl-ESA huma dawk li huma residenti. Ir-residenza ta’ kull
unità istituzzjonali hija t-territorju ekonomiku fejn l-unità jkollha
ċ-ċentru tal-interess ekonomiku predominanti tagħha. Dawn
l-unitajiet huma magħrufin bħala unitajiet residenti irrispettivament
min-nazzjonalità, irrispettivament mill-għamla ġuridika, u irrispettivament
mill-preżenza fit-territorju ekonomiku tal-pajjiż waqt li jwettqu xi
tranżazzjoni.
2.05       Territorju ekonomiku
jikkonsisti f’dan li ġej:
a)      Iż-żona
(it-territorju ġeografiku) li taqa’ taħt l-amministrazzjoni effettiva
u l-kontroll ekonomiku ta’ gvern uniku;
b)      Iż-żoni
ħielsa kollha, inklużi l-imħażen doganali u l-fabbriki
taħt il-kontroll tad-dwana;
c)      L-ispazju tal-ajru
nazzjonali, l-ibħra territorjali u l-pjattaforma kontinentali li tinsab
fl-ibħra internazzjonali, li għaliha l-pajjiż igawdi minn drittijiet
esklużivi;
d)      Żoni
territorjali [pereżempju territorji ġeografiċi li jinsabu
fil-bqija tal-dinja u użati, skont trattati jew ftehim internazzjonali
bejn l-Istati, minn aġenziji ġenerali tal-gvern tal-pajjiż
(ambaxxati, konsulati, bażijiet militari, bażijiet xjentifiċi,
eċċ.)];
e)      Depożiti ta’
żejt, gass naturali, eċċ. f’ibħra internazzjonali lil hinn
mill-pjattaforma kontinentali tal-pajjiż, imħaddma minn unitajiet
residenti fit-territorju kif iddefinit fis-subparagrafi preċedenti.
Bastimenti tas-sajd, bastimenti oħra,
pjattaformi f’wiċċ il-baħar u inġenji tal-ajru huma
ttrattati fl-ESA bħalma huwa ttrattat tagħmir ieħor mobbli, kemm
jekk ikun proprjetà ta’ u/jew operat minn unitajiet residenti fil-pajjiż,
kif ukoll jekk ikun proprjetà ta’ dawk li mhux residenti u operat minn
unitajiet residenti. Tranżazzjonijiet li jinvolvu
s-sjieda (formazzjoni ta’ kapital fiss gross) u użu (kera, assigurazzjoni,
eċċ.) ta’ tagħmir mobbli huma attribwiti lill-ekonomija
tal-pajjiż li fih is-sid u/jew l-operatur huma residenti rispettivament. F’każijiet
ta’ kiri finanzjarju, huwa preżunt tibdil fis-sjieda.
Territorju ekonomiku jista’ jkun żona ikbar
jew iżgħar minn dik iddefinita hawn fuq, bħal fil-każi ta’
unjoni monetarja. Eżempju ta’ żona ikbar hu
l-Unjoni Monetarja Ewropea, u eżempju ta’ żona izgħar huwa parti
minn pajjiż bħalma huwa reġjun.
2.06       Territorju ekonomiku jeskludi
żoni li jkunu jinsabu lil hinn mit-territorju u ’l barra minnu.
Il-partijiet tat-territorju ġeografiku
proprju tal-pajjiż użati minn dawn l-organizzazzjonijiet li
ġejjin huma esklużi wkoll:
1.      Aġenziji ġenerali governattivi
ta’ pajjiżi oħra;
2.      Istituzzjonijiet u entitajiet tal-UE; u
3.      Istituzzjonijiet internazzjonali li
jaqgħu taħt trattati internazzjonali bejn l-Istati.
It-territorji użati mill-istituzzjonijiet u
entitajiet tal-UE u organizzazzjonijiet internazzjonali huma territorji
ekonomiċi separati. Aspett ta’ territorji ta’ dan
it-tip huwa li l-uniċi residenti huma l-istituzzjonijiet.
2.07       "Ċentru ta’ interess
ekonomiku predominanti" jindika l-eżistenza ta’ lokalità
fit-territorju ekonomiku fejn unità tkun involuta f’attivitajiet u
tranżazzjonijiet ekonomiċi fuq skala sinifikanti, jew għal
perjodu indefinit jew għal matul żmien limitat iżda għal perjodu
ta’ żmien twil (għal żmien sena jew aktar). Is-sjieda tal-art u
l-bini fit-territorju ekonomiku titqies biżżejjed fiha nnifisha biex
is-sid ikollu ċentru ta’ interess ekonomiku hemmhekk.
L-impriżi kważi dejjem ikunu marbuta ma’
ekonomija unika biss. Teżisti t-tendenza li
jirriżultaw rekwiżiti ta’ tassazzjoni u legali oħrajn meta
tintuża entità legali separata għal operazzjonijiet f’kull
ġurisdizzjoni legali. Barra minn dan, hija identifikata unità
istituzzjonali separata għal raġunijiet statistiċi meta entità
legali unika jkollha operazzjonijiet sostanzjali f’żewġ territorji
jew aktar (pereżempju, għall-fergħat, sjieda ta’ art, u
impriżi multiterritorjali). Bħala riżultat tal-qsim ta’
entitajiet legali bħal dawn, ir-residenza ta’ kull waħda
mill-impriżi sussegwentement identifikata toħroġ ċara. "Ċentru
ta’ interess ekonomiku predominanti" ma tfissirx li entitajiet
b’operazzjonijiet sostanzjali f’żewġ territorji jew aktar ma
għandhomx jinqasmu.
Fin-nuqqas ta’ kwalunkwe dimensjoni fiżika
ta’ intrapriża, ir-residenza tagħha tiġi ddeterminata skont
it-territorju ekonomiku li bil-liġijiet tiegħu l-intrapriża tkun
inkorporata jew irreġistrata.
2.08       L-unitajiet li jitqiesu
bħala residenti ta’ pajjiż jistgħu jerġgħu jinqasmu
kif ġej:
a)      Unitajiet li huma
involuti fil-produzzjoni, il-finanzi, l-assigurazzjoni u r-ridistribuzzjoni,
f’rabta mat-tranżazzjonijiet kollha tagħhom ħlief dawk marbuta
mas-sjieda tal-art u l-bini;
b)      Unitajiet li huma
prinċipalment involuti fil-konsum, f’rabta mat-tranżazzjonijiet
kollha tagħhom ħlief dawk marbuta mas-sjieda tal-art u l-bini;
c)      L-unitajiet kollha
fil-kapaċità tagħhom ta’ sidien ta’ art u bini ħlief
għas-sidien ta’ żoni lil hinn u ’l barra mit-territorju li huma parti
mit-territorju ekonomiku ta’ pajjiżi oħra jew li huma stati
indipendenti.
2.09       Fejn għandhom x’jaqsmu
unitajiet li mhumiex unitajiet domestiċi, għandha ssir distinzjoni
bejn iż-żewġ każi li ġejjin fir-rigward
tat-tranżazzjonijiet kollha tagħhom għajr għal dawk marbuta
ma’ sjieda ta’ art u bini:
a)      Attività li hija
mwettqa esklussivament fit-territorju ekonomiku tal-pajjiż: unitajiet li
jwettqu attività bħal din huma unitajiet residenti tal-pajjiż;
b)      Attività mwettqa
għal tul ta’ sena jew aktar fit-territorji ekonomiċi ta’ diversi
pajjiżi: dik il-parti tal-unità biss li għandha ċentru ta’
interess ekonomiku fit-territorju ekonomiku tal-pajjiż titqies bħala
unità residenti ta’ dak il-pajjiż.
Unità residenti istituzzjonali tista’ tkun unità
residenti nozzjonali, fir-rigward tal-attività mwettqa għal tul ta’ sena
jew aktar li hija residenti f’pajjiż ieħor. Meta
attività ta’ dan it-tip titwettaq għal inqas minn sena, l-attività tibqa'
parti mill-attivitajiet tal-unità istituzzjonali produttriċi, u l-ebda
unità istituzzjonali separata ma tkun rikonoxxuta. Meta l-attività tkun
waħda insinifikanti, anki jekk iddum aktar minn sena, u fil-każ ta’
installazzjoni ta’ tagħmir barra l-pajjiż, l-ebda unità separata ma
tiġi rikonoxxuta u l-attivitajiet jiġu rreġistrati bħal
dawk tal-unità istituzzjonali produttriċi.
2.10       Unitajiet domestiċi li
għandhom ċentru ta’ interess ekonomiku predominanti fil-pajjiż
huma unitajiet residenti, ħlief fil-kapaċità tagħhom ta’ sidien
ta’ art u bini. Jibqgħu jitqiesu residenti irrispettivament minn perjodi
f’pajjiż barrani ta’ anqas minn sena. B’mod partikolari, dawn
għandhom jinkludu:
a)      Ħaddiema
transkonfinali, li huma ddefiniti bħala dawk il-persuni li kuljum jaqsmu
l-fruntiera biex imorru għax-xogħol f’pajjiż ġar;
b)      Ħaddiema
staġunali, li huma definiti bħala persuni li jitilqu mill-pajjiż
għal diversi xhur skont l-istaġun, iżda mhux għal aktar
minn sena;
c)      Turisti, pazjenti,
studenti, uffiċjali fuq żjarat, negozjanti, bejjiegħa, artisti u
membri ta’ ekwipaġġi li jsiefru barra mill-pajjiż;
d)      Persunal irreklutat
lokalment li jaħdem fiż-żoni lil hinn u ’l barra mit-territorju
li jaqgħu taħt gvern barrani;
e)      Persunal
tal-istituzzjonijiet tal-UE u tal-organizzazzjonijiet internazzjonali
ċivili jew militari li l-kwartieri tagħhom jinsabu f’żoni lil
hinn u ’l barra mit-territorju;
f)       Rappreżentanti
uffiċjali, ċivili jew militari tal-gvern tal-pajjiż
(inklużi l-unitajiet domestiċi tagħhom) stabbiliti f’żoni
territorjali.
L-istudenti huma dejjem ittrattati bħala
residenti, irrispettivament minn kemm ikun twil iż-żmien li
jqattgħu jistudjaw barra mill-pajjiż.
2.11       L-unitajiet kollha
fil-kapaċità tagħhom ta’ sidien ta’ art u/jew bini li jiffurmaw parti
mit-territorju ekonomiku huma unitajiet residenti jew unitajiet residenti
nozzjonali tal-pajjiż li fih ikunu jinsabu l-art jew il-bini inkwistjoni.
L-UNITAJIET ISTITUZZJONALI
2.12       Definizzjoni: Unità
istituzzjonali hija entità ekonomika kkaratterizzata minn awtonomija
fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fl-eżekuzzjoni
tal-funzjoni prinċipali tagħha. Unità residenti titqies bħala
unità istituzzjonali fit-territorju ekonomiku fejn għandha
ċ-ċentru ta’ interess ekonomiku predominanti tagħha jekk ikollha
awtonomija fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u, jew
iżżomm ġabra sħiħa ta’ kontijiet jew tkun
tista’tikkompila ġabra sħiħa ta’ kontijiet.
Biex ikollha awtonomija fil-proċess
tat-teħid tad-deċiżjonijiet fir-rigward tat-twettiq tal-funzjoni
prinċipali tagħha, unità tkun:
a)      Intitolata għal
assi u oġġetti proprji tagħha bis-saħħa ta’
drittijietha; u tkun tista’ tiskambja sjieda ta’ oġġetti u assi
permezz ta’ tranżazzjonijiet ma’ unitajiet istituzzjonali oħra;
b)      Permessa
tagħmel deċiżjonijiet ekonomiċi u tinvolvi ruħha
f’attivitajiet ekonomiċi li għalihom hija nnifisha titqies
responsabbli direttament f’għajn il-liġi;
c)      Permessa
ġġarrab passività f’isimha, u tidħol għal obbligi
oħrajn jew impenji ulterjuri u kif ukoll tidħol f’kuntratti;
d)      Permessa tiġbor
ġabra sħiħa ta’ kontijiet li tkun tikkonsisti f’dokumentazzjoni
ta’ kontabilità li tkopri t-tranżazzjonijiet kollha li jkunu twettqu matul
il-perjodu ta’ kontabilità, u kif ukoll karta tal-bilanċ tal-assi u
l-passività.
2.13       Il-prinċipji li
ġejjin japplikaw kull meta entità ma jiddistingwixxuhiex
il-karatteristiċi ta’ unità istituzzjonali:
a)      L-unitajiet
domestiċi dejjem jitqiesu li jgawdu awtonomija fil-proċess
tat-teħid tad-deċiżjonijiet marbuta mat-twettiq tal-funzjoni
prinċipali tagħhom u għalhekk huma unitajiet istituzzjonali,
anki jekk ma jkollhomx fil-pussess tagħhom ġabra sħiħa ta’
kontijiet;
b)      Entitajiet li ma
jżommux ġabra sħiħa ta’ kontijiet, u li ma jkunux
kapaċi jikkompilaw ġabra sħiħa ta' kontijiet jekk ikun
meħtieġ, mhumiex unitajiet istituzzjonali;
c)      Entitajiet li,
filwaqt li għandhom fil-pussess tagħhom ġabra sħiħa
ta’ kontijiet, ma jkollhomx awtonomija fil-proċess tat-teħid
tad-deċiżjonijiet, huma parti mill-unitajiet li jikkontrollawhom;
d)      Entitajiet ma
jeħtieġilhomx jippubblikaw il-kontijiet biex ikunu unità
istituzzjonali;
e)      Entitajiet li
jiffurmaw parti minn grupp ta’ unitajiet involuti fil-produzzjoni u li
għandhom fil-pussess tagħhom ġabra sħiħa ta’ kontijiet
jitqiesu bħala unitajiet istituzzjonali, anki jekk ikunu ċedew parti
mill-awtonomija tagħhom fil-proċess tat-teħid
tad-deċiżjonijiet lill-korp ċentrali (l-uffiċċju
ċentrali) responsabbli għad-direzzjoni ġenerali tal-grupp; l-uffiċċju
ċentrali nnifsu jitqies li huwa unità istituzzjonali li
jintgħażel mill-unitajiet li huma kkontrollati minnu;
f)       Organizzazzjonijiet
li l-istatus tagħhom ikun kważi ta’ korporazzjoni huma entitajiet li
jżommu ġabra sħiħa ta’ kontijiet u ma għandhomx status
legali. L-imġiba ekonomika u finanzjarja tagħhom hija differenti minn
dik tas-sidien tagħhom iżda simili għal dik ta’ korporazzjoni. Dawn
jitqiesu li għandhom awtonomija fil-proċess tat-teħid
tad-deċiżjonijiet u huma kkunsidrati bħala unitajiet
istituzzjonali distinti.
Uffiċċji ċentrali u
kumpaniji possedenti (kumpaniji holding)
2.14       L-uffiċċji
ċentrali u l-kumpaniji holding huma unitajiet istituzzjonali. Hemm
żewġ tipi tagħhom, kif ġej:
(1)          Uffiċċju ċentrali
huwa unità li twettaq kontroll maniġerjali fuq is-sussidjarji tagħha.
L-uffiċċji ċentrali huma allokati lis-settur
tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji dominanti tas-sussidjarji tagħhom,
sakemm dawn is-sussidjarji tagħhom kollha jew parti kbira minnhom ma
jkunux korporazzjonijiet finanzjarji, f’liema każ jiġu ttrattati
bħala awżiljari finanzjarji (S.126) fis-settur tal-korporazzjonijiet
finanzjarji;
Fejn teżisti taħlita ta’ sussidjarji
finanzjarji u sussidjarji mhux finanzjarji, il-klassifikazzjoni tas-settur
tiġi stabbilita mis-sehem predominanti bil-valur miżjud.
Fejn l-uffiċċju ċentrali
jidħol għal produzzjoni kummerċjali, u din l-attività
kummerċjali hija predominanti, l-uffiċċju ċentrali
jiġi kklassifikat fil-kategorija tas-settur kummerċjali.
L-uffiċċji ċentrali huma deskritti
taħt ISIC Rev. 4, it-Taqsima M, il-klassi 7010 (NACE Rev. 2,
M 70.10) kif ġej:
Din il-klassi tinkludi s-sorveljanza u
l-immaniġġjar ta’ unitajiet oħrajn tal-kumpanija jew
l-impriża; ir-responabbiltà għall-ippjanar strateġiku jew
organizzattiv u għar-rwol tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-kumpanija
jew l-impriża; it-twettiq ta’ kontroll operattiv u l-immaniġġjar
ta’ kuljum tal-operazzjoni tal-unitajiet relatati tagħhom.
(2)          Kumpanija holding li żżomm
l-assi tal-korporazzjonijiet sussidjarji iżda li ma twettaqx attivitajiet
maniġerjali hija istituzzjoni finanzjarja kaptiva (S.127) u hija
kklassifikata bħala korporazzjoni finanzjarja.
Il-kumpaniji holding huma deskritti taħt ISIC
Rev. 4, it-Taqsima K, il-klassi 6420 (NACE Rev. 2, K 64.20),
kif ġej:
Din il-klassi tinkludi l-attivitajiet ta’
kumpaniji holding, jiġifieri unitajiet li jżommu l-assi
(għandhom f’idejhom livelli ta’ kontroll tal-ekwità) ta’ grupp ta’
korporazzjonijiet sussidjarji u li l-attività prinċipali tagħhom hija
l-pussess tal-grupp. Il-kumpaniji holding f’din il-klassi
ma jipprovdu ebda servizz ieħor lin-negozji li fihom tinżamm
l-ekwità, jiġifieri ma jamministrawx jew ma jimmaniġġjawx
unitajiet oħrajn.
Gruppi ta' korporazzjonijiet
2.15       Gruppi kbar ta'
korporazzjonijiet jinħolqu meta kumpanija prinċipali tikkontrolla
għadd ta' sussidjarji li min-naħa tagħhom jikkontrollaw
is-sussidjarji tagħhom, li min-naħa tagħhom ikomplu jsegwu dan
il-mudell. Kull membru tal-grupp huwa ttrattat bħala unità istituzzjonali
separata jekk dan jissodisfa d-definizzjoni ta’ unità istituzzjonali.
2.16       Vantaġġ li gruppi ta’
korporazzjonijiet ma jiġux ittrattati bħala unitajiet istituzzjonali
uniċi huwa li l-gruppi mhux dejjem ikunu stabbli fit-tul
taż-żmien, u lanqas ma jkunu faċilment identifikabbli
fil-prattika. Jaf ikun diffiċli li wieħed jikseb dejta dwar gruppi li
l-attivitajiet tagħhom mhumiex integrati mill-qrib. Bosta gruppi huma kbar
u eteroġeni wisq biex jiġu ttrattati bħala unitajiet uniċi,
u d-daqs u l-kompożizzjoni tagħhom jafu jinbidlu maż-żmien
minħabba fużjonijiet u akkwiżizzjonijiet.
Entitajiet b’Għan Speċjali
2.17       Entità jew vettura b’għan
speċjali (SPE jew SPV) normalment hija kumpanija b’responsabbiltà limitata
jew partenarjat b’responsabbiltà limitata, maħluq għall-ilħuq
ta’ għanijiet ristretti, speċifiċi jew temporanji, biex
jiżola riskju finanzjarju, riskju speċifiku marbut mat-tassazzjoni
jew riskju regolatorju.
2.18       Mhemmx definizzjoni komuni ta’
SPE iżda jistgħu dawn il-karatteristiċi li ġejjin huma
tipiċi:
a)      Ma jkollhomx
impjegati jaħdmu magħhom u lanqas ma jkollhom assi mhux finanzjarji;
b)      Il-preżenza
fiżika tagħhom ma tkunx prominenti u ma jkollhomx għajr
"plakka tar-ramm" li tikkonferma l-post tar-reġistrazzjoni
tagħhom;
c)      Dejjem ikunu marbuta
ma’ korporazzjoni oħra, ġeneralment bħala sussidjarja;
d)      Ikunu residenti
f’territorju differenti mit-territorju ta’ residenza tal-korporazzjonijiet
marbuta magħha. Fin-nuqqas ta’ kwalunkwe sustanza fiżika li tqarribha
lejn l-istatus ta’ impriża, ir-residenza tagħha hija stabbilita skont
it-territorju ekonomiku li abbażi tal-liġijiet tiegħu
l-impriża tkun inkorporata jew irreġistrata.
e)      Dawn huma
mmaniġġjati minn impjegati ta’ korporazzjoni oħra li tista’ jew
mhux bilfors tkun relatata magħha. L-SPE tħallas miżati
għas-servizzi mogħtija lilha u, min-naħa tagħha, hija
tiċċarġja miżata lill-korporazzjoni prinċipali
tagħha jew lil korporazzjoni oħra relatata magħha sabiex tkopri
dawn l-ispejjeż. Din hija l-unika produzzjoni li l-SPE hija involuta fiha,
għalkemm ħafna drabi teħel drittijiet finanzjarji f’isem sidha u
ġeneralment tirċievi dħul mill-investimenti u profitti holding
fuq l-assi miżmuma minnha.
2.19       Unità ta’ dan it-tip
għandha tiġi ttrattata bl-istess mod li bih tiġi ttrattata
kwalunkwe unità istituzzjonali oħra, immaterjali jekk għandhiex
il-karatteristiċi kollha elenkati hawn fuq, jew l-ebda waħda minnhom,
jew jekk tiġix deskritta bħala SPE jew tingħatax
klassifikazzjoni simili. L-unità tiġi allokata fis-settur u l-industrija
skont l-attività prinċipali tagħha sakemm l-SPE ma jkollhiex
drittijiet indipendenti ta’ azzjoni.
2.20       Għalhekk, l-istituzzjonijiet
finanzjarji kaptivi, is-sussidjarji artifiċjali u l-unitajiet b’għan
speċjali ta’ gvern ġenerali li mhumiex indipendenti biex jieħdu
azzjoni huma allokati lis-settur li fih taqa' l-entità li tikkontrollahom. Hemm
eċċezzjoni meta dawn ma jkunux residenti, u jkunu rikonoxxuti b'mod
separat mill-entità li tikkontrollahom. Iżda fil-każ ta' gvern,
l-attivitajiet tas-sussidjarji għandhom jiġu riflessi fil-kontijiet
tal-gvern. .
Istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi
2.21       Kumpanija holding li
sempliċement ikollha fil-pussess tagħha l-assi tas-sussidjarji hija
eżempju wieħed ta’ istituzzjoni finanzjarja kaptiva. Unitajiet
oħra li huma wkoll ittrattati bħala istituzzjonijiet finanzjarji
kaptivi huma unitajiet li għandhom il-karatteristiċi ta’ SPE kif
imfisser hawn fuq, inklużi l-fondi tal-investiment u l-pensjoni u
l-unitajiet li jintużaw għaż-żamma u
l-immaniġġjar tal-ġid bħala servizz għal individwi jew
familji, għaż-żamma ta’ assi għat-titolizzazzjoni,
għall-ħruġ ta’ titoli f’isem kumpaniji relatati (kumpanija
bħal din tissejjaħ "conduit"), u l-unitajiet li jservu ta’
mezzi għat-titolizzazzjoni u li jwettqu funzjonijiet finanzjarji
oħra.
2.22       Il-grad ta’ indipendenza li
unità jkollha mill-korporazzjoni prinċipali jista’ jintwera billi l-unità
tħaddem kontroll sustantiv fuq l-assi u l-passività tagħha b’mod li
tassumi r-riskji u tgawdi mid-dħul assoċjat mal-assi u l-passività. Dawn
l-unitajiet huma kklassifikati fis-settur tal-korporazzjonijiet finanzjarji.
2.23       Entità ta’ dan it-tip li ma
tistax tiffunzjona indipendentament mill-korporazzjoni prinċipali
tagħha u hija sempliċement detentriċi passiva tal-assi u
l-passività (xi drabi deskritta bħala li taħdem fuq
"autopilot") mhijiex ittrattata bħala unità istituzzjonali
separata sakemm ma tkunx residenti f’ekonomija differenti minn dik
tal-korporazzjoni prinċipali tagħha. Jekk l-entità tkun residenti
fl-istess ekonomija tal-korporazzjoni prinċipali tagħha, hija
tiġi ttrattata bħala "sussidjarja artifiċjali" kif
imfisser hawn taħt.
Sussidjarji artifiċjali
2.24       Entità sussidjarja li kollha
kemm hi tkun il-proprjetà ta’ korporazzjoni prinċipali tista’
tinħoloq biex tipprovdi servizzi lill-korporazzjoni prinċipali, jew
lil korporazzjonijiet oħrajn fi ħdan l-istess grupp, sabiex jiġu
evitati t-taxxi, iċekknu l-passività kemm jista’ jkun f’każ ta’
falliment, jew sabiex jiġu żgurati vantaġġi tekniċi
oħrajn taħt il-leġiżlazzjoni fiskali u komunali
fis-seħħ f’pajjiż partikolari.
2.25       B’mod ġenerali, dawn
it-tipi ta’ entitajiet ma jissodisfawx id-definizzjoni ta’ unità istituzzjonali
għaliex ma għandhomx is-setgħa li jaġixxu indipendentament
mill-korporazzjoni prinċipali tagħhom u jistgħu wkoll ikunu
soġġetti għal restrizzjonijiet fuq kemm ikunu jistgħu
jżommu jew jinnegozjaw assi li jkollhom fil-karti ta’ bilanċ
tagħhom. Il-livell ta’ produzzjoni tagħhom kif ukoll il-prezz li
jistgħu jirċievu għalih huma ddeterminati mill-korporazzjoni
prinċipali li (possibbilment flimkien ma’ korporazzjonijiet oħrajn fi
ħdan l-istess grupp) hija l-klijent uniku tagħhom. Għaldaqstant
dawn mhumiex ittrattati bħala unitajiet istituzzjonali separati iżda
bħala parti integrali tal-korporazzjoni prinċipali u l-kontijiet
tagħhom huma kkonsolidati ma’ dawk tal-korporazzjoni prinċipali,
sakemm ma jkunux residenti f’ekonomija differenti minn dik fejn il-prinċipali
hija residenti.
2.26       Trid issir distinzjoni bejn
sussidjarji artifiċjali bħal dawk li għadhom kemm tfissru u
unità li hija responsabbli biss għal attivitajiet anċillari. Attivitajiet
anċillari huma limitati fl-ambitu tagħhom għat-tip ta’ funzjonijiet
ta’ servizz li kważi l-impriżi kollha jeħtieġu sa
ċertu punt; dawn is-servizzi jinkludu t-tindif tal-postijiet
tax-xogħol, il-ħdim tas-sistemi tal-paga u l-provvediment
tal-infrastruttura tat-teknoloġija tal-informazzjoni
għall-impriża (ara l-kapitolu 1, il-paragrafu 1.13).
Unitajiet b’għan speċjali ta’ gvern
ġenerali
2.27       Gvern ġenerali jista’
wkoll joħloq unitajiet speċjali, b’karatteristiċi u funzjonijiet
simili għal dawk tal-istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi u s-sussidjarji
artifiċjali. Dawn l-unitajiet ma għandhomx is-setgħa li
jaġixxu indipendentament u l-firxa ta’ tranżazzjonijiet li
jistgħu jimplementaw hija ristretta. Lanqas ma jistgħu jġorru
r-riskji u d-dħul assoċjati mal-assi u l-passività li huma
jżommu. Jekk dawn l-unitajiet ikunu residenti, għandhom jiġu
ttrattati bħala parti integrali tal-gvern ġenerali u mhux bħala
unitajiet separati. Jekk ma jkunux residenti, għandhom jiġu ttrattati
bħala unitajiet separati. Kwalunkwe tranżazzjoni implimentata minnhom
barra mill-pajjiż għandha tiġi riflessa fi tranżazzjonijiet
korrispondenti mal-gvern. Għalhekk, unità li tissellef minn barra titqies
konsegwentement bħala li tkun sellfet l-istess ammont lill-gvern
ġenerali, u bl-istess kundizzjonijiet ta’ kif ikun sar it-tislif
oriġinali.
2.28       Fil-qosor, il-kontijiet ta’
Entitajiet b’Għan Speċjali mingħajr drittijiet indipendenti ta’
azzjoni huma kkonsolidati mal-korporazzjoni prinċipali, sakemm ma jkunux
residenti f’ekonomija differenti minn dik tal-prinċipali. Hemm
eċċezzjoni waħda għal din ir-regola ġenerali, u din
hija meta SPE li ma tkunx residenti tkun stabbilita mill-gvern.
2.29       Id-definizzjoni ta’ unitajiet
residenti nozzjonali għandha tkun:
a)      Dawk il-partijiet
ta’ unitajiet mhux residenti li għandhom ċentru ta’ interess
ekonomiku predominanti (jiġifieri li fil-parti l-kbira tal-każi
jinvolvu ruħhom fi produzzjoni ekonomika għal tul ta’ sena jew aktar)
fit-territorju ekonomiku tal-pajjiż;
b)      Unitajiet mhux
residenti fil-kapaċità tagħhom ta’ sidien ta’ art u bini
fit-territorju ekonomiku tal-pajjiż, iżda biss fejn għandhom
x’jaqsmu tranżazzjonijiet li jaffettwaw l-art jew il-bini tagħhom.
L-unitajiet residenti nozzjonali, irrispettivament
minn jekk iżommux kontijiet parzjali u irrispettivament mill-awtonomija
fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, għandhom
jiġu ttrattati bħala unitajiet istituzzjonali.
2.30       Dawn li ġejjin
għandhom jitqiesu bħala unitajiet istituzzjonali:
(a)     Unitajiet li jgawdu
minn awtonomija fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u
li għandhom ġabra sħiħa ta’ kontijiet:
1.       Korporazzjonijiet privati u
pubbliċi;
2.       Kooperattivi u partenarjati rikonoxxuti
bħala entitajiet legali indipendenti;
3.       Produtturi pubbliċi li
bis-saħħa ta’ leġiżlazzjoni speċjali huma rikonoxxuti
bħala entitajiet legali indipendenti;
4.       Istituzzjonijiet li l-għan
tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt rikonoxxuti bħala
entitajiet legali u indipendenti; u
5.       Aġenziji ta’ gvern ġenerali.
(b)     Unitajiet li
għandhom ġabra sħiħa ta’ kontijiet u li jitqiesu bħala
li għandhom awtonomija fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet
minkejja li ma jkunux inkorporati separatament mill-kumpanija prinċipali
tagħhom: unitajiet li l-istatus tagħhom huwa kważi dak ta’
korporazzjoni;
(c)     Unitajiet li mhux
neċessarjament iżommu ġabra sħiħa ta’ kontijiet, li
iżda jitqiesu bħala li għandhom awtonomija fil-proċess
tat-teħid tad-deċiżjonijiet:
1.       Unitajiet domestiċi;
2.       Unitajiet residenti nozzjonali.
IS-SETTURI ISTITUZZJONALI
2.31       Analiżi makroekonomika ma
tqisx l-azzjonijiet ta’ kull unità istituzzjonali separatament iżda
tikkunsidra l-attivitajiet aggregati ta’ istituzzjonijiet li huma simili
għal xulxin. Għaldaqstant l-unitajiet jiġu kkombinati fi gruppi
msejħa setturi istituzzjonali, li wħud minnhom jinqasmu f’subsetturi.
Tabella 2.1 —
Setturi u subsetturi
 Setturi u subsetturi ||   || Pubbliċi || Privati nazzjonali || Ikkontrollati minn barra l-pajjiż
 Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || S.11 || S.11001 || S.11002 || S.11003
 Korporazzjonijiet finanzjarji || S.12 ||   ||   ||
 Istituzzjonijiet finanzjarji monetarji (MFI) || Il-bank ċentrali || S.121 ||   ||   ||
 Istituzzjonijiet finanzjarji monetarji oħra (oMFI) || Korporazzjonijiet li jaċċettaw id-depożiti ħlief għall-bank ċentrali || S.122 || S.12201 || S.12202 || S.12203
 Fondi tas-suq tal-flus (MMF) || S.123 || S.12301 || S.12302 || S.12303
 Korporazzjonijiet finanzjarji ħlief għall-MFI u l-ICPF || Fondi ta’ investiment li mhumiex MMF || S.124 || S.12401 || S.12402 || S.12403
 Intermedjarji finanzjarji oħrajn, ħlief għall-korporazzjonijiet ta’ assigurazzjoni u fondi tal-pensjoni || S.125 || S.12501 || S.12502 || S.12503
 Awżiljarji finanzjarji || S.126 || S.12601 || S.12602 || S.12603
 Istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi u korporazzjonijiet li jipprovdu għoti ta’ flus b’self || S.127 || S.12701 || S.12702 || S.12703
 Korporazzjonijiet ta’ assigurazzjoni u fondi tal-pensjoni (ICPF) || Korporazzjonijiet ta’ assigurazzjoni (IC) || S.128 || S.12801 || S.12802 || S.12803
 Fondi tal-pensjoni (PF) || S.129 || S.12901 || S.12902 || S.12903
 Gvern ġenerali || S.13 ||   ||   ||
 Gvern ċentrali || S.1311 ||   ||   ||
 Gvern statali || S.1312 ||   ||   ||
 Gvern lokali || S.1313 ||   ||   ||
 Fondi ta’ sigurtà soċjali || S.1314 ||   ||   ||
 Unitajiet domestiċi || S.14 ||   ||   ||
 Min iħaddem u ħaddiema bil-kont proprju tagħhom || S.141+S.142 ||   ||   ||
 Impjegati || S.143 ||   ||   ||
 Riċevituri ta’ dħul minn proprjetà u trasferimenti || S.144 ||   ||   ||
 Min jirċievi dħul mill-proprjetà || S.1441 ||   ||   ||
 Pensjonanti || S.1442 ||   ||   ||
 Min jirċievi dħul ieħor minn trasferimenti || S.1443 ||   ||   ||
 Istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu profitt u li jipprovdu servizz lill-unitajiet domestiċi || S.15 ||   ||   ||
 Il-bqija tad-dinja || S.2 ||   ||   ||
 L-Istati Membri u l-istituzzjonijiet u l-entitajiet tal-UE || S.21 ||   ||   ||
 L-Istati Membri tal-UE || S.211 ||   ||   ||
 L-istituzzjonijiet u l-entitajiet tal-UE || S.212 ||   ||   ||
 Pajjiżi mhux membri u organizzazzjonijiet internazzjonali mhux residenti fl-UE || S.22 ||   ||   ||
2.32       Kull wieħed mis-setturi u
s-subsetturi jiġbor flimkien l-unitajiet istituzzjonali li għandhom
tip ta’ mġiba ekonomika simili.
2.33       L-unitajiet istituzzjonali huma
miġburin f’setturi fuq il-bażi tat-tip ta’ produttur li huma u skont
l-attività u l-funzjoni prinċipali tagħhom – elementi li huma
kkunsidrati bħala indikattivi tal-imġiba ekonomika tagħhom.
2.34       Id-dijagramma 2.1 turi kif
l-unitajiet huma allokati fis-setturi ewlenin. Sabiex jiġi ddeterminat
is-settur ta’ unità li hija residenti u mhux unitajiet domestiċi, skont
id-dijagramma, jeħtieġ li jiġi stabbilit jekk l-unità hijiex
ikkontrollata mill-gvern ġenerali jew le, u jekk hijiex produttur
għas-suq jew mhux għas-suq.
2.35       Il-kontroll ta' korporazzjoni
finanzjarja jew mhux finanzjarja għandu jiġi definit bħala
l-abbiltà li tiddetermina l-politika korporattiva ġenerali.
Pereżempju, jekk korporazzjoni hija s-sid ta' aktar minn nofs l-ekwità ta'
sussidjarja, allura din tkun kundizzjoni suffiċjenti għall-kumpanija
prinċipali biex tikkontrolla lis-sussidjarja.
2.36       Unità istituzzjonali unika
(korporazzjoni oħra, unità domestika, istituzzjoni li l-għan
tagħha mhux li tagħmel profitt jew unità tal-gvern) tiżgura
kontroll fuq korporazzjoni jew entità li l-istatus tagħha huwa kważi
ta’ korporazzjoni, billi jkollha aktar min-nofs l-ishma bi dritt għall-vot
jew inkella billi jkollha kontroll fuq aktar minn nofs is-setgħa
għall-votazzjoni mill-azzjonisti.
2.37       Sabiex tikkontrolla aktar
min-nofs tas-setgħa li għandhom l-azzjonisti fil-votazzjoni, unità
istituzzjonali ma għandu għalfejn ikollha ebda ishma bi dritt
għall-vot hi stess. Korporazzjoni Ċ tista’ tkun sussidjarja ta’
Korporazzjoni B oħra li fiha hemm it-tielet Korporazzjoni A li
jkollha maġġoranza ta’ ishma bi dritt għall-vot. Korporazzjoni Ċ
titqies bħala sussidjarja ta’ Korporazzjoni B jekk: jew Korporazzjoni
B tikkontrolla aktar minn nofs is-setgħa tal-votazzjoni tal-azzjonisti
fil-Korporazzjoni Ċ, jew Korporazzjoni B hija azzjonista
fil-Korporazzjoni Ċ bid-dritt li taħtar jew tneħħi
l-maġġoranza tad-diretturi ta’ Korporazzjoni Ċ.
2.38       Il-gvern ġenerali
jiżgura l-kontroll ta' korporazzjoni b'rizultat ta'
leġiżlazzjoni speċjali, digriet jew regolament li jagħti
s-setgħa lill-gvern jiddeċiedi dwar il-politika korporattiva.
It-tmien indikaturi msemmija hawn taħt huma l-fatturi ewlenin li jridu
jitqiesu biex jiġi deċiż jekk korporazzjoni hijiex ikkontrollata
minn gvern:
a)      Sjieda maġġoritarja
tal-interess bil-vot mill-gvern;
b)      Kontroll mill-gvern tal-bord jew entità
tat-tmexxija;
c)      Kontroll mill-gvern tal-ħatra jew
it-tneħħija ta’ persunal ewlieni;
d)      Kontroll mill-gvern tal-kumitati ewlenin
fl-entità;
e)      Appartanenza ta' sehem tad-deheb mill-gvern;
f)       Regolamenti speċjali;
g)      Il-gvern ikun klijent dominanti;
h)      Self mill-gvern.
Biżżejjed indikatur wieħed biex
jiġi stabbilit il-kontroll, iżda f’xi każijiet oħra,
għadd ta’ indikaturi separati jistgħu flimkien jindikaw il-kontroll.
2.39       Fil-każ
tal-istituzzjonijiet li mhumiex intiżi għall-profitt li huma
rikonoxxuti bħala entitajiet legali indipendenti, il-ħames indikaturi
tal-kontroll huma meqjusa kif ġej:
a)      Il-ħatra tal-uffiċjali;
b)      Id-dispożizzjonijiet tal-istrumenti
abilitanti;
c)      Il-ftehimiet kuntrattwali;
d)      Il-grad tal-finanzjament;
e)      Il-grad tal-esponiment tar-riskju
tal-gvern.
Bħal fil-każ tal-korporazzjonijiet,
biżżejjed indikatur wieħed biex jiġi stabbilit il-kontroll
f’xi każijiet, iżda f’każijiet oħra, għadd ta’
indikaturi separati jistgħu flimkien jindikaw il-kontroll.
2.40       Id-differenzjar bejn
l-entitajiet tas-suq u dawk li mhumiex tas-suq, u allura fil-każ
tal-entitajiet tas-settur pubbliku l-klassifika tagħhom bejn is-settur
tal-gvern ġenerali u s-settur tal-korporazzjonijiet, jiddependi fuq
il-kriterji stabbiliti fil-paragrafu 1.15.
2.41       Settur għandu jinqasam
f'subsetturi skont il-kriterji relevanti għas-settur partikolari;
pereżempju, il-gvern jista’ jinqasam f’dak ċentrali, statali u lokali
u l-fondi tas-sigurtà soċjali; dan jippermetti deskrizzjoni aktar
preċiża tal-imġiba ekonomika tal-unitajiet.
Fil-każ ta' setturi u subsetturi,
il-kontijiet jirreġistraw l-attivitajiet kollha, sew jekk prinċipali
inkella sekondarji, tal-unitajiet istituzzjonali koperti mis-settur inkwistjoni.
Kull unità istituzzjonali tappartjeni għal
settur jew subsettur wieħed biss.
2.42       Meta l-funzjoni prinċipali
tal-unità istituzzjonali hija li tipproduċi oġġetti jew
servizzi, għandu qabelxejn jiġi deċiż it-tip ta' produttur,
ħalli jiġi allokat f'settur.
2.43       It-Tabella 2.2 turi t-tip
ta’ produttur, l-attività prinċipali u l-funzjonijiet li jikkaratterizzaw
lil kull settur:
Tabella 2.2 — It-tip ta’ produttur, l-attivitajiet prinċipali u
l-funzjonijiet ikklassifikati skont is-settur
 Tip ta’ produttur || Attività prinċipali u funzjoni || Settur
 Produttur tas-suq || Produzzjoni ta’ oġġetti tas-suq u servizzi mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji (S.11)
 Produttur tas-suq || Intermedjazzjoni finanzjarja inkluża l-assigurazzjoni Attivitajiet finanzjarji awżiljarji || Korporazzjonijiet finanzjarji (S.12)
 Produttur pubbliku mhux tas-suq || Produzzjoni u provvista ta' prodott mhux għas-suq għall-konsum kollettiv u individwali, u li jwettqu tranżazzjonijiet intiżi għar-ridistribuzzjoni tal-introjtu u l-ġid nazzjonali || Gvern ġenerali (S.13)
 Produttur tas-suq jew produttur privat għal użu finali proprju || Konsum Produzzjoni ta’ prodott tas-suq u prodott għal użu proprju || Unitajiet domestiċi (S.14)  Bħala konsumaturi  Bħala intraprendituri
 Produttur privat mhux tas-suq || Produzzjoni u provvista ta’ prodott mhux tas-suq għall-konsum individwali || Istituzzjonijiet mhux intiżi għall-profitt li jservu lill-unitajiet domestiċi (S.15)
2.44       Is-settur tal-bqija tad-dinja
(S.2) jirreferi għall-flussi u l-pożizzjonijiet bejn l-unitajiet
residenti u dawk li mhumiex residenti – l-unitajiet li mhumiex residenti
mhumiex ikkaratterizzati minn għanijiet u tipi ta’ mġiba simili,
iżda huma rikonoxxuti biss permezz tal-flussi u l-pożizzjonijiet
tagħhom fl-unitajiet residenti.
KORPORAZZJONIJIET MHUX FINANZJARJI (S.11)
2.45       Definizzjoni: Is-settur
tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji (S.11) jikkonsisti fl-unitajiet
istituzzjonali li huma entitajiet legali indipendenti, li huma produtturi
tas-suq u li l-attività prinċipali tagħhom hija l-produzzjoni ta'
oġġetti u servizzi mhux finanzjarji.Is-settur tal-korporazzjonijiet
mhux finanzjarji jinkludi wkoll entitajiet kważi korporazzjonijiet ta'
natura mhux finanzjarja. (Ara l-paragrafu 2.13f)
2.46       L-unitajiet istituzzjonali
jkopru dawn li ġejjin:
a)      Korporazzjonijiet privati u pubbliċi
li huma produtturi tas-suq involuti prinċipalment fil-produzzjoni ta'
oġġetti u servizzi mhux finanzjarji;
b)      Kooperattivi u sħubiji rikonoxxuti
bħala entitajiet legali indipendenti li huma produtturi tas-suq involuti
prinċipalment fil-produzzjoni ta' oġġetti u servizzi mhux
finanzjarji;
c)      Produtturi pubbliċi li huma
rikonoxxuti bħala entitajiet legali indipendenti u li prinċipalment
huma produtturi tas-suq involuti fil-produzzjoni ta' oġġetti u
servizzi mhux finanzjarji;
d)      Istituzzjonijiet jew
assoċjazzjonijiet mhux intiżi għall-profitt li huma ta' servizz
għal korporazzjonijiet mhux finanzjarji, li huma rikonoxxuti bħala
entitajiet legali indipendenti u li prinċipalment huma produtturi tas-suq
involuti fil-produzzjoni ta' oġġetti u servizzi mhux finanzjarji;
e)      Uffiċċji ċentrali li
jikkontrollaw grupp ta' korporazzjonijiet li huma produtturi tas-suq, fejn
it-tip ta' attività preponderenti tal-grupp tal-korporazzjonijiet kollu kemm hu
— imkejjel abbażi tal-valur miżjud — huwa l-produzzjonijiet ta'
oġġetti u servizzi mhux finanzjarji;
f)       L-SPEs li
l-attività prinċipali tagħhom hija l-forniment tal-oġġetti
jew servizzi mhux finanzjarji;
g)      Entitajiet kważi korporazzjonijiet
privati u pubbliċi li huma produtturi tas-suq involuti
prinċiparjament fil-produzzjoni ta’ oġġetti u servizzi mhux
finanzjarji.
2.47       "Entitajiet kważi
korporazzjonijiet mhux finanzjarji" huma entitajiet bla status legali li
huma produtturi tas-suq prinċipalment involuti fil-produzzjoni ta’
oġġetti u servizzi mhux finanzjarji u li jissodisfaw
il-kundizzjonijiet li jikkwalifikawhom bħala entitajiet kważi
korporazzjonijiet (ara l-paragrafu 2.13. f).
L-entitajiet kważi korporazzjonijiet iridu
jżommu biżżejjed informazzjoni li tippermettilhom il-kompilazzjoni
ta’ ġabra sħiħa ta' kontijiet, u jitħaddmu daqslikieku
kienu korporazzjonijiet. Ir-relazzjoni reali ma' sidhom hi bħal dik ta'
korporazzjoni mas-sidien tal-ishma tagħha.
L-entitjiet kważi korporazzjonijiet mhux
finanzjarji li s-sidien tagħhom huma unitajiet domestiċi, unitajiet
ta' gvern jew istituzzjonijiet mhux intiżi għall-profitt huma
miġbura fi grupp ta' korporazzjoni mhux finanzjarji fis-settur
tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji, u mhux fis-settur ta’ sidhom.
2.48       L-eżistenza ta' ġabra
sħiħa ta' kontijiet, inklużi karti tal-bilanċ, mhix
kundizzjonijiet suffiċjenti biex produtturi tas-suq jiġu trattati
bħala unitajiet istituzzjonali bħal entitajiet kważi
korporazzjonijiet. Is-sħubiji u l-produtturi pubbliċi, għajr
dawk inklużi fi 2.23. a, b, c u f u l-proprjetarjati uniċi — anki
jekk iżommu ġabra sħiħa ta' kontijiet — ġeneralment
mhumiex unitajiet istituzzjonali distinti billi dawn ma jgawdux minn awtonomija
fit-teħid tad-deċiżjonijiet, billi l-maniġment tagħhom
ikun ikkontrollat mill-unitajiet domestiċi, l-istituzzjonijiet mhux
intiżi għall-profitt jew il-gvernijiet li huma s-sidien tagħhom.
2.49       Il-korporazzjonijiet mhux
finanzjarji jinkludu unitajiet residenti nozzjonali li huma ttrattati
bħala entitajiet kważi korporazzjonijiet.
2.50       Is-settur tal-korporazzjonijiet
mhux finanzjarji huwa maqsum fi tliet subsetturi:
a)      Korporazzjonijiet
pubbliċi mhux finanzjarji (S.11001);
b)      Korporazzjonijiet
privati nazzjonali mhux finanzjarji (S.11002);
c)      Korporazzjonijiet
mhux finanzjarji kkontrollati minn barra l-pajjiż (S.11003).
Subsettur: Korporazzjonijiet
pubbliċi mhux finanzjarji (S.11001)
2.51       Definizzjoni: Fis-subsettur
tal-korporazzjonijiet pubbliċi mhux finanzjarji huma inklużi
l-korporazzjonijiet mhux finanzjarji kollha, l-entitajiet li l-istatus tagħhom
huwa kważi dak ta’ korporazzjoni u l-istituzzjonijiet li l-għan
tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt, li huma rikonoxxuti
bħala entitajiet legali u indipendenti, u li huma produtturi għas-suq
u suġġetti għal kontroll minn unitajiet tal-gvern.
2.52       Entitajiet pubbliċi li
l-istatus tagħhom huwa kważi dak ta’ korporazzjoni huma entitajiet li
s-sjieda diretta tagħhom hija ta’ unitajiet tal-gvern.
Subsettur: Korporazzjonijiet privati
nazzjonali mhux finanzjarji S.11002)
2.53       Definizzjoni: Fis-subsettur
tal-korporazzjonijiet privati nazzjonali mhux finanzjarji huma inklużi
l-korporazzjonijiet mhux finanzjarji kollha, l-entitajiet li l-istatus
tagħhom huwa kważi dak ta’ korporazzjoni u l-istituzzjonijiet li
l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt, li huma
rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti, u li huma produtturi
għas-suq, li mhumiex ikkontrollati mill-gvern jew minn unitajiet
istituzzjonali mhux residenti.
Dan is-subsettur jinkludi unitajiet korporattivi u
ta’ status kważi korporattiv ta’ investiment dirett barrani mhux
ikklassifikati fis-subsettur tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji
kkontrollati minn barra l-pajjiż (S.11003).
Subsettur: Korporazzjonijiet mhux
finanzjarji kkontrollati minn barra l-pajjiż (S.11003)
2.54       Definizzjoni: Is-subsettur ta’
korporazzjonijiet mhux finanzjarji kkontrollati minn barra l-pajjiż
jinkludi l-korporazzjonijiet mhux finanzjarji u l-entitajiet bi status
kważi ta’ korporazzjoni li huma kkontrollati minn unitajiet istituzzjonali
mhux residenti.
Dan is-subsettur jinkludi:
a)      Is-sussidjarji
kollha tal-korporazzjonijiet mhux residenti;
b)      Il-korporazzjonijiet kollha kkontrollati
minn unità istituzzjonali mhux residenti li fiha nfisha mhijiex korporazzjoni:
pereżempju, korporazzjoni li hija kkontrollata minn gvern barrani;
inklużi wkoll il-korporazzjonijiet ikkontrollati minn grupp ta’ unitajiet
mhux residenti li jaġixxu bi pjan komuni;
c)      Il-fergħat kollha jew aġenziji
oħrajn mhux inkorporati ta’ korporazzjonijiet mhux residenti jew
produtturi mhux inkorporati li huma unitajiet residenti nozzjonali.
KORPORAZZJONIJIET FINANZJARJI (S.12)
2.55       Definizzjoni: Is-settur
tal-korporazzjonijiet finanzjarji (S.12) jikkonsisti fl-unitajiet
istituzzjonali li huma entitajiet legali indipendenti, li huma produtturi tas-suq
u li l-attività prinċipali tagħhom hija l-produzzjoni ta' servizzi
finanzjarji. Dawn l-unitajiet istituzzjonali jikkonsistu fil-korporazzjonijiet
u l-entitajiet kważi korporazzjonijiet li huma involuti prinċipalment
f'dan li ġej:
·      L-intermedjazzjoni finanzjarja (intermedjarji finanzjarji); u/jew
·      Attivitajiet finanzjarji awżiljarji (awżiljarji finanzjarji).
Huma inklużi wkoll l-unitajiet istituzzjonali
li jipprovdu s-servizzi finanzjarji, li fil-każ tagħhom
il-biċċa l-kbira tal-assi jew tal-obbligazzjonijiet tagħhom
mhumiex suġġetti għal tranżazzjonijiet fis-suq apert.
2.56       L-intermedjazzjoni finanzjarja
hija l-attività li fiha unità istituzzjonali takkwista assi finanzjarji u
ġġarrab obbligazzjonijiet fil-kont proprju tagħha bl-involviment
ta’ tranżazzjonijiet fis-suq. L-assi u l-obbligazzjonijiet ta'
intermedjarji finanzjarji jiġu trasformati jew mogħtija dehra
ġdida fir-rigward tal-maturità, l-iskala, ir-riskju u l-bqija
fil-proċess tal-intermedjazzjoni finanzjarja.
L-attivitajiet finanzjarji awżiljarji huma
attivitajiet relatati ma' intermedjazzjoni finanzjarja, li iżda, fihom
infushom, mhumiex intermedjazzjoni finanzjarja.
Intermedjarji finanzjarji
2.57       Il-proċess ta’
intermedjazzjoni finanzjarja, jikkanala l-fondi bejn partijiet terzi
b’eċċess u dawk b’nuqqas ta’ fondi. Intermedjarju finanzjarju ma
jaġixxix biss bħala aġent għal dawk l-unitajiet
istituzzjonali l-oħra iżda jqiegħed lilu nnifsu f’riskju billi
jakkwista l-assi finanzjarji u jidħol għar-responsabbiltajiet finanzjarji
fuq il-kont proprju tiegħu.
2.58       Fil-proċess ta’
intermedjazzjoni finanzjarja, jistgħu jkunu involuti l-kategoriji kollha
ta’ passività ħlief għall-kategorija ta’ passività “kredituri
oħra” (AF.8). L-assi finanzjarji involuti fil-proċess
tal-intermedjazzjoni finanzjarja jistgħu jiġu kklassifikati fi
kwalunkwe kategorija għajr għall-kategorija tal-assigurazzjoni,
pensjoni u skemi ta’ garanzija standardizzati (AF.6) iżda
bl-inklużjoni tal-kategorija “debituri oħrajn”. L-intermedjarji
finanzjarji jistgħu jinvestu l-fondi tagħhom f’assi mhux finanzjarji
inkluż fil-proprjetà immobbli. Biex korporazzjoni tkun tista’ titqies
bħala intermedjarja finanzjarja tkun teħtieġ tidħol
għar-responsabbiltajiet finanzjarji fis-suq u tittrasforma l-fondi. Il-korporazzjonijiet
tal-proprjetà immobbli mhumiex intermedjarji finanzjarji.
2.59       Fil-funzjoni
tal-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni u l-fondi tal-pensjoni huwa
inkluż il-ġbir komuni tar-riskji. Il-passività ta’ dawn
l-istituzzjonijiet hija l-assigurazzjoni, il-pensjoni u l-iskemi ta’ garanzija
standardizzati (AF.6). Il-kontropartijiet huma l-investimenti
mill-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni u l-fondi tal-pensjoni, li
jaġixxu bħala intermedjarji finanzjarji.
2.60       Il-fondi tal-investiment, li
huma msemmija hawn taħt bħala fondi tas-suq tal-flus (MMF) u fondi
mhux tas-suq tal-flus (mhux MMF) primarjament jidħlu għal
responsabbiltajiet finanzjarji permezz tal-ħruġ ta’ ishma jew
unitajiet ta’ fondi ta’ investiment (AF.52). Dawn jittrasferixxu dawk il-fondi
billi jakkwistaw assi finanzjarji u/jew proprjetà immobbli. Il-fondi ta’
investiment huma kklassifikati bħala intermedjarji finanzjarji. Kwalunkwe
bidla fil-valur tal-assi u l-passività tagħhom għajr għall-ishma
proprji tagħhom hija riflessa fil-fondi li jappartjienu lilhom (ara
l-paragrafu 7.07). Minħabba li l-ammont ta’ fondi proprji huwa
ekwivalenti għall-valur tal-ishma jew l-unitajiet tal-fondi ta’
investiment, kwalunkwe bidla fil-valur tal-assi u l-passività tal-fond ikun
rifless fil-valur tas-suq ta’ dawn l-assi jew unitajiet. Fondi ta’ investiment
investiti fi proprjetà immobbli intermedjarji finanzjarji.
2.61       L-intermedjazzjoni finanzjarja
hija limitata għall-akkwist ta’ assi u d-dħul għal
responsabbiltajiet finanzjarji mal-pubbliku ġenerali jew ma’ sottogruppi
tiegħu speċifikati u relattivament kbar. Meta l-attività hija
limitata għal gruppi żgħar ta’ persuni jew familji, ma
sseħħ l-ebda intermedjazzjoni finanzjarja.
2.62       Jista’ jkun hemm
eċċezzjonijiet għal-limitazzjoni ġenerali ta’
intermedjazzjoni finanzjarja għal tranżazzjonijiet finanzjarji
fis-suq. Il-kreditu muniċipali u l-banek tat-tifdil huma eżempji ta’
dan: dawn iserrħu fuq il-muniċipalità involuta, jew fuq
korporazzjonijiet ta’ kiri finanzjarju fit-tul li jkunu jiddependu minn grupp
prinċipali ta’ kumpaniji biex jakkwistaw jew jinvestu l-fondi. L-għoti
tagħhom b’self u l-aċċettazzjoni tagħhom tat-tifdil
għandhom ikunu indipendenti mill-muniċipalità involuta jew mill-grupp
prinċipali, rispettivament, biex jiġu kklassifikati bħala
intermedjarji finanzjarji.
Awżiljari finanzjarji
2.63       Attivitajiet awżiljari
finanzjarji jinkludu attivitajiet awżiljari ta’ tisrif ta’
tranżazzjonijiet f’assi finanzjarji u passività jew ta’ trasformazzjoni
jew ippakkeġġjar mill-ġdid ta’ fondi. L-awżiljari
finanzjarji ma jesponux lilhom infushom għar-riskji bl-akkwist ta’ assi
finanzjarji jew id-dħul għal responsabbiltajiet finanzjarji. L-għan
tagħhom huwa li jiffaċilitaw l-intermedjazzjoni finanzjarja. L-uffiċċji
ċentrali li s-sussidjarji tagħhom kollha jew kważi kollha huma
korporazzjonijiet finanzjarji huma awżiljari finanzjarji.
Korporazzjonijiet finanzjarji għajr
għal intermedjarji finanzjarji u awżiljari finanzjarji
2.64       Korporazzjonijiet finanzjarji
oħra għajr għal intermedjarji finanzjarji u awżiljari
finanzjarji huma unitajiet istituzzjonali li jipprovdu servizzi finanzjarji. It-tranżazzjoni
tal-parti l-kbira mill-assi u l-passività tagħhom ma ssirx fi swieq
miftuħa.
Unitajiet istituzzjonali inklużi
fis-settur tal-korporazzjonijiet finanzjarji
2.65       L-unitajiet istituzzjonali
inklużi fis-settur tal-korporazzjonijiet finanzjarji (S.12) huma dawn:
a)      Korporazzjonijiet
pubbliċi jew privati li huma prinċipalment involuti
f’intermedjazzjoni finanzjarja u/jew f’attivitajiet finanzjarji awżiljari;
b)      Kooperattivi u
partenarjati rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti li huma
prinċipalment involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja u/jew f’attivitajiet
finanzjarji awżiljari;
c)      Produtturi
pubbliċi, li huma rikonoxxuti bħala entitajiet legali, li huma
prinċipalment involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja u/jew f’attivitajiet
finanzjarji awżiljari;
d)      Istituzzjonijiet li
l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu profitt rikonoxxuti
bħala entitajiet legali, li huma prinċipalment involuti
f’intermedjazzjoni finanzjarja u/jew f’attivitajiet finanzjarji awżiljari,
jew li jkunu qed iservu bħala korporazzjonijiet finanzjarji;
e)      Uffiċċji
ċentrali f’każ fejn is-sussidjarji kollha jew il-parti l-kbira
tagħhom huma, bħala korporazzjonijiet finanzjarji, prinċipalment
involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja u/jew f’attivitajiet finanzjarji
awżiljari. Dawn l-uffiċċji ċentrali huma kklassifikati
bħala awżiljari finanzjarji (S.126);
f)       Kumpaniji holding,
meta r-rwol ewlieni tal-korporazzjoni huwa ż-żamma tal-assi ta’ grupp
ta’ korporazzjonijiet sussidjarji. In-natura tal-grupp tista’ tkun finanzjarja
jew mhux finanzjarja – dan ma jaffettwax il-klassifikazzjoni ta’ kumpaniji
holding bħala istituzzjonijiet finanzjarja kaptivi (S.127).
g)      L-SPEs li l-attività
prinċipali tagħhom hija li jipprovdu servizzi finanzjarji;
h)      Fondi ta’
investiment mhux inkorporati li jinkludu portfolji ta’ investiment li s-sjieda
tagħhom hi tal-grupp ta’ parteċipanti, u li, ġeneralment,
il-ġestjoni tagħhom hija f’idejn korporazzjonijiet finanzjarji
oħrajn. Dawn il-fondi huma unitajiet istituzzjonali separati
mill-korporazzjoni finanzjarja ta’ ġestjoni;
i)       Unitajiet mhux
inkorporati li huma prinċipalment involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja
u soġġetti għar-regolamentazzjoni u s-superviżjoni
(fil-parti l-kbira tal-każi, ikklassifikati bħala korporazzjonijiet
li jaċċettaw id-depożiti għajr għall-bank
ċentrali, il-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni u l-fondi tal-pensjoni),
jitqiesu bħala unitajiet li jgawdu minn awtonomija fil-proċess
tat-teħid tad-deċiżjonijiet u li l-immaniġġjar
tagħhom huwa awtonomu u indipendenti mis-sidien tagħhom, u
l-imġiba ekonomika u finanzjarja tagħhom hija simili għal dik
tal-korporazzjonijiet finanzjarji. F’dan il-każ huma ttrattati bħala
unitajiet istituzzjonali separati. Eżempju ta’ dan huma l-fergħat ta’
korporazzjonijiet finanzjarji mhux residenti.
2.66       Disa’ subsetturi ta’
korporazzjonijiet finanzjarji
Is-settur tal-korporazzjonijiet finanzjarji
jinqasam f’dawn is-subsetturi:
a)      Bank ċentrali
(S.121);
b)      Korporazzjonijiet li
jaċċettaw id-depożiti, għajr għall-bank ċentrali
(S.122);
c)      Fondi tas-suq
tal-flus (MMF) (S.123);
d)      Fondi ta’
investiment li mhumiex tal-MMF (S.124);
e)      Intermedjarji
finanzjarji oħra, għajr għal korporazzjonijiet ta’
assigurazzjoni u fondi tal-pensjoni (S.125);
f)       Awżiljari
finanzjarji (S.126);
g)      Istituzzjonijiet
finanzjarji kaptivi u dawk li jagħtu l-flus b’self (S.127);
h)      Korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni (S.128); u
i)       Fondi tal-pensjoni
(S.129).
Il-kombinazzjoni ta’ subsetturi ta’
korporazzjonijiet finanzjarji
2.67       L-istituzzjonijiet finanzjarji
monetarji (MFIs) kif definiti mill-BĊE jikkonsistu fl-unitajiet
istituzzjonali kollha inklużi fis-subsetturi tal-bank ċentrali
(S.121), il-korporazzjonijiet li jaċċettaw id-depożiti,
għajr għall-bank ċentrali (S.122) u l-MMF (S.123).
2.68       Istituzzjonijiet finanzjarji
monetarji oħra jikkonsistu f'dawn l-intermedjarji finanzjarji li permezz
tagħhom l-effetti tal-politika monetarja tal-bank ċentrali (S.121)
huma trażmessi lill-entitajiet l-oħra tal-ekonomija. Dawn huma korporazzjonijiet
li jaċċettaw id-depożiti għajr għall-bank
ċentrali (S.122) u l-MMF (S.123).
2.69       Intermedjarji finanzjarji li
jieħdu ħsieb il-ġbir komuni tar-riskji huma l-korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni u l-fondi tal-pensjoni (ICPF). Dawn jikkonsistu
fis-subsetturi korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni (S.128) u fondi
tal-pensjoni (S.129).
2.70       Korporazzjonijiet
finanzjarji għajr għall-MFI u l-ICPF jikkonsistu fis-subsetturi tal-fondi ta’ investiment li mhumiex l-MMF (S.124), intermedjarji
finanzjarji oħra, għajr għall korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni u l-fondi tal-pensjoni (S.125), l-awżiljari
finanzjarji (S.126) u l-istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi u dawk li
l-attività tagħhom hija l-għoti ta’ flus b’self (S.127).
Qsim sekondarju tas-subsetturi
tal-korporazzjonijiet finanzjarji f’korporazzjonijiet finanzjarji
pubbliċi, privati u dawk taħt kontroll barrani
2.71       Għajr għas-subsettur
S.121, kull subsettur jerġa’ jinqasam:
a)      F’korporazzjonijiet
finanzjarji pubbliċi;
b)      F’korporazzjonijiet
finanzjarji privati nazzjonali; u
c)      F’korporazzjonijiet
finazjarji kkontrollati minn barra l-pajjiż.
Il-kriterji għal din is-suddiviżjoni
huma l-istess bħal fil-każ tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji
(ara l-paragrafi minn 2.51 sa 2.55).
Tabella 2.3 —
Is-settur tal-korporazzjonijiet finanzjarji u s-subsetturi tiegħu
 Setturi u subsetturi || Pubbliku || Nazzjonali Privat || Ikkontrollat minn barra l-pajjiż
 Korporazzjonijiet finanzjarji || S.12 ||   ||   ||
 Istituzzjonijiet finanzjarji monetarji (MFI) || Il-bank ċentrali || S.121 ||   ||   ||
 Istituzzjonijiet finanzjarji monetarji oħrajn (MFIo) || Korporazzjonijiet li jaċċettaw id-depożiti għajr għall-bank ċentrali || S.122 || S.12201 || S.12202 || S.12203
 MMF || S.123 || S.12301 || S.12302 || S.12303
 Korporazzjonijiet finanzjarji għajr għall-MFI u l-ICPF || Fondi ta’ investiment li mhumiex tal-MMF || S.124 || S.12401 || S.12402 || S.12403
 Intermedjarji finanzjarji oħra, għajr għall-korporazzjonijiet ta’ assigurazzjoni u l-fondi tal-pensjoni || S.125 || S.12501 || S.12502 || S.12503
 Awżiljari finanzjarji || S.126 || S.12601 || S.12602 || S.12603
 Istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi u dawk li jagħtu l-flus b’self || S.127 || S.12701 || S.12702 || S.12703
 Korporazzjonijiet ta’ assigurazzjoni u fondi tal-pensjoni (ICPFs) || Korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni (IC) || S.128 || S.12801 || S.12802 || S.12803
 Fondi tal-pensjoni (PF) || S.129 || S.12901 || S.12902 || S.12903
Il-bank ċentrali (S.121)
2.72       Definizzjoni: Is-subsettur
“bank ċentrali” (S.121) jinkludi l-korporazzjonijiet u l-unitajiet ta’
status kważi korporattiv finanzjarji kollha li l-funzjoni prinċipali
tagħhom hija l-ħruġ tal-munita, iż-żamma tal-valur
intern u estern tal-munita u l-kontroll tar-riżervi internazzjonali kollha
(jew parti minnhom) tal-pajjiż.
2.73       L-intermedjarji finanzjarji li
ġejjin huma kklassifikati fis-subsettur S.121:
a)      Il-bank
ċentrali nazzjonali, anki fejn dan jagħmel parti minn Sistema Ewropea
ta’ Banek Ċentrali;
b)      Aġenziji
monetarji ċentrali ta’ oriġini essenzjalment pubblika
(pereżempju, aġenziji li jimmaniġġjaw skambju
internazzjonali jew il-ħruġ tal-munita) li jżommu ġabra
sħiħa ta’ kontijiet u li jgawdu awtonomija fil-proċess tat-teħid
tad-deċiżjonijiet fejn għandu x’jaqsam il-gvern ċentrali. Il-parti
l-kbira ta’ dawn l-attivitajiet iseħħu jew fi ħdan il-gvern
ċentrali jew fi ħdan il-bank ċentrali. Ma teżisti l-ebda
unità istituzzjonali separata.
2.74       Is-subsettur S.121 ma
jinkludi ebda aġenzija u entità, għajr għall-bank ċentrali,
li tirregola jew tissorvelja korporazzjonijiet finanzjarji jew swieq
finanzjarji. Dawn l-entitajiet huma kklassifikati fis-subsettur S.126.
Korporazzjoniet li jaċċettaw
id-depożiti għajr għall-bank ċentrali (S.122)
2.75       Definizzjoni: Is-subsettur
“korporazzjonijiet li jaċċettaw id-depożiti għajr
għall-bank ċentrali” (S.122) jinkludi l-korporazzjonijiet u
l-unitajiet ta’ status kważi korporattiv finanzjarji kollha, għajr
għal dawk ikklassifikati fil-bank ċentrali u fis-subsetturi tal-MMF,
li huma prinċipalment involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja u li
n-negozju tagħhom hu li jirċievu d-depożiti minn unitajiet
istituzzjonali, u, fuq il-kont proprju tagħhom, japprovaw għoti b’self
u/jew jinvestu f’titoli.
2.76       Korporazzjonijiet li
jaċċettaw id-depożiti għajr għall-bank ċentrali
ma jistgħux jiġu deskritti sempliċement bħala “banek”,
għaliex possibbilment dawn jistgħu jkunu jinkludu xi
korporazzjonijiet finanzjarji li ma jkunux isejħu lilhom infushom
"banek", u oħrajn li f’xi pajjiżi ma jkollhomx permess li
jagħmlu dan, filwaqt li xi korporazzjonijiet finanzjarji oħrajn li
jiddeskrivu lilhom infushom bħala banek, fil-fatt ma jkunux jistgħu
jkunu istituzzjonijiet ta’ kreditu. L-intermedjarji finanzjarji li ġejjin huma
kklassifikati fis-subsettur S.122:
a)      Banek
kummerċjali, banek "universali", banek "għal użu
komprensiv";
b)      Banek
għat-tfaddil (inklużi banek għat-tfaddil b’kurazija u banek
għat-tfaddil, u assoċjazzjonijiet għall-għoti b’self);
c)      Istituzzjonijiet postali
ġiro, banek postali, banek ġiro;
d)      Banek ta’ kreditu
rurali, banek ta’ kreditu agrikolu;
e)      Banek ta’ kreditu
kooperattivi, kooperattivi ta’ kreditu;
f)       Banek
speċjalizzati (pereżempju banek merkantili, djar
għall-ħruġ tal-ittri ta’ kreditu, banek privati).
g)      L-istituzzjonijiet
monetarji elettroniċi prinċipalment involuti fl-intermedjazzjoni
finanzjarja.
2.77  L-intermedjarji finanzjarji li ġejjin
huma kklassifikati wkoll fis-subsettur S.122 meta n-negozju tagħhom
ikun li jirċievu fondi ripagabbli mingħand il-pubbliku f’forma ta’
depożiti jew f’forom oħra bħalma hu l-ħruġ
kontinwattiv ta’ titoli għat-tul. Inkella, dawn huma kklassifikati
fis-subsettur S.124:
a)      Korporazzjonijiet
involuti fl-għoti tal-ipoteki (inklużi istituti ta’ kreditu
fondjarju, banek tal-ipoteki u istituzzjonijiet ta’ kreditu
għall-ipoteki);
b)      Istituzzjonijiet ta’
kreditu muniċipali.
2.78       Is-subsettur S.122 ma
jinkludix:
a)      Uffiċċji
ċentrali li jissorveljaw u jiġġestixxu unitajiet oħrajn ta’
grupp li fih, prinċipalment, ikollu korporazzjonijiet li
jaċċettaw id-depożiti għajr għall-bank ċentrali,
iżda li ma jkunux korporazzjonijiet li jaċċettaw
id-depożiti. Dawn l-uffiċċji ċentrali huma kklassifikati
fis-subsettur S.126;
b)      Istituzzjonijiet li
l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt rikonoxxuti
bħala entitajiet legali u indipendenti li jservu lil korporazzjonijiet li
jaċċettaw id-depożiti, iżda mhumiex involuti
f’intermedjazzjoni finanzjarja. Dawn huma kklassifikati fis-subsettur S.126.
c)      L-istituzzjonijiet
monetarji elettroniċi li mhumiex prinċipalment involuti
fl-intermedjazzjoni finanzjarja.
MMF (S.123)
2.79       Definizzjoni: Is-subsettur
MMF (S.123) bħala skemi ta’ investiment kollettivi jinkludi
l-korporazzjonijiet u l-unitajiet bi status ta’ kważi korporazzjoni
finanzjarji kollha, għajr għal dawk ikklassifikati fis-subsetturi
tal-bank ċentrali u l-istituzzjonijiet ta’ kreditu, li huma involuti
prinċipalment f’intermedjazzjoni finanzjarja. In-negozju tagħhom huwa
li jirċievu ishma jew unitajiet ta’ fondi ta’ investiment bħala
sostituti viċini għal depożiti mingħand unitajiet
istituzzjonali, u, fuq il-kont proprju tagħhom, jagħmlu investimenti
primarjament f’ishma/unitajiet ta’ fondi tas-swieq tal-flus, titoli għal
perjodi qosra ta’ żmien, u/jew depożiti.
2.80       L-intermedjarji finanzjarji li
ġejjin huma kklassifikati fis-subsettur S.123:
a)      Fondi ta’
investiment inklużi fondi komuni ta’ investiment magħluqin, fondi
komuni ta’ investiment miftuħin u skemi ta’ investiment kollettivi li
l-ishma jew l-unitajiet tagħhom huma sostituti viċini għal
depożiti.
2.81       Is-subsettur S.123 ma
jinkludix:
a)      Uffiċċji
ċentrali li jissorveljaw u jiġġestixxu grupp li jikkonsisti
b’mod predominanti minn Fondi tas-Suq tal-Flus (MMF), iżda li huma nfushom
mhumiex MMF. Dawn huma kklassifikati fis-subsettur S.126;
b)      Istituzzjonijiet li
l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu profitt, rikonoxxuti
bħala entitajiet legali u indipendenti li jservu lill-MMF, iżda li
mhumiex involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja. Dawn huma kklassifikati
fis-subsettur S.126.
Fondi ta’ investiment li mhumiex
MMF (S.124)
2.82       Definizzjoni: Is-subsettur ta’
fondi ta’ investiment li mhumiex MMF (S.124) jikkonsisti fl-iskemi ta’
investiment kollettivi kollha għajr għal dawk ikklassifikati
fis-subsettur MMF, li prinċipalment huma involuti f’intermedjazzjoni
finanzjarja. In-negozju tagħhom huwa li jirċievu minn unitajiet
istituzzjonali, ishma jew unitajiet ta’ fondi ta’ investiment li mhumiex
sostituti viċini għad-depożiti, u, li fuq il-kont proprju
tagħhom, jagħmlu investimenti primarjament f’assi finanzjarji
għajr għal assi finanzjarji ta’ perjodu qasir ta’ żmien u f’assi
li mhumiex finanzjarji (ġeneralment fi proprjetà immobbli).
2.83       Fondi ta’ investiment li
mhumiex MMF ikopru fondi komuni ta’ investiment magħluqin, fondi komuni
ta’ investiment miftuħin u skemi ta’ investiment kollettivi li l-ishma jew
l-unitajiet tagħhom ta’ fondi ta’ investiment ma jitqisux bħala
sostituti viċini għal depożiti.
2.84       L-intermedjarji finanzjarji li
ġejjin huma kklassifikati fis-subsettur S.124:
a)      Fondi ta’
investiment flessibbli li l-ishma jew l-unitajiet ta’ fondi ta’ investiment
tagħhom huma mixtrija mill-ġdid jew mifdija, direttament jew
indirettament, skont kif mitlub minn sidhom, mill-assi tal-impriża;
b)      Fondi ta’
investiment komuni magħluqa b’kapital azzjonarju fiss, fejn l-investituri
li jidħlu jew joħorġu mill-fond ikunu jridu jixtru jew
ibigħu ishma eżistenti;
c)      Fondi ta’
investiment fi proprjetà immobbli;
d)      Fondi ta’
investiment investiti f’fondi oħra ("fondi ta’ fondi");
e)      Fondi ta’ lqugħ
(hedge funds) li jkopru firxa ta’ skemi ta’ investiment kollettivi, li jinvolvu
investimenti minimi għoljin, regolamentazzjoni ħafifa, u firxa ta’
strateġiji ta’ investiment.
2.85       Is-subsettur S.124 ma
jinkludix:
a)      Fondi ta’ pensjoni
li huma parti mis-subsettur tal-fondi ta’ pensjoni;
b)      Fondi tal-gvern
b’għan speċjali, li jissejħu fondi ta’ ġid sovran, li huma
kklassifikati bħala istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi, jekk huma
kklassifikati bħala korporazzjoni finanzjarja; Il-klassifikazzjoni ta’
"fond tal-gvern b’għan speċjali" – bħala parti minn
gvern ġenerali jew mis-setturi tal-korporazzjonijiet finanzjarji hija
ddeterminata skont il-kriterji stabbiliti fil-paragrafi 2.26.
c)      Uffiċċji
ċentrali li jissorveljaw u jimmaniġġjaw grupp magħmul
l-aktar minn fondi ta’ investiment li mhumiex MMF, iżda li huma nfushom
mhumiex fondi ta’ investiment. Dawn huma kklassifikati fis-subsettur S.126;
d)      Istituzzjonijiet li
l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt, rikonoxxuti
bħala entitajiet legali u indipendenti li jservu lil fondi ta’ investiment
li mhumiex MMF, iżda mhumiex involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja. Dawn
huma kklassifikati fis-subsettur S.126.
Intermedjarji finanzjarji oħrajn,
għajr għall-korporazzjonijiet ta’ assigurazzjoni u l-fondi ta’ pensjoni
(S.125)
2.86       Definizzjoni: Is-subsettur ta’
intermedjarji finanzjarji oħrajn, għajr għall-korporazzjonijiet
ta’ assigurazzjoni u l-fondi ta’ pensjoni (S.125) jinkludi l-korporazzjonijiet
u l-unitajiet bi status kważi daqs ta’ korporazzjoni finanzjarji kollha li
huma prinċipalment involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja billi
jidħlu għal responsabbiltajiet finanzjarji f’forom li ma jinkludux
il-munita, id-depożiti, l-ishma ta’ fondi ta’ investiment, jew b’rabta ma’
assigurazzjoni, pensjoni u skemi ta’ garanzija standardizzati minn unitajiet
istituzzjonali.
2.87       Is-subsettur S.125
jinkludi intermedjarji finanzjarji li huma impenjati f’finanzjament
għat-tul. Fil-parti l-kbira tal-każi, din il-maturità predominanti
tiddistingwi lil dan is-settur mis-subsettur tal-istituzzjonijiet finanzjarji
monetarji l-oħra jew oMFI (S.122 u S.123). Fuq il-bażi tan-nuqqas ta’
eżistenza ta’ passività fil-forma ta’ ishma ta’ fondi ta’ investiment li
ma jitqisux bħala sostituti viċini għad-depożiti jew
l-assigurazzjoni, il-pensjoni u l-iskemi ta’ garanzija standardizzati, tista’
tiġi stabbilita l-linja li taqsam lil dan is-subsettur mis-subsetturi
tal-fondi ta’ investiment li mhumiex MMF (S.124), il-korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni (S.128), u l-fondi ta’ pensjoni (S.129).
2.88       B’mod partikolari, is-subsettur
tal-intermedjarji finanzjarji, għajr għall-korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni u l-fondi ta’ pensjoni (S.125) jiġi
suddiviż f’subsetturi li jikkonsistu f’korporazzjonijiet finanzjarji
vettura (FVCs) involuti fi tranżazzjonijiet ta’ titolizzazzjoni, operaturi
tat-titoli u d-derivattivi, korporazzjonijiet finanzjarji impenjati fil-qasam
tal-għoti b’self, u korporazzjonijiet finanzjarji speċjalizzati. Dan
jintwera fit-Tabella 2.4.
Tabella 2.4 —
Is-subsettur ta’ intermedjarji finanzjarji oħrajn, għajr għal
korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni u fondi tal-pensjoni (S.125) u
s-suddiviżjoni tiegħu
 Intermedjarji finanzjarji oħrajn, għajr għal korporazzjonjijiet tal-assigurazzjoni u fondi tal-pensjoni; ·      Korporazzjonijiet finanzjarji vehicle (FVC) involuti fi tranżazzjonijiet ta’ totalizzazzjoni; ·      Operaturi tat-titoli u d-derivattivi; ·      Korporazzjonijiet finanzjarji involuti f’għoti b’self; u ·      Korporazzjonijiet finanzjarji speċjalizzati
2.89       Is-subsettur S.125 ma
jinkludix l-istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhuwiex dak li
jagħmlu l-profitt, rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti
li jservu lil intermedjarji finanzjarji oħrajn, iżda mhumiex involuti
f’intermedjazzjoni finanzjarja. Dawn huma kklassifikati fis-subsettur S.126.
Korporazzjonijiet finanzjarji vettura
involuti fi tranżazzjonijiet ta’ titolizzazzjoni (FVC)
2.90       Definizzjoni: Korporazzjonijiet
finanzjarji vettura involuti fi tranżazzjonijiet ta’ titolizzazzjoni (FVC)
huma kumpaniji li jwettqu tranżazzjonijiet ta’ titolizzazzjoni. FCV li
jissodisfaw il-kriterji ta’ unità istituzzjonali huma kklassifikati f’S.125,
jew inkella jiġu ttrattati bħala parti integrali mill-kumpanija
prinċipali.
Operaturi tat-titoli u d-derivattivi,
korporazzjonijiet finanzjarji involuti fl-għoti b’self u korporazzjonijiet
finanzjarji speċjalizzati.
2.91       Operaturi tat-titoli u
d-derivattivi huma intermedjarji finanzjarji fuq il-kont proprju tagħhom.
2.92       Korporazzjonijiet finanzjarji
involuti fl-għoti b’self jinkludu, pereżempju, intermedjarji finanzjarji
mdaħħla f’:
a)      Kiri finanzjarju;
b)      Xiri bin-nifs u
l-għoti ta’ finanzjament personali jew kummerċjali; jew
c)      Fatturament (xiri
tad-djun).
2.93       Korporazzjonijiet finanzjarji
speċjalizzati huma intermedjarji finanzjarji, pereżempju:
a)      Kumpaniji ta’
kapital għal proġetti ta’ riskju u ta’ żvilupp;
b)      Kumpaniji
tal-finanzjament għall-importazzjoni u l-esportazzjoni; jew
c)      Intermedjarji
finanzjarji li jakkwistaw depożiti u/jew sostituti viċini
għad-depożiti jew li jidħlu għal self fir-rigward ta’ istituzzjonijiet
finanzjarji monetarji; dawn l-intermedjarji finanzjarji jkopru wkoll djar
ċentrali tal-interkambju għall-kontropartijiet (CCPs) li jwettqu
tranżazzjonijiet ta’ ftehim ta’ xiri mill-ġid tal-MFIs.
2.94       Uffiċċji
ċentrali li jissorveljaw u jimmaniġġjaw grupp ta’ sussidjarji li
huma prinċipalment involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja u/jew
f’attivitajiet finanzjarji awżiljari huma kklassifikati
fis-subsettur S.126.
Awżiljari finanzjarji (S.126)
2.95       Definizzjoni: Is-subsettur
tal-awżiljari finanzjarji (S.126) jinkludi l-korporazzjonijiet u
l-entitajiet bi status kważi ta’ korporazzjoni finanzjarji kollha li huma
involuti prinċipalment f’attivitajiet marbuta mill-qrib ma’
intermedjazzjoni finanzjarja iżda li huma nfushom mhumiex intermedjarji finanzjarji.
2.96       Il-korporazzjonijiet u
l-entitajiet kważi korporazzjonijiet finanzjarji li ġejjin huma
kklassifikati fis-subsettur S.126:
a)      Sensara
tal-assigurazzjoni, amministraturi tas-salvataġġ u l-medja,
konsulenti tal-assigurazzjoni u l-pensjoni, eċċ.;
b)      Sensara tas-self,
sensara tat-titoli, konsulenti dwar l-investiment, eċċ.;
c)      Korporazzjonijiet
tal-offerti fis-suq li jiġġestjonaw il-ħruġ tat-titoli;
d)      Korporazzjonijiet li
l-funzjoni prinċipali tagħhom hija li jiggarantixxu l-fatturi u
strumenti simili permezz tal-endorsjar;
e)      Korporazzjonijiet li
jorganizzaw l-istrumenti derivattivi u tal-lqugħ (hedging instruments),
bħalma huma skambji, għażliet u kuntratti ta’ xiri fil-futur
(mingħajr ma jattwaw il-ħruġ tagħhom);
f)       Korporazzjonijiet
li jipprovdu l-infrastruttura għas-swieq finanzjarji;
g)      Awtoritajiet
ċentrali ta’ sorveljanza fuq intermedjarji finanzjarji u swieq finanzjarji
meta dawn ikunu unitajiet istituzzjonali separati;
h)      Amministraturi ta’
fondi ta’ pensjoni, fondi mutwi, eċċ.;
i)       Korporazzjonijiet
li jipprovdu l-Borża u l-iskambju tal-assigurazzjoni;
j)       Istituzzjonijiet li
l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt rikonoxxuti
bħala entitajiet legali u indipendenti li jservu lil korporazzjonijiet
finanzjarji, iżda li mhumiex involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja (ara
l-paragrafu 2.44);
k)      istituzzjonijiet
tal-pagamenti (faċilitajiet tal-pagamenti bejn xerrej u bejjiegħ)
2.97       B’konvenzjoni,
is-subsettur S.126 jinkludi wkoll l-uffiċċji ċentrali li
s-sussidjarji tagħhom ilkoll jew fil-parti l-kbira tagħhom huma
korporazzjonijiet finanzjarji.
Istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi u
l-korporazzjonijiet tal-għoti ta’ flus b’self (S.127))
2.98       Definizzjoni: Is-subsettur
tal-istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi u l-korporazzjonijiet tal-għoti
ta’ flus b’self (S.127) jinkludi l-korporazzjonijiet u lill-entitajiet bi
status kważi ta’ korporazzjoni finanzjarji kollha li la huma involuti
f’intermedjazzjoni finanzjarja u lanqas ma jipprovdu servizzi awżiljarji
finanzjarji, u fejn il-parti l-kbira jew tal-assi tagħhom jew il-passività
tagħhom mhumiex innegozjati fis-swieq miftuħa.
2.99       B’mod partikolari,
il-korporazzjonijiet u l-entitajiet bi status kważi ta’ korporazzjoni
finanzjarji li ġejjin huma kklassifikati fis-subsettur 127:
a)      Unitajiet rikonoxxuti
bħala legali bħalma huma t-trusts, l-estates, l-agencies accounts jew
il-kumpaniji brass plate;
b)      Kumpaniji holding li
għandhom fil-pussess tagħhom is-sjieda ta’ livelli ta’ kontroll
tal-ekwità ta’ grupp ta’ korporazzjonijiet sussidjarji u li l-attività
prinċipali tagħhom hija s-sjieda tal-grupp mingħajr ma jipprovdu
ebda servizz ieħor lin-negozji li fihom tkun qed tinżamm din
l-ekwità, jiġifieri, ma jkunux jamministraw jew jiġġestixxu
unitajiet oħra;
c)      SPEs li
jikkwalifikaw bħala unitajiet istituzzjonali u li jiksbu fondi fis-swieq
miftuħa biex jintużaw mill-korporazzjoni prinċipali
tagħhom;
d)      Unitajiet li
jipprovdu servizzi finanzjarji esklussivament bil-fondi proprji tagħhom,
jew b’fondi pprovduti minn sponsor lil firxa ta’ klijenti u jidħlu għar-riskju
finanzjarju tad-debitur inadempjenti. Eżempji ta’ dawn huma dawk li
jsellfu l-flus, korporazzjonijiet involuti f’għoti b’self lill-istudenti
jew għall-kummerċ barrani minn fondi li joriġinaw mingħand
sponsor bħal unità tal-gvern jew istituzzjoni li ma għandhiex
għan li tagħmel profitt u stabbilimenti tar-rahan li huma
prinċipalment involuti fl-għoti b’self;
e)      Fondi tal-gvern
b’għan speċjali, li ġeneralment jissejħu fondi ta’ ġid
sovran, jekk mhumiex ikklassifikati bħala korporazzjonjijiet finanzjarji.
Korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni (S.128)
2.100     Definizzjoni: Is-subsettur
tal-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni (S.128) jinkludi
l-korporazzjonijiet u l-entitajiet bi status kważi ta’ korporazzjoni
finanzjarji kollha li huma involuti prinċipalment f’intermedjazzjoni
finanzjarja bħala konsegwenza tal-ġbir komuni tar-riskji
prinċipalment fil-forma ta’ assigurazzjoni jew riassigurazzjoni diretta
(ara l-paragrafu 2.59).
2.101     Korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni jipprovdu servizzi ta’:
a)      Assigurazzjoni fuq
il-ħajja u mhux fuq il-ħajja lil unitajiet individwali jew lil gruppi
ta’ unitajiet;
b)      Riassigurazzjoni lil
korporazzjonijiet ta’ assigurazzjoni oħrajn.
2.102     Servizzi ta’ assigurazzjoni li
mhumiex fuq il-ħajja jistgħu jiġu pprovduti fil-forma ta’
assigurazzjoni kontra dawn li ġejjin:
a)      nar (eż.
proprjetà kummerċjali jew privata);
b)      passività
(diżgrazzji aċċidentali);
c)      vetturi bil-mutur
(ħsara proprja u responsabbiltà għal terza parti);
d)      baħar, ajru u
trasport (inklużi riskji marbutin mal-enerġija);
e)      aċċidenti
u s-saħħa; jew
f)       assigurazzjoni
finanzjarja (forniment ta’ garanziji jew bonds ta’ pleġġ).
Korporazzjonijiet finanzjarji jew ta’
assigurazzjoni ta’ kreditu, magħrufin ukoll bħala banek
tal-garanziji, jipprovdu garanziji jew bonds ta’ pleġġ biex isostnu
t-titolizzazzjoni u prodotti oħra ta’ kreditu.
2.103     Korporazzjonijiet ta’
assigurazzjoni huma, fil-parti l-kbira tagħhom, inkorporati jew
entitatjiet mutwi. Entitajiet inkorporati huma l-proprjetà tal-azzjonisti u
ħafna minnhom huma elenkati fil-Boroż. Entitajiet mutwi huma
l-proprjetà ta’ sidien il-poloz u l-profitti tagħhom imorru għand
is-sidien tal-poloz "bil-profitti" jew "parteċipanti"
f’forma ta’ dividends jew bonusijiet. Assiguraturi "kaptivi" huma
normalment il-proprjetà ta’ korporazzjoni mhux finanzjarja u l-parti l-kbira
tagħhom jinxurjaw ir-riskji tal-azzjonisti tagħhom.
 Kaxxa – Tipi ta’ assigurazzjoni Għandha ssir distinzjoni bejn tliet tipi ta’ assigurazzjoni: assigurazzjoni diretta, riassigurazzjoni u assigurazzjoni soċjali. L-assigurazzjoni diretta tkopri l-assigurazzjoni fuq il-ħajja (individwali) u l-assigrazzjoni li mhijiex fuq il-ħajja; l-assigurazzjoni soċjali tkopri s-sigurtà soċjali u l-assigurazzjoni soċjali hija marbuta mal-impjieg.
 Tip ta’ assigurazzjoni || Assigurazzjoni diretta || Riassigurazzjoni || Assigurazzjoni soċjali
 Assigurazzjoni mixtrija minn min jinxurja biex iħares lilu nnifsu kontra għadd kbir ta’ klejms li ma jkunux mistennija jew kontra klejms ta’ kobor eċċezzjonali. || Sid il-polza/il-benefiċjarju jintrabat li (jew jiġi mħajjar) jinxurja kontra kontinġenzi minn intervent ta’ parti terza. Talanqas xi waħda minn dawn il-kundizzjonijiet trid tiġi ssodisfata: Il-parteċipazzjoni hija obbligatorja, l-iskema hija kollettiva, u min iħaddem (u eventwalment il-benefiċjarju) jagħmel il-kontribuzzjonijiet.
 Assigurazzjoni fuq il-ħajja || Assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja || Sigurtà soċjali || Assigurazzjoni soċjali marbuta mal-impjieg
 Sid il-polza jħallas pagamenti regolari lil min jinxurjah u min-naħa tiegħu, min jinxurja jiggarantixxi li jħallas lil sid il-polza somma ta’ flus miftiehma, jew annwalità, f’data miftiehma jew qabel. || Assigurazzjoni biex tkopri riskji bħal aċċidenti, mard, nar, kreditu, eċċ. || Imnedija minn gvern ġenerali permezz ta’ skemi ta’ sigurtà soċjali || Imnedija minn min iħaddem f’isem l-impjegati tiegħu u d-dipendenti tagħhom jew minn oħrajn f’isem grupp speċifiku
 Pensjonijiet tas-sigurtà soċjali || Sigurtà soċjali oħra || Pensjonijiet marbuta mal-impjieg || Assigurazzjoni soċjali oħra marbuta mal-impjieg
 Settur/subsettur || Korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni || Korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni || Fondi tas-sigurtà soċjali || Settur ta’ min iħaddem jew korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni u pensjonijiet tal-fondi
2.104     Is-subsettur S.128 ma
jinkludix:
a)      Unitajiet istituzzjonali li jissodisfaw
kull wieħed mill-kriterji elenkati fil-paragrafu 2.117. Dawn huma
kklassifikati fis-subsettur S.1314;
b)      Uffiċċji ċentrali li
jissorveljaw u jimmaniġjaw grupp li jkun jikkonsisti predominentement minn
korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni, li iżda mhumiex korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni fihom infushom. Dawn huma kklassifikati
fis-subsettur S.126.
c)      Istituzzjonijiet mhux intiżi
għall-profitt rikonoxxuti bħala entitajiet legali indipendenti li
jagħtu servizz lil korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni, li madanakollu
mhumiex involuti f'intermedjazzjoni finanzjarja. Dawn huma kklassifikati
fis-subsettur S.126.
              Fondi ta’ pensjoni (S.129)
2.105     Definizzjoni: Is-subsettur
tal-fondi ta’ pensjoni (S.129) jinkludi l-korporazzjonijiet u l-entitajiet
bi status kważi ta’ korporazzjoni finanzjarji kollha li huma involuti
prinċipalment f’intermedjazzjoni finanzjarja bħala konsegwenza
tal-ġbir komuni tar-riskji soċjali u l-ħtiġijiet
tal-persuni inxurjati (assigurazzjoni soċjali). Fondi ta’ pensjoni
bħal skemi ta’ assigurazzjoni soċjali jipprovdu dħul waqt li
l-persuna inxurjata tkun irtirata u ħafna drabi jipprovdu
benefiċċji għall-mewt u d-diżabilità.
2.106     Is-subsettur S.129 jinkludi
biss dawk il-fondi ta’ pensjoni ta’ assigurazzjoni soċjali li huma
unitajiet istituzzjonali separati mill-unitajiet li joħolquhom. Dawn
il-fondi awtonomi għandhom awtonomija fil-proċess tat-teħid
tad-deċiżjonijiet u li jżommu ġabra sħiħa ta’
kontijiet. Pensjonijiet ta’ fondi li mhumiex awtonomi mhumiex unitajiet
istituzzjonali u jibqgħu parti mill-unità istituzzjonali li
tistabbilixxihom.
2.107     Eżempji ta’
parteċipanti fi skemi tal-fondi tal-pensjonijiet jinkludu impjegati ta’
intrapriża unika jew grupp ta’ intrapriżi, impjegati ta’ fergħa
jew ta’ industrija, u persuni li huma tal-istess professjoni. Il-benefiċċji
inklużi fil-kuntratt tal-assigurazzjoni jistgħu jkunu dawn li
ġejjin:
a)      benefiċċji
li wara l-mewt tal-persuna inxurjata jitħallsu lill-armel jew l-armla u
lit-tfal;
b)      benefiċċji
li jitħallsu wara l-irtirar; u
c)      benefiċċji
mħallsa wara li l-persuna nxurjata tibda tbati minn diżabilità.
2.108     F’xi pajjiżi, dawn it-tipi
kollha ta’ riskji jistgħu jiġu nxurjati minn korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni fuq il-ħajja kif ukoll minn fondi tal-pensjoni. F’pajjiżi
oħrajn, huwa meħtieġ li xi wħud minn dawn il-klassijiet ta’
riskji jiġu inxurjati minn korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni fuq
il-ħajja. F’kuntrast mal-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni fuq
il-ħajja, il-fondi tal-pensjoni huma ristretti bil-liġi għal
gruppi speċifiċi ta’ impjegati u persuni impjegati għal rashom.
2.109     Skemi ta’ fondi tal-pensjonijiet
jistgħu jiġu organizzati minn min iħaddem jew minn gvern
ġenerali; jistgħu jiġu organizzati wkoll minn korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni f’isem l-impjegati; jew unitajiet istituzzjonali separati
jistgħu jiġu stabbiliti biex iżommu u jimmaniġġjaw
l-assi għall-użu ta’ ssodisfar tal-intitolamenti tal-pensjoni u
tad-distribuzzjonijiet tal-pensjonijiet.
2.110     Is-subsettur S.129 ma
jinkludix:
d)      unitajiet istituzzjonali li jissodisfaw
kull wieħed mill-kriterji elenkati fil-paragrafu 2.117. Dawn huma
kklassifikati fis-subsettur S.1314;
e)      uffiċċji ċentrali li
jissorveljaw u jimmaniġjaw grupp li jkun jikkonsisti predominentement minn
korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni, li iżda mhumiex korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni fihom infushom. Dawn huma kklassifikati
fis-subsettur S.126;
f)       istituzzjonijiet mhux intiżi
għall-profitt rikonoxxuti bħala entitajiet legali indipendenti li
jagħtu servizz lil korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni, li madankollu
mhumiex involuti f'intermedjazzjoni finanzjarja. Dawn huma kklassifikati
fis-subsettur S.126;
GVERN ĠENERALI (S.13)
2.111     Definizzjoni: Is-settur
tal-gvern ġenerali (S.13) jikkonsisti fl-unitajiet istituzzjonali
kollha li huma produtturi mhux għas-suq li l-produzzjoni tagħhom hija
maħsuba għall-konsum individwali jew kollettiv, u li huma ffinanzjati
minn pagamenti obbligatorji magħmula minn unitajiet li huma l-proprjetà
ta’ setturi oħra, u/jew l-unitajiet istituzzjonali kollha li huma
prinċipalment involuti fir-ridistribuzzjoni tad-dħul u l-ġid
nazzjonali.
2.112     L-unitajiet istituzzjonali
inklużi fis-settur S.13 huma pereżempju dawn li ġejjin:
a)      Unitajiet tal-gvern
ġenerali li jeżistu abbażi ta’ proċess legali biex ikollhom
awtorità ġudizzjarja fuq unitajiet oħra fit-territorju ekonomiku, u
biex jamministraw u jiffinanzjaw grupp ta’ attivitajiet, li jipprovdu
prinċipalment oġġetti u servizzi mhux għas-suq,
maħsuba għall-benefiċċju tal-komunità;
b)      Korporazzjoni jew
unità li l-istatus tagħha huwa kważi dak ta’ korporazzjoni li huma
unitjiet governattivi jekk il-produzzjoni tagħhom hija prinċipalment
produzzjoni mhux għas-suq, u huma kkontrollati minn unità governattiva;
c)      Istituzzjonijiet li
l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt rikonoxxuti
bħala entitajiet legali u indipendenti li huma produtturi mhux
għas-suq u li huma kkontrollati minn gvern ġenerali;
d)      Fondi tal-pensjoni
awtonomi, fejn hemm obbligu legali għal kontribuzzjoni, u fejn gvern
ġenerali jiġġestixxi l-fondi fejn għandhom x’jaqsmu s-saldi
u l-approvazzjoni ta’ kontribuzzjonijiet u benefiċċji.
2.113     Is-settur tal-gvern
ġenerali huwa suddiviż f’erba’ subsetturi:
a)      Gvern ċentrali
(S.1311);
b)      Gvern statali (S.1312);
c)      Gvern lokali (S.1313);
d)      Fondi tas-sigurtà
soċjali (S.1314).
Gvern ċentrali (eskluża
s-sigurtà soċjali) (S.1311)
2.114     Definizzjoni: Dan is-subsettur
jinkludi d-dipartimenti amministrattivi kollha tal-Istat u aġenziji
ċentral oħrajn li l-kompetenza tagħhom normalment testendi fuq
it-territorju ekonomiku kollu, għajr l-amministrazzjoni tal-fondi
tas-sigurtà soċjali.
Inklużi fis-subsettur S.1311 huma dawk
l-istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu
l-profitt, li huma kkontrollati minn gvern ċentrali u li l-kompetenza
tagħhom testendi fuq it-territorju ekonomiku kollu kemm hu.
L-organizzazzjonijiet regolatorji tas-suq li huma
b’mod esklużiv jew b’mod prinċipali distributuri ta’ sussidjarji,
huma kklassifikati f’S.1311. Dawk l-organizzazzjonijiet li
huma b’mod esklużiv jew b’mod prinċipali involuti fix-xiri,
iż-żamma u l-bejgħ ta’ prodotti agrikoli jew tal-ikel, huma
kklassifikati f’S.11.
Gvern statali (eskluża s-sigurtà
soċjali) (S.1312)
2.115     Definizzjoni: Dan is-subsettur
jinkludi gvernijiet statali li huma unitajiet istituzzjonali separati li
jwettqu wħud mill-funzjonijiet tal-gvern f’livell taħt dak ta’ gvern
ċentrali u ogħla minn ta’ unitajiet istituzzjonali governattivi li
jeżistu fil-livell lokali, għajr għall-amministrazzjoni ta’
fondi tas-sigurtà soċjali.
Inklużi fis-subsettur S.1312 hemm dawk
l-istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu
l-profitt, li huma kkontrollati mill-gvernijiet statali u li kompetenza
tagħhom hija ristretta għat-territorji ekonomiċi tal-Istati.
Gvern lokali (eskluża s-sigurtà
soċjali) (S.1313)
2.116     Definizzjoni: Dan is-subsettur
jinkludi dik it-tip ta’ amministrazzjoni pubblika li l-kompetenza tagħha
testendi biss għal parti lokali mit-territorju ekonomiku, minbarra
l-aġenziji lokali ta’ fondi ta’ sigurtà soċjali.
Inklużi fis-subsettur S.1313 huma dawk
l-istituzzjonijiet li ma għandhomx l-għan li jagħmlu profitt, li
huma kkontrollati minn gvernijiet lokali u li l-kompetenza tagħhom hija
ristretta għat-territorji ekonomiċi tal-gvernijiet lokali.
Fondi tas-sigurtà soċjali (S.1314)
2.117     Definizzjoni: Is-subsettur
tal-fondi tas-sigurtà soċjali jinkludi l-unitajiet istituzzjonali
ċentrali, statali, u lokali li l-attività prinċipali tagħhom
hija li jipprovdu benefiċċji soċjali u li jissodisfaw
iż-żewġ kriterji li ġejjin:
a)      Bil-liġi jew
b’regolamentazzjoni, ċerti gruppi tal-popolazzjoni huma obbligati li
jipparteċipaw fl-iskema jew li jħallsu l-kontribuzzjonijiet; u
b)      Gvern ġenerali
hawn responsabbli għall-immaniġġjar tal-istituzzjoni fejn
għandhom x’jaqsmu l-akkordji jew l-approvazzjoni tal-kontribuzzjonijiet u
l-benefiċċji, indipendentament mir-rwol tiegħu bħala korp
sorveljanti u bħala entità li tipprovdi l-impjieg.
Normalment, ma teżisti l-ebda rabta
diretta bejn l-ammont tal-kontribuzzjonijiet imħallsa minn individwu u
r-riskju li għalih l-individwu huwa espost.
UNITAJIET DOMESTIĊI (S.14)
2.118     Definizzjoni: Is-settur
tal-unitajiet domestiċi (S.14) jikkonsisti f’individwi jew gruppi ta’
individwi bħala konsumaturi u bħala intraprendituri li
jipproduċu oġġetti għas-suq u servizzi finanzjarji u mhux
finanzjarji (produtturi għas-suq) sakemm, il-produzzjoni ta’
oġġetti u servizzi ma tkunx minn entitajiet separati li jitqiesu
bħala unitajiet li l-istatus tagħhom hu kważi dak ta’
korporazzjoni. Jinkludi wkoll individwi jew gruppi ta’ individwi bħala
produtturi ta’ oġġetti u servizzi mhux finanzjarji għal użu
aħħari proprju esklużivament.
Unitajiet domestiċi bħala konsumaturi
jistgħu jiġu ddefiniti bħala gruppi żgħar ta’ persuni
li jaqsmu l-istess akkomodazzjoni fejn jgħixu, li jiġbru f’but
wieħed id-dħul u l-ġid tagħhom, u li kollettivament
jikkunsmaw ċerti tipi ta’ oġġetti u servizzi, li l-parti l-kbira
tagħhom huma marbuta mal-ikel u l-immaniġġjar tad-dar.
Ir-riżorsi prinċipali tal-unitajiet
domestiċi huma dawn li ġejjin:
a)      il-kumpens
tal-impjegati;
b)      id-dħul
mill-proprjetà;
c)      it-trasferimenti
minn setturi oħra;
d)      id-dħul
mill-forniment ta’ prodotti fis-suq; u
e)      ir-riċevuti
imputtjati mill-produzzjoni ta’ prodotti għall-konsum aħħari
proprju.
2.119     Is-settur tal-unitajiet
domestiċi jinkludi:
a)      Individwi jew gruppi
ta’ individwi li l-funzjoni prinċipali tagħhom hija l-konsum;
b)      Persuni li
jgħixu fuq bażi permanenti f’istituzzjonijiet li ma għandhom
l-ebda awtonomija, jew li għandhom ftit li xejn awtonomija ta’ azzjoni u
teħid tad-deċiżjonijiet fi kwistjonijiet ta’ ekonomija
(pereżempju membri ta’ ordnijiet reliġjużi li jgħixu
fil-monasteri, pazjenti rikoverati għat-tul fl-isptarijiet,
priġunieri li qed jiskuntaw sentenzi twal fil-ħabs, anzjani li
jgħixu fi djar għall-irtirati fuq bażi permanenti). Dawn
il-persuni jitqiesu bħala unità istituzzjonali unika: unità domestika
unika;
c)      Individwi jew gruppi
ta’ individwi li l-funzjoni prinċipali tagħhom hija l-konsum u li
jipproduċu oġġetti u servizzi mhux finanzjarji għal
użu aħħari proprju esklussivament; huma inklużi fl-ambitu
tas-sistema żewġ kategoriji biss ta’ servizzi prodotti
għall-konsum aħħari proprju: is-servizzi tad-djar okkupati minn
sidhom u s-servizzi domestiċi li huma produzzjoni ta’ impjegati mħallsa;
d)      Sjiedi u
partenarjati uniċi mingħajr status legali – għajr għal dawk
meqjusa bħala unitajiet li l-istatus tagħhom huwa kważi dak ta’
korporazzjoni – li huma produtturi għas-suq;
e)      Istituzzjonijiet li
l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt li jservu lil
unitajiet domestiċi, li ma għandhomx status legali u indipendenti jew
dawk li għandhom iżda li huma biss ta’ importanza minuri.
2.120     Fl-ESA, is-settur tal-unitajiet
domestiċi huwa suddiviż f’dawn is-subsetturi li ġejjin:
a)      Min
iħaddem (S.141) u ħaddiema b’kont proprju (S.142);
b)      Impjegati (S.143);
c)      Riċevituri ta’
dħul mill-proprjetà (S.1441);
d)      Riċevituri ta’
pensjonijiet (S.1442);
e)      Riċevituri ta’
trasferimenti oħra (S.1443).
2.121     L-unitajiet domestiċi huma
assenjati għal subsetturi skont il-kategorija tal-ogħla dħul
(dħul ta’ min iħaddem, kumpens tal-impjegati, eċċ.)
tal-unità domestika kumplessivament. Meta jkun qed isir gwadann minn aktar minn
dħul wieħed ta’ kategorija speċifika mill-istess unità
domestika, il-klassifikazzjoni tissejjes fuq id-dħul totali tal-unità
domestika ggwadanjat f’kull kategorija.
Min iħaddem (u l-ħaddiema
b’kont proprju) (S.141 u S.142)
2.122     Definizzjoni: Is-subsettur
"min iħaddem u ħaddiema b’kont proprju" jinkludi l-grupp
ta’ unitajiet domestiċi li għalihom, id-dħul (imħallat) (B.3)
li jakkumula għas-sidien ta’ intrapriżi mhux inkorporati ta’
unitajiet domestiċi mill-attività tagħhom bħala produtturi ta’
oġġetti u servizzi għas-suq bi jew mingħajr impjegati
mħallsin, huwa l-akbar sors ta’ dħul għall-unità domestika
kumplessivament, anki jekk dan ma jlaħħaqx għal aktar minn nofs
id-dħul totali tal-unità domestika.
Impjegati (S.143)
2.123     Definizzjoni: Is-subsettur
tal-impjegati jinkludi l-grupp ta’ unitajiet domestiċi li għalihom,
id-dħul li jakkumula mill-kumpens tal-impjegati (D.1) huwa l-akbar sors
ta’ dħul għall-unità domestika komplessivament.
Riċevituri ta’ dħul
mill-proprjetà (S.1441)
2.124     Definizzjoni: Is-subsettur
"riċevituri ta’ dħul mill-proprjetà" jinkludi l-grupp ta’
unitajiet domestiċi li għalihom, id-dħul mill-proprjetà (D.4)
huwa l-akbar sors ta’ dħul għall-unità domestika komplessivament.
Riċevituri ta’ pensjonijiet (S.1442)
2.125     Definizzjoni: Is-subsettur
"riċevituri ta’ pensjonijiet" jinkludi l-grupp ta’ unitajiet
domestiċi li għalihom, id-dħul akkumulat mill-pensjonijiet huwa
l-akbar sors ta’ dħul għall-unità domestika kumplessivament.
L-unitajiet domestiċi tal-pensjoni huma
unitajiet domestiċi li l-akbar dħul tagħhom huwa mill-irtirar
jew pensjonijiet oħra, inklużi pensjonijiet minn impjiegi
preċedenti.
Riċevituri ta’ trasferimenti
oħra (S.1443)
2.126     Definizzjoni: Is-subsettur
"riċevituri ta’ dħul ieħor ta’ trasferiment" jinkludi
l-grupp ta’ unitajiet domestiċi li għalihom, id-dħul akkumulat
minn trasferimenti kurrenti oħra huwa l-akbar sors ta’ dħul
għall-unitajiet domestiċi komplessivament.
Trasferimenti kurrenti oħra huma
t-trasferimenti kurrenti kollha għajr għal dħul minn proprjetà,
pensjonijiet u dħul akkumulat minn persuni li jgħixu
f’istituzzjonijiet fuq bażi permanenti.
2.127     Jekk ma tkunx disponibbli
informazzjoni dwar il-kontribuzzjonijiet ikkonċernati tas-sorsi
tad-dħul kumplessiv tal-unità domestika għall-għanijiet ta’
settorizzazzjoni, id-dħul tal-persuna ta’ referenza jintuża
għall-għanijiet ta’ kklassifikar. Il-persuna ta’ referenza ta’ unità
domestika hija dik il-persuna bl-akbar dħul. Jekk l-informazjoni dwar din
il-persuna ma tkunx disponibbli, id-dħul tal-persuna li tiddikjara li hija
l-persuna ta’ referenza tintuża għas-subsettorizzazzjoni
tal-unitajiet domestiċi.
2.128     Kriterji oħra, unitajiet
domestiċi subsotterjali jistgħu jintużaw, pereżempju,
is-suddiviżjoni ta’ unitajiet domestiċi bħala intraprendituri
skont l-attività tagħhom: unitajiet domestiċi agrikoli, unitajiet
domestiċi mhux agrikoli.
ISTITUZZJONIJIET LI L-GĦAN
TAGĦHOM MHUWIEX DAK LI JAGĦMLU L-PROFITT LI JSERVU LILL-UNITAJIET
DOMESTIĊI (S.15)
2.129     Definizzjoni: Is-settur
tal-istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu
l-profitt li jservu lill-unitajiet dometiċi (NPISHs) (S.15) jinkludi
istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu
l-profitt li huma entitajiet legali separati, li jservu lill-unitajiet
domestiċi u li huma produtturi privati mhux għas-suq. Ir-riżorsi
prinċipali tagħhom huma l-kontribuzzjonijiet volontarji fi flus
kontanti jew ħlas b’oġġetti, minn unitajiet domestiċi
fil-kapaċità tagħhom ta’ konsumaturi, minn pagamenti magħmula
minn gvernijiet ġenerali u minn dħul minn proprjetà.
2.1302   Meta dawn l-istituzzjonijiet ma
jkunux importanti ħafna, ma jiġux inklużi fis-settur NPISH,
iżda fis-settur tal-unitajiet domestiċi minħabba li
t-tranżazzjonijiet tagħhom ma jkunux jingħarfu minn ta’
unitajiet f’dak is-settur (S.14). NPISHs mhux għas-suq ikkontrollati
minn gvern ġenerali huma kklassifikati fis-settur tal-gvern ġenerali.
It-tipi ewlenin ta’ NPISHs li ġejjin li
jipprovdu oġġetti u servizzi mhux għas-suq lil unitajiet
domestiċi, huma inklużi fis-settur tal-NPISHs, pereżempju:
a)      Istituzzjonijiet
trejdunjonistiċi, soċjetajiet ta’ studjużi,
assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi, partiti politiċi, knejjes u
soċjetajiet reliġjużi (inklużi dawk iffinanzjati iżda
mhux ikkontrollati mill-gvernijiet), u għaqdiet soċjali, kulturali,
rikreattivi u sportivi; u
b)      Organizzazzjonijiet
tal-karità, għajnuna soċjali u assistenza iffinanzjati minn trasferimenti
volontarji fi flus kontanti jew ħlas b’oġġetti minn unitajiet
istituzzjonali oħra.
Is-settur S.15 jinkludi aġenziji
tal-karità, għajnuna soċjali u assistenza li jservu lil unitajiet
mhux residenti iżda jeskludi lil dawk l-entitajiet li jagħtu d-dritt
lill-membri tagħhom għal sett predeterminat ta’ oġġetti u
servizzi.
IL-BQIJA TAD-DINJA (S.2)
2.131     Definizzjoni: Il-bqija
tad-dinja (S.2) huwa grupp ta’ entitajiet mingħajr ebda funzjoni u
riżorsa karatteristika; il-grupp jinkludi unitajiet mhux residenti sakemm
dawn ikunu involuti fi trażazzjonijiet ma’ unitajiet istituzzjonali
residenti, jew sakemm ikollhom rabtiet ekonomiċi oħrajn ma’ unitajiet
residenti. Il-kontijiet tal-grupp jipprovdu dehra ġenerali
tar-relazzjonijiet ekonomiċi li jorbtu l-ekonomija nazzjonali mal-bqija
tad-dinja. L-istituzzjonijiet tal-UE u organizzazzjonijiet internazzjonali huma
inklużi.
2.132     Il-bqija tal-dinja mhuwiex
settur li għalih għandhom jinżammu ġabriet sħaħ
ta’ kontijiet, iżda jkun konvenjenti li "l-bqija tad-dinja"
jiġi trattat bħala settur. Setturi jinkisbu permezz
tad-diżaggregazzjoni tal-ekonomija totali biex jinkisbu iżjed gruppi
omoġenji ta’ unitajiet istituzzjonali residenti, li huma simili f’dak li
għandu x’jaqsam mal-imġiba ekonomika, l-għanijiet u l-funzjonijiet
tagħhom. Dan mhux il-każ għas-settur tal-bqija tad-dinja: fil-każ
ta' dan is-settur, hemm irreġistrati t-tranżazzjonijiet u flussi
oħra ta’ korporazzjonijiet finanzjarji u mhux finanzjarji,
istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt,
unitajiet domestiċi u gvern ġenerali b’unitajiet istituzzjonali mhux
residenti u relazzjonijiet ekonomiċi oħra bejn residenti u mhux
residenti, pereżempju, reklamazzjonijiet minn residenti fil-konfront ta’
non-residenti.
2.133     Il-kontijiet għall-bqija
tad-dinja jinkludu biss tranżazzjonijiet imwettqa bejn unitajiet
istituzzjonali residenti u unitajiet istituzzjonali mhux residenti hija
soġġetta għal dawn l-eċċezzjonijiet li ġejjin:
a)      Is-servizzi ta’
trasport (sal-fruntiera tal-pajjiż li jkun qed jesporta) ipprovdut minn
unitajiet residenti fejn għandhom x’jaqsmu oġġetti impurtati
għandhom jidhru fil-kontijiet tal-bqija tad-dinja ma’ oġġetti
impurtati tat-tip “frank abbord” (FOB), anki jekk dawn ikunu l-produzzjoni ta’
unitajiet residenti;
b)      Tranżazzjonijiet
f’assi barranin bejn residenti li jappartjenu għal setturi differenti
fl-ekonomija domestika għandhom jidhru fil-kontijiet finanzjarji
ddettaljati tal-bqija tad-dinja. Dawn it-tranżazzjonijiet ma jaffettwawx
il-pożizzjoni finanzjarja tal-pajjiż f’korrelazzjoni mal-bqija
tad-dinja; dawn jaffettwaw ir-relazzjonijiet finanzjarji tas-setturi
individwali mal-bqija tad-dinja;
c)      Tranżazzjonijiet
fil-passività tal-pajjiż bejn istituzzjonijiet mhux residenti li
jappartjenu għal żoni ġeografiċi differenti għandhom
jidhru fis-suddiviżjoni tal-kontijiet tal-bqija tad-dinja. Għalkemm
dawn it-tranżazzjonijiet ma jaffettwawx il-passività globali
tal-pajjiż għall-bqija tad-dinja, jaffettwaw il-passività tiegħu
għal partijiet differenti tad-dinja.
2.134     Is-settur tal-bqija
tad-dinja (S.2) huwa suddiviż:
a)      L-Istati Membri u
l-Istitutzzjonijiet u l-entitajiet tal-UE (S.21):
1.       L-Istati Membri tal-UE (S.211);
2.       L-Istituzzjonijiet u l-entitajiet tal-UE
(S.212);
b)      Il-pajjiżi mhux
membri u l-organizzazzjonijiet internazzjonali li mhumiex residenti fl-UE (S.22).
Klassifikazzjoni tas-setturi tal-unitajiet produtturi
għal forom legali ewlenin ta’ sjieda li huma standard
2.135     Il-ħarsa ġenerali li
ġejja u l-paragrafi 2.94 sa 2.101 jiġbru fil-qosor il-prinċipji
abbażi tal-klassifikazzjoni tal-unitajiet produtturi f’setturi,
bl-użu tat-terminoloġija standard għad-deskrizzjoni tat-tipi
ewlenin ta’ istituzzjonijiet.
2.136     Korporazzjonijiet privati u
pubbliċi li huma produtturi għas-suq huma kklassifikati kif ġej:
a)      Dawk li huma
prinċipalment involuti fil-produzzjoni ta’ oġġetti u servizzi
mhux finanzjarji: fis-settur S.11, korporazzjonijiet mhux finanzjarji;
b)      Dawk li huma
prinċipalment involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja u attivitajiet
finanzjarji awżiljari: fis-settur S.12, korporazzjonijiet
finanzjarji.
2.137     Kooperattivi u partenarjati
rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti u li huma produtturi
għas-suq huma kklassifikati kif ġej:
a)      Dawk li huma
prinċipalment involuti fil-produzzjoni ta’ oġġetti u servizzi
mhux finanzjarji: fis-settur S.11, korporazzjonijiet mhux finanzjarji;
b)      Dawk li huma
prinċipalment involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja u attivitajiet
finanzjarji awżiljari: fis-settur S.12, korporazzjonijiet
finanzjarji.
2.138     Produtturi pubbliċi li
bis-saħħa ta’ leġiżlazzjoni speċjali huma rikonoxxuti
bħala entitajiet legali u indipendenti u li huma produtturi għas-suq
huma kklassifikati kif ġej:
a)      Dawk li huma
prinċipalment involuti fil-produzzjoni ta’ oġġetti u servizzi
mhux finanzjarji: fis-settur S.11, korporazzjonijiet mhux finanzjarji;
b)      Dawk li huma
prinċipalment involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja u attivitajiet
finanzjarji awżiljari: fis-settur S.12, korporazzjonijiet
finanzjarji.
2.139     Produtturi pubbliċi mhux
rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti u li huma produtturi
għas-suq huma kklassifikati kif ġej:
a)      Jekk huma entitajiet
li l-istatus tagħhom huwa kważi dak ta’ korporazzjoni:
1.       Dawk li huma prinċipalment involuti
fil-produzzjoni ta’ oġġetti u servizzi mhux finanzjarji: fis-settur S.11,
korporazzjonijiet mhux finanzjarji;
2.       Dawk li huma prinċipalment involuti
f’intermedjazzjoni finanzjarja u attivitajiet finanzjarji awżiljari: fis-settur S.12,
korporazzjonijiet finanzjarji.
b)      Jekk huma entitajiet
li l-istatus tagħhom mhuwiex kważi dak ta’ korporazzjoni: fis-settur S.13,
gvern ġenerali, minħabba li dawn jibqgħu parti integrali
tal-unitajiet li jikkontrollawhom.
2.140     Istituzzjonijiet li l-għan
tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt (assoċjazzjonijiet,
fondazzjonijiet) rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti huma
kklassifikati kif ġej:
a)      Dawk li huma
prinċipalment involuti fil-produzzjoni ta’ oġġetti u servizzi
mhux finanzjarji: fis-settur S.11, korporazzjonijiet mhux finanzjarji;
b)      Dawk li huma
prinċipalment involuti f’intermedjazzjoni finanzjarja u attivitajiet
finanzjarji awżiljari: fis-settur S.12, korporazzjonijiet
finanzjarji.
c)      Dawk li huma
produtturi mhux għas-suq:
1.       Fis-settur S.13, gvern
ġenerali, jekk ikunu produtturi pubbliċi kkontrollati minn gvern
ġenerali;
2.       Fis-settur S.15, istituzzjonijiet
li l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu l-profitt li jservu lil
unitajiet domestiċi, jekk ikunu produtturi privati.
2.141     Sjiedi u partenarjati uniċi
mhux rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti u li huma
produtturi għas-suq huma kklassifikati kif ġej:
a)      Jekk huma entitajiet
li l-istatus tagħhom huwa kważi dak ta’ korporazzjoni:
1.       Dawk li huma prinċipalment involuti
fil-produzzjoni ta’ oġġetti u servizzi mhux finanzjarji: fis-settur S.11,
korporazzjonijiet mhux finanzjarji;
2.       Dawk li huma prinċipalment involuti
f’intermedjazzjoni finanzjarja u attivitajiet finanzjarji awżiljari: fis-settur S.12,
korporazzjonijiet finanzjarji.
b)      Jekk huma entitajiet
li l-istatus tagħhom mhuwiex kważi dak ta’ korporazzjoni, huma
kklassifikati fis-settur S.14, unitajiet domestiċi.
2.142     L-uffiċċji
ċentrali huma kklassifikati kif ġej:
a)      Fis-settur S.11,
kumpaniji mhux finanzjarji, jekk it-tip prinċipali ta’ attività tal-grupp
ta’ korporazzjonijiet li huma produtturi għas-suq, huwa kumplessivament
il-produzzjoni ta’ oġġetti u servizzi mhux finanzjarji (ara
l-paragrafu 2.23. e);
b)      Fis-settur S.12,
kumpaniji finanzjarji, jekk it-tip prinċipali ta’ attività tal-grupp ta’
korporazzjonijiet huwa kumplessivament intermedjazzjoni finanzjarja (ara
l-paragrafu 2.40. e).
Korporazzjonijiet holding, li għandhom
f’idejhom l-assi ta’ grupp ta’ korporazzjonijiet sussidjarji, huma ttrattati
dejjem bħala korporazzjonijiet finanzjarji. Korporazzjonijiet
holding ikollhom f’idejhom l-assi ta’ grupp ta’ kumpaniji, iżda ma jwettqu
l-ebda attività maniġerjali fejn għandu x’jaqsam il-grupp.
2.143     It-Tabella 2.5 turi f’forma
skematika l-każijiet differenti li ġew enumerati hawn fuq.
Tabella 2.5 – Klassifikazzjoni
tas-setturi tal-unitajiet tal-produtturi għal forom legali ewlenin ta’
sjieda li huma standard
 Tip ta’ produttur   Deskrizzjoni legali standard || Produtturi għas-suq (oġġetti u servizzi mhux finanzjarji) || Produtturi għas-suq (intermedjazzjoni finanzjarja) || Produtturi għas-suq oħrajn
 Korporazzjonijiet privati u pubbliċi || S.11 korporazzjonijiet mhux finanzjarji || S.12 korporazzjonijiet finanzjarji || Produtturi pubbliċi || Produtturi privati
 Kooperattivi u partenarjati rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti || S.11 korporazzjonijiet mhux finanzjarji || S.12 korporazzjonijiet finanzjarji ||   ||
 Produtturi pubbliċi li bis-saħħa ta’ leġiżlazzjoni speċjali huma rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti || S.11 korporazzjonijiet mhux finanzjarji || S.12 korporazzjonijiet finanzjarji ||   ||
 Produtturi pubbliċi mhux rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti || Dawk b’karatteristiċi ta’ entitajiet li l-istatus tagħhom huwa kważi dak ta’ korporazzjoni || S.11 korporazzjonijiet mhux finanzjarji || S.12 korporazzjonijiet finanzjarji || S.13 gvern ġenerali ||
 Il-bqija ||   ||   ||   ||
 Istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhux li jagħmlu profitt rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti || S.11 korporazzjonijiet mhux finanzjarji || S. 12 korporazzjonijiet finanzjarji || S.13 gvern ġenerali ||
 Partenarjati mhux rikonoxxuti bħala entitajiet legali u indipendenti   Sjiedi uniċi || Dawk b’karatteristiċi ta’ entitajiet li l-istatus tagħhom huwa kważi dak ta’ korporazzjoni || S.11 korporazzjonijiet mhux finanzjarji || S.12 korporazzjonijiet finanzjarji || S.13 gvern ġenerali || S.15 Istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhux il-profitt li huma ta’ servizz għall-unitajiet domestiċi
 Il-bqija || S.14 unitajiet domestiċi || S.14 unitajiet domestiċi ||   ||
 Uffiċċji ċentrali li t-tip ta’ attività predominanti tal-grupp ta’ korporazzjonijiet ikkontrollati minnhom hija l-produzzjoni ta’ || Oġġetti u servizzi mhux finanzjarji || S.11 korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   ||   ||
 Servizzi finanzjarji ||   || S.12 korporazzjonijiet finanzjarji ||   ||
Unitajiet u industriji lokali ta’ tip ta’ attività
2.144     Il-parti l-kbira tal-unitajiet
istituzzjonali li jipproduċu l-oġġetti u s-servizzi huma
involuti f’kombinazzjoni ta’ attivitajiet fl-istess ħin. Dawn l-unitajiet
jistgħu jkunu involuti f’attività prinċipali, f’xi attivitajiet
sekondarji u wkoll f’xi attivitajiet anċillari.
2.145     Attività sseħħ meta
riżorsi bħal tagħmir, xogħol, teknika ta’ manifattura,
netwerks ta’ informazzjoni jew prodotti huma miġbura flimkien u jwasslu
għall-ħolqien ta’ oġġetti u servizzi speċifiċi. Attività
hija kkaratterizzata minn produzzjoni input ta’ prodotti, proċess ta’
produzzjoni u produzzjoni ta’ prodotti.
L-attivitajiet jistgħu jiġu ddeterminati
b’referenza għal livell speċifiku ta’ NACE Rev. 2
(klassifikazzjoni statistika ta’ attivitajiet ekonomiċi fl-Unjoni
Ewropea).
2.146     Jekk unità twettaq aktar minn
attività waħda, l-attivitajiet kollha li mhumiex attivitajiet
anċillari (ara l-kapitolu 3, paragrafu 3.12)
jitqiesu skont il-valur miżjud gross. Fuq il-bażi tal-valur miżjud gross prevalenti
ġġenerat, tista’ mbagħad tinstilet distinzjoni bejn attività prinċipali
u attivitajiet sekondarji.
2.147     Sabiex jiġu analizzati
l-flussi li jinħolqu fil-proċessi ta’ produzzjoni u fl-użu
tal-oġġetti u s-servizzi, huwa meħtieġ li
jintgħażlu unitajiet li jenfasizzaw relazzjonijiet ta’ natura
teknikoekonomika. Din il-ħtieġa tfisser li unitajiet istituzzjonali
jridu jinqasmu f’unitajiet iżgħar u aktar omoġenji fejn
għandu x’jaqsam it-tip ta’ produzzjoni. Unitajiet lokali ta’ tip ta’
attività jrid ikollhom l-għan li din il-ħtieġa jissodisfawha
b’approċċ operattiv.
L-unità lokali tat-tip ta’ attività
2.148     Definizzjoni: L-unità lokali
tat-tip ta’ attività (KAU lokali) hija l-parti ta’ KAU li tikkorrispondi
għal unità lokali. Fl-SNA u l-ISIC Rev. 4, il-KAU lokali
tissejjaħ stabbiliment. Il-KAU tiġbor flimkien il-partijiet kollha
ta’ unità istituzzjonali fil-kapaċità tagħha ta’ produttriċi li
tikkontribwixxi għall-prestazzjoni ta’ attività f’livell ta’ klassi (erba’
ċifri) skont in-NACE Rev. 2 u tikkorrispondi għal suddiviżjoni
operattiva waħda jew aktar tal-unità istituzzjonali. Is-sistema ta’
informazzjoni tal-unità istituzzjonali trid tkun kapaċi li għal kull
KAU lokali tindika jew tikkalkula għallinqas il-valur tal-produzzjoni,
il-konsum intermedjat, u l-kumpens għall-impjegati, l-eċċess
operattiv u l-formazzjoni tal-impjieg u l-kapital fiss gross.
L-unità lokali hija unità istituzzjonali li
tipproduċi l-oġġetti jew is-servizzi jkunu jinsabu f’lok
ġeografikament identifikabbli.
KAU lokali tista’ tikkorrispondi għal unità
istituzzjonali bħala produttriċi; min-naħa
l-oħra, ma tista’ qatt tappartjieni għal żewġ unitajiet
istituzzjonali differenti.
2.149     Jekk unità istituzzjonali li
tipproduċi l-oġġetti jew is-servizzi jkollha attività
prinċipali kif ukoll attività sekondarja waħda jew diversi, tkun
suddiviża f’għadd korrispondenti ta’ KAUs, u l-attivitajiet
sekondarji jiġu kklassifikati f’kategoriji differenti minn tal-attività
prinċipali. L-attivitajiet anċillari ma għandhomx jinfirdu
mill-attivitajiet prinċipali u sekondarji. Iżda KAUs li jaqgħu
f’kategorija partikolari fl-ambitu tas-sistema ta’ klassifikazzjoni
jistgħu jipproduċu prodotti barra mill-grupp omoġenju
abbażi ta’ attivitajiet sekondarji marbuta magħhom li ma
jistgħux jiġu identifikati separatament permezz ta’ dokumenti ta’
kontabilità disponibbli. Għaldaqstant, KAU tista’ twettaq attività
sekondarja waħda jew aktar.
L-industrija
2.150     Definizzjoni: Industrija hija
magħmula minn grupp ta’ KAUs lokali involuti fl-istess tip ta’ attività
jew tip ta’ attività simili. Fuq livell ta’ klassifikazzjoni l-aktar dettaljat,
industrija tinkludi l-KAUs lokali kollha li jaqgħu fl-ambitu ta’ klassi
unika (erba’ ċifri) tan-NACE rev. 2 u li huma għalhekk involuti
fl-istess attività ddefinita fin-NACE rev. 2.
Industriji jinkludu kemm KAUs lokali li
jipproduċu oġġetti u servizzi għas-suq kif ukoll KAUs
lokali li jipproduċu oġġetti u servizzi mhux għas-suq. Skont id-definizzjoni tagħha, industrija tinkludi grupp ta’ KAUs
lokali involuti fl-istess tip ta’ attività produttiva, irrispettivament minn
jekk l-unitajiet istituzzjonali li jappartjienu għalihom jipproduċux
jew le prodotti għas-suq jew mhux għas-suq.
2.151     L-industriji jiġu
kklassifikati fi tliet kategoriji:
a)      Industriji li
jipproduċu oġġetti u servizzi (industriji tas-suq) u
oġġetti u servizzi għall-użu aħħari proprju
tagħhom; Servizzi għal użu aħħari proprju huma
servizzi għar-residenzi, u servizzi domestiċi prodotti permezz
tal-impjieg ta’ persunal imħallas;
b)      Industriji li
jipproduċu oġġetti u servizzi mhux għas-suq ta’ gvern
ġenerali: industriji mhux tas-suq ta’ gvern ġenerali;
c)      Industriji li
jipproduċu oġġetti u servizzi mhux għas-suq ta’
istituzzjonijiet li l-għan tagħhom mhuwiex dak li jagħmlu
l-profitt u li jservu lill-unitajiet domestiċi.
Klassifikazzjoni tal-industriji
2.152     Il-klassifikazzjoni użata
għar-raggruppament ta’ Unitajiet Tip ta’ Attività (KAUs) lokali
f’industriji hija l-NACE Rev. 2.
Unitajiet ta’ produzzjoni omoġenja u
fergħat omoġenji
2.153     Għall-analiżi
tal-proċess tal-produzzjoni, l-aktar unità adatta hija l-unità
tal-produzzjoni omoġenja. Din l-unità għandha attività unika
ddefinita mill-input tagħha, il-proċess tal-produzzjoni u
r-riżultat tagħha.
L-unità ta’ produzzjoni omoġenja
2.154     Definizzjoni: Unità ta’
produzzjoni omoġenja twettaq attività unika li hija identifikata
mill-input tagħha, il-proċess ta’ produzzjoni tagħha u
mill-output tagħha. Il-prodotti li jikkostitwixxu l-inputs u l-outputs
tagħha jintgħarfu minn xulxin permezz tal-karatteristiċi
fiżiċi tagħhom, kemm jiġu pproċessati u t-teknika ta’
produzzjoni użata. Dawn jistgħu jiġu identifikati minn
klassifikazzjoni ta’ prodotti (Klassifikazzjoni ta’ Prodotti skont l-Attività -
CPA). Is-CPA hija klassifikazzjoni tal-prodotti li l-elementi tagħha huma
strutturati skont il-kriterju tal-oriġini industrijali. Id-definizzjoni
ta’ oriġini industrijali hi mogħtija mill-NACE Rev. 2.
Il-fergħa omoġenea
2.155     Definizzjoni: Il-fergħa
omoġenja tinkludi unitajiet ta’ produzzjoni omoġenja. Il-ġabra
ta’ attivitajiet koperti minn fergħa omoġenja hija identifikata minn
referenza għall-klassifikazzjoni tal-prodott. Il-fergħa omoġenja
tipproduċi dawk l-oġġetti jew servizzi speċifikati
fil-klassifikazzjoni u l-ebda prodott ieħor.
2.156     Fergħat omoġenji huma
unitajiet imfassla għal analiżi ekonomika. Normalment, l-unitajiet
ta’ produzzjoni omoġenja ma jistgħux jiġu osservati direttament;
id-dejta miġbura mill-unitajiet użata fi stħarriġ ta’
statistika għandha tiġi organizzata mill-ġdid biex jiġu
ffurmati fergħat omoġenji.
MT
 || IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 20.12.2010
COM(2010) 774 finali
Anness A/Kapitolu 03

ANNESS A tal-
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
TAL-KUNSILL
dwar is-Sistema Ewropea ta' kontijiet
nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea
ANNESS A
KAPITOLU 3: TRANŻAZZJONIJIET
FI PRODOTTI U ASSI MHUX PRODOTTI
TRANŻAZZJONIJIET FI PRODOTTI B’MOD ĠENERALI
3.01       Definizzjoni: Il-prodotti huma
l-oġġetti u s-servizzi kollha li huma maħluqin fi ħdan
il-konfini tal-produzzjoni. Il-produzzjoni hija definita fil-paragrafu 3.07.
3.02       Il-kategoriji
ewlenin li ġejjin ta’ tranżazzjonijiet fi prodotti huma distinti
fl-ESA:
 Kategoriji tat-tranżazzjonijiet ||   || Kodiċi
 Produttività ||   || P.1
 Konsum intermedju ||   || P.2
 Nefqa finali f’konsum ||   || P.3
 Konsum finali attwali ||   || P.4
 Formazzjoni ta’ kapital gross ||   || P.5
 Esportazzjoni ta’ oġġetti u servizzi ||   || P.6
 Importazzjonijiet ta’ oġġetti u servizzi ||   || P.7
3.03       It-tranżazzjonijiet
fil-prodotti huma rreġistrati fil-kontijiet li ġejjin:
a)      Fil-kont
tal-bilanċ tal-oġġetti u s-servizzi, il-prodott u
l-importazzjonijiet huma rreġistrati bħala riżorsi u
t-tranżazzjonijiet l-oħra fil-prodotti huma rreġistrati
bħala użi;
b)      Fil-kont
tal-produzzjoni, il-prodott huwa rreġistrat bħala riżorsa u l-konsum
intermedju huwa rreġistrat bħala użu; il-valur gross miżjud
huwa l-partita li tibbilanċja dawn iż-żewġ
tranżazzjonijiet fil-prodotti.
c)      Fil-kont
tal-użu tad-dħul disponibbli, in-nefqa finali f’konsum hija
rreġistrat bħala użu;
d)      Fil-kont tal-użu
tad-dħul disponibbli aġġustat, il-konsum finali attwali huwa
rreġistrat bħala użu;
e)      Fil-kont kapitali,
il-formazzjoni ta’ kapital gross hija rreġistrata bħala użu
(bidla fl-assi mhux finanzjarji);
f)       Fil-kont estern
tal-oġġetti u s-servizzi, l-importazzjonijiet tal-oġġetti u
s-servizzi huma rreġistrati bħala riżorsa, u l-esportazzjonijiet
tal-oġġett u s-servizzi huma rreġistrati bħala użi.
Ħafna mill-partiti ewlenin ta' bilanċjar
fil-kontijiet, bħall-valur miżjud, il-Prodott Domestiku Gross ,
id-Dħul Nazzjonali u d-dħul disponibbli, huma definiti f'termini ta'
tranżazzjonijiet fi prodotti. Id-definizzjoni ta’
tranżazzjonijiet fi prodotti tiddefinixxi dawn il-partiti ta’
bilanċjar
3.04       Fit-tabella
tal-provvisti, il-prodott u l-importazzjonijiet huma rreġistrati
bħala provvisti. Fit-tabella tal-użu, il-konsum intermedju,
il-formazzjoni ta’ kapital gross, in-nefqa finali f’konsum u
l-esportazzjonijiet huma rreġistrati bħala użi. Fit-tabella
simetrika tal-input-output, il-prodott u l-importazzjonijiet huma
rreġistrati bħala provvisti u t-tranżazzjonijiet l-oħra
fil-prodotti bħala użi.
3.05       Il-provvisti
tal-prodotti huma valutati bil-prezzijiet bażiċi (ara
l-paragrafu 3.44.). L-użi tal-prodotti huma valutati bil-prezzijiet
tax-xiri (ara l-paragrafu 3.06.). Għal ċertu tipi ta’ provvisti
u użi, pereżempju għall-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet
tal-oġġetti, jintużaw prinċipji ta’ valutazzjoni aktar
speċifiċi.
3.06       Definizzjoni:
Il-prezz tax-xerrej huwa l-prezz li x-xerrej
iħallas għall-prodotti. Il-prezz tax-xerrej
jinkludi dawn li ġejjin:
a)      Taxxi nieqes
is-sussidji fuq il-prodotti (iżda minbarra taxxi deduċibbli
bħall-VAT fuq il-prodotti);
b)      Imposti
għat-trasport imħallsa separatament mix-xerrej għall-kunsinna
fil-ħin u l-post meħtieġ;
c)      Deduzzjonijiet
għal kwalunkwe skontijiet għax-xiri bl-ingrossa jew off-peak
mill-prezzijiet jew l-imposti standard;
Il-prezz tax-xerrej jeskludi dawn li ġejjin:
d)      Imgħax jew
ħlasijiet għas-servizzi miżjuda taħt arranġamenti
tal-kreditu;
e)      Imposti żejda
li jirriżultaw minn ħlas tard, fejn ħlas tard ifisser nuqqas ta'
ħlas fil-perjodu dikjarat fiż-żmien li jkun sar ix-xiri.
Jekk iż-żmien tal-użu ma
jikkoinċidix maż-żmien tax-xiri, isiru aġġustamenti sa
valur li jqis il-bidliet fil-prezz minħabba li jkun għadda
ż-żmien (f’mod simetriku għall-bidliet fil-prezzijiet
tal-inventarji). It-tali modifiki huma importanti jekk
il-prezzijiet tal-prodotti involuti jinbidlu sinifikament fi żmien sena.
PRODUZZJONI U L-PRODOTT
3.07       Definizzjoni:

Il-produzzjoni hija attività li titwettaq
taħt il-kontroll, ir-responsabbiltà u l-ġestjoni ta’ unità
istituzzjonali li tuża inputs tax-xogħol, kapital u oġġetti
u servizzi għall-produzzjoni tal-oġġetti u s-servizzi.
Il-produzzjoni ma tkoprix proċessi naturali
mingħajr ebda involviment jew direzzjoni mill-bniedem, bħat-tkabbir
mhux amministrat ta' stokkijiet tal-ħut f'ilmijiet internazzjonali,
iżda l-produzzjoni tinkludi l-akkwakultura.
3.08       Il-produzzjoni
tinkludi:
a)      Il-produzzjoni
tal-oġġetti jew is-servizzi individwali u kollettivi kollha li huma
provduti lill-unitajiet minbarra lill-produtturi tagħhom;
b)      Il-produzzjoni
għall-kont proprju tal-oġġetti kollha li jinżammu
mill-produtturi tagħhom għall-konsum aħħari proprju jew
għall-formazzjoni ta’ kapital fiss gross.
Eżempji ta’ produzzjoni għall-kont
proprju għall-formazzjoni ta' kapital fiss gross hija l-produzzjoni ta’
assi fissi bħall-kostruzzjoni, l-iżvilupp ta' softwer u
l-esplorazzjoni għall-minerali għall-formazzjoni ta' kapital fiss
gross proprju. Il-kunċett tal-formazzjoni ta' kapital
fiss gross huwa deskritt fil-paragrafi 3.126. – 3.134.
Il-produzzjoni għall-kont proprju
tal-oġġetti mill-unitajiet domestiċi ġeneralment
għandha x’taqsam ma':
(1)     il-kostruzzjoni għall-kont proprju
ta’ abitazzjonijiet;
(2)     il-produzzjoni u l-ħażna ta'
prodotti agrikoli;
(3)     l-ipproċessar ta’ prodotti agrikoli,
bħall-produzzjoni tad-dqiq bit-tħin, il-priżervazzjoni tal-frott
bit-tnixxif u l-ibbottiljar; il-produzzjoni ta’ prodotti tal-ħalib
bħal butir u ġobon u l-produzzjoni tal-birra, l-inbid u l-ispirti;
(4)     il-produzzjoni ta’ prodotti oħra
primarji, bħax-xogħol tas-salini, il-qtugħ tal-pit u l-ġarr
tal-ilma;
(5)     tipi oħra ta’ proċessar,
bħall-insiġ tad-drapp, il-produzzjoni tal-fuħħar u
l-manifattura tal-għamara.
c)      Il-produzzjoni
għall-kont proprju ta’ servizzi ta’ abitazzjoni minn okkupanti sidien;
d)      Servizzi
domestiċi u personali li jitwettqu permezz tal-impjieg ta' personal
domestiku mħallas;
e)      Attivitajiet
volontarji li jirriżultaw f'oġġetti. Eżempji ta' tali
attivitajiet huma l-kostruzzjoni ta' abitazzjoni, knisja jew bini ieħor. Attivitajiet
volontarji li ma jirriżultawx f’oġġetti, pereżempju
xogħol ta’ kertejker u tindif mingħajr ħlas, huma esklużi.
L-attivitajiet kollha elenkati hawn fuq minn a) sa
e) huma inklużi bħala produzzjoni irrispettivament minn jekk ikunux
illegali jew jekk ikunux irreġistrati mal-awtoritajiet fiskali,
tas-sigurtà soċjali, tal-istatistika u awtoritajiet pubbliċi
oħra.
Il-produzzjoni għall-kont proprju ta’
oġġett mill-unitajiet domestiċi għandha tiġi
rreġistrata jekk din it-tip ta' produzzjoni hija sinifikanti,
jiġifieri, jekk wieħed jemmen li hija importanti f’termini
kwantitattivi relatata mal-provvista totali ta' dak l-oġġett
f'pajjiż.
Fl-ESA, l-unika produzzjoni ta’ oġġetti
għall-kont proprju minn unitajiet domestiċi li hija inkluża,
hija il-kostruzzjoni tal-abitazzjonijiet u l-produzzjoni, il-ħażna u
l-ipproċessar ta’ prodotti agrikoli.
3.09       Il-produzzjoni
teskludi l-produzzjoni ta’ servizzi domestiċi u personali li huma prodotti
u kkunsmati fl-istess unità domestika. Eżempji ta' servizzi domestiċi
prodotti mill-unitajiet domestiċi nfushom li huma esklużi huma dawn:
a)      It-tindif,
id-dekorazzjoni u l-manutenzjoni tal-abitazzjoni safejn dawn l-attivitajiet
huma komuni wkoll għall-kerrejja;
b)      It-tindif, il-manutenzjoni u t-tiswija ta’
oġġetti tad-dar li jservu fit-tul;
c)      Il-preparazzjoni u
d-distribuzzjoni ta' ikliet;
d)      Il-kura,
it-taħriġ u l-istruzzjoni tat-tfal;
e)      Il-kura tal-morda,
id-dgħajfa jew ix-xjuħ; u
f)       It-trasport
tal-membri tal-unità domestika jew l-oġġetti tagħhom.
Is-servizzi domestiċi u personali prodotti
billi jiġi impjegat persunal domestiku bi ħlas u s-servizzi ta'
abitazzjonijiet okkupati mis-sid huma inklużi fil-produzzjoni.
Attivitajiet prinċipali, sekondarji
u anċillari
3.10       Definizzjoni:

L-attività prinċipali ta’ KAU (unità tat-tip
tal-attività) lokali hija l-attività li l-valur miżjud tagħha
jaqbeż dak ta’ kwalunkwe attività oħra mwettqa fl-istess unità. Il-klassifikazzjoni tal-attività prinċipali hija determinata
b'referenza għall-NACE rev. 2, l-ewwel fl-ogħla livell
tal-klassifikazzjoni u mbagħad f'livelli iżjed dettaljati.
3.11       Definizzjoni:

Attività sekondarja hija attività li titwettaq
f’KAU lokali waħda flimkien mal-attività prinċipali. Il-prodott tal-attività sekondarja huwa prodott sekondarju.
3.12       Definizzjoni:
Attività anċillari hija attività li
l-produttività tagħha tkun maħsuba għal użu fi ħdan
intrapriża.
Attività anċillari hija attività ta' sostenn
imwettqa f'impriża sabiex biex tipperemetti li jitwettqu l-attivitajiet
prinċipali jew sekondarji ta' KAU lokali. L-inputs kollha kkonsmati minn
attività anċillari — materjali, ħidma, konsum ta' kapital fiss,
eċċ. — huma trattati bħala inputs fl-attività prinċipali
jew sekondarja li hija tappoġġja;
Eżempji ta’ attivitajiet anċillari huma:
a)      Ix-xiri;
b)      Il-bejgħ;
c)      It-tqegħid fis-suq;
d)      Il-kontabilità;
e)      L-ipproċessar tad-dejta;
f)       It-trasportazzjoni;
g)      Il-ħażna;
h)      Il-manutenzjoni;
i)       It-tindif; u
j)       Is-servizzi tas-sigurtà.
L-intrapriżi għandhom l-għażla
bejn l-ingaġġar ta’ attivitajiet anċillari jew ix-xiri ta’ dawn
l-attivitajiet fis-suq minn produtturi tas-servizzi speċjalizzati.
Il-formazzjoni tal-kapital tal-kont proprju mhix
attività anċillari.
3.13       L-attivitajiet anċillari
mhuxmiex iżolati biex jiffurmaw entitajiet distinti jew separati
mill-attivitajiet prinċipali jew sekondarji jew l-entitajiet li jservu.
Skont dan, l-attivitajiet anċillari għandhom jiġu integrati
mal-KAU lokali li jservu.
L-attivitajiet anċillari
jistgħu jitwettqu f'postijiet separati, f'lokalità f'reġjun
ieħor differenti minn dak tal-KAU lokali li jkunu jservu. L-applikazzjoni
stretta tar-regola msemmija hawn fuq fir-rigward tal-allokazzjoni
ġeografika tal-attivatijiet anċillari tkun tirriżulta
f’sottostima tal-aggregati fir-reġjuni fejn ikunu kkonċentrati
l-attivitajiet anċillari. Għalhekk skont il-prinċipju
tar-residenza, dawn għandhom jiġu allokati għar-reġjun fejn
ikun jinsabu l-attivitajiet anċillari; dawn jibqgħu fl-istess industrija
bħal-KAU lokali li jservu.
Prodott (P.1)
3.14       Definizzjoni:

Il-prodott jikkonsisti mit-total tal-prodotti
maħluqa matul il-perjodu bażi tal-kontijiet.
Eżempji ta’ prodott jinkludu dawn li
ġejjin:
a)      L-oġġetti
u s-servizzi li KAU lokali waħda tipprovdi lil KAU lokali differenti
tal-istess unità istituzzjonali;
b)      L-oġġetti
prodotti minn KAU lokali u jibqgħu fl-inventarji fl-aħħar
tal-perjodu li fih jiġu prodotti, hu x’inhu l-użu sussegwenti
tagħhom. L-oġġetti u s-servizzi prodotti u kkunsmati fl-istess
perjodu bażi tal-kontijiet u fl-istess KAU lokali ma jiġux
identifikati separatament. Dawn mhumiex irreġistrati bħala parti
mill-prodott jew il-konsum intermedju ta' dik il-KAU lokali.
3.15       Meta unità
istituzzjonali fiha iżjed minn KAU lokali waħda, il-prodott tal-unità
istituzzjonali huwa s-somma tal-prodotti tal-KAUs lokali komponenti
tagħha, inklużi l-prodotti kkunsinjati bejn il-KAUs komponenti
lokali.
3.16       It-tliet
tipi ta’ prodotti huma distinti fl-ESA:
a)      prodott tas-suq (P.11);

b)      prodott
għall-użu finali proprju (P.12);
c)      prodott mhux tas-suq
(P.13).
Din id-distinzjoni hija applikata wkoll
għall-KAUs lokali u l-unitajiet istituzzjonali:
a)      produtturi tas-suq;
b)      produtturi
għall-użu finali proprju;
c)      produtturi mhux
tas-suq.
Id-distinzjoni bejn tas-suq, għall-użu
finali proprju u mhux tas-suq hija fundamentali minħabba dan li ġej:
a)      Din taffettwa
l-valutazzjoni tal-prodott u l-kunċetti relatati, bħall-valur
miżjud, il-Prodott Gross Domestiku u n-nefqa tal-konsum finali mill-gvern
u l-NPISH (Istituzzjonijiet bla skop ta’ qligħ li jservu l-unitajiet
domestiċi ).
b)      Din taffettwa
l-klassifikazzjoni tal-unitajiet istituzzjonali skont is-settur,
pereżempju liema unitajiet huma inklużi fis-settur tal-gvern
ġenerali u liema mhumiex.
Id-distinzjoni tiddetermina
l-prinċipji ta’ valutazzjoni li jridu jiġu applikati
għall-prodott. Il-prodott
tas-suq u l-prodott li jsir għall-użu finali proprju huma valutati fi
prezzijiet bażiċi. Il-prodott
totali ta’ produtturi mhux tas-suq jiġi valutat billi jingħaddu
l-kostijiet tal-produzzjoni. Il-prodott tal-unitajiet
istituzzjonali huwa valutat bħala s-somma tal-prodotti tal-KAUs lokali
tagħhom u għalhekk jiddependi fuq id-distinzjoni bejn suq, għal
użu finali proprju, u mhux-suq.
Id-distinzjoni tintuża wkoll biex
tikklassifika unitajiet istituzzjonali skont is-settur. Il-produtturi
mhux għas-suq jiġu kklassifikati fis-setturi Gvern Ġenerali jew
Istituzzjonijiet Mhux Intiżi għall-Profitt li Jservu l-Unitajiet
Domestiċi.
Id-distinzjonijiet huma definiti minn fuq 'l
isfel, jiġifieri d-distinzjoni tiġi definita l-ewwel
għall-unitajiet istituzzjonali, imbagħad għall-KAUs lokali u
wara għall-prodott tagħhom.
Fil-livell tal-produttività, il-prodott jiġi
kklassifikat bħala prodott tas-suq, prodott għall-użu finali
proprju u prodott mhux tas-suq skont il-karatteristiċi tal-unità
istituzzjonali u l-KAU lokali li tipproduċi dak il-prodott.
3.17       Definizzjoni:

Il-prodott tas-suq jikkonsisti minn prodott li
huwa disponibbli fis-suq jew maħsub biex ikun disponibbli fis-suq.
3.18       Il-prodott
tas-suq jinkludi:
a)      prodotti mibjugħin
għal prezzijiet ekonomikament sinifikanti;
b)      prodotti li
jiġu mparta;
c)      prodotti użati
għall-ħlasijiet in natura (inkluż il-kumpens
lill-impjegati in natura u dħul imħallat in natura);
d)      prodotti forniti
minn KAU lokali waħda lil oħra fl-istess unità istituzzjonali biex
jintużaw bħala inputs intermedji jew għall-użu finali;
e)      prodotti
miżjuda mal-inventarji tal-prodotti lesti u xogħol mhux komplut
maħsuba għal wieħed jew iżjed mill-użi msemmija
(inkluż it-tkabbir naturali ta’ prodotti tal-annimali u tal-ħxejjex u
strutturi mhux lesti li x-xerrej tagħhom mhuwiex magħruf).
3.19       Definizzjoni:
Prezzijiet ekonomikament sinifikanti huma
prezzijiet li għandhom effett sostanzjali fuq l-ammonti tal-prodotti li
l-produtturi huma lesti jipprovdu u fuq l-ammonti tal-prodotti li x-xerrejja
jixtiequ jakkwistaw. Dawn il-prezzijiet jirriżultaw
meta japplikaw iż-żewġ kundizzjonijiet li ġejjin:
a)      Il-produttur
għandu inċentiv biex jaġġusta l-provvista jew bil-għan
li jagħmel profitt maż-żmien jew, bħala minimu, li jkopri
l-kapital u spejjeż oħra; u
b)      Il-konsumaturi
għandhom il-libertà li jixtru jew li ma jixtrux u jagħmlu
l-għażla tagħhom abbażi tal-prezzijiet li jintalbu.
Il-prezzijiet li mhumiex ekonomikament sinifikanti
probabbli jiġu mitluba sabiex jinġabar xi dħul jew jinkiseb xi
tnaqqis fid-domanda żejda li tista’ sseħħ meta s-servizzi
jiġu provduti kompletament b’xejn.
Il-prezz ekonomikament sinifikanti ta' prodott
huwa definit f’relazzjoni mal-unità istituzzjonali u l-KAU lokali li
pproduċiet il-prodott. Pereżempju,
il-prodotti kollha tal-intrapriżi mhux inkorporati posseduti
mill-unitajiet domestiċi mibjugħin lil unitajiet istituzzjonali
oħra jinbiegħu għal prezzijiet ekonomikament sinifikanti,
jiġifieri jridu jitqiesu bħala prodott għas-suq. Fil-każ tal-prodott ta' unitajiet
istituzzjonali oħra, l-abbiltà ta' mpenn f'attività tas-suq bi prezzijiet
ekonomikament sinifikanti tiġi kkontrollata notevolment permezz ta'
kriterju kwantitattiv (il-kriterju tal-50%), bl-użu tal-proporzjoni
tal-bejgħ kontra l-ispejjeż tal-produzzjoni. Biex tkun produttur
tas-suq, l-unità għandha tkopri talanqas 50% tal-ispejjeż tagħha
permezz tal-bejgħ tagħha tul perjodu sostnut ta' għadd ta' snin.

3.20       Definizzjoni:

Il-prodott għall-użu finali proprju
jikkonsisti minn oġġetti jew servizzi li jinżammu jew
għall-konsum finali proprju jew għall-formazzjoni ta’ kapital
mill-istess unità istituzzjonali.
3.21       Il-prodotti
miżmuma għall-konsum finali proprju jistgħu jiġu prodotti
biss mis-settur tal-unitajiet domestiċi.
a)      Prodotti agrikoli
miżmuma mill-bdiewa;
b)      Servizzi ta’
abitazzjoni prodotti mill-okkupanti sidien;
c)      Servizzi ta’
unitajiet domestiċi prodotti permezz tal-impjegar ta' personal
imħallas.
3.22       Prodotti użati għall-formazzjoni ta’ kapital proprju
jistgħu jiġu prodotti minn kwalunkwe settur. Eżempji tat-tali prodotti huma:
a)      Għodda
tal-magni speċjali prodotti minn intrapriżi tal-inġinerija;
b)      Abitazzjonijiet, jew
estensjonijiet ta’ abitazzjonijiet, prodotti mill-unitajiet
domestiċi ;
c)      Kostruzzjoni
għall-kont proprju, inkluża kostruzzjoni komunali li titwettaq minn
gruppi ta’ unitajiet domestiċi .
d)      Softwer
għall-kont proprju;
e)      Riċerka u
żvilupp għall-kont proprju. In-nefqa fuq ir-riċerka u
l-iżvilupp jiġu rreġistrati bħala formazzjoni ta' kapital
fiss biss meta jkun inkiseb livell biżżejjed għoli ta'
affidabilità u paragunabilità tal-istimi minn madwar l-Istati Membri tal-UE.
3.23       Definizzjoni:
Il-prodott mhux tas-suq jikkonsisti fi prodotti li jingħataw lil unitajiet
oħra b'xejn, jew għal prezzijiet li mhumiex ekonomikament
sinifikanti.
Prodott mhux tas-suq (P.13) jiġi
suddiviż f’żewġ partiti: ‘Ħlasijiet
għal prodott mhux tas-suq’(p.131), li jikkonsistu minn diversi tariffi u
imposti, u ‘Prodott mhux tas-suq, ieħor’ (p.132), li huwa prodott li
jingħata b’xejn.
Prodott mhux tas-suq jiġi prodott
għar-raġunijiet li ġejjin:
a)      Jista’ jkun
teknikament impossibbli li wieħed iġiegħel lill-individwi
jħallsu għal servizzi kollettivi minħabba li l-konsum ta’ dawn
is-servizzi ma jistax jiġi mmonitorjat u kkontrollat. Il-produzzjoni ta’
servizzi kollettivi tiġi organizzata kollettivament mill-unitajiet
tal-gvern u finanzjata bil-fondi minbarra dawk irċevuti mill-bejgħ,
jiġifieri d-dħul mit-taxxa jew dħul ieħor tal-gvern.
b)      L-unitajiet
tal-gvern u l-NPISHs jistgħu wkoll jipproduċu u jipprovdu
oġġetti jew servizzi lil unitajiet domestiċi individwali li
jistgħu jiċċarġjaw għalihom iżda
jagħżlu li ma jagħmlux dan minħabba politika soċjali jew
ekonomika. Eżempji huma l-provvista tas-servizzi ta’ edukazzjoni jew
tas-saħħa, b’xejn jew għal prezzijiet li mhumiex ekonomikament
sinifikanti.
3.24       Definizzjoni:

Il-produtturi tas-suq huma KAUs lokali jew
unitajiet istituzzjonali li l-maġġoranza tal-prodotti tagħhom
huma prodotti tas-suq.
Jekk KAU lokali jew unità istituzzjonali hija
produttur tas-suq il-prodott tagħha jkun prodott tas-suq, għaliex
il-kunċett ta' prodott tas-suq jiġi definit wara li tiġi
applikata d-distinzjoni tas-suq, għall-użu finali proprju u prodott
mhux tas-suq lill-KAU lokali u l-unità istituzzjonali li pproduċew dak
il-prodott.
3.25       Definizzjoni:

Produtturi għall-użu finali proprju huma
KAUs lokali jew unitajiet istituzzjonali li l-maġġoranza tal-prodotti
tagħhom huma għall-użu finali proprju fl-istess unità
istituzzjonali.
3.26       Definizzjoni:

Produtturi mhux tas-suq huma KAUs lokali jew
unitajiet istituzzjonali li l-maġġoranza tal-prodotti tagħhom
jingħataw b’xejn jew għal prezzijiet mhux ekonomikament sinifikanti.
Unitajiet
istituzzjonali: distinzjoni bejn tas-suq,
għall-użu finali proprju u mhux tas-suq.
3.27       Għall-unitajiet
istituzzjonali bħala produtturi, id-distinzjoni bejn tas-suq,
għall-użu finali proprju u mhux tas-suq hija mogħtija fil-qosor
fit-Tabella 3.1. Il-klassifikazzjoni skont is-settur hija murija wkoll.
 Tabella 3.1 Id-distinzjoni bejn produtturi tas-suq, produtturi għall-użu finali proprju u produttturi mhux tas-suq għall-unitajiet istituzzjonali
 Tip ta’ unità istituzzjonali || Klassifikazzjoni
 Privata jew pubblika? ||   || NPI jew le? || Produttur għas-suq? || Tip ta’ produttur || Settur(i)
 1. Produtturi privati ||   || 1.1 Impriżi mhux inkorporati li huma proprjetà ta' unitajiet domestiċi (bl-esklużjoni ta' impriżi kważi-korporazzjonijiet proprjetà ta' unitajiet domestiċi) ||   ||     ||   ||     ||   || 1.1 Għas-suq jew għall-użu proprju aħħari = ||   || Unitajiet domestiċi
   ||   || 1.2 Produtturi privati oħrajn (inkluż l-impriżi kważi-korporazzjonijiet proprjetà ta' unitajiet domestiċi) ||   || 1.2.1 NPIs privati ||   || 1.2.1.1 Iva ||   || 1.2.1.1 = Suq ||   || Korporazzjonijiet
   ||   ||   ||   ||   ||   || 1.2.1.2 Le ||   || 1.2.1.2 = mhux għas-suq ||   || NPISH
   ||   ||   ||   || 1.2.2 Produtturi privati oħrajn mhux NPI ||   ||   ||   || 1.2.2= Suq ||   || Korporazzjonijiet
 2. Produtturi pubbliċi ||   ||   ||   ||   ||   || 2.1 Iva ||   || 2.1 = Market ||   || Korporazzjonijiet
   ||   ||   ||   ||   ||   || 2.2 Le ||   || 2.2 = mhux għas-suq ||   || Gvern Ġen.
3.28       It-Tabella 3.1 turi li
sabiex jiġi determinat jekk unità istituzzjonali għandhiex tiġi
klassifikata bħala produttur tas-suq, produttur għall-użu finali
proprju jew produttur mhux tas-suq, għadd ta’ distinzjonijiet isiru
sekwenzjament. L-ewwel distinzjoni hija bejn produtturi privati u pubbliċi.
Produttur pubbliku huwa produttur li huwa kkontrollat mill-gvern ġenerali,
fejn il-kontroll ikun kif jiddefinixxi l-paragrafu 2.38.
3.29       Kif jidher
fit-Tabella 3.1, il-produtturi privati jinsabu fis-setturi kollha minbarra
l-gvern ġenerali. B’kuntrast, il-produtturi pubbliċi jinsabu biss
fis-settur tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji, fis-settur
tal-korporazzjonijiet finanzjarji u fis-settur tal-gvern ġenerali.
3.30       Kategorija
speċifika ta’ produtturi privati huma l-intrapriżi mhux inkorporati
posseduti mill-unitajiet domestiċi. Dawn huma produtturi tas-suq jew
produtturi għall-użu finali proprju. Dan tal-aħħar
iseħħ fil-każ tal-produzzjoni ta’ servizzi ta’ abitazzjonijiet
okkupati mis-sid u l-produzzjoni proprja tal-oġġetti. L-intrapriżi
kollha mhux inkorporati posseduti minn unitajiet domestiċi huma
klassifikati fis-settur tal-unitajiet domestiċi għajr għal
intrapriżi kważi korporattivi posseduti minn unitajiet
domestiċi. Dawn huma produtturi tas-suq u klassifikati fis-setturi ta'
korporazzjonijiet mhux finanzjarji u korporazzjonijiet finanzjarji.
3.31       Għall-produtturi
l-oħra privati, issir distinzjoni bejn istituzzjonijiet privati
mingħajr skop ta’ qligħ u produtturi oħra privati.
Definizzjoni:
Istituzzjoni privata mhix intiża
għall-profitt (NPI) hija definita bħala entità legali jew
soċjali li taġixxi għall-iskop tal-produzzjoni ta'
oġġetti u servizzi li l-istatus tagħha ma jippermettix li tkun
sors ta’ qligħ, profitt jew qligħ finanzjarju ieħor
għall-unitajiet li jistabbilixxuha, jikkontrollawha jew jiffinanzjawha. Meta l-attivitajiet produttivi tagħhom jiġġenerew
bilanċi operattivi, it-tali bilanċi operattivi ma jistgħux
jiġu fil-pussess ta’ unitajiet istituzzjonali oħra.
NPI privata hija klassifikata
fis-setturi tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji u l-korporazzjonijiet
finanzjarji, jekk tkun produttur għas-suq
NPI privata tiġi kklassifikata fis-settur
NPISH jekk tkun produttur mhux tas-suq, ħlief meta tkun ikkontrollata
mill-gvern. Meta NPI privata tkun ikkontrollata mill-gvern, din tiġi kklassifikata
fis-settur tal-gvern ġenerali.
Il-produtturi privati l-oħrajn kollha li
mhumiex NPIs huma produtturi tas-suq. Dawn huma kklassifikati fis-setturi
korporazzjonijiet mhux finanzjarji u korporazzjonijiet finanzjarji.
3.32       Meta ssir
distinzjoni bejn prodott tas-suq u mhux tas-suq u bejn produtturi tas-suq u
mhux tas-suq, għandhom jintużaw għadd ta’ kriterji. Dawn
il-kriterji tas-suq-mhux tas-suq (ara l-paragrafu 3.19 dwar
id-definizzjoni ta’ prezzijiet ekonomikament sinifikanti) ifittxu li jivvalutaw
l-eżistenza taċ-ċirkostanzi tas-suq u komportament
biżżejjed tas-suq mill-produttur. Skont dan il-kriterju kwantitattiv tas-suq u mhux tas-suq, il-prodotti
mibjugħin għal prezzijiet ekonomikament sinifikanti għandhom
ikopru tal-anqas il-maġġoranza tal-ispejjeż tal-produzzjoni
bil-bejgħ.
3.33       Fl-applikazzjoni ta’ dan
il-kriterju kwantitattiv tas-suq u mhux tas-suq, il-bejgħ u
l-ispejjeż tal-produzzjoni huma definiti kif ġej:
a)      il-bejgħ
għandu jfisser il-bejgħ minbarra t-taxxi fuq il-prodotti iżda
jinkludi l-ħlasijiet kollha li jsiru mill-gvern ġenerali jew
l-Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea u mogħtija lil kwalunkwe tip ta’
produttur f’din it-tip ta’ attività, jiġifieri l-ħlasijiet kollha
marbuta mal-volum jew il-valur tal-prodott huma inklużi, iżda l-ħlasijiet
li jkopru d-defiċit jew iħallsu id-djun huma esklużi.
Din id-definizzjoni ta’ bejgħ tikkorrispondi
għal dik tal-prodott għall-prezzijiet bażiċi minbarra li:
(1)     il-prodott għal prezzijiet
bażiċi huwa definit biss wara li jkun ġie deċiż jekk il-prodott
huwiex tas-suq jew mhux tas-suq: il-bejgħ jintuża biss fl-ivvalutar
tal-prodott tas-suq; il-prodott mhux tas-suq jiġi valutat skont
l-ispejjeż;
(2)     il-ħlasijiet li jsiru mill-gvern
ġenerali biex ikopru defiċit totali tal-korporazzjonijiet u kważi
korporazzjonijiet pubbliċi jikkostitwixxu parti minn sussidji oħra
fuq il-prodotti kif definit fil-paragrafu 4.35.c. Bħala konsegwenza,
il-prodott tas-suq għal prezzijiet bażiċi jinkludi wkoll
il-ħlasijiet li jsiru mill-gvern ċentrali biex ikopri defiċit
totali.
b)      il-bejgħ
jeskludi sorsi oħra ta’ dħul bħall-qligħ (għalkemm
dawn jistgħu jkunu parti normali u mistennija tad-dħul ta’ negozju),
għotjiet ta’ investiment, trasferimenti oħra ta’ kapital
(pereżempju amortizzazzjoni tad-dejn) u x-xiri ta’ strument ta’ kapital;
c)      għall-finijiet
ta’ dan il-kriterju, l-ispejjeż tal-produzzjoni huma ugwali
għas-somma tal-konsum intermedju, il-kumpens għall-impjegati,
il-konsum tal-kapital fiss, taxxi oħra fuq il-produzzjoni kif ukoll
l-ispejjeż tal-kapital. Għal dan il-kriterju ma jiġux imnaqqsa
sussidji oħra fuq il-produzzjoni. Sabiex tiġi żgurata
l-konsistenza tal-kunċetti ta' bejgħ u spejjeż tal-produzzjoni
fl-applikazzjoni tal-kriterju kwantitattiv tas-suq u mhux tas-suq,
l-ispejjeż tal-produzzjoni għandhom jeskludu l-ispejjeż kollha
għall-formazzjoni tal-kapital proprju. Għal raġunijiet ta’
sempliċità, l-ispejjeż tal-kapital jistgħu ġeneralment
jiġu approssimati bil-pagamenti tal-imgħax attwali nett. Madankollu,
għall-produtturi tas-servizzi finanzjarji, tittieħed l-imposta fuq
l-imgħax, jiġifieri ssir korrezzjoni għall-FISIM (servizzi
finanzjarji intermedjarji mkejla b’mod indirett ) (D41).
Il-kriterju kwantitattiv tas-suq u mhux tas-suq
jiġi applikat billi jitqiesu firxa ta' snin. Ċaqliq
żgħir fid-daqs tal-bejgħ minn sena għal oħra ma
jirrikjedix riklassifikazzjoni tal-unitajiet istituzzjonali (u l-KAUs lokali u
l-prodott tagħhom).
3.34       Bħala
illustrazzjoni, il-bejgħ jista’ jikkonsisti minn elementi varji. Pereżempju,
fil-każ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa provduti minn sptar
il-bejgħ jista' jikkorrispondi għal:
a)      l-akkwisti
mill-impjegaturi li jridu jiġu reġistrati bħala dħul in
natura mħallas lill-impjegati tagħhom u n-nefqa finali f’konsum
minn dawn l-impjegati;
b)      l-akkwisti minn
kumpaniji privati tal-assigurazzjoni;
c)      l-akkwisti minn
fondi tas-sigurtà soċjali u l-gvern ġenerali li għandhom
jiġu klassifikati bħala benefiċċji soċjali in
natura;
d)      l-akkwisti minn
unitajiet domestiċi mingħajr rimborż (nefqa finali
f’konsum).
Is-sussidji l-oħra fuq il-produzzjoni u
r-rigali (pereżempju mill-organizzazzjonijiet tal-karità) irċevuti
biss mhumiex trattati bħala bejgħ.
Fl-istess mod, bħala eżempju
illustrattiv, il-bejgħ ta’ servizzi ta’ trasport minn intrapriża
jista’ jikkorrispondi għal konsum intermedju mill-produtturi, dħul in
natura provdut mill-impjegaturi, benefiċċji soċjali in
natura provduti mill-gvern u akkwisti mill-unitajiet
domestiċi mingħajr rimborż.
3.35       Istituzzjonijiet
privati mingħajr skop ta’ qligħ li jservu lin-negozji huma każ
speċjali. Dawn huma normalment finanzjati mill-kontribuzzjonijiet jew
sottoskrizzjonijiet mill-grupp ta’ negozji kkonċernat. Is-sottoskrizzjonijiet
mhumiex trattati bħala trasferimenti iżda bħala pagamenti
għas-servizzi mogħtija, jiġifieri bħala bejgħ. Dawn
l-NPIs għalhekk huma produtturi tas-suq u huma klassifikati fis-setturi
tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji u korporazzjonijiet finanzjarji.
3.36       Meta
jiġi applikat il-kriterju ta’ paragunar tal-bejgħ u l-ispejjeż
tal-produzzjoni ta’ NPIs privati jew pubbliċi, l-inklużjoni
fil-bejgħ tal-ħlasijiet kollha marbuta mal-volum tal-prodott tista’
jkun qarrieqa f’ċertu każijiet speċifiċi. Bħala
eżempju illustrattiv, dan jista’ japplika pereżempju
għall-finanzjament ta’ skejjel privati u pubbliċi. Il-ħlasijiet
mill-gvern ġenerali jistgħu jkunu marbuta man-numru ta’ studenti
iżda jkunu soġġetti għan-negozjati mal-gvern ġenerali.
F’każ bħal dan, dawn il-ħlasijiet ma jiġux
irreġistrati bħala bejgħ, għalkemm jista’ jkollhom
konnessjoni espliċita ma’ kejl tal-volum tal-prodott, bħan-numru ta’
studenti. Dan jimplika li skola ffinanzjata prinċipalment mit-tali
ħlasijiet hija produttur mhux tas-suq.
3.37       Il-produtturi
pubbliċi jistgħu jkunu produtturi tas-suq jew produtturi mhux
tas-suq. Il-produtturi tas-suq jiġu kklassifikati fis-setturi
tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji u finanzjarji. Jekk l-unità
istituzzjonali hija produttur mhux tas-suq, din tiġi klassifikata
fis-settur tal-gvern ġenerali.
3.38       Il-KAUs
lokali u l-prodotti tagħhom: distinzjoni bejn dawk tas-suq,
għall-użu finali proprju u mhux tas-suq. Il-prodott tagħhom
għalhekk jista’ jiġi reġistrat biss bħala prodott tas-suq
jew prodott għall-użu finali proprju u jiġi valutat f’dan il-mod
(ara l-paragrafi 3.42 - 3.53).
3.39       Il-KAUs
lokali bħala produtturi mhux tas-suq jistgħu jipprovdu bħala
prodott sekondarju prodotti tas-suq u prodotti għall-użu finali
proprju. Il-prodott għall-użu finali proprju jikkonsisti
mill-formazzjoni ta’ kapital proprju. L-okkorrenza ta’ prodott tas-suq
għandha fil-prinċipju tiġi determinata bl-applikazzjoni
tal-kriterji kwalitattivi u kwantitattivi tas-suq-mhux tas-suq lil prodotti
individwali. It-tali prodott tas-suq sekondarju minn produtturi mhux tas-suq
jista’ jkun pereżempju meta l-isptarijiet tal-gvern iżommu prezzijiet
ekonomikament sinifikanti għal uħud mis-servizzi tagħhom.
3.40       Eżempji oħra huma
l-bejgħ ta’ riproduzzjonijiet minn mużewijiet tal-gvern u
l-bejgħ tat-tbassir tat-temp minn istituti tal-meteoroloġija.
3.41       Il-produtturi
mhux tas-suq jista’ jkollhom ukoll dħul mill-bejgħ tal-prodott mhux
tas-suq tagħhom għal prezzijiet mhux ekonomikament sinifikanti,
pereżempju d-dħul li jagħmel mużew mill-biljetti
tad-dħul. Dan id-dħul huwa prodott ieħor mhux tas-suq. Madankollu,
jekk huwa diffiċli li ssir distinzjoni bejn iż-żewġ tipi
ta’ dħul (dħul mill-biljetti u dak mill-bejgħ ta' powsters u
kartolini), dawn kollha jistgħu jiġu trattati jew bħala
dħul għal prodott għas-suq jew inkella bħala dħul minn
prodott mhux tas-suq. L-għażla bejn dawn iż-żewġ
reġistrazzjonijiet alternattivi għandha tiddependi fuq l-importanza
relattiva supposta taż-żewġ tipi ta’ dħul (mill-biljetti
kontra dawk mill-bejgħ ta’ powsters u kartolini).
Żmien
tar-reġistrazzjoni u valutazzjoni tal-prodott
3.42       Il-prodott
għandu jiġi reġistrat u valutat meta jiġi ġenerat mill-proċess
tal-produzzjoni
3.43       Il-prodott
kollu għandu jiġi valutat bil-prezzijiet bażiċi, iżda
konvenzjonijiet speċifiċi japplikaw għal dan li ġej:
a)      il-valutazzjoni
tal-prodott mhux għas-suq;
b)      il-valutazzjoni
tal-prodott totali ta’ produttur mhux tas-suq (KAU lokali);
c)      il-valutazzjoni
tal-prodott kollu ta’ unità istituzzjonali li KAU lokali tagħha huwa
produttur mhux tas-suq.
3.44       Definizzjoni:

Il-prezz bażiku huwa l-prezz li jirċievu
l-produtturi mix-xerrej għal unità ta’ oġġett jew servizz
prodott nieqes kwalunkwe taxxa (jiġifieri taxxi fuq prodotti) pagabbli fuq
dik l-unità bħala konsegwenza tal-produzzjoni jew bejgħ tagħha,
flimkien ma’ kwalunkwe sussidju (jiġifieri sussidji fuq prodotti)
riċevibbli fuq dik l-unità bħala konsegwenza tal-produzzjoni jew
bejgħ tagħha. Dan jeskludi
kwalunkwe imposti tat-trasport li jiġu fatturati separatament
mill-produttur. Dan jeskludi wkoll
il-qligħ u t-telf fuq assi finanzjarji u mhux finanzjarji.
3.45       Prodott għall-użu
finali proprju (P.12) jista’ jiġi valutat bil-prezzijiet bażiċi
ta’ prodotti simili mibjugħin fis-suq. Dan jiġġenera bilanċ
operattiv nett jew dħul imħallat fil-każ tat-tali prodott.
Bħala eżempju nistgħu nsemmu s-servizzi ta’ abitazzjonijiet
okkupati mis-sid li jiġġeneraw bilanċ operattiv nett. Jekk
il-prezzijiet bażiċi ta’ prodotti simili ma jkunux disponibbli,
il-prodott għal użu aħħari proprju għandu jiġi
vvalutat bl-ispejjeż tal-produzzjoni flimkien ma' żieda fuq il-valur
(ħlief għall-produtturi mhux tas-suq) fil-każ ta’ bilanċ
operattiv nett jew introjtu mħallat.
3.46       Żidiet
max-xogħol li qed isir jiġu valutati għall-prezz bażiku
kurrenti tal-prodott lest.
3.47       Biex
jiġi stmat bil-quddiem il-valur tal-prodott trattat bħala xogħol
li jkun għadu qed isir, il-valur jissejjes fuq l-ispejjeż attwali,
flimkien ma’ żieda mal-valur (ħlief għall-produtturi mhux
tas-suq) għall-bilanċ pożittiv operattiv stmat jew id-dħul
imħallat. L-istimi proviżorji jiġu sostitwiti sussegwentement
minn dawk miksuba bid-distribuzzjoni tal-valur attwali (meta jkun magħruf)
tal-prodotti finali, tul il-medda ta' żmien tax-xogħol li jkun
għadu qed isir
Il-valur tal-produzzjoni ta’ prodotti lesti huwa
s-somma tal-valuri ta’ dan li ġej:
a)      il-prodotti lesti
mibjugħin jew imparta;
b)      id-dħul ta’
prodotti lesti fl-inventarji, nieqes it-tħassir;
c)      il-prodotti lesti
għall-użu finali proprju.
3.48       Għall-bini u l-istrutturi miksuba fi stat mhux lest, il-valur huwa
stmat abbażi tal-ispejjeż sal-lum, inkluża żieda
għall-bilanċ pożittiv operattiv jew għad-dħul
imħallat. Din iż-żieda
tirriżulta meta l-valur jista’ jiġi stmat abbażi tal-prezzijiet
ta' bini u strutturi simili. L-ammonti ta’ ħlasijiet
fi stadji jistgħu jintużaw għall-approssimazzjoni tal-valuri
tal-formazzjoni ta’ kapital fiss gross li jagħmel ix-xerrej f’kull stadju
bis-suppożizzjoni li ma jkun hemm l-ebda ħlas bil-quddiem jew
arretrati.
Fejn il-kostruzzjoni għall-kont proprju ta’
struttura ma tkunx tlestiet f’perjodu wieħed tal-kontijiet, il-valur
tal-prodott jiġi stmat bil-metodu li ġej. Ikkalkula
l-proporzjon tal-ispejjeż imġarrba fil-perjodu attwali
għall-ispejjeż totali tul il-medda kollha ta’ żmien
tal-kostruzzjoni. Applika dan il-proporzjon biex tistima l-prodott totali
bil-prezz attwali. Jekk mhuwiex
possibbli li jiġi stmat il-valur tal-istruttura lesta bil-prezz
bażiku attwali, dan jiġi valutat bl-ispejjeż totali tiegħu
tal-produzzjoni flimkien ma’ żieda mal-valur (ħlief
għall-produtturi mhux tas-suq) fil-każ ta' bilanċ operattiv nett
jew introjtu mħallat. Jekk parti
mix-xogħol jew kollu kemm hu jiġi provdut b'xejn, kif jista'
jiġri fil-każ tal-kostruzzjoni komunali mill-unitajiet
domestiċi, tiġi inkluża stima ta' x'kien ikun il-kost
tax-xogħolfl-ispejjeż totali stmati tal-produzzjoni bl-użu
tar-rati tal-pagi għal attivitajiet ta' xogħol simili.
3.49       Il-prodott
totali ta’ produttur mhux tas-suq (KAU lokali) jiġi valutat
għall-ispejjeż totali tal-produzzjoni, jiġifieri s-somma:
a)      tal-konsum
intermedju (P.2);
b)      il-kumpens
tal-impjegati (D.1);
c)      il-konsum
tal-kapital fiss (P.51c);
d)      taxxi oħra fuq
il-produzzjoni (D.29) nieqes sussidji oħra tal-produzzjoni (D.39).
Il-pagamenti tal-imgħax (minbarra l-FISIM)
mhumiex inklużi bħala spejjeż tal-produzzjoni mhux tas-suq. L-ispejjeż tal-produzzjoni mhux tas-suq ma jinkludux ukoll
imputazzjoni għal qligħ nett fuq il-kapital, jew imputazzjoni
għall-valur tal-kiri ta’ bini mhux residenzjali possedut u użat
fil-produzzjoni mhux tas-suq.
3.50       Il-prodott totali ta’ unità istituzzjonali huwa s-somma tal-prodott
totali tal-KAUs lokali kostitwenti tagħha. Dan japplika wkoll għal unitajiet istituzzjonali li huma
produtturi mhux tas-suq.
3.51       Fl-assenza
ta’ prodott tas-suq sekondarju mill-produtturi mhux tas-suq, il-prodott mhux
tas-suq jiġi valutat għall-ispejjeż tal-produzzjoni. Fil-każ
ta’ prodott tas-suq sekondarju minn produtturi mhux tas-suq, il-prodott mhux
tas-suq jiġi valutat bħala partita residwa, jiġifieri
l-ispejjeż totali tal-produzzjoni nieqes id-dħul mill-prodott
tas-suq.
3.52       Il-prodott
tas-suq minn produtturi mhux tas-suq jiġi valutat għall-prezzijiet bażiċi.
Il-prodott totali ta’ KAU lokali mhux tas-suq li jkopri l-prodott tas-suq,
il-prodott mhux tas-suq tagħha u l-prodott għall-użu finali
proprju, jiġi valutat permezz tas-somma tal-ispejjeż tal-produzzjoni.
Il-valur tal-prodott tas-suq tagħha jinkiseb permezz tal-qligħ
mill-bejgħ tal-prodotti tas-suq, il-valur tal-prodott mhux tas-suq
tagħha jinkiseb residwalment bħala d-differenzi bejn il-valur
tal-prodott totali relevanti u s-somma tal-prodott tas-suq u l-prodott
għall-użu finali proprju. Il-valur tal-qligħ tagħha
mill-bejgħ ta’ oġġetti jew servizzi mhux tas-suq għal
prezzijiet li mhumiex ekonomikament sinifikanti ma jidħolx f’dawn
il-kalkoli - dawn huma parti mill-valur tal-prodott mhux tas-suq relevanti.
3.53       Din li
ġejja hija lista ta' eċċezzjonijiet u kjarifiki, fl-ordni
tal-kodiċi CPA fir-rigward taż-żminijiet tar-reġistrazzjoni
u l-valutazzjoni tal-prodott.
              A. Prodotti tal-agrikoltura,
tal-forestrija u s-sajd
3.54       Il-prodotti agrikoli jiġu
rreġistrati bħala li qed jiġu prodotti kontinwament matul
il-perjodu sħiħ tal-produzzjoni (u mhux biss meta l-għelejjel
jinħasdu jew l-annimali jiġu maqtula).
It-tkabbir tal-għelejjel, l-injam mhux
maqtugħ u l-istokkijiet tal-ħut jew l-annimali mrobbija għal
skopijiet ta' ikel jiġu trattati bħala inventarji ta' xogħol li
qed isir matul il-proċess, u trasformati f'inventarji ta' prodotti lesti
meta l-proċess jiġi kompletat.
Il-prodott jeskludi kwalunkwe bidliet
fir-riżorsi bijoloġiċi mhux koltivati, pereżempju t-tkabbir
tal-annimali, l-għasafar, il-ħut li qed jgħixu
fis-selvaġġ jew it-tkabbir ta’ foresti mhux ikkultivati.
              C. Prodotti manifatturati; F.
Xogħol tal-kostruzzjoni.
3.55       Fil-każ ta’ kostruzzjoni
ta’ bini jew struttura oħra li testendi fuq ħafna perjodi bażi
tal-kontijiet, il-prodott għal kull perjodu jiġi trattat bħala
mibjugħ lix-xerrej fl-aħħar tal-perjodu: jiġifieri
rreġistrat bħala formazzjoni ta’ kapital fiss mix-xerrej aktar milli
fix-xogħol li qed isir fl-industrija tal-kostruzzjoni. Il-prodott
jiġi trattat bħala mibjugħ lix-xerrej fi stadji. Meta l-kuntratt
jesiġi ħlasijiet fi stadji, il-valur tal-prodott ħafna drabi
jista’ jiġi approssimat bil-valur tal-ħlasijiet fi stadji li jsiru
f'kull perjodu. Fejn ma jkunx hemm ċertezza fir-rigward tax-xerrej
aħħari, l-prodott mhux komplet li jiġi prodott f'kull perjodu
jiġi reġistrat bħala xogħol li qed isir.
G. Servizzi ta’ kummerċ
bl-ingrossa u bl-imnut; servizzi ta’ tiswija ta’ vetturi
bil-mutur u muturi
3.56       Il-prodott ta’ servizzi
bl-ingrossa u bl-imnut jitkejjel bil-marġini tal-kummerċ realizzati fuq
l-oġġetti li jixtru għall-bejgħ mill-ġdid.
Definizzjoni:
Marġini tal-kummerċ hija d-differenza
bejn il-prezz tal-bejgħ attwali jew inputtjat realizzat fuq
oġġett mixtri għall-bejgħ mill-ġdid u l-prezz li kieku
kien jitħallas mid-distributur biex jissostitwixxi l-oġġett meta
jinbiegħ jew inkella jiġi disponut.
Il-marġini kummerċjali realizzati fuq
ċertu oġġetti jistgħu jkunu negattivi jekk il-prezzijiet
tal-bejgħ tagħhom jitnaqqsu. Il-marġini
kummerċjali jkunu negattivi fuq oġġetti li ma jinbiegħux
li, iżda jintremew jew jinsterqu. Il-marġini kummerċjli fuq
l-oġġetti mogħtija lill-impjegati bħala kumpens in
natura jew irtirati għall-konsum finali mis-sidien huma ugwali
għal żero.
Il-qligħ u t-telf azjendali mhumiex
inklużi fil-marġini tal-kummerċ.
Il-prodott ta’ bejjiegħ bl-ingrossa jew
bejjiegħ bl-imnut jingħata mill-identità li ġejja:
il-valur tal-prodott =
il-valur tal-bejgħ
flimkien mal-valur tal-oġġetti mixtrija
għall-bejgħ mill-ġdid u użati għall-konsum intermedju,
il-kumpens tal-impjegati in natura jew id-dħul imħallat in
natura.
nieqes il-valur tal-oġġetti mixtrija
għall-bejgħ mill-ġdid,
flimkien mal-valur taż-żidiet
għall-inventarji tal-oġġetti għall-bejgħ
mill-ġdid,
nieqes il-valur tal-oġġetti rtirati
mill-inventarji tal-oġġetti għall-bejgħ mill-ġdid,
nieqes il-valur jew it-telf rikorrenti
minħabba r-rati normali tal-ħela, serq jew danni
aċċidentali.
H. Trasport u Ħżin
3.57       Il-prodott
tas-servizzi ta’ trasport jitkejjel bil-valur tal-ammonti riċevibbli
għat-trasport ta’ oġġetti jew persuni. It-trasport għall-użu proprju fil-KAU lokali jitqies
bħala attività anċillari u ma jiġix identifikat u reġistrat
separatament.
3.58       Il-prodott tas-servizzi
tal-ħżin jitkejjel bħala l-valur ta’ żieda
għax-xogħol li qed isir. Żidiet fil-prezz tal-oġġetti
waqt li jkunu fl-inventarji m’għandhomx jitqiesu bħala xogħol li
qed isir u produzzjoni, iżda għandhom jiġu trattati bħala
qligħ. Jekk iż-żieda fil-valur tirrifletti żieda fil-prezz
iżda l-ebda bidla fil-kwalità, allura mhux qed issir produzzjoni ulterjuri
matul il-perjodu flimkien mal-ispejjeż tal-ħżin jew ix-xiri
espliċitu għal servizz tal-ħżin. Madankollu, fi tliet
każijiet iż-żieda fil-valur titqies bħala produzzjoni:
a)      Il-kwalità
tal-oġġett tista’ titjieb maż-żmien, pereżempju
fil-każ tal-inbid; huma biss il-każijiet fejn il-maturità hija parti
mill-proċess tal-produzzjoni regolari li titqies bħala produzzjoni.
b)      Il-fatturi
staġjonali li jaffettwaw il-provvista jew id-domanda għal
oġġett speċifiku li jwasslu għal varjazzjonijiet regolari u
prevedibbli fil-prezz matul is-sena, anki jekk il-kwantitajiet fiżiċi
jistgħu ma jkunux tbiddlu.
c)      Il-proċess
tal-produzzjoni huwa twil biżżejjed li l-fatturi tal-iskontar
jiġu applikati għal xogħol li jsir ferm qabel il-kunsinna.
3.59       Il-biċċa l-kbira
tal-bidliet fil-prezzijiet tal-oġġetti waqt li jkunu fl-inventarji
mhumiex żidiet għax-xogħol li qed isir. Sabiex tiġi stmata
ż-żieda fil-valur tal-oġġetti maħżuna ‘l fuq
mill-ispejjeż tal-ħżin, tista’ tintuża ż-żieda
mistennija fil-valur ’il fuq mir-rata ġenerali tal-inflazzjoni fuq perjodu
determinat minn qabel. Kwalunkwe qligħ li jseħħ barra
mill-perjodu determinat minn qabel ikompli jiġi reġistrat bħala
qligħ jew telf.
Is-servizzi tal-ħżin ma jinkludux
kwalunkwe bidla fil-prezz minħabba ż-żamma ta’ assi finanzjarji,
oġġetti ta’ valur jew assi oħra mhux finanzjarji bħal art u
bini.
3.60       Il-prodott tas-servizzi ta’
aġenziji tal-ivvjaġġar jitkejjel bħala l-valur
tal-ħlasijiet għas-servizz tal-aġenziji (tariffi jew
kummissjonijiet) u mhux mill-infiq kollu li jsir mill-vjaġġaturi
lill-aġenzija tal-ivvjaġġar, li jinkludi wkoll imposti
għat-trasport minn terzi partijiet.
3.61       Il-prodott tas-servizzi
tal-operaturi turistiċi jitkejjel bl-infiq kollu li jsir
mill-vjaġġaturi lill-operatur turistiku.
3.62       Is-servizzi ta’ aġenzija
tal-ivvjaġġar u servizzi ta’ operatur turistiku jiġu distinti
mill-fatt li s-servizzi ta’ aġenzija tal-ivvjaġġar jammontaw
biss għall-intermedjazzjoni f’isem il-vjaġġatur, waqt li
s-servizzi ta’ operatur turistiku joħolqu prodott ġdid imsejjaħ
tur, li jkollu komponenti varji ta’ vjaġġar, akkomodazzjoni u
divertiment.
I. Akkomodazzjoni u servizzi
marbuta mal-ikel
3.63       Il-valur tal-prodott
tas-servizzi tal-lukandi, ir-ristoranti u l-ħwienet tal-kafè jinkludi
l-valur tal-ikel, ix-xarbiet, eċċ. ikkunsmati.
K. Servizzi finanzjarji u tal-assigurazzjoni : prodott tal-bank ċentrali
3.64  Il-bank ċentrali jagħti dawn
is-servizzi li ġejjin:
a)      Servizzi
tal-politika monetarja;
b)      Servizzi ta’
intermedjazzjoni finanzjarja;
c)      Servizzi ta’
superviżjoni ta’ korporazzjonijiet finanzjarji.
Il-prodott tal-Bank Ċentrali jitkejjel
bħala s-somma tal-ispejjeż tiegħu.
K. Servizzi finanzjarji u tal-assigurazzjoni: Servizzi finanzjarji b’mod ġenerali
3.65  Is-servizzi finanzjarji jikkonsistu
fis-servizzi li ġejjin:
a)      Intermedjazzjoni
finanzjarja (inklużi servizzi tal-assigurazzjoni u tal-pensjoni);
b)      Servizzi ta’
awżiljari finanzjarji; u
c)      Servizzi finanzjarji
oħra.
3.64       L-intermedjazzjoni finanzjarja
hija l-ġestjoni tar-riskju finanzjarju u t-trasformazzjoni tal-likwidità. Il-korporazzjonijiet
impenjati f’dawn l-attivitajiet jiksbu fondi, pereżempju billi jieħdu
d-depożiti u joħorġu kambjali, bonds u titoli oħra. Il-korporazzjonijiet
jużaw dawn il-fondi kif ukoll il-fondi proprji biex jiksbu assi
finanzjarji billi jagħtu self lil oħrajn u billi jixtru kambjali,
bonds jew titoli oħra. L-intermedjazzjoni finanzjarja tinkludi s-servizzi
tal-assigurazzjoni u tal-pensjoni.
3.65       L-attivitajiet finanzjarji
awżiljari jiffaċilitaw il-ġestjoni tar-riskju u
t-trasformazzjoni tal-likwidità. L-awżiljari finanzjarji jaġixxu
f’isem unitajiet oħra u ma jpoġġux lilhom infushom f’riskju
billi jeħlu obbligazzjonijiet finanzjarji jew billi jakkwistaw assi
finanzjarji bħala parti ta' servizz ta' intermedjazzjoni.
3.66       Servizzi finanzjarji oħra
jinkludu servizzi ta’ monitoraġġ pereżempju monitoraġġ
tas-suq tal-istokks u l-bonds, servizzi ta' sigurtà pereżempju
s-salvagwardja ta' ġojjelli ta' valur u dokumenti importanti u servizzi
ta' kummerċ pereżempju negozjar ta' muniti barranin u titoli.
3.67       Is-servizzi finanzjarji
jiġu prodotti kważi esklussivament minn istituzzjonijiet finanzjarji
minħabba s-superviżjoni normalment stretta ta’ dawn is-servizzi. Pereżempju,
jekk bejjiegħ bl-imnut jixtieq joffri faċilitajiet tal-kreditu
lill-klijenti tiegħu, il-faċilitajiet tal-kreditu jiġu offruti
normalment minn sussidjarja ta’ korporazzjoni finanzjarja tal-bejjiegħ
bl-imnut jew minn istituzzjoni finanzjarja oħra speċjalizzata.
3.68       Is-servizzi finanzjarji
jistgħu jitħallsu b’mod dirett jew indirett. Ċertu
tranżazzjonijiet f’assi finanzjarji jistgħu jinvolvu kemm imposti
diretti jew imposti indiretti. Is-servizzi finanzjarji jiġu provduti u
ċċarġjati f’erba’ modijiet differenti:
a)      Is-servizzi
finanzjarji provduti għal ħlas dirett;
b)      Is-servizzi finanzjarji
mħallsa permezz tal-iċċarġjar ta’ imposti fuq
l-imgħax;
c)      Is-servizzi
finanzjarji li jakkwistaw u jiddisponu minn assi u obbligazzjonijiet
finanzjarji fis-swieq finanzjarji;
d)      Is-servizzi
finanzjarji provduti fl-iskemi tal-assigurazzjoni u tal-pensjoni, fejn
l-attività tkun iffinanzjata bl-iċċarġjar ta’ kontribuzzjoni
tal-assigurazzjoni u minn introjtu fuq it-tfaddil.
Is-servizzi finanzjarji provduti għal ħlas
dirett.
3.69       Dawn is-servizzi finanzjarji
jiġu provduti għal imposti espliċiti li jkopru firxa
wiesgħa ta’ servizzi li jistgħu jiġu provduti minn tipi
differenti ta’ istituzzjonijiet finanzjarji. L-eżempji li ġejjin
jillustraw in-natura tas-servizzi li jiċċarġjaw b’mod dirett:
a)      Il-banek
jistgħu jiċċarġjaw lill-unitajiet domestiċi talli
jirranġaw ipoteka, iġestixxu portafoll ta’ investiment u jamministraw
l-assi.
b)      L-istituzzjonijiet
speċjalizzati jistgħu jiċċarġjaw
lill-korporazzjonijiet mhux finanzjarji għall-organizzazzjoni ta’ akkwist
jew għall-amministrazzjoni tar-ristrutturar ta’ grupp ta’
korporazzjonijiet.
c)      Il-kumpaniji
tal-karti tal-kreditu jiċċarġjaw lill-unitajiet li
jaċċettaw il-karti tal-kreditu perċentwal ta’ kull bejgħ.
d)      Id-detentur
tal-karta jiġi ċċarġjat ukoll tariffa espliċita,
normalment kull sena, għall-pussess tal-karta.
Is-servizzi finanzjarji mħallsa permezz
tal-iċċarġjar ta’ imposti fuq l-imgħax.
3.70       Pereżempju fil-każ
tal-intermedjazzjoni finanzjarja, jiġifieri istituzzjoni finanzjarja
bħal bank jaċċetta depożiti minn unitajiet li jixtiequ
jirċievu l-imgħax fuq fondi li l-unità m'għandhiex użu
immedjat għalihom u ssellifhom lil unitajiet oħra li l-fondi
tagħhom mhumiex biżżejjed biex jissodisfaw il-bżonnijiet
tagħhom. Il-bank għalhekk jipprovdi mekkaniżmu li jippermetti li
l-ewwel unità ssellef lit-tieni. Kull waħda miż-żewġ
partijiet tħallas tariffa lill-bank għas-servizz provdut: l-unità li
ssellef il-fondi tħallas billi taċċetta rata tal-imgħax
iżjed baxxa mir-rata tal-imgħax ta’ ‘referenza’ waqt li l-unità li
tissellef il-fondi tħallas billi taċċetta rata tal-imgħax
ogħla mir-rata tal-imgħax ta’ ‘referenza’. Id-differenza bejn ir-rata
tal-imgħax imħallsa lill-banek minn min jissellef u r-rata
tal-imgħax imħallsa attwalment lid-depożitarji hija imposta
għal servizzi finanzjarji intermedjarji, mkejla b’mod indirett (FISIM).
3.71       Huwa rari li l-ammont ta’ fondi
mislufa minn istituzzjoni finanzjarja jaqbel eżattament mal-ammont
depożitat magħhom. Ċertu flus jistgħu jkunu ġew
depożitati iżda għadhom mhux mislufa. Ċertu self jista’
jiġi finanzjat mill-fondi proprja tal-bank u mhux minn fondi mislufa. Irrispettivament
mis-sors tal-finanzi, servizz jiġi provdut xorta waħda għas-self
u d-depożiti offruti. FISIM tiġi inputtjata għas-self u
d-depożiti kollha. Dawn il-ħlasijiet indiretti japplikaw biss
għal self u depożiti provduti minn, jew depożitati ma’,
istituzzjonijiet finanzjarji.
3.72       Ir-rata ta’ referenza hija rata
bejn ir-rati tal-imgħax tal-bank fuq id-depożiti u s-self. Din ma
tikkorrispondix għal medja aritmetika tar-rati fuq is-self jew
id-depożiti. Ir-rata eżistenti għall-għoti u t-teħid
tas-self interbankarju tkun għażla xierqa. Madankollu, rati ta’
referenza differenti jkunu meħtieġa għal kull munita li fiha
jiġu denominati s-self u d-depożiti, speċjalment meta tkun
involuta istituzzjoni finanzjarja mhux residenti.
FISIM jitfisser aktar fid-dettall
fil-kapitolu 14.
Is-servizzi finanzjarji li jakkwistaw u jiddisponu
minn assi u obbligazzjonijiet finanzjarji fis-swieq finanzjarji.
3.73       Meta istituzzjoni finanzjarja
toffri titolu (eż. kambjali jew bond) għall-bejgħ, jiġi
impost ħlas għas-servizzi. Il-prezz tax-xiri (il-prezz mitlub) huwa
ugwali għall-valur stmat tas-suq tat-titolu flimkien ma’ marġni. Imposta
oħra ssir meta jinbiegħ titolu, u l-prezz offrut lill-bejjiegħ
(il-prezz offrut) huwa ugwali għall-valur tas-suq nieqes marġni. Il-marġini
bejn il-prezzijiet tax-xiri u dawk tal-bejgħ japplikaw ukoll għal
strumenti ta’ kapital, ishma ta’ fondi ta’ investiment u muniti barranin. Dawn
il-marġini jkunu għall-provvista ta’ servizzi finanzjarji.
Is-servizzi finanzjarji provduti fl-iskemi
tal-assigurazzjoni u tal-pensjoni, fejn l-attività tkun iffinanzjata
bl-iċċarġjar ta’ kontribuzzjoni tal-assigurazzjoni u minn
introjtu fuq it-tfaddil.
3.74       L-attivitajiet li ġejjin
jaqgħu taħt dan it-titolu. Kull waħda minnhom twassal
għar-ridistribuzzjoni tal-fondi.
a)      Assigurazzjoni mhux
fuq il-ħajja. Skont polza tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja,
il-kumpanija tal-assigurazzjoni taċċetta primjum minn klijent u
żżommu sakemm issir pretensjoni jew sakemm jintemm il-perjodu tal-assigurazzjoni.
Il-kumpanija tal-assigurazzjoni tinvesti l-primjum u d-dħul mill-proprjetà
li jirriżulta huwa sors ieħor ta’ fondi. Id-dħul mill-proprjetà
jirrapreżenta dħul mitluf mill-klijent u huwa trattat bħala
suppliment impliċitu għall-primjum attwali. Il-kumpanija
tal-assigurazzjoni tistabbilixxi l-livell tal-primjums attwali bħala tali
li s-somma tal-primjums flimkien mad-dħul mill-proprjetà miksub fuqhom
nieqes il-pretensjonijiet mistennija tħalli marġni li l-kumpanija
tal-assigurazzjoni żżomm bħala l-prodott tal-kumpanija
tal-assigurazzjoni.
Prodott tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja
jiġi kkalkulat kif ġej:
Il-primjums totali gwadanjati
flimkien mas-supplimenti impliċiti
tal-primjum (ugwali għad-dħul mill-proprjetà gwadanjat fuq riservi
tekniċi)
nieqes il-pretensjonijiet aġġustati
mġarrba.
Il-korporazzjoni tal-assigurazzjoni għandha
għad-disponiment tagħha riżervi li jikkonsistu minn primjums
mhux gwadanjati (primjums attwali relatati mal-perjodu bażi tal-kontijiet)
u l-pretensjonijiet dovuti. Il-pretensjonijiet dovuti
jkopru pretensjonijiet li għadhom ma ġewx irrappurtati, li ġew
irrappurtati iżda għadhom ma ġewx stabbiliti jew li ġew
irrappurtati u stabbiliti iżda għadhom ma tħallsux. Dawn
ir-riżervi jissejħu riżervi tekniċi u jintużaw biex
jiġġeneraw dħul fuq l-investiment. Il-qligħ u t-telf
mhumiex dħul mill-investiment tar-riżervi tekniċi
tal-assigurazzjoni. Ir-riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni
jistgħu jiġu investiti f’attivitajiet sekondarji tal-kumpanija
tal-assigurazzjoni, pereżempju l-kiri ta' abitazzjonijiet jew
uffiċċji. Il-bilanċ pożittiv operattiv nett fuq dawn
l-attivitajiet sekondarji huwa dħul mill-investiment ta’ riżervi
tekniċi tal-assigurazzjoni.
Il-livell xieraq tal-pretensjonijiet użat
fil-kalkolu tal-prodott jissejjaħ ‘pretensjonijiet aġġustati’ u
dawn jistgħu jiġu determinati f'żewġ modijiet. Il-metodu tal-aspettativa jagħti stima
tal-livell tal-pretensjonijiet aġġustati minn mudell abbażi
tax-xejriet tal-passat tal-pretensjonijiet pagabbli mill-korporazzjoni. It-tieni metodu juża informazzjoni tal-kontabilità: il-pretensjonijiet
aġġustati huma derivati ex post bħala pretensjonijiet attwali
flimkien mal-bidla fid-dispożizzjonijiet tal-ekwalizzazzjoni,
jiġifieri l-fondi mfaddlin għal pretensjonijiet kbar mhux mistennija.
Fejn id-dispożizzjonijiet tal-ekwalizzazzjoni mhumiex biżżejjed
biex iġibu l-pretensjonijiet aġġustati lura għal livell
normali, jiżdiedu kontribuzzjonijiet mill-fondi proprji sal-kejl
tal-pretensjonijiet aġġustati. Karatteristika ewlenija
taż-żewġ metodi hija li pretensjonijiet akbar milli mistenni ma
jwasslux għal stimi volatili u negattivi tal-produzzjoni.
Bidliet fir-riżervi tekniċi u
d-dispożizzjonijiet ta’ ekwalizzazzjoni bħala reazzjoni għal
bidliet fir-regolamentazzjoni finanzjarja jiġu rreġistrati bħala
bidliet oħra fil-volum tal-assi; dawn
huma rrelevanti għall-kalkolu tal-prodott. Jekk
minħabba nuqqas ta’ informazzjoni ż-żewġ metodi
għall-estimazzjoni tal-pretensjonijiet aġġustati ma jkunux
possibbli, jista’ jkun neċessarju li l-prodott jiġi stmat minflok
permezz tas-somma tal-ispejjeż bl-inklużjoni tal-benefiċċju
għall-profitti normali.
Fil-każ ta’ assigurazzjoni bil-qligħ,
il-bidla fir-riżervi għal assigurazzjoni bil-qligħ tiġi
mnaqqsa sabiex jinkiseb il-prodott.
b)      Polza
tal-assigurazzjoni tal-ħajja hija tip ta’ skema ta’ tfaddil. Għal
numru ta’ snin, id-detentur tal-polza jħallas primjums lill-korporazzjoni
tal-assigurazzjoni kontra wegħda li ser jirċievi benefiċċji
f’data futura. Dawn il-benefiċċji jistgħu jiġu espressi
f’termini ta’ formola relatata mal-primjums imħallsa jew jistgħu
jiddependu fuq il-livell ta’ suċċess li l-korporazzjoni
tal-assigurazzjoni jkollha fl-investiment tal-fondi. Il-metodu
tal-kalkolazzjoni tal-prodott għall-assigurazzjoni tal-ħajja jsegwi
l-istess prinċipji ġenerali bħal dawk għall-assigurazzjoni
mhux tal-ħajja. Madankollu, minħabba l-intervalli taż-żmien
bejn meta jiġu rċevuti l-primjums u meta jitħallsu
l-benefiċċji, għandhom isiru tolleranzi speċjali għal
bidliet fir-riżervi tekniċi. Il-prodott tal-assigurazzjoni tal-ħajja
hu derivat bħala:
Primjums miksuba,
flimkien ma’ supplimenti tal-primjums
nieqes il-benefiċċji dovuti
nieqes iż-żidiet (b’żieda
tat-tnaqqis) fir-riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni tal-ħajja.
Il-primjums huma definiti eżattament
fl-istess mod kemm għall-assigurazzjoni tal-ħajja kif ukoll
għall-assigurazzjoni mhux tal-ħajja. Is-supplimenti
tal-primjums huma iżjed sinifikanti għall-assigurazzjoni
tal-ħajja milli għall-assigurazzjoni mhux tal-ħajja. Il-benefiċċji
jiġu rreġistrati meta jingħataw jew jitħallsu. M’hemmx
bżonn li taħt l-assigurazzjoni tal-ħajja tiġi derivata
stima tal-benefiċċji aġġustata peress li m’hemmx l-istess
volatilità mhux mistennija fil-ħlas taħt polza tal-ħajja. Ir-riżervi
tekniċi tal-assigurazzjoni tal-ħajja jiżdiedu kull sena
minħabba l-primjums ġodda mħallsa, id-dħul mill-investiment
ġdid allokat lid-detenturi tal-poloz (iżda mhux irtirat minnhom) u
jonqsu minħabba l-benefiċċji mħallsa. Għalhekk huwa
possibbli li l-livell ta’ prodott tal-assigurazzjoni tal-ħajja jiġi
espress bħala d-differenza bejn id-dħul totali mill-investiment
miksub fuq ir-riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni tal-ħajja
nieqes il-parti ta’ dan id-dħul mill-investiment allokat attwalment
lid-detenturi tal-poloz u miżjud mar-riżervi tekniċi
tal-assigurazzjoni.
Meta dan il-metodu mhuwiex fattibbli għal
raġunijiet ta’ dejta jew ma jagħtix riżultati sinifikanti,
il-prodott tal-assigurazzjoni tal-ħajja għandu jiġi kkalkulat
ukoll bħala s-somma tal-ispejjeż tal-produzzjoni flimkien ma’
tolleranza għal ‘profitt normali’.
c)      Il-prodott
tar-rijassigurazzjoni jiġi determinat eżattament bħal
tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja, hijiex polza tal-ħajja jew mhux
tal-ħajja li qed tiġi rijassigurata.
d)      Il-prodott
tat-tħaddim ta’ skema tal-assigurazzjoni soċjali jiddependi fuq il-mod
kif tiġi organizzata. Dawn li ġejjin huma eżempji ta' kif huma
organizzati :
(1)     L-iskemi tas-sigurtà soċjali huma
skemi tal-assigurazzjoni soċjali li jkopru l-komunità kollha kemm hi, u li
huma imposti u kkontrollati mill-gvern. L-għan tagħhom huwa li jipprovdu
benefiċċji biex iċ-ċittadini jwieġbu għad-domandi
tax-xjuħija, l-invalidità jew il-mewt, il-mard, il-korrimenti fuq il-post
tax-xogħol, il-qagħad, il-familja u l-kura tas-saħħa,
eċċ. Jekk jiġu distinti unitajiet separati, il-prodott
tagħhom jiġi determinat fl-istess mod bħal għall-prodotti
kollha mhux tas-suq jiġifieri bħala s-somma tal-ispejjeż. Jekk
ma jiġux distinti unitajiet separati, il-prodott tas-sigurtà soċjali
jiġi inkuż mal-prodott tal-livell tal-gvern li jopera fih.
(2)     Meta impjegatur jopera l-iskema
tal-assigurazzjoni soċjali tiegħu, il-valur tal-prodott jiġi
determinat ukoll bħala s-somma tal-ispejjeż inkluża stima
għal dħul fuq kwalunkwe kapital fiss użat fit-tħaddim
tal-iskema. Il-valur tal-prodott jitkejjel fl-istess mod billi l-impjegatur
jistabbilixxi fond ta’ penjsjoni segregat biex imexxi l-iskema.
(3)     Meta impjegatur juża korporazzjoni
tal-assigurazzjoni biex iġestixxi l-iskema f’ismu, il-valur tal-prodott
huwa t-tariffa imposta mill-korporazzjoni tal-assigurazzjoni.
(4)     Għal skema ta' impjegaturi multipli,
il-valur tal-prodott jitkejjel fl-istess mod bħal poloz tal-assigurazzjoni
tal-ħajja: huwa l-investiment riċevut mill-iskemi nieqes l-ammont
miżjud mar-riżervi.
e)      Il-kejl tal-prodott ta’ skemi ta’ garanzija fuq self
standardizzati jiddependi fuq it-tip ta’ produttur involut. Jekk skema ta’
garanzija fuq self standardizzata topera bħala prodottur tas-suq, il-valur
tal-prodott jiġi kkalkulat fl-istess mod bħal assigurazzjoni mhux
tal-ħajja. Jekk l-iskema topera bħala produttur mhux tas-suq,
il-valur tal-prodott jiġi kkalkulat bħala s-somma tal-ispejjeż.
L. Servizzi immobiljari
3.75       Il-prodott tas-servizzi ta' abitazzjonijiet
okkupati mis-sid jiġi valutat bħala l-valur stmat tal-kiri li kerrej
iħallas għall-istess akkomodazzjoni, b’kunsiderazzjoni tal-fatturi
bħal lokalità, kumditajiet tal-viċinat, eċċ, kif ukoll
id-daqs u l-kwalità tal-abitazzjoni stess. Għall-garaxxijiet li jinsabu
separati mill-abitazzjonijiet, li jintużaw mis-sid għall-konsum
finali b’rabta mal-użu tal-abitazzjoni, għandha ssir imputazzjoni
simili. Il-valur tal-kiri ta’ abitazzjonijiet okkupati mis-sid li jinsabu barra
mill-pajjiż, pereżempju djar tal-vaganzi, m’għandhomx jiġu
rreġistrati bħala parti tal-produzzjoni domestika, iżda
bħala importazzjonijiet tas-servizzi u l-bilanċ pożittiv
operattiv nett korrispondenti bħala dħul primarju rċevut
mill-bqija tad-dinja. Għal abitazzjonijiet okkupati mis-sid posseduti minn
nies mhux residenti, isiru annotazzjonijiet analogi. Fil-każ ta’
appartamenti tat-timeshare, proporzjon tal-ħlas għas-servizz
jiġi rreġistrat.
3.76       Sabiex jiġi stmat il-valur
tas-servizzi ta’ abitazzjoni okkupata mis-sid, jintuża l-metodu ta’
stratifikazzjoni. L-istokk
tal-abitazzjonijiet jiġi stratifikat skont il-post, in-natura
tal-abitazzjoni u fatturi oħra li jaffettwaw il-kiri.
Tintuża informazzjoni dwar kirjiet attwali minn
abitazzjonijiet mikrija biex tinkiseb stima tal-valur tal-kiri
tal-abitazzjonijiet. Il-medja
tal-kiri attwali għal kull strat tiġi applikata
għall-abitazzjonijiet kollha f’dak l-istrat partikolari. Jekk l-informazzjoni dwar il-kiri hija derivata
minn stħarriġ ta’ kampjuni, l-ingrossaġġ tal-istokk totali
tal-kiri jirrelata kemm għal parti tal-abitazzjonijiet mikrija kif ukoll
għal dawk okkupati mis-sid. Il-proċedura
dettaljata għad-determinazzjoni tal-kiri għal kull strat titwettaq
għal sena bażi u mbagħad tiġi estrapolata
għall-perjodi sussegwenti.
3.77       Il-kirja li għandha tiġi applikata
għal abitazzjonijiet okkupati mis-sid fil-metodu tal-istratifikazzjoni hi
definita bħala l-kirja tas-suq privat dovuta għad-dritt tal-użu
ta’ abitazzjoni mingħajr għamara. Il-kirjiet għal
abitazzjonijiet mingħajr għamara mill-kuntratti kollha tas-suq privat
jintużaw għad-determinazzjoni tal-kirjiet inputtjati. Il-kirjiet
tas-suq privat li huma fuq livell baxx minħabba regolament tal-gvern
jiġu inklużi. Jekk is-sors tal-informazzjoni huma l-kerrej, il-kirja
osservata tissewwa biż-żieda ta' kwalunkwe allowance tal-kiri
speċifika, li titħallas direttament lis-sid. Jekk id-daqs tal-kampjun
għall-kirjiet osservati kif definit hawn fuq mhuwiex kbir
biżżejjed, jistgħu jintużaw kirjiet osservati għal
abitazzjonijiet bl-għamara għal skopijiet ta' imputazzjoni, sakemm
jiġu aġġustati għall-element tal-għamara. Eċċezzjonalment,
jistgħu jintużaw ukoll kirjiet miżjuda għal abitazzjonijiet
pubbliċi. Kirjiet baxxi għal abitazzjonijiet mikrija lil qraba jew
impjegati m’għandhomx jintużaw.
3.78       Il-metodu ta’ stratifikazzjoni
jintuża għall-ingrossaġġ tal-abitazzjonijiet kollha
mikrija. Il-kirja medja
għall-imputazzjoni kif deskritt hawn fuq tista’ ma tkunx adatta għal
ċertu segmenti tas-suq tal-kiri. Pereżempju, kirjiet imnaqqsa għal abitazzjonijiet
bl-għamara jew kirjiet pubbliċi miżjuda ma jkunux xierqa
għall-abitazzjonijiet rispettivi mikrija attwalment. F’dan il-każ, jistgħu jintużaw strati separati għal
abitazzjonijiet bl-għamara jew soċjali mikrija attwalment kombinati
mal-kirjiet medji xierqa meħtieġa.
3.79       Fin-nuqqas ta’ suq tal-kiri
kbir biżżejjed, fejn l-akkomodazzjoni tkun rappreżentattiva
għal abitazzjonijiet okkupati mis-sidien, il-metodu tal-ispejjeż
tal-utent jiġi applikat għall-abitazzjonijiet okkupati mis-sidien.
Bil-metodu tal-ispejjeż tal-utent, il-prodott
tas-servizzi tal-abitazzjoni huwa s-somma tal-konsum intermedju, il-konsum
tal-kapital fiss, taxxi oħra nieqes is-sussidji fuq il-produzzjoni u
l-bilanċ pożittiv operattiv nett (NOS).
Il-bilanċ pożittiv operattiv nett
jitkejjel bl-applikazzjoni ta’ rata ta’ qligħ annwali reali u kostanti
lill-valur nett tal-ħażniet ta’ abitazzjonijiet okkupati mis-sid
għall-prezzijiet kurrenti (spejjeż ta’ sostituzzjoni).
3.80       Il-prodott tas-servizzi immobiljari ta’ bini
mhux residenzjali jitkejjel bil-valur tal-kirjiet dovuti.
M Servizzi professjonali, xjentifiċi u tekniċi; N
Servizzi amministrattivi u ta’ appoġġ
3.81       Il-prodott tas-servizzi tal-kiri operattivi
bħal kiri ta’ makkinarju jew tagħmir, jitkejjel bil-valur tal-kiri
mħallas. Il-kiri operattiv huwa differenti mill-kiri finanzjarju: il-kiri
finanzjarjui huwa finanzjament tal-akkwist ta’ assi fissi permezz ta’ self
mill-kerrej lil min jikri. Il-ħlasijiet ta’ kirjiet finanzjarji
jikkonsistu minn ħlas lura ta’ prinċipal u ħlasijiet
tal-imgħax, b’imposta żgħira għas-servizzi diretti
pprovduti (ara l-Kapitolu 15: Kuntratti, kuntratti tal-kiri u
liċenzji).
3.82       Ir-riċerka u
l-iżvilupp (R&Ż) huma xogħol kreattiv imwettaq fuq bażi
sistematika biex iżid l-ammont ta' għarfien, u l-użu ta' dan
l-ammont ta’ għarfien għall-iskoperta jew l-iżvilupp ta’
prodotti ġodda, inklużi verżjonijiet jew kwalitajiet imtejba ta’
prodotti eżistenti, jew l-iskoperta jew l-iżvilupp ta’ proċessi
ta’ produzzjoni ġodda jew iżjed effiċjenti.
Ir-R&Ż ta’ daqs sinifikanti paragunati
mal-attività prinċipali jiġu reġistrati bħala attività
sekondarja tal-KAU lokali. KAU lokali
separat jiġi rikonoxxut meta l-kundizzjonijiet għal unità
istituzzjonali separata jiġu ssodisfati.
3.83       Il-prodott tas-servizzi ta' R&Ż
jitkejjel kif ġej:
a)      ir-R&Ż minn laboratorji jew istituti ta’
riċerka kummerċjali speċjalizzati jiġu valutati
għad-dħul minn bejgħ, kuntratti, kummissjonijiet, tariffi,
eċċ bil-mod tas-soltu;
b)      il-prodott
tar-R&Ż għall-użu fl-istess intrapriża jiġi
valutat abbażi tal-prezzijiet bażiċi stmati li jitħallsu
kieku r-riċerka kella tiġi sottokuntrattata. Fin-nuqqas ta’ suq għas-sottokuntrattar tar-R&Ż ta’
natura simili, dan jiġi vvalutat bħala s-somma tal-ispejjeż
tal-produzzjoni flimkien ma’ żieda fuq il-valur (ħlief għal
produtturi mhux tas-suq) fil-każ ta’ bilanċ operattiv nett jew introjtu
mħallat;
c)      ir-R&Ż minn
unitajiet tal-gvern, universitajiet, istituti ta’ riċerka mingħajr
skop ta’ qligħ, jiġu valutati bħala s-somma tal-ispejjeż
tal-produzzjoni. Id-dħul mill-bejgħ tar-R&Ż minn produtturi
mhux tas-suq tar-R&Ż għandu jiġi rreġistrat bħala
dħul minn prodott tas-suq sekondarju.
L-infiq fuq ir-R&Ż jiġi distint minn
dak fuq l-edukazzjoni u t-taħriġ. L-infiq fuq
R&Ż ma jinkludix l-ispejjeż tal-iżvilupp ta’ softwer
bħala attività prinċipali jew sekondarja.
O. Amministrazzjoni pubblika u servizzi ta’
difiża, servizzi tas-sigurtà soċjali obbligatorji.
3.84       L-amministrazzjoni pubblika, is-servizzi ta’
difiża u s-servizzi tas-sigurtà soċjali obbligatorji huma dejjem
ipprovduti bħala servizzi mhux tas-suq u jiġu valutati f'dan il-mod.
P. Servizzi ta’ edukazzjoni; Q. Servizzi tas-saħħa
tal-bniedem u tal-ħidma soċjali
3.85       Għas-servizzi tal-edukazzjoni u
s-servizzi tas-saħħa jsiru distinzjonijiet preċiżi bejn
il-produtturi tas-suq u mhux tas-suq u bejn il-prodott tas-suq u mhux tas-suq
tagħhom. Pereżempju, għal ċertu tipi ta’ edukazzjoni u
trattamenti mediċi jistgħu jiġu ntaxxati tariffi nominali
mill-istituzzjonijiet tal-gvern (jew minn istituzzjonijiet oħra
minħabba sussidji speċifiċi), iżda għal edukazzjoni
oħra u trattamenti mediċi speċjali dawn jistgħu jimponu
tariffi kummerċjali. Eżempju ieħor huwa li l-istess tip ta’
servizz (pereżempju l-edukazzjoni terzjarja) jiġi provdut minn,
min-naħa waħda, il-gvern u, min-naħa l-oħra, istituti
kummerċjali.
Is-servizzi tal-edukazzjoni u tas-saħħa jeskludu
attivitajiet ta’ R&Ż; is-servizzi tas-saħħa jeskludu
l-edukazzjoni fil-kura tas-saħħa, pereżempju minn sptarijiet
akkademiċi.
R. Arti, servizzi ta’ divertiment u ta’ rikreazzjoni; S.
Servizzi oħra
3.86       Il-produzzjoni ta’ kotba,
reġistrazzjonijiet, films, softwer, tejps, diski, eċċ huwa
proċess f’żewġ stadji u jitkejjel f’dan il-mod:
(1)     Il-prodott mill-produzzjoni tal-kopji oriġinali -
prodott tal-proprjetà intellettwali - jitkejjel bil-prezz imħallas jekk
jinbiegħ, jew, jekk ma jinbiegħx, bil-prezz bażiku mħallas
għal kopji oriġinali simili, l-ispejjeż tal-produzzjoni
tiegħu (inkluża żieda mal-valur fil-każ ta’ bilanċ
operattiv nett) jew il-valur skontat tal-irċevuti futuri mistennija
mill-użu tiegħu fil-produzzjoni;
(2)     Is-sid ta’ dan l-ass jista’ jużah direttament jew
għall-produzzjoni ta’ kopji f’perjodi sussegwenti. Jekk is-sid jagħti
l-liċenzja lil produtturi oħra biex jużaw il-kopji
oriġinali fil-produzzjoni, it-tariffi, kummissjonijiet, drittijiet,
eċċ riċevuti mil-liċenzji huma l-prodott tas-servizzi. Madankollu,
il-bejgħ tal-kopja oriġinali huwa formazzjoni ta’ kapital fiss
negattiv.
T. Unitajiet domestiċi privati bħala impjegaturi
3.87       Il-prodott tas-servizzi
tal-unitajiet domestiċi prodott bl-impjegar ta’ personal
imħallas huwa valutat bil-kumpens tal-impjegati mħallsa; dan jinkludi
kwalunkwe kumpens in natura bħal ikel jew akkomodazzjoni.
KONSUM INTERMEDJU (P.2)
3.88       Definizzjoni:
Il-konsum intermedju jikkonsisti mill-oġġetti u
s-servizzi kkunsmati bħala inputs permezz ta’ proċess ta’
produzzjoni, minbarra assi fissi li l-konsum tagħhom jiġi
rreġistrat bħala konsum ta’ kapital fiss. L-oġġetti u
s-servizzi jew jiġu trasformati jew użati mill-proċess ta’
produzzjoni.
3.89       Il-konsum intermedju jinkludi l-każijiet
li ġejjin:
a)      l-oġġetti u s-servizzi kollha użati
bħala inputs f’attivitajiet anċillari. Eżempji komuni huma
x-xiri, il-bejgħ, il-kummerċjalizzazzjoni, il-kontabilità,
l-ipproċessar tad-dejta, it-trasport, il-ħżin, il-manutenzjoni,
is-sigurtà, eċċ. Dawn l-oġġetti u s-servizzi mhumiex
distinti minn dawk ikkunsmati mill-attivitajiet prinċipali (jew
sekondarji) ta’ KAU lokali;
b)      l-oġġetti u s-servizzi li jiġu
rċevuti minn KAU lokali oħra tal-istess unità istituzzjonali;
c)      ir-renti tal-assi fissi mikrija, pereżempju l-kiri
operattiv tal-magni jew karozzi, softwer u kopji oriġinali tad-divertiment;
d)      il-miżati ta’ kuntratti, kuntratti tal-kiri u
liċenzji għal medda ta’ żmien qasir irreġistrati bħala
assi mhux prodotti; dan jeskludi x-xiri komplet tat-tali assi mhux prodotti.
e)      is-sottoskrizzjonijiet, kontribuzzjonijiet jew somom dovuti
lil assoċjazzjonijiet tan-negozju mingħajr skop ta’ qligħ (ara
l-paragrafu 3.35.);
f)       partiti mhux trattati bħala formazzjoni ta’
kapital gross, bħal:
(1)     għodod li mhumiex għaljin li jintużaw
għal operazzjonijiet komuni, bħal srieraq, pali, skieken, mnanar,
mrietel, tornaviti, spaners, renċi u għodda oħra tal-idejn; apparat
żgħir bħal kalkjulejters tal-but. L-infiq kollu fuq it-tali
oġġetti tal-konsum li jdumu jintużaw jiġi rreġistrat
bħala konsum intermedju.
(2)     il-manutenzjoni u t-tiswija regolari ta’ assi fissi
użati fil-produzzjoni;
(3)     is-servizzi ta' taħriġ tal-personal,
attivitajiet ta' riċerka tas-suq u simili, mixtrija minn aġenzija
barranija jew provduti minn KAU lokali separata tal-istess unità
istituzzjonali.
(4)     L-infiq fuq ir-Riċerka u l-Iżvilupp
għandu jiġi trattat bħala formazzjoni ta’ kapital fiss meta
livell suffiċjentement għoli ta’ affidabilità u paragunabilità
tal-istimi mill-Istati Membri tal-UE jista’ jinkiseb.
g)      l-infiq mill-impjegati, mħallas lura
mill-impjegatur, fuq oġġetti neċessarji għall-produzzjoni
tal-impjegaturi, bħal obbligazzjonijiet kuntrattwali għax-xiri
proprju ta' għodda jew ilbies tas-sigurezza;
h)      l-infiq mill-impjegaturi li hu
għall-benefiċċju proprju kif ukoll għal dak tal-impjegati
tagħhom, għaliex huwa neċessarju għall-produzzjoni. Eżempji
ta’ dawn huma:
(1)     il-ħlas lura tal-impjegati għal spejjeż
ta’ vjaġġar, separazzjoni, ġarr u divertiment li jeħlu
matul id-doveri tagħhom;
(2)     il-provvista ta’ kumditajiet fil-post tax-xogħol;
Lista hija preżentata fil-paragrafi dwar il-kumpens
tal-impjegati (D.1) (ara l-paragrafu 4.07.).
i)       ħlasijiet għas-servizzi tal-assigurazzjoni
mhux tal-ħajja mħallsa minn KAUs lokali (ara wkoll il-Kapitolu 16:
‘Assigurazzjoni’). Sabiex jiġi rreġistrat biss il-ħlas
għas-servizzi bħala konsum intermedju, il-primjums imħallsa
jiġu skontati għal, pereżempju pretensjonijiet imħallsa u
l-bidla netta fir-riżervi attwarjali. Il-bidla netta fir-riżervi
attwarjali għandha tiġi allokata lill-KAUs lokali bħala
proporzjon tal-primjums imħallsa;
j)       is-servizzi ta’ intermedjazzjoni finanzjarja mkejla
indirettament (FISIM) mixtrija mill-produtturi residenti;
k)      il-prodott mhux tas-suq tal-prodott tal-bank
ċentrali għandu jiġi allokat kollu lill-konsum intermedju ta’
intermedjarji finanzjarji oħra.
3.90       Il-konsum intermedju
jeskludi:
a)      oġġetti trattati bħala formazzjoni ta'
kapital gross, pereżempju:
(1)     oġġetti ta’ valur;
(2)     esplorazzjoni għall-minerali;
(3)     titjib maġġuri lil hinn minn dak li hu
meħtieġ biex l-assi fissi jinżammu f’kondizzjoni tal-użu
tajba. Eżempju huma r-rinnovament, ir-rikostruzzjoni jew it-tkabbir;
(4)     softwer mixtri kompletament jew prodott
għall-kont proprju.
(5)     armi militari u t-tagħmir għall-kunsinna
tagħhom.
b)      l-infiq trattat bħala x-xiri ta’ assi mhux
prodotti. Pereżempju ċertu kuntratti, kuntratti tal-kiri u
liċenzji fuq medda twila ta’ żmien (ara l-Kapitolu 15).
c)      l-infiq mill-impjegaturi trattat bħala pagi u salarji
in natura;
d)      użu mill-unitajiet tal-produtturi tas-suq jew
tal-użu proprju ta’ servizzi kollettivi provduti minn unitajiet tal-gvern
(trattati bħala nefqa kollettiva f’konsum mill-gvern);
e)      oġġetti u servizzi prodotti u kkunsmati
fl-istess perjodu bażi tal-kontijiet u fl-istess KAU lokali (dawn ukoll
mhumiex irreġistrati bħala prodott);
f)       ħlasijiet għal liċenzji u tariffi
tal-gvern li huma trattati bħala taxxi oħra fuq il-produzzjoni;
g)      ħlasijiet għal liċenzji
għall-użu ta’ riżorsi naturali (pereżempju l-art) li huma
trattati bħala kiri, jiġifieri bħala ħlas tad-dħul
mill-proprjetà.
Żmien tar-reġistrazzjoni
u valutazzjoni tal-konsum intermedju
3.91       Il-prodotti użati
għall-konsum intermedju jiġu rreġistrati u valutati meta
jidħlu fil-proċess tal-produzzjoni. Dawn jiġu valutati
għall-prezzijiet tax-xiri għal oġġetti jew servizzi simili
fiż-żmien tal-użu.
3.92       L-unitajiet
tal-produttur ma jirreġistrawx l-użu tal-oġġetti
fil-produzzjoni direttament. Dawn jirreġistraw ix-xiri maħsub
għall-użu bħala inputs bit-tnaqqis taż-żjieda
fl-ammonti tat-tali oġġetti miżmuma fl-inventarju.
KONSUM FINALI (P.3, P.4)
3.93       Żewġ
kunċetti tal-konsum finali għandhom jintużaw:
a)      in-nefqa finali
f’konsum (P.3);
b)      il-konsum finali
attwali (P.4).
In-nefqa finali tal-konsum hija n-nefqa fuq
oġġetti u servizzi użati minn unitajiet domestiċi, NPISHs u
l-gvern biex jissodisfaw il-ħtiġijiet individwali u kollettivi.
Għall-kuntrarju, il-konsum finali attwali jirreferi għall-akkwist ta'
oġġetti u servizzi għall-konsum. Id-differenza bejn dawn
il-kunċetti tinsab fit-trattament ta’ ċerti oġġetti u
servizzi ffinanzjati mill-gvern jew NPISHs, iżda li jiġu fornuti
lill-unitajiet domestiċi bħala trasferimenti soċjali in
natura.
Nefqa finali f’konsum (P.3)
3.94       Definizzjoni:
In-nefqa finali f’konsum tikkonsisti min-nefqa li
jkollhom l-unitajiet istituzzjonali residenti fuq l-oġġetti jew
is-servizzi li jintużaw għas-sodisfazzjon dirett tal-bżonnijiet
jew xewqiet individwali jew il-bżonnijiet kollettivi tal-membri
tal-komunità.
3.95       In-nefqa
finali f’konsum tal-unitajiet domestiċi tinkludi l-eżempji li
ġejjin:
a)      is-servizzi ta’
abitazzjonijiet okkupati mis-sid;
b)      id-dħul in
natura, bħal:
(1)     oġġetti u servizzi rċevuti
bħala dħul in natura mill-impjegati;
(2)     oġġetti jew servizzi prodotti
bħala prodotti ta’ intrapriżi mhux inkorporati posseduti minn
unitajiet domestiċi li jinżammu għall-konsum mill-membri
tal-unità. Eżempji ta’ dawn huma l-ikel u oġġetti oħra
agrikoli, servizzi ta’ akkomodazzjoni minn okkupanti sidien u servizzi tad-djar
prodotti bl-impjegar ta’ personal imħallas (qaddejja, koki,
ġardinara, xufiera, eċċ).
c)      oġġetti
mhux trattati bħala konsum intermedju, bħal:
(1)     materjali għal tiswijiet
żgħar u d-dekorazzjoni ta’ ġewwa ta’ abitazzjonijiet ta’ tip li
jitwettqu mill-kerrejja kif ukoll mis-sidien;
(2)     materjali għat-tiswija u
l-manutenzjoni ta’ oġġetti tal-konsumatur li jdumu, inklużi
vetturi.
d)      oġġetti
mhux trattati bħala formazzjoni tal-kapital, b’mod partikolari
oġġetti tal-konsumatur li jdumu, li jkomplu jwettqu l-funzjoni
tagħhom f’diversi perjodi bażi tal-kontijiet; dan jinkludi
t-trasferiment tas-sjieda ta’ ċertu oġġetti li jdumu minn
intrapriża lil unità domestika;
e)      servizzi finanzjarji
imposti direttament u l-parti tal-FISIM użati għall-konsum finali
mill-unitajiet domestiċi;
f)       servizzi ta’
assigurazzjoni bl-ammont tal-ħlas impliċitu għas-servizz;
g)      servizzi ta’ fondi tal-pensjoni bl-ammont tal-ħlas
impliċitu għas-servizz;
h)      ħlasijiet mill-unitajiet
domestiċi għal liċenzji, permessi, eċċ li jitqiesu
bħala xiri ta' servizzi (ara l-paragrafi 4.79.,4.80.);
i)       ix-xiri tal-prodott għal prezzijiet mhux
ekonomikament sinifikanti, pereżempju tariffi tad-dħul għal
mużew.
3.96       In-nefqa
finali f’konsum tal-unitajiet domestiċi teskludi:
a)      trasferimenti
soċjali in natura, bħal infiq inizjali tal-unitajiet
domestiċi iżda li jiġi sussegwentement imħallas lura
mis-sigurtà soċjali, pereżempju ċertu spejjeż mediċi;
b)      oġġetti
trattati bħala konsum intermedju jew formazzjoni ta’ kapital gross,
bħal:
(1)     infiq mill-unitajiet
domestiċi li għandhom intrapriżi mhux inkorporati meta
jeħluh għal skopijiet tan-negozju – pereżempju fuq
oġġetti li jdumu bħal vetturi, għamara jew tagħmir
tal-elettriku (formazzjoni ta’ kapital fiss gross) kif ukoll fuq
oġġetti li ma jdumux bħal karburant (trattat bħala konsum
intermedju);
(2)     infiq li l-okkupant sid ikollu fuq
id-dekorazzjoni, manutenzjoni u tiswija tal-abitazzjoni li normalment ma
jitwettqux mill-kerrejja (trattati bħala konsum intermedju fil-produzzjoni
tas-servizzi tal-akkomodazzjoni);
(3)     ix-xiri tal-abitazzjonijiet (trattat bħala
formazzjoni ta’ kapital fiss gross);
(4)     l-infiq fuq oġġetti ta’ valur (trattat
bħala formazzjoni ta’ kapital gross).
c)      oġġetti trattati bħala
akkwiżizzjonijiet ta’ assi mhux prodotti, b’mod partikolari x-xiri
tal-art;
d)      dawk il-pagamenti kollha mill-unitajiet
domestiċi li għandhom jitqiesu bħala taxxi. (ara
l-paragrafi 4.79 - 4.80);
e)      sottoskrizzjonijiet, kontribuzzjonijiet u somom dovuti
mħallsa mill-unitajiet domestiċi lill-NPISHs, bħal
trejdunjins, soċjetajiet professjonali, assoċjazzjonijiet
tal-konsumaturi, knejjes u klabbs soċjali, kulturali, rikreattivi u
sportivi;
f)       trasferimenti
volontarji fi flus jew in natura mill-unitajiet
domestiċi lill-organizzazzjonijiet tal-karità, organizzazzjonijiet
tal-għajnuna.
3.97       In-nefqa
finali f’konsum tal-NPISHs tinkludi żewġ kategoriji separati:
a)      Il-valur
tal-oġġetti u s-servizzi prodotti mill-NPISHs minbarra formazzjoni
ta’ kapital proprju u minbarra nfiq li jsir minn unitajiet domestiċi u
unitajiet oħra;
b)      L-infiq minn NPISHs
fuq oġġetti jew servizzi prodotti minn produtturi tas-suq li huma
forniti – mingħajr ebda trasformazzjoni – lill-unitajiet
domestiċi għall-konsum tagħhom bħala trasferimenti
soċjali in natura.
3.98       In-nefqa
finali f’konsum (P.3) mill-gvern tinkludi żewġ kategoriji ta’ nfiq,
simili għal dawk mill-NPISHs:
a)      il-valur
tal-oġġetti u s-servizzi prodotti mill-gvern ġenerali stess (P.1)
minbarra l-formazzjoni tal-kapital proprju (li jikkorrispondi għal P.12),
il-prodott tas-suq (P.11) u l-ħlasijiet għall-prodott mhux tas-suq
(P.131);
b)      ix-xiri mill-gvern
ġenerali ta' oġġetti u servizzi prodotti mill-produtturi tas-suq
li huma provduti lill-unitajiet domestiċi, mingħajr ebda
trasformazzjoni, bħala trasferimenti soċjali in natura (D.632).
Il-gvern ġenerali jħallas għal dawn l-oġġetti u
s-servizzi li l-bejjiegħa jipprovdu lill-unitajiet domestiċi .
3.99       Il-korporazzjonijiet ma
jagħmlux infiq finali f’konsum. Ix-xiri tagħhom ta’ oġġetti
u servizzi użati mill-unitajiet domestiċi għall-konsum
finali jew jintuża għall-konsum intermedju jew inkella jiġi
provdut lill-impjegati bħala kumpens tal-impjegati in natura,
jiġifieri nfiq finali f’konsum inputtjat tal-unitajiet domestiċi.
Konsum Finali Attwali (P.4)
3.100     Definizzjoni:

Il-konsum finali attwali jikkonsisti
mill-oġġetti jew servizzi li jinkisbu minn unitajiet istituzzjonali
residenti għas-sodisfazzjon diretta tal-bżonnijiet umani, humiex
individwali jew kollettivi.
3.101     Definizzjoni:

L-oġġetti u s-servizzi għall-konsum
individwali (‘oġġetti u servizzi individwali’) huma oġġetti
u servizzi akkwistati minn unità domestika u użati għas-sodisfazzjon
tal-bżonnijiet u x-xewqiet tal-membri ta' dik l-unità domestika. L-oġġetti u s-servizzi individwali għandhom
il-karatteristiċi li ġejjin:
a)      hu possibbli li
jiġi osservat u rreġistrat l-akkwist tal-oġġett jew
is-servizzi minn unità domestika individwali jew membru tagħha kif ukoll
iż-żmien meta l-akkwist iseħħ;
b)      l-unità domestika
tkun qablet dwar il-provvista tal-oġġett u s-servizz u tieħu l-
azzjoni neċessarja biex tikkonsma l-oġġett jew is-servizz,
pereżempju billi tattendi skola jew klinika;
c)      l-oġġetti
u s-servizzi irid ikun tali li l-akkwist tiegħu minn unità domestika jew
persuna waħda, jew grupp ta' persuni, jipprekludi l-akkwist tiegħu
minn unitajiet domestiċi jew persuni oħra.
3.102     Definizzjoni:

Servizzi għall-konsum kollettiv (‘servizzi
kollettivi’) huma provduti simultanjament lill-membri kollha tal-komunità jew
lill-membri kollha ta’ taqsima partikolari tal-komunità, bħall-unitajiet
domestiċi kollha li jgħixu f’reġjun partikolari. Is-servizzi kollettivi għandhom il-karatteristiċi li
ġejjin:
a)      jistgħu
jiġu kunsinjati simultanjament lil kull membru tal-komunità jew lil
taqsimiet partikolari tal-komunità, bħal dawk f’reġjun jew lokalità
partikolari;
b)      l-użu ta’
servizzi bħal dawn huwa normalment passiv u ma jeħtieġx il-qbil
espliċitu jew il-parteċipazzjoni attiva tal-individwi kollha
konċernati;
c)      il-provvista ta’
servizz kollettiv lil individwu wieħed ma jnaqqasx l-ammont disponibbli
għal oħrajn fl-istess komunità jew taqsima tal-komunità.
3.103     L-infiq
kollu finali f’konsum ta' unità domestika huwa individwali. L-oġġetti
u s-servizzi kollha provduti mill-NPISHs huma trattati bħala individwali.
3.104     Għall-oġġetti
u s-servizzi provduti mill-unitajiet tal-gvern, il-marġni bejn
l-oġġetti u s-servizzi individwali u dawk kollettivi jitfassal
abbażi tal-Klassifikazzjoni tal-Funzjonijiet tal-Gvern (COFOG).
L-infiq finali f’konsum kollu tal-gvern taħt
kull waħda mill-intestaturi li ġejjin jiġi trattat bħala
nfiq fuq konsum individwali:
a)      7.1 Prodotti, apparat u tagħmir mediku
7.2. Servizzi ta’ outpatients
7.3 Servizzi ta’ sptar
7.4 Servizzi tas-saħħa pubblika
b)      8.1 Servizzi rikreattivi u sportivi
8.2 Servizzi kulturali
c)      9.1 Edukazzjoni pre-primarja u primarja
9.2 Edukazzjoni sekondarja
9.3 Edukazzjoni post-sekondarja mhux terzjarja
9.4 Edukazzjoni terzjarja
9.5 Edukazzjoni mhux definibbli skont il-livell
9.6 Servizzi sussidjarji għall-edukazzjoni
d)      10.1 Mard u disabilità
10.2 Xjuħija
10.3 Sopravissuti
10.4 Unità domestika u tfal
10.5 Qgħad
10.6 Akkomodazzjoni
10.7 Esklużjoni soċjali li mhi inkluża mkien
iktar
3.105     Alternattivament in-nefqa tal-konsum
individwali tal-gvern ġenerali tikkorrispondi għad-diviżjoni 14
tal-COICOP, li tinkludi l-gruppi li ġejjin:
14.1 Akkommodazzjoni (ekwivalenti
għall-grupp COFOG 10.6)
14.2 Saħħa (ekwivalenti
għall-gruppi COFOG 7.1 sa 7.4)
14.3 Rikreazzjoni u kultura (ekwivalenti
għall-gruppi COFOG 8.1 u 8.2)
14.4 Edukazzjoni (ekwivalenti għall-gruppi
COFOG 9.1 sa 9.6)
14.5 Protezzjoni soċjali (ekwivalenti
għall-gruppi COFOG 10.1 sa 10.5 u l-grupp 10.7).
3.106     In-nefqa kollettiva f’konsum
hija l-bqija tan-nefqa finali f’konsum tal-gvern.
Din tikkonsisti mill-gruppi COFOG li
ġejjin:
a)      Servizzi
pubbliċi ġenerali (diviżjoni 1)
b)      Difiża
(diviżjoni 2)
c)      Ordni u sigurtà
pubblika (diviżjoni 3)
d)      Affarijiet
ekonomiċi (diviżjoni 4)
e)      Protezzjoni
ambjentali (diviżjoni 5)
f)       Akkomodazzjoni u
kumditajiet tal-komunità (diviżjoni 6)
g)      Amministrazzjoni
ġenerali, regolamentazzjoni, disseminazzjoni ta’ tagħrif
ġenerali u statistika (id-diviżjonijiet kollha)
h)      Riċerka u
żvilupp (id-diviżjonijiet kollha).
3.107     Ir-relazzjonijiet bejn il-kunċetti varji tal-konsum użati
jistgħu jintwerew fit-Tabella 3.2.:
   ||   || Is-setturi responsabbli min-nefqa ||   ||
   ||   || Gvern ||   || NPISHs ||   || Unitajiet domestiċi ||   || Akkwisti totali
 Konsum individwali   ||   || X (= Trasferimenti soċjali in natura) ||   || X (= Trasferimenti soċjali in natura) ||   || X ||   || Konsum finali attwali individwali tal-unitajiet domestiċi
 Konsum kollettiv   ||   || X ||   || 0 ||   || 0 ||   || Konsum finali attwali kollettiv tal-gvern
 Total ||   || Nefqa finali fuq il-konsum tal-gvern ||   || Nefqa finali fuq il-konsum tal-NPISHs ||   || Nefqa finali fuq il-konsum tal-unitajiet domestiċi ||   || Konsum finali attwali = nefqa tal-konsum finali totali
 || || || || || || || ||
3.108     In-nefqa finali f’konsum
tal-NPISHs hija kollha individwali. Il-konsum finali attwali totali huwa ugwali
għas-somma tal-konsum finali attwali tal-unitajiet domestiċi u
l-konsum finali attwali tal-gvern ġenerali.
3.109     M’hemm
l-ebda trasferiment soċjali in natura mal-bqija tad-dinja
(għalkemm jeżistu t-tali trasferimenti f'termini monetarji). Il-konsum
finali attwali totali huwa ugwali għan-nefqa finali totali f’konsum.
Żmien tar-reġistrazzjoni
u valutazzjoni tan-nefqa finali f’konsum
3.110     In-nefqa fuq
oġġett tiġi rreġistrata fiż-żmien meta tinbidel
is-sjieda; nefqa fuq servizz tiġi rreġistrata meta l-kunsinna
tas-servizz tiġi kompletata.
3.111     In-nefqa fuq
oġġetti miksuba bin-nifs jew bi ftehim simili tal-kreditu kif ukoll
taħt kuntratt tal-kiri finanzjarju, tiġi rreġistrata
fiż-żmien meta l-oġġetti jiġu kunsinjati anki jekk ma
jkun hemm l-ebda bidla fis-sjieda f'dak il-punt.
3.112     Il-konsum proprju
jiġi rreġistrat meta l-prodott miżmum għall-konsum finali
proprja jiġi prodott.
3.113     In-nefqa
finali f’konsum tal-unitajiet domestiċi tiġi rreġistrata
għall-prezzijiet tax-xiri. Dan huwa l-prezz li x-xerrej iħallas
attwalment għall-prodott fi żmien ix-xiri. Definizzjoni iżjed
dettaljata tinsab fil-paragrafu 3.06.
3.114     L-oġġetti
u s-servizzi provduti bħala kumpens għall-impjegati in natura
huma valutati għall-prezzijiet bażiċi meta jiġu prodotti
mill-impjegatur u għall-prezzijiet tax-xiri tal-impjegatur meta mixtrija
mill-impjegatur.
3.115     L-oġġetti
jew s-servizzi miżmuma għall-konsum proprju huma valutati
għall-prezzijiet bażiċi.
3.116     L-infiq
finali f’konsum mill-gvern ġenerali jew l-NPISHs fuq prodotti li
jipproduċu huma stess huwa rreġistrati fiż–żmien meta
jiġu prodotti, li hu wkoll iż-żmien tal-kunsinna tat-tali
servizzi mill-gvern jew NPISHs. Għan-nefqa finali f’konsum fuq
oġġetti u servizzi provduti permezz ta’ produtturi tas-suq,
iż-żmien tal-kunsinna huwa ż-żmien tar-reġistrazzjoni.

3.117     In-nefqa
finali f’konsum (P.3) mill-gvern ġenerali jew l-NPISHs hija ugwali
għas-somma tal-prodott tagħhom (P.1), flimkien man-nefqa fuq
il-prodotti provduti lill-unitajiet domestiċi permezz tal-produtturi
tas-suq, parti tat-trasferimenti soċjali in natura (D.632), nieqes
il-pagamenti minn unitajiet oħra, il-prodott tas-suq (P.11) u
ħlasijiet għall-prodott mhux tas-suq (P.131), nieqes il-formazzjoni
ta' kapital proprju (P.12).
Żmien tar-reġistrazzjoni
u valutazzjoni tal-konsum finali attwali
3.118     L-oġġetti u
s-servizzi huma miksuba minn unitajiet istituzzjonali meta jsiru s-sidien
ġodda tal-oġġetti u meta l-kunsinna ta’ servizzi tkun twettqet.
3.119     L-akkwisti (konsum finali
attwali) huma valutati għall-prezzijiet tax-xiri għall-unitajiet li
jħallsu l-ispejjeż.
3.120     It-trasferimenti in natura minbarra
t-trasferimenti soċjali in natura mill-gvern u l-NPISHs huma
trattati bħallikieku kienu trasferimenti fi flus. Għaldaqstant,
il-valuri tal-oġġetti jew is-servizzi huma rreġistrati attwalment
bħala nfiq mill-unitajiet istituzzjonali jew is-setturi li jiksbuhom.
3.121     Il-valuri
taż-żewġ aggregati tan-nefqa finali f’konsum finali u l-konsum
finali attwali huma l-istess. L-oġġetti u s-servizzi miksuba
mill-unitajiet domestiċi residenti permezz tat-trasferimenti
soċjali in natura huma valutati għall-istess prezzijiet
bħal dawk li jkunu ġew valutati bihom fl-infiq aggregat.
FORMAZZJONI TA’ KAPITAL GROSS (P.5)
3.122     Il-formazzjoni ta’
kapital gross tikkonsisti minn:
a)      formazzjoni ta’ kapital fiss gross (P.51g):
(1)     konsum tal-kapital fiss (P.51c)
(2)     formazzjoni ta’ kapital fiss nett (P.51n)
b)      bidliet
fl-inventarji (P.52);
c)      akkwisti nieqes id-disponiment ta' oġġetti
ta’ valur (P.53)
3.123     Il-formazzjoni
ta’ kapital gross hija l-kejl tal-gross tal-konsum tal-kapital fiss. Il-formazzjoni
ta’ kapital nett hija kkalkulata permezz tat-tnaqqis tal-konsum ta' kapital
fiss mill-formazzjoni ta' kapital gross.
Formazzjoni ta’
kapital fiss gross (P.51g)
3.124     Definizzjoni:

Il-formazzjoni ta’ kapital fiss gross (P.51)
tikkonsisti mill-akkwisti tal-produtturi residenti, nieqes id-disponimenti, ta’
assi fissi matul perjodu speċifiku flimkien ma’ ċertu żidiet
għall-valur tal-assi mhux prodotti realizzati bl-attività produttiva
tal-produttur jew l-unitajiet istituzzjonali. L-assi fissi huma assi użati fil-produzzjoni għal iżjed
minn sena.
3.125     Il-formazzjoni ta’
kapital fiss gross tikkonsisti minn valuri pożittiv u negattivi:
a)      valuri
pożittivi:
(1)       assi
fissi ġodda jew eżistenti mixtrija;
(2)       assi
fissi prodotti u miżmuma għall-użu proprju tal-produtturi
(inkluża l-produzzjoni proprja ta’ assi fissi mhux kompluti jew maturati
kompletament);
(3)     assi fissi ġodda jew eżistenti miksuba
bit-tpartit;
(4)     assi fissi ġodda jew eżistenti rċevuti bħala
trasferiment kapitali in natura;
(5)       assi
fissi ġodda jew eżistenti miksuba mill-utent taħt kuntratt
tal-kiri finanzjarju;
(6)       titjib
maġġuri ta’ assi fissi u monumenti storiċi eżistenti;
(7)     tkabbir naturali ta’ dawk l-assi naturali li
jagħtu prodotti ripetuti.
b)      valuri negattivi, jiġifieri, disponimenti ta’ assi
fissi rreġistrati bħala akkwisti negattivi:
(1)       assi
fissi eżistenti mibjugħin;
(2)     assi fissi eżistenti mogħtija fit-tpartit;
(3)       assi
fissi eżistenti mogħtija bħala trasferimenti kapitali in
natura.
3.126     Il-komponenti
tad-disponimenti tal-assi fissi jinkludu:
a)      il-konsum ta’ kapital fiss (li jinkludi d-dannu
aċċidentali normali antiċipat);
b)      telf eċċezzjonali, bħal dak dovut
għal nuqqas ta’ xita jew diżastri oħra naturali, li jiġi
rreġistrat bħala bidla oħra fil-volum tal-assi.
3.127     It-tipi ta’ formazzjoni
ta’ kapital fiss gross li ġejjin jiġu distinti:
(1)     abitazzjonijiet;
(2)     bini u strutturi oħra; dan jinkludi titjib
maġġuri tal-art;
(3)     makkinarju u tagħmir, bħal vapuri, karozzi u
kompjuters;
(4)     sistemi ta’ armi;
(5)     riżorsi bijoloġiċi kkultivati,
pereżempju siġar u bhejjem.
(6)     spejjeż tat-trasferiment tas-sjieda fuq assi mhux
prodotti, bħal art, kuntratti, kuntratti tal-kiri u liċenzji.
(7)     Riċerka u Żvilupp, inkluża l-produzzjoni
ta’ R&Ż disponibbli b’xejn. In-nefqa fuq ir-Riċerka u
l-Iżvilupp għandha tiġi trattata biss bħala formazzjoni ta’
kapital fiss meta livell għoli ta’ affidabilità u paragunabilità
tal-istimi mill-Istati Membri tal-UE jkun inkiseb.
(8)     esplorazzjoni u valutazzjoni ta’ minerali;
(9)     softwer tal-kompjuter u dejtabejżis
informatiċi;
(10)   kopji oriġinali tad-divertiment, letterarji jew
artistiċi;
(11)   drittijiet oħra ta' proprjetà intellettwali.
3.128     Titjib
maġġuri tal-art jinkludi:
a)      reklamazzjoni
tal-art mill-baħar bil-kostruzzjoni ta’ diegi jew ħitan
tal-baħar għal dan l-iskop;
b)      qtugħ ta’
foresti, blat, eċċ li jippermetti li l-art tintuża
fil-produzzjoni għall-ewwel darba;
c)      tnixxif ta’ artijiet
mistagħdra jew l-irrigazzjoni ta’ deżerti permezz tal-kostruzzjoni
ta’ digi, fosos u kanali tal-irrigazzjoni; prevenzjoni ta’ għargħar
jew erożjoni mill-baħar jew xmajjar permezz tal-kostruzzjoni ta’
brejkwoters, ħitan tal-baħar jew barrieri kontra
l-għargħar.
Dawn l-attivitajiet jistgħu jwasslu
għall-ħolqien ta’ strutturi ġodda sostanzjali bħal
ħitan tal-baħar, barrieri kontra l-għargħar u digi
iżda dawn l-istrutturi ma jintużawx għall-produzzjoni ta’
oġġetti u servizzi oħra, iżda biex tinkiseb iktar art jew
art aħjar, u hija l-art, ass mhux prodott, li hi użata
għall-produzzjoni. Pereżempju, diga mibnija
għall-produzzjoni tal-elettriku sservi skop differenti minn diga mibnija
biex iżżomm il-baħar barra. Dan l-aħħar tip ta’ diga
biss jiġi kklassifikat bħala titjib tal-art.
3.129     Il-formazzjoni
ta’ kapital fiss gross tinkludi dawn il-każijiet marġinali li
ġejjin:
a)      akkwisti ta’ djar
dgħajjes, barkuni, djar mobbli u karavans użati bħala residenzi
ta' unitajiet domestiċi u kwalunkwe strutturi assoċjati
bħal garaxxijiet;
b)      strutturi u
tagħmir użati mill-militar;
c)      armi ħfief u
vetturi armati użati minn unitajiet mhux militari.
d)      bidliet fil-bhejjem
użati fil-produzzjoni sena wara sena, bħal stokk tar-riproduzzjoni,
frat tal-ħalib, nagħaġ imrobbi għas-suf u annimali
tal-ġarr;
e)      bidliet fis-siġar
li huma kkultivati sena wara sena, bħal siġar tal-frott, dielji,
siġar tal-gomma, siġar tal-palm, eċċ;
f)       titjib ta’ assi
fissi eżistenti lil hinn mill-manutenzjoni u tiswijiet ordinarji;
g)      l-akkwist ta’ assi
fissi permezz ta’ kiri finanzjarju.
h)      spejjeż
tat-tmiem, jiġifieri spejjeż kbar assoċjati mad-disponiment,
pereżempju spejjeż tal-iżmantellar ta’ impjanti
tal-enerġija nukleari jew spejjeż tat-tindif ta’ siti ta’
miżbliet.
3.130     Il-formazzjoni ta'
kapital fiss gross teskludi:
a)      tranżazzjonijiet
inklużi fil-konsum intermedju, bħal:
(1)     xiri ta’ għodda żgħira għal
skopijiet ta’ produzzjoni;
(2)     manutenzjoni u tiswijiet ordinarji;
(3)     l-akkwist ta’ assi fissi biex
jintużaw taħt kuntratt tal-kiri operattiv (ara wkoll
il-Kapitolu 15: Kuntratti, kuntratti tal-kiri u liċenzji). Għall-intrapriża li qed tuża l-ass
fiss, il-kirjiet huma trattati bħala konsum intermedju. Fil-każ ta’ sid tal-ass, tiġi rreġistrata l-ispiża
tal-akkwist bħala formazzjoni ta’ kapital fiss gross.
b)      tranżazzjonijiet
irreġistrati bħala bidliet fl-inventarji;
(1)     annimali mrobbija għall-qatla, minbarra tjur;
(2)     siġar imkabbra għall-injam tal-kostruzzjoni
(xogħol li qed isir).
c)      makkinarju u
tagħmir miksub mill-unitajiet domestiċi għall-konsum
finali;
d)      qligħ u telf fuq assi fissi;
e)      telf katastrofiku fuq assi fissi, pereżempju qirda
ta’ assi koltivati u bhejjem minħabba mard li jfeġġ li
normalment mhux koperti mill-assigurazzjoni, jew danni minħabba
għargħar, danni bir-riħ jew nirien tal-foresti mhux normali.
f)       fondi miżmuma jew poġġuti
f’riżerva mingħajr impenn għax-xiri jew kostruzzjoni attwali ta’
oġġett kapitali speċifiku, pereżempju fond tal-gvern
għall-infrastruttura.
3.131     Il-formazzjoni
ta’ kapital fiss gross fil-forma ta’ titjib ta’ assi fissi eżistenti
għandha tiġi rreġistrata bħala akkwisti ta’ assi fissi
ġodda tal-istess tip.
3.132     Il-prodotti tal-proprjetà
intellettwali jirriżultaw minn riċerka u żvilupp,
investigazzojni jew innovazzjoni li twassal għall-għarfien, li
l-użu tagħhom huwa ristrett bil-liġi jew mezzi ta’ protezzjoni
oħrajn.
Eżempji ta' assi ta' proprjetà intellettwali
huma:
a)      ir-riżultati
tar-riċerka u l-iżvilupp;
b)      ir-riżultati
tal-esplorazzjoni għall-minerali, imkejla permezz tal-ispejjeż
għat-tħaffir tal-ittestjar attwali, stħarriġ mill-ajru jew
ieħor, u tat-trasport, eċċ;
c)      softwer
tal-kompjuter u dejtabejżis kbar li jridu jintużaw fil-produzzjoni
għal iżjed minn sena waħda;
d)      divertiment, kopji
oriġinali ta’ manuskritti letterarji jew artistiċi, mudelli, films,
reġistrazzjonijiet tal-ħoss, eċċ.
3.133     Għall-assi
fissi kif ukoll għal assi mhux finanzjarji mhux prodotti, l-ispejjeż
tat-trasferiment tas-sjieda għas-sid il-ġdid jikkonsistu minn:
a)      imposti
għall-kunsinna tal-ass (ass ġdid jew eżistenti) sal-lokalità u
fiż-żmien meħtieġ, bħal imposti tat-trasport, imposti
tal-installazzjoni, imposti tat-twaqqif, eċċ;
b)      imposti
professjonali jew kummissjonijiet, bħal tariffi mħallsa lil
servejers, inġiniera, avukati, valutaturi, eċċ, u
kummissjonijiet imħallsa lil aġenti immobiljari, rkantaturi,
eċċ;
c)      taxxi pagabbli
mis-sid il-ġdid mat-trasferiment tas-sjieda tal-ass. Dawn it-taxxi huma taxxi fuq is-servizzi ta' intermedjarji u mhux taxxi
fuq l-assi mixtrija.
Dawn l-ispejjeż kollha għandhom
jiġu rreġistrati bħala formazzjoni ta’ kapital fiss gross
mis-sid il-ġdid.
Żmien tar-reġistrazzjoni u valutazzjoni
tal-formazzjoni ta’ kapital fiss gross
3.134     Il-formazzjoni ta’
kapital fiss gross tiġi rreġistrata meta s-sjieda tal-assi fissi
tiġi trasferita lill-unità istituzzjonali li għandha l-intenzjoni li
tużahom fil-produzzjoni.
Din ir-regola hija modifikata fil-każ ta':
a)      kiri
finanzjarju, fejn il-bidla fis-sjieda minn sid il-kera għall-kerrej
tiġi inputtjata;
b)      formazzjoni ta’ kapital fiss gross ta’ kont proprju li
tiġi rreġistrata meta tiġi prodotta.
3.135     Il-formazzjoni ta’
kapital fiss gross tiġi valutata għall-prezzijiet tax-xiri
inklużi imposti tal-installazzjoni u spejjeż oħra
tat-trasferiment tas-sjieda. Meta tkun formazzjoni proprja din tiġi
valutata għall-prezzijiet bażiċi ta' assi fissi simili, u jekk
it-tali prezzijiet ma jkunux disponibbli, għall-ispejjeż
tal-produzzjoni flimkien ma’ żieda mal-valur (ħlief
għall-produtturi mhux għas-suq) fil-każ ta' bilanċ
operattiv nett jew għal introjtu mħallat.
3.136     L-akkwisti tal-prodotti
ta' proprjetà intellettwali huma valutati f'modijiet differenti:
a)      għall-esplorazzjoni għall-minerali: permezz
tal-ispejjeż tat-tħaffir tal-ittestjar attwali, u l-ispejjeż
sabiex jitwettqu t-testijiet, bħal stħarriġ mill-ajru jew
ieħor;
b)      għas-softwer tal-kompjuter: permezz tal-prezzijiet
tax-xiri meta jinxtara mis-suq, jew għall-prezz bażiku stmat
tiegħu jew, jekk l-ebda prezz bażiku ma jkun disponibbli, skont
l-ispejjeż tiegħu tal-produzzjoni flimkien ma’ żieda mal-valur
fil-każ ta’ bilanċ operattiv nett (ħlief fil-każ ta'
produtturi mhux għas-suq) meta jiġi żviluppat fil-post stess;
c)      għall-kopji oriġinali tad-divertiment,
letterarji jew artistiċi: valutati għall-prezz imħallas
mix-xerrej meta jinbiegħu, jew jekk ma jinbiegħux, il-metodi ta'
istima li ġejjin huma aċċettabbli:
(i)      bil-prezz bażiku mħallas għal kopji
oriġinali simili;
(ii)      is-somma tal-ispejjeż tal-produzzjoni
tagħhom flimkien ma’ żieda mal-valur (ħlief fil-każ ta'
produtturi mhux għas-suq) fil-każ ta’ bilanċ operattiv nett, jew

(iii)     il-valur skontat tal-qligħ mistenni.
3.137     Id-disponimenti tal-assi
fissi eżistenti permezz tal-bejgħ jiġu valutati
għall-prezzijiet bażiċi, bit-tnaqqis ta’ kwalunkwe spejjeż
tat-trasferiment tas-sjieda mill-bejjiegħ.
3.138     L-ispejjeż tat-trasferiment
tas-sjieda jistgħu japplikaw kemm għall-assi prodotti, inklużi
assi fissi, kif ukoll għall-assi mhux prodotti, bħall-art.
Dawn l-ispejjeż huma inklużi fil-prezzijiet tax-xiri
fil-każ tal-assi prodotti. Dawn jiġu separati mix-xiri u l-bejgħ
fil-każ tal-art u assi oħra mhux prodotti u rreġistrati
taħt intestatura separata fil-klassifikazzjoni tal-formazzjoni ta’ kapital
fiss gross.
Konsum tal-kapital fiss (P.51c)
3.139     Definizzjoni:
Il-konsum tal-kapital fiss (P.51c) huwa t-tnaqqis
fil-valur tal-assi fissi posseduti bħala
riżultat tal-ħsara bl-użu normali u l-waqfien mill-użu. L-istima
tat-tnaqqis fil-valur tinkludi provvista għal telf ta’ assi fissi
bħala riżultat ta’ danni aċċidentali li jistgħu
jiġu assigurati. Il-konsum tal-kapital fiss ikopri l-ispejjeż
tat-tmiem antiċipati, bħall-ispejjeż tal-iżmantellar ta’
impjanti tal-enerġija nukleari jew pjattaformi taż-żejt jew
l-ispejjeż tat-tindif ta' siti ta' miżbliet. It-tali spejjeż
tat-tmiem jiġu rreġistrati bħala konsum ta' kapital fiss
fl-aħħar tal-ħajja tas-servizz, meta l-ispejjeż tat-tmiem
jiġu rreġistrati bħala formazzjoni ta’ kapital fiss gross.
3.140     Il-konsum tal-kapital fiss
għandu jiġi kkalkulat għall-assi fissi kollha (minbarra
għall-annimali), inklużi d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali,
titjib maġġuri tal-art u l-ispejjeż tat-trasferimenti tas-sjieda
assoċjati ma' assi mhux prodotti.
3.141     Il-konsum ta’ kapital fiss hu
differenti mid-deprezzament permess għal skopijiet ta' taxxa jew
id-deprezzament muri fil-kontijiet tan-negozju. Il-konsum tal-kapital fiss
jiġi stmat abbażi tal-ħażniet ta' assi fissi u l-medja
tal-ħajja ekonomika mistennija tal-kategoriji differenti ta’ dawk
l-oġġetti. Għall-kalkulazzjoni tal-ħażniet tal-assi
fissi, il-metodu tal-inventarju perpetwu (PIM) huwa applikat kull meta tkun
nieqsa informazzjoni diretta dwar il-ħażniet tal-assi fissi. Il-ħażniet
tal-assi fissi jiġu valutati għall-prezzijiet tax-xiri tal-perjodu
attwali.
3.142     It-telf tal-assi fissi li
jseħħ bħala riżultat ta' dannu aċċidentali li
jista' jiġi assigurat huwa kkunsidrat fil-kalkulazzjoni tal-medja
tal-ħajja tas-servizz tal-oġġetti konċernati. Għall-ekonomija
sħiħa d-danni aċċidentali f'perjodu bażi tal-kontijiet
mogħti jkunu ugwali, jew viċin, il-medja. Għall-unitajiet
individwali u l-iggruppjar tal-unitajiet id-dannu aċċidentali u medju
attwali jista’ jvarja. F’dan il-każ, għas-setturi, kwalunkwe
differenza hija rreġistrata bħala bidliet oħra fil-volum
tal-assi fissi.
3.143     Il-konsum tal-kapital fiss
għandu jiġi kkalkulat skont il-metodu tal-'linja dritta', li permezz
tiegħu l-valur ta' ass fiss jiġi deprezzat b’rata kostanti matul
il-ħajja sħiħa tal-oġġett. F’xi każijiet,
jintuża l-metodu tad-deprezzament ġeometriku meta t-tendenza
tat-tnaqqis fl-effiċjenza ta’ ass fiss tirrikjedi dan.
3.144     L-ispejjeż ta’ trasferiment
tas-sjieda jiġu deprezzati għal kollox bħala konsum ta’ kapital
fiss fis-sena tal-akkwist jew id-disponiment.
3.145     Fis-sistema tal-kontijiet
il-konsum tal-kapital fiss jiġi rreġistrat taħt kull partita
tal-ibbilanċjar, li jiġi muri bħala gross u nett. Ir-reġistrazzjoni
ta’ ‘gross’ tfisser mingħajr it-tnaqqis tal-konsum ta’ kapital fiss, waqt
li r-reġistrazzjoni ta’ ‘nett’ tfisser wara t-tnaqqis tal-konsum ta’
kapital fiss.
Bidliet fl-inventarji (P.52)
3.146     Definizzjoni:
Il-bidliet fl-inventarji jiġu mkejla bil-valur tad-dħul fl-inventarji
nieqes il-valur tal-irtirar u l-valur ta' kwalunkwe telf rikorrenti
tal-oġġetti miżmuma fl-inventarji.
3.147     Minħabba
d-deterjorazzjoni fiżika, jew dannu aċċidentali jew serq,
it-telf rikorrenti jista' jseħħ għat-tipi kollha ta'
oġġetti fl-inventarji, bħal:
a)      telf ta’ materjali u provvisti;
b)      telf fil-każ ta’ xogħol li qed isir;
c)      telf ta’ oġġetti lesti;
d)      telf ta’ oġġetti għall-bejgħ
mill-ġdid (pereżempju serq mill-ħwienet).
3.148     L-inventarji jikkonsistu
mill-kategoriji li ġejjin:
a)      materjali u provvisti:
il-materjali u l-provvisti jikkonsistu fil-prodotti kollha
miżmuma fil-ħażniet bl-intenzjoni li jintużaw bħala
inputs intermedji fil-produzzjoni; dan jinkludi prodotti miżmuma
fil-ħażniet mill-gvern. Oġġetti bħal deheb, djamanti,
eċċ jiġu inklużi meta huma maħsuba għall-użu
industrijali jew produzzjoni oħra;
b)      xogħol li jkun għadu qed isir:
ix-xogħol li qed isir jikkonsisti minn prodott li
għadu mhux lest. Dan jiġi rreġistrat fl-inventarji tal-produttur
tiegħu. Eżempji ta' forom differenti li jista’ jieħu huma dawn
li ġejjin :
(1)     għelejjel li qed jitkabbru;
(2)     siġar li qed jimmaturaw u bhejjem;
(3)     strutturi mhux kompletati (minbarra dawk prodotti
taħt kuntratt tal-bejgħ li jsir qbil dwaru minn qabel jew
għall-kont proprju; dawn iż-żewġ eżempji jiġu
trattati bħala formazzjoni ta' kapital fiss);
(4)     assi fissi oħra mhux kompletati, pereżempju
vapuri u pjattaformi taż-żejt;
(5)     riċerka parzjalment kompletata għal dossier
legali jew ta’ konsulent;
(6)     produzzjonijiet ta’ films kompletati parzjalment;
(7)     programmi tal-kompjuter kompletati parzjalment.
Ix-xogħol li qed isir jiġi rreġistrati għal
kwalunkwe proċess tal-produzzjoni li ma jkunx tlesta sal-aħħar
tal-perjodu mogħti. Dan huwa sinifikanti fil-kontijiet ta’ kull tliet
xhur, pereżempju għelejjel agrikoli li ma jikkompletawx it-tkabbir fi
żmien tliet xhur.
It-tnaqqis fix-xogħol li qed isir iseħħ meta
l-proċess tal-produzzjoni jiġi kompletat. F’dak il-punt,
ix-xogħol kollu li qed isir jiġi trasformat fi prodott lest.
c)      oġġetti lesti:
l-oġġetti lesti bħala parti mill-inventarji
jikkonsistu minn prodotti li l-produttur tagħhom m’għandux
l-intenzjoni li jipproċessahom iżjed qabel ifornihom lil unitajiet
istituzzjonali;
d)      oġġetti
għall-bejgħ mill-ġdid:
oġġetti għall-bejgħ
mill-ġdid huma oġġetti miksuba għall-bejgħ
mill-ġdid tagħhom bla tibdil fl-istat kurrenti tagħhom.
Żmien tar-reġistrazzjoni u
valutazzjoni tal-bidliet fl-inventarji
3.149     Iż-żmien
tar-reġistrazzjoni u l-valutazzjoni tal-bidliet fl-inventarji
għandhom ikunu konsistenti ma’ dawk ta’ tranżazzjonijiet oħra
fil-prodotti. Dan japplika b’mod partikolari għall-konsum intermedju
(pereżempju għal materjali u provvisti), il-prodott (pereżempju
x-xogħol li qed isir u l-prodott mill-ħażna ta’ prodotti
agrikoli) u l-formazzjoni ta’ kapital fiss gross (pereżempju xogħol
li qed isir). Jekk l-oġġetti huma proċessati barra
mill-pajjiż b’bidla fis-sjieda ekonomika, l-oġġetti jiġu
inklużi fl-esportazzjonijiet (u iżjed tard fl-importazzjonijiet). L-esportazzjoni
tiġi riflessa bi tnaqqis konkomitanti fl-inventarji u l-importazzjoni
korrespondenti aktar tard tiġi rreġistrata wkoll bħala
żieda fl-inventarji, sakemm din ma tinbiegħx jew ma tintużax
f'salt.
3.150     Fil-kejl tal-bidliet
fl-inventarji, l-oġġetti li jidħlu fl-inventarji jiġu
vvalutati malli jidħlu, u l-oġġetti li jiġu rtirati
jiġu vvalutati malli jiġu rtirati.
3.151     Il-prezzijiet
użati għall-valutazzjoni tal-oġġetti f'bidliet
fl-inventarji huma kif ġej:
a)      il-prodott ta'
oġġetti lesti trasferiti fl-inventarji tal-produttur jiġu
valutati bħallikieku nbiegħu dak iż-żmien,
għall-prezzijiet bażiċi kurrenti;
b)      iż-żidiet
għax-xogħol li qed isir huma valutati fi proporzjon għall-prezz
bażiku kurrenti stmat tal-prodott lest;
c)      it-tnaqqis
fix-xogħol li qed isir minħabba xogħol irtirat mill-inventarji
meta l-produzzjoni titlesta huwa valutat għall-prezzijiet bażiċi
kurrenti tal-prodott mhux lest;
d)      l-oġġetti
trasferiti barra mill-inventarji għall-bejgħ huma valutati għall-prezzijiet
bażiċi;
e)      l-oġġetti
għall-bejgħ mill-ġdid li jidħlu fl-inventarji
tal-bejjiegħa bl-ingrossa u bl-imnut, eċċ huma valutati
għall-prezzijiet tax-xiri attwali jew stmati tan-negozjant;
f)       l-oġġetti
għall-bejgħ mill-ġdid irtirati mill-inventarji huma valutati
għall-prezzijiet tax-xiri li jistgħu jiġu sostitwiti bihom
fiż-żmien meta jiġu rtirati u mhux bil-prezz ta' meta jkunu
ġew akkwistati.
3.152     It-telf
bħala riżultat ta’ deterjorazzjoni fiżika, dannu
aċċidentali li jista’ jiġi assigurat jew serq jiġi
rreġistrat u valutat kif ġej:
a)      għall-materjali
u l-provvisti: valutati bħala materjali u provvisti rtirati attwalment li
jridu jintużaw fil-produzzjoni (konsum intermedju);
b)      għal
xogħol li qed isir: valutati bħala żidiet li jakkumulaw għall-produzzjoni
li sseħħ fl-istess perjodu:
c)      għall-oġġetti
lesti u oġġetti għall-bejgħ mill-ġdid: valutati
għall-prezz kurrenti tal-oġġetti mhux deterjorati.
3.153     Fejn ikun hemm nuqqas ta’
informazzjoni, il-metodi approssimattivi li ġejjin jintużaw għall-istima
tal-bidla fl-inventarji:
a)      meta l-bidliet
fil-volum tal-inventarji huma regolari, metodu approssimattiv
aċċettabbli huwa li tiġi multiplikata l-bidla fil-volum
tal-inventarji bil-prezzijiet medji għall-perjodu. Prezzijiet tax-xiri
jintużaw għall-inventarji miżmuma mill-utenti jew
mill-bejjiegħa bl-ingrossa jew bl-imnut; il-prezzijiet bażiċi
jintużaw għall-inventarji miżmuma mill-produtturi tagħhom;
b)      meta l-prezzijiet
tal-oġġetti involuti jibqgħu kostanti, ċaqliq fil-volum
tal-inventarji ma jinvalidax l-approssimazzjoni tal-istima fil-bidla
tal-inventarji billi tiġi mmultiplikata l-bidla fil-volum bil-prezz medju;

c)      jekk kemm il-volum
kif ukoll il-prezzijiet tal-inventarji jinbidlu sostanzjalment matul il-perjodu
bażi tal-kontijiet, huma meħtieġa metodi ta’ approssimazzjoni
aktar sofistikati. Pereżempju, valutazzjoni kull tliet xhur tal-bidliet
fl-inventarji jew l-użu ta’ tagħrif dwar id-distribuzzjoni
taċ-ċaqliq matul il-perjodu bażi tal-kontijiet
(iċ-ċaqliq jista’ jkun l-akbar fl-aħħar tas-sena kalendari,
matul iż-żmien tal-ħsad, eċċ);
d)      jekk hu disponibbli
tagħrif dwar il-valuri fil-bidu u fl-aħħar tal-perjodu bażi
(pereżempju fil-każ ta’ kummerċ bl-ingrossa jew bl-imnut fejn
normalment jeżistu inventarji ta’ ħafna prodotti differenti), iżda
l-ebda tagħrif separat dwar il-prezzijiet u l-volumi, jiġu stmati
l-bidliet fil-volum bejn il-bidu u t-tmiem tal-perjodu . Mod wieħed kif
tiġi stmata l-bidla fil-volumi hu li jiġu stmati r-rati tal-fatturat
kostanti skont it-tip tal-prodott.
Il-bidliet staġonali fil-prezzijeit
jistgħu jirriflettu bidla fil-kwalità, pereżempju prezzijiet ta’
likwidazzjoni jew prezzijiet ta’ barra l-istaġun għall-frott u
l-ħxejjex. Dawn il-bidliet fil-kwalità jiġu
trattati bħala bidliet fil-volum.
Akkwisti nieqas id-disponimenti tal-oġġetti ta’ valur (P.53)
3.154     Definizzjoni:
L-oġġetti ta’ valur huma oġġetti mhux
finanzjarji li ma jintużawx primarjament għall-produzzjoni jew
il-konsum, ma jiddeterjorawx (fiżikament) maż-żmien taħt
kundizzjonijiet normali u huma miksuba u miżmuma primarjament bħala
ħażniet ta’ valur.
3.155     L-oġġetti ta’
valur jinkludu t-tipi ta’ oġġetti li ġejjin:
a)      ħaġar u metalli prezzjużi, bħal
djamanti, deheb mhux monetarju, platinu, fidda, eċċ;
b)      antikitajiet u oġġetti oħra tal-arti,
bħal pitturi, skulturi, eċċ;
c)      oġġetti ta’ valur oħra, bħal
ġojjelli tal-ħaġar u metalli prezzjużi u oġġetti
kollezzjonabbli.
3.156     Dawn it-tipi ta’ oġġetti jiġu
rreġistrati bħala akkwiżizzjoni jew disponiment ta’
oġġetti ta’ valur fl-eżempji li ġejjin:
a)      tal-akkwist jew id-disponiment ta’ deheb mhux
monetarju, fidda, eċċ mill-banek (ċentrali) u intermedjarji
oħra finanzjarji;
b)      l-akkwist jew id-disponiment ta’ dawn
l-oġġetti minn intapriżi li l-attività prinċipali jew
sekondarja tagħhom ma tinvolvix il-produzzjoni jew il-kummerċ
tat-tali tipi ta' oġġetti. Dan l-akkwist jew disponiment mhuwiex
inkluż fil-konsum intermedju jew il-formazzjoni ta’ kapital fiss ta’ dawn
l-intrapriżi.
c)      l-akkwist jew
id-disponiment tat-tali oġġetti mill-unitajiet domestiċi. It-tali akkwisti mhumiex inklużi fin-nefqa
finali f’konsum mill-unitajiet domestiċi.
Fl-ESA, bħala norma, il-każijiet li
ġejjin ukoll jiġu rreġistrati bħala akkwist jew disponiment
ta' oġġetti ta' valur:
d)      l-akkwist jew
id-disponiment ta’ dawn l-oġġetti mill-ġojjelliera u
n-negozjanti tal-arti (b'segwiment tad-definizzjoni ġenerali ta’
oġġetti ta’ valur, l-akkwist ta’ dawn l-oġġetti
mill-ġojjelliera u n-negozjanti tal-arti għandu jiġi
rreġistrat bħala bidliet fl-inventarji);
e)      l-akkwist jew
id-disponiment ta’ dawn l-oġġetti mill-mużewijiet (b'segwiment
tad-definizzjoni ġenerali ta’ oġġetti ta’ valur, l-akkwist minn
mużew ta’ dawn l-oġġetti għandu jiġi rreġistrat
bħala formazzjoni ta’ kapital fiss).
Din in-norma tevita r-riklassifikazzjoni spissa
bejn it-tliet tipi ewlenin ta' formazzjoni ta' kapital, jiġifieri bejn
l-akkwist nieqes id-disponiment tal-oġġetti ta' valur, il-formazzjoni
ta' kapital fiss u l-bidliet fl-inventarji, pereżempju fil-każ ta'
tranżazzjonijiet tat-tali oġġetti bejn il-unitajiet
domestiċi u n-negozjanti tal-arti.
3.157     Il-produzzjoni
tal-oġġetti ta’ valur hija valutata għall-prezzijiet
bażiċi. L-akkwisti l-oħra kollha tal-oġġetti ta’ valur
huma valutati għall-prezzijiet tax-xiri mħallsa minnhom, inklużi
kwalunkwe tariffi jew kummissjonijiet tal-aġenti. Dawn jinkludu wkoll
marġini ta’ kummerċ meta jinxtraw min-negozjanti. Id-disponimenti
tal-oġġetti ta’ valur huma valutati għall-prezzijiet li
jirċievu l-bejjiegħa, wara t-tnaqqis ta’ kwalunkwe tariffi jew
kummissjonijiet imħallsa lill-aġenti jew intermedjarji oħra. L-akkwisti
nieqes id-disponimenti ta’ oġġetti ta' valur bejn setturi residenti
jħassru lil xulxin, u jħallu biss il-marġini tal-aġenti u
tan-negozjanti.
ESPORTAZZJONIJIET U IMPORTAZZJONIJIET TA’ OĠĠETTI U
SERVIZZI (P.6 u P.7)
3.158     Definizzjoni:
L-esportazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi
tikkonsisti minn tranżazzjonijiet f'oġġetti u servizzi
(bejgħ, tpartit u rigali) mir-residenti lil persuni mhux residenti.
3.159     Definizzjoni:
L-importazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi tikkonsisti
minn tranżazzjonijiet f’oġġetti u servizzi (xiri, tpartit u
rigali) minn persuni mhux residenti lir-residenti.
3.160     L-esportazzjonijiet u
l-importazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi ma jinkludux:
a)      kummerċ ta’ tħejjija, jiġifieri:
(1)     kunsinni lil nies mhux residenti minn affiljati mhux
residenti ta' intrapriżi residenti, pereżempju bejgħ barra
mill-pajjiż minn affiljati barranin ta' kumpanija
multinazzjonali/kontrollata mir-residenti;
(2)     kunsinni lir-residenti minn affiljati residenti ta’ intrapriżi
mhux residenti, pereżempju l-bejgħ minn affiljati domestiċi ta’
kumpanija multinazzjonali barranija.
b)      il-flussi tad-dħul primarju lil jew mill-bqija
tad-dinja, bħall-kumpens lill-impjegati, l-imgħax u d-dħul
mill-investiment dirett. Id-dħul mill-investiment dirett jista’ jinkludi
parti mhux distinta għall-provvista ta’ servizzi differenti,
pereżempju t-taħriġ tal-impjegati, servizzi ta' ġestjoni u
l-użu ta' brevetti u marki kummerċjali;
c)      il-bejgħ jew xiri transkonfinali ta’ assi
finanzjarji jew assi mhux prodotti, bħal art.
3.161     L-importazzjonijiet
u l-esportazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi għandhom
jiġu distinti fi:
a)      Kunsinni
intrakomunitarji
b)      Importazzjonijiet u
esportazzjonijiet barra l-UE
It-tnejn li huma jissejħu importazzjonijiet u
esportazzjonijiet.
Esportazzjonijiet u importazzjonijiet ta’
oġġetti (P.61 u P.71)
3.162     L-importazzjonijiet
u l-esportazzjonijiet tal-oġġetti jseħħu meta s-sjieda
ekonomika tal-oġġetti tinbidel bejn residenti u mhux residenti. Dan
japplika irrispettivament miċ-ċaqliq fiżiku korrispondenti
tal-oġġetti bejn il-fruntieri.
3.163     Fil-każ ta’ kunsinni
bejn intrapriżi affiljati (fergħa jew sussidjarja, jew affiljat
barrani): bidla fis-sjieda ekonomika tiġi inputtjata kull meta
l-oġġetti jiġu kunsinjati bejn intrapriżi affiljati. Dan
japplika biss meta l-istabbiliment li jirċievi l-oġġetti jassumi
r-responsabbiltà għad-deċiżjonijiet dwar il-livelli
tal-provvista u l-prezzijiet li l-prodott tagħhom jiġi kunsinjat
għalihom fis-suq.
3.164     L-esportazzjonijiet
tal-oġġetti sseħħ mingħajr ma l-oġġetti
jaqsmu l-fruntiera tal-pajjiż fl-eżempji li ġejjin.
a)      Oġġetti prodotti minn unitajiet residenti li
joperaw f’ilmijiet internazzjonali jinbiegħu direttament lil entitajiet
mhux residenti f’pajjiżi barranin. Eżempji tat-tali oġġetti
huma ż-żejt, il-gass naturali, il-prodotti tas-sajd,
l-oġġetti salvati mill-baħar).
b)      tagħmir tat-trasport jew tagħmir ieħor
li jinġarr mhux marbut ma’ lokalità fissa;
c)      l-oġġetti li wara bidla fis-sjieda jintilfu
jew jinqerdu qabel ma jaqsmu l-fruntiera tal-pajjiż tal-esportazzjoni.
d)      kummerċ bl-ingrossa, jiġifieri x-xiri ta’
oġġett minn resident minn persuna mhux residenti u l-bejgħ
mill-ġdid sussegwenti tal-oġġett lil persuna mhux residenti
oħra, mingħajr mal-oġġett jidħol fl-ekonomija
tan-negozjant.
Każijiet analogi jseħħu fil-każ ta’
importazzjonijiet tal-oġġetti.
3.165     L-importazzjonijiet u
l-esportazzjonijiet tal-oġġetti jinkludu tranżazzjonijiet bejn
residenti u persuni mhux residenti f’dawn li ġejjin:
a)      deheb mhux monetarju;
b)      ingotti tal-fidda, djamanti u metalli u ħaġar
prezzjuż ieħor;
c)      flus tal-karti u muniti li mhumiex
fiċ-ċirkolazzjoni u titoli mhux maħruġa (valutati
bħala oġġetti, mhux skont il-valur stampat);
d)      elettriku, gass u ilma;
e)      bhejjem li jaqsmu l-fruntieri;
f)       pakketti tal-posta;
g)      esportazzjonijiet tal-gvern inklużi
oġġetti finanzjati minn għotjiet u self;
h)      oġġetti trasferiti lil jew mis-sjieda ta’
organizzazzjoni ta’ ħażniet ta’ riżerva;
i)       oġġetti
kunsinjati minn intrapriża residenti lill-affiljati mhux residenti
tagħha, ħlief fil-każ ta’ oġġetti
għall-ipproċessar;
j)       oġġetti
rċevuti minn intrapriża residenti mill-affiljati mhux residenti
tagħha, ħlief fil-każ ta’ oġġetti
għall-ipproċessar;
k)      oġġetti
jew prodotti ta’ kuntrabandu mhux rappurtati għat-taxxa bħal dazju
fuq l-importazzjoni u VAT.
l)       vjeġġi
oħra mhux irreġistrati, bħal rigali u dawk li jiswew anqas minn
valur minimu dikjarat
3.166     L-importazzjonijiet
u l-esportazzjonijiet tal-oġġetti jeskludu l-oġġetti li
ġejjin, li madankollu jistgħu jaqsmu l-fruntiera nazzjonali:
a)      oġġetti fi
transitu f’pajjiż;
b)      oġġetti
mibgħuta lil jew mill-ambaxxati, bażijiet militari jew territorji
oħra mdawrin tal-pajjiż stess ġewwa l-fruntieri nazzjonali ta’
pajjiż ieħor;
c)      tagħmir
tat-trasport u tipi oħra ta’ tagħmir li jistgħu
jiċċaqalqu li jħallu pajjiż temporanjament, mingħajr
ebda bidla fis-sjieda ekonomika, pereżempju tagħmir tal-kostruzzjoni
għal skopijiet ta’ installazzjoni jew kostruzzjoni barra mill-pajjiż;
d)      tagħmir u
oġġetti oħra li jintbagħtu barra mill-pajjiż
għall-ipproċessar, manutenzjoni, servisjar jew tiswija, dan japplika
wkoll għall-oġġetti proċessati għall-ordnijiet barra
mill-pajjiż meta tkun involuta bidla fiżika sostanzjali tal-oġġetti.
e)      oġġetti
oħra li jitilqu pajjiż temporanjament, li normalment jiġu
ritornati fi żmien sena fl-istat oriġinali tagħhom u
mingħajr bidla fis-sjieda ekonomika.
Eżempji ta' dawn huma oġġetti
mibgħuta barra mill-pajjiż għal skopijiet ta’ esibizzjoni u
divertiment, oġġetti taħt kuntratt tal-kiri operattiv, inklużi
kuntratti tal-kiri għal ħafna snin u oġġetti ritornati
mingħajr ma jinbiegħu lil nonresident;
f)       oġġetti
fuq kunsinna li jintilfu jew jinqerdu malli jaqsmu fruntiera qabel ma
sseħħ il-bidla fis-sjieda.
3.167     L-importazzjonijiet
u l-esportazzjonijiet tal-oġġetti għandhom jiġu
reġistrati meta s-sjieda tal-oġġetti tiġi trasferita. Bidla
fis-sjieda hija kkunsidrata li sseħħ meta l-partijiet
tat-tranżazzjoni jirreġistrawha fil-kotba jew il-kontijiet
tagħhom. Dan jista’ ma jikkoinċidix mal-istadji varji tal-proċess
kuntrattwali, bħal:
a)      iż-żmien
meta jsir l-impenn (id-data tal-kuntratt);
b)      iż-żmien
tal-provvista tal-oġġetti u s-servizzi u l-akkwiżizzjoni ta’
talba għall-ħlas (id-data tat-trasferiment);
c)      iż-żmien
tal-ħlas dik it-talba (id-data tal-ħlas).
3.168     L-importazzjonijiet
u l-esportazzjonijiet tal-oġġetti għandhom jiġu vvalutati
frank abbord fil-fruntiera tal-pajjiż tal-esportazzjoni (FOB). Dan
il-valur ikun:
a)      il-valur tal-oġġetti għall-prezzijiet
bażiċi;
b)      flimkien mas-servizzi ta' trasport u distribuzzjoni
relatati sal-punt tal-fruntiera, inklużi l-ispejjeż tat-tagħbija
fuq esportatur għat-trasport suċċessiv;
c)      flimkien ma’ kwalunkwe taxxi nieqes sussidji fuq
l-oġġetti esportati; għal kunsinni intrakomunitarji dawn
jinkludu l-VAT u taxxi oħra fuq l-oġġetti mħallsa
fil-pajjiż tal-esportazzjoni.
Fit-tabelli tal-provvista u l-użu u tal-input-output
simetriċi, l-importazzjonijiet tal-oġġetti għal gruppi ta’
prodotti individwali tiġi valutata bil-prezz tal-ispejjeż għall-
assigurazzjoni u l-ġarr (CIF) fil-fruntiera tal-pajjiż ta’
importazzjoni.
3.169     Definizzjoni:
Il-prezz CIF huwa l-prezz ta' oġġett kunsinnat
fil-fruntiera tal-pajjiż tal-importazzjoni, jew il-prezz ta’ servizzi
mogħti lil resident, qabel il-ħlas ta' kwalunkwe dazji tal-importazzjoni
jew taxxi oħra fuq l-importazzjonijiet jew il-kummerċ u l-marġni
tat-trasport fil-pajjiż.
3.170     Prokuri jew miżuri
ta’ sostituzzjoni għall-valur FOB jistgħu jkunu neċessarji
f’ċertu ċirkostanzi, bħal:
a)      it-tpartit ta’ oġġetti jiġi valutat
għall-prezzijiet bażiċi li kienu jiġu rċevuti kieku
l-oġġetti nbiegħu għal flus kontanti;
b)      tranżazzjonijiet bejn intrapriżi affiljati: bħala
regola, jintużaw il-valuri ta’ trasferiment attwali. Madankollu, jekk
ikunu differenti mill-prezzijiet tas-suq, dawn jiġu mibdula minn
ekwivalent tal-prezz tas-suq stmat;
c)      oġġetti trasferiti taħt kuntratt
tal-kiri finanzjarju: l-oġġetti jiġu valutati abbażi
tal-prezz tax-xiri mħallas minn sid il-kera u mhux bil-valur kumulattiv
tal-ħlasijiet tal-kiri;
d)      l-importazzjonijiet tal-oġġetti jiġu
stmati abbażi tad-dejta tad-dwana (għal kummerċ barra mill-UE)
jew tagħrif tal-INTRASTAT (għal kummerċ intrakomunitarju). Iż-żewġ
sorsi tad-dejta ma japplikawx valutazzjoni FOB, dawn jużaw rispettivament
il-valur CIF fil-fruntiera tal-UE u valuri CIF fil-fruntiera nazzjonali. Minħabba
li l-valuri FOB jintużaw biss fil-livell l-iżjed aggregat u l-valuri
CIF jintużaw fil-livell tal-grupp tal-prodott, dawn il-modifiki jiġu
applikati fil-livell l-iżjed aggregat, u l-modifika magħrufa bħala
l-aġġustament CIF/FOB;
e)      l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet
tal-oġġetti jiġu stmati abbażi tat-tagħrif
tal-istħarriġ jew tipi differenti ta’ tagħrif ad hoc. Fit-tali
każijiet, jinkiseb il-valur totali tal-bejgħ maqsum għal kull
prodott. L-istima tkun ibbażata fuq il-prezzijiet tax-xiri u mhux fuq
il-valuri FOB.
Esportazzjonijiet u
importazzjonijiet ta’ servizzi (P.62 u P.72)
3.171     Definizzjoni:
L-esportazzjonijiet tas-servizzi jikkonsistu mis-servizzi kollha
mogħtija mir-residenti lil persuni mhux residenti.
3.172     Definizzjoni:
L-importazzjonijiet tas-servizzi jikkonsistu mis-servizzi kollha
mogħtija minn persuni mhux residenti lir-residenti.
3.173     L-esportazzjonijiet
tas-servizzi jinkludu l-każijiet li ġejjin:
a)      it-trasport ta’ oġġetti esportati wara li
jkunu ħallew il-fruntiera tal-pajjiż tal-esportazzjoni meta provduti
minn esportatur residenti (il-każijiet 2 u 3 fit-Tabella 3.3);
b)      it-trasport ta’ oġġetti importati minn
esportatur residenti:
(1)     sal-fruntiera tal-pajjiż tal-esportazzjoni meta
l-oġġetti jiġu valutati FOB għat-tpaċija tal-valur
tat-trasport inkluż fil-valur FOB (il-każ 3 fit-Tabella 3.4);

(2)     sal-fruntiera tal-pajjiż tal–importazzjoni meta
l-oġġetti jiġu valutati c.i.f. għat-tpaċija tal-valur
tat-trasport inkluż fil-valur CIF (il-każijiet 3 u 2 CIF
fit-Tabella 3.4).
c)      it-trasport ta’ oġġetti minn residenti f’isem
persuni mhux residenti li ma jinvolvix l-importazzjonijiet jew
l-esportazzjonijiet tal-oġġetti (pereżempju t-trasport ta'
oġġetti li ma jħallux il-pajjiż bħala
esportazzjonijiet jew it-trasport ta’ oġġetti barra t-territorju
domestiku);
d)      it-trasport tal-passiġġieri f’isem persuni
mhux residenti minn esportatura residenti;
e)      attivitajiet ta’ proċessar u tiswija f’isem
persuni mhux residenti; dawn l-attivitajiet għandhom jiġu
rreġistrati bħala netti, jiġifieri bħala esportazzjoni ta’
servizzi minbarra l-valur tal-oġġetti proċessati jew imsewwija.
f)       l-installazzjoni ta’ tagħmir barra
mill-pajjiż meta proġett, skont in-natura tiegħu, idum għal
żmien limitat;
g)      servizzi finanzjarji provduti minn residenti lil
nonresidenti inklużi kemm il-ħlasijiet espliċiti kif ukoll
impliċiti għas-servizz, bħall-FISIM;
h)      servizzi ta’ assigurazzjoni provduti minn residenti lil
nonresidenti bl-ammont tal-ħlas impliċitu għas-servizz;
i)       in-nefqa minn turisti mhux residenti u
vjaġġaturi tan-negozju. In-nefqa hija klassifikata bħala
servizzi; għall-finijiet tat-tabelli tal-provvista u l-użu u
tal-input-output simetriku, tkun neċessarja diżaggregazzjoni skont
il-prodotti komponenti;
j)       in-nefqa minn persuni mhux residenti fuq servizzi
tas-saħħa u edukazzjoni provduti minn residenti; din tinkludi
l-provvista ta’ dawn is-servizzi fit-territorju domestiku kif ukoll barra
mill-pajjiż;
k)      is-servizzi ta’ djar tal-vaganzi okkupati mis-sid ta’
persuni mhux residenti (ara l-paragrafu 3.77.);
l)       drittijiet u tariffi tal-liċenzji, li
l-qligħ minnhom huwa assoċjat mal-użu awtorizzat tad-drittijiet
tal-proprjetà intellettwali, bħal privattivi, drittijiet tal-awtur,
trademarks, proċessi industrijali, franchises, eċċ, u
mal-użu permezz ta' ftehimiet ta' liċenzjar ta' kopji oriġinali
jew prototipi li jiġu prodotti, bħal manuskritti, pitturi,
eċċ. imħallsa minn nonresidenti lil residenti.
3.174     Hemm importazzjoni ekwivalenti
ta’ servizz bħala riflessjoni tal-lista ta’ esportazzjonijiet ta’ servizzi
fil-paragrafu 3.149, u dawn l-importazzjonijiet ta' servizzi li
ġejjin biss jirrikjedu deskrizzjoni ulterjuri.
3.175     L-importazzjonijiet
tas-servizzi ta’ trasport jinkludu l-eżempji li ġejjin:
a)      it-trasport ta' oġġetti esportati
sal-fruntiera tal-pajjiż tal-esportazzjoni meta provdut minn esportatur
mhux residenti għat-tpaċija tal-valur tat-trasport inkluż
fil-valur FOB tal-oġġetti esportati (il-każ 4
fit-Tabella 3.3);
b)      it-trasport ta’ oġġetti importati minn
esportatur mhux residenti:
(1)     mill-fruntiera tal-pajjiż tal-esportazzjoni
bħala servizz tat-trasport separat meta l-oġġetti importati huma
valutati FOB (il-każijiet 4 u 5 FOB fit-Tabella 3.4);
(2)     mill-fruntiera tal-pajjiż ta’ importazzjoni
bħala servizz tat-trasport separat meta l-oġġetti importati huma
valutati CIF (f’dan il-każ il-valur tas-servizz tat-trasport bejn
il-fruntieri tal-pajjiż ta’ esportazzjoni u ta’ importazzjoni diġà hu
inkluż fil-valur CIF tal-oġġett; il-każ 4 fit-Tabella 3.4).

c)      it-trasport ta’ oġġetti minn persuni mhux
residenti f’isem residenti li ma jinvolvix l-importazzjonijiet jew
l-esportazzjonijiet ta’ oġġetti (pereżempju t-trasport ta'
oġġetti fi tranżitu jew it-trasport barra mit-territorju
domestiku);
d)      it-trasport internazzjonali jew nazzjonali ta’
passiġġieri f’isem residenti minn esportatura mhux residenti.
L-importazzjonijiet ta’ servizzi tat-trasport ma jinkludux
it-trasport ta’ oġġetti esportati wara li jkunu ħallew
il-fruntiera tal-pajjiż ta’ esportazzjoni meta jiġu provduti minn
esportatur mhux residenti (il-każijiet 5 u 6 fit-Tabella 3.3). L-esportazzjonijiet
tal-oġġetti huma valutati FOB u t-tali servizzi ta' trasport kollha
għaldaqstant huma meqjusin bħala tranżazzjonijiet bejn persuni
mhux residenti, jiġifieri bejn esportatur mhux residenti u importatur mhux
residenti. Dan japplika anki meta dawn is-servizzi ta’ trasport jitħallsu
taħt kuntratti tal-esportazzjoni CIF mill-esportatur.
3.176     L-importazzjonijiet
fir-rigward ta’ xiri dirett barra mill-pajjiż minn residenti jkopru x-xiri
kollu ta’ oġġetti u servizzi li jsir minn residenti waqt li qed
jivvjaġġaw barra mill-pajjiż għal skopijiet ta' negozju jew
personali. Żewġ kategoriji għandhom jiġu distinti
minħabba li jeħtieġu trattament differenti:
a)      l-infiq kollu relatat man-negozju minn
vjaġġaturi tan-negozju huwa konsum intermedju;
b)      l-infiq l-ieħor
kollu, huwiex minn vjaġġaturi tan-negozju jew vjaġġaturi
oħra, huwa nfiq finali f’konsum ta’ unità domestika.
3.177     L-importazzjonijiet
u l-esportazzjonijiet tas-servizzi huma reġistrati meta jingħataw. Dan
iż-żmien jikkoinċidi maż-żmien meta s-servizzi
jiġu prodotti. L-importazzjonijiet tas-servizzi jiġu valutati
għall-prezz tax-xiri u l-esportazzjonijiet tas-servizzi
għall-prezzijiet bażiċi.
Tabella 3.3 It-trattament
tat-trasportazzjoni ta’ oġġetti esportati
3.178     Spjegazzjoni ta’ kif tinqara din
it-tabella: l-ewwel parti ta’ din it-tabella tindika li hemm sitt
possibbiltajiet ta' trasport ta' oġġetti esportati, skont jekk
l-esportatur huwiex residenti jew le u skont fejn iseħħ it-trasport: minn
post fit-territorju domestiku sal-fruntiera nazzjonali, mill-fruntiera
nazzjonali sal-fruntiera tal-pajjiż ta’ importazzjoni jew mill-fruntiera
tal-pajjiż ta’ importazzjoni sa post fi ħdan il-pajjiż ta'
importazzjoni. Fit-tieni parti ta’ din it-tabella, għal kull waħda
minn dawn is-sitt possibbiltajiet, huwa indikat jekk l-ispejjeż
tat-trasport għandhomx jiġu rreġistrati bħala
esportazzjonijiet ta’ oġġetti, esportazzjonijiet ta’ servizzi,
importazzjonijiet ta’ oġġetti jew importazzjonijiet ta’ servizzi.
 Territorju domestiku ||   || Territorju nofsani ||   || Territorju tal- pajjiż importatur
 1. trasportatur residenti ||   || 2. trasportatur residenti ||   || 3. trasportatur residenti
 4. trasportatur nonresidenti ||   || 5. trasportatur nonresidenti ||   || 6. trasportatur nonresidenti
   ||   || Esportazzjonijiet ta’ oġġetti (FOB) ||   || Esportazzjonijiet ta' servizzi ||   || Importazzjonijiet ta’ oġġetti (CIF/FOB) ||   || Importazzjonijiet ta' servizzi
 1. 2. 3. 4. 5. 6. ||   || x - - x - - ||   || - x x - - - ||   || - - - - - - ||   || - - - x - -
Tabella 3.4 It-trattament
tat-trasportazzjoni ta' oġġetti importati
3.179     Spjegazzjoni dwar kif tinqara
din it-tabella: L-ewwel parti ta' din it-tabella tindika li hemm sitt
possibiltajiet ta’ trasport ta' oġġetti importati, skont jekk
it-trasportatur ikunx residenti jew le u skont fejn iseħħ
it-trasport: minn post fil-pajjiż esportatur sal-fruntiera tal-pajjiż
esportatur, mill-fruntiera tal-pajjiż esportatur sal-fruntiera
tal-pajjiż importatur u mill-fruntiera nazzjonali sa post fit-territorju
domestiku. Fit-tieni parti ta' din it-tabella, għal kull waħda minn
dawn is-sitt possibiltajiet, hemm indikat jekk l-ispejjeż tat-trasportazzjoni
għandhomx jiġu rreġistrati bħala importazzjonijiet ta’
oġġetti, importazzjonijiet ta’ servizzi, esportazzjonijiet ta'
oġġetti jew esportazzjonijiet ta' servizzi. F’xi każijiet
(il-każijiet 2 u 5), din ir-reġistrazzjoni tiddependi
mill-prinċipju tal-valutazzjoni applikat għall-oġġetti
importati. Innota li t-tranżizzjoni mill-valutazzjoni
tal-oġġetti importati fis-CIF sal-FOB tikkonsisti fi:
a)      aġġustament CIF/FOB,
jiġifieri minn 2 CIF sa 2 FOB (inaqqas l-importazzjonijiet u
l-esportazzjonijiet totali);
b)      riklassifikazzjoni CIF/FOB,
jiġifieri minn 5 CIF sa 5 FOB (tħalli l-importazzjonijiet u
l-esportazzjonijiet mhux mibdula).
 Territorju domestiku ||   || Territorju nofsani ||   || Territorju tal-pajjiż esportatur
 1. trasportatur residenti ||   || 2. trasportatur residenti ||   || 3. trasportatur residenti
 4. trasportatur nonresidenti ||   || 5. trasportatur nonresidenti ||   || 6. trasportatur nonresidenti
   ||   || Valutazzjoni ta' oġġetti importati ||   || Importazzjonijiet ta’ oġġetti ||   || Importazzjonijiet ta' servizzi ||   || Esportazzjonijiet ta’ oġġetti (FOB) ||   || Esportazzjonijiet ta' servizzi
 1. 2. 3. 4. 5. 6. ||   || CIF/FOB FOB CIF CIF/FOB CIF/FOB FOB CIF CIF/FOB ||   || - - x x - - x x ||   || - - - - x x - - ||   || - - - - - - - - ||   || - - x x - - - -
TRANŻAZZJONIJIET
F’OĠĠETTI EŻISTENTI
3.180     Definizzjoni:

L-oġġetti eżistenti huma
oġġetti li diġà kellhom utent (minbarra inventarji).
3.181     L-oġġetti
eżistenti jinkludu:
a)      bini u
oġġetti ta’ kapital fiss oħra li jkunu nbiegħu minn
unitajiet ta’ produtturi lil unitajiet oħra:
(1)     biex jerġgħu jintużaw f’dan il-mod;
(2)     li jridu jitwaqqaw jew jiġġarfu; il-prodotti
li jirriżultaw isiru materji primi (pereżempju ħadid
tal-iskrappjar) użati għall-produzzjoni ta’ oġġetti
ġodda (pereżempju azzar).
b)      oġġetti ta’ valur jinbiegħu minn unità
lil oħra;
c)      oġġetti tal-konsumatur li jdumu jintużaw
li jkunu nbiegħu mill-unitajiet domestiċi lil unitajiet oħra:
(1)     biex jerġgħu jintużaw f’dan il-mod;
(2)     biex jiġu mkissra u konvertiti f’materjali
tad-demolizzjoni.
d)      oġġetti li ma jdumux jintużaw
(pereżempju karta tal-iskart, ċraret, ħwejjeġ qodma,
fliexken qodma, eċċ) li jkunu nbiegħu minn kwalunkwe unità, jew
biex jerġgħu jintużaw jew biex isiru materja prima
għall-manifattura ta’ oġġetti ġodda.
It-trasferiment ta’ oġġetti eżistenti jiġi
rreġistrat bħala nefqa negattiva (akkwist) għall-bejjiegħ u
nefqa pożittiva (akkwist) għax-xerrej.
3.182     Din id-definizzjoni ta’
oġġetti eżistenti għandha l-konsegwenzi li ġejjin:
a)      meta l-bejgħ ta' ass fiss jew oġġett ta'
valur eżistenti jseħħ bejn żewġ produtturi residenti,
il-valuri pożittivi u negattivi rreġistrati għall-formazzjoni
ta' kapital fiss gross iħassru 'l xulxin għall-ekonomija sħiħa
minbarra għall-ispejjeż tat-trasferiment tas-sjieda;
b)      meta ass fiss
immobbli eżistenti (pereżempju bini) jinbiegħ lil persuna mhux
residenti, din tal-aħħar tiġi trattata bħala li qed tixtri
ass finanzjarju, jiġifieri strument ta' kapital ta' unità residenti
nozzjonali. Din l-unità residenti
nozzjonali mbagħad titqies li qed tixtri l-ass fiss. Il-bejgħ
u x-xiri tal-ass fiss iseħħ bejn unitajiet residenti;
c)      meta ass fiss mobbli
eżistenti, bħal vapur jew inġenju tal-ajru, jiġi esportat,
ma tiġi rreġistrata l-ebda formazzjoni ta’ kapital fiss gross
fl-ekonomija biex tikkumpensa l-formazzjoni ta’ kapital fiss gross negattiva
tal-bejjiegħ;
d)      oġġetti li
jdumu jintużaw, bħall-vetturi, jistgħu jiġu klassifikati
bħala assi fissi jew bħala oġġetti tal-konsumatur li jdumu
skont is-sid u l-iskop li jintużaw għalih. Jekk is-sjieda ta’
oġġett bħal dan tiġi trasferita minn intrapriża lil
unità domestika biex jintuża għall-konsum finali, tiġi
rreġistrata formazzjoni ta' kapital fiss gross negattiva
għall-intrapriża u nefqa tal-konsum pożittiva għall-unità. Fejn
is-sjieda ta’ oġġett bħal dan tiġi trasferita minn unità
domestika lil intrapriża, għall-unità domestika tiġi
rreġistrata nefqa finali f’konsum negattiva u għall-intrapriża
tiġi rreġistrata formazzjoni ta’ kapital fiss gross pożittiva;
e)      tranżazzjonijiet
f’oġġetti ta’ valur eżistenti għandhom jiġu
rreġistrati bħala l-akkwist ta’ oġġett ta’ valur
(formazzjoni ta’ kapital gross pożittiva) mix-xerrej u bħala
d-disponiment ta’ oġġett ta’ valur (formazzjoni ta’ kapital gross
negattiva) mill-bejjiegħ. Fil-każ ta’ tranżazzjoni mal-bqija
tad-dinja, l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ oġġett
għandha tiġi rreġistrata. Il-bejgħ ta' oġġett ta'
valur minn unità domestika m'għandux jiġi rreġistrat bħala
nefqa finali f’konsum negattiva;
f)       meta
l-oġġetti militari li jdumu jintużaw eżistenti
jinbiegħu barra mill-pajjiż mill-gvern, dan jiġi rreġistrat
bħala esportazzjoni ta’ oġġetti u bħala formazzjoni ta’
kapital fiss negattiva mill-gvern.
3.183     It-tranżazzjonijiet
f’oġġetti eżistenti jiġu rreġistrati
fiż-żmien meta tinbidel is-sjieda. Jiġu applikati
l-prinċipji ta’ valutazzjoni xierqa għat-tip ta’
tranżazzjonijiet fil-prodotti involuti.
AKKWISTI NIEQES ID-DISPONIMENTI TA’ ASSI MHUX PRODOTTI (NP)
3.184     Definizzjoni:
L-assi mhux prodotti jikkonsistu f’assi li ma ġewx prodotti
fi ħdan il-fruntiera tal-produzzjoni u li jistgħu jintużaw
fil-produzzjoni tal-oġġetti u s-servizzi.
3.185     Tliet kategoriji ta’ akkwisti
nieqes id-disponimenti tal-assi mhux prodotti huma distinti:
a)      Akkwist nieqes
id-disponimenti tar-riżorsi naturali (NP.1);
b)      Akkwist nieqes
id-disponiment ta’ kuntratti, kuntratti tal-kiri u liċenzji (NP.2);
c)      Ix-xiri nieqes il-bejgħ ta’ assi tal-avvjament u
tal-kummerċjalizzazzjoni (NP.3).
3.186     Ir-riżorsi naturali
għandhom jikkonsistu fil-kategoriji li ġejjin
a)      Art;
b)      Riżervi
minerali u tal-enerġija;
c)      Riżorsi
bijoloġiċi mhux koltivati;
d)      Riżorsi
tal-ilma;
e)      Spettri tar-radju;
f)       Riżorsi
naturali oħra.
Ir-riżorsi naturali jeskludu r-riżori
bioloġiċi koltivati ta’ assi prodotti. Ix-xiri
jew il-bejgħ ta’ riżorsi bioloġiċi kkultivati ma jiġux
irreġistrati bħala akkwist nieqes id-disponiment ta’ riżorsi
naturali; jiġu rreġistrati bħala formazzjoni ta’ kapital fiss. Barra
minn hekk, il-ħlasijiet għall-użu temporanju tar-riżorsi
naturali mhumiex irreġistrati bħala akkwist tar-riżorsi
naturali; dawn huma rreġistrati bħala kiri, jiġifieri bħala
dħul mill-proprjetà (ara il-Kapitolu 15: Kuntratti, kuntratti
tal-kiri u liċenzji).
3.187     L-art hija
definita bħala l-art fiha nnifisha, inkluża l-ħamrija li
tkopriha u l-ilma tal-wiċċ assoċjat. L-ilma tal-wiċċ
assoċjat jinkludi kwalunkwe ilmijiet interni (ġibjuni, lagijiet,
xmajjar, eċċ) li fuqhom jistgħu jiġu eżerċitati
d-drittijiet tas-sjieda.
3.188     L-oġġetti
li ġejjin mhumiex inklużi taħt it-titolu ta’ art:
a)      bini jew strutturi
oħra fuq l-art jew li jgħaddu minnha (pereżempju toroq u mini);
b)      dwieli, ġonna
tas-siġar tal-frott, jew pjantaġġuni oħra tas-siġar u
għelejjel li qed jitkabbru, eċċ;
c)      assi tas-saffi ta’ taħt il-ħamrija;
d)      riżorsi bioloġiċi mhux kkultivati;
e)      riżorsi tal-ilma ta’ taħt l-art.
Il-partiti a) u b) huma assi fiss prodotti, il-partiti c), d) u
e) huma tipi ta’ assi mhux prodotti.
3.189     L-akkwisti u
d-disponimenti tal-art u riżorsi naturali oħra huma valutati
għall-prezzijiet tas-suq eżistenti fiż-żmien meta
jseħħu l-akkwisti/disponimenti. It-tranżazzjonijiet
fir-riżorsi naturali jiġu rreġistrati għall-istess valur
fil-kontijiet tax-xerrej u f’dawk tal-bejjiegħ. Dan il-valur jeskludi
l-ispejjeż tat-trasferiment tas-sjieda tar-riżorsi naturali. Dawn l-ispejjeż
huma ttrattati bħala formazzjoni ta’ kapital fiss gross.
3.190     Il-kuntratti, kuntratti
tal-kiri u liċenzji bħala assi mhux prodotti jikkonsistu f'dawn
il-klassijiet:
a)      Kuntratti tal-kiri
operattivi trasferibbli;
b)      Permessi għall-użu tar-riżorsi naturali,
pereżempju kwoti tas-sajd;
c)      Permessi biex jitwettqu attivitajiet
speċifiċi, pereżempju permessi tal-emissjoni u liċenzji
għal numru limitat ta' każinos jew għall-operat ta' taksis
f'ċertu żona;
d)      Drittijiet għal oġġetti u servizzi
futuri fuq bażi esklussiva, pereżempju kuntratti tal-futbolers u
dritt esklussiv ta’ pubblikatur li jippubblika xogħlijiet ġodda minn
awtur imsemmi.
3.191     Kuntratti, kuntratti tal-kiri u liċenzji
bħala kategorija ta' assi mhux prodotti, minbarra l-kiri operattiv tat-tali
assi; il-ħlasijiet għall-kiri operattiv jiġu reġistrati
bħala konsum intermedju.
Il-valur tal-akkwisti u d-disponimenti tal-kuntratti, kuntratti
tal-kiri u liċenzji jeskludi l-ispejjeż assoċjati
tat-trasferiment tas-sjieda. L-ispejjeż tat-trasferiment tas-sjieda huma
komponent tal-formazzjoni ta’ kapital fiss gross.
3.192     Definizzjoni: Il-valur tal-assi tal-avvjament u
kummerċjabbli huwa d-differenza bejn il-valur imħallas għal
intrapriża bħala "negozju attiv" u s-somma tal-assi
tagħha nieqes is-somma tal-obbligazzjonijiet tagħha. Biex jiġi kkalkulat il-valur totali tal-assi
neqsin l-obbligazzjonijiet, kull ass u obbligazzjoni individwali tiġi
identifikata u valutata separatament.
3.193     L-avvjament jiġi
rreġistrat biss meta l-valur tiegħu jiġi evidenzjat minn
tranżazzjoni tas-suq, pereżempju permezz tal-bejgħ
tal-korporazzjoni sħiħa. Fejn l-assi kummerċjabbli identifikati
jinbiegħu individwalment u separatament mill-korporazzjoni
sħiħa, it-tali bejgħ jiġi rreġistrat ukoll taħt
din il-partita.
3.194     L-akkwisti
nieqes id-disponimenti ta’ assi mhux prodotti jiġu rreġistrati
fil-kont kapitali tas-setturi, l-ekonomija totali u l-bqija tad-dinja.
MT
 || IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 20.12.2010
COM(2010) 774 finali
Anness A/Kapitolu 04

ANNESS A tal-
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
TAL-KUNSILL
dwar is-Sistema Ewropea tal-kontijiet
nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea
ANNESS A
KAPITOLU 4: TRANŻAZZJONIJIET
DISTRIBUTTIVI
 4.01 Definizzjoni: || It-tranżazzjonijiet distributtivi huma tranżazzjonijiet fejn il-valur miżjud iġġenerat mill-produzzjoni jiġi distribwit lill-fatturi tax-xogħol u tal-kapital kif ukoll lill-gvern, u tranżazzjonijiet li jwettqu ridistribuzzjoni tal-introjtu u l-ġid.
Hemm distinzjoni bejn it-trasferimenti kurrenti u
kapitali, fejn it-trasferimenti kapitali jwettqu ridistribuzzjoni tat-tfaddil
jew tal-ġid u mhux tal-introjtu.
KUMPENS TAL-IMPJEGATI (D.1)
 4.02 Definizzjoni: || Il-kumpens tal-impjegati (D.1) huwa definit bħala r-rimunerazzjoni totali, fi flus jew in natura, pagabbli minn impjegatur jew impjegat bi tpattija għal xogħol li jkun għamel dan tal-aħħar matul il-perjodu tal-kontabilità.
Il-kumpens tal-impjegati huwa magħmul
mill-komponenti li ġejjin:
(a)     pagi u salarji (D.11):
–
pagi u salarji fi flus;
–
pagi u s-salarji in natura.
(b)     kontribuzzjonijiet soċjali
tal-impjegaturi (D.12):
–
kontribuzzjonijiet soċjali effettivi tal-impjegaturi
(D.121);
–
kontribuzzjonijiet tal-pensjoni effettivi
tal-impjegaturi (D.1211);
–
kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni effettivi
tal-impjegaturi (D.1212).
–
kontribuzzjonijiet soċjali imputati
tal-impjegaturi (D.122):
–
kontribuzzjonijiet tal-pensjoni imputati
tal-impjegaturi (D.1221);
–
kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni imputati
tal-impjegaturi (D.1222).
PAGI U SALARJI (D.11)
Pagi u salarji fi flus
4.03       Il-pagi u s-salarji fi flus
jinkludu l-kontribuzzjonijiet soċjali, it-taxxi fuq l-introjtu, u pagamenti
oħra pagabbli mill-impjegat, inkluż dawk miżmuma mill-impjegatur
u mħallsa direttament lill-iskemi tal-assigurazzjoni soċjali,
l-awtoritajiet tat-taxxa, eċċ, f'isem l-impjegat:
Il-pagi u s-salarji fi flus jinkludu
t-tipi ta' rimunerazzjoni li ġejjin:
a)      pagi u salarji bażiċi pagabbli
f'intervalli regolari;
b)      pagamenti miżjuda, bħal
pagamenti għal sahra, xogħol bil-lejl jew fi tmiem
il-ġimgħa, ċirkostanzi sgradevoli jew perikolużi;
c)      allokazzjonijiet għall-għoli
tal-ħajja, allokazzjonijiet lokali u allokazzjonijiet
għall-espatrijazzjoni;
d)      bonuses jew ħlasijiet
eċċezzjonali oħra marbuta mal-prestazzjoni ġenerali
tal-impriża li jingħataw taħt skemi ta' inċentivi;
bonusijiet ibbażati fuq il-produttività jew il-profitti, il-bonuses
tal-Milied jew tal-Ewwel tas-Sena minbarra l-benefiċċji soċjali
tal-impjegat (ara l-paragrafu 4.07. c); il-paga "tat-13
sal-14-il xahar" magħrufa wkoll bħala l-paga supplimentari
annwali;
e)      allokazzjonijiet għat-trasport lejn
ix-xogħol u lura, minbarra allokazzjonijiet jew rimbors tal-impjegati
għal spejjeż tal-ivvjaġġar, is-separazzjoni, il-ġarr u
d-divertiment imġarrba fl-andament tad-doveri tagħhom (ara
l-paragrafu 4.07. a);
f)       paga tal-vaganzi għal vaganzi
uffiċjali jew vaganzi annwali;
g)      kummissjonijiet, tipps, miżati
għall-attendenza u tad-diretturi mħallsa lill-impjegati;
h)      pagamenti mħallsa mill-impjegaturi
lill-impjegati tagħhom taħt skemi ta' tfaddil;
i)       pagamenti eċċezzjonali
lill-impjegati li jitilqu mill-impriża, jekk dawk il-pagamenti ma jkunux
marbuta ma' ftehim kollettiv;
j)       allokazzjonijiet għad-djar
imħallsa fi flus mill-impjegaturi lill-impjegati tagħhom.
Pagi u salarji in natura
 4.04 Definizzjoni: || Il-pagi u s-salarji in natura jikkonsistu fi prodotti u servizzi, jew benefiċċji oħra mhux finanzjarji, li jingħataw mingħajr ħlas jew bi prezzijiet imnaqqsa mill-impjegaturi, li jistgħu jintużaw mill-impjegati f'ħinhom u bid-diskrezzjoni tagħhom, għas-sodisfazzjon tal-bżonnijiet jew ix-xewqat tagħhom stess jew dawk tal-membri tal-familja tagħhom.
4.05       Eżempji ta' pagi u salarji
in natura huma:
a)      ikel u xorb, inkluż dawk ikkunsmati
waqt l-ivvjaġġar fuq xogħol iżda minbarra l-ikel u x-xorb
speċjali li jkunu meħtieġa minħabba l-kundizzjonijiet
eċċezzjonali tax-xogħol. It-tnaqqis fil-prezzijiet miksub
f'canteens mingħajr ħlas jew issussidjati, jew miksuba permezz ta'
kupuni għall-ikel, huwa inkluż fil-pagi u s-salarji in natura;
b)      servizzi ta' djar jew akkomodazzjoni
mixtrija jew tal-kont proprju ta' tip li jista' jintuża mill-membri kollha
tal-familja tal-impjegat;
c)      uniformijiet jew forom oħra ta'
ħwejjeġ speċjali li l-impjegati jagħżlu li jilbsu ta'
spiss barra x-xogħol kif ukoll ix-xogħol stess;
d)      is-servizzi ta' vetturi jew prodotti
dewwiema oħra pprovduti għall-użu personali tal-impjegati;
e)      prodotti u servizzi prodotti bħala
outputs mill-proċessi tal-produzzjoni tal-impjegatur stess, bħal
ivvjaġġar b'xejn għall-impjegati tal-linji tal-ferroviji jew
tal-ajru, faħam b'xejn għall-ħaddiema fil-minjieri, jew ikel b'xejn
għall-impjegati fl-agrikoltura;
f)       l-għoti ta' faċilitajiet
tal-isports, tar-rikreazzjoni jew tal-vaganzi għall-impjegati u l-familji
tagħhom;
g)      it-trasport lejn ix-xogħol u lura,
ħlief meta jkun organizzat fil-ħin tal-impjegatur, u
parkeġġ għall-karozzi meta dan kieku jkollu jitħallas;
h)      servizzi għall-kura tat-tfal
tal-impjegati;
i)       pagamenti
għall-benefiċċju tal-impjegati, minn impjegaturi lil kunsilli
tax-xogħlijiet jew korpi simili;
j)       ishma mogħtija bħala bonus
lill-impjegati;
k)      self lill-impjegati b'rati
vantaġġjużi ta' imgħax. Il-valur ta' dan
il-benefiċċju jiġi stmat bħala l-ammont li l-impjegat
ikollu jħallas li kieku l-imgħax kien bil-kundizzjonijiet tas-suq,
nieqes l-ammont ta' imgħax li effettivament tħallas.
Il-benefiċċju jiġi rreġistrat f'pagi u salarji fil-kont
tal-ġenerazzjoni tal-introjtu, u l-pagament imputat korrispondenti ta'
imgħax mill-impjegat lill-impjegatur jitniżżel
fid-distribuzzjoni primarja tal-kont tal-introjtu;
l)       Opzjonijiet fuq it-titoli (stock
options), meta impjegatur jagħti impjegat l-għażla li jixtri
t-titoli jew l-ishma bi prezz speċifikat f'data iktar 'il quddiem (ara
l-paragrafi minn 4.168 sa 4.178);
m)     L-introjtu ġġenerat minn
attivitajiet mhux osservati f'setturi korporattivi u ttrasferiti lill-impjegati
li jipparteċipaw f'dawn l-attivitajiet għall-użu privat
tagħhom.
4.06       Il-prodotti u s-servizzi
mogħtija lil impjegati bħala pagi u salarji in natura, jiġu
vvalutati fil-prezzijiet bażiċi meta jiġu prodotti
mill-impjegatur, u bil-prezzijiet tax-xerrej meta mixtrija mill-impjegatur.
Meta jingħataw b'xejn, il-valur sħiħ tal-pagi u s-salarji in
natura jiġi kkalkulat skont il-prezzijiet bażiċi (jew
il-prezzijiet tax-xerrej tal-impjegatur meta jinxtraw mill-impjegatur)
tal-prodotti u s-servizzi kkonċernati. Dan il-valur jitnaqqas mill-ammont
imħallas mill-impjegat meta l-prodotti u s-servizzi jingħataw bi
prezzijiet imnaqqsa minflok b'xejn.
4.07       Il-pagi u s-salarji ma
jinkludux dan li ġej:
a)      infiq mill-impjegaturi meħtieġ
għall-proċess tal-produzzjoni tal-impjegatur. Dawn li ġejjin
huma eżempji:
(1)     allokazzjonijiet jew ir-rimbors
tal-impjegati għall-ispejjeż tal-ivvjaġġar, separazzjoni,
ġarr u divertiment imġarrba fl-andament ta' xogħolhom;
(2)     infiq għall-għoti ta'
faċilitajiet fil-post tax-xogħol, eżamijiet mediċi
meħtieġa minħabba n-natura tax-xogħol, l-għoti ta'
ħwejjeġ għax-xogħol li jintlibsu għax-xogħol;
(3)     servizzi ta' akkomodazzjoni fil-post
tax-xogħol ta' tip li ma jistgħux jintużaw mill-unitajiet
domestiċi tal-impjegat, pereżempju kabini, dormitorji, ħostels
tal-ħaddiema, eċċ.;
(4)     ikel u xorb speċjali
meħtieġa minħabba l-kundizzjonijiet eċċezzjonali
tax-xogħol;
(5)     konċessjonijiet imħallsa
lill-impjegati għax-xiri ta' għodda, tagħmir jew lbies
speċjali meħtieġa għax-xogħol tagħhom, jew dik
il-parti tal-pagi u s-salarji tagħhom li, skont il-kuntratti tal-impjieg
tagħhom, l-impjegati huma mitluba jużaw għal tali xiri. Meta
l-impjegati li huma rikjesti mill-kuntratt tal-impjieg tagħhom li jixtru
għodda, tagħmir, ilbies speċjali, eċċ. ma jiġux
rimborsati bis-sħiħ, l-ispejjeż li jibqa' jitnaqqsu mill-ammonti
li jirċievu f'pagi u salarji u l-konsum intermedju tal-impjegatur
jiżdied b'mod korrispondenti.
Dan l-infiq fuq il-prodotti u s-servizzi li
l-impjegaturi huma obbligati jipprovdu lill-impjegati tagħhom sabiex ikunu
jistgħu jwettqu xogħolhom, jiġi ttrattat bħala konsum
intermedju mill-impjegaturi.
b)      L-ammonti ta' pagi u salarji li
l-impjegaturi jħallsu lill-impjegati tagħhom temporanjament
fil-każ ta' mard, maternità, korriment industrijali, diżabilità,
eċċ. Dawn il-pagamenti jiġu ttrattati bħala benefiċċji
tal-assigurazzjoni soċjali mhux tal-pensjoni (D.6222), u l-istess ammonti
jitniżżlu taħt il-kontribuzzjonijiet soċjali imputati mhux
tal-pensjoni tal-impjegaturi (D.1222);
c)      benefiċċji oħra
tal-assigurazzjoni soċjali marbuta mal-impjiegi, fl-għamla ta'
allokazzjonijiet għat-tfal, il-konjugi, il-familja, l-edukazzjoni jew
allokazzjonijiet oħrajn fir-rigward tad-dipendenti, u fl-għamla
tal-għoti ta' servizzi mediċi b'xejn (minbarra dawk
meħtieġa minħabba n-natura tax-xogħol) lill-impjegati u
l-familji tagħhom;
d)      taxxi pagabbli mill-impjegatur fuq
il-kont tal-pagi u s-salarji – pereżempju, taxxa tal-lista tal-pagi. Dawn
it-taxxi pagabbli mill-impriżi jiġu evalwati bħala proporzjon
tal-pagi u s-salarji mħallsa jew bħala ammont fiss għal kull
persuna impjegata. Jiġu ttrattati bħala taxxi oħra fuq
il-produzzjoni.
e)      pagamenti lill-ħaddiema li
jaħdmu mid-dar b'rati ta' xogħol bl-imqita. Meta l-introju li
jirċievi ħaddiem mid-dar ikun funzjoni tal-valur tal-outputs minn xi
proċess tal-produzzjoni li għalih tkun responsabbli dik il-persuna,
irrispettivament minn kemm sar xogħol, dan it-tip ta' rimunerazzjoni
jimplika li l-ħaddiem jaħdem għal rasu.
KONTRIBUZZJONIJIET SOĊJALI
TAL-IMPJEGATURI (D.12)
 4.08 Definizzjoni: || Il-kontribuzzjonijiet soċjali tal-impjegaturi huma kontribuzzjonijiet soċjali pagabbli mill-impjegaturi lill-iskemi tas-sigurtà soċjali jew skemi tal-assigurazzjoni soċjali oħra marbuta mal-impjiegi biex jiżguraw il-benefiċċji soċjali għall-impjegati tagħhom.
Ammont daqs il-valur tal-kontribuzzjonijiet
soċjali li jħallsu l-impjegaturi sabiex jiżguraw li l-impjegati
tagħhom ikunu intitolati għall-benefiċċji soċjali
jitniżżel taħt il-kumpens tal-impjegati. Il-kontribuzzjonijiet
soċjali tal-impjegaturi jistgħu jkunu effettivi jew imputati.
Il-kontribuzzjonijiet soċjali
effettivi tal-impjegaturi (D.121)
 4.09 Definizzjoni:   || Il-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi tal-impjegaturi (D.121) jikkonsistu fil-pagamenti mill-impjegaturi għall-benefiċċju tal-impjegati tagħhom lill-assiguraturi (skemi tas-sigurta soċjali u skemi oħra tal-assigurazzjoni soċjali marbuta mal-impjiegi). Dawn il-pagamenti jkopru l-kontribuzzjonijiet statutorji, konvenzjonali, kuntrattwali u volontarji għas-sigurtà kontra r-riskji jew il-bżonnijiet soċjali.
Għalkemm imħallsa direttament mill-impjegaturi
lill-assiguraturi, dawn il-kontribuzzjonijiet tal-impjegaturi jiġu
ttrattati bħala komponenti tal-kumpens tal-impjegati. L-impjegati
mbagħad jitniżżlu li jħallsu l-kontribuzzjonijiet
lill-assiguraturi.
Il-kontribuzzjoni soċjali effettiva tal-impjegatur
fiha żewġ kategoriji: il-kontribuzzjonijiet marbuta mal-pensjonijiet
u l-kontribuzzjonijiet għal benefiċċji oħra,
jitniżżlu separatament taħt l-intestaturi li ġejjin:
a)      Il-kontribuzzjonijiet għall-pensjoni
effettivi tal-impjegaturi (D.1211);
b)      Il-kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni
effettivi tal-impjegaturi (D.1212).
Il-kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni effettivi
tal-impjegaturi jikkorrispondu għall-kontribuzzjonijiet marbuta mar-riskji
u l-bżonnijiet soċjali għajr il-pensjonijiet, bħal mard,
maternità, korriment industrijali, diżabilità, sensji, eċċ.
tal-impjegati tagħhom.
Il-kontribuzzjonijiet soċjali imputati
tal-impjegaturi (D.122)
 4.10 Definizzjoni:   || Il-kontribuzzjonijiet soċjali imputati tal-impjegaturi (D.122) jirrappreżentaw il-kontroparti ta' benefiċċji oħra tal-assigurazzjoni soċjali (nieqes il-kontribuzzjonijiet soċjali eventwali tal-impjegati) imħallsa direttament mill-impjegaturi lill-impjegati tagħhom jew lil persuni li kienu impjegati tagħhom u lil persuni eliġibbli oħrajn mingħajr l-involviment ta' intrapriża tal-assigurazzjoni jew fond awtonomu tal-pensjonijiet, u mingħajr ma jinħoloq fond speċjali jew riserva segregata għal dan l-iskop.
Il-kontribuzzjonijiet soċjali imputati tal-impjegatur
jinqasmu f'żewġ kategoriji:
a)      Il-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni
imputati tal-impjegaturi (D.1221)
L-iskemi tal- assigurazzjoni soċjali
fir-rigward tal-pensjonijiet jiġu kklassifikati bħala skemi ta'
kontribuzzjoni definita jew skemi ta' benefiċċju definit.
Skema ta' kontribuzzjoni definita hija waħda
fejn il-benefiċċji jiġu determinati mill-kontribuzzjonijiet li
jsiru lill-iskema u r-ritorn mill-investiment tal-fondi. Fil-waqt tal-irtirar
huwa l-impjegat li jieħu fuqu r-riskji kollha fir-rigward tal-benefiċċji
pagabbli. Għal dan it-tip ta' skemi ma hemmx kontribuzzjonijiet imputati
sakemm l-impjegatur ma jkunx jopera l-iskema hu stess. F'dan il-każ,
l-ispejjeż tat-tħaddim tal-iskema jiġu ttrattati bħala
kontribuzzjoni imputata pagabbli lill-impjegat bħala parti mill-kumpens
tal-impjegati. Dan l-ammont jitniżżel ukoll bħala infiq
għall-konsum finali mill-unitajiet domestiċi għal servizzi
finanzjarji.
Skema ta' benefiċċju definit hija
waħda fejn il-benefiċċji pagabbli lill-membri jiġu
determinati mir-regoli tal-iskema, jiġifieri bl-użu ta' formola biex
jiġi determinat il-pagament jew pagament minimu. Fi skema tipika ta'
benefiċċju definit, kemm l-impjegatur kif ukoll l-impjegat
jagħmlu l-kontribuzzjonijiet, u l-kontribuzzjoni tal-impjegat tkun
obbligatorja u tkun perċentwal tas-salarju kurrenti. L-ispejjeż
għall-benefiċċji kkwotati jkunu r-responsabbiltà tal-impjegatur.
Huwa l-impjegatur li jieħu fuqu r-riskju għall-għoti
tal-benefiċċji.
Fi skema ta' benefiċċju definit, hemm
kontribuzzjoni imputata mill-impjegatur ikkalkulata skont il-kalkolu li
ġej:
Il-kontribuzzjoni imputata mill-impjegatur hija
daqs
Iż-żieda fil-benefiċċju
minħabba l-perjodu ta' impjieg kurrenti
nieqes           is-somma
tal-kontribuzzjoni effettiva tal-impjegatur
nieqes           is-somma ta'
kull kontribuzzjoni mill-impjegat
flimkien ma' l-ispejjeż
tat-tħaddim tal-iskema.
Xi skemi jistgħu jitqiesu li mhumiex
kontributorji billi ma jsirux kontribuzzjonijiet effettivi la mill-impjegatur u
lanqas mill-impjegat. Madankollu, kontribuzzjoni imputata mill-impjegatur
tiġi kkalkulata u imputata kif għadu kif ġie deskritt.
Fejn l-intitolamenti tal-pensjonijiet ta' skemi
għall-impjegati tal-gvern ma jitniżżlux fil-kontijiet tal-qalba,
il-kontribuzzjonijiet imputatati tal-pensjoni tal-impjegaturi tal-gvern
għandhom jiġu stmati fuq il-bażi tal-kalkoli attwarji.
Fil-każijiet biss fejn il-kalkoli attwarji ma jistgħux jiksbu livell
suffiċjenti ta' affidabbiltà, huma possibbli żewġ
approċċi oħra biex jiġu stmati l-kontribuzzjonijiet
imputati tal-pensjoni tal-impjegaturi tal-gvern:
(1)     abbażi ta' perċentwal raġonevoli
tal-pagi u s-salarji mħallsa lill-impjegati kurrenti jew
(2)     bħala ekwivalenti
għad-differenza bejn il-benefiċċji kurrenti pagabbli u
l-kontribuzzjonijiet kurrenti pagabbli (kemm mill-impjegati kif ukoll
mill-gvern bħala impjegatur).
b)      Il-kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni
imputati tal-impjegaturi (D.1222)
Minkejja li ċerti benefiċċji
soċjali jitħallsu direttament mill-impjegaturi, u mhux permezz
tal-fondi tas-sigurtà soċjali jew assiguraturi oħra, dawn xorta
jistgħu jitniżżlu bħala benefiċċji tal-benessri
soċjali. Billi l-ispejjeż ta' dawn il-benefiċċji jiffurmaw
parti mill-ispejjeż tax-xogħol tal-impjegaturi, dawn jiġu
inklużi wkoll fil-kumpens tal-impjegati. Ir-rimunerazzjoni tiġi
għalhekk imputata għal dawn l-impjegati f'valur ekwivalenti għall-ammont
tal-kontribuzzjonijiet soċjali li jinħtieġ biex jiġu
żgurati l-intitolamenti għall-benefiċċji soċjali li
jakkumulaw. Dawn l-ammonti jikkunsidraw kull kontribuzzjoni effettiva li saret
mill-impjegatur jew mill-impjegat u ma jiddependux biss fuq il-livelli
tal-benefiċċji attwalment pagabbli iżda wkoll fuq il-modi li
bihom il-passiv tal-impjegaturi taħt skemi bħal dawn aktarx li se
jevolvi fil-futur b'riżultat ta' fatturi bħal bidliet mistennija
fin-numri, id-distribuzzjoni tal-etajiet u l-istennijiet tat-tul tal-ħajja
tal-impjegati preżenti u preċedenti tagħhom. Il-valuri imputati
għall-kontribuzzjonijiet huma bbażati fuq l-istess tip ta' kalkoli
attwarji li jiddeterminaw il-livelli tal-primjums li jitolbu l-intrapriżi
tal-assigurazzjoni.
Fil-prattika, madankollu, jista' jkun
diffiċli li jiġu kkalkulati b'mod preċiż l-ammonti ta' dawn
il-kontribuzzjonijiet imputati. L-impjegatur jista' jagħmel stimi hu
stess, forsi abbażi tal-kontribuzzjonijiet imħallsa fi skemi
ffinanzjati b'mod simili, sabiex jikkalkula l-passiv li aktarx ikollu
fil-futur, u dawn l-estimi jistgħu jintużaw meta jkunu disponibbli.
Metodu aċċettabbli ieħor huwa l-użu ta' perċentwal
raġonevoli tal-pagi u s-salarji mħallsa lill-impjegati attwali.
Inkella, l-unika alternattiva prattika hija li jintużaw
il-benefiċċji mhux tal-pensjoni mhux finanzjati pagabbli
mill-impjegatur waqt l-istess perjodu tal-kontabilità bħala stima
tar-rimunerazzjoni imputata li tkun meħtieġa biex tkopri
l-kontribuzzjonijiet imputati. Il-benefiċċji mħallsa effettivament
fil-perjodu attwali jipprovdu stima aċċettabbli
tal-kontribuzzjonijiet u r-rimunerazzjoni imputata relatata.
4.11       Fil-kontijiet tas-setturi,
l-ispejjeż tal-benefiċċji soċjali diretti jidhru l-ewwel
fost l-użi fil-kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu, bħala
komponent tal-kumpens tal-impjegati, u għat-tieni darba fost l-użi
fil-kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu, bħala
benefiċċji soċjali. Sabiex jiġi bbilanċjat dan il-kont
tal-aħħar, huwa assunt li l-unitajiet domestiċi tal-impjegati
jħallsu lura lis-setturi tal-impjegaturi l-kontribuzzjonijiet soċjali
imputati tal-impjegaturi li, flimkien mal-kontribuzzjonijiet soċjali
tal-impjegati eventwali, jiffinanzjaw il-benefiċċji diretti
tal-benessri soċjali mogħtija lilhom minn dawn l-istess impjegaturi.
Dan iċ-ċirkwit nozzjonali huwa simili għal dak
tal-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi tal-impjegaturi, li jgħaddu
mill-kontijiet tal-unijajiet domestiċi u mbagħad jitqiesu li
tħallsu minnhom lill-assiguraturi.
4.12       Meta ssir
ir-reġistrazzjoni tal-kumpens tal-impjegati:
a)      il-pagi u s-salarji (D.11)
jitniżżlu fil-perjodu li matulu jsir ix-xogħol. Madankollu,
il-bonuses ad hoc jew pagamenti oħra eċċezzjonali,
bħall-pagamenti tat-13-il xahar, jiġu rreġistrati meta
għandhom jitħallsu. Meta ssir ir-reġistrazzjoni tal-opzjonijiet
fuq it-titoli huwa mifrux fuq il-perjodu bejn id-data tal-għotja u d-data
meta jistgħu jintużaw. Jekk id-dejta ma tkunx adegwata, il-valur
tal-opzjoni tiġi rreġistrata fid-data meta tista' tintuża.
b)      il-kontribuzzjonijiet soċjali
effettivi tal-impjegaturi (D.121) jiġu rreġistrati fil-perjodu li
matulu jsir ix-xogħol;
c)      il-kontribuzzjonijiet soċjali
imputati tal-impjegaturi (D.122) jiġu rreġistrati skont il-kategoriji
li ġejjin:
(1)     Dawk li jirrappreżentaw
il-kontroparti tal-benefiċċji soċjali diretti jiġu
rreġistrati fil-perjodu li matulu jsir ix-xogħol;
(2)     Dawk li jirrappreżentaw
il-kontroparti tal-benefiċċji soċjali diretti volontarji
jiġu rreġistrati fil-waqt meta jingħataw dawn
il-benefiċċji.
4.13       Il-kumpens tal-impjegati
jikkonsisti fil-komponenti li ġejjin:
a)      il-kumpens tal-impjegati residenti
mill-impjegaturi residenti;
b)      il-kumpens tal-impjegati residenti minn
impjegaturi mhux residenti;
c)      il-kumpens ta' impjegati mhux residenti
minn impjegaturi residenti.
Dawn il-punti differenti jiġu
rreġistrati kif ġej:
(1)     il-kumpens ta' impjegati residenti u mhux
residenti minn gruppi ta' impjegaturi residenti jiġbor flimkien
il-punti (a) u (c) u jiġi rreġistrat bħala użi
fil-kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu tas-setturi u l-industriji li
jagħmlu parti minnhom l-impjegaturi;
(2)     il-kumpens ta' impjegati residenti minn
impjegaturi residenti u mhux residenti jiġbor flimkien il-punti (a) u
(b) u jiġi rreġistrat bħala riżorsi kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju tal-unitajiet domestiċi;
(3)     il-punt (b), il-kumpens
tal-impjegati residenti minn impjegaturi mhux residenti, jiġi
rreġistrat bħala użi fil-kont estern tal-introjti primarji u
t-trasferimenti kurrenti;
(4)     il-punt (c), il-kumpens
tal-impjegati mhux residenti minn impjegaturi residenti, jiġi
rreġistrat bħala riżorsi fil-kont estern tal-introjti primarji u
t-trasferimenti kurrenti.
TAXXI FUQ IL-PRODUZZJONI U
L-IMPORTAZZJONIJIET (D.2)
 4.14 Definizzjoni: || It-taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet (D.2) jikkonsistu f'pagamenti obbligatorji mingħajr kontroparti fi flus jew in natura, li jiġu imposti mill-amministrazzjoni pubblika, jew mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, fir-rigward tal-produzzjoni u l-importazzjoni ta' prodotti u servizzi, l-impjiegi tal-ħaddiema, is-sjieda jew l-użu ta' art, bini jew assi oħra użati fil-produzzjoni. Dawn it-taxxi huma pagabbli irrispettivament mill-profitti li jkunu saru.
4.15       It-taxxi fuq il-produzzjoni u
l-importazzjonijiet huma magħmula minn dawn li ġejjin:
a)      taxxi fuq il-prodotti (D.21):
(1)     taxxi tat-tip tal-valur miżjud (VAT
(D.211);
(2)     taxxi u dazji fuq l-importazzjonijiet
minbarra l-VAT (D.212);
–
dazji fuq l-importazzjonijiet (D.2121);
–
taxxi fuq l-importazzjonijiet minbarra VAT u dazji
(D.2122);
(3)     taxxi fuq il-prodotti, ħlief il-VAT
u t-taxxi fuq l-importazzjonijiet (D.214);
b)      taxxi oħra fuq il-produzzjoni
(D.29).
TAXXI FUQ IL-PRODOTTI (D.21)
 4.16 Definizzjoni: || It-taxxi fuq il-prodotti (D.21) huma taxxi li huma pagabbli għal kull unita ta' xi prodott jew servizz prodott jew fi tranżazzjoni. It-taxxa tista' tkun ammont speċifiku ta' flus għal kull unità ta' kwantità ta' prodott jew servizz, jew tista' tiġi kkalkulata bħala perċentwal speċifiku tal-prezz ta' kull unita jew il-valur tal-prodotti u s-servizzi prodotti jew fi tranżazzjoni. It-taxxi evalwati fuq prodott, irrispettivament minn liema unità istituzzjonali tħallas it-taxxa, huma inklużi fit-taxxi fuq il-prodotti, sakemm ma jkunux speċifikament inklużi taħt intestatura oħra.
Taxxi tat-tip tal-valur miżjud (VAT)
(D.211)
 4.17 Definizzjoni: || Taxxa tat-tip tal-valur miżjud (VAT) hija taxxa fuq il-prodotti jew is-servizzi li tinġabar fi stadji mill-intrapriżi u li fl-aħħar nett titħallas bis-sħiħ mix-xerrejja finali.
Din l-intestatura taxxi tat-tip tal-valur miżjud
(D.211) tinkludi t-taxxa fuq il-valur miżjud li tinġabar mill-gvern
ġenerali u li tiġi applikata lill-prodotti nazzjonali u impurtati,
kif ukoll lil taxxi deduċibbli oħra applikati taħt regoli simili
għal dawk li jirregolaw il-VAT. It-taxxi tat-tip tal-VAT minn hawn 'il
quddiem se jissejħu "VAT". Il-karatteristika komuni tat-taxxi
tat-tip tal-VAT hija li l-produtturi huma obbligati jħallsu biss
lill-gvern id-differenza bejn il-VAT fuq il-bejgħ tagħhom u l-VAT fuq
ix-xiri tagħhom għall-konsum intermedju u l-formazzjoni grossa
tal-kapital fiss.
Il-VAT jiġi rreġistrat fuq bażi
netta fis-sens li:
a)      l-outputs tal-prodotti u s-servizzi u
l-importazzjonijiet jiġu vvalutati mingħajr VAT;
b)      ix-xiri ta' prodotti u servizzi jiġi
rreġistrat bil-VAT mhux deduċibbli. Il-VAT jiġi rreġistrat
bħala mġarrab mix-xerrej, mhux mill-bejjiegħa, u
preċiżament minn dawk ix-xerrejja biss li ma jistgħux inaqqsuha.
Il-parti l-kbira tal-VAT tiġi rreġistrata bħala mħallsa fuq
l-użi finali, primarjament fuq il-konsum tal-unitajiet domestiċi.
Għall-ekonomija totali, il-VAT hija
ekwivalenti għad-differenza bejn il-VAT totali fatturat u l-VAT
deduċibbli totali (ara l-paragrafu 4.27).
Taxxi u dazji fuq l-importazzjonijiet
minbarra l-VAT (D.212)
 4.18 Definizzjoni: || It-taxxi u d-dazji fuq l-importazzjonijiet, minbarra l-VAT, (D.212) jinkludu pagamenti obbligatorji miġbura mill-gvern government jew l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropew fuq il-prodotti importati, minbarra l-VAT, sabiex idaħħluhom fiċ-ċirkolazzjoni ħielsa fit-territorju ekonomiku, u fuq servizzi pprovduti lil unitajiet residenti minn unitajiet mhux residenti.
Dawn il-pagamenti jinkudu:
a)      dazji fuq l-importazzjonijiet (D.2121):
dawn jikkonsistu f'dazji doganali, jew spejjeż oħra fuq
l-importazzjonijiet, pagabbli skont l-iskedi tariffarji doganali fuq
il-prodotti ta' tip partikolari meta jidħlu biex jintużaw
fit-territorju ekonomiku tal-pajjiż tal-utilizzazzjoni;
b)      taxxi fuq l-importazzjonijiet, minbarra
l-VAT u dazji fuq l-importazzjonijiet (D.2122).
Din l-intestatura tinkludi:
(1)     taxxi fuq il-prodotti agrikoli importati;
(2)     ammonti kumpensatorji monetarji ntaxxati
fuq l-importazzjonijiet;
(3)     dazji tas-sisa u taxxi speċjali fuq
ċerti prodotti importati, sakemm dawn id-dazji u t-taxxi fuq prodotti
simili ta' oriġini domestika jitħallsu mill-fergħa tal-produttur
innifisha;
(4)     taxxi ġenerali fuq il-bejgħ
pagabbli fuq l-importazzjonijiet tal-prodotti u s-servizzi;
(5)     taxxi fuq is-servizzi speċifiċi
pprovduti mill-intrapiżi mhux residenti lil unitajiet residenti
fit-territorju ekonomiku;
(6)     profitti tal-intrapriżi
pubbliċi li jeżerċitaw monopolju fuq l-importazzjoni ta' xi
prodotti jew servizzi, li jiġu ttrasferiti lill-Istat.
It-taxxi u d-dazji netti fuq l-importazzjonijiet,
minbarra l-VAT, jiġu kkalkulati bit-tnaqqis tas-sussidji fuq
l-importazzjonijiet (D.311) mit-taxxi u d-dazji fuq l-importazzjonijiet
minbarra l-VAT (D.212).
Taxxi fuq il-prodotti, minbarra l-VAT u
t-taxxi fuq l-importazzjonijiet (D.214)
 4.19 Definizzjoni: || It-taxxi fuq il-prodotti, minbarra l-VAT u t-taxxi fuq l-importazzjonijiet (D.214) jikkonsistu f'taxxi fuq il-prodotti u s-servizzi li jsiru pagabbli b'riżultat tal-produzzjoni, l-esportazzjoni, il-bejgħ, it-trasferiment, il-kiri jew it-twassil ta' dawn il-prodotti jew is-servizzi, b'riżultat tal-użu tagħhom għall-konsum personali jew il-formazzjoni kapitali tal-kont proprju.
4.20       Din l-intestatura tinkludi,
partikolarment:
a)      id-dazji tas-sisa u t-taxxi fuq il-konsum
(għajr dawk inklużi fit-taxxi u d-dazji fuq l-importazzjonijiet);
b)      it-taxxi tal-boll fuq il-bejgħ ta'
prodotti speċifiċi, bħal xorb alkoħoliku jew it-tabakk, u
fuq id-dokumenti legali jew iċ-ċekkijiet;
c)      it-taxxi fuq it-tranżazzjonijiet
finanzjarji u kapitali, pagabbli fuq ix-xiri jew il-bejgħ tal-assi mhux
finanzjarji u finanzjarji, inkluż il-kambju. Dawn isiru pagabbli meta
jinbidel is-sid ta' art jew assi oħra, ħlief b'riżultat
tat-trasferimenti kapitali (primarjament il-wirt u r-rigali). Dawn jiġu
ttratati bħala taxxi fuq is-servizzi ta' intermedjarji;
d)      taxxi tar-reġistrazzjoni tal-karozzi;
e)      taxxi fuq id-divertiment;
f)       taxxi fuq il-lotteriji, il-logħob
tal-azzard u l-imħatri għajr dawk fuq ir-rebħ;
g)      it-taxxi fuq il-primjums
tal-assigurazzjoni;
h)      taxxi oħra fuq servizzi
speċifiċi: lukandi jew akkomodazzjoni, servizzi tad-djar, ristoranti,
trasport, komunikazzjoni, reklamar;
i)       taxxi ġenerali fuq il-bejgħ
jew il-fatturat (minbarra taxxi tat-tip tal-VAT): dawn jinkludu t-taxxi fuq
il-bejgħ bl-ingrossa u l-imnut tal-manifatturi, it-taxxi fuq ix-xiri,
it-taxxi fuq il-fatturat;
j)       il-profitti tal-monopolji fiskali li
jiġu ttrasferiti lill-Istat, ħlief dawk li jeżerċitaw
monopolju fuq l-importazzjonijiet ta' xi prodotti jew servizzi (inklużi
f'D.2122). Il-monopolji fiskali huma intrapriżi pubbliċi li jkunu
ngħataw monopolju legali fuq il-produzzjoni jew id-distribuzzjoni ta' tip
partikolari ta' prodott jew servizz sabiex jiżdied l-introjtu u mhux
għall-promozzjoni tal-interessi tal-politika ekonomika jew soċjali
pubblika. Meta intrapriża pubblika tingħata setgħat ta'
monopolju bħala mezz ta' politika ekonomika jew soċjali apposta,
minħabba n-natura speċjali tal-prodott jew is-servizz jew
it-teknoloġija tal-produzzjoni – pereżempju, l-utilitajiet
pubbliċi, l-uffiċċji tal-posta u t-telekomunikazzjonijiet,
il-ferroviji, eċċ. – dan ma jitqiesx li huwa monopolju fiskali.
k)      dazji fuq l-esportazzjoni u ammonti
kumpensatorji monetarji miġbura fuq l-esportazzjonijiet.
4.21       It-taxxi netti fuq il-prodotti
jinkisbu bit-tnaqqis tas-sussidji fuq il-prodotti (D.31) mit-taxxi fuq
il-prodotti (D.21).
TAXXI OĦRA FUQ IL-PRODUZZJONI (D.29)
 4.22 Definizzjoni: || It-taxxi l-oħra fuq il-produzzjoni (D.29) jikkonsistu fit-taxxi kollha li l-intrapriżi jġarrbu b'riżultat tal-attivitajiet ta' produzzjoni tagħhom, indipendentement mill-kwantita jew il-valur tal-prodotti u s-servizzi prodotti jew mibjugħa.
Taxxi oħra fuq il-produzzjoni jisgħu
jkunu pagabbli fuq l-art, l-assi fissi jew il-ħaddiema impjegati
fil-proċess tal-produzzjoni jew fuq ċerti attivitajiet jew
tranżazzjonijiet.
4.23       Taxxi oħra fuq
il-produzzjoni (D.29.) jinkludu dawn li ġejjn:
a)      taxxi fuq is-sjieda jew l-użu ta'
art, bini jew strutturi oħra utilizzati mill-intrapriżi
fil-produzzjoni (inkluż bini okkupat mis-sidien tiegħu stess);
b)      it-taxxi fuq l-użu tal-assi fissi
(pereżempju vetturi, makkinarju, tagħmir) għal skopijiet ta'
produzzjoni, irrispettivament minn jekk l-assi humiex il-proprjeta tal-okkupant
jew mikrija;
c)      taxxi fuq il-kont totali tal-pagi u
t-taxxi fuq il-lista tal-pagi;
d)      taxxi fuq it-tranżazzjonijiet
internazzjonali (pereżempju l-ivvjaġġar barra mill-pajjiż,
rimessi barranin, jew tranżazzjonijiet simili ma' min mhux residenti)
għal skopijiet ta' produzzjoni;
e)      taxxi mħallsa mill-intrapriżi
għal-liċenzji kummerċjali u professjonali jekk dawk
il-liċenzji jingħataw awtomatikament mal-ħlas tal-ammonti
dovuti. F'dan il-każ, aktarx li dawn ikunu sempliċement mezz biex
jiżdied l-introjtu, anki jekk il-gvern jista' jipprovdi ċertifikat,
jew awtorizzazzjoni. Madankollu, jekk il-gvern juża l-ħruġ
tal-liċenzji biex jeżerċita xi funzjoni regolatorja xierqa,
pereżempju, meta l-gvern iwettaq kontrolli tal-adattabilità jew
is-sikurezza tal-post tan-negozju, tal-adattabilità jew is-sikurezza
tat-tagħmir użat, tal-kompetenza professjonali tal-impjegati, jew
tal-kwalità jew l-istandard tal-prodotti jew is-servizzi prodotti qabel
tingħata din il-liċenzja, il-pagamenti jiġu ttrattati bħala
xiri tas-servizzi mogħtija, sakemm l-ammonti mitluba
għal-liċenzji ma jkunux sproporzjonati kompletament mal-ispejjeż
tal-kontrolli mwettqa mill-gvern;
f)       taxxi fuq it-tniġġis li
jirriżulta mill-attivitajiet tal-produzzjoni. Dawn jikkonsistu fl-intaxxar
tal-emissjoni jew il-ħruġ fl-ambjent ta' gassijiet jew likwidi ta'
ħsara jew sustanzi dannużi oħra. Ma jinkludux pagamenti għall-ġbir
u r-rimi ta' skart jew sustanzi ta' ħsara mill-awtoritajiet pubbliċi,
li jikkostitwixxu konsum intermedjat tal-intrapriżi;
g)      sottokumpens tal-VAT li jirriżulta
mis-sistema ta' rati fissi, li ta' spiss tinstab fl-agrikoltura.
4.24       Taxxi oħra fuq
il-produzzjoni jeskludu t-taxxi fuq l-użu personali tal-vetturi
eċċ. mill-unitajiet domestiċi, li jiġu rreġistrati
taħt taxxi kurrenti fuq l-introjtu, il-ġid, eċċ.
TAXXI FUQ IL-PRODUZZJONI U
L-IMPORTAZZJONIJIET IMĦALLSA LILL-ISTITUZZJONIJIET TAL-UNJONI EWROPEA
4.25       It-taxxi fuq il-produzzjoni u
l-importazzjonijiet imħallsa lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea
jinkludu t-taxxi li ġejjin miġbura mill-gvernijiet nazzjonali f'isem
l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea: dħul mill-politika agrikola komuni:
taxxi fuq prodotti agrikoli impurtati, ammonti kumpensatorji monetarji imposti
fuq esportazzjonijiet u importazzjonijiet, ammonti kumpensatorji monetarji
intaxxati fuq l-esportazzjonijiet u l-importazzjonijiet, it-taxxi fuq
il-produzzjoni taz-zokkor u t-taxxa fuq l-iżoglukożju, it-taxxi ta'
koresponsabbiltà fuq il-ħalib u ċ-ċereali; - dħul minn
kummerċ ma' pajjiżi terzi: dazji doganali intaxxati fuq il-bażi
tat-Tariffa Integrata tal-Unjoni Ewropea (Taric);
It-taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet
imħallsa lill-Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea ma jinkludux it-tielet
riżorsa proprja bbażata fuq il-VAT, li hija inkluża fi
trasferimenti kurrenti oħra taħt l-intestatura 'Riżorsi proprji
tal-UE bbażati fuq il-VAT u l-ING (Introjtu Nazzjonali Gross) (D.76) (ara
l-paragrafu 4.140)
TAXXI FUQ IL-PRODUZZJONI U
L-IMPORTAZZJONIJIET: META GĦANDHOM JIĠU RREĠISTRATI U L-AMMONTI
LI GĦANDHOM JIĠU RREĠISTRATI
4.26       Ir-reġistrazzjoni
tat-taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet: it-taxxi fuq il-produzzjoni
u l-importazzjonijiet jiġu rreġistrati meta jseħħu l-attivitajiet,
it-tranżazzjonijiet jew l-avvenimenti l-oħra li joħolqu
l-obbligu għall-ħlas tat-taxxi.
4.27       Xi attivitajiet,
tranżazzjonijiet jew avvenimenti ekonomiċi, li jiġġeneraw
obbligu li jitħallsu t-taxxi, ma jindunawx bihom l-awtoritajiet tat-taxxa.
Dawn l-attivitajiet, it-tranżazzjonijiet jew l-avvenimenti ma
jirriżultawx f'assi jew passiv finanzjarji fl-għamla ta' ammonti
pagabbli jew riċevibbli. L-ammonti rreġistrati huma biss dawk li hemm
evidenza għalihom bl-istimi tat-taxxa, dikjarazzjonijiet jew strumenti
oħra li joħolqu passiv fl-għamla ta' obbligi tal-ħlas fuq
in-naħa ta' min iħallas it-taxxa. Ma jsirux imputazzjonijiet
għal taxxi li ma hemmx evidenza għalihom mill-evalwazzjonijiet
tat-taxxa.
It-taxxi rreġistrati fil-kontijiet jiġu
minn żewġ sorsi: ammonti evidenzjati minn stimi u dikjarazzjonijiet
jew irċevuti ta' flus.
a)      Jekk jintużaw l-istimi u
d-dikjarazzjonijiet, l-ammonti għandhom jiġu aġġustati
b'koeffiċjent li jirrifletti l-ammonti stmati u ddikjarati li qatt ma
nġabru. Trattament alternattiv huwa li trasferiment kapitali (D.995 kif
deskritt fil-paragrafu 4.165j) lis-setturi relevanti jiġi
rreġistrat daqs l-istess aġġustament. Il-koeffiċjenti
għandhom jiġu stmati fuq il-bażi ta' esperjenza fil-passat u
stennijiet kurrenti fir-rigward ta' ammonti stmati u ddikjarati li qatt ma
nġabru. Għandhom ikunu speċifiċi għat-tipi differenti
ta' taxxi.
b)      Jekk jintużaw irċevuti ta'
flus, għandhom ikunu aġġustati fiż-żmien sabiex
il-flus jiġu attribwiti meta l-tkun seħħet l-attività sabiex
tiġġenera l-passiv tat-taxxa. Dan l-aġġustament huwa
bbażat fuq id-differenza medja ta' żmien bejn l-attività u
l-irċevuta fiskali fi flus kontanti.
4.28       Il-valur totali tat-taxxi
rreġistrati jinkludi l-imgħax fuq l-arretrati tat-taxxi dovuti u
l-multi imposti mill-awtoritajiet tat-taxxi fejn dan l-imgħax u dawn
il-multi ma jkunux jistgħu jiġu identifikati separatament. Il-valur
totali tat-taxxi jinkludi l-miżati imposti f'rabta mal-ġbir jew
l-irkupru tat-taxxi pendenti. Il-valur totali jitnaqqas bl-ammont ta' kull
roħs tat-taxxa mill-amministrazzjoni pubblika bħala politika
ekonomika u kull rifużjoni tat-taxxa minħabba ħlas żejjed.
4.29       Fis-sistema tal-kontijiet,
it-taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjoni (D.2) jitniżżlu kif
ġej:
a)      fost l-użi fil-kont
tal-ġenerazzjoni tal-introjtu tal-ekonomija totali;
b)      fost ir-riżorsi fil-kont
tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju tas-settur tal-amministrazzjoni pubblika
u fil-kont estern tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
It-taxxi fuq il-prodotti jitniżżlu
bħala riżorsi fil-kont tal-prodotti u s-servizzi tal-ekonomija
totali. B'hekk, ir-riżorsi tal-prodotti u s-servizzi – ivvalutati
mingħajr it-taxxi fuq il-prodotti – ikunu jistgħu jiġu
bbilanċjati mal-użi, li l-valur tagħhom ikun jinkludi dawn
it-taxxi.
Taxxi oħra fuq il-produzzjoni (D.29)
jiġu rreġistrati fost l-użi fil-kontijiet tal-ġenerazzjoni
tal-introjtu tal-industriji jew is-setturi li jħallsuhom.
SUSSIDJI (D.3)
 4.30 Definizzjoni: || Is-sussidji (D.3) huma ħlasijiet kurrenti mingħajr kontroparti li l-amministrazzjoni pubblika jew l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea jagħmlu lil produtturi residenti.
Dawn li ġejjin huma eżempji
tal-għanijiet għall-għoti tas-sussidji:
a)      biex jiġu influwenzati l-livelli
tal-produzzjoni;
b)      biex jiġu influwenzati l-prezzijiet tal-prodotti;
jew
c)      biex tiġi influwenzata
r-rimunerazzjoni tal-fatturi tal-produzzjoni.
Il-produtturi ta' prodotti u servizzi li mhux
destinati jinbiegħu fis-suq jistgħu jirċievu sussidji oħra
fuq il-produzzjoni biss jekk dawk il-ħlasijiet ikunu jiddependu fuq
ir-regoli ġenerali applikabbli kemm għal produtturi tas-suq u kemm
għal dawk li mhumiex.
Għall-produzzjoni ta' servizzi u prodotti
mhux iddestinati għas-suq, ma jitniżżlux sussidji fuq
il-prodotti (P.13).
4.31       Is-sussidji mogħtija
mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea jkopru biss trasferimenti kurrenti li
jsiru direttament minnhom lil unitajiet ta' produzzjoni residenti.
4.32       Is-sussidji huma kklassifikati
fi:
a)      sussidji fuq il-prodotti (D.31):
(1)     sussidji fuq l-importazzjonijiet (D.311);
(2)     sussidji oħrajn fuq il-prodotti
(D.319);
b)      sussidji oħrajn fuq il-produzzjoni
(D.39).
SUSSIDJI FUQ IL-PRODOTTI (D.31)
 4.33 Definizzjoni: || Is-sussidji fuq il-prodotti (D.31) huma sussidji pagabbli għal kull unità ta' prodott jew servizz manifatturat jew importat.
L-ammont ta' sussidji fuq il-prodotti
jista' jiġi speċifikat b'dawn il-modi:
a)      ammont speċifiku ta' flus għal
kull unità ta' kwantità ta' prodott jew servizz;
b)      perċentwal speċifikat tal-prezz
ta' kull unità;
c)      id-differenza bejn prezz speċifikat
ta' referenza u l-prezz tas-suq imħallas minn xerrej.
Sussidju fuq prodott normalment isir pagabbli meta
l-prodott jiġi manifatturat, jinbiegħ jew jiġi impurtat,
iżda jista' jkun pagabbli wkoll f'ċirkostanzi oħrajn bħal
fil-każ ta' meta prodott jiġi ttrasferit, jinkera, jiġi
kkonsenjat jew jintuża għall-konsum proprju jew
għall-formazzjoni tal-kapital proprju.
Is-sussidji fuq il-prodotti japplikaw biss
għall-produzzjoni ta' prodotti u servizzi għas-suq (P.11) jew
għall-produzzjoni għall-użu finali mill-produttur stess (P.12).
Sussidji fuq l-importazzjonijiet (D.311)
 4.34 Definizzjoni: || Is-sussidji fuq l-importazzjonijiet (D.311) jikkonsistu f'sussidji fuq prodotti u servizzi li jsiru pagabbli meta l-prodotti jaqsmu l-fruntiera għall-użu fit-territorju ekonomiku jew meta s-servizzi jingħataw lil unitajiet istituzzjonali residenti.
Is-sussidji fuq l-importazzjonijiet jinkludu telf
imġarrab minħabba politika apposta tal-gvern minn organizzazzjonijiet
kummerċjali tal-gvern li l-funzjoni tagħhom tkun li jixtru prodotti
mingħand min mhux residenti u mbagħad ibiegħuhom bi prezzijiet
iktar baxxi lir-residenti.
Sussidji oħrajn fuq il-prodotti
(D.319)
4.35       Is-sussidji oħrajn fuq
il-prodotti (D.319) jinkludu dawn li ġejjin:
a)      is-sussidji fuq il-prodotti li
jintużaw domestikament: dawn jikkonsistu f'sussidji pagabbli
lill-produtturi residenti fir-rigward tal-produzzjoni tagħhom li
tintuża jew tiġi kkunsmata fit-territorju ekonomiku;
b)      telf ta' organizzazzjonijiet
kummerċjali tal-gvern li l-funzjoni tagħhom tkun li jixtru l-prodotti
ta' produtturi residenti u mbagħad ibigħhom bi prezzijiet iktar baxxi
lil residenti jew lil nonresidenti, meta jiġġarbu minħabba
politika ekonomika jew soċjali apposta tal-gvern;
c)      sussidji lil korporazzjonijiet u
'kważi' korporazzjonijiet pubbliċi biex jikkumpensaw għal telf
persistenti li jġarrbu fuq l-attivitajiet produttivi tagħhom
minħabba li l-prezzijiet tagħhom ikunu inqas mill-ispejjeż medji
tal-produzzjoni b'riżultat ta' politika ekonomika jew soċjali apposta
tal-gvern jew tal-Unjoni Ewropea;
d)      sussidji diretti fuq l-esportazzjonijiet
pagabbli direttament lil produtturi residenti meta l-prodotti jitilqu
mit-territorju ekonomiku jew is-servizzi jingħataw lil nonresidenti –
ħlief ħlas mill-ġdid fuq il-fruntiera doganali ta' taxxi fuq
il-prodotti li jkunu tħallsu diġà u t-twarrib tat-taxxi li jkunu
dovuti li kieku l-prodotti kellhom jinbiegħu jew jintużaw
fit-territorju ekonomiku.
SUSSIDJI OĦRAJN FUQ IL-PRODUZZJONI
(D.39)
 4.36 Definizzjoni: || Sussidji oħrajn fuq il-produzzjoni (D.39) jikkonsistu f'sussidji għajr is-sussidji fuq prodotti li unitajiet produtturi residenti jistgħu jirċievu b'konsegwenza tal-attivitajiet tagħhom ta' produzzjoni.
Għall-produzzjoni tagħhom li ma tkunx
maħsuba għas-suq, il-produtturi li ma jipproduċux għas-suq
jistgħu jirċievu sussidji fuq il-produzzjoni biss jekk dawk
il-pagamenti mill-amministrazzjoni pubblika jkunu jiddependu fuq regolamenti
ġenerali applikabbli għall-produtturi għas-suq u wkoll
għall-produtturi mhux għas-suq.
4.37       Sussidji oħrajn fuq il-produzzjoni
jinkludu l-eżempji li ġejjin:
a)      sussidji fuq il-lista tal-pagi jew
il-ħaddiema: dawn jikkonsistu f'sussidji pagabbli fuq il-kont totali
tal-pagi jew tas-salarji, jew l-ammont sħiħ ta' ħaddiema, jew
fuq l-impjieg ta' tipi partikolari ta' persuni bħal persuni
b'diżabilità fiżika jew persuni li jkunu ilhom qiegħda għal
żmien twil, jew fuq l-ispejjeż ta' skemi ta' taħriġ
organizzati jew iffinanzjati mill-impriżi;
b)      sussidji għat-tnaqqis
tat-tniġġis: dawn jikkonsistu fis-sussidji attwali intiżi biex
ikopru l-ispejjeż, jew xi wħud minnhom, tal-ipproċessar
addizzjonali li jsir biex jitnaqqas jew jiġi eliminat il-ħruġ
fl-ambjent ta' sustanzi li jniġġsu;
c)      għotjiet ta' għajnuna
għall-ħlas tal-imgħax li jsiru lil unitajiet produtturi
residenti, anki meta jkunu maħsuba biex jinkoraġġixxu
l-formazzjoni kapitali. Meta għotja sservi l-iskop doppju li tiffinanzja
kemm l-amortizzazzjoni tad-dejn kif ukoll il-ħlas tal-imgħax fuqu, u
meta ma jkunx possibbli li titqassam bejn żewġ elementi,
l-għotja sħiħa tiġi ttrattata bħala għotja
għall-investiment. Għotjiet ta' għajnuna għall-ħlas
tal-imgħax huma trasferimenti kurrenti maħsuba biex itaffu
l-ispejjeż operattivi tal-produtturi. Dawn jiġu ttrattati fl-kontijiet
bħala sussidji lill-produtturi li jibbenefikaw minnhom, anki meta
d-differenza fl-imgħax jitħallas direttament mill-gvern
lill-istituzzjoni tal-kreditu li tagħti s-self;
d)      kumpens żejjed tal-VAT li
jirriżulta mis-sistema tar-rata fissa, ħafna drabi
għall-eżempju misjub fl-agrikultura.
4.38       Dawn li ġejjin ma
jiġux ittrattati bħala sussidji:
a)      trasferimenti kurrenti
mill-amministrazzjoni pubblika lill-unitajiet domestiċi fil-kapaċità
tagħhom bħala konsumaturi. Dawn jiġu ttrattati jew bħala
benefiċċji soċjali (D.62 jew D.63) jew bħala trasferimenti
kurrenti mixxellanji (D.75);
b)      trasferimenti kurrenti bejn partijiet
differenti tal-amministrazzjoni pubblika fil-kapaċità tagħha
bħala produttur ta' prodotti u servizzi mhux għas-suq, għajr sussidji
oħrajn fuq il-produzzjoni (D.39). It-trasferimenti kurrenti jiġu
rreġistrati bħala trasferimenti kurrenti fl-amministrazzjoni pubblika
(D.73);
c)      għotjiet għall-investiment
(D.92);
d)      ħlasijiet straordinarji fil-fondi
tal-assigurazzjoni soċjali, safejn dawn il-pagamenti jkunu maħsuba li
jżidu r-riżervi attwarji ta' dawn il-fondi. Dawn il-pagamenti
jitniżżlu bħala trasferimenti kapitali oħrajn (D.99);
e)      trasferimenti magħmula
mill-amministrazzjoni pubblika lil korporazzjonijiet u "kważi"
korporazzjonijiet biex ikopru t-telf akkumulat fuq bosta snin finanzjarji, jew
telf eċċezzjonali minħabba fatturi barra mill-kontroll
tal-impriża, jitniżżlu bħala trasferimenti kapitali (D.99);
f)       il-kanċellazzjoni tad-dejn li
l-unitajiet produtturi għandhom mal-gvern (li jirriżulta,
pereżempju, minħabba self avvanzat minn aġenzija tal-gvern lil
intrapriża mhux finanzjarja li tkun akkumulat telf kummerċjali fuq
bosta snin finanzjarji). Dawn it-tranżazzjonijiet jitniżżlu
fil-kontijiet bħala trasferimenti kapitali oħrajn (D.99);
g)      ħlasijiet li jsiru
mill-amministrazzjoni pubblika jew mill-bqija tad-dinja għal ħsara
lil, jew telf ta', prodotti kapitali minħabba gwerer, avvenimenti
politiċi oħra jew diżastri nazzjonali jitniżżlu
bħala trasferimenti kapitali oħrajn (D.99);
h)      l-ishma u interessi oħrajn
fl-impriżi korporattivi mixtrija mill-amministrazzjoni pubblika, li jidhru
taħt l-intestatura “interess u ishma tal-fondi tal-investiment” (AF.5);
i)       ħlasijiet li jsiru minn
aġenzija tal-amministrazzjoni pubblika li tkun assumiet ir-responsabbiltà
għall-ispejjeż anormali tal-pensjonijiet li jaffettwaw impriża
pubblika. Dawn il-ħlasijiet għandhom jitniżżlu taħt
trasferimenti kurrenti mixxellanji (D.75);
j)       ħlasijiet li jsiru
mill-amministrazzjoni pubblika lil produtturi għas-suq biex iħallsu,
parzjalment, jew bis-sħiħ, għal prodotti u servizzi li dawk
il-produtturi għas-suq jipprovdu direttament u individwalment
lill-unitajiet domestiċi fil-kuntest ta' riskji jew bżonnijiet
soċjali (ara l-paragrafu 4.84), u li l-unitajiet domestiċi
għandhom dritt għalihom. Dawn il-pagamenti huma inklużi
fin-nefqa għall-konsum individwali tal-amministrazzjoni pubblika (P.31) u
sussegwentement fit-trasferimenti soċjali in natura – produzzjoni tas-suq
mixtrija mill-gvern u NPISHs (D.632) u fil-konsum individwali effettiv
tal-unitajiet domestiċi (P.41).
4.39       Meta ssir ir-reġistrazzjoni:
Is-sussidji għandhom jitniżżlu meta sseħħ
it-tranżazzjoni jew l-avveniment (produzzjoni, bejgħ, importazzjoni,
eċċ.) li jagħtu lok għas-sussidju.
Dawn li ġejjin huma każijiet
partikolari:
a)      is-sussidji fl-għamla tad-differenza
bejn il-prezz tax-xiri u l-prezz tal-bejgħ mitlub minn aġenzija
kummerċjali tal-gvern jitniżżlu fil-waqt li l-prodotti jinxtraw
mill-aġenzija;
b)      is-sussidji maħsuba biex ikopru telf
imġarrab minn produttur jitniżżlu fil-waqt li l-aġenzija
tal-amministrazzjoni pubblika tiddeċiedi li tkopri t-telf.
4.40       Is-sussidji jitniżżlu
bħala:
a)      użi negattivi fil-kont
tal-ġenerazzjoni tal-introjtu tal-ekonomija totali;
b)      riżorsi negattivi fil-kont
tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju tas-settur tal-amministrazzjoni pubblika
u fil-kont estern tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
Is-sussidji fuq il-prodotti jitniżżlu
bħala riżorsi negattivi fil-kont tal-prodotti u s-servizzi
tal-ekonomija totali.
Sussidji oħrajn fuq il-produzzjoni (D.39)
jitniżżlu bħala riżorsi fil-kontijiet tal-ġenerazzjoni
tal-introjtu tal-industriji jew is-setturi li jirċevuhom.
Il-konsegwenzi ta' sistema ta' rati tal-kambju
differenti fuq it-taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet u fuq
is-sussidji: fost l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, bħalissa ma
japplikawx rati tal-kambju differenti. F'sistema bħal din:
a)      it-taxxi impliċiti fuq
l-importazzjonijiet jiġu ttrattati bħala taxxi fuq
l-importazzjonijiet minbarra l-VAT u d-dazji fuq l-importazzjoni (D.2122);
b)      it-taxxi impliċiti fuq l-esportazzjonijiet
jiġu ttrattati bħala taxxi fuq il-prodotti, ħlief il-VAT u
t-taxxi fuq l-importazzjoni (D.214);
c)      is-sussidji impliċiti fuq
l-importazzjonijiet jiġu ttrattati bħala sussidji fuq
l-importazzjonijiet (D.311);
d)      is-sussidji impliċiti fuq l-esportazzjonijiet
jiġu ttrattati bħala sussidji oħrajn fuq il-prodotti (D.319).
INTROJTU MILL-PROPRJETÀ (D.4)
 4.41 Definizzjoni: || L-introjtu mill-proprjetà (D.4) l-introjtu li jirċievu s-sidien tal-assi finanzjarji u r-riżorsi naturali meta jqiegħduhom għad-dispożizzjoni ta' unitajiet istituzzjonali oħra. L-introjtu pagabbli għall-użu ta' assi finanzjarji jissejjaħ “introjtu mill-investiment” filwaqt li dak pagabbli għall-użu ta' riżorsi naturali jissejjaħ “kera”. L-introjtu mill-proprjetà huwa s-somma tal-introjtu mill-investiment u l-kera.
L-introjti mill-proprjetà huma klassifikati kif
ġej:
a)      imgħax (D.41);
b)      introjtu distribwit tal-korporazzjonijiet
(D.42):
(1)     dividendi (D.421);
(2)     prelevamenti mill-introjtu ta' kważi
korporazzjonijiet (D.422);
c)      dħul mill-investiment barrani dirett
investit mill-ġdid (D.43);
d)      introjtu ieħor mill-investiment
(D.44)
(1)     introjtu mill-investiment attribwibbli
lil detenturi ta' poloz tal-assigurazzjoni (D.441);
(2)     introjtu mill-investiment pagabbli fuq
intitolamenti tal-pensjoni (D.442);
(3)     introjtu mill-investiment attribwibbli
lill-azzjonisti tal-fond tal-investiment kollettiv (D.443);
e)      kirjiet (D.45).
IMGĦAX (D.41)
 4.42 Definizzjoni: ||  L-imgħax (D.41) huwa introjtu mill-proprjetà li jirċievu s-sidien tal-assi finanzjarji li ġejjin: (a)     depożiti (AF.2); (b)     titoli tad-dejn (AF.3); c)      self (AF.4); (d)     kontijiet oħra riċevibbli (AF.8). għat-tqegħid tal-ass finanzjarju għad-dispożizzjoni ta' unità istituzzjonali oħra.
L-introjtu mill-investiment u l-allokazzjoni ta'
drittijiet speċjali ta' prelevament u minn kontijiet tad-deheb mhux
allokati jiġi ttrattat bħal imgħax. L-assi finanzjarji li
jirriżultaw fl-imgħax huma krediti tal-kredituri fil-konfront
tad-debituri. Il-kredituri jsellfu fondi lid-debituri li jwasslu
għall-ħolqien ta' strument finanzjarju wieħed jew iktar minn
dawk imsemmija fuq.
4.43       Imgħax fuq depożiti u
self
L-ammonti ta' imgħax fuq is-self u
d-depożiti pagabbli lil istituzzjonijiet finanzjarji u riċevibbli
minnhom, jinkludu aġġustament għal marġni li jirrappreżenta
ħlas impliċitu għas-servizzi pprovduti mill-istituzzjonijiet
finanzjarji fl-għoti tas-self u l-aċċettament tad-depożiti.
Il-ħlasijiet jew l-irċevuti jinqasmu fil-parti tal-kumpens
tas-servizz u fil-kunċett ta' imgħax tal-kontijiet nazzjonali. Il-ħlasijiet
jew l-irċevuti effettivi lil jew minn istituzzjonijiet finanzjarji,
deskritti bħala imgħax bankarju, jeħtieġ jitqassmu sabiex
il-kunċett ta' imgħax tal-kontijiet nazzjonali u l-kumpens
tas-servizz jitniżżlu separatament. L-ammonti tal-imgħax tal-kontijiet
nazzjonali mħallsa mis-selliefa lill-istituzzjonijiet finanzjarji huma
inqas mill-imgħax bankarju mill-istima tal-valuri tal-kumpens pagabbli,
filwaqt li l-ammonti tal-imgħax tal-kontijiet nazzjonali riċevibbli
mid-depożituri huma ogħla mill-imgħax bankarju bl-ammont
tal-kumpens tas-servizz pagabbli. Il-valuri tal-kumpens jitniżżlu
bħala bejgħ ta' servizzi fil-kontijiet tal-produzzjoni
tal-istituzzjonijiet finanzjarji u bħala użi fil-kontijiet
tal-klijenti tagħhom.
Imgħax fuq it-titoli tad-dejn
4.44       L-imgħax fuq it-titoli
tad-dejn huwa l-imgħax fuq il-kambjali u strumenti simili għal
żmien qasir, u l-imgħax fuq il-bonds u obbligazzjonijiet.
L-imgħax fuq il-kambjali u strumenti
simili b'terminu qasir
4.45       Id-differenza bejn il-valur
superfiċjali u l-prezz imħallas fil-waqt tal-ħruġ
(jiġifieri l-iskont) hija kejl tal-imgħax pagabbli matul
il-ħajja tal-kambjali. Iż-żieda fil-valur ta' kambjali
minħabba l-akkumulazzjoni tal-imgħax dovut ma jikkostitwixxix
qligħ mill-assi billi tkun dovuta għal żieda fl-assi
prinċipali u mhux bidla fil-prezz tal-assi. Bidliet oħra fil-valur
tal-kambjali jiġu ttrattati bħala qligħ/telf fil-kont kapitali.
L-imgħax fuq bonds u
obbligazzjonijiet
4.46       Il-bonds u l-obbligazzjonijiet
huma titoli fit-tul li jagħtu lid-detentur id-dritt mingħajr
kundizzjonijiet għal: introjtu varjabbli fi flus iddeterminat b'mod fiss
jew b'kuntratt fl-għamla ta' ħlasijiet ta' kupuni, jew somma fissa
ddikjarata f'data jew dati speċifiċi meta jinfeda t-titolu, jew it-tnejn
li huma.
a)      bonds mingħajr kupuni: ma hemmx
ħlasijiet ta' kupuni. L-imgħax ibbażat fuq id-differenza bejn
il-prezz tal-fidi u l-prezz tal-ħruġ għandu jitqassam fuq
is-snin sal-maturità tal-bond. L-imgħax dovut kull sena jiġi investit
mill-ġdid fil-bond mid-detentur tiegħu, għalhekk għandhom
jiġu rreġistrati kontropartijiet bl-istess valur tal-imgħax
dovut fil-kont finanzjarju bħala l-akkwist ta' aktar bonds minn detentur u
bħala ħruġ ulterjuri ta' aktar bonds mill-emittenti jew
mid-debitur (jiġifieri bħala tkabbir fil-"volum" tal-bond
oriġinali);
b)      bonds oħra, inkluż bonds bi
skont sinifikanti L-imgħax għandu żewġ komponenti:
(1)     l-ammont ta' introjtu fi flus
riċevibbli mill-ħlasijiet tal-kupuni kull perjodu;
(2)     l-ammont ta' imgħax dovut kull
perjodu attribwibbli għad-differenza bejn il-prezz tal-fidi u l-prezz
tal-ħruġ, ikkalkulat bl-istess mod bħall-bonds mingħajr
kupuni;
c)      titoli marbuta mal-indiċi
(1)     l-ammonti tal-ħlasijiet tal-kupuni
u/jew il-kapital pendenti huma marbuta ma' indiċi ġenerali
tal-prezzijiet. Il-bidla fil-valur tal-kapital pendenti bejn il-bidu u t-tmiem
ta' perjodu tal-kontabbiltà partikolari minħabba l-moviment fl-indiċi
relevanti jiġi trattat bħala imgħax dovut f'dak il-perjodu,
flimkien ma' kull imgħax dovut għall-pagament f'dak il-perjodu;
(2)     l-ammonti li għandhom jitħallsu
fil-maturità huma marbuta ma' indiċi dejjaq li jinkludi element ta'
qligħ fil-kont kapitali. Id-dovuti tal-imgħax għandhom jiġu
determinati bl-iffissar tar-rata tad-dovuti fil-waqt tal-ħruġ.
Għaldaqstant, l-imgħax huwa d-differenza bejn il-prezz
tal-ħruġ u l-istennija tas-suq inizjali tal-ħlasijiet kollha li
d-debitur ikollu jagħmel; dan l-ammont jitniżżel bħala
imgħax dovut matul il-ħajja tal-istrument. Dan l-approċċ
jirreġistra bħala dħul ir-rendita fil-maturità fil-waqt
tal-ħruġ, u b'hekk jinkorpora r-riżultati
tal-indiċizzazzjoni li huma previsti fil-waqt li l-istrument inħoloq.
Kull devjazzjoni tal-indiċi ta' riferiment mill-andament mistenni
oriġinarjament iwassal għal qligħ jew telf li normalment ma
jikkanċellax matul il-ħajja tal-istrument.
L-imgħax dovut b'riżultat
tal-indiċar jiġi investit mill-ġdid b'mod effettiv fit-titolu u
għandu jiġi rreġistrat fil-kontijiet finanzjarji tad-detentur u
tal-emittenti.
Tpartit tar-rata tal-imgħax u
ftehimiet ta' rata bil-quddiem
4.47       Il-ħlas li jirriżulta
minn kull tip ta' arranġament ta' tpartit jitniżżel bħala
tranżazzjoni fid-derivattivi finanzjarji fil-kont finanzjarju, u mhux
bħala imgħax irreġistrat bħala dħul mill-proprjetà.
It-tranżazzjonijiet skont il-ftehimiet tar-rati bil-quddiem jitniżżlu
bħala tranżazzjonijiet fid-derivattivi finanzjarji fil-kont
finanzjarju u mhux bħala introjtu mill-proprjetà.
Imgħax fuq kirjiet finanzjarji
4.48       Kirja finanzjarja hija metodu
ta' finanzjament pereżempju x-xiri ta' makkinarju u tagħmir.
Il-lokatur jixtri t-tagħmir u l-kerrej jidħol f'kuntratt biex
iħallas kera li tippermetti, fuq il-perjodu tal-kuntratt, li jirkupra
l-ispejjeż tiegħu inkluż l-imgħax fuq il-kapital użat
għax-xiri tat-tagħmir.
Il-lokatur jitqies li qed jagħmel għotja
b'self lill-kerrej għall-valur tal-prezz li x-xerrej iħallas
għall-assi, u dan is-self jitħallas fuq il-perjodu tal-kirja.
Għalhekk il-kera li titħallas f'kull perjodu mill-kerrej titqies li
għandha żewġ komponenti: ħlas mill-ġdid ta' kapital u
ħlas ta' imgħax. Ir-rata tal-imgħax fuq is-self imputat
jiġi stabbilit mill-ammont totali mħallas f'kera matul il-perjodu
tal-kirja fil-konfront tal-prezz li x-xerrej iħallas għall-assi.
Is-sehem tal-kera li jirrappreżenta l-imgħax jonqos fuq il-perjodu
tal-kirja hekk kif il-kapital jitħallas lura. Is-self inizjali
mill-kerrej, flimkien mal-ħlasijiet lura sussegwenti tal-kapital,
jiġu rreġistrati fil-kontijiet finanzjarji tal-lokatur u l-kerrej.
Il-pagamenti tal-imgħax jiġu rreġistrati bħala imgħax
fil-kont tad-distribuzzjoni primarja tal-introjtu.
Imgħax ieħor
4.49       Interess ieħor huwa dan li
ġej:
a)      imgħax iċċarġjat fuq
self korrenti;
b)      imgħax żejjed imħallas fuq
depożiti li jitħallew iktar milli jkun inftiehem oriġinarjament;
u
c)      ħlasijiet iddeterminati minn
lotterija, lid-detenturi tal-bonds
Meta ssir ir-reġistrazzjoni
4.50       L-imgħax jiġi
rreġistrat fuq il-bażi tad-dovuti: jiġifieri, li huwa dovut
kontinwament fuq perjodu ta' żmien għall-kreditur fuq il-kapital
pendenti. L-imgħax dovut f'kull perjodu tal-kontabbiltà għandu jkun
irreġistrat kemm jekk jitħallas realment kif ukoll jekk jiżdied
mal-kapital pendenti. Meta ma titħallasx, iż-żieda fil-kapital
għandha tiġi rreġistrata fil-kont finanzjarju bħala akkwist
ta' ass finanzjarju mill-kreditur u akkwist ugwali ta' passiv mid-debitur.
4.51       L-imgħax għandu
jiġi rreġistrat qabel it-tnaqqis tat-taxxi imposti fuqu.
L-imgħax riċevut u mħallas jiġi rreġistrat b'mod li
jinkludi għotjiet ta' għajnuna għall-ħlas tal-imgħax,
anki jekk dawk l-għotjiet ikunu direttament imħallsa lil istituzzjonijiet
finanzjarji, jew lill-benefiċjarji (ara l-paragrafu 4.37).
Il-valur tas-servizzi pprovduti mill-intermedjarji
finanzjarji allokati fost klijenti differenti, il-pagamenti jew l-irċevuti
effettivi tal-imgħax lil jew mingħand intermedjarji finanzjarji jridu
jiġu aġġustati biex jiġu eliminati l-marġnijiet li
jirrappreżentaw l-ispejjeż impliċiti li saru mill-intermedjarji
finanzjarji. L-ammont ta' imgħax imħallas lill-intermedjarji
finanzjarji minn min jissellef għandu jitnaqqas mill-istima tal-valuri ta'
ħlasijiet pagabbli, u l-ammonti ta' imgħax riċevibbli
mid-depożituri għandu jitnaqqas bl-istess mod. Il-valuri
tal-ħlasijiet jiġu ttrattati bħala pagamenti għal servizzi
mogħtija minn intermedjarji finanzjarji lill-klijenti tagħhom u mhux
bħala pagamenti ta' imgħax.
4.52       Fis-sistema tal-kontijiet,
l-imgħax jitniżżel bħala:
a)      riżorsi u użi fil-kont
tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju tas-setturi;
b)      riżorsi u użi fil-kont
tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti tal-bqija tad-dinja.
INTROJTU DISTRIBWIT TAL-KORPORAZZJONIJIET
(D.42)
Dividendi (D.421)
 4.53 Definizzjoni: || Id-dividendi (D.421) huma forma ta' introjtu mill-proprjetà li s-sidien tal-ishma (AF.5) jiġu intitolati għalihom billi jpoġġu fondi għad-dispożizzjoni tal-korporazzjonijiet.
Il-ġbir tal-kapital ta' interess permezz
tal-ħruġ tal-ishma huwa mod kif jinġabru l-fondi. Bil-maqlub
għall-kapital tas-self, il-kapital ta' interess ma jwassalx għal
passiv fiss f'termini monetarji u ma jintitolax id-detenturi tal-ishma ta'
korporazzjoni għal introjtu fiss jew predeterminat. Id-dividendi huma
d-distribuzzjonijiet kollha tal-profitti mill-korporazzjonijiet lill-azzjonisti
jew is-sidien tagħhom.
4.54       Id-dividendi jinkludu wkoll:
a)      ishma maħruġa lill-azzjonisti
f'pagament tad-dividend għas-sena finanzjarja. Il-ħruġ ta' ishma
bonus li jirrappreżentaw il-kapitalizzazzjoni ta' fondi proprji fil-forma
ta' riżervi u profitti mhux distribwiti u li jwasslu għal ishma
ġodda lill-azzjonisti fi proporzjon mal-ammont ta' ishma li jkollhom
mhuwiex inkluż;
b)      l-introjtu mħallas
lill-amministrazzjoni pubblika minn impriżi pubbliċi li huma
rikonoxxuti bħala entitajiet legali indipendenti mhux ikkostitwiti
bħala impriżi korporattivi;
c)      l-introjti ġġenerati minn
attivitajiet mhux osservati u ttrasferiti lis-sidien tal-korporazzjonijiet li
jipparteċipaw f'dawn l-attivitajiet għall-użu privat
tagħhom.
4.55       Id-dividendi (D.421) jeskludu
s-super dividendi.
Is-super dividendi huma dividendi kbar relattivi
għal-livell riċenti ta' dividendi u dħul. Sabiex jiġi
evalwat jekk id-dividendi humiex kbar, jintuża l-kunċett ta' introjtu
distribwibbli. L-introjtu distribwibbli ta' korporazzjoni huwa daqs l-introjtu
tal-impriża flimkien mat-trasferimenti kurrenti kollha riċevibbli
nieqes it-trasferimenti kurrenti kollha pagabbli u nieqes
l-aġġustament għall-bidla fl-intitolamenti tal-pensjonijiet.
Il-proporzjon tad-dividendi mal-introjtu distribwibbli fil-passat riċenti
jintuża biex tiġi evalwata l-plawżibbiltà tal-livell kurrenti
ta' dividendi. Jekk il-livell ta' dividenti ddikjarat ikun eċċessiv
ħafna, id-dividendi li jikkawżaw l-eċċess jiġu
ttrattati bħala tranżazzjonijiet finanzjarji u jiġu denominati
"super dividendi". Dawn is-super dividendi jiġu ttrattati bħala
l-irtirar tal-interess tas-sidien mill-korporazzjoni (F.5). Dan it-trattament
japplika għal korporazzjonijiet, inkorporati jew kważi korporati, u
kemm jekk soġġetti għall-kontroll privat barrani jew domestiku.
4.56       Fil-każ ta'
korporazzjonijet pubbliċi, super dividendi huma ħlasijiet kbar u
irregolari jew ħlasijiet li jeċċedu l-introjtu tal-impriża
tal-perjodu ta' kontabilità relevanti, li jiġu ffinanzjati
mir-riżervi akkumulati jew mill-bejgħ tal-assi. Is-super dividendi
tal-korporazzjonijiet pubbliċi għandhom jitniżżlu bħal
irtirar ta' interess (F.5) għad-differenza bejn il-ħlasijiet u
l-introjtu tal-impriża tal-perjodu ta' kontabilità relevanti (ara
l-paragrafu 20.206).
Id-dividendi interim huma deskritti
fil-paragrafu 20.207.
4.57       Ħin
tar-reġistrazzjoni: Għalkemm id-dividendi jirrappreżentaw parti
mill-introjtu li jkun ġie ġġenerat f'perjodu ta' żmien,
id-dividendi ma jiġux irreġistrati fuq bażi tad-dovuti.
Għal perjodu qasir wara li jiġi ddikjarat dividend iżda qabel ma
jkun effettivament pagabbli, l-ishma jistgħu jinbiegħu “ex
dividend” jiġifieri li d-dividend xorta jibqa' pagabbli lis-sid fid-data
li d-dividend kien iddikjarat u mhux lis-sid fid-data li jkun pagabbli. Sehem
mibjugħ “ex dividend” għalhekk ikun jiswa inqas minn
wieħed mibjugħ mingħajr dan il-limitu. Id-dividendi
għandhom jitniżżlu fil-waqt meta l-prezz tas-sehem jibda
jiġi kkwotat fuq bażi ex dividend u mhux bi prezz li jinkludi
d-dividend.
Id-dividends jitniżżlu bħala:
a)      l-użi fil-kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju tas-setturi fejn huma klassifikati l-korporazzjonijiet;
b)      bħala riżorsi fil-kont
tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju tas-setturi fejn huma klassifikati
l-azzjonisti;
c)      bħala użi u riżorsi
fil-kont tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti tal-bqija tad-dinja.
Prelevamenti mill-introjtu ta' kważi
korporazzjonijiet (D.422)
 4.58 Definizzjoni: || Il-prelevamenti mill-introjtu ta' kważi korporazzjonijiet (D.422) huma l-ammonti lil-intraprendituri jipprevelaw għall-użu proprju mill-qligħ li jagħmlu minn kważi korporazzjonijiet li huma proprjetà tagħhom.
Dawn il-prelevamenti għandhom jiġu
rreġistrati qabel it-tnaqqis tat-taxxi kurrenti fuq l-introjtu,
il-ġid, eċċ. li jitqiesu li dejjem jitħallsu mis-sidien
tan-negozji.
Meta kważi korporazzjoni tagħmel
qligħ kummerċjali, l-unità li tkun sidha tista' tagħżel li
tħalli parti mill-qligħ jew il-qligħ kollu fin-negozju,
speċjalment għal skopijiet ta' investiment. Dan l-introjtu li
jitħalla fin-negozju jidher bħala tfaddil mill-kważi
korporazzjoni, u huwa biss dak il-qligħ li effettivament jiġi
pprelevat mill-unitajiet possedenti li jiġi rreġistrat fil-kontijiet
taħt l-intestatura tal-prelevamenti mill-introjtu ta' kważi
korporazzjonijiet.
4.59       Meta l-qligħ isir
fil-bqija tal-dinja mill-uffiċċji fergħat, aġenziji,
eċċ. ta' impriżi residenti, safejn dawn l-uffiċċji
fergħat eċċ. jiġu trattati bħala unitajiet mhux
residenti, il-qligħ li jinżamm jidher bħala qliegħ investit
mill-ġdid f'investiment barrani dirett (D.43). Huwa biss l-introjtu li
jiġi ttrasferit effettivament lill-impriża prinċipali li
jiġi ttrattat fil-kontijiet bħala prelevamenti mill-introjtu
tal-kważi korporazzjonijiet li jasal mill-bqija tad-dinja. L-istess
prinċipji jiġu applikati fir-rigward tar-relazzjonijiet bejn
l-uffiċċji fergħat, l-aġenziji, eċċ. li joperaw
fit-territorju ekonomiku u l-impriza prinċipali mhux residenti li
jagħmlu parti minnha.
4.60       Il-prelevamenti
mill-introjtu tal-kważi korporazzjonijiet jinkludu l-eċċess
operattiv nett mingħand residenti bħala sidien ta' artijiet u bini
fil-bqija tad-dinja, jew minn persuni mhux residenti bħala sidien ta'
artijiet u bini fit-territorju ekonomiku. Fir-rigward tat-tranżazzjonijiet
fl-artijiet u l-bini li jsiru fit-territorju ekonomiku ta' pajjiż minn
unitajiet mhux residenti, jinħolqu unitajiet residenti nozzjonali, fejn
l-interess ikun tas-sidien mhux residenti.
Il-valur tal-kera ta' bini okkupat mis-sidien
f'pajjiżi barranin jiġi rreġistrat bħala importazzjonijiet
ta' servizzi u l-eċċess operattiv nett korrispondenti bħala
introjtu primarju rċevut mill-bqija tad-dinja; il-valur tal-kera ta' bini
okkupat mis-sidien mhux residenti jiġi rreġistrat bħala
esportazzjonijiet ta' servizzi u l-eċċess operattiv nett
korrispondenti bħala introjtu primarju mħallas lill-bqija tad-dinja.
Il-prelevamenti mill-introjtu tal-kważi
korporazzjonijiet jinkludi l-introjti ġġenerati mill-attivitajiet
mhux osservati ta' kważi korporazzjonijiet li jiġu ttrasferiti
lis-sidien li jipparteċipaw f'dawn l-attivitajiet għall-użu
privat tagħhom.
4.61       Il-prelevamenti mill-introjtu
ta' kważi korporazzjonijiet ma jinkludux l-ammonti li jirċievu
s-sidien tagħhom:
a)      mill-bejgħ ta' oġġetti
kapitali fissi eżistenti;
b)      mill-bejgħ ta' art u assi oħra
mhux manifatturati;
c)      mill-prelevament tal-interess.
Dawn l-ammonti jiġu ttrattati bħala
prelevamenti mill-interess fil-kont finanzjarju billi jammontaw għal likwidazzjoni
parzjali jew totali tal-interess fil-kważi korporazzjoni. Jekk
il-kważi korporazzjoni tkun proprjetà tal-gvern, u jekk iġġarrab
defiċit operattiv persistenti minħabba politika soċjali u
ekonomika maħsuba min-naħa tal-gvern, kwalunkwe trasferiment regolari
ta' fondi fl-impriża li jsir mill-gvern biex ikopri t-telf tagħha
għandu jitqies bħala sussidji.
4.62       Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: il-prelevamenti mill-introjtu ta' kważi
korporazzjonijiet jiġu rreġistrati meta dawn jitwettqu mis-sidien.
4.63       Fis-sistema tal-kontijiet,
il-prelevamenti mill-introjtu ta' kważi korporazzjonijiet jidhru
bħala:
a)      użi fil-kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju tas-setturi fejn huma klassifikati
l-kważi-korporazzjonijiet;
b)      riżorsi fil-kont tal-allokazzjoni tal-introjtu
primarju tas-setturi proprjetarji;
c)      użi u riżorsi fil-kont estern
tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
DĦUL INVESTIT MILL-ĠDID FUQ
INVESTIMENT DIRETT BARRANI (D.43)
 4.64 Definizzjoni: Id-dħul investit mill-ġdid fuq l-investiment barrani dirett (D.43) huwa daqs l-eċċess operattiv tal-impriża tal-investiment barrani dirett.
   || Flimkien ma' || kwalunkwe introjtu mill-proprjetà jew trasferimenti kurrenti riċevibbli
   || Nieqes || kwalunkwe introjtu mill-proprjetà jew trasferimenti kurrenti pagabbli, inkluż rimessi effettivi għal investituri diretti barranin u kwalunkwe taxxi kurrenti pagabbli fuq l-introjtu, il-ġid, eċċ., tal-impriża tal-investiment dirett barrani.
4.65       Intrapriża ta' investiment
dirett barrani hija intrapriża inkorporata jew mhux inkorporata li fiha
investitur residenti f'ekonomija oħra huwa s-sid ta' 10 % jew iktar
tal-ishma ordinarji jew tas-setgħa ta' votazzjoni f'impriża
inkorporata, jew l-ekwivalenti għal impriża mhux inkorporata. L-impriżi
ta' investiment dirett barrani jinkludu dawk l-entitajiet li jiġu
identifikati bħala sussidjari, soċji u fergħat. Sussidjarju huwa
meta l-investitur ikun sid ta' iktar minn 50 %, soċju hu meta
l-investitur ikun sid ta' 50 % jew inqas, u fergħa tkun impriża
mhux inkorporata miżmuma kompletament jew b'mod konġunt.
Ir-relazzjoni ta' investiment dirett barrani tista' tkun diretta jew indiretta
b'riżultat ta' katina ta' sjieda. “Impriżi tal-investiment dirett
barrani” huwa kunċett usa' minn dak ta' “korporazzjonijiet b'kontroll
barrani”.
4.66       Id-distribuzzjonijiet effettivi
jistgħu jsiru mid-dħul tal-impriża tal-impriżi
tal-investiment dirett barrani fl-għamla ta' dividendi jew prelevamenti
tal-introjtu minn kważi korporazzjonijiet. Barra minn hekk, id-dħul mhux
distribwit jitqies daqslikieku ddistribwit jew rimess lil investituri diretti
barranin fi proporzjon mal-interess tagħhom fl-impriża u
sussegwentement investit mill-ġdid minnhom permezz ta' żidiet
lill-interess fil-kont finanzjarju. Id-dħul investit mill-ġdid fuq
investiment dirett barrani jista' jkun pożittiv kif ukoll negattiv.
4.67       Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: id-dħul investit mill-ġdid fuq investiment
dirett barrani jiġi rreġistrat meta jiġu ggwadanjati.
Fis-sistema ta' kontijiet, id-dħul investit
mill-ġdid fuq investiment dirett barrani jitniżżel bħala:
a)      użi u riżorsi fil-kont
tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju tas-setturi;
b)      użi u riżorsi fil-kont estern
tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
INTROJTU IEĦOR MILL-INVESTIMENT
(D.44)
INTROJTU MILL-INVESTIMENT ATTRIBWIBBLI
LID-DETENTURI TA' POLOZ TAL-ASSIGURAZZJONI (D.441)
 4.68 Definizzjoni: || L-introjtu mill-investiment attribwibbli lid-detenturi ta' poloz tal-assigurazzjoni jikkorrispondi mal-introjti primarji totali mill-investiment ta' riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni. Ir-riservi huma dawk fejn il-korporazzjoni tal-assigurazzjoni tirrikonoxxi passiv korrispondenti lid-detenturi tal-poloz.
Ir-riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni
jiġu investiti minn impriżi tal-assigurazzjoni f'assi finanzjarji jew
f'artijiet (minn fejn jiġi rċevut l-introjtu nett mill-proprjetà,
jiġifieri wara li jitnaqqas kull imgħax li jitħallas) jew f'bini
(li jiġġenera eċċessi operattivi netti).
L-introjtu mill-investiment attribwibbli
lid-detenturi tal-poloz tal-assigurazzjoni jitniżżel separatament
bejn id-detenturi tal-poloz tal-ħajja u dawk mhux tal-ħajja.
Għal poloz mhux tal-ħajja,
il-korporazzjoni tal-assigurazzjoni għandha passiv lejn id-detentur
tal-polza tal-ammont tal-primjum iddepożitat mal-korporazzjoni iżda
li għadu mhux iggwadanjat, il-valur ta' kull klejm dovuta iżda li
għadha ma tħallsitx u riserva għall-klejms li għadhom mhux
notifikati jew innotifikati iżda mhux riżolti. Għal dan
il-passiv, il-korporazzjoni tal-assigurazzjoni għandha riżervi
tekniċi. L-introjtu mill-investiment fuq dawn ir-riżervi jiġi
ttrattat bħala introjtu attribwibbli lid-detenturi tal-poloz,
imbagħad iddistribwit lid-detenturi tal-poloz fil-kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju u mħallas lura lill-korporazzjoni tal-assigurazzjoni
bħala suppliment tal-primjum fil-kont tad-distribuzzjoni sekondarja
tal-introjtu.
Għal unità istituzzjonali li topera, bi
ħlas ta' miżata, skema standardizzata ta' garanzija tas-self, jista'
jkun hemm ukoll introjtu mill-investiment iggwadanjat fuq ir-riservi tal-iskema
u dan għandu wkoll jidher bħala distribwit lill-unitajiet li
jħallsu l-miżati (li jistgħu ma jkunux l-istess unitajiet li
għandhom jibbenefikaw mill-garanziji) u ttrattati bħala miżati
supplimentari fil-kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu.
Għal poloz u dovuti ta' kull sena
tal-assigurazzjoni tal-ħajja, il-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni
għandhom passiv fil-konfront tad-detenturi tal-poloz u l-benefiċjarji
tad-dovuti daqs il-valur preżenti tal-klejms mistennija. Bħala kontroparti
għal dan il-passiv, il-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni għandhom
fondi li huma tad-detenturi tal-poloz li jikkonsistu f'bonuses iddikjarati
b'poloz tal-qligħ kif ukoll provvedimenti kemm għad-detenturi
tal-poloz u kemm għall-benefiċjarji tad-dovuti għall-ħlas
ta' bonuses futuri u klejms oħrajn. Dawn il-fondi jiġu investiti
f'firxa ta' assi finanzjarji u mhux finanzjarji.
Il-bonuses iddikjarati lid-detenturi tal-poloz
tal-ħajja jitniżżlu bħala introjtu mill-investiment
riċevibbli mid-detenturi tal-poloz u jiġu ttrattati bħala
supplimenti tal-primjums imħallsa mid-detenturi tal-poloz
lill-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni.
L-introjtu mill-investiment attribwibbli
għad-detenturi tal-poloz tal-assigurazzjoni tal-ħajja
jitniżżel bħala pagabbli mill-kumpanija tal-assigurazzjoni u
riċevibbli mill-unitajiet domestiċi fil-kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju. Bil-kontra tal-każ ta' assigurazzjoni li mhux
tal-ħajja jew il-pensjonijiet, l-ammont jimxi għat-tifdil u
jitniżżel imbagħad bħala tranżazzjoni finanzjarja,
speċifikament żieda fil-passiv tal-korporazzjonijiet
tal-assigurazzjoni tal-ħajja, flimkien ma' primjums ġodda nieqes
il-prezz tas-servizz nieqes il-benefiċċji pagabbli.
INTROJTU MILL-INVESTIMENT PAGABBLI FUQ
INTITOLAMENTI TAL-PENSJONI (D.442)
4.69       L-intitolamenti tal-pensjoni
jirriżultaw minn tip wieħed minn żewġ skemi differenti
tal-pensjoni. Dawn huma skemi ta' kontribuzzjoni definita u skemi ta'
benefiċċju definit.
Skema ta' kontribuzzjoni definita hija waħda
fejn il-kontribuzzjonijiet mill-impjegaturi u l-impjegati jiġu investiti
f'isem l-impjegati bħala pensjonanti tal-futur. Ebda sors ieħor ta'
finanzjament tal-pensjonijiet mhu disponibbli u ma jsir ebda użu
ieħor mill-fondi. L-introjtu mill-investiment pagabbli fuq intitolamenti ta'
kontribuzzjoni definita huwa daqs l-introjtu mill-investiment fuq il-fondi
flimkien ma' kwalunkwe introjtu mill-kiri ta' artijiet jew bini li jkunu
proprjetà tal-fond.
Il-karatteristika ta' skema ta'
benefiċċju definit hija li tintuża formola biex jiġi
determinat il-livell ta' pagamenti li jsiru lill-pensjonanti. Din
il-karatteristika tagħmilha possibbli li jiġi determinat il-livell
ta' intitolamenti bħala l-valur preżenti tal-ħlasijiet futuri
kollha, ikkalkulat bl-użu ta' assunzjonijiet attwarji dwar it-tulijiet
tal-ħajja u assunzjonijiet ekonomiċi dwar ir-rata tal-imgħax jew
tal-iskont. Il-valur preżenti tal-intitolamenti li jkunu jeżistu
fil-bidu tas-sena jiżdied billi d-data meta l-intitolamenti jsiru pagabbli
sar sena eqreb. Din iż-żieda titqies bħala introjtu
mill-investiment attribwit lid-detenturi tal-pensjoni fil-każ ta' skema
ta' benefiċċju definit. Jekk l-iskema tal-pensjoni effettivament
ikollhiex biżżejjed fondi biex tissodisfa l-obbligi kollha ma
jaffettwax l-ammont taż-żieda u lanqas ma jaffettwah jekk ikunx
introjtu mill-investiment jew qligħ kapitali, pereżempju.
INTROJTU MILL-INVESTIMENT ATTRIBWIBBLI
LILL-AZZJONISTI TAL-FOND TAL-INVESTIMENT KOLLETTIV (D.443)
4.70       L-introjtu mill-investiment
attribwibbli lill-azzjonisti tal-fond tal-investiment kollettiv, inkluż fondi
mutwi u unitajiet fiduċjarji, huwa magħmul minn żewġ
partijiet separati:
–
Dividendi attribwibbli lill-azzjonisti tal-fond
tal-investiment kollettiv (D.4431).
–
Dħul mhux distribwit attribwibbli
lill-azzjonisti tal-fond tal-investiment kollettiv (D.4432).
Il-komponent tad-dividendi jitniżżel
bl-istess mod bħad-dividendi għall-korporazzjonijiet individwali, kif
deskritt hawn fuq. Il-komponent tad-dħul mhux distribwit
jitniżżel bl-istess prinċipji bħal dawk deskritti
għall-impriżi tal-investiment barrani dirett iżda jiġi
kkalkulat bl-esklużjoni ta' dħul investit mill-ġdid fuq
l-investiment barrani dirett. Id-dħul mhux distribwit li jibqa' jiġi
attribwit lill-azzjonisti tal-fond tal-investiment li jitilqu mill-fond tal-investiment
mingħajr tifdil, u jerġa' jiġi injettat fil-fond mill-azzjonisti
tal-fond tal-investiment fi tranżazzjoni li titniżżel fil-kont
finanzjarju.
L-introjtu mill-proprjetà mill-fondi mutwi
jitniżżel bħala introjtu mill-proprjetà tal-azzjonisti anki jekk
ma jkunx distribwit imma jerġa' jiġi investit f'isimhom.
L-azzjonisti jħallsu indirettament mill-ishma
tal-fond tagħhom lil kumpaniji amministrattivi li jmexxu l-investimenti
tagħhom. Dan il-ħlas
għas-servizz huwa nfiq mill-azzjonisti, u mhux infiq tal-fondi.
Meta ssir ir-reġistrazzjoni: introjtu
ieħor mill-investiment jitniżżel meta jkun dovut.
4.71       Fis-sistema tal-kontijiet,
introjtu ieħor mill-investiment jitniżżel bħala:
a)      riżorsi fil-kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju u d-detenturi tal-fond tal-investiment;
b)      użi fil-kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju tal-assiguraturi, il-fondi tal-pensjoni u l-fondi
tal-investiment;
c)      ir-riżorsi u l-użi fil-kont
estern tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
KERA (D.45)
4.72       Definizzjoni: Il-kera hija
l-introjtu li jirċievi sid riżorsa naturali għat-tqegħid
tar-riżorsa naturali għad-dispożizzjoni ta' unità istituzzjonali
oħra.
Hemm żewġ tipi differenti ta’ din
il-kera: kera fuq l-art, u kera fuq riżorsi taħt l-art. Il-kera
għal riżorsi naturali oħra bħall-ispettra tar-radju jsegwu
l-istess xejra.
Id-distinzjoni bejn kera u rental hija li kera
hija forma ta' introjtu fuq il-proprjetà filwaqt li rental hija ħlasijiet
għas-servizzi. Rentals huma ħlasijiet li jsiru taħt kirja
operattiva biex jintuża ass fiss ta' unità oħra. Il-kera hija
ħlas li jsir taħt kirja ta' riżorsa għall-aċċess
għal riżorsa naturali.
Kera fuq l-art
Il-kera li tingħata lil sid l-art minn kerrej
hija forma ta' introjtu mill-proprjetà. Il-kera fuq l-art tinkludi wkoll
il-kirjiet pagabbli lis-sidien ta' ilmijiet interni u xmajjar għad-dritt
biex dawn l-ilmijiet jintużaw għal skopijiet ta' rikreazzjoni jew
skopijiet oħra, inkluż is-sajd.
Sid ta' art iħallas it-taxxi tal-art u jkopri
l-ispejjeż għall-manutenzjoni b'konsegwenza tal-fatt li hu sid l-art.
Dawn it-taxxi u l-infiq jiġu ttrattati bħala pagabbli mill-persuna
intitolata li tuża l-art, li titqies li tnaqqashom mill-kera li kieku
kienet tkun obbligata tħallas lil sid l-art. Il-kera mnaqqsa b'dan il-mod
mit-taxxi jew spejjeż oħra li sid l-art ikun obbligat iħallas
tissejjaħ “kera wara t-taxxa”.
4.73       Il-kera fuq l-art ma tinkudux
rentals ta' bini u abitazzjonijiet li jinsabu fuqha; dawk ir-rentals jiġu
ttrattati bħala ħlas għal servizz tas-suq mogħti mis-sid
lill-kerrej tal-bini jew l-abitazzjoni u jitniżżlu fil-kontijiet
bħala l-konsum intermedju jew finali tal-kerrej. Jekk ma jkunx hemm
bażi oġġettiva li fuqha l-ħlas jista' jinqasam bejn il-kera
fuq l-art u r-rental fuq il-bini li jinsab fuqha, l-ammont kollu jiġi
ttrattat bħala kera meta l-valur tal-art jiġi stmat li hu iktar
mill-valur tal-bini fuqha u, inkella, bħala rental.
Kera fuq assi taħt l-art
4.74       Din l-intestatura tinkludi
d-drittijiet dovuti lis-sidiet ta' depożiti ta' minerali jew fjuwils
fossili (faħam, żejt jew gass naturali), kemm jekk unitajiet privati
u kemm jekk governattivi, li jagħtuhom b'kera lil unitajiet istituzzjonali
oħra u jippermettuhom jesploraw jew iħaffru għal dawn
id-depożiti f'perjodu speċifikat ta' żmien.
4.75       Meta ssir
ir-reġistrazzjoni tal-kirjiet: il-kirjiet għandhom jitniżżlu
fil-perjodu meta jmisshom jitħallsu.
4.76       Fis-sistema tal-kontijiet,
il-kirjiet jitniżżlu:
a)      fost ir-riżorsi u fost l-użi
fil-kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju tas-setturi;
b)      fost ir-riżorsi u fost l-użi
fil-kont estern tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
TAXXI KURRENTI FUQ L-INTROJTU,
IL-ĠID, EĊĊ. (D.5)
 4.77 Definizzjoni: || It-taxxi kurrenti fuq l-introjtu, il-ġid, eċċ. (D.5) ikopru l-ħlasijiet obbligatorji unilaterali kollha, fi flus jew in natura, miġbura perjodikament mill-amministrazzjoni pubblika u mill-bqija tad-dinja fuq l-introjtu u l-ġid tal-unitajiet istituzzjonali, u xi taxxi perjodiċi li la jiġu evalwati fuq l-introjtu u lanqas fuq il-ġid.
It-taxxi kurrenti fuq l-introjtu, il-ġid,
eċċ. jinqasmu fi:
a)      it-taxxi fuq l-introjtu (D.51);
b)      taxxi kurrenti oħra (D.59).
TAXXI FUQ L-INTROJTU (D.51)
 4.78 Definizzjoni: || It-taxxi fuq l-introjtu (D.51) jikkonsistu f'taxxi fuq l-introjti, il-profitti u l-qligħ kapitali. Dawn jiġu evalwati fuq l-introjti effettivi jew preżunti tal-individwi, l-unitajiet domestiċi, il-korporazzjonijiet jew l-NPIs. Dawn jinkludu t-taxxi evalwati fuq ir-redditi ta' proprjetà, art jew proprjetà immobiljari meta dawn ir-redditi jintużaw bħala bażi għall-istima tal-introjtu tas-sidien tagħhom.
It-taxxi fuq l-introjtu jinkludu:
a)      it-taxxi fuq l-introjtu individwali jew
tal-unità domestika, pereżempju introjtu minn xogħol, proprjetà, intraprenditorija,
pensjonijiet, eċċ., u jinkludu t-taxxi mnaqqsa mill-impjegaturi,
pereżempju t-taxxi “pay-as-you-earn”. It-taxxi fuq l-introjtu tas-sidien
ta' intrapriżi mhux inkorporati huma inklużi hawnhekk;
b)      it-taxxi fuq l-introjtu jew il-profitti
tal-korporazzjonijiet;
c)      it-taxxi fuq il-qligħ kapitali;
d)      it-taxxi fuq rebħiet minn lotteriji
jew logħob tal-azzard fuq l-ammonti li jingħataw lir-rebbieħa,
distinti mit-taxxi fuq il-valur tal-fatturat ta' produtturi li jorganizzaw
logħob tal-azzard jew lotteriji li jitqiesu bħala taxxi fuq
il-prodotti.
TAXXI KURRENTI OĦRA (D.59)
4.79       Taxxi kurrenti oħra
jinkludu (D.59):
a)      taxxi kurrenti fuq il-kapital li
jikkonsistu minn taxxi pagabbli fuq is-sjieda jew l-użu tal-art jew
il-bini mis-sidien, u taxxi kurrenti fuq il-ġid nett u fuq assi oħra,
pereżempju l-ġojjelli – ħlief it-taxxi msemmija f'D.29 (li
jitħallsu mill-intrapriżi b'riżultat tal-attivitajiet ta'
produzzjoni tagħhom) u dawk f'D.51 (it-taxxi fuq l-introjtu);
b)      it-taxxi per capita, miġbura
għall kull adult jew unità domestika, indipendentement mill-introjtu jew
il-ġid;
c)      it-axxi fuq l-infiq, pagabbli fuq l-infiq
totali tal-persuni jew tal-unitajiet domestiċi;
d)      pagamenti minn unitajiet domestiċi
għal-liċenzji għas-sjieda jew l-użu mhux kummerċjali ta'
vetturi, dgħajjes jew inġenji tal-ajru, jew għal-liċenzji
tal-kaċċa, sparar jew sajd rikreazzjonali, eċċ.
Id-distinzjoni bejn taxxi u xiri ta' servizzi mill-gvern hija definita skont
l-istess kriterji użati fil-każ ta' pagamenti mill-intrapriżi:
jekk il-ħruġ tal-liċenzji jinvolvi ftit li xejn xogħol
min-naħa tal-gvern, billi l-liċenzji jingħataw awtomatikament
fuq ħlas tal-ammonti dovuti, aktarx li dawn ikunu sempliċement mezz
biex jiddaħħal l-introjtu, anki jekk il-gvern jista' jipprovdi xi tip
ta' ċertifikat, jew awtorizzazzjoni; f'dawn il-każijiet il-ħlas
jiġi ttrattat bħala taxxi. Iżda jekk il-gvern juża
l-ħruġ tal-liċenzji biex jorganizza xi funzjoni regolatorja
xierqa (bħall-verifika tal-kompetenza, jew il-kwalifiki, tal-persuni
kkonċernati), il-pagament li jsir għandu jitqies bħala xiri ta'
servizzi mill-gvern u mhux pagamenti ta' taxxi, sakemm ikun ċar li
l-pagamenti jkunu bla ebda proporzjon għal kemm jiswa biex jingħataw
is-servizzi;
e)      taxxi fuq tranżazzjonijiet
internazzjonali, pereżempju vvjaġġar barra mill-pajjiż,
rimessi barranin, investimenti barranin, eċċ., għajr dawk
pagabbli mill-produtturi u d-dazji fuq l-importazzjoni mħallsa
mill-unitajiet domestiċi.
4.80       It-taxxi kurrenti fuq
l-introjtu, il-ġid, eċċ. ma jinkludux:
a)      taxxi fuq il-wirt, taxxi
tas-suċċessjoni jew taxxi fuq l-għotjiet bejn persuni
ħajjin, meqjusa li huma intaxxati fuq il-kapital tal-benefiċjarji u
jidhru taħt l-intestatura tat-taxxi kapitali (D.91);
b)      taxxi okkażjonali jew
eċċezzjonali fuq il-kapital jew il-ġid, li jitniżżlu
bħala taxxi kapitali (D.91);
c)      taxxi fuq l-art, il-bini jew assi
oħra li jkunu proprjetà tal-intrapriżi jew mikrija minnhom u li
jużawhom għall-produzzjoni, u dawn it-taxxi jiġu ttrattati
bħala taxxi oħra fuq il-produzzjoni (D.29);
d)      pagamenti minn unitajiet domestiċi
għal-liċenzji għajr liċenzji għall-użu ta'
vetturi, dgħajjes jew inġenji tal-ajru, jew liċenzji
għall-kaċċa, sparar jew sajd ta' rikreazzjoni: liċenzji
tas-sewqan jew tal-piloti, liċenzji għall-armi tan-nar, u miżati
lill-gvern bħal dħul f'mużew jew librerija, ħlas
għall-ġbir tal-iskart, ħlasijiet għall-passaporti,
miżati tal-ajruport, ħlasijiet tal-qrati, eċċ. li
fil-biċċa l-kbira tal-każi jiġu ttrattati bħala xiri
ta' servizzi mogħtija mill-gvern, jekk jissodisfaw il-kriterji stipulati
fil-paragrafu 4.79(d) biex jitniżżlu bħala servizzi.
4.81       Il-valur totali tat-taxxi
jinkludi l-imgħax fuq l-arretrati tat-taxxi dovuti u l-multi imposti
mill-awtoritajiet tat-taxxi fejn dan l-imgħax u l-multi ma jkunux
jistgħu jiġu identifikati separatament; jinkludi miżati imposti
f'konnessjoni mal-ġbir u l-evalwazzjoni tat-taxxi pendenti, nieqes
l-ammont ta' kull tnaqqis mill-amministrazzjoni pubblika minħabba politika
ekonomika u kwalunkwe rifużjoni li ssir minħabba pagamenti
żejda.
Is-sussidji u l-benefiċċji soċjali
li jingħataw mis-sistema tat-taxxi fl-għamla ta' krediti tat-taxxa
qed jiżdiedu u qed jiżdied ukoll l-irbit tas-sistemi tal-ħlas
mas-sistemi tal-ġbir tat-taxxa. Il-krediti tat-taxxa jirrappreżentaw
ħelsien mit-taxxa u għalhekk inaqqsu l-passiv fiskali
tal-benefiċjarju.
Jekk is-sistema tal-kreditu tat-taxxa twassal biex
il-benefiċjarju jirċievi l-eċċess meta l-ħelsien
mit-taxxa jkun ikbar mill-passiv, is-sistema tal-krediti tat-taxxa hija sistema
ta' krediti tat-taxxa pagabbli. F'sistema ta' krediti tat-taxxa pagabbli,
il-pagamenti jistgħu jingħataw lil min ma jħallasx taxxa kif
ukoll lil min iħallasha. F'sistema ta' krediti tat-taxxa pagabbli,
l-ammont kollu tal-krediti tat-taxxa jitniżżel bħala infiq tal-gvern
u mhux bħala tnaqqis tad-dħul fiskali.
Bil-kontra ta' dan, xi sistemi tal-kreditu
tat-taxxa mhumiex sistemi tal-krediti tat-taxxa pagabbli, meta l-krediti
tat-taxxa jkunu limitati għad-daqs tal-passiv tat-taxxa. F'sistema
tal-krediti tat-taxxa mhux pagabbli, il-krediti tat-taxxa kollha huma integrati
fis-sistema tat-taxxa u jnaqqsu d-dħul fiskali tal-gvern.
4.82       It-taxxi kurrenti fuq
l-introjtu, il-ġid, eċċ. jitniżżlu fil-waqt meta
jseħħu l-attivitajiet, it-tranżazzjonijiet jew l-avvenimenti
l-oħra li joħolqu l-passiv għall-ħlas.
Madankollu, xi attivitajiet, tranżazzjonijiet
jew avvenimenti ekonomiċi, li skont il-leġislazzjoni fiskali
għandhom jimponu fuq l-unitajiet ikkonċernati l-obbligu li
jitħallsu t-taxxi, jaħarbu l-attenzjoni tal-awtoritajiet fiskali
b'mod permanenti. Ma jkunx realistiku li wieħed jassumi li dawn
l-attivitajiet, tranżazzjonijiet jew avvenimenti jagħtu lok għal
assi finanzjarji jew passiv fl-għamla ta' pagabbli jew riċevibbli.
L-ammonti li għandhom jitniżżlu jiġu determinati
mill-ammonti dovuti għall-ħlas biss meta jkun hemm evidenza ta' dan
fl-evalwazzjonijiet tat-taxxa, id-dikjarazzjonijet jew strumenti oħra li
joħolqu passiv fl-għamla ta' obbligi ċari għall-ħlas
min-naħa ta' min iħallas it-taxxa. Ma jsirux imputazzjonijiet
għal taxxi li ma hemmx evidenza għalihom mill-evalwazzjonijiet
tat-taxxa.
It-taxxi mniżżla fil-kontijiet jiġu
minn żewġ sorsi: ammonti ppruvati minn stimi u dikjarazzjonijiet jew
irċevuti tal-flus.
a)      Jekk jintużaw l-istimi u
d-dikjarazzjonijiet, l-ammonti għandhom jiġu aġġustati
b'koeffiċjent li jirrifletti l-ammonti stmati u dikjarati li qatt ma
nġabru. Bħala trattament alternattiv, trasferiment kapitali lejn
is-setturi rilevanti jiġi reġistrat bħala ugwali
għall-istess aġġustament. Il-koeffiċjenti għandhom
jiġu stmati fuq il-bażi tal-esperjenza fil-passat u l-istennijiet
kurrenti fejn għandhom x'jaqsmu ammonti stmati u dikjarati li qatt ma
nġabru. Għandhom ikunu speċifiċi għal tipi differenti
ta' taxxi;
b)      Jekk jintużaw irċevuti ta'
flus, għandhom ikunu aġġustati fiż-żmien sabiex
il-flus ikunu attribwiti meta seħħew l-attivitajiet,
it-tranżazzjonijiet jew l-avvenimenti l-oħra sabiex
jiġġeneraw il-passiv tat-taxxa (jew meta l-ammont tat-taxxa kien
iddeterminat, fil-każ ta' xi taxxi fuq id-dħul). Dan l-aġġustament
huwa bbażat fuq id-differenza medja ta' żmien bejn l-attivitajiet,
it-tranżazzjonijiet jew l-avvenimenti l-oħrajn (jew
id-determinazzjoni tal-ammont tat-taxxa) u l-irċevuta tal-flus kontanti.
Meta jinżammu direttament mill-impjegatur,
it-taxxi kurrenti fuq l-introjtu, il-ġid, eċċ. jiġu inklużi
fil-pagi u s-salarji anki jekk l-impjegatur ma jkunx għaddihom
lill-amministrazzjoni pubblika. Is-settur tal-unitajiet domestiċi jidher
li qed iħallas l-ammont sħiħ lis-settur tal-amministrazzjoni.
L-ammonti li effettivament mhux imħallsa jiġu newtralizzati taħt
D.995 bħala trasferiment kapitali mill-amministrazzjoni pubblika
lis-setturi tal-impjegaturi.
F'xi każijiet, l-obbligu li jitħallsu
t-taxxi fuq l-introjtu jista' jiġi determinat biss f'perjodu
tal-kontabilità aktar tard milli dak li fih isir dovut. Għalhekk,
tinħtieġ xi flessibbiltà fil-waqt meta jitniżżlu dawn
it-taxxi. It-taxxi fuq l-introjtu jitnaqqsu mis-sors, bħat-taxxi PAYE u
l-prepagamenti regolari tat-taxxi fuq l-introjtu, jistgħu
jitniżżlu fil-perjodi li fih jitħallsu u kull passiv fiskali
finali fuq l-introjtu tista' titniżżel fil-perjodu li fih jiġi
determinat il-passiv.
It-taxxi kurrenti fuq l-introjtu, il-ġid,
eċċ. jitniżżlu bħala:
a)      l-użi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tas-setturi fejn huma kklassifikati l-kontribwenti;
b)      riżorsi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tal-amministrazzjoni pubblika;
c)      użi u riżorsi fil-kont estern
tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
KONTRIBUZZJONIJIET U BENEFIĊĊJI
SOĊJALI (D.6)
 4.83 Definizzjoni: || Il-benefiċċji soċjali huma trasferimenti lill-unitajiet domestiċi, fi flus jew in natura, intiżi biex ittaffulhom il-piż finanzjarju ta' għadd ta' riskji jew bżonnijiet, magħmula permezz ta' skemi organizzati kollettivament, jew mhux f'dawn l-iskemi, minn unitajiet governattivi u NPISHs; dawn jinkludu ħlasijiet mill-amministrazzjoni pubblika lill-produtturi li individwalment jibbenefikaw lill-unitajiet domestiċi u li jsiru fil-kuntest ta' riskji jew bżonnijiet soċjali.
4.84       Il-lista ta' riskji jew
ħtiġijiet li jistgħu jagħtu lok
għall-benefiċċji soċjali hija kif ġej:
a)      mard;
b)      invalidità, diżabilità;
c)      aċċident jew mard marbut
max-xogħol;
d)      xjuħija;
e)      soppraviventi;
f)       maternità;
g)      familja;
h)      il-promozzjoni tax-xogħol;
i)       qgħad;
j)       djar;
k)      edukazzjoni;
l)       stat ta' bżonn ġenerali.
Fil-każ tad-djar, il-ħlasijiet li jsiru
mill-awtoritajiet pubbliċi lill-okkupanti sabiex inaqqsu l-kera
tagħhom huma benefiċċji soċjali, bl-eċċezzjoni
tal-benefiċċji speċjali mħallsa mill-awtoritajiet
pubbliċi fil-kapaċità tagħhom bħala impjegaturi.
4.85       Il-benefiċċji
soċjali jinkludu:
a)      trasferimenti kurrenti jew ta' somma
f'daqqa minn skemi li jirċievu l-kontribuzzjonijiet, ikopru l-komunità
kollha jew partijiet kbar tal-komunità u jiġu imposti u kkontrollati minn
unitajiet governattivi (skemi tas-sigurtà soċjali);
b)      trasferimenti kurrenti jew ta' somma
f'daqqa minn skemi mill-impjegaturi f'isem l-impjegati tagħhom,
ex-impjegati jew dipendenti (skemi oħra ta' assigurazzjoni soċjali
marbuta max-xogħol). Il-kontribuzzjonijiet jistgħu jsiru
mill-impjegati u/jew mill-impjegaturi; jistgħu jsiru wkoll minn persuni li
jaħdmu għal rashom;
c)      trasferimenti kurrenti minn unitajiet
governattivi u NPISHs li ma jiddependux fuq ħlas preċedenti ta'
kontribuzzjonijiet u li ġeneralment ikunu marbuta ma' evalwazzjoni
tal-introjtu disponibbli. Dawn it-trasferimenti normalment jissejħu
assistenza soċjali.
4.86       Il-benefiċċji
soċjali ma jinkludux:
a)      klejms tal-assigurazzjoni bbażati
fuq poloz li nħarġu unikament fuq l-inizjattiva tal-persuna assigurata,
indipendentement mill-impjegatur jew il-gvern tiegħu;
b)      klejms tal-assigurazzjoni fuq poloz li
nħarġu bl-uniku skop li jinkiseb skont, anki jekk dawn il-poloz
joħorġu minn ftehim kollettiv.
4.87       Sabiex polza individwali
tiġi ttrattata bħala parti minn skema ta' assigurazzjoni
soċjali, l-eventwalitajiet jew iċ-ċirkostanzi li
l-parteċipanti jkunu assigurati għalihom għandhom jikkorrispondu
mar-riskji jew il-ħtiġijiet elenkati fil-paragrafu 4.84 hawn fuq,
u barra minn hekk, waħda jew iktar mill-kundizzjonijiet li ġejjin
għandhom ikunu sodisfatti:
a)      il-parteċipazzjoni fl-iskema tkun
obbligatorja bil-liġi jew skont it-termini u l-kundizzjonijiet tal-impjieg
ta' impjegat, jew grupp ta' impjegati;
b)      l-iskema hija waħda kollettiva
mħaddma għall-benefiċċju ta' grupp partikolari ta'
ħaddiema, kemm jekk ikunu impjegati, persuni li jaħdmu għal
rashom jew qiegħda, u l-parteċipazzjoni tkun limitata
għall-membri ta' dak il-grupp.
c)      impjegatur li jagħmel kontribuzzjoni
(effettiva jew imputata) lill-iskema f'isem impjegat, irrispettivament minn
jekk l-impjegat jagħmilx kontribuzzjoni wkoll.
4.88       Definizzjoni: L-iskemi
tal-assigurazzjoni soċjali huma skemi li fihom il-parteċipanti huma
obbligati, jew imħeġġa, mill-impjegati tagħhom jew
mill-amminstrazzjoni pubblika, biex jieħdu assigurazzjoni kontra
ċerti eventwalitajiet jew ċirkostanzi li jistgħu jaffettwaw
ħażin il-benessri tagħhom jew dak tad-dipendenti tagħhom.
F'dawn l-iskemi soċjali, il-kontribuzzjonijiet jitħallsu
mill-impjegati jew oħrajn, jew mill-impjegaturi f'isem l-impjegati
tagħhom, sabiex jiżguraw l-intitolament
għall-benefiċċji tal-assigurazzjoni soċjali, fil-perjodi
kurrenti jew sussegwenti, għall-impjegati jew kontributuri oħra,
id-dipendenti jew is-sopraviventi tagħhom.
L-iskemi tal-assigurazzjoni soċjali huma
organizzati għal gruppi ta' ħaddiema jew ikunu disponibbli
bil-liġi lill-ħaddiema kollha jew il-kategoriji magħżula
kollha ta' ħaddiema, inkluż il-persuni qiegħda kif ukoll
l-impjegati. Dawn ivarjaw minn skemi privati organizzati għal gruppi partikolari
ta' ħaddiema impjegati minn impjegatur wieħed għal skemi ta'
sigurtà soċjali li jkopru l-forza tax-xogħol sħiħa ta'
pajjiż. Il-parteċipazzjoni f'dawn l-iskemi tista' tkun volontarja
għall-ħaddiema kkonċernati, iżda hija aktar komuni li tkun
obbligatorja. Pereżempju, il-parteċipazzjoni fi skemi organizzati
minn impjegaturi individwali tista' tkun meħtieġa mit-termini u
l-kundizzjonijiet tal-impjieg li jkunu ġew miftiehma kollettivament bejn
l-impjegaturi u l-impjegati tagħhom.
4.89       Tista' ssir distinzjoni bejn
żewġ tipi ta' skemi ta' assigurazzjoni soċjali:
a)      L-ewwel waħda tikkonsisti fi skemi
ta' sigurtà soċjali li jkopru l-komunità kollha, jew sezzjonijiet kbar
tal-komunità, li jkunu imposti, ikkontrollati u ffinanzjati mill-unitajiet
tal-gvern. Il-pensjonijiet pagabbli skont dawn l-iskemi jistgħu jkunu
relatati jew le mal-livelli ta' salarju tal-benefiċjarju jew il-passat
tax-xogħlijiet tiegħu. Huwa inqas komuni li l-benefiċċji
mhux tal-pensjoni jkunu marbuta mal-livelli tas-salarju;
b)      It-tieni tip jikkonsisti fi skemi
oħra marbuta max-xogħol. Dawn l-iskemi joħorġu minn
relazzjoni bejn impjegat u impjegatur fl-għoti ta' pensjoni u
possibbilment intitolamenti oħra li huma parti mill-kundizzjonijiet
tal-impjieg u fejn ir-responsabbiltà għall-għoti
tal-benefiċċji ma tiddevolvix lill-amministrazzjoni pubblika
taħt dispożizzjonijiet tas-sigurtà soċjali.
4.90       L-iskemi tal-assigurazzjoni
soċjali organizzati mill-unitajiet governattivi għall-impjegati
tagħhom stess, u mhux il-popolazzjoni kollha ta' nies impjegati, jiġu
kklassifikati bħala skemi oħra marbuta max-xogħol u mhux
bħala skemi ta' sigurtà soċjali.
KONTRIBUZZJONIJIET SOĊJALI NETTI
(D.61)
4.91       Definizzjoni:
Il-kontribuzzjonijiet soċjali netti huma l-kontribuzzjonijiet effettivi
jew imputati mill-unitajiet domestiċi lill-iskemi tal-assigurazzjoni
soċjali biex jipprovdu għall-benefiċċji soċjali li
jridu jitħallsu. Il-kontribuzzjonijiet soċjali netti (D.61)
jikkonsistu fi:
Il-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi
tal-impjegaturi (D.611).
flimkien ma' Il-kontribuzzjonijiet
soċjali imputati tal-impjegaturi (D.612)
flimkien ma' Il-kontribuzzjonijiet
soċjali effettivi tal-unitajiet domestiċi (D.613).
flimkien ma' Is-supplimenti
tal-kontribuzzjonijiet soċjali tal-unitajiet domestiċi (D.614).
nieqes           Il-prezz
tas-servizzi tal-iskema tal-assigurazzjoni soċjali (D.61SC),
Il-prezz tas-servizz tal-iskema tal-assigurazzjoni
soċjali huma l-miżati tas-servizz mitluba mill-unitajiet li
jamministraw l-iskemi. Dawn jidhru hawnhekk bħala parti mill-kalkolu
għall-kontribuzzjonijiet soċjali netti (D.61); mhumiex
tranżazzjonijiet distributtivi iżda parti mill-output u l-infiq ta'
konsum.
Il-kontribuzzjonijiet soċjali
effettivi tal-impjegaturi (D.611).
4.92       Il-kontribuzzjonijiet
soċjali effettivi tal-impjegaturi (D.611) jikkorrispondu għall-fluss D.121.

Il-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi
tal-impjegaturi jitħallsu mill-impjegaturi lill-iskemi tas-sigurtà
soċjali u skemi tal-assigurazzjoni soċjali oħra marbuta
mal-impjiegi biex jiżguraw il-benefiċċji soċjali
għall-impjegati tagħhom.
Peress li l-kontribuzzjonijiet soċjali
effettivi tal-impjegaturi jsiru għall-benefiċċju tal-impjegati
tagħhom, il-valur tagħhom jiġi rreġistrat bħala
wieħed mill-komponenti tal-kumpens tal-impjegati flimkien ma' pagi u
salarji fi flus kontanti u in natura. Il-kontribuzzjonijiet soċjali
mbagħad jitniżżlu li tħallsu mill-impjegati bħala
trasferimenti kurrenti lill-iskemi tas-sigurtà soċjali, u skemi oħra
tal-assigurazzjoni soċjali marbuta mal-impjieg;
Din l-intestatura tinqasam f'żewġ
kategoriji:
a)      Il-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni
effettivi tal-impjegaturi (D.6111) jikkorrispondu mal-fluss D.1211;
b)      Il-kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni
effettivi tal-impjegaturi (D.6112) jikkorrispondu mal-fluss D.1212;
4.93       Il-pagamenti tal-kontribuzzjonijiet
soċjali effettivi jistgħu jkunu obbligatorji bis-saħħa ta'
statut jew regolament, jew jistgħu jitħallsu b'riżultat ta'
ftehimiet kollettivi f'industrija partikolari jew ftehimiet bejn l-impjegatur u
l-impjegati f'impriża partikolari, jew minħabba li huma miktuba
fil-kuntratt tal-impjieg innifsu. F'ċerti każijiet,
il-kontribuzzjonijiet jistgħu jkunu volontarji.
Dawn il-kontribuzzjonijiet volontarji jkopru:
a)      kontribuzzjonijiet soċjali li
l-persuni li mhux obbligati legalment jikkontribwixxu għal fond ta'
sigurtà soċjali;
b)      il-kontribuzzjonijiet soċjali
mħallsa lill-impriżi tal-assigurazzjoni (jew fondi tal-pensjonijiet
ikklassifikati fl-istess settur) bħala parti mill-iskemi supplementari
tal-assigurazzjoni organizzati minn impriżi għall-benefiċċju
tal-impjegati tagħhom u li dawn tal-aħħar jissieħbu
magħhom b'mod volontarju;
c)      il-kontribuzzjonijiet lil skemi
tal-assigurazzjoni mutwi bi sħubija miftuħa għall-impjegati jew
għall-ħaddiema li jaħdmu għal rashom.
4.94       Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: il-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi
tal-impjegaturi (D.611) jiġu rreġistrati fil-waqt li jsir
ix-xogħol li jagħti lok għall-obbligu li jitħallsu
l-kontribuzzjonijiet.
4.95       Il-kontribuzzjonijiet
soċjali pagabbli lis-settur tal-amministrazzjoni pubblika rreġistrati
fil-kontijiet jistgħu jiġu minn żewġ sorsi: ammonti
ppruvati minn stimi u dikjarazzjonijiet jew irċevuti tal-flus.
a)      Jekk jintużaw stimi u
dikjarazzjonijiet, l-ammonti għandhom ikunu aġġustati
b'koeffiċjent li jirrifletti l-ammonti magħmula fuq stima u dawk
iddikjarati li ma jkunu nġabru qatt. Bħala trattament alternattiv,
jista' jiġi rreġistrat trasferiment kapitali lejn is-setturi
rilevanti bħala ugwali għall-istess aġġustament.
Il-koeffiċjenti għandhom ikunu stmati fuq il-bażi tal-esperjenza
tal-imgħoddi u l-aspettativi kurrenti fir-rigward ta' ammonti stmati u
ddikjarati li ma jkunu nġabru qatt. Dawn għandhom ikunu
speċifiċi għat-tipi differenti ta' kontribuzzjonijiet
soċjali;
b)      Jekk jintużaw irċevuti tal-flus
kontanti, dawn għandhom ikunu aġġustati skont iż-żmien
sabiex il-flus kontanti jkunu attribwiti meta seħħet l-attività biex
tiġġenera l-passiv tal-kontribuzzjoni soċjali (jew meta
jinħoloq il-passiv). Dan l-aġġustament jista' jkun ibbażat
fuq id-differenza medja ta' żmien bejn l-attività (jew il-ħolqien
tal-passiv) u l-irċevuta tal-flus kontanti.
Meta jkunu miżmuma direttament
mill-impjegatur, il-kontribuzzjonijiet soċjali pagabbli lis-settur
tal-amministrazzjoni pubblika għandhom ikunu inklużi fil-pagi u
s-salarji anki jekk l-impjegatur ma jkunx għaddihom lill-amministrazzjoni
pubblika. Is-settur tal-unitajiet domestiċi mbagħad jidher li qed
iħallas l-ammont sħiħ lis-settur tal-amministrazzjoni pubblika.
L-ammonti li effettivament mhumiex imħallsa jiġu newtralizzati
taħt D.995 bħala trasferiment kapitali mill-amministrazzjoni pubblika
lis-setturi tal-impjegaturi.
4.96       Il-kontribuzzjonijiet
soċjali effettivi tal-impjegaturi jitniżżlu bħala:
a)      użi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tal-unitajiet domestiċi;
b)      użi fil-kont estern tal-introjtu
primarju u trasferimenti kurrenti (fil-każ ta' unitajiet domestiċi
mhux residenti);
c)      riżorsi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tal-assiguraturi jew tal-impjegaturi residenti;
d)      riżorsi fil-kont estern tal-introjtu
primarju u trasferimenti kurrenti (fil-każ tal-assiguraturi jew
tal-impjegaturi residenti).
4.97       Kontribuzzjonijiet soċjali
imputati tal-impjegaturi (D.612)
 Definizzjoni: || Il-kontribuzzjonijiet soċjali imputati tal-impjegaturi (D.612) jirrappreżentaw il-kontroparti għall-benefiċċji soċjali (bi tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet soċjali tal-impjegati eventwali) mħallsa direttament mill-impjegaturi (jiġifieri mhux marbuta mal-kontribuzzjonijiet effettivi tal-impjegaturi) lill-impjegati jew impjegati preċedenti tagħhom u persuni eliġibbli oħra.
Dawn jikkorrispondu għall-fluss D.122 kif
deskritt taħt il-kumpens tal-impjegati. Il-valur tagħhom għandu
jkun ibbażat fuq kunsiderazzjonijiet attwarji jew fuq il-bażi ta'
perċentwal raġonevoli tal-pagi u s-salarji li jitħallsu
lill-impjegati attwali jew daqs il-benefiċċji mhux tal-pensjoni
mingħajr fond pagabbli mill-intrapriża matul l-istess perjodu ta'
kontabilità.
Il-kontribuzzjonijiet soċjali imputati
tal-impjegaturi (D.612) fihom żewġ kategoriji:
a)      Il-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni
imputati tal-impjegaturi (D.6121). Dawn jikkorrispondu għall-fluss D.1221;
b)      Il-kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni
imputati tal-impjegaturi (D.6122). Dawn jikkorrispondu għall-fluss D.1222.
4.98       Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: il-kontribuzzjonijiet soċjali imputati
tal-impjegaturi li jirrappreżentaw il-kontroparti tal-benefiċċji
soċjali diretti obbligatorji għandhom jitniżżlu fil-perjodu
meta jsir ix-xogħol. Il-kontribuzzjonijiet soċjali imputati
tal-impjegaturi li jirrappreżentaw il-kontroparti tal-benefiċċji
soċjali diretti volontarji jiġu rreġistrati fil-waqt li
jingħataw il-benefiċċji.
4.99       Il-kontribuzzjonijiet
soċjali imputati tal-impjegaturi jitniżżlu bħala:
a)      użi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tal-unitajiet domestiċi u fil-kont estern
tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
b)      riżorsi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tas-setturi li fihom jappartjenu l-impjegaturi jew
l-assiguraturi residenti u fil-kont estern tal-introjti primarji u t-trasferimenti
kurrenti.
4.100     Il-kontribuzzjonijiet
soċjali effettivi tal-unitajiet domestiċi (D.613).
 Definizzjoni: || Il-kontribuzzjonijiet soċjali attwali tal-unitajiet domestiċi huma kontribuzzjonijiet soċjali pagabbli f'isem l-impjegati, dawk li jaħdmu għal rashom jew persuni mhux impjegati lill-iskemi tal-assigurazzjoni soċjali
Il-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi
tal-unitajiet domestiċi (D.613) fihom żewġ kategoriji:
a)      il-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni
effettivi tal-unitajiet domestiċi (D.6131);
b)      il-kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni
effettivi tal-unitajiet domestiċi (D.6132);
Meta ssir ir-reġistrazzjoni:
Il-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi tal-unitajiet domestiċi
jitniżżlu fuq bażi tad-dovuti. Għal dawk li għandhom
impjieg, dan huwa meta jsir ix-xogħol li joħloq il-passiv li
jitħallsu l-kontributi. Għal dawk mingħajr impjieg, dan huwa
meta għandhom isiru l-kontribuzzjonijiet.
Fis-sistema tal-kontijiet, il-kontribuzzjonijiet
soċjali attwali tal-unitajiet domestiċi jitniżżlu:
a)      fost l-użi fil-kont
tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu tal-unitajiet domestiċi u
fil-kont estern tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
b)      fost ir-riżorsi fil-kont
tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu tas-setturi li fihom jappartjenu
l-impjegaturi u fil-kont estern tal-introjti primarji u t-trasferimenti
kurrenti.
4.101     Is-supplimenti
tal-kontribuzzjonijiet soċjali tal-unitajiet domestiċi (D.614).
Definizzjoni:
Is-supplimenti tal-kontribuzzjonijiet soċjali tal-unitajiet domestiċi
jikkonsistu fl-introjtu mill-proprjetà ggwadanjat matul il-perjodu
tal-kontabilità fuq l-istokk tal-pensjoni u intitolamenti oħra mhux
tal-pensjoni.
Din l-intestatura tinqasam f'żewġ
kategoriji:
a)      is-supplimenti tal-kontribuzzjonijiet
tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi (D.6141);
b)      is-supplimenti tal-kontribuzzjonijiet
mhux tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi (D.6142); L-intestatura D.6142
tikkorrispondi għas-supplimenti tal-kontribuzzjonijiet tal-unitajiet
domestiċi marbuta mar-riskji u ħtiġijiet soċjali għajr
il-pensjonijiet, bħall-mard, maternità, korriment industrijali,
diżabilità, sensji, eċċ.
Is-supplimenti tal-kontribuzzjonijiet soċjali
tal-unitajiet domestiċi huma inklużi fl-introjtu mill-proprjetà
pagabbli mill-amministraturi tal-fondi tal-pensjoni lill-unitajiet
domestiċi fil-kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju (Introjtu
mill-investiment pagabbli fuq intitolamenti tal-pensjoni D.442).
Billi dan l-introjtu jinżamm
mill-amministraturi tal-fondi tal-pensjoni fil-prattika, jiġi
għalhekk ittrattat fil-kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu
bħala mħallas lura mill-unitajiet domestiċi lill-fondi
tal-pensjoni fl-għamla ta' supplimenti tal-kontribuzzjonijiet soċjali
tal-unitajiet domestiċi.
Meta ssir ir-reġistrazzjoni: Is-supplimenti
tal-kontribuzzjonijiet soċjali tal-unitajiet domestiċi
jitniżżlu meta jkunu dovuti.
BENEFIĊĊJI SOĊJALI
OĦRA GĦAJR TRASFERIMENTI SOĊJALI IN NATURA (D.62)
4.102     L-intestatura D.62 hi
magħmula minn tliet sottointestaturi:
Benefiċċji
tas-sigurtà soċjali fi flus kontanti (D.621);
Benefiċċji
oħra tal-assigurazzjoni soċjali (D.622);
Benefiċċji
tal-għajnuna soċjali fi flus kontanti (D.623)
Benefiċċji tas-sigurtà
soċjali fi flus kontanti (D.621)
4.103     Definizzjoni:
Il-benefiċċji tas-sigurtà soċjali fi flus huma
benefiċċji tal-assigurazzjoni soċjali pagabbli fi flus
lill-unitajiet domestiċi mill-fondi tas-sigurtà soċjali. Ir-rimborsi
huma esklużi u jiġu ttrattati bħala trasferimenti soċjali
fi flus (D.632).
Dawk il-benefiċċji huma pprovduti
taħt skemi tas-sigurtà soċjali.
Dawn jistgħu jinqasmu bejn:
–
benefiċċji tal-pensjoni tas-sigurtà
soċjali fi flus (D.6211);
–
benefiċċji mhux tal-pensjoni tas-sigurtà
soċjali fi flus (D.6212);
Benefiċċji oħra
tal-assigurazzjoni soċjali (D.622)
4.104     Definizzjoni:
Benefiċċji oħra tal-assigurazzjoni soċjali jikkorrispondu
ma' benefiċċji pagabbli mill-impjegaturi fil-kuntest ta' skemi
oħra tal-assigurazzjoni soċjali marbuta max-xogħol.
Benefiċċji oħra tal-assigurazzjoni soċjali marbuta
max-xogħol huma benefiċċji soċjali (fi flus jew in natura)
pagabbli mill-iskemi tal-assigurazzjoni soċjali li mhux is-sigurtà
soċjali lil kontributuri tal-iskemi, id-dipendenti tagħhom jew
is-sopravviventi tagħhom.
Normalment dawn jinkludu:
a)      il-pagament kontinwu ta' pagi normali,
jew imnaqqsa, matul perjodi ta' assenza mix-xogħol minħabba problemi
ta' saħħa, inċident, maternità, eċċ.;
b)      il-pagament tal-familja, edukazzjoni jew
konċessjonijiet oħra fir-rigward tad-dipendenti;
c)      il-pagament tal-pensjonijiet tal-irtirar
jew tas-soppravviventi, lill-impjegati preċedenti jew is-soppravviventi
tagħhom u l-pagament ta' konċessjonijiet tat-tmiem mill-impjieg
lill-ħaddiema jew is-soppravviventi tagħhom fil-każ ta' sensja,
nuqqas ta' kapaċità, mewt b'inċident, eċċ. (jekk marbuta
ma' ftehimiet kollettivi);
d)      servizzi mediċi ġenerali mhux
relatati max-xogħol tal-impjegat;
e)      djar ta' konvalexxenza u ta' irtirar.
Benefiċċji oħra tal-assigurazzjoni
soċjali (D.622) jistgħu jinqasmu bejn:
–
benefiċċji oħra tal-pensjoni
tal-assigurazzjoni soċjali (D.6221);
–
benefiċċji oħra mhux tal-pensjoni
tal-assigurazzjoni soċjali (D.6222).
Benefiċċji tal-għajnuna
soċjali fi flus kontanti (D.623)
4.105     Definizzjoni:
Il-benefiċċji tal-assistenza soċjali fi flus huma trasferimenti
kurrenti pagabbli lill-unitajiet domestiċi mill-unitajiet tal-gvern jew
NPISHs biex jissodisfaw l-istess ħtiġijiet
bħall-benefiċċji tal-assigurazzjoni soċjali iżda li ma
jsirux taħt skema tal-assigurazzjoni soċjali li tirrikjedi
l-parteċipazzjoni normalment permezz tal-kontribuzzjonijiet soċjali.
Għalhekk, dawn jeskludu l-benefiċċji
kollha mħallsa mill-fondi tas-sigurtà soċjali.
Il-benefiċċji tal-assistenza soċjali jistgħu jkunu pagabbli
fiċ-ċirkostanzi li ġejjin:
a)      Ebda skema tal-assigurazzjoni
soċjali ma teżisti biex tkopri ċ-ċirkostanzi
kkonċernati;
b)      Għalkemm jista' jkun hemm skema, jew
skemi, tal-assigurazzjoni soċjali, l-unitajiet domestiċi
kkonċernati ma jipparteċipawx u mhumiex eliġibbli
għall-benefiċċji tal-assigurazzjoni soċjali;
c)      Il-benefiċċji
tal-assigurazzjoni soċjali mhumiex meqjusa xierqa biex ikopru
l-ħtiġijiet ikkonċernati bil-benefiċċji tal-assistenza
soċjali mħallsa wkoll;
d)      Bħala kwistjoni ta' politika
soċjali ġenerali.
Benefiċċji bħal dawn ma jinkludux
trasferimenti kurrenti mħallsa b'reazzjoni għall-avvenimenti jew
ċirkostanzi li mhumiex normalment koperti minn skemi tal-assigurazzjoni
soċjali (jiġifieri t-trasferimenti magħmula b'reazzjoni
għal diżastri naturali, irreġistrati taħt trasferimenti
kurrenti oħra jew taħt trasferimenti kapitali oħra).
4.106     Meta ssir ir-reġistrazzjoni
tal-benefiċċji soċjali minbarra t-trasferimenti soċjali in
natura (D.62):
a)      fi flus kontanti, dawn jiġu
rreġistrati meta l-klejms fuq il-benefiċċji jkunu stabbiliti;
b)      in natura, jiġu rreġistrati
meta jingħataw is-servizzi, jew meta jseħħu l-bidliet fis-sjieda
tal-oġġetti pprovduti direttament lill-unitajiet domestiċi minn
produtturi mhux għas-suq.
4.107     Benefiċċji
soċjali oħra għajr trasferimenti soċjali in natura (D.62)
jitniżżlu bħala:
a)      użi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tas-setturi li jagħtu l-benefiċċji;
b)      użi fil-kont estern tal-introjti
primarji u t-trasferimenti kurrenti (fil-każ tal-benefiċċji
mogħtija mill-bqija tad-dinja);
c)      riżorsi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tal-unitajiet domestiċi;
d)      riżorsi fil-kont estern tal-introjti
primarji u t-trasferimenti kurrenti (fil-każ tal-benefiċċji
mogħtija lill-unitajiet domestiċi mhux residenti).
TRASFERIMENTI SOĊJALI IN NATURA
(D.63)
 4.108 Definizzjoni: || It-trasferimenti soċjali in natura (D.63) jikkonsistu f'oġġetti u servizzi individwali pprovduti bla ħlas jew bi prezzijiet li mhumiex ekonomikament sinifikanti lill-unitajiet domestiċi individwali mill-unitajiet tal-gvern u l-NPISHs, kemm jekk mixtrija fis-suq kif ukoll jekk manifatturati bħala prodott mhux għas-suq mill-unitajiet tal-gvern jew mill-NPISHs. Dawn jistgħu jkunu ffinanzjati mit-taxxa, introjtu ieħor tal-gvern jew mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, jew mid-donazzjonijiet u introjtu mill-proprjetà fil-każ tal-NPISHs.
Is-servizzi li jingħataw bla ħlas, jew
bi prezzijiet li mhumiex ekonomikament sinifikanti, lill-unitajiet
domestiċi, huma deskritti bħala servizzi individwali sabiex ikun hemm
distinzjoni bejnhom u bejn is-servizzi kollettivi pprovduti lill-komunità
kollha, jew lill-partijiet kbar tal-komunità, bħad-difiża u d-dawl
fit-toroq. Is-servizzi individwali jikkonsistu l-iktar f'servizzi
tal-edukazzjoni u tas-saħħa, għalkemm tipi oħrajn ta'
servizzi bħas-servizzi tad-djar, servizzi kulturali u ta' rikreazzjoni
jingħataw ukoll b'mod frekwenti.
4.109     It-trasferimenti soċjali in
natura (D.63) huma suddiviżi fi:
Trasferimenti soċjali in natura – produzzjoni
mhux tas-suq tal-amministrazzjoni pubblika u l-NPISHs (D.631)
- Definizzjoni:
Trasferimenti soċjali in natura – produzzjoni mhux tas-suq
tal-amministrazzjoni pubblika u l-NPISHs (D.631) jingħataw direttament
lill-benefiċjarji mill-produtturi mhux tas-suq. Kull ħlas li jsir
mill-unitajiet domestiċi nfushom għandu jitnaqqas.
Trasferimenti soċjali in natura – produzzjoni
tas-suq mixtrija mill-amministrazzjoni pubblika u l-NPISHs (D.632)
- Definizzjoni:
Trasferimenti soċjali in natura – produzzjoni tas-suq mixtrija
mill-amministrazzjoni pubblika u l-NPISHs (D.632) huma:
(a)        fl-għamla
ta' rimborsi mill-fondi tas-sigurtà soċjali tan-nefqa approvata
tal-unitajiet domestiċi fuq oġġetti u servizzi
speċifiċi, jew
(b)       mogħtija
direttament lill-benefiċjarji mill-produtturi tas-suq li
l-amministrazzjoni pubblika tixtri l-prodotti u s-servizzi korrispondenti
mingħandhom
Kull ħlas
li jsir mill-unitajiet domestiċi nfushom għandu jitnaqqas.
Meta unità domestika tixtri oġġett jew
servizz li għalih se tkun sussegwentement rimborsata, parzjalment jew
kompletament, minn fond tas-sigurtà soċjali, l-unità domestika tistà
titqies li qed taġixxi f'isem il-fond tas-sigurtà soċjali. Fil-prattika,
l-unità domestika tipprovdi kreditu għal żmien qasir lill-fond
tas-sigurtà soċjali li jkun likwidat hekk kif l-entità titħallas
lura.
L-ammont tan-nefqa mħallas lura jiġi
rreġistrat bħala mġarrab direttament mill-fond tas-sigurtà
soċjali fil-mument li l-unità domestika tagħmel ix-xiri, filwaqt li
l-unika nefqa rreġistrata għall-unità domestika hi d-differenza, jekk
ikun hemm, bejn il-prezz imħallas mix-xerrej u l-ammont imħallas
lura. B'hekk, l-ammont tan-nefqa rimborsat mhuwiex ittrattat bħala trasferiment
kurrenti fi flus kontanti mill-fondi tas-sigurtà soċjali lill-unitajiet
domestiċi.
4.110     Eżempji ta' trasferimenti
soċjali in natura (D.63) huma trattamenti mediċi jew dentali,
kirurġija, akkomodazzjoni fl-isptar, nuċċalijiet jew lentijiet
tal-kuntatt, apparat jew tagħmir mediku, u oġġetti jew servizzi
simili fil-kuntest tar-riskji jew ħtiġijiet soċjali.
Eżempji oħra li mhumiex koperti minn
skema tal-assigurazzjoni soċjali huma d-djar soċjali,
konċessjonijiet għad-djar, day nurseries, taħriġ professjonali,
tnaqqis fuq il-prezzijiet tat-trasport (sakemm ikun hemm għan
soċjali), u oġġetti u servizzi simili fil-kuntest tar-riskji jew
ħtiġijiet soċjali. Barra mill-ambitu tar-riskji jew
il-bżonnijiet soċjali, meta l-gvern jagħti prodotti u servizzi
lill-unitajiet domestiċi individwali bħal servizzi ta' rikreazzjoni,
kultura u sport b'xejn jew bi prezzijiet li mhumiex ekonomikament sinifikanti,
dawn jiġu ttrattati bħala trasferimenti soċjali in natura -
produzzjoni mhux tas-suq tal-gvern u NPISHs (D631).
4.111     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: It-trasferimenti soċjali in natura (D.63)
jiġu rreġistrati fil-waqt li jingħataw is-servizzi, jew meta
jseħħu l-bidliet tas-sjieda tal-oġġetti pprovduti
direttament lill-unitajiet domestiċi mill-produtturi.
It-trasferimenti soċjali in natura (D.63)
jiġu rreġistrati:
a)      fost l-użi fil-kont
tar-ridistribuzzjoni tal-introjtu in natura tas-setturi li jagħtu
l-benefiċċji;
b)      fost ir-riżorsi fil-kont
tar-ridistribuzzjoni tal-introjtu in natura tal-unitajiet domestiċi.
Il-konsum tal-oġġetti u s-servizzi
ttrasferiti jiġi rreġistrat fl-użu tal-kont tal-introjtu
disponibbli aġġustat.
Ma hemmx trasferimenti soċjali in natura
mal-bqija tad-dinja (dawn jiġu rreġistrati f'D.62
Benefiċċji soċjali għajr it-trasferimenti soċjali in
natura)
TRASFERIMENTI KURRENTI OĦRA (D.7)
PRIMJUMS NETTI TAL-ASSIGURAZZJONI MHUX
TAL-ĦAJJA (D.71)
 4.112 Definizzjoni: || Il-primjums netti tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja (D.71) huma primjums pagabbli taħt poloz meħuda minn unitajiet istituzzjonali. Il-poloz meħuda minn unitajiet domestiċi individwali huma dawk meħuda fuq l-inizjattiva tagħhom u għall-ġid tagħhom stess, indipendentement mill-impjegaturi jew mill-gvern u barra minn kull skema ta' assigurazzjoni soċjali. Il-primjums netti tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja jinvolvu kemm il-primjums effettivi pagabbli mid-detenturi tal-poloz sabiex jiksbu l-kopertura assigurativa matul il-perjodu bażi tal-kontabbiltà (primjums akkwistati) u s-supplementi tal-primjums pagabbli mill-introjtu mill-proprjetà attribwiti lid-detenturi tal-poloz tal-assigurazzjoni, wara li jitnaqqsu l-prezzijiet tas-servizz tal-impriżi tal-assigurazzjoni li jieħdu ħsieb l-assigurazzjoni.
Il-primjums netti tal-assigurazzjoni mhux
tal-ħajja huma l-ammonti disponibbli biex jipprovdu kopertura kontra
diversi avvenimenti jew inċidenti li jirriżultaw fi ħsara ta'
oġġetti jew proprjetà, jew dannu lil persuni minħabba kawżi
naturali jew mill-bniedem, pereżempju nirien, għargħar,
ħabtiet, kolliżjonijiet, serq, vjolenza, aċċidenti, mard,
eċċ., jew kontra telf finanzjarju minħabba avvenimenti bħal
mard, qgħad, aċċidenti, eċċ.
Il-primjums tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja
netti jinqasmu f'żewġ kategoriji:
a)      il-primjums netti tal-assigurazzjonijiet
mhux tal-ħajja (D.711)
b)      il-primjums netti tal-assigurazzjoni
mill-ġdid mhux tal-ħajja (D.712)
4.113     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: il-primjums netti tal-assigurazzjoni mhux
tal-ħajja jiġu rreġistrati meta jiġu ggwadanjati.
Il-primjums tal-assigurazzjoni li minnhom
jitnaqqsu l-ispejjeż tas-servizz huma dawk il-partijiet tal-primjums
totali mħallsa fil-perjodu kurrenti, jew perjodi preċedenti, li
jkopru riskji pendenti fil-perjodu kurrenti.
Irid ikun hemm distinzjoni bejn il-primjums
iggwadanjati fil-perjodu kurrenti u l-primjums li jmisshom jitħallsu
fil-perjodu kurrenti, li x'aktarx ikopru r-riskji fil-perjodi futuri kif ukoll
fil-perjodu kurrenti.
Primjums netti tal-assigurazzjoni mhux
tal-ħajja jitniżżlu bħala:
a)      użi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tad-detenturi tal-poloz residenti;
b)      użi fil-kont estern tal-introjti
primarji u t-trasferimenti kurrenti (fil-każ tad-detenturi tal-poloz mhux
residenti);
c)      riżorsi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tal-impriżi tal-assigurazzjoni residenti;
d)      riżorsi fil-kont estern tal-introjti
primarji u t-trasferimenti kurrenti (fil-każ tal-impriżi
tal-assigurazzjoni mhux residenti).
KLEJMS TAL-ASSIGURAZZJONI MHUX
TAL-ĦAJJA (D.72)
 4.114 Definizzjoni: || Il-klejms tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja (D.72) huma l-klejms dovuti taħt kuntratti fir-rigward tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja; jiġifieri, l-ammonti li l-impriżi tal-assigurazzjoni huma obbligati li jħallsu b'kumpens għall-korrimenti jew id-danni mġarrba mill-persuni jew l-oġġetti (inklużi oġġetti kapitali fissi).
Din l-intestatura tinqasam f'żewġ
kategoriji:
a)      klejms tal-assigurazzjoni diretta mhux
tal-ħajja (D.721);
b)      klejms tar-riassigurazzjoni mhux
tal-ħajja (D.722).
4.115     Il-klejms tal-assigurazzjoni
mhux tal-ħajja ma jinkludux pagamenti li jikkostitwixxu
benefiċċji soċjali.
Il-kumpens ta' klejm tal-assigurazzjoni mhux
tal-ħajja jiġi ttrattat bħala trasferiment lil min jagħmel
il-klejm. Pagamenti bħal dawn jiġu ttrattati bħala trasferimenti
kurrenti, anki meta ammonti kbar jistgħu jkunu involuti minħabba
distruzzjoni aċċidentali ta' assi fiss jew korriment personali serju
lil individwu.
Klejms eċċezzjonalment kbar,
pereżempju, wara diżastru, jistgħu ma jiġux ittrattati
bħala trasferimenti kurrenti iżda bħala trasferimenti kapitali.
(ara l-paragrafu 4.164k).
L-ammonti riċevuti minn min jagħmel
il-klejm normalment ma jkunux impenjati għal għan partikolari u
oġġetti jew assi li saritilhom il-ħsara jew li ġew meqruda
mhux bilfors jeħtieġu li jkunu msewwija jew sostitwiti.
Ċerti klejms jinqalgħu minħabba
dannu jew korriment li d-detenturi tal-poloz jikkawżaw lill-proprjetà jew
lill-persuni ta' partijiet terzi. F'dawn il-każijiet, il-klejms validi
jiġu rreġistrati bħala pagabbli direttament mill-impriża
tal-assigurazzjoni lill-partijiet li saritilhom il-ħsara u mhux
indirettament permezz tad-detentur tal-polza.
4.116     Il-primjums u l-klejms netti
tar-riassigurazzjoni jiġu kkalkulati fl-istess mod bħall-primjums u
l-klejms tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja. Billi n-negozju
tar-riassigurazzjoni huwa kkonċentrat fi ftit pajjiżi,
il-biċċa l-kbira tal-poloz tar-riassigurazzjoni jkunu ma' unitajiet
mhux residenti.
Xi unitajiet, speċjalment unitajiet
tal-gvern, jistgħu jipprovdu garanzija kontra l-falliment ta' debitur
f'kundizzjonijiet li jkollhom l-istess karatteristiċi
bħall-assigurazzjoni mhux tal-ħajja. Dan iseħħ meta
jinħarġu ħafna garanziji tal-istess tip u jkun possibbli li ssir
stima realistika tal-livell ġenerali tal-fallimenti. F'dan il-każ,
il-miżati mħallsa (u l-introjtu mill-proprjetà ggwadanjat fuqhom)
jiġu ttrattati bl-istess mod bħall-primjums tal-assigurazzjoni mhux
tal-ħajja u s-sejħiet taħt il-garanziji standardizzati tas-self
jiġu ttrattati bl-istess mod bħall-klejms tal-assigurazzjoni mhux
tal-ħajja.
4.117     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: il-klejms tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja
jiġu rreġistrati fil-mument li jseħħ l-aċċident
jew kwalunkwe avveniment ieħor kopert mill-assigurazzjoni.
Dawn jitniżżlu bħala:
a)      l-użi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tal-impriżi tal-assigurazzjoni residenti;
b)      użi fil-kont estern tal-introjti
primarji u t-trasferimenti kurrenti (fil-każ tal-impriżi
tal-assigurazzjoni mhux residenti);
c)      riżorsi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tas-setturi benefiċjarji;
d)      riżorsi fil-kont estern tal-introjti
primarji u t-trasferimenti kurrenti (fil-każ tal-benefiċjarji mhux
residenti).
TRASFERIMENTI KURRENTI FI ĦDAN
L-AMMINISTRAZZJONI PUBBLIKA (D.73)
 4.118 Definizzjoni: || It-trasferimenti kurrenti fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika (D.73) jinkludu t-trasferimenti bejn is-sottosetturi differenti tal-amministrazzjoni pubblika (il-gvern ċentrali, il-gvern statali, il-gvern lokali, il-fondi tas-sigurtà soċjali) bl-eċċezzjoni tat-taxxi, sussidji, għotjiet ta' investiment u trasferimenti kapitali oħrajn.
It-trasferimenti kurrenti fi ħdan
l-amministrazzjoni pubblika ma jinkludux tranżazzjonijiet f'isem unità
oħra; dawn jiġu rreġistrati darba biss fil-kontijiet,
fir-riżorsi tal-unità benefiċjarja li f'isimha ssir
it-tranżazzjoni (ara l-paragrafu 1.41). Din is-sitwazzjoni tinqala'
b'mod partikolari meta aġenzija tal-gvern (pereżempju dipartiment
tal-gvern ċentrali) tiġbor it-taxxi li jiġu ttrasferiti
awtomatikament, kollha jew parzjalment, lil aġenzija oħra tal-gvern
(pereżempju awtorità lokali). F'dan il-każ, l-irċevuti tat-taxxa
maħsuba għall-aġenzija l-oħra tal-gvern jidhru
bħallikieku nġabru direttament minn dik l-aġenzija u mhux
bħala trasferiment kurrenti fi ħdan il-gvern ġenerali. Din
is-soluzzjoni tapplika partikolarment fil-każ tat-taxxi maħsuba
għal aġenzija oħra tal-gvern fl-għamla ta' rati
addizzjonali superimposti fuq taxxi imposti mill-gvern ċentrali.
Id-dewmien fir-rimessi ta' taxxi mill-ewwel għat-tieni unità tal-gvern
jagħti lok għall-entrati taħt "kontijiet oħrajn
riċevibbli/pagabbli" fil-Kont Finanzjarju.
It-trasferimenti tal-irċevuti tat-taxxa li
jifformaw parti minn block transfer mill-gvern ċentrali lil aġenzija
tal-gvern oħra jiġu inklużi fit-trasferimenti kurrenti fi
ħdan l-amministrazzjoni pubblika. Dawn it-trasferimenti ma jikkorrispondux
għal kategorija speċifika ta' taxxi u ma jsirux awtomatikament
iżda l-iktar permezz ta' ċerti fondi (fondi tal-awtoritajiet lokali u
tal-kontea) skont skali ta' tqassim stabbiliti mill-gvern ċentrali.
4.119     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: It-trasferimenti kurrenti fi ħdan l-amministrazzjoni
pubblika jiġu rreġistrati fil-mument li r-regolamenti
fis-seħħ jistipulaw li għandhom isiru.
4.120     It-trasferimenti kurrenti fi
ħdan l-amministrazzjoni pubblika jiġu rreġistrati fost
l-użi u r-riżorsi fil-kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu
tas-sottosetturi tal-gvern ġenerali. It-trasferimenti kurrenti fi
ħdan l-amministrazzjoni pubblika huma flussi interni għas-settur
tal-gvern ġenerali, u ma jidhrux f'kont konsolidat għas-settur kollu.
KOOPERAZZJONI INTERNAZZJONALI KURRENTI
(D.74)
 4.121 Definizzjoni: || Il-kooperazzjoni internazzjonali kurrenti (D.74) tinkludi t-trasferimenti kollha fi flus kontanti jew in natura bejn l-amministrazzjoni pubblika u l-gvernijiet jew organizzazzjonijiet internazzjonali fil-bqija tad-dinja, bl-eċċezzjoni ta' għotjiet ta' investiment u trasferimenti kapitali oħra.
4.122     L-intestatura D.74 tkopri:
a)      il-kontribuzzjonijiet tal-gvern
lill-organizzazzjonjiet internazzjonali (bl-esklużjoni tat-taxxi pagabbli
mill-gvernijiet membri ta' organizzazzjonijiet supranazzjonali);
b)      trasferimenti kurrenti li
l-amministrazzjoni pubblika tista' tirċievi mill-istituzzjonijiet jew
l-organizzazzjonijiet imsemmija fil-punt (a). Ir-trasferimenti kurrenti li
l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea jagħmlu direttament lill-produtturi tas-suq
residenti jidhru bħala sussidji mħallsa mill-bqija tad-dinja.
c)      it-trasferimenti kurrenti bejn
il-gvernijiet, fi flus kontanti, pereżempju l-pagamenti maħsuba biex
jiffinanzjaw id-defiċit tal-baġit ta' pajjiżi jew territorji
barranin) jew in natura (pereżempju kontroparti ta' għotjiet ta'
ikel, tagħmir militari, għajnuna ta' emerġenza wara
diżastri naturali f'forma ta' ikel, lbies, mediċini eċċ.);
d)      pagi u salarji mħallsa mill-gvern,
istituzzjoni tal-Unjoni Ewropea jew organizzazzjoni internazzjonali,
lill-konsulenti jew esperti tal-għajnuna teknika magħmula disponibbli
lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw.
Il-kooperazzjoni internazzjonali kurrenti tinkludi
trasferimenti bejn l-amministrazzjoni pubblika u l-organizzazzjonijiet
internazzjonali li jinsabu fil-pajjiż, billi l-organizzazzjonijiet
internazzjonali ma jiġux ittrattati bħala unitajiet istituzzjonali
residenti tal-pajjiżi fejn jinsabu.
4.123     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: il-waqt li r-regolamenti fis-seħħ jistipulaw
li t-trasferimenti għandhom isiru fil-każ tat-trasferimenti
obbligatorji jew il-waqt meta jsiru t-trasferimenti fil-każ
tat-trasferimenti volontarji.
4.124     Il-kooperazzjoni internazzjonali
kurrenti titniżżel bħala:
a)      użi u riżorsi fil-kont
tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu tas-settur tal-amministrazzjoni
pubblika;
b)      użi u r-riżorsi fil-kont estern
tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
TRASFERIMENTI KURRENTI VARJI (D.75)
Trasferimenti kurrenti lill-NPISHs
(D.751)
 4.125 Definizzjoni: || It-trasferimenti kurrenti lill-NPISHs jinkludu l-kontribuzzjonijiet volontarji kollha (għajr il-wirt), abbonamenti ta' sħubija u għajnuna finanzjarja li l-NPISHs jirċievu minn unitajiet domestiċi (inklużi unitajiet domestiċi mhux residenti) u, sa ċertu punt, minn unitajiet oħrajn.
4.126     It-trasferimenti kurrenti
lill-NPISHs jinkludu dawn li ġejjin:
a)      abbonamenti regolari mħallsa
mill-unitajiet domestiċi lit-trejdjunjins u lil organizzazzjonijiet
politiċi, kulturali, reliġjużi u simili kklassifikati fis-settur
tal-NPISHs;
b)      kontribuzzjonijiet
volontarji (minbarra l-wirt) minn unitajiet domestiċi, impriżi
korporattivi u l-bqija tad-dinja lill-NPISHs, inklużi t-trasferimenti in
natura fl-għamla ta' rigali ta' ikel, ħwejjeġ, kutri,
mediċini, eċċ. lill-karità għad-distribuzzjoni lill-unitajiet
domestiċi residenti jew mhux residenti. Dan it-trattament japplika
għall-prodotti tal-konsum, billi t-trasferimenti ta' rigali kbar
(l-oġġetti prezzjużi jiġu ttrattati bħala assi mhux
finanzjarji) jitniżżlu fi trasferimenti kapitali oħra (D.99)
(ara l-paragrafu 4.165e).
Ir-rigali ta' artikoli mhux mixtieqa jew
użati mill-unitajiet domestiċi ma jitniżżlux bħala
trasferimenti;
c)      l-assistenza u l-għotjiet
mill-amministrazzjoni pubblika, minbarra trasferimenti li jsiru
għall-iskop speċifiku tal-finanzjament tal-infiq kapitali, li jidhru
taħt għotjiet ta' investiment.
Fit-trasferimenti kurrenti lill-NPISHs mhumiex
inklużi ħlasijiet ta' sħubija jew abbonamenti lill-NPIs tas-suq
li jaqdu lin-negozji, bħall-kmamar tal-kummerċ jew
assoċjazzjonijiet kummerċjali, li jiġu ttrattati bħala
ħlasijiet għas-servizzi pprovduti.
4.127     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: it-trasferimenti kurrenti lill-NPISHs
jitniżżlu meta jsiru.
4.128     It-trasferimenti kurrenti
lill-NPISHs jitniżżlu bħala:
a)      użi fil-kont tad-distribuzzjoni sekondarja
tal-introjtu tas-setturi kontribwenti;
b)      użi fil-kont estern tal-introjti
primarji u t-trasferimenti kurrenti;
c)      riżorsi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tas-setturi tal-NPISHs.
Trasferimenti kurrenti bejn l-unitajiet
domestiċi (D.752)
 4.129 Definizzjoni: || It-trasferimenti kurrenti bejn l-unitajiet domestiċi jikkonsistu fit-trasferimenti kurrenti kollha fi flus kontanti jew in natura, magħmula jew riċevuti, minn unitajiet domestiċi residenti lil, jew mingħand, unitajiet domestiċi oħra residenti jew mhux residenti. Partikolarment, dawn jinkludu rimessi mill-emigranti jew il-ħaddiema li jgħixu barra b'mod permanenti (jew jaħdmu barra għal perjodu ta' sena jew itwal) lil membri tal-familja tagħhom li jgħixu fil-pajjiż tal-oriġini tagħhom, jew minn ġenituri lit-tfal f'post ieħor.
4.130     Meta għandhom
jitniżżlu t-trasferimenti kurrenti bejn l-unitajiet domestiċi:
għandhom jitniżżlu meta jsiru t-trasferimenti.
4.131     It-trasferimenti kurrenti bejn
l-unitajiet domestiċi jitniżżlu bħala:
a)      użi u riżorsi fil-kont
tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu tal-unitajiet domestiċi;
b)      riżorsi u użi fil-kont estern
tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
Trasferimenti kurrenti oħra varji (D.759)
Multi u sanzjonijiet
 4.132 Definizzjoni: || Il-multi u s-sanzjonijiet imposti fuq l-unitajiet istituzzjonali mill-qrati tal-liġi jew korpi kważi ġudizzjarji jiġu ttrattati bħala trasferimenti kurrenti obbligatorji.
4.133     Dawn li ġejjin mhux
inklużi fi trasferimenti kurrenti oħra varji (D.759).
a)      multi u penali imposti mill-awtoritajiet
tat-taxxa għall-evażjoni jew il-pagament tard tat-taxxi, li ma
jistgħux jiġu distinti mit-taxxi nfushom u jibqgħu kklassifikati
bħala taxxi;
b)      il-ħlas ta' miżati biex
jinkisbu l-liċenzji, u dawn il-ħlasijiet ikunu taxxi jew
ħlasijiet għas-servizzi mogħtija mill-unitajiet governattivi.
4.134     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: il-multi u l-penali għandhom jitniżżlu
meta jirriżulta l-passiv.
Lotteriji u logħob tal-azzard
 4.135 Definizzjoni: || L-ammonti għax-xiri ta' biljetti tal-lotterija jew li jintlagħbu fuq l-imħatri jikkonsistu minn żewġ elementi: il-ħlas għal servizz lill-unità li torganizza l-lotterija jew il-logħob tal-azzard u trasferiment kurrenti residwali li jitħallas lir-rebbieħa.
Il-ħlas għas-servizz jista' jkun
wieħed kbir u jkopri t-taxxi fuq il-produzzjoni tas-servizzi
tal-logħob tal-azzard. Fis-sistema, it-trasferimenti jitqiesu li
seħħu direttament bejn dawk li jipparteċipaw fil-lotterija jew
il-logħob tal-azzard, jiġifieri, bejn unitajiet domestiċi. Meta
jieħdu parti unitajiet domestiċi mhux residenti jista' jkun hemm
trasferimenti netti kbar bejn is-settur tal-unitajiet domestiċi u l-bqija
tad-dinja.
Meta ssir ir-reġistrazzjoni: it-trasferimenti
kurrenti jitniżżlu meta jsiru.
Ħlasijiet ta' kumpens
 4.136 Definizzjoni: || Il-ħlasijiet ta' kumpens jikkonsistu fi trasferimenti kurrenti mħallsa minn unitajiet istituzzjonali lil unitajiet istituzzjonali oħra b'kumpens għall-ħsara lill-persuni jew dannu lill-proprjetà, minbarra ħlasijiet ta' klejms tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja. Il-pagamenti ta' kumpens jistgħu jkunu pagamenti obbligatorji mogħtija minn qorti tal-ġustizzja, jew pagamenti volontarji miftiehma barra mill-qorti. Din l-intestatura tkopri l-ħlasijiet volontarji magħmula mill-unitajiet governattivi jew l-NPISHs b'kumpens għall-korrimenti jew il-ħsara kkawżata minn diżastri naturali minbarra dawk ikklassifikati bħala trasferimenti kapitali.
4.137     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: il-ħlasijiet tal-kumpens jitniżżlu meta
jsiru (ħlasijiet volontarji) jew meta jkunu dovuti (ħlasijiet
obbligatorji).
4.138     Forom oħra ta'
trasferimenti kurrenti
a)      It-trasferimenti kurrenti mill-NPISHs
lill-amministrazzjoni pubblika li mhumiex taxxi;
b)      Il-pagamenti mill-amministrazzjoni
pubblika lill-impriżi pubbliċi kklassifikati fis-settur
tal-impriżi mhux finanzjarji korporattivi u kważi korporattivi
maħsuba biex ikopru l-pensjonijiet mhux normali.
c)      Fellowships tal-ivvjaġġar u
għotjiet mogħtija lil unitajiet domestiċi residenti jew mhux
residenti mill-amministrazzjoni pubblika jew l-NPISHs.
d)      Bonuses fuq it-tfaddil mogħtija
f'intervalli mill-amministrazzjoni pubblika lilll-unitajiet domestiċi
sabiex tippremjahom għat-tifdil tagħhom matul il-perjodu;
e)      Ir-rifużjonijiet mill-unitajiet
domestiċi ta' infiq imġarrba f'isimhom mill-organizzazzjonijiet
tal-benessri soċjali;
f)       It-trasferimenti kurrenti mill-NPISHs
lill-bqija tad-dinja;
g)      Sponsorjar minn korporazzjonijiet jekk
dawk il-ħlasijiet ma jistgħux jitqiesu bħala xiri ta' reklamar
jew servizzi oħra (pereżempju, trasferimenti għal skop tajjeb,
jew boroż ta' studju);
h)      Transferimenti kurrenti
mill-amministrazzjoni pubblika lill-unitajiet domestiċi fil-kapaċità
tagħhom bħala konsumaturi, jekk ma jiġux irreġistrati
bħala benefiċċji soċjali.
i)       Il-kontroparti tat-trasferiment
mill-Bank Ċentrali lill-MFIs (S.122 u S.125) biex tkopri l-konsum
intermedju tal-parti allokata mhux direttament tal-output tal-Bank
Ċentrali (ara l-Kapitolu 14: FISIM).
4.139     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: dawn it-trasferimenti elenkati fil-punt 4.138 jitniżżlu
meta jsiru, ħlief dawk mill-amministrazzjoni pubblika jew lilha, li
jitniżżlu meta jkunu dovuti.
It-trasferimenti kurrenti varji jidhru bħala:
a)      riżorsi u użi fil-kont
tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu tas-setturi kollha;
b)      riżorsi u użi fil-kont estern
tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti.
RIŻORSI PROPRJI TAL-UE BBAŻATI FUQ
IL-VAT U L-INTROJTU NAZZJONALI GROSS (ING) (D.76)
 4.140 Definizzjoni: || It-tielet u r-raba' riżorsi proprji tal-UE bbażati fuq il-VAT u l-ING huma trasferimenti kurrenti mħallsa mill-amministrazzjoni pubblika ta' kull Stat Membru lill-Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea.
It-tielet riżorsa proprja tal-UE bbażata
fuq il-VAT (D.761) u r-raba' riżorsa proprja tal-UE bbażata fuq
l-introjtu nazzjonali gross (ING) (D.762) huma kontribuzzjonijiet
lill-baġit tal-Istituzzjonijiet Ewropej. Il-livell tal-kontribuzzjoni ta'
kull Stat Membru huwa bbażat fuq il-livelli tal-bażi tal-VAT
tagħhom u l-ING tagħhom.
L-intestatura D.76 tinkludi wkoll
kontribuzzjonijiet mixxellanji mhux fiskali tal-gvern lill-Istituzzjonijiet
tal-Unjoni Ewropea (D.763).
Meta ssir ir-reġistrazzjoni: It-tielet u
r-raba' riżorsi proprji bbażati fuq il-VAT u l-ING
jitniżżlu meta jkunu dovuti.
It-tielet u r-raba' riżorsi proprji
bbażati fuq il-VAT u l-ING jitniżżlu bħala:
a)      użi fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu tal-amministrazzjoni pubblika;
b)      riżorsi fil-kont estern tal-introjti
primarji u t-trasferimenti kurrenti.
AĠĠUSTAMENT GĦALL-BIDLA
FL-INTITOLAMENT TAL-PENSJONIJIET (D.8)
 4.141 Definizzjoni: || L-aġġustament għall-bidla fl-intitolament tal-pensjonijiet (D.8) jirrappreżenta l-aġġustament meħtieġ biex fit-tfaddil tal-unitajiet domestiċi tidher il-bidla fl-intitolamenti tal-pensjonijiet li l-unitajiet domestiċi għandhom dritt definittiv għalihom. Il-bidla tal-intitolament tal-pensjonijiet ġejja minn primjums u kontribuzzjonijiet imniżżla fil-kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu bħala kontribuzzjonijiet soċjali.
4.142     Billi l-unitajiet domestiċi
jiġu ttrattati fil-kontijiet finanzjarji u l-karti tal-bilanċ
tas-sistema bħala sidien tal-intitolamenti tal-pensjoni,
jinħtieġ punt ta' aġġustament biex ikun żgurat li kull
eċċess tal-kontribuzzjonijiet tal-pensjonijiet iktar mill-irċevuti
tal-pensjoni ma jaffettwax it-tfaddil tal-unità domestika.
Biex dan l-effett jiġi newtralizzat,
jinħtieġ aġġustament daqs:
   || Il-valur totali tal-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi u imputati fir-rigward tal-pensjonijiet pagabbli fi skemi ta' pensjoni
 Flimkien ma' || Il-valur totali tas-supplimenti tal-kontribuzzjoni pagabbli mill-introjtu mill-proprjetà attribwit lil benefiċjarji ta' skemi tal-pensjoni
 Minus || Il-valur totali tal-pensjonijiet imħallsa bħala benefiċċji tal-assigurazzjoni soċjali mill-iskemi tal-pensjoni.
 Nieqes || il-valur tal-prezz tas-servizzi assoċjati
 jiżdied mal-introjtu disponibbli, jew l-introjtu disponibbli aġġustat, tal-unitajiet domestiċi fil-kontijiet tal-użu tal-introjtu qabel ma jasal fit-tfaddil.
B'dan il-mod, it-tfaddil tal-unitajiet
domestiċi jkun l-istess bħal dak li kien ikun li kieku
l-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni u l-irċevuti tal-pensjoni ma kinux
tniżżlu bħala trasferimenti kurrenti fil-kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu. Din l-entrata ta' aġġustament hi meħtieġa
sabiex it-tfaddil tal-unitajiet domestiċi jkun rikonċiljat mal-bidla
fl-intitolamenti tal-pensjonijiet irreġistrata fil-kont finanzjarju
tas-sistema. Jinħtieġu, naturalment, aġġustamenti opposti
fil-kontijiet tal-użu tal-introjtu tal-unitajiet responsabbli
għall-ħlas tal-pensjonijiet.
4.143     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni: l-aġġustament jitniżżel skont
il-kalendarju tal-flussi li jikkomponuh.
4.144     L-aġġustament
għall-bidla fl-intitolamenti tal-pensjonijiet jitniżżel
bħala:
a)      użi fil-kontijiet tal-użu
tal-introjtu tas-setturi li fihom huma kklassifikati l-unitajiet responsabbli
għall-ħlas tal-pensjonijiet;
b)      użi fil-kont estern tal-introjti
primarji u t-trasferimenti kurrenti (fil-każ ta' istituzzjonijiet mhux
residenti);
c)      riżorsi fil-kont tal-użu
tal-introjtu tas-settur tal-unitajiet domestiċi;
d)      riżorsi fil-kont estern tal-introjti
primarji u t-trasferimenti kurrenti (fil-każ ta' unitajiet domestiċi
mhux residenti).
TRASFERIMENTI KAPITALI (D.9)
 4.145 Definizzjoni: || It-trasferimenti kapitali jirrikjedu l-akkwist jew it-tneħħija ta' ass, jew assi, minn għallinqas wieħed mill-partijiet fit-tranżazzjoni. Irrispettivament minn jekk isirux fi flus jew in natura, dawn jirriżultaw f'bidla proporzjonata fl-assi finanzjarji, jew mhux finanzjarji, li jidhru fil-karti tal-bilanċ ta' parti waħda fit-tranżazzjoni jew tat-tnejn.
4.146     Trasferiment kapitali in natura
jikkonsisti fit-trasferiment tas-sjieda ta' ass (minbarra inventarji u flus),
jew il-kanċellazzjoni ta' passiv minn kreditur, mingħajr ma' tkun
riċevuta kontroparti għalih.
Trasferiment kapitali fi flus jikkonsisti
fit-trasferiment tal-flus li l-ewwel parti tkun akkwistat
bit-tneħħija ta' ass, jew assi (minbarra inventarji), jew li t-tieni
parti tkun mistennija, jew obbligata, li tuża għall-akkwist ta' ass,
jew assi (minbarra inventarji). It-tieni parti, ir-reċipjent, hija
obbligata tuża l-flus biex takkwista ass, jew assi, bħala kundizzjoni
li biha jsir it-trasferiment.
Il-valur tat-trasferiment ta' ass mhux finanzjarju
jiġi vvalutat bil-prezz stmat li fih l-ass, ġdid jew użat,
jista' jinbiegħ fis-suq flimkien ma' spejjeż tat-trasport,
tal-installazzjoni jew spejjeż oħra tat-trasferiment tas-sjieda
mġarrba mid-donatur iżda minbarra kwalunkwe spiża mġarrba
mir-reċipjent. It-trasferimenti tal-assi finanzjarji jiġu vvalutati
bl-istess mod bħal akkwisti jew tneħħijiet oħra ta' assi
jew passiv finanzjarji.
4.147     It-trasferimenti kapitali
jinkludu t-taxxi kapitali (D.91), għotjiet tal-investiment (D.92) u
trasferimenti kapitali oħra (D.99).
TAXXI KAPITALI (D.91)
 4.148 Definizzjoni: || It-taxxi kapitali (D.91) jikkonsistu f'taxxi miġbura f'intervalli irregolari u intervalli rari ħafna fuq il-valur tal-assi jew il-valur nett tal-unitajiet istituzzjonali jew fuq il-valuri tal-assi ttrasferiti bejn unitajiet istituzzjonali b'riżultat ta' wirt, rigali bejn il-persuni, jew trasferimenti oħra.
4.149     It-taxxi kapitali jinkudu:
a)      taxxi fuq it-trasferimenti kapitali:
taxxi fuq il-wirt, taxxi tas-suċċessjoni u taxxi fuq rigali bejn
il-persuni, li jkunu imposti fuq il-kapital tal-benefiċjarji. It-taxxi fuq
il-bejgħ tal-assi mhumiex inklużi;
b)      levies kapitali: levies okkażjonali
u eċċezzjonali fuq assi jew il-valur nett ta' unitajiet
istituzzjonali. Dawn jinkludu levies ta' titjib jiġifieri taxxi fuq
iż-żieda fil-valur tal-art agrikola minħabba l-permess tal-ippjanar
biex tiġi żviluppata l-art għal raġunijiet kummerċjali
jew residenzjali.
It-taxxi fuq il-qligħ kapitali ma
jitniżżlux bħala taxxi kapitali, iżda bħala taxxi
kurrenti fuq l-introjtu, il-ġid, eċċ.
4.150     It-taxxi mniżżla
fil-kontijiet jiġu minn żewġ sorsi: ammonti ppruvati minn stimi
u dikjarazzjonijiet, jew irċevuti tal-flus.
a)      Jekk jintużaw stimi u
dikjarazzjonijiet, l-ammonti jiġu aġġustati b'koeffiċjent
li jirrifletti l-ammonti stmati u ddikjarati li ma jkunux inġabru.
Bħala trattament alternattiv, trasferiment kapitali lis-setturi rilevanti
jiġi reġistrat bħala ugwali għall-istess
aġġustament. Il-koeffiċjenti jiġu stmati fuq il-bażi
ta' esperjenza mgħoddija u stennijiet kurrenti fejn għandhom x'jaqsmu
l-ammonti stmati u dikjarati qatt miġbura. Dawn huma speċifiċi
għal tipi differenti ta' taxxi;
b)      Jekk jintużaw irċevuti
tal-flus, għandhom ikunu aġġustati skont iż-żmien
sabiex il-flus kontanti jkunu attribwiti meta seħħet l-attività biex
tiġġenera l-passiv tat-taxxa, jew jekk dan ma jkunx magħruf,
meta l-ammont tat-taxxa ġie determinat. Dan l-aġġustament huwa
bbażat fuq id-differenza medja fiż-żmien bejn l-attività (jew
id-determinazzjoni tal-ammont tat-taxxa) u l-irċevuta tat-taxxa fi flus.
4.151     It-taxxi kapitali
jitniżżlu bħala:
a)      bidliet fil-passiv u l-valur nett (-)
fil-kont kapitali tas-setturi li fih huma kklassifikati dawk li jħallsu
t-taxxa;
b)      bidliet fil-passiv u l-valur nett (+)
fil-kont kapitali tal-amministrazzjoni pubblika;
c)      bidliet fil-passiv u fil-valur nett
fil-kont kapitali tal-bqija tad-dinja.
GĦOTJIET TA' INVESTIMENT (D.92)
 4.152 Definizzjoni: || Għotjiet ta' investiment (D.92) jikkonsistu fi trasferimenti kapitali fi flus jew in natura li jsiru mill-gvernijiet jew mill-bqija tad-dinja lil unitajiet istituzzjonali residenti jew mhux residenti biex jiffinanzjaw parti mill-ispejjeż, jew l-ispejjeż kollha, tal-akkwist ta' assi fissi minnhom.
L-għotjiet ta' investiment mill-bqija
tad-dinja jinkudu dawk imħallsa direttament mill-istituzzjonijiet
tal-Unjoni Ewropea (eż. trasferimenti mill-Fond Agrikolu Ewropew ta'
Garanzija (EAGF) u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali
(EAFRD).
4.153     L-għotjiet ta' investiment
in natura jikkonsistu fi trasferimenti ta' tagħmir tat-trasport,
makkinarju u tagħmir ieħor mill-gvernijiet lil unitajiet residenti
jew mhux residenti oħra u wkoll il-provvista diretta ta' bini jew
strutturi oħra għal unitajiet residenti jew mhux residenti.
4.154     Il-valur tal-formazzjoni
kapitali mwettqa mill-amministrazzjoni pubblika għall-benefiċċju
ta' setturi oħra tal-ekonomija jitniżżel bħala
għotjiet ta' investiment kull meta l-benefiċjarju jkun identifikabbli
u jsir sid il-kapital. F'dawn il-każijiet, il-formazzjoni kapitali
titniżżel bħala bidliet fl-assi fil-kont kapitali tal-benefiċjarju
u tiġi ffinanzjata b'għotja ta' investiment li titniżżel
bħala bidliet fil-passiv u l-valur nett fl-istess kont.
4.155     L-għotjiet ta' investiment
(D.92) jinkludu kemm pagamenti f'somma f'daqqa maħsuba biex jiffinanzjaw
il-formazzjoni kapitali matul l-istess perjodu, kif ukoll pagamenti bin-nifs
fir-rigward ta' formazzjoni kapitali mwettqa f'perjodu preċedenti. Dawk
il-partijiet tal-pagamenti annwali mill-amministrazzjoni pubblika lil
intrapriżi li jirrappreżentaw l-amortizzazzjoni tad-dejn ta'
intrapiżi li ttieħed bl-iskop ta' proġetti tal-gvern ta'
formazzjoni kapitali, jiġu ttrattati bħala għotjiet ta'
investiment.
4.156     L-għotjiet
għall-ħelsien mill-imgħax li jsiru mill-amministrazzjoni
pubblika huma esklużi mill-għotjiet ta' investiment. It-teħid
mill-awtoritajiet pubbliċi ta' parti mill-ispejjeż tal-imgħax
huwa tranżazzjoni distributtiva kurrenti. Madankollu, meta għotja
jkollha l-iskop doppju li tiffinanzja l-amortizzazzjoni tad-dejn u l-ħlas
tal-imgħax fuq il-kapital misluf, u meta ma jkunx possibbli li dawn
iż-żewġ elementi jiġu separati, l-għotja
sħiħa tiġi ttrattata fil-kontijiet bħala għotja ta'
investiment.
4.157     L-għotjiet ta' investiment
lis-settur ta' intrapriżi korporattivi u kważi korporattivi mhux
finanzjarji jinkludu, minbarra għotjiet lil intrapriżi privati,
għotjiet kapitali lil intrapriżi pubbliċi rikonoxxuti bħala
unitajiet istituzzjonali, sakemm id-dipartiment tal-gvern li jagħmel
l-għotja ma jżommx kreditu kontra l-intrapriża pubblika.
4.158     L-għotjiet ta' investiment
lis-settur tal-unitajiet domestiċi jinkludu għotjiet ta' tagħmir
u modernizzazzjoni lin-negozji minbarra intrapriżi korporattivi jew
kważi korporattivi u għotjiet lill-unitajiet domestiċi
għall-bini, ix-xiri u t-titjib tar-residenzi.
4.159     L-għotjiet ta' investiment
lill-amministrazzjoni pubblika jinkludu ħlasijiet (ħlief
għotjiet għall-ħelsien mill-imgħax) lil subsetturi
tal-amministrazzjoni pubblika biex tiġi ffinanzjata l-formazzjoni
kapitali. L-għotjiet ta' investiment fl-amministrazzjoni pubblika huma
flussi interni lis-settur tal-amministrazzjoni pubblika u ma jidhrux f'kont
konsolidat għas-settur sħiħ. Eżempji ta' għotjiet ta'
investiment fl-amministrazzjoni pubblika huma trasferimenti mill-gvern
ċentrali lill-awtoritajiet lokali għall-għan speċifiku li
jiffinanzja l-formazzjoni kapitali fissa grossa tagħhom. It-trasferimenti
intiżi għal skopijiet indeterminati varji jitniżżlu
bħala trasferimenti kurrenti fl-amministrazzjoni pubblika, anki jekk dawn
jintużaw biex ikopru n-nefqa fuq il-formazzjoni kapitali.
4.160     L-għotjiet ta' investiment
lill-istituzzjonijiet li ma jagħmlux qligħ mill-gvern ġenerali u
mill-bqija tad-dinja huma distinti mit-trasferimenti kurrenti
lill-istituzzjonijiet mhux għall-qligħ billi jintużaw
il-kriterji stipulati fil-paragrafu 4.159.
4.161     L-għotjiet ta' investiment
lill-bqija tad-dinja huma ristretti għal trasferimenti bl-iskop
speċifiku li jiffinanzjaw il-formazzjoni kapitali minn unitajiet mhux
residenti. Dawn jinkludu, pereżempju, trasferimenti unilaterali
għall-bini ta' pontijiet, toroq, fabbriki, sptarijiet jew skejjel
fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, jew għall-bini tal-binjiet ta'
organizzazzjonijiet internazzjonali. Dawn jistgħu jinkludu ħlasijiet
bin-nifs fuq perjodu ta' żmien kif ukoll ħlas wieħed. Din
l-intestatura tkopri wkoll il-provvista ta' prodotti kapitali fissi b'xejn jew
b'valur imnaqqas.
4.162     Meta għandu
jiddaħħal fil-kontijiet: l-għotjiet ta' investiment fi flus
jitniżżlu meta l-ħlas ikun dovut. L-għotjiet ta'
investiment in natura jitniżżlu meta s-sjieda tal-assi tiġi
ttrasferita.
4.163     L-għotjiet ta' investiment
jitniżżlu bħala:
a)      bidliet fil-passiv u l-valur nett (-)
fil-kont kapitali tal-amministrazzjoni pubblika;
b)      bidliet fil-passiv u l-valur nett (+)
fil-kont kapitali tas-setturi li jirċievu l-għotjiet;
c)      bidliet fil-passiv u l-valur nett
fil-kont kapitali tal-bqija tad-dinja.
TRASFERIMENTI KAPITALI OĦRA (D.99)
 4.164 Definizzjoni: || It-trasferimenti kapitali l-oħra (D.99) jkopru trasferimenti li mhux għotjiet ta' investiment u taxxi kapitali li huma stess ma jagħmlux distribuzzjoni mill-ġdid tal-introjtu iżda jqassmu mill-ġdid it-tifdil jew il-ġid fost is-setturi jew is-subsetturi differenti tal-ekonomija jew tal-bqija tad-dinja. Dawn jistgħu jsiru fi flus jew in natura (każijiet ta' teħid tad-dejn jew kanċellazzjonijiet tad-dejn) u jikkorrispondu għat-trasferimenti volontarji tal-ġid.
4.165     It-trasferimenti kapitali
l-oħra jinkludu t-tranżazzjonijiet li ġejjin:
a)      pagamenti mill-amministrazzjoni pubblika
jew mill-bqija tad-dinja lis-sidien tal-prodotti kapitali meqruda jew li
saritilhom il-ħsara minħabba gwerra, avvenimenti politiċi
oħra jew diżastri naturali (għargħar, eċċ.);
b)      trasferimenti mill-amministrazzjoni
pubblika lil impriżi korporattivi u kważi korporattivi mhux
finanzjarji biex ikopru t-telf akkumulati fuq bosta snin finanzjarji jew telf
eċċezzjonali minħabba kawżi li mhumiex fil-kontroll
tal-impriża (anki fil-każ ta' injezzjoni kapitali);
c)      trasferimenti bejn sottosetturi
tal-amministrazzjoni pubblika maħsuba biex ikopru l-infiq mhux mistenni
jew id-defiċits akkumulati. Dawn it-trasferimenti bejn is-sottosetturi
tal-amministrazzjoni pubblika huma flussi fis-settur tal-amministrazzjoni
pubblika u ma jidhrux f'kont konsolidat għas-settur sħiħ.
d)      ħlasijiet ta' bonuses mhux
rikorrenti fuq it-tfaddil mogħtija mill-amministrazzjoni pubblika lill-unitajiet
domestiċi biex tippremjahom għat-tfaddil tagħhom fuq perjodu ta'
bosta snin;
e)      wirt, rigali kbar bejn il-persuni u
donazzjonijiet bejn l-unitajiet li jagħmlu parti minn setturi differenti,
inkluż wirt jew rigali kbar lil istituzzjonijiet mingħajr profitt
(NPIs). Eżempji ta' rigali lill-NPIs huma rigali lill-universitajiet biex
ikopru l-ispejjeż tal-bini ta' kulleġġi residenzjali ġodda,
libreriji, laboratorji, eċċ.;
f)       il-kontroparti tat-tranżazzjoni
tal-kanċellazzjoni tad-dejn bi ftehim bejn l-unitajiet istituzzjonali li
jagħmlu parti minn setturi jew sottosetturi differenti (pereżempju,
il-kanċellazzjoni mill-gvern ta' dejn li pajjiż barrani għandu
miegħu; pagamenti fi twettiq ta' garanziji li jeħilsu debituri
falluti mill-obbligi tagħhom) — ħlief għall-każ partikolari
ta' taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali li għandhom jitħallsu
lis-settur tal-amministrazzjoni pubblika (ara 4.165 (j)).
Kanċellazzjonijiet bħal dawn bi ftehim reċiproku jiġu
ttrattati bħala trasferiment kapitali mill-kreditur lid-debitur daqs
il-valur tad-dejn pendenti fiż-żmien tal-kanċellazzjoni.
Bl-istess mod, il-kontroparti tat-tranżazzjoni tat-teħid tad-dejn, u
ta' tranżazzjonijiet simili oħra (attivazzjoni ta' garanziji marbuta
ma' skemi ta' garanziji mhux standardizzati, riskedar tad-dejn meta parti
mid-dejn tneħħiet jew ġiet trasferita), hijaa trasferiment
kapitali ieħor. Madankollu, dawn li ġejjin huma esklużi:
(1)     il-kanċellazzjoni ta' krediti
finanzjarji fil-konfront ta' kważi korporazzjonijiet jew it-teħid
tal-passiv tagħha minn sid il-kważi korporazzjoni. Dan il-każ
jiġi ttrattat bħala tranżazzjoni fl-interess u ishma tal-fond
tal-investiment (F.5);
(2)     il-kanċellazzjoni tad-dejn u
t-teħid mill-gvern tad-dejn ta' korporazzjoni pubblika li fis-sistema ma
tibqax tidher bħala unità istituzzjonali. Dan il-każ
jitniżżel fil-bidliet l-oħra fill-kont tal-volum tal-assi (K.5);
(3)     il-kanċellazzjoni tad-dejn u
t-teħid mill-gvern tad-dejn ta' korporazzjoni pubblika bħala parti
minn proċess ta' privatizzazzjoni li għandu jinkiseb malajr. Dan
il-każ jiġi ttrattat bħala tranżazzjoni fl-interess u
l-ishma tal-fond tal-investiment (F.5);
It-tħassir tad-dejn mhuwiex tranżazzjoni
bejn l-unitajiet istituzzjonali u għalhekk ma jidher la fil-kont kapitali
u lanqas fil-kont finanzjarju. Jekk il-kreditur jiddeċiedi li jħassar
id-dejn, dan jitniżżel fil-bidliet l-oħra fil-kont tal-volum
tal-assi tal-kreditur u tad-debitur. Il-provviżjonijiet għal dejn li
ma jistax jitħallas jiġu ttrattati bħala entrati tal-kontabilità
li huma interni għall-unità produttiva istituzzjonali u ma
jitniżżlux ħlief fil-każ ta' xi telf mistenni fuq self li
ma rnexxiex, li jitniżżel bħala punti tal-memorandum fil-karti
tal-bilanċi. Ir-rifjut unilaterali tal-ħlas tad-dejn minn debitur
ukoll mhijiex tranżazzjoni u ma titniżżilx;
g)      dik il-parti ta' qligħ (jew telf)
kapitali realizzat li tiġi ridistribwita lil settur ieħor, bħal,
pereżempju, qligħ kapitali ridistribwit mill-kumpaniji
tal-assigurazzjoni lill-unitajiet domestiċi. Madankollu, il-kontroparti
tat-tranżazzjonijiet tat-trasferimenti lill-amministrazzjoni pubblika
tal-qligħ mill-privatizzazzjoni li jsir indirettament (permezz ta'
kumpanija possedenti, pereżempju) jitniżżlu bħala
tranżazzjonijiet finanzjarji fl-interess u l-ishma tal-fond
tal-investiment (F.5) u ma jkollhomx impatt fuq il-livell
tal-għoti/teħid nett tas-self tal-amministrazzjoni pubblika;
h)      ħlasijiet kbar b'kumpens
għall-ħsara jew korrimenti mhux koperti mill-poloz tal-assigurazzjoni
(ħlief pagamenti mill-amministrazzjoni pubblika jew mill-bqija tad-dinja
deskritta f'(a)). Il-ħlasijiet jingħataw mill-qrati jew jiġu
riżolti barra mill-qorti. Eżempji tagħhom jinkludu
ħlasijiet ta' kumpens għal ħsara kkawżata minn
splużjonijiet kbar, ħruġ taż-żejt, l-effetti
sekondarji tal-mediċini, eċċ.;
i)       ħlasijiet straordinarji fil-fondi
tal-assigurazzjoni soċjali mill-impjegaturi (inkluż il-gvern) jew
mill-gvern (bħala parti mill-funzjoni soċjali tiegħu), sakemm
dawn il-ħlasijiet ikunu maħsuba biex iżidu r-riżervi attwarji
ta' dawn il-fondi. L-aġġustament korrispondenti mill-fondi
tal-assigurazzjoni soċjali lill-unitajiet domestiċi
jitniżżel ukoll bħala trasferimenti kapitali oħra (D.99);
j)       meta t-taxxi u l-kontribuzzjonijiet
soċjali pagabbli lis-settur tal-amministrazzjoni pubblika jiġu
rreġistrati fuq il-bażi ta' stimi u dikjarazzjonijiet, il-parti li
x'aktarx mhix se tinġabar tiġi newtralizzata fl-istess perjodu
tal-kontabbiltà. Dan isir billi jiġi rreġistrat “Trasferiment
kapitali ieħor” (D.99), bħala entrata taħt D.995, bejniet
l-amministrazzjoni pubblika u s-setturi relevanti. Dan il-fluss D.995
għandu jiġi suddiviż skont il-kodifikazzjoni tat-taxxi u
l-kontribuzzjonijiet soċjali differenti kkoncernati;
k)      għotjiet tal-assigurazzjoni wara li
sseħħ katastrofi: wara katastrofi, il-valur totali tal-klejms marbuta
mal-katastrofi, kif miksub mill-informazzjoni tal-industrija
tal-assigurazzjoni, jitniżżel bħala trasferiment kapitali
mill-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni lid-detenturi tal-poloz. Meta
l-informazzjoni dwar il-klejms marbuta mal-katastrofi ma tkunx tista'
tingħata mill-industrija tal-assigurazzjoni, il-klejms marbuta
mal-katastrofi jiġu stamti bħala d-differenza bejn il-klejms infushom
u l-klejms aġġustati fil-perjodu tal-katastrofi.
l)       assi mibnija mill-komunità fejn
ir-responsabbiltà għall-manutenzjoni tiġi assunta mbagħad
mill-gvern.
4.166     Meta ssir
ir-reġistrazzjoni:
a)      it-trasferimenti kapitali oħra fi
flus jitniżżlu meta l-ħlas imissu jsir;
b)      trasferimenti kapitali oħrajn in
natura jitniżżlu meta s-sjieda tal-assi jiġu ttrasferiti jew
il-passiv jiġi kkanċellat mill-kreditur.
4.167     It-trasferimenti kapitali
l-oħra jidhru fost il-bidliet fil-passiv u l-valur nett fil-kont kapitali
tas-setturi u tal-bqija tad-dinja.
ANNESS: Opzjonijiet fuq it-titoli tal-impjegat
(ESO)
4.168     Forma partikolari ta' introjtu
in natura hija l-prassi ta' impjegatur li jagħti impjegat
l-għażla li jixtri stokks (ishma) bi prezz speċifiku f'xi data
futura. L-ESO hija simili għal derivattiva finanzjarja u l-impjegat jista'
jagħżel li ma jiħux din l-opzjoni, jew minħabba li l-prezz
tas-sehem dak il-ħin ikun inqas mill-prezz li bih jista'
jeżerċita din l-opzjonijew inkella minħabba li jkun telaq minn
ma' dak l-impjegatur u għalhekk jirriżenja din l-opzjoni.
4.169     Tipikament, impjegatur jinforma
lill-impjegati tiegħu bid-deċiżjoni li jagħmel disponibbli
opzjonijiet fuq it-titoli bi prezz partikolari (strike price jew il-prezz
tal-eżerċizzju) wara ċertu żmien f'ċerti
kundizzjonijiet (pereżempju, li l-impjegat ikun għadu qed jaħdem
għal dan l-impjegatur, jew skont kemm tkun serja tajjeb l-impriża).
Il-waqt meta ssir ir-reġistrazzjoni tal-opzjoni fuq it-titoli tal-impjegat
fil-kontijiet nazzjonali għandu jkun speċifikat bir-reqqa.
Id-"data tal-għoti" hija meta l-opzjoni tkun ingħatat
lill-impjegat, id-"data tal-użu" hija l-ewwel data minn meta
tista' tibda tintuża din l-opzjoni, id-"data
tal-eżerċizzju" hija meta l-għażla tkun ġiet
tabilħaqq użata (jew tiskadi).
4.170     Ir-rakkomandazzjonijiet
tal-kontabilità tal-IASB huma li l-impriża tieħu valur ġust
għall-opzjonijiet fid-data tal-għoti billi tieħu l-istrike price
tal-ishma f'dak il-waqt immultiplikat bl-għadd ta' opzjonijiet li
mistennija jkunu jistgħu jiġu eżerċitati fid-data
tal-użu diviż bl-għadd ta' snin ta' servizz li mistennija jingħataw
sad-data tal-użu.
4.171     Fl-ESA, jekk ma hemm la prezz
tas-suq osservabbli u lanqas stima mill-korporazzjoni f'konformità
mar-rakkomandazzjonijiet li saru, il-valutazzjoni tal-opzjonijiet tista'
tiġi stmata permezz ta' mudell tal-ipprezzar tal-opzjonijiet fuq
it-titoli. Dawn il-mudelli għandhom l-għan li jaqbdu żewġ
effetti fil-valur tal-għażla. L-ewwel effett huwa projezzjoni
tal-ammont li bih il-prezz tas-suq tal-ishma kkonċernati se jisbqu
l-istrike price fid-data tal-użu. It-tieni effett jipprovdi għall-istennija
li l-prezz se jogħla iktar bejn id-data tal-użu u d-data
tal-eżerċizzju.
4.172     Qabel ma tiġi
eżerċitata l-opzjoni, l-arranġament bejn l-impjegatur u
l-impjegat għandu l-għamla ta' derivattiva finanzjara u jidher
bħala tali fil-kontijiet finanzjarji taż-żewġ partijiet.
4.173     Stima tal-valur tal-ESO
għandu jsir fid-data tal-għoti. Dan l-ammont għandu jiġi
inkluż bħala parti mill-kumpens tal-impjegati mifrux fuq il-perjodu
bejn id-data tal-għotja u d-data tal-użu jekk ikun possibbli. Jekk
dan ma jkunx possibbli, il-valur tal-opzjoni għandu jitniżżel
fid-data tal-użu.
4.174     L-ispejjeż
tal-amministrazzjoni tal-ESO jitħallsu mill-impjegatur u jiġu
ttrattati bħala parti mill-konsum intermedju bħal kull funzjoni
amministrattiva oħra marbuta mal-kumpens tal-impjegati.
4.175     Għalkemm il-valur tal-opzjoni
fuq it-titoli jiġi ttrattat bħala introjtu, ma hemmx introjtu
mill-investiment marbut mal-ESOs.
4.176     Fil-kont finanzjarju, l-akkwist
tal-ESOs mill-unitajiet domestiċi jaqbel mal-parti korrispondenti
tal-kumpens tal-impjegati b'passiv korrispondenti tal-impjegatur.
4.177     Fil-prinċipju, kull bidla
fil-valur bejn id-data tal-għotja u d-data tal-użu għandha
tiġi ttrattata bħala parti mill-kumpens tal-impjegati filwaqt li
kwalunkwe bidla fil-valur bejn id-data tal-użu u d-data tal-eżerċizzju
ma tiġix ittrattata bħala kumpens tal-impjegati iżda bħala
qligħ jew telf kapitali. Fil-prattika, mhuwiex probabbli li l-istimi
tal-ispejjeż tal-ESOs lill-impjegaturi jiġu riveduti bejn id-data
tal-għoti u d-data tal-eżerċizzju. Għal raġunijiet
pragmatiċi, għalhekk, iż-żieda kollha bejn id-data
tal-għoti u d-data tal-eżerċizzju tiġi ttrattata bħala
qligħ jew telf kapitali. Żieda fil-valur tal-prezz tas-sehem iktar
mill-istrike price huwa qligħ kapitali għall-impjegat u telf kapitali
għall-impjegatur u viċe versa.
4.178     Meta ESO jiġi
eżerċitat, l-entrata fil-karta tal-bilanċ tisparixxi u tinbidel
mill-valur tal-istokks (ishma) akkwistati. Din il-bidla fil-klassifikazzjoni
ssir permezz ta' tranżazzjonijiet fil-kont finanzjarju u mhux permezz tal-bidliet
l-oħra fil-kont tal-volum tal-assi.
MT
 || IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 20.12.2010
COM(2010) 774 finali
Anness A/Kapitolu 05

ANNESS A mal-
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
TAL-KUNSILL
dwar is-Sistema Ewropea tal-kontijiet
nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea
ANNESS A
KAPITOLU 5: TRANŻAZZJONIJIET
FINANZJARJI
Definizzjoni
5.01       Tranżazzjonijiet
finanzjarji (F) huma tranżazzjonijiet f'assi (AF) u obbligazzjonijiet
finanzjarji bejn l-unitajiet istituzzjonali residenti, kif ukoll bejnhom u
unitajiet istituzzjonali mhux residenti.
5.02       Tranżazzjoni finanzjarja
bejn unitajiet istituzzjonali hija likwidazzjoni jew ħolqien simultanju
ta' ass finanzjarju u l-obbligazzjoni tal-kontraparti, jew bidla fis-sjieda ta'
ass finanzjarju, jew assunzjoni ta' obbligazzjoni.
FATTURI ĠENERALI
Assi finanzjarji, pretensjonijiet
finanzjarji, u obbligazzjonijiet
Definizzjoni
5.03       Assi finanzjarji jikkonsistu
fil-pretensjonijiet finanzjarji kollha, l-ekwità u l-komponent tad-deheb
monetarju f’ingotti tad-deheb.
5.04       Assi finanzjarji huma
ħażna ta’ valur li jirrappreżenta benefiċċju jew
sensiela ta’ benefiċċji bbażati fuq id-dovuti għas-sid
ekonomiku permezz taż-żamma jew l-użu tal-assi tul medda ta'
żmien. Dawn huma mezzi biex jingħadda l-valur minn perjodu tal-kontabbiltà
għal ieħor. Il-benefiċċji jifduhom il-ħlasijiet, li
tipikament ikunu f'valuta (AF.21) u depożiti trasferibbli (AF.22).
Definizzjoni
5.05       Pretensjoni finanzjarja hija
l-jedd ta' kreditur li jirċievi ħlas jew sensiela ta' ħlasijiet
mingħand debitur.
Il-pretensjonijiet finanzjarji huma assi
finanzjarji li għandhom obbligazzjonijiet korrespondenti. Ekwità u
unitajiet jew ishma f’fond ta' investiment (AF.5) jiġu ttrattati
bħala ass finanzjarju b’obbligazzjoni korrespondenti anki jekk il-pretensjoni
tat-titulari fuq il-korporazzjoni ma jkunx ammont fiss.
Definizzjoni
5.06       L-obbligazzjonijiet huma
stabbiliti meta debitur jiġi obbligat jipprovdi ħlas jew sensiela ta’
ħlasijiet lill-kreditur.
5.07       Il-komponent
tad-deheb monetarju f’ingotti tad-deheb miżmum mill-awtoritajiet monetarji
bħala ass riżerva għandu jiġi ttrattat bħala ass
finanzjarju anki jekk it-titulari ma jkollux pretensjonijiet fuq unitajiet
deżinjati oħrajn. M’hemm l-ebda obbligazzjoni li sservi ta’ kontroparti
għall-ingotti tad-deheb.
Assi u obbligazzjonijiet kontinġenti
Definizzjoni
5.08       Assi kontinġenti u
obbligazzjonijiet kontinġenti huma ftehimiet li bihom parti tiġi
obbligata tipprovdi ħlas jew sensiela ta’ ħlasijeit lil unità
oħra biss jekk jipprevalu ċerti kundizzjonijiet speċifiċi.
Peress li ma jagħtux lok għal
obbligazzjonijiet bla kundizzjoni, l-assi kontinġenti u
l-obbligazzzjonijiet kontinġenti mhumiex assi u obbligazzjonijiet
finanzjarji.
5.09       Assi u obbligazzjonijiet
kontinġenti jinkludu:
a)      Garanziji ta’ darba biss ta’ ħlas minn
partijiet terzi billi l-ħlas ikun meħtieġ biss jekk id-debitur
ikun inadempjenti;
b)      Impenji għal self li jipprovdi
garanzija li l-fondi se jkunu disponibbli, iżda ma jkunu jeżistu
l-ebda assi finanzjarji sakemm il-fondi fil-fatt jitħallsu;
c)      Ittri ta’ kreditu li jikkostitwixxu
wegħdiet li jitwettaq ħlas bil-kundizzjoni li jiġu
ppreżentati ċerti dokumenti speċifikati b'kuntratt;
d)      Linji ta’ kreditu huma
wegħdiet li jsir self lil klijent speċifikat sa limitu
speċifikat;
e)      Faċilitajiet ta’ ħruġ ta’
noti sottoskritti (NIFs) jipprovdu garanzija li debitur potenzjali jkun jista’
jbiegħ titoli ta’ dejn fuq medda ta’ żmien qasir magħrufa
bħala noti, u li l-bank li jipprovdi l-faċilità jkun se jakkwista
kwalunkwe noti li ma jinbiegħux fis-suq jew ikun se jipprovdi avvanzi
ekwivalenti; kif ukoll
f)       Intitolamenti għal pensjoni
skont skemi tal-pensjonijiet tal-impjegaturi b’benefiċċju definit
mill-gvern bla finanzjament jew fondi tal-pensjonijiet tas-sigurtà
soċjali. Intitolament għall-pensjoni ta’ dan it-tip jiġu
rreġistrati fit-tabella supplimentari dwar l-iskemi tal-pensjoni
fl-assikurazzjoni soċjali, u mhux fil-kontijiet ewlenin.
5.10       Assi u obbligazzjonijiet
kontinġenti ma jinkludux:
a)      Riżervi ta’ Assikurazzjoni,
pensjonijiet u skemi ta’ garanzija standardizzati (AF.6.);
b)      Derivattivi finanzjarji (AF.7)
fejn l-arranġamenti nfushom għandhom valur tas-suq minħabba li
huma kummerċjabbli jew jistgħu jinfdew fis-suq.
5.11       Minkejja li l-assi u
l-obbligazzjonijet kontinġenti mhumiex irreġistrati fil-kontijiet, dawn
xorta huma importanti għall-politika u l-analiżi, u l-informazzjoni
dwarhom jeħtieġ li tinġabar u titressaq bħala dejta
supplimentari. Anki jekk l-ebda ħlasijiet eventwalment ma jkunu dovuti
għall-assi u l-obbligazzjonijiet kontinġenti, livell għoli ta’
kontinġenzi jaf jindika livell mhux mixtieq ta’ riskju min-naħa ta’
dawk l-unitajiet li joffruhom.
Kaxxa 5.1: Trattament tal-garanziji
fis-Sistema
Definizzjoni
B5.1.1. Garanziji huma arranġamenti li
permezz tagħhom min jiggarantixxi jimpenja ruħu lil min ikun se
jsellef li jekk min jissellef ikun inadempjenti, min jiggarantixxi jagħmel
tajjeb għat-telf li min jislef kieku jkollu jġarrab.
Spiss jintalab dritt ta' ħlas
għall-forniment ta' garanzija.
B5.10.2. Hemm tliet tipi differenti ta’
garanziji. Dawn japplikaw biss għall-garanziji provduti fil-każ ta'
assi finanzjarji. L-ebda trattament speċjali mhu propost
għall-garanziji fil-forma ta’ garanziji tal-manifatturi jew għamliet
oħra ta’ garanzija. It-tliet tipi ta’ garanziji huma dawn:
a)      Garanziji li jipprovdu permezz ta'
derivattiva finanzjarja, bħal tpartit ta' inadempjenza tal-kreditu. Dawn
id-derivattivi huma msejsa fuq ir-riskju ta' inadempjenza ta’ assi finanzjarji
ta’ referenza u mhumiex marbuta ma’ self individwali jew titoli tad-dejn.
b)      Garanziji standardizzati
jinħarġu f’għadd kbir, normalment għal ammonti pjuttost
żgħar. Eżempju ta’ dawn huma l-garanziji fuq il-kreditu
għall-esportazzjoni jew garanziji fuq is-self lill-istudenti. Anki jekk
il-probabilità li tiġi utilizzata xi garanzija standardizzata mhix
magħrufa fiċ-ċert, il-fatt li hemm bosta garanziji simili
jfisser li tista' ssir stima affidabbli tal-għadd ta' utilizzazzjonijiet
tal-garanzija. Il-garanziji standardizzati jiġu ttrattati bħala
l-għejjun ta' assi finanzjarji u mhux assi kontinġenti.
c)      Garanziji ta’ darba biss, fejn ir-riskju
assoċjat ma jkunx jista' jiġi kkalkulat b'mod preċiż,
minħabba n-nuqqas ta' każijiet paragunabbli. L-għoti ta’
garanzija ta’ darba biss jitqies bħala ass kontinġenti jew
obbligazzjoni kontinġenti u ma jiġix irreġistrat bħala ass
jew obbligazzjoni finanzjarja.
Kategoriji ta' assi u obbligazzjonijiet
finanzjarji
5.12       Hemm tmien kategoriji distinti
ta' assi finanzjarji:
AF.1 Deheb monetarju u drittijiet speċjali
ta' prelevazzjoni;
AF.2 Valuta u depożiti;
AF.3 Titoli tad-dejn;
AF.4 Self;
AF.5 Unitajiet jew ishma ta' fondi
tal-investiment jew ta' ekwità;
AF.6 Skemi tal-assikurazzjoni, tal-pensjoni u ta'
garanziji standardizzati;
AF.7 Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’
stokks tal-impjegati;
AF.8 Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli.
5.13       Kull ass finanzjarju
għandu obbligazzjoni bħala kontroparti, għajr il-komponent
tad-deheb monetarju f'ingotti tad-deheb miżmum mill-awtoritajiet monetarji
bħala ass ta' riżerva kklassifikat fil-kategorija ta' deheb monetarju
u drittijiet speċjali ta' prelevazzjoni. B’din l-eċċezzjoni,
jiġu distinti tmien kategoriji ta’ obbligazzjonijiet li jikkorrespondu
mal-kategoriji tal-assi finanzjarji kontroparti.
5.14       Il-klassifika
tat-tranżazzjonijiet finanzjarji tikkorrespondi mal-klassifika tal-assi u
l-obbligazzjonijiet finanzjarji. Hemm tmien kategoriji distinti ta'
tranżazzjonijiet finanzjarji:
F.1    Tranżazzjonijiet f’deheb monetarju u
drittijiet speċjali ta' prelevazzjoni
F.2    Tranżazzjonijiet fil-valuta u
d-depożiti;
F.3    Tranżazzjonijiet fit-titoli tad-dejn;
F.4    Tranżazzjonijiet fis-self;
F.5    Tranżazzjonijiet f’unitajiet jew
ishma ta' fondi tal-investiment jew ta’ ekwità;
F.6    Tranżazzjonijiet fi skemi
tal-assikurazzjoni, tal-pensjoni u ta' garanziji standardizzati;
F.7    Tranżazzjonijiet f'derivattivi
finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati;
F.8    Tranżazzjonijiet f’kontijiet
oħra riċevibbli/pagabbli.
5.15       Minħabba s-simetrija bejn
il-pretensjonijiet finanzjarji u l-obbligazzjonijiet, it-terminu ‘strument’
jintuża fir-rigward kemm tal-aspett tal-assi kif ukoll
tal-obbligazzjonijiet tat-tranżazzjonijiet finanzjarji. L-użu
tiegħu ma jimplikax estensjoni tal-kopertura tal-assi u l-obbligi
finanzjarji billi jinkludi oġġetti lil hinn mill-karta
tal-bilanċ li xi kultant jitfissru bħala strumenti finanzjarji
fl-istatistika monetarja u finanzjarja.
Il-karti tal-bilanċ, il-kont
finanzjarju, kontijiet oħra ta' fluss
5.16       L-assi finanzjarji miżmuma
u l-obbligazzjonijiet pendenti f’punt partikolari ta’ żmien jiġu
rreġistrati fil-karta tal-bilanċ. It-tranżazzjonijiet
finanzjarji jirriżultaw f'bidliet bejn il-ftuħ u l-għeluq
tal-karti tal-bilanċ. Madankollu, bidliet bejn il-karta tal-bilanċ
tal-ftuħ u l-karta tal-bilanċ tal-għeluq iseħħu wkoll
minħabba flussi oħrajn, li ma jkunux interazzjonijiet bejn unitajiet
istituzzjonali bi ftehim reċiproku. Il-flussi l-oħrajn relatati
mal-assi u fl-obbligazzjonijiet finanzjarji jitqassmu f’rivalutazzjonijiet
fl-assi u l-obbligazzjonijiet finanzjarji, u bidliet fil-volum tal-assi u
l-obbligazzjonijiet finanzjarji mhux dovuti għat-tranżazzjonijiet
finanzjarji. Ir-rivalutazzjonijiet jiġu rreġistrati fil-kont
tar-rivalutazzjoni u l-bidliet fil-volum fil-kont tal-bidliet l-oħrajn
fil-volum tal-assi.
5.17       Il-kont finanzjarju huwa l-kont
finali fis-sekwenza tal-kontijiet li jirreġistraw
it-tranżazzjonijiet. Il-kont finanzjarju m'għandux entrata saldatorja
li tingħadda għal kont ieħor. L-entrata saldatorja tal-kont
finanzjarju, jiġifieri l-akkwisti netti tal-assi finanzjarji mingħajr
it-tiġrib nett tal-obbligazzjonijiet, hu l-għoti ta' self nett (+) /
it-teħid ta' self nett (−) (B.9F).
5.18       L-entrata saldatorja tal-kont
finananzjarju hija kunċettwalment identika mal-entrata saldatorja tal-kont
kapitali. Fil-prattika, normalment tinstab diskrepanza bejniethom billi dawn jiġu
kkalkulati abbażi ta' dejta statistika differenti.
Valutazzjoni
5.19       It-tranżazzjonijiet
finanzjarji jiġu rreġistrati bil-valuri tat-tranżazzjoni,
jiġifieri l-valuri fil-munita nazzjonali li biha jkunu nħolqu,
ġew likwidati, skambjati jew assunti bejn l-unitajiet istituzzjonali
l-assi u/jew l-obbligazzjonijiet finanzjarji involuti, abbażi ta'
kunsiderazzjonijiet kummerċjali.
5.20       It-tranżazzjonijiet
finanzjarji u t-tranżazzjonijiet kontroparti tagħhom finanzjarji jew
mhux finanzjarji jiġu rreġistrati bl-istess valur
tat-tranżazzjoni. Hemm tliet possibbiltajiet:
a)      It-tranżazzjoni finanzjarja
ġġib magħha ħlas fil-munita nazzjonali: il-valur
tat-tranżazzjoni ikun l-istess għall-ammont skambjat;
b)      It-tranżazzjoni finanzjarja tkun
tranżazzjoni f'munita barranija u t-tranżazzjoni kontroparti
tagħha ma tkunx tranżazzjoni fil-munita nazzjonali: il-valur
tat-tranżazzjoni jkun l-istess għall-ammont fil-munita nazzjonali
fir-rata prevalenti tas-suq ta' meta jkun sar il-ħlas; u
c)      La t-tranżazzjoni finanzjarja u l-anqas
it-tranżazzjoni kontroparti tagħha ma tkun tranżazzjoni
f’kontanti jew xi mezz ieħor ta' ħlas: il-valur tat-tranżazzjoni
ikun il-valur tas-suq kurrenti tal-assi u/jew obbligazzjonijiet finanzjarji
involuti.
5.21       Il-valur tat-tranżazzjoni
jirreferi għal tranżazzjoni finanzjarja speċifika u
t-tranżazzjoni kontroparti tagħha. Fil-kunċett, il-valur
tat-tranżazzjoni għandu jiġi distint minn valur imsejjes fuq
prezz ikkwotat fis-suq, prezz tas-suq ġust, jew kwalunwe prezz ieħor
maħsub biex jesprimi l-ġeneralità ta' prezzijiet għal xi klassi
ta' assi u/jew obbligazzjonijiet finanzjarji simili. Madankollu,
f’każijiet fejn it-tranżazzjoni kontroparti ta’ tranżazzjoni
finanzjarja hija, ngħidu aħna, trasferiment u allura t-tranżazzjoni
finanzjarja taf tkun saret għal konsiderazzjonijiet oħra għajr
dawk purament kummerċjali, il-valur tat-tranżazzjoni jiġi
identifikat skont il-valur tas-suq kurrenti tal-assi u/jew l-obbligazzjonijiet
finanzjarji involuti.
5.22       Il-valur tat-tranżazzjoni
ma jinkludix iċċarġjar għas-servizz, drittijiet,
kummissjonijiet, u ħlasijiet simili għas-servizzi provduti biex
jitwettqu t-tranżazzjonijiet; dawn għandhom jiġu
rreġistrati bħala ħlasijiet għal servizzi. It-taxxi fuq
it-tranżazzjonijiet finanzjarji huma esklużi wkoll u jiġu
ttrattati bħala taxxi fuq servizzi fi ħdan it-taxxi fuq prodotti.
Meta tranżazzjoni finanzjarja tinvolvi ħruġ ġdid ta’
obbligazzjonijiet, il-valur tat-tranżazzjoni ikun ugwali għall-ammont
tal-obbligazzjoni mġarrba għajr kwalunkwe mgħax imħallas
minn qabel. Bl-istess mod, meta tinfeda obbligazzjoni, il-valur
tat-tranżazzjoni kemm għall-kreditur kif ukoll għad-debitur
għandu jikkorrespondi għat-tnaqqis fl-obbligazzjoni.
Irreġistrar nett u gross
Definizzjoni
5.23       Ir-reġistrar nett
tat-tranżazzjonijiet finanzjarji jfisser li l-akkwisti tal-assi
finanzjarji jintwerew b’mod nett mit-tneħħijiet tal-assi finanzjarji,
li t-tiġrib ta' obbligazzjonijiet jintwerew b'mod nett mill-ħlasijiet
lura tal-obbligazzjonijiet.
It-tranżazzjonijiet finanzjarji jistgħu
jiġu rrappreżentati b’mod nett fost assi finanzjarji
b’karatteristiċi differenti u b'debituri jew kredituri differenti, sakemm
dawn ikunu fl-istess kategorija jew sottokategorija.
Definizzjoni
5.24       Ir-reġistrar gross
tat-tranżazzjonijiet finanzjarji jfisser l-akkwisti u t-tneħħijiet
tal-assi finanzjarji jintwerew b’mod separat, bl-istess mod kif isir
għat-tiġrib u l-ħlas lura tal-obbligazzjonijiet.
Ir-reġistrar gross tat-tranżazzjonijiet
finanzjarji juri l-istess ammont ta’ self nett u tislif nett daqslikieku
t-tranżazzjonijiet finanzjarji kienu ġew irreġistrati b’mod
nett.
It-tranżazzjonijiet
finanzjarji għandhom jiġu rreġistrati b’mod gross
f’każijiet ta' analiżi tas-swieq finanzjarji dettaljati.
Konsolidazzjoni
Definizzjoni
5.25       Konsolidazzjoni fil-kont
finanzjarju tirreferi għall-proċess ta’ tranżazzjoni ta’
tpattija fl-assi finanzjarji fil-każ ta’ xi grupp partikolari ta'
unitajiet istituzzjonali kontra t-tranżazzjonijiet kontroparti
fl-obbligazzjonijiet għall-istess grupp ta’ unitajiet istituzzjonali.
Il-konsolidazzjoni tista’ titwettaq fil-livell
tal-ekonomija totali, tas-setturi istituzzjonali jew tas-subsetturi. Il-kont
finanzjarju tal-bqija tad-dinja huwa kkonsolidat bid-definizzjoni tiegħu
stess billi t-tranżazzjonijiet tal-unitajiet istituzzjonali mhux residenti
mal-unitajiet istituzzjonali residenti biss jiġu rreġistrati.
5.26       Livelli differenti ta'
konsolidazzjoni jixirqu għal tipi differenti ta' analiżi.
Pereżempju, konsolidazzjoni ta' kont finanzjarju fil-każ
tal-ekonomija totali tenfasizza it-tranżazzjonijiet finanzjarji
tal-ekonomija mal-unitajiet istituzzjonali mhux residenti peress li
t-tranżazzjonijiet finanzjarji kollha bejn l-unitajiet istituzzjonali
residenti huma nnettjati fuq il-konsolidazzjoni. Il-konsolidazzjoni
fil-każ tas-setturi tippermetti r-rintraċċar
tat-tranżazzjonijiet finanzjarji kumplessivi bejn setturi b’self nett u
dawk b’tislif nett. Il-konsolidazzjoni fil-livell subsettorjali fil-każ
ta’ korporazzjonijiet finanzjarji tista’ tipprovdi ferm aktar dettall dwar
l-intermedjazzjoni finanzjarja u tippermetti, pereżempju,
l-identifikazzjoni tat-tranżazzjonijiet tal-istituzzjonijiet finanzjarji
monetarji ma' korporazzjonijiet finanzjarji oħrajn kif ukoll ma' setturi
residenti oħrajn u ma' unitajiet istituzzjonali mhux residenti. Qasam
ieħor fejn il-konsolidazzjoni tista’ tkun istruttiva fil-livell
subsettorjali huwa fi ħdan is-settur tal-gvern ġenerali, peress li
jinżammu t-tranżazzjonijiet bejn il-livelli varji tal-gvern.
5.27       Bħala regola, l-entrati
kontabbli fis-Sistema ma jkunux ikkonsolidati, peress li kont finanzjarju
kkonsolidat jirrikjedi informazzjoni dwar ir-raggruppament kontraparti
tal-unitajiet istituzzjonali. Dan jirrikjedi
dejta dwar it-tranżazzjoni finanzjarja abbażi ta' ‘mingħand min
għal għand min’. Pereżempju,
il-kompilazzjoni tal-obbligazzjonijiet konsolidati tal-gvern ġenerali
tirrikjedi li ssir distinzjoni, fost it-titulari tal-obbligazzjonijiet
tal-gvern ġenerali, bejn il-gvern ġenerali u unitajiet istituzzjonali
oħrajn.
Netting
Definizzjoni
5.28       Netting ifisser il-konsolidazzjoni fil-livell ta' unità istituzzjonali
waħdanija fejn l-entrati kontabbli fuq iż-żewġ naħat
tal-kont fil-każ tal-istess oġġett ta' tranżazzjoni jpattu
għal xulxin.       In-netting għandu jiġi evitat sakemm
ma jkunx hemm nuqqas ta’ dejta dwar is-sorsijiet.
5.29       Gradi differenti ta’ netting
jistgħu jiġu distinti hekk kif tranżazzjonijiet
fl-obbligazzjonijiet jitnaqqsu mit-tranżazzjonijiet fl-assi finanzjarji
għall-istess kategorija jew sottokategorija ta’ assi finanzjarji.
5.30       Meta dipartiment ta’ unità
istituzzjonali jixtri bonds maħruġa minn dipartiment ieħor
tal-istess unità istituzzjonali, il-kont finanzjarju tal-unità ma
jirreġistrax it-tranżazzjoni bħala akkwist ta' pretensjoni minn
dipartiment fuq ieħor. It-tranżazzjoni tiġi rreġistrata
bħala tifdija tal-obbligazzjonijiet flok akkwist ta' assi kkonsolidati.
Strumenti finanzjarji ta' dan it-tip jitqiesu bħala nnettjati. In-netting
għandu jiġi evitat jekk ikun meħtieġ li jinżamm
strument finanzjarju kemm fuq in-naħa tal-ass kif ukoll fuq in-naħa
tal-obbligazzjoni biex tiġi segwita l-preżentazzjoni legali.
5.31       In-netting jaf ma jkunx
jista’ jiġi evitat fil-każ ta' tranżazzjonijiet ta' unitajiet
istituzzjonali fid-derivattivi finananzjarji fejn dejta separata dwar
it-tranżazzjonijiet fl-assi u l-obbligazzjonijiet qajla qatt tkun
disponibbli. Jixraq li dawn it-tranżazzjonijiet jiġu nnettjati peress
li l-valur ta' pożizzjoni fid-derivattivi finanzjarji jaf jibdel
il-pożizzjoni tiegħu, jiġifieri mill-pożizzjoni ta' ass
jgħaddi għall-pożizzjoni ta' obbligazzjoni, hekk kif il-valur
ta' strument li fuqu jkun imsejjes il-kuntratt derivattiv jinbidel
fir-relazzjoni tiegħu mal-prezz fil-kuntratt.
Regoli tal-kontabbiltà għal
tranżazzjonijiet finanzjarji
5.32       Entrata kwadruppla hija
prattika tal-kontabbiltà li permezz tagħha kull tranżazzjoni li tkun
tinvolvi żewġ unitajiet istituzzjonali tiġi rreġistrata
darbtejn minn kull unità. Pereżempju l-iskambju kummerċjali ta’
oġġetti ma’ flus kontabbli jirriżulta f’entrati kemm fil-kont
tal-produzzjoni kif ukoll fil-kont finanzjarju ta’ kull unità. Il-kontabbiltà
b’entrata kwadruppla tiżgura li jkun hemm is-simetrija fir-rappurtar
mill-unitajiet istituzzjonali involuti, u permezz ta' dan konsistenza
fil-kontabbiltà.
5.33       Tranżazzjoni finanzjarja
dejjem ikollha tranżazzjoni kontroparti. Dawn il-kontroparti jistgħu
jkunu tranżazzjoni finanzjarja oħra jew tranżazzjoni mhux
finanzjarja.
5.34       F'każijiet fejn
tranżazzjoni u l-kontroparti tagħha huma t-tnejn
tranżazzjonijiet finanzjarji, huma jbiddlu l-portafoll tal-assi u
l-obbligazzjonijiet finanzjarji u jistgħu jbiddlu t-totali kemm tal-assi
kif ukoll tal-obbligazzjonijiet finanzjarji tal-unitajiet istituzzjonali,
iżda ma jbiddlux l-għoti ta' self nett/tislif nett jew il-valur nett.
5.35       Il-kontroparti ta’
tranżazzjoni finanzjarja tista’ ma' tkun tranżazzjoni mhux
finanzjarja bħal tranżazzjoni fi prodotti, tranżazzjoni
distributtiva, jew tranżazzjoni f'assi mhux prodotti mhux finanzjarji.
F’każijiet fejn it-tranżazzjoni ta’ tranżazzjoni finanzjarja ma
tkunx tranżazzjoni finanzjarja, is-self nett/it-tislif nett tal-unitajiet
istituzzjonali jinbidlu.
Tranżazzjoni finanzjarja bi
trasferiment kurrenti jew kapitali bħala kontroparti
5.36       It-tranżazzjoni
kontroparti ta' tranżazzjoni finanzjarja tista' jkun trasferiment.
F’każ li jkun hekk, it-tranżazzjoni finanzjarja tinvolvi bidla
fis-sjieda ta’ ass finanzjarjau, jew assunzjoni ta’ obbligazzjoni bħala
debitur, li hi magħrufa bħala assunzjoni ta’ dejn, jew
il-likwidazzjoni simultanja ta’ ass finanzjarju u tal-obbligazzjoni kontroparti,
li hija magħrufa bħala kanċellazzjoni ta’ dejn jew maħfra
ta’ dejn. L-assunzjoni ta’ dejn u l-kanċellazzjoni ta’ dejn huma
trasferimenti kapitali (D.9) u jiġu rreġistrati fil-kont kapitali.
5.37       Jekk il-proprjetarju ta'
kważikorporazzjoni jassumi l-obbligazzjonijiet minn
kważikorporazzjoni, jew jikkanċela pretensjonijiet finanzjarji
kontriha, it-tranżazzjoni kontroparti tal-assunzjoni tad-dejn jew
il-kanċellazzjoni tad-dejn tkun tranżazzjoni f’ekwità (F.51). Dan
ikun il-każ għajr jekk l-operazzjoni tkun maħsuba biex tkopri
telfiet akkumulati jew telfa partikolarment kbira, jew jekk issir fil-kuntest
ta’ telf persistenti, li fil-każ tiegħu l-operazzjoni tiġi
kklassifikata bħala tranżazzjoni mhux finanzjarja – trasferiment
kapitali jew trasferiment kurrenti.
5.38       Jekk gvern jikkanċella jew
jassumi dejn minn korporazzjoni pubblika li togħsfor bħala unità
istituzzjonali fis-sistema, l-ebda tranżazzjoni ma tiġi
rreġistrata fil-kont kapitali jew fil-kont finanzjarju. F'dan il-każ
jiġi rreġistrat fluss fil-bidliet l-oħra fil-volum tal-kont
tal-assi.
5.39       Jekk il-gvern jikkanċella
jew jassumi dejn minn korporazzjoni pubblika bħala parti minn proċess
kontinwu ta' privatizzazzjoni li jrid jinkiseb f’medda ta' żmien qasir,
it-tranżazzjoni kontroparti tkun tranżazzjoni f’ekwità (F.51) sat-total
tar-riċevuti tal-privatizzazzjoni. Fi kliem ieħor, il-gvern, meta
jikkanċella jew jassumi dejn ta' korporazzjoni pubblika, jitqies li jkun
qiegħed b'mod temporanju jżid l-ekwità tiegħu fil-korporazzjoni.
Il-privatizzazzjoni tfisser li jiġi mċedi l-kontroll ta’
korporazzjoni pubblika bit-tneħħija ta' ekwità. Kanċellazzjoni
tad-dejn jew assunzjoni tad-dejn ta' dan it-tip twassal għal żieda
fil-fondi proprji tal-korporazzjoni pubblika, anki fl-assenza ta'
ħruġ ta' ekwità.
5.40       It-tħassir jew
it-tniżżil fil-valur ta’ dejn dubjuż mill-kredituri u
l-kanċellazzjoni unilaterali ta' obbligazzjoni minn debitur, li hi
magħrufa bħala skonoxximent ta' dejn, mhumiex tranżazzjonijiet
peress li ma jinvolvux interazzjonijiet bejn l-unitajiet istituzzjonali permezz
ta' ftehim reċiproku. It-tħassir jew it-tniżżil fil-valur
ta' dejn dubjuż mill-kredituri jiġi rreġistrat fil-kont
tal-bidliet l-oħrajn fil-volum tal-assi.
Tranżazzjoni finanzjarja bl-introjtu
minn proprjetà bħala kontroparti
5.41       It-tranżazzjoni kontroparti
ta' tranżazzjoni finanzjarja tista' tkun introjtu minn proprjetà.
5.42       L-imgħax (D.41)
huwa riċevibbli mill-kredituri u huwa pagabbli minn debituri ta'
ċerti tipi ta’ pretensjonijiet finanzjarji kklassifikati fil-kategoriji
deheb monetarju u drittijiet speċjali ta’ prelevament, valuta u
depożiti (AF.2), titoli tad-dejn (AF.3) self (AF.4) u kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli (AF.8).
5.43       L-imgħax jiġi
rreġistrat bħala kontinwament ibbażat fuq id-dovuti, tul
iż-żmien, għall-kreditur fuq l-ammont tal-prinċipal
pendenti. It-tranżazzjoni kontroparti ta’ entrata fl-imgħax (D.41)
tkun tranżazzjoni finanzjarja li toħloq pretensjoni finanzjarja
tal-kreditur kontra d-debitur. L-akkumulu ta’ mgħax huwa rreġistrat
fil-kont finanzjarju mal-istrument finanzjarju li hu konness miegħu.
L-effett ta’ din it-tranżazzjoni finanzjarja huwa li l-imgħax
jiġi investit mill-ġdid. Il-ħlas attwali tal-imgħax ma
jiġix irreġistrat bħala mgħax (D.41), iżda bħala
tranżazzjoni f’valuta u depożiti (F.2) imqabbel mal-ħlas lura
ekwivalenti tal-ass relevanti li jnaqqas il-pretensjoni finanzjarja netta
tal-kreditur kontra d-debitur.
5.44       Meta mgħax ibbażat
fuq id-dovuti ma jitħallas meta jkun dovut, dan iwassal għal
arretrati ta' mgħax. Peress li dak li jiġi rreġistrat huwa
l-imgħax ibbażat fuq id-dovuti, l-arretrati fuq l-imgħax ma
jibdlux it-total tal-assi jew l-obbligazzjonijiet finanzjarji.
5.45       L-introjtu
tal-korporazzjonijiet jikkonsisti f’dividendi (D.421), prelevazzjonijiet ta’
introjtu minn kważikorporazzjonijiet (D.422), qligħ investit
mill-ġdid fuq investiment dirett barrani, (D.43) u qligħ miżmum
ta' intrapriżi domestiċi. L-effett tat-tranżazzjoni finanzjarja
kontroparti fil-każ ta’ qligħ investit mill-ġdid huwa li
l-introjtu mill-proprjetà jerġa' jiġi investit fl-intrapriża
tal-investiment dirett.
5.46       Id-dividendi huma
rreġistrati bħala introjtu tal-investiment meta l-ishma jibdew
jiġu kkwotati bħala eksdividend. Dan japplika wkoll għal
prelevamenti ta’ introjtu minn kważikorporazzjonijiet. Fil-każ ta’
dividendi jew prelevamenti straordinarjament kbar li ma jsegwux il-linja
tal-esperjenza riċenti tal-ammont ta' introjtu disponibbli
għad-distribuzzjoni fost is-sidien ta' korporazzjoni, issir
reġistrazzjoni differenti. Distribuzzjoni eċċessiva ta’ dan
it-tip tiġi rreġistrata bħala prelevament tal-ekwità fil-kont
finanzjarju u mhux bħala introjtu mill-investiment.
5.47       L-introjtu mill-proprjetà
riċevibbli minn fondi tal-investiment, nett ta' parti tal-kostijiet ta'
ġestjoni, u mogħtija lill-azzjonijisti, anke jekk mhuwiex distribwit,
għandu jiġi rreġistrat fl-introjtu mill-proprjetà b’entrata
kontroparti fil-kont finanzjarju taħt l-ishma jew l-unitajiet ta’ fondi
tal-investiment. L-effett huwa li l-introjtu mogħti lill-azzjonisti, li
iżda ma jkunx ġie distribwit, jiġi ttrattat bħala investiment
mill-ġdid fil-fond.
5.48       L-introjtu
mill-investiment jiġi attribwit lit-titulari tal-polza tal-assikurazzjoni
(D.44), lit-titulari ta' intitolamenti tal-pensjoni, u lit-titulari ta' ishma
tal-fondi ta' investiment. Ikun xi jkun l-ammont li attwalment jiġi
distribwit mill-korporazzjoni tal-assikurazzjoni, mill-fond tal-pensjoni jew
mill-fond tal-investiment, l-ammont sħiħ tal-introjtu
mill-investiment li jkun iddaħħal mill-korporazzjoni assikurattiva
jew mill-fond jiġi rreġistrat bħala distribwit lit-titulari
tal-polza jew lit-titulari tal-ishma. L-ammont li ma jiġix attwalment
distribwit jiġi rreġistrat fil-kont finanzjarju bħala
investiment mill-ġdid.
Iż-żmien
tar-reġistrazzjoni
5.49       It-tranżazzjonijiet
finanzjarji u t-tranżazzjonijiet kontroparti tagħhom jiġu
rreġistrati fl-istess mument.
5.50       Meta l-kontroparti ta’
tranżazzjoni finanzjarja tkun tranżazzjoni mhux finanzjarja, it-tnejn
li huma jiġu rreġistrati fil-mument meta sseħħ
it-tranżazzjoni mhux finanzjarja. Pereżempju, fil-każ ta'
bejgħ ta' oġġetti jew servizzi li jwasslu għal kreditu
kummerċjali, din it-tranżazzjoni finanzjarja tiġi
rreġistrata meta jkunu saru l-entrati fil-kont mhux finanzjarju relevanti,
meta tiġi ttrasferita s-sjieda tal-oġġetti jew meta jiġi
pprovdut is-servizz.
5.51       Meta l-kontroparti ta'
tranżazzjoni finanzjarja tkun tranżazzjoni finanzjarja, hemm tliet
possibiltajiet:
a)      Jekk iż-żewġ
tranżazzjonijiet ikun tranżazzjonijiet fi flus kontanti jew mezzi
oħra ta’ ħlas: jiġu rreġistrati fil-mument tal-ewwel
ħlas;
b)      Jekk waħda biss
miż-żewġ tranżazzjonijiet finanzjarji tkun
tranżazzjoni fi flus kontanti jew mezzi oħra ta’ ħlas: jiġu
rreġistrati fil-mument li jsir il-ħlas; u
c)      Jekk l-ebda waħda
miż-żewġ tranżazzjonijiet finanzjarji ma tkun
tranżazzjoni fi flus kontanti jew mezzi oħra ta’ ħlas: jiġu
rreġistrati fil-mument meta sseħħ l-ewwel tranżazzjoni
finanzjarja.
Kont finanzjarju abbażi ta’
‘mingħand min għal għand min’
5.52       Il-kont finanzjarju
‘mingħand min għal għand min’ jew il-kont finanzjarju skont
id-debitur/kreditur huwa estensjoni tal-kont finanzjarju mhux konsolidat. Dan
huwa preżentazzjoni bi tliet dimensjonijiet tat-tranżazzjonijiet
finanzjarji fejn jintwerew iż-żewġ partijiet fi
tranżazzjoni, flimkien man-natura tal-istrument finanzjarju li jkun
suġġett għat-tranżazzjoni.
Din il-preżentazzjoni tipprovdi informazzjoni
dwar ir-relazzjoni bejn id-debitur u l-kreditur u hija konsistenti mal-karta
tal-bilanċ finanzjarju 'mingħand min għal għand min'.
L-ebda informazzjoni mhi pprovduta dwar l-unitajiet istituzzjonali li lilhom
ikunu nbiegħu jew li mingħandhom ikunu nxtraw l-assi finanzjarji. Dan
japplika wkoll għat-tranżazzjonijiet korresondenti
fl-obbligazzjonijiet. Il-kont finanzjarju ‘mingħand min għal
għand min' huwa magħruf ukoll bħala l-matriċi tal-fluss
tal-fondi.
5.53       Abbażi tal-prinċipju
tal-kontabbiltà b’entrata kwadruppla, kont finanzjarju ‘mingħand min
għal għand min’ għandu tliet dimensjonijiet: il-kategorija
tal-istrument finanzjarju, is-settur tad-debitur, u s-settur tal-kreditur. Kont
finanzjarju ‘mingħand min għal għand min’ jirrikjedi tabelli bi
tliet dimensjonijiet li jkopru d-diżaggregazzjoni skont l-istrument
finanzjarju, id-debitur u l-kreditur. Tabelli ta’ dan it-tip juru
t-tranżazzjonijiet finanzjarji interklassifikati skont is-settur
tad-debitur u s-settur tal-kreditur kif murija fit-Tabella 5.1.
5.54       It-tabella
għall-kategorija tal-istrument finanzjarju titoli tad-dejn turi li,
bħala riżultat tat-tranżazzjoniijiet fil-perjodu referenzjarju,
it-titoli tad-dejn akkwistati, nett mit-tneħħijiet, mill-unitajiet
domestiċi u minn istituzzjonijiet mhux intiżi għall-profitt li
jservu l-unitajiet domestiċi (275) jirrappreżentaw pretensjonijiet
fuq korporazzjonijiet mhux finanzjarji (65), korporazzjonijiet finanzjarji
(43), il-gvern ġenerali (124), u l-bqija tad-dinja (43). It-tabella turi
li, bħala riżultat tat-tranżazzjonijiet fil-perjodu
referenzjarju, il-korporazzjonijiet mhux finanzjarji ġarrbu, nett
mit-tifdijiet, obbligazzjonijiet fl-għamla ta' titolu tad-dejn ta' 147:
l-obbligazzjonijiet tagħhom f'din l-għamla lejn korporazzjonijiet
oħra mhux finanzjarji żdiedu bi 30, lejn il-korporazzjonijiet
finanzjarji bi 23, lejn il-gvern ġenerali b’5, lejn l-unitajiet
domestiċi u l-istitutzzjonijiet mhux intiżi għall-profitt li
jservu l-unitajiet domestiċi b’65 u lejn il-bqija tad-dinja b’24. L-ebda
titoli tad-dejn ma nħarġu mill-unitajiet domestiċi jew
mill-istituzzjonijiet mhux intiżi għall-profitt li jservuhom.
Minħabba l-preżentazzjoni konsolidata tal-bqija tad-dinja, l-ebda
tranżazzjonijiet ma jintwerew bejn l-unitajiet istituzzjonali mhux
residenti. Tabelli simili jistgħu jiġu kkompilati
għall-kategoriji tal-istrumenti finanzjarji kollha.
Tabella 5.1: Kont finanzjarju abbażi
ta’ ‘mingħand min għal għand min’ fil-każ tat-titoli
tad-dejn
 Settur tad-debitur   Settur tal-kreditur || Tiġrib nett ta’ titoli tad-dejn minn
 Korporazzjonijiet mhux finanzarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Il-gvern ġenerali || L-unitajiet domestiċi u l-istituzzjonijiet mhux intiżi għall-profitt li jservuhom || L-eknomiija nazzjonali || Il-bqija tad-dinja || Totali
 Akkwist nett ta’ titoli tad-dejn minn || Korporazzjonijiet mhux finanzarji || 30 || 11 || 67 ||   || 108 || 34 || 142
 Korporazzjonijiet finanzjarji || 23 || 22 || 25 ||   || 70 || 12 || 82
 Il-gvern ġenerali || 5 || 2 || 6 ||   || 13 || 19 || 32
 L-unitajiet domestiċi u l-istituzzjonijiet mhux intiżi għall-profitt li jservuhom || 65 || 43 || 124 ||   || 232 || 43 || 275
 L-eknomiija nazzjonali || 123 || 78 || 222 ||   || 423 || 108 || 531
 Il-bqija tad-dinja || 24 || 28 || 54 ||   || 106 ||   || 106
 Totali || 147 || 106 || 276 ||   || 529 || 108 || 637
5.55       Il-kont finanzjarju
‘mingħand min għal għand min’ jippermetti analiżi ta’ min
qiegħed jiffinanzja lil min, x’ammont huwa involut u permezz ta' liema ass
finanzjarju. Dan jipprovdi t-tweġibiet għal mistoqsijiet bħal:
a)      X’inhuma s-setturi kontroparti tal-assi
finanzjarji akkwistati netti jew tal-obbligazzjonijiet imġarrba netti minn
settur istituzzjonali?
b)      Liema korporazzjonijiet
jipparteċipaw magħhom is-settur tal-gvern ġenerali?
c)      X’ammonti ta’ titoli tad-dejn jakkwistaw
(netti mit-tneħħijiet) is-setturi residenti u l-bqija tad-dinja, li
nħarġu (netti mit-tifdijiet) mill-gvern ġenerali,
il-korporazzjonijiet finanzjarji u mhux finanzjarji, u l-bqija tad-dinja?
KLASSIFIKA FID-DETTALL
TAT-TRANŻAZZJONIJIET FINANZJARJI SKONT IL-KATEGORIJA
Id-definizzjonijiet u d-deskrizzjonijiet li
ġejjin jirrigwardjaw l-istrumenti finanzjarji. Meta tranżazzjoni
tiġi rreġistrata, il-kodiċi li tintuża hija F. Meta
l-livell jew il-pożizzjoni ta' stokk li fuqu jkun imsejjes ass jew
obbligazzjoni jiġi rreġistrat, il-kodiċi tkun AF.
Deheb monetarju u drittijiet
speċjali ta' prelevament (F.1)
5.56       Il-kategorija deheb monetarju u
drittijiet speċjali ta’ prelevament (SDRs) (F.1) tikkonsisti
f’żewġ sottokategoriji:
a)      Deheb monetarju (F.11); u
b)      Drittijiet ta' prelevament speċjali
(SDRs) (F.12).
Deheb monetarju (F.11)
Definizzjoni
5.57       Id-deheb moneterju huwa deheb
li għandhom titolu għalih l-awtoritajiet monetarji u li jinżamm
f'assi ta' riżerva.
Dan jinkludi ingotti tad-deheb, u kontijiet
f’deheb mhux allokat ma' nonresidenti li jagħtu titolu għal
pretensjoni ta’ kunsinna deheb.
5.58       L-awtoritajiet monetarji
jinkludu l-bank ċentrali u l-istituzzjonijiet tal-gvern ċentrali li
jwettqu operazzjonijiet li normalment huma attribwiti għall-bank
ċentrali. Dawn l-operazzjonijiet jinkludu l-ħruġ tal-valuta
monetarja, iż-żamma u l-ġestjoni ta’ assi ta’ riżerva u
l-operazzjoni tal-fondi ta’ stabbilizzazzjoni tal-kambju.
5.59       Suġġett
għall-kontroll effettiv tal-awtoritajiet monetarji jfisser li:
a)      l-entitajiet residenti jistgħu
jagħmlu tranżazzjonijiet f’dawn il-pretensjonijiet ma' nonresidenti
biss bil-kundizzjonijiet speċifikati mill-awtoritajiet monetarji jew
bl-approvazzjoni espressa tagħhom; u
b)      L-awtoritajiet monetarji għandhom
aċċess, fuq talba, għal dawn il-pretensjonijiet fuq
in-nonresidenti biex dawn jissodisfaw il-bilanċ tal-bżonnijiet ta’
ħlasijiet finanzjarji u għanijiet relatati oħrajn; u
c)      Hemm liġi preċedenti jew
arranġament ieħor ta’ natura li torbot li jikkonferma dan ir-rwol ta’
aġent tar-resident.
5.60       Id-deheb monetarju kollu hu
inkluż fl-assi ta’ riżerva jew jinżamm minn organizzazzjonijiet
finanzjarji internazzjonali. Il-komponenti tiegħu huma:
a)      Ingotti tad-deheb (inkluż deheb
monetarju miżmum f’kontijiet ta’ deheb allokat); u
b)      Kontijiet ta’ deheb mhux allokat ma’
nonresidenti.
5.61       L-ingotti tad-deheb
inklużi fid-deheb monetarju huma l-uniku ass finanzjarju li għalih
m'hemmx obbligazzjoni kontroparti. Minbarra ingotti proprji ta’ purezza ta’
talanqas 995 parti għal kull 1000, dan jieħu l-għamla wkoll ta’
muniti jew bċejjeċ tal-istess purezza. L-ingotti tad-deheb li ma
jinżammux f’assi ta’ riżerva huma ass mhux finanzjarju u huma inklużi
fid-deheb mhux monetarju.
5.62       Il-kontijiet f’deheb allokat
jipprovdu s-sjieda ta’ biċċa deheb speċifika. Is-sjieda
tad-deheb tinżamm mill-entità li tiddepożitah f'post sikur. Dawn
il-kontijiet tipikament joffru faċilitajiet ta’ bejgħ,
ħażna u xiri. Meta l-kontijiet f’deheb allokat jinżammu bħala
ass ta’ riżerva, dawn jiġu kklassifikati bħala deheb monetarju,
u allura jkunu ass finanzjarju. Meta ma jinżammux bħala assi
riżervati, il-kontijiet f’deheb allokat jirrappreżentaw sjieda ta'
kommodità, jiġifieri deheb mhux monetarju.
5.63       F’kuntrast mal-kontijiet
f’deheb allokat, il-kontijiet f’deheb mhux allokat jirrappreżentaw
pretensjoni kontra l-operatur tal-kont sabiex jikkunsinja d-deheb. Meta
l-kontijiet f’deheb mhux allokat jinżammu bħala ass ta’ riżerva,
dawn jiġu kklassifikati bħala deheb monetarju, u allura jkunu ass
finanzjarju. Il-kontijiet f’deheb mhux allokat li ma jinżammux bħala
assi ta' riżerva huma kklassifikati bħala depożiti.
5.64       It-tranżazzjonijiet
f’deheb monetarju jikkonsistu l-aktar f'bejgħ u xiri ta' deheb monetarju
fost l-awtoritajiet monetarji jew ċerti organizzazzjonijiet finanzjarji
internazzjonali. Ma jistax ikun hemm tranżazzjonijiet f’deheb monetarju li
jinvolvu unitajiet istituzzjonali għajr dawk. Ix-xiri ta’ deheb monetarju
jiġi rreġistrat fil-kontijiet finanzjarji tal-awtoritajiet monetarji
bħala żieda fl-assi finanzjarji u l-bejgħ jiġi
rreġistrat bħala tnaqqis fl-assi finanzjarji. L-entrati kontroparti
jiġu rreġistrati rispettivament bħala tnaqqis fl-assi
finanzjarji jew żieda fl-assi finanzjarji tal-bqija tad-dinja.
5.65       Jekk l-awtoritajiet monetarji
jżidu deheb mhux monetarju mat-titoli tagħhom ta’ deheb monetarju
(pereżempju, billi jixtru deheb mis-suq), jew jirrilaxxaw deheb monetarju
mit-titoli tagħhom għal għanijiet mhux monetarji (pereżempju,
billi jbiegħuh fis-suq), jitqiesu li jkunu immonetizzaw jew iddemonetizzaw
id-deheb, rispettivament. Il-monetizzazzjoni jew id-demonetizzazzjoni tad-deheb
ma twassalx għal entrati fil-kontijiet finanzjarji, iżda għal
entrati fil-bidliet l-oħrajn fil-volum tal-kont tal-assi bħala bidla
fil-klassifika tal-assi jew l-obbligazzjonijiet, jiġifieri
l-klassifikazzjoni mill-ġdid tad-deheb minn oġġett ta' valur
(AN.13) għal deheb monetarju. (AF.11) (Paragrafu 6.22-6.24).
Id-demonetizzazzjoni tad-deheb hija klassifika mill-ġdid tad-deheb
monetarju għal oġġett ta’ valur.
5.66       Depożiti, titoli u self
denominat f'deheb huma trattati bħala assi finanzjarji għajr id-deheb
monetarju u huma kklassifikati flimkien ma' assi finanzjarji simili fil-valuta
barranija fil-kategorija xierqa. It-tpartit tad-deheb huwa forma ta’ ftehimiet
tax-xiri mill-ġdid tat-titoli (repos) li jinvolvu jew deheb monetarju
inkella deheb mhux monetarju. Dawn jimplikaw l-iskambju ta’ deheb ma’
depożitu bi ftehim li t-tranżazzjoni titreġġa' lura f'data
futura li jkun sar qbil dwarha bi prezz tad-deheb maqbul. B'segwiment
tal-prattika ġenerali għar-reġistrazzjoni
tat-tranżazzjonijiet mreġġa' lura, min jieħu d-deheb ma
jirreġistrax id-deheb fil-karta tal-bilanċ tiegħu, filwaqt li
min jipprovdi d-deheb ma jneħħix id-deheb mill-karta tal-bilanċ
tiegħu. It-tpartit tad-deheb jiġi rreġistrat bħala self
ikkollateralizzat miż-żewġ partijiet, fejn il-kollateral ikun
id-deheb. It-tpartit tad-deheb monetarju jsir bejn l-awtoritajiet monetarji jew
bejn l-awtoritajiet monetarji u partijiet oħra, filwaqt li t-tpartit
tad-deheb mhux monetarju jikkonsisti fi tranżazzjonijiet simili iżda
mingħajr l-involviment tal-awtoritajiet monetarji.
5.67       Is-self tad-deheb jikkonsisti
fil-kunsinja tad-deheb għal perjodu partikolari ta’ żmien. Bħal
ma jiġri fi tranżazzjonijiet mraġġa’ lura oħrajn,
is-sjieda legali tad-deheb tiġi ttrasferita, iżda r-riskji u
l-benefiċċji tal-bidliet fil-prezz tad-deheb jibqgħu fuq min
isellef. Min jissellef id-deheb spiss juża dawn it-tranżazzjonijiet
biex ikopri l-bejgħ tiegħu lil partijiet terzi fi żminijiet meta
jkun hemm nuqqas ta’ deheb. Jitħallas dritt lis-sid oriġinali talli
jintuża d-deheb, u dan jinħadem fuq il-valur tal-ass li fuqu
tissejjes it-tranżazzjoni u fuq it-tul ta’ żmien
tat-tranżazzjoni li titreġġa' lura.
5.68       Id-deheb moneterju huwa ass
finanzjarju; id-drittijiet tas-self tad-deheb huma għalhekk ħlasijiet
biex ass finanzjarju jitqiegħed għad-dispożizzjoni ta' unità
istituzzjonali oħra. Id-drittijiet assoċjati mas-self ta’ deheb
monetarju huma ttrattati bħala mgħax. Dan japplika wkoll bħala
konvenzjoni ta’ simplifikazzjoni għad-drittijiet mħallsa fuq self ta’
deheb mhux monetarju.
SDRs (F.12)
Definizzjoni
5.69       SDRs huma assi ta’ riżerva
internazzjonali maħluqa mill-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF) u li jiġu
allokati lill-membri tiegħu bħala suppliment għall-assi ta'
riżerva eżistenti.
5.70       Id-Dipartiment tal-SDR tal-IMF
jamministra l-assi ta' riżerva billi jalloka l-SDRs fost il-pajjiżi
membri tal-IMF u ċerti aġenziji internazzjonali, li flimkien
jissejħu l-parteċipanti.
5.71       Il-ħolqien tal-SDRs
permezz tal-allokazzjoni tagħhom, u t-terminazzjoni tagħhom permezz
ta’ kanċellazzjonijiet, huma tranżazzjonijiet. L-allokazzjonijiet
tal-SDRs huma rreġistrati gross bħala akkwist ta’ ass fil-kontijiet
finanzjarji tal-awtoritajiet monetarji tal-parteċipant individwali, u
bħala tiġrib ta' obbligazzjoni mill-bqija tad-dinja.
5.72       L-SDRs jinżammu
esklussivament minn titulari uffiċjali, li huma l-banek ċentrali u
ċerti aġenziji internazzjonali, u huma trasferibbli fost il-parteċipanti
u titulari uffiċjali oħrajn. It-titoli tal-SDRs jirrappreżentaw
il-jedd assikurat u bla kundizzjoni ta’ kull titulari li jakkwista assi ta’
riżerva oħrajn, speċjalment tal-kambju f'munita barranija, minn membri
oħra tal-IMF.
5.73       L-SDRs huma assi
b’obbligazzjonijiet imqabbla, iżda l-assi jirrappreżentaw
pretensjonijiet fuq il-parteċipanti b’mod kollettiv u mhux fuq l-IMF.
Parteċipant jista’ jbiegħ it-titoli SDR tiegħu kollha jew xi
wħud minnhom lil parteċipant ieħor u bi tpattija jirċievi
assi oħra ta' riżerva, partikolarment fl-għamla ta' kambju ta'
munita barranija.
Valuta u depożiti (F.2)
Definizzjoni
5.74       Il-valuta u d-depożiti
huma l-valuta ta’ flus fiċ-ċirkulazzjoni u d-depożiti, kemm
fil-valuta nazzjonali kif ukoll f’valuti barranin.
5.75       Hemm tliet sottokategoriji ta’
tranżazzjonijiet finanzjarji:
a)      Valuta (F.21);
b)      Depożiti trasferibbli (F.22); u
c)      Depożiti oħrajn (F.29).
Valuta (F.21)
Definizzjoni
5.76       Valuta hija l-karti tal-flus u
l-muniti li jinħarġu jew jiġu awtorizzati mill-awtoritajiet
monetarji.
5.77       Il-valuta tinkludi:
a)      Karti tal-flus u muniti maħruġa
mill-awtoritajiet monetarji residenti bħala valuta nazzjonali
f’ċirkulazzjoni miżmuma mir-residenti u min-nonresidenti; u
b)      Karti tal-flus u muniti maħruġa
minn awtoritajiet monetarji nonresidenti bħala valuti barranin
fiċ-ċirkolazzjoni u miżmuma mir-residenti.
5.78       Valuta ma tinkludix:
a)      Karti tal-flus u muniti li mhumiex
fiċ-ċirkulazzjoni, pereżempju l-istokk fil-bank ċentrali
tal-karti tal-flus tiegħu stess jew ta' ħażniet ta' karti
tal-flus ta' emerġenza; u
b)      Muniti kommemorattivi li mhux soltu
jintużaw biex isiru ħlasijiet bihom. Dawn jiġu kklassifikati
bħala oġġetti ta’ valur.
Kaxxa 5.2: Valuta maħruġa
mill-Ewrosistema
B.5.2.1 Il-karti tal-flus u l-muniti tal-euro
maħruġa mill-Ewrosistema huma l-valuta domestika tal-Istati Membri
tal-UE fiż-żona tal-euro. Minkejja li hija trattata bħala valuta
domestika, it-titolu tal-valuta euro mir-residenti ta' kull Stat Membru
parteċipant huwa obbligazzjoni tal-bank ċentrali nazzjonali residenti
sal-punt biss tas-sehem nozzjonali tiegħu fil-ħruġ totali,
abbażi ta' sehemu fil-kapital tal-BĊE. Konsegwenza ta’ dan hija li,
fiż-żona euro, mill-perspettiva nazzjonali, parti mit-titoli
tar-residenti tal-valuta domestika taf tkun pretensjoni finanzjarja ta’
nonresidenti.
B5.2.2. Il-valuta maħruġa
mill-Ewrosistema tkopri il-karti tal-flus u l-muniti. Il-karti tal-flus
jinħarġu mill-Ewrosistema; il-muniti jinħarġu
mill-gvernijiet ċentrali taż-żona euro, minkejja li
b’konvenzjoni dawn huma trattati bħala obbligazzjonijiet tal-banek
ċentrali nazzjonali li bħala kontroparti għandhom titolu ta'
pretensjoni nozzjonali fuq il-gvern ġenerali. Il-karti tal-flus u l-muniti
tal-euro jistgħu jinżammu mir-residenti taż-żona euro jew
minn nonresidenti taż-żona euro.
Depożiti (F.22 u (F.29)
Definizzjoni
5.79       Id-depożiti huma kuntratti
standardizzati u mhux negozjabbli mal-pubbliku kollu kemm hu, offruti minn
korporazzjonijiet li jaċċettaw id-depożiti u, f’xi
każijiet, mill-gvern ċentrali bħala d-debituri, u li jippermettu
t-tqegħid u l-prelevament sussegwenti tal-ammont prinċipali
mill-kreditur. Id-depożiti normalment jinvolvu li d-debitur jagħti
lura l-ammont prinċipali kollu lill-investitur.
Depożiti trasferibbli (F.22)
Definizzjoni
5.80       Depożiti trasferibbli huma
depożiti skambjabbli ma’ valuta fuq talba u flus bi flus u li jistgħu
jintużaw direttament biex bihom isir ħlas b'ċekk, draft, ordni
ġiro, debitu jew kreditu dirett jew xi faċilità oħra ta'
ħlas dirett, bla penali jew ristrezzjonijiet.
5.81       Depożiti trasferibbli
fil-biċċa l-kbira tagħhom jirrappreżentaw obbligazzjonijiet
ta' korporazzjonijiet residenti, li f'xi każijiet ikunu gvernijiet
ċentrali, u unitajiet istituzzjonali nonresidenti li jaċċettaw
id-depożiti. Id-depożiti trasferibbli jinkludu:
a)      Pożizzjonijiet interbankarji bejn
l-istituzzjonijiet finanzjarji monetarji;
b)      Depożiti miżmuma mill-bank
ċentrali minn korporazzjonijiet li jaċċettaw id-depożiti
f’eċċess tal-ammonti ta’ riżervi li huma obbligati li
jżommu, u li jistgħu jużaw bla twissija jew ristrezzjoni;
c)      Depożiti li istituzzjonijiet
finanzjarji monetarji oħra jġarrbu viżavì l-bank ċentrali
fl-għamla ta' kontijiet f'deheb mhux allokat li jkun deheb mhux monetarju,
kif ukoll id-depożiti korrespondenti fl-għamla ta' kontijiet
f'metalli prezzjużi.
d)      Depożiti ta' munita barranija skont
arranġamenti ta' tpartit; u
e)      Il-pożizzjoni ta’ riżerva
tal-IMF li tifforma l-‘porzjon ta' riżerva', jiġifieri l-SDR jew
l-ammonti f'valuta barranija li pajjiż membru jista' jiġbed mill-IMF
fi żmien qasir, u pretensjonijiet oħra fuq l-IMF li huma disponibbli
minnufih għall-pajjiż membru li jkun, inkluż is-self
tal-pajjiż rapportatur lill-IMF skont l-Arranġamenti Ġenerali
tat-Tislif (GAB) u l-Arranġementi l-Ġodda tat-Tislif (NAB).
5.82       Kontijiet ta' depożiti
trasferibbli jista' jkollhom faċilitajiet għal overdraft. Jekk isir
overdraft fuq il-kont, il-prelevament sa zero jkun prelevament ta’
depożitu, u l-ammont tal-overdraft ikun għoti ta’ self.
5.83       Is-setturi
kollha u l-bqija tad-dinja jistgħu jkunu titulari ta’ depożiti
trasferibbli.
5.84       Depożiti trasferibbli
jistgħu jinqasmu skont il-valuta f’depożiti trasferibbli denominati
fil-valuta domestika u f’valuti barranin.
Depożiti oħra (F.29)
Definizzjoni
5.85       Depożiti oħra jfissru
depożiti oħra għar id-depożiti trasferibbli. Depożiti
oħra ma jistgħux jintużaw biex isiru ħlasijiet ħlief
meta jimmaturaw jew wara perjodu maqbul ta’ twissija, u m’humiex skambjabbli
ma' valuta jew depożiti trasferibbli bla restrizzjonijiet jew penali
sinifikanti.
5.86       Depożiti oħrajn
jinkludu:
a)      Depożiti abbażi
taż-żmien, li huma depożiti li ma jkunux disponibbli minnufih,
iżda malli jimmaturaw kif ikun miftiehem. Id-disponibbiltà tagħhom
hija suġġetta għal terminu fiss jew ikunu jistgħu jinfdew
bi twissija ta' prelevament. Dawn jinkludu wkoll depożiti mal-banek
ċentrali li jkunu miżmuma minn korporazzjonijiet li
jaċċettaw id-depożiti bħala riżervi obbligatorji
sal-punt li d-depożitaturi ma jkunux jistgħu jużawhom bla
twissija jew ristrezzjoni;
b)      Depożiti tat-tfaddil, kotba tat-tfaddil,
ċertifikati tat-tfaddil mhux negozjabbli jew ċertifikati
tad-depożiti mhux negozjabbli;
c)      Depożiti li jirriżultaw minn
skema jew kuntratt tat-tfaddil. Dawn id-depożiti spiss jinvolvu obbligu
fuq il-parti tad-depożitatur li jeffettwa ħlasijiet regolari tul
perjodu ta’ żmien partikolari, u l-kapital imħallas u l-imgħax
ibbażat fuq id-dovuti ma jsirux disponibbli sakemm jiskadi perjodu fiss
ta' żmien. Dawn id-depożiti ġieli jiġu kkombinati
mal-ħruġ, fi tmiem il-perjodu tat-tfaddil, ta’ self li jkun proporzjonat
għat-tfaddil akkumulat, bil-għan li jinxtara jew jinbena bini;
d)      Xhieda ta' depożitu maħruġ
b'assoċjazzjonijiet mat-tfaddil jew is-self, soċjetajiet tal-bini,
unjonijiet tal-kreditu, u organizzazzjonijiet oħra simili, li xi kultant
jissejħu ishma; li jistgħu jinfdew fuq talba jew bi twissija
relattivament qasira, iżda li ma jkunux trasferibbli;
e)      Ħlasijiet marġinali ripagabbli
marbuta ma’ derivattivi finanzjarji li huma obbligazzjonijiet
tal-istituzzjonijiet finanzjarji monetarji;
f)       Ftehimiet ta’ xiri mill-ġdid
(repos) fuq medda ta’ żmien qasir li huma obbligazzjonijiet
tal-istituzzjonijiet finanzjarji monetarji; u
g)      Obbligazzjonijiet lejn l-IMF li huma
komponenti ta' riżervi internazzjonali u li mhumiex evidenzjati b’self;
dawn jikkonsistu fl-użu ta' Fond ta' kreditu fi ħdan il-Kont
tar-Riżorsi Ġenerali tal-IMF; dan ikejjel l-ammont ta' munita ta'
membru mal-IMF li l-membru huwa obbligat li jixtri mill-ġdid.
5.87       Depożiti oħra ma
jinkludux ċertifikati negozjabbli ta’ depożiti u ċertifikati ta’
tfaddil negozjabbli. Dawn huma kklassifikati taħt titoli tad-dejn (AF.3).
5.88       Depożiti oħra
jistgħu jinqasmu skont il-valuta f’depożiti oħra denominati
fil-valuta domestika u f’valuti barranin.
Titoli tad-dejn (F.3)
Definizzjoni
5.89       It-titoli tad-dejn huma
strumenti finanzjarji negozjabbli li jservu ta' xhieda ta' dejn.
Il-fatturi ewlenin tat-titoli tad-dejn
5.90       It-titoli tad-dejn
għandhom il-karatteristiċi li ġejjin:
a)      Data tal-ħruġ li fiha
jinħareġ it-titolu tad-dejn;
b)      Prezz tal-ħruġ li bih l-investituri
jixtru t-titoli tad-dejn meta jinħarġu l-ewwel darba;
c)      Data ta’ tifdija jew tal-maturità, li
fiha jkun dovut il-ħlas lura finali skedat kuntrattwalment
tal-prinċipal;
d)      Prezz tat-tifdija jew valur attwali, li
huwa l-ammont li għandu jitħallas mill-emittent lit-titulari
fil-maturità ;
e)      Maturità oriġinali, li hija
l-perjodu mill-ħruġ sal-ħlas finali skedat kuntrattwalment;
f)       Maturità reżidwa jew li jibqa’, li
hija l-perjodu mid-data referenzjarja sal-ħlas finali skedat
kuntrattwalment;
g)      Rata tal-kupun li l-emittent iħallas
lit-titulari tat-titoli tad-dejn; il-kupun jista’ jkun fiss tul il-ħajja
tat-titolu tad-dejn jew ivarja mal-inflazzjoni, ir-rati tal-imgħax, jew
il-prezzijiet tal-assi. Titoli tad-dejn bla kupun jew kontijiet ma' joffru
l-ebda interess b'kupun;
h)      Dati tal-kupun, li fihom l-emittent
iħallas il-kupun lit-titulari tat-titoli;
i)       Il-prezz tal-ħruġ, il-prezz
tat-tifdija, u r-rata tal-kupun jistgħu jkunu denominati (jew
imħallsa) jew fil-valuta nazzjonali inkella f’valuti barranin; u
j)       Ir-rata tal-kreditu tat-titoli tad-dejn,
li tivvaluta l-valur tal-kreditu ta’ ħruġ ta' titoli tad-dejn
individwali. Il-kategoriji tar-rati huma assenjati minn aġenziji
rikonoxxuti.
Fir-rigward tal-kategorija c) ta’ hawn fuq,
id-data tal-maturità taf taħbat mal-konverżjoni ta’ titolu tad-dejn
f’sehem. F’dan il-kuntest, il-konvertibbiltà tfisser li t-titulari jista’
jiskambja titolu tad-dejn mal-ekwità komuni tal-emittent. Skambjabilità tfisser
li t-titulari jista’ jibdel it-titolu tad-dejn ma’ ishma ta’ korporazzjoni
għajr l-emittent. Titoli perpetwi, li ma jkollhom l-ebda data
tal-maturità, huma kklassifikati bħala titoli tad-dejn.
5.91       It-titoli tad-dejn jinkludu
assi u obbligazzjonijiet finanzjarji li jistgħu jitfissru skont
klassifikazzjonijiet differenti – skont il-maturità, it-titolu u s-settur
tal-ħruġ u s-subsettur, il-valuta u t-tip ta’ rata tal-imgħax.
Klassifikazzjoni skont il-valuta u
l-maturità oriġinali
5.92       Tranżazzjonijiet
fit-titoli tad-dejn jinqasmu skont il-maturità oriġinali f'żewġ
sottokategoriji:
a)      Titoli tad-dejn fuq medda ta' żmien
qasir (F.31); u
b)      Titoli tad-dejn fuq medda ta' żmien
twil (F.32).
5.93       It-titoli tad-dejn jistgħu
jkunu denominati fil-valuta nazzjonali jew f’valuti barranin.
Diżaggregazzjoni ulterjuri tat-titoli tad-dejn denominati fil-valuti
barranin varji jafu jkunu xierqa u jvarjaw skont l-importanza relattiva
tal-valuti barranin individwali għal ekonomija.
5.94       It-titoli tad-dejn kemm bi
prinċipal kif ukoll b'kupun marbuta ma’ valuta barranija jiġu
kklassifikati bħala denominati f’dik il-valuta.
Klassifikazzjoni skont it-tip ta’ rata
tal-imgħax
5.95       It-titoli tad-dejn jistgħu
jiġu kklassifikati skont it-tip tar-rata tal-imgħax. Hemm tliet
gruppi ta' titoli tad-dejn distinti:
a)      Titoli tad-dejn b’rata tal-imgħax
fissa;
b)      Titoli tad-dejn b’rata tal-imgħax
varjabbli; u
c)      Titoli tad-dejn b’rata tal-imgħax
imħallta.
Titoli tad-dejn b’rata tal-imgħax
fissa
5.56       Titoli tad-dejn b’rata
tal-imgħax fissa jkopru:
a)      Titoli tad-dejn sempliċi, li
jinħarġu u jinfdew flus bi flus;
b)      Titoli tad-dejn maħruġa bi
skont jew bi primjum viżavì l-valur attwali tagħhom. Eżempji ta’
dawn huma t-treasury bills, il-karti kummerċjali, in-noti promissorji,
il-bill acceptances, il-bill endorsements, u ċ-ċertifikati
tad-depożitu;
c)      Bonds skontati ħafna li jkollhom
ħlasijiet tal-imgħax żgħar u li jinħarġu bi skont
konsiderevoli viżavì l-valur attwali tagħhom;
d)      Bonds bla kupun, li huma titoli tad-dejn
bi ħlas wieħed bla ħlasijiet bil-kupun. Il-bond tinbiegħ bi
skont viżavì l-valur attwali tagħha, u l-prinċipal
jitħallas lura fil-maturità jew xi drabi jinfeda f’porzjonijiet. Il-bonds
bla kupun jistgħu jinħolqu minn titoli tad-dejn b’rata fissa billi
‘jinqatgħu’ l-kupuni, jiġifieri, billi jiġu sseparati l-kupuni
mill-ħlas finali tal-prinċipal tat-titolu u mbagħad jiġu
kkumerċjati indipendentement;
e)      Il-Kummerċ Separat ta' Mgħax
Irreġistrat u Titoli Prinċipali (STRIPS), jew titoli tad-dejn
'stripped', li huma titoli li l-imgħaxijiet u l-porzjonijiet tal-pagament
prinċipali tagħhom ġew isseparati, jew ‘stripped’, u li allura
jistgħu mbagħad jinbiegħu separatament;
f)       It-titoli tad-dejn perpetwu,
eżerċitabbli (callable) u puttable, u t-titoli tad-dejn
b'dispożizzjoni ta' fond b'amortizzament progressiv;
g)      Bonds konvertibbli, li jistgħu, skont
l-għażla tat-titolari, jiġu konvertiti f'ekwità mill-emittent,
biex imbagħad f'dak il-punt jiġu kklassifikati bħala ishma; u
h)      Bonds skambjabbli, b’opzjoni inkorporata
għall-iskambju tat-titolu f’sehem f’korporazzjoni għajr dik
tal-emittent, li normalment tkun sussidjarja jew kumpanija li fiha l-emittent
ikun parti interessata, f'xi data futura u skont kundizzjonijiet maqbula.
5.97       Titoli tad-dejn b’rata
tal-imgħax fissa jinkludu wkoll titolu tad-dejn oħrajn bħal
bonds ta’ garanzija tal-ekwità, bonds subordinati, ishma ta’ preferenza mhux
parteċipanti li jħallsu introjtu fiss, li iżda ma jistipulawx
parteċipazzjoni fid-distribuzzjoni tal-valur residwu ta’ korporazzjoni
jekk din tiġi dissolta, u strumenti diskontinwati.
Titoli tad-dejn b’rata tal-imgħax
varjabbli
5.98       Titoli tad-dejn b’rata
tal-imgħax varjabbli jkollhom l-imgħax u/jew il-ħlasijiet
prinċipali marbuta ma’:
a)      Indiċi tal-prezzijiet
ġenerali fil-każ ta’ oġġetti u servizzi (bħal
indiċi tal-prezzijiet għall-konsumatur);
b)      Rata tal-imgħax; jew
c)      Prezz ta’ ass.
5.99       Titoli tad-dejn b’rata
tal-imgħax varjabbli normalment jiġu kklassifikati bħala titoli
tad-dejn fuq medda ta’ żmien twil, sakemm dawn ma jkollhomx maturità
oriġinali ta' sena jew anqas.
5.100     It-titoli tad-dejn
marbuta mal-prezzijiet tal-assi jew mal-inflazzjoni jinkludu dawk it-titoli
tad-dejn maħruġa bħala bonds marbuta mal-inflazzjoni u bonds
marbuta ma’ kommodità. Il-kupuni u/jew il-valur tat-tifdija ta' bond marbut ma'
kommodità huma marbuta mal-prezz ta' kommodità. It-titoli tad-dejn, li
l-imgħax fuqhom ikun marbut mar-rata tal-kreditu ta' riċevitur
tas-self ieħor, huma kklassifikati bħala titoli tad-dejn marbuta
mal-indiċi, peress li r-rati tal-kreditu ma jinbidlux b'mod kontinwu
b'rispons għall-kundizzjonijiet tas-suq.
5.101     Fil-każ ta' titoli tad-dejn
marbuta mar-rata tal-imgħax, l-imgħax nominali kuntrattwali u/jew
il-valur tat-tifdija huma varjabbli fir-rigward tal-valuta nazzjonali. Dak
in-nhar tal-ħruġ, l-emittent ma jistax ikun jaf il-valur tal-imgħax
u r-ripagamenti prinċipali.
Titoli tad-dejn b’rata tal-imgħax
imħallta
5.102     Titoli tad-dejn b’rata
tal-imgħax imħallta jkollhom kemm rata ta' kupun varjabbli u fissa
tul ħajjithom kif ukoll jiġu kklassifikati bħala titoli tad-dejn
b'rata tal-imgħax varjabbli. Dawn ikopru titoli tad-dejn li għandhom:
a)      Kupun fiss u kupun varjabbli fl-istess
waqt;
b)      Kupun varjabbli jew fiss sa punt ta’
referenza u mbagħad kupun varjabbli jew fiss minn dak il-punt ta'
referenza sad-data tal-maturità; jew
c)      Ħlasijiet bil-kupun li huma ffissati
minn qabel tul ħajjet it-titoli tad-dejn, li iżda mhumiex kostanti
mal-medda taż-żmien. Dawn jissejħu titoli tad-dejn
imtarrġa.
Skjeramenti privati
5.103     It-titoli tad-dejn jinkludu
wkoll skjeramenti privati. L-iskjeramenti privati jinvolvu emittent li
jbiegħ it-titoli tad-dejn direttament lil għadd żgħir ta'
investituri. Il-valur tal-kreditu tal-emittenti ta’ dawk it-titoli tad-dejn
tipikament ma jiġix ivvalutat mill-aġenziji tar-rati tal-kreditu, u
t-titoli ġeneralment ma jinbiegħux jew jingħataw prezz
ġdid, biex b'hekk is-suq sekondarju ma jkunx profond. Madankollu,
il-biċċa l-kbira tal-iskjeramenti privati jissodisfaw il-kriterju
tan-negozjabbiltà u huma kklassifikati bħala titoli tad-dejn.
Titolizzazzjoni
Definizzjoni
5.104     It-titolizzazzjoni hija l-ħruġ
tat-titoli tad-dejn li għalih il-kupuni jew il-ħlasijiet
prinċipali huma appoġġjati minn assi speċifiċi jew
minn flussi tal-introjtu futuri. Għadd ta’ assi jew flussi tal-introjtu
futuri jistgħu jiġi titolizzati; dawn jinkludu fost oħrajn, self
fuq ipoteki residenzjali u kummerċjali; self tal-konsumatur; self
korporattiv, self mill-gvern; kuntratti ta' assigurazzjoni; derivattivi
tal-kreditu; u d-dħul futur.
5.105     It-titolizzazzjoni tal-assi jew
tal-flussi tal-introjtu futuri kienu innovazzjoni finanzjarja importanti li
wasslet għall-ħolqien u l-użu estensiv ta' koporazzjonijiet
finanzjarji ġodda għall-iffaċilitar tal-ħolqien,
it-tqegħid fis-suq, u l-ħruġ tat-titoli tad-dejn.
It-titolizzazzjoni ngħatat spinta minn konsiderazzjonijiet differenti.
Fil-każ tal-korporazzjonijiet dawn jinkludu: finanzjament irħas minn
dak disponibbli permezz tal-faċilitajiet bankarji; it-tnaqqis
fir-rekwiżiti kapitali regolatorji; it-trasferiment ta' tipi varji ta'
riskju bħar-riksju tal-kreditu jew ir-riskju tal-assigurazzjoni, u
d-diversifikazzjoni tas-sorsi ta' finanzjament.
5.106     L-iskemi tat-titolizzazzjoni
jvarjaw fi ħdan u tul is-swieq tat-titoli tad-dejn. Dawn l-iskemi
jistgħu jinġabru fi tliet tipi wiesa':
a)
b)      Korporazzjoni finanzjarja involuta
fit-titolizzazzjoni tal-assi u t-trasferiment tal-assi li jipprovdu kollaterali
mit-titular oriġinali, magħruf bħala bejgħ veru; u
c)      L-iskemi tat-titolizzazzjoni
jinvolvu korporazzjoni finanzjarja involuta fit-titolizzazzjoni tal-assi u
t-trasferiment ta' riskju tal-kreditu biss, bl-użu ta’ swaps ta'
inadempjenza tal-kreditu (CDS) – is-sid oriġinali jżomm l-assi,
iżda jgħaddi r-riskju tal-kreditu lil ħaddieħor. Din
tissejjaħ titolizzazzjoni sintetika.
5.107     B’riferenza għall-iskema
ta’ titolizzazzjoni (a), korporazzjoni tat-titolizzazzjoni tinħoloq biex
iżżomm assi tat-titolizzazzjoni jew assi oħra li jkunu
tneħħew minn karta tal-bilanċ tat-titolari oriġinali, u
jinħarġu titoli tad-dejn kollatterizzati minn dawn l-assi.
5.108     Huwa essenzjali li jiġi
stabbilit jekk il-korporazzjoni finanzjarja involuta fit-titolizzazzjoni
tal-assi tamministrax attivament il-portafoll tagħha billi
toħroġ titoli tad-dejn u tassumi riskju, minflok sempliċiment
taġixxi bħala attività fiduċjarja li tamministra assi b’mod
passiv jew ikollha titoli tad-dejn. Meta l-korporazzjoni finanzjarja tkun
is-sid legali ta’ portafoll ta’ assi, tkun l-emittent ta’ titoli tad-dejn li
jippreżentaw imgħax fil-portafoll, ikollha sett sħiħ ta'
kontijiet, u ġġorr ir-riskji tas-suq u l-kreditu, tkun qed
taġixxi bħala intermedjarju finanzjarju kklassifikat fost
intermedjarji finanzjarji oħra. Il-korporazzjonijiet finanzjarji involuti
fit-titolizzazzjoni tal-assi, li jissejħu wkoll korporazzjonijiet ta’
vettura finanzjarja (FVC), normalment ma jġorrux ir-riskju tas-suq jew tal-kreditu,
billi kwalunkwe bidla fil-valur tal-assi miżmuma minnhom li
tirriżulta minħabba dawk ir-riskji titpatta waħda waħda
permezz ta' tnaqqis fil-prinċipal u/jew l-imgħax imħallas
lit-titolari tat-titoli sostnuti bl-assi (ABS). L-aġenziji tar-rati tal-kreditu
jisħqu wkoll li l-korporazzjonijiet tat-titolizzazzjoni huma kompletament
protetti mill-insolvenza. Il-korporazzjonijiet finanzjarji involuti
fit-titolizzazzjoni tal-assi huma distinti minn entitajiet li jinħolqu
biss biex iżommu portafolli speċifiċi ta’ assi u
obbligazzjonijiet finanzjarji. Dawn l-entitajiet huma kkombinati
mal-korporazzjonijiet prinċipali tagħhom, jekk ikunu residenti
fl-istess pajjiż tal-korporazzjoni prinċipali. Madankollu,
l-entitajiet nonresidenti jitqiesu bħala unitajiet istituzzjonali separati
u jiġu kklassifikati bħala istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi.
5.109     Fi skema tat-titolizzazzjoni
(b), is-sid oriġinali tal-assi, jew ix-xerrej protettiv, permezz ta’ swaps
ta' inadempjenza tal-kreditu (CDS), jittrasferixxi r-riskju tal-kreditu konness
ma’ ġabra ta’ assi referenzjarji diversifikati lil korporazzjoni
tat-titolizzazzjoni, iżda jżomm l-assi nfushom. Id-dħul
mill-ħruġ tat-titoli tad-dejn jitqiegħed f'depożitu jew
f'investiment sikur ieħor bħall-bonds AAA, u l-imgħax ibbażat
fuq id-dovuti tad-depożiti, flimkien mal-primjum mis-CDS, jiffinanzja
l-imgħax fuq it-titoli tad-dejn maħruġa. Jekk ikun hemm xi
inadempjenza, il-prinċipal li għandu jingħata lit-titolari
tal-ABS jitnaqqas – bil-porzjonijiet minuri jieħdu l-ewwel ‘hit’,
eċċ. Il-kupuni u l-ħlasijiet prinċipali jistgħu
jiġu ridiretti wkoll lis-sid tal-kollateral oriġinali minn
investituri fit-titoli tad-dejn biex jitpatta t-telf minħabba
inadempjenza.
5.110            Titolu sostnut minn ass (ABS)
huwa titolu tad-dejn li l-prinċipal u/jew l-imgħax tiegħu huwa
pagabbli biss mill-flussi tal-flus prodotti minn ġabra speċifika ta'
assi finanzjarji u mhux finanzjarji.
5.111   Il-bonds
koperti huma titoli tad-dejn maħruġa minn korporazzjoni finanzjarja,
jew garantiti bis-sħiħ minn korporazzjoni finanzjarja. Fil-każ
ta’ inadempjenza min-naħa tal-korporazzjoni emittenti jew dik ta'
garanzija finanzjarja, it-titolari tal-bonds ikollhom pretensjoni prijoritarja
fuq il-ġabra ta' kopertura, flimkien mal-pretensjoni ordinarja
tagħhom fuq il-korporazzjoni finanzarja.
Self (F.4)
Definizzjoni
5.112     Is-self jinħoloq meta
l-kredituri jisilfu fondi lid-debituri.
Il-karatteristiċi ewlenin tas-self
5.113     Is-self hu kkaratterizzat minn
dawn il-fatturi li ġejjin:
a)      Il-kundizzjonijiet li jirregolaw self
jiġu ffissati jew mill-korporazzjoni finanzjarja li tagħti s-self jew
jiġu miftiehma bejn min jislef u min jissellef b’mod dirett jew permezz
ta' intermedjarju;
b)      L-inizjattiva li jittieħed self
normalment tkun ta’ dak li jissellef; u
c)      Self huwa dejn bla kundizzjoni
għall-kreditur li għandu jitħallas lura mal-maturità u li
jħalli l-imgħax.
5.114     Is-self jista' jkun assi jew
obbligazzjonijiet finanzjarji tas-setturi kollha residenti u tal-bqija
tad-dinja. Il-korporazzjonijiet li jaċċettaw id-depożiti
jirreġistraw l-obbligazzjonijet fuq medda qasira ta' żmien bħala
depożiti u mhux dejn.
Il-klassifikazzjoni tas-self skont
il-maturità oriġinali, il-valuta, u l-għan tas-self
5.115     It-tranżazzjonijiet f’self
jistgħu jiġu kkategorizzati f’żewġ tiġi skont
il-maturità oriġinali:
a)      Self fuq medda ta’ żmien
qasir b’maturità oriġinali fuq medda ta' żmien qasir, inkluż
self ripagabbli kull meta jintalab (F.41); u
b)      Self fuq medda ta’ żmien twil
b’maturità oriġinali fuq medda ta’ żmien twil (F.42).
5.116     Jista’ jkun analitikament siewi
li s-self jiġi sottokategorizzat kif ġej:
a)      Self denominat fil-valuta nazzjonali; u
b)      Self denominat fil-valuti barranin.
Fil-każ tal-unitajiet domestiċi, din
is-sottokategorizzazzjoni li ġejja tkun siewja:
a)      Self għall-konsum;
b)      Self għal xiri ta’ dar; u
c)      Self ieħor.
Id-distinzjoni bejn tranżazzjonijiet
f'self u tranżazzjonijiet f'depożiti
5.117     Id-distinzjoni bejn
tranżazzjonijiet f'self (F.4) u tranżazzjonijiet f'depożiti
(F.22) hija li debitur joffri kuntratt standardizzat mhux negozzjabbli
fil-każ ta' self, imma mhux fil-każ ta' depożitu.
5.118     Is-self fuq medda ta’ żmien
qasir li jingħata lill-korporazzjonijet li jaċċettaw
id-depożiti, huwa kklassifikat bħala depożiti trasferibbli jew
depożiti oħra, u s-self fuq medda ta’ żmien qasir
aċċettat mill-unitajiet istituzzjonali għajr
il-korporazzjonijiet li jaċċettaw id-depożiti, huwa kklassifikat
bħala self fuq medda ta' żmien qasir.
5.119     L-iskjerament ta’ fondi bejn
il-korporazzjonijiet li jaċċettaw id-depożiti dejjem jiġi
rreġistrat bħala depożiti.
Id-distinzjoni bejn tranżazzjonijiet
f'self u tranżazzjonijiet f'titoli tad-dejn
5.120     Id-distinzjoni bejn
tranżazzjonijiet f'self (F.4) u tranżazzjonijiet f'titoli tad-dejn
(F.3) hija li s-self huwa strument finanzjarju mhux negozjabbli filwaqt li
t-titoli tad-dejn huma strument finanzjarju negozjabbli.
5.121     Fil-biċċa l-kbira
tal-każijiet, is-self huwa evidenzjat minn dokument waħdieni u
t-tranżazzjonijiet fis-self jitwettqu bejn kreditur wieħed u debitur
wieħed. Għall-kuntrarju, il-ħruġ tat-titoli tad-dejn
jikkonsisti f'għadd kbir ta' dokumenti identiċi, li kull wieħed
minnhom ikun evidenza ta' somma sempliċi, li lkoll flimkien jiffurmaw
l-ammont totali missellef..
5.122     Jeżisti suq sekondarju
fis-self. F’każijiet fejn is-self isir negozjabbli f’suq organizzat, dan
għandu jiġi kklassifikat mill-ġdid minn self għal titoli
tad-dejn, sakemm ikun hemm evidenza ta’ kummerċ f’suq sekondarju,
inkluża l-eżistenza ta’ ġeneraturi tas-suq, u l-kwotazzjoni frekwenti
tal-ass finanzjarju, bħal dik provduta mill-bid-offer spreads. Normalment
tkun involuta konverżjoni espliċita tas-self oriġinali.
5.123     Is-self standardizzat
huwa offrut l-aktar mill-korporazzjonijiet finanzjarji, u dan spiss
jingħata lill-unitajiet domestiċi. Il-korporazzjonijiet finanzjarji
jiddeterminaw il-kundizzjonijiet u l-unitajiet domestiċi jkunu
jistgħu jagħżlu biss jekk jaċċettawx inkella le.
Il-kundizzjonijiet tas-self mhux standardizzat, mill-banda l-oħra,
normalment jirriżulta min-negozjati bejn il-kreditur u d-debitur. Dan huwa
kriterju importanti li jiffaċilita distinzjoni bejn is-self mhux
standardizzat u t-titoli tad-dejn. Fil-każ ta’ ħruġ ta’ titoli
pubbliċi, il-kundizzjonijiet tal-ħruġ jiġu ddeterminati
minn min jissellef, possibilment wara konsultazzjoni mal-bank/maniġer
ewlieni. Fil-każ ta’ ħruġ ta’ titoli privati, madankollu,
il-kreditur u d-debitur jinnegozjaw il-kundizzjonijiet tal-ħruġ.
Id-distinzjoni bejn tranżazzjonijiet
f’self, kreditu kummerċjali u kontijiet kummerċjali
5.124     Il-kreditu
kummerċjali huwa kreditu estiż direttament mill-fornituri ta'
oġġetti u servizzi lill-klijenti tagħhom. Il-kreditu
kummerċjali jfeġġ meta ħlas għal oġġetti jew
servizzi ma jsirx fl-istess waqt tal-bidla fis-sjieda ta’ oġġett jew
malli jingħata xi servizz.
5.125     Il-kreditu kummerċjali
huwa distint minn self għall-kummerċ finanzjarju, li jiġi
kklassifikat bħala self. Il-kontijiet kummerċjali miġbuda fuq
klijent minn fornitur ta’ oġġetti u servizzi, li mbagħad
jiġi skontati mill-fornitur ma’ korporazzjoni finanzjarja, isiru
pretensjoni minn parti terza fuq il-klijent: sakemm dawn ikunu negozjabbli,
dawn l-istrumenti jiġi kklassifikati bħala kreditu kummerċjali
jew avvanzi.
Self ta’ titoli u ftehimiet ta’ xiri
mill-ġdid
Definizzjoni
5.126     Is-self ta’ titoli huwa
t-trasferiment temporanju ta’ titoli minn min jislef lil min jissellef. Min
jissellef it-titoli jista’ jintalab jipprovdi xi assi bħala kollateral lil
min jislef it-titoli fl-għamla ta' flus kontanti jew titoli. It-titolu
legali jgħaddi fuq iż-żewġ naħat tat-tranżazzjoni
biex b’hekk il-kollateral u t-titoli misselfa jkunu jistgħu jinbiegħu
jew jiġu mislufa mill-ġdid.
Definizzjoni
5.127     Ftehim ta’ xiri mill-ġdid
ta’ titoli huwa arranġament li jinvolvi d-dispożizzjoni ta' titoli
bħal titoli tad-dejn jew ishma bħala skambju ma' flus kontanti jew
mezzi oħra ta' ħlas, b'impenn li jerġgħu jinxtraw l-istess
titoli jew oħrajn simili għalihom bi prezz fiss. L-impenn ta’ xiri
mill-ġdid jista’ jkun jew f’data futura speċifikata inkella
b'maturità 'miftuħa'.
5.128     Is-self tat-titoli b’kollateral
fi flus kontanti u ftehimiet ta’ xiri mill-ġdid (repos) huma termini
differenti għal arranġamenti bl-istess effetti ekonomiċi: dawk
ta' self titolizzat, peress li t-tnejn jinvolvu d-dispożizzjoni ta' titoli
bħala kollateral għal self jew depożitu, fejn il-korporazzjoni
li taċċetta d-depożiti tbiegħ it-titoli skont
arranġament ta’ dan it-tip. Il-karatteristiċi differenit
taż-żewġ każijiet jintwerew fit-Tabella 5.2.
Tabella 5.2 Il-karatteristiċi
ewlenin tas-self tat-titoli u l-ftehimiet tax-xiri mill-ġdid
 Karatteristika || Self tat-titoli || Ftehim tax-xiri
 Kollataral fi flus kontanti || Bla kollateral fi flus kontanti || Titoli speċifiċi || Kollateral ġenerali
 Metodi ta' skambju formali || Self tat-titoli bi ftehim ma’ min jissellef li jirritornahom lil min isellef || Bejgħ ta’ titoli u impenn li jerġgħu jinxtraw skont il-kundizzjonijiet ta’ ftehim ewlieni
 Forma ta’ skambju || Titoli kontra flus kontanti || Titoli kontra kollateral ieħor (jekk ikun hemm) || Titoli kontra flus kontanti || Flus kontanti kontra titoli
 Ir-ritorn huwa mħallas lill-fornitur ta' || Kollataral fi flus kontanti (min jissellef it-titoli) || Titoli (mhux titoli kollaterali) (min jislef it-titoli) || Flus kontanti || Flus kontanti
 Ir-ritorn ripagabbli bħala || Dritt || Dritt || Rata repo || Rata repo
5.129     It-titoli pprovduti skont
il-ftehimiet dwar is-self u x-xiri mill-ġdid tat-titoli jitqiesu li ma
jkunux biddlu s-sjieda ekonomika, għax min jislef xorta jibqa'
l-benefiċjarju tal-introjtu prodott mit-titolu, u suġġett
għar-riskji jew il-benefiċċji ta' kwalunkwe bidla fil-prezz
tat-titolu.
5.130     Il-forniment u t-twassil
tal-fondi skont il-ftehim tax-xiri mill-ġdid tat-titoli, jew is-self ta'
titoli b'kollateral fi flus kontanti, ma jinvolvux il-ħruġ
mill-ġdid ta' titoli tad-dejn. It-tali forniment ta’ fondi lill-unitajiet
istituzzjonali għajr l-istituzzjonijiet finanzjarji monetarji jiġi
ttrattat bħala self; fil-każ ta’ korporazzjonijiet li
jaċċettaw id-depożiti dan jiġi ttrattat bħala
depożitu.
5.131     Jekk self ta’ titoli ma
jinvolvix forniment ta’ flus kontanti, jiġifieri, jekk ikun hemm skambju
ta’ titolu ma' ieħor, jew jekk parti waħda tforni titolu bla
kollateral, ma jkun hemm l-ebda tranżazzjoni f’self, depożiti jew
titoli.
5.132     Eżerċizzji
marġinali fi flus kontanti skont repo jiġu kklassifikati bħala
self.
5.133     It-tpartit tad-deheb huwa ftehim
simili ta' xiri mill-ġdid ta' titoli għajr li l-kollateral ikun
deheb. Dan jimplika l-iskambju ta’ deheb ma’ depożiti ta' skambju barrani
bi ftehim li t-tranżazzjoni titreġġa' lura f'data futura li jkun
sar qbil dwarha bi prezz tad-deheb maqbul. It-tranżazzjoni tiġi
rreġistrata bħala self kollateralizzat jew depożitu.
Kirjiet finanzjarji
Definizzjoni
5.134     Kirja finanzjarja hija kuntratt
li bih sid il-kera, bħala s-sid legali ta' ass, jgħaddi r-riskji u
l-benefiċċji tas-sjieda tal-ass lill-kerrej. Skont kiri finanzjarju,
sid il-kera jitqies li jkun qed jgħaddi self lill-kerrej li permezz tiegħu
dan tal-aħħar jakkwista l-ass. Minn hemm 'il quddiem l-ass mikri ma
jintweriex fuq il-karta tal-bilanċ ta’ sid il-kera iżda fuq dik
tal-kerrej; is-self korrespondenti jintwera bħala ass ta’ sid il-kera u
bħala obbligazzjoni tal-kerrej.
5.135     Il-kirjiet finanzjarji
jistgħu jiġu distinti minn forom oħra ta' kirjiet minħabba
li r-riskji u l-premjijiet tas-sjieda jiġu ttrasferiti mis-sid legali
tal-beni għall-utenti tal-beni. Tipi oħra ta’ kirjiet huma (i) kirja
operattiva; (ii) kirja ta' riżorsi; u (iii) kuntratti, kirjiet u
liċenzji.
Tipi oħra ta' self
5.136     Il-kategorija kiri tinkudi dawn
li ġejjin:
a)      Overdraft fuq kontijiet ta’ depożitu
trasferibbli, fejn l-ammont tal-overdraft ma jiġix trattat bħala
depożitu trasferibbli negattiv;
b)      L-overdrafts fuq kontijiet kurrenti
oħra, pereżempju, bilanċi intragrupp bejn koporazzjonijiet mhux
finanzjarji u s-sussidjarji tagħhom, iżda bl-esklużjoni ta’
bilanċi li huma obbligazzjonijiet tal-istituzzjonijiet finanzjarji monetarji
kklassifikati fis-sottokategorija tad-depożiti;
c)      Il-pretensjonijiet finanzjarji
tal-impjegati minħabba l-parteċipazzjoni fil-profitt
tal-korporazzjoni;
d)      Ħlasijiet marġinali ripagabbli
marbuta ma’ derivattivi finanzjarji li huma obbligazzjonijiet tal-unitajiet
istituzzjonali għajr l-istituzzjonijiet finanzjarji monetarji;
e)      Self li huwa kontroparti ta’
aċċettazzjonijiet bankarji;
f)       Self għall-ipoteki;
g)      Kreditu tal-konsumatur;
h)      Krediti rotattivi;
i)       Self ta' ħlas bin-nifs;
j)       Self imħallas bħala garanzija
għall-issodisfar ta' ċerti obbligazzjonijiet;
k)      Garanziji ta’ depożiti bħala
pretensjonijiet finanzjarji ta’ korporazzjonijiet tar-riassikurazzjoni fuq
korporazzjonijiet ċedenti;
l)       Pretensjonijiet finanzjarji fuq
l-IMF evidenzjati minn self fil-Kont tar-Riżorsi Ġenerali,
inkluż self skont l-Arranġamenti Ġenerali għat-Tislif (GAB)
u l-Arranġamenti l-Ġodda għat-Tislif (NAB);
m)     Obbligazzjonijiet fuq l-IMF evidenzjati bi
kreditu tal-IMF jew self b'Faċilità ta' Tkabbir u Taffija tal-Faqar
(PRGF); u
5.137     Il-każ speċjali ta’
self bla rendiment huwa diskuss fil-Kapitolu 7.
Assi finanzjarji esklużi mis-self
5.138     Il-kategorija tas-self ma
tinkludix:
a)      Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli (AF.8), inklużi avvanzi u krediti
kummerċjali (AF.81); u
b)      Assi jew obbligazzjonijiet finanzjarji li
jfeġġu mis-sjieda ta' assi immobbli, bħal artijiet u strutturi,
minn nonresidenti. Dawn huma kklassifikati f'ekwità oħra (AF.519).
Unitajiet jew ishma ta' fondi
tal-investiment jew ta’ ekwità (F.5)
Definizzjoni
5.139     Unitajiet jew ishma ta' fondi
tal-investiment jew ta’ ekwità huma keljms residwi fuq l-assi tal-unitajiet
istituzzjonali li jkunu ħarġu l-ishma jew l-unitajiet.
5.140     L-ishma ta' fondi
tal-investiment u l-ekwità jinqasmu f’żewġ sottokategoriji:
a)      Ekwità (F.51); u
b)      Ishma ta' fondi tal-investimenti
jew unitajiet (F.52).
Ekwità (F.51)
Definizzjoni
5.141     Ekwità hija ass finanzjarju li
hija pretensjoni fuq il-valur residwu ta’ korporazzjoni, wara li
l-pretensjonijiet l-oħrajn kollha jkunu ġew issodisfati.
5.142     Is-sjieda tal-ekwità
f’entitajiet legali normalement hija evidenzjata minn ishma, stokks,
riċevuti depożitarji, parteċipazzjonijiet, jew dokumenti simili.
L-ishma u l-istokks ifissru l-istess.
Riċevuti depożitorji
Definizzjoni
5.143     Ir-riċevuti
depożitorji jirrappreżentaw is-sjieda ta’ titoli elenkati f’ekonomiji
oħrajn; is-sjieda ta’ riċevuti depożitorji hija ttrattata
bħala sjieda diretta tat-titoli li tkun imsejsa fuqhom. Depożitarju
joħroġ ir-riċevuti elenkati fuq skambju wieħed li jirrappreżenta
s-sjieda tat-titoli elenkati fuq skambju ieħor; Ir-riċevuti
depożitorji jiffaċilitaw tranżazzjonijiet fit-titoli f'ekonomiji
għajr l-elenki domestiċi tagħhom. It-titoli li fuqhom ikunu
msejsa jistgħu jkunu ishma jew titoli tad-dejn.
5.144     L-ekwità hija sottokategorizzata
f'dawn li ġejjin:
a)      Ishma elenkati (F.511);
b)      Ishma mhux elenkati (F.512); u
c)      Ekwita' oħra (F.519).
5.145     Kemm
l-ishma elenkati kif ukoll dawk li mhumiex elenkati huma negozjabbli, u
jiġu deskritti bħala titoli tal-ekwità.
Ishma elenkati (F.511)
Definizzjoni
5.146     L-ishma elenkati huma titoli
tal-ekwità elenkati fuq skambju. It-tali skambju jista’ jkun skambju ta’ stokk
rikonoxxut jew kwalunkwe forma oħra ta' suq sekondarju. L-ishma elenkati
jissejħu wkoll ishma kkwotati. L-eżistenza ta’ prezzijiet ikkwotati ta'
ishma elenkati fuq skambju tfisser li l-prezzijiet tas-suq kurrenti huma
normalement disponibbli.
Ishma mhux elenkati (F.512)
Definizzjoni
5.147     L-ishma mhux elenkati
huma titoli tal-ekwità mhux elenkati fuq skambju.
5.148     It-titoli tal-ekwità jinkludu
ishma maħruġa minn kumpaniji mhux elenkati ta’ responsabbiltà
limitata kif ġej:
a)      Ishma kapitali li jagħtu
lit-titolari l-istatus ta' proprjetarji konġunti u jintitolawhom għal
sehem fil-profitti totali distribwiti u għal sehem fl-assi netti
fil-każ ta' likwidazzjoni.
b)      Dawn huma ishma li l-kapital tagħhom
ikun tħallas lura, li iżda jkunu nżammu mit-titolari li
jibqgħu s-sidien konġunti u jibqgħu intitolati għal sehem
fil-profitti li jibqa’ wara li jkunu tħallsu d-dividendi fuq il-kapital
irreġistrat li jibqa’, kif ukoll għal sehem minn kwalunkwe
eċċessi li jibqa' jekk issir likwidazzjoni, jiġifieri l-assi
netti mingħajr il-kapital irreġistrat li jibqa'.
c)      L-ishma tad-dividendi, li jissejħu
wkoll ishma tal-fundaturi, ishma tal-profitt, u ishma tad-dividendi, li mhumiex
parti mill-kapital irreġistrat. L-ishma tad-dividendi ma jagħtux
lit-titolari l-istatus ta’ proprjetarji konġunti – it-titolari
għalhekk ma għandhomx id-dritt ta' sehem mir-ripagament ta' kapital
irreġistrat, id-dritt ta' dħul minn dan il-kapital, id-dritt li
jivvutaw fil-laqgħat tat-titolari tal-ishma, eċċ. Minkejja dan,
dawn jintitolaw lit-titolari għal proporzjon ta' kwalunkwe profitti li
jibqa' wara li d-dividendi jkunu tħallsu fuq il-kapital irreġistrat u
għal frazzjon ta' kwalunkwe eċċess li jibqa' f'każ ta'
likwidazzjoni.
d)      L-ishma jew stokks ta’ preferenza
parteċipattiva, li jintitolaw li t-titolari jipparteċipaw
fid-distribuzzjoni ta' valur residwu ta’ korporazzjoni f’każ ta’
dissoluzzjoni. It-titolari għandhom ukoll id-dritt li jipparteċipaw
f'dividendi addizzjonali, jew li jirċevuhom apparti d-dividend
b'perċentwal fiss. Id-dividendi addizzjonali normalment jitħallsu fi
proporzjon għal kwalunkwe dividendi iddikjarati. F’każ ta'
likwidazzjoni, it-titolari tal-ishma ta' preferenza parteċipanti jkollhom
id-dritt għal sehem ta' kwalunkwe dħul li jibqa' li jirċievu
t-titolari tal-ishma ordinarji, u jirċievu lura dak li jkunu ħallsu
għall-ishma tagħhom.
L-offerti pubbliċi inizjali,
l-elenkar, id-dielenkar, u x-xiri lura tal-ishma
5.149     L-offerti pubbliċi inizjali
(IPO), li jissejħu wkoll sempliċiment ‘offerti’ jew ‘flotazzjoni',
iseħħu meta korporazzjoni toħroġ titoli tal-ekwità
għall-pubbliku għall-ewwel darba. Dawn spiss jinħarġu minn
korporazzjoni iżgħar fid-daqs u fl-età għal raġunijiet ta'
finanzjament jew minn intraprizi kbar li jkunu se jibdew jikkumerċjaw
pubblikament. F’IPO, l-emittent jista’ jakkwista assistenza ta’ entità ta’
sottoskrizzjoni, li tgħin biex jiġi ddeterminat x'tip ta' titolu
tal-ekwità jkun se jinħareġ, l-aħjar prezz tal-offerti u l-aħjar
mument biex jitwassal fis-suq.
5.150     L-elenkar jirreferi
għall-ishma tal-korporazzjoni meta jkunu fil-lista ta’ stokks li jkunu qed
jiġu kkumerċjati uffiċjalment f'borża. Normalment
il-korporazzjoni emittenti hija dik li tapplika għall-elenkar, iżda
f’xi pajjiżi l-borża tista’ telenka korporazzjoni, pereżempju
peress li l-istokk tagħha jkun diġà ġie kkumerċjat
attivament permezz ta’ kanali informali. Ir-rekwiżiti tal-elenkar inizjali
normalment jinkludi storja ta' xi ftit snin ta' dikjarazzjonijiet finanzjarji;
dimensjoni suffiċjenti tal-ammont li jkun qed jitpoġġa
għad-dispożizzjoni tal-pubbliku ġenerali, kemm f'termini
assoluti kif ukoll bħala perċentwal tal-istokk totali pendenti; u
prospett approvat, li normalment jinkludi opinjonijiet minn assessuri
indipendenti. Id-dielenkar jirreferi għall-prattika li l-ishma ta'
korporazzjoni jitneħħew minn borża. Dan jiġri meta
korporazzjoni ma tibqax tinnegozja, tiġi ddikjarata falluta, ma tibqax
tissodisfa r-regoli tal-elenkar tal-borża, jew tkun saret kważikorporazzjoni
jew negozju mhux inkorporat, kif spiss jiġri minħabba fużjoni
jew akkwiżizzjoni. L-elenkar jiġi rreġistrat bħala
ħruġ ta' ishma elenkati jew tifdija ta' ishma mhux elenkati, filwaqt
li d-dielenkar jiġi rreġistrat bħala tifdija ta’ ishma elenkati
u ħruġ ta’ ishma mhux elenkati kif jixraq.
5.151     Il-korporazzjonijiet
jistgħu jixtru l-ekwità tagħhom stess permezz ta’ xiri mill-ġdid
tal-ishma, li jissejjaħ xiri lura tal-istokk jew akkwist lura ta' ishma.
L-akkwist lura ta' ishma jiġi rreġistrat bħala tranżazzjoni
finanzjarja, li tipprovdi flus kontanti lit-titolari tal-ishma eżistenti
bħala skambju għal parti mill-ekwità pendenti tal-korporazzjoni.
Jiġifieri, il-flus kontanti jiġu skambjati għal tnaqqis fil-għadd
ta’ ishma pendenti. Il-korporazzjoni jew tirtira l-ishma inkella
żżommhom bħakla ‘stokk tat-teżor’, li jkun disponibbli
għall-ħruġ mill-ġdid.
Assi finanzjarji esklużi mit-titoli
tal-ekwità
5.152     It-titoli tal-ekwità ma
jinkludux:
a)      Ishma offruti għall-bejgħ li
iżda ma ttieħdux meta nħarġu. Dawn ma jiġux
irreġistrati;
b)      Obbligazzjonijiet u stokk tas-self
konvertibbli f’ishma. Dawn jiġu kklassifikati bħala titoli tad-dejn
(AF.3) sal-mument meta jiġu kkonvertiti;
c)      L-ekwità tal-imsieħba
b’responsabbiltà illimitata fi sħubijiet inkorporati. Dawn jiġu
kklassifikati bħala ekwità oħra;
d)      L-investimenti tal-gvern fil-kapital ta’
organizzazzjonijiet internazzjonali li huma kkostitwiti legalment bħala
korporazzjonijiet b’kapital ta’ ishma. Dawn jiġu kklassifikati bħala
ekwità oħra (AF.519);
e)      Il-ħruġ ta' ishma bonus:
il-ħruġ bla ħlas ta' ishma ġodda lil titolari tal-ishma fi
proporzjon għat-titoli tagħhom. It-tali ħruġ, li la jibdel
l-obbligazzjoni tal-korporazzjoni viżavì t-titolari tal-ishma u lanqas
il-proporzjon tal-assi li kull titolari tal-ishma jkollu fil-korporazzjoni, ma
jikkostitwix tranżazzjoni finanzjarja. Lanqas il-ħruġ ta' ishma
maqsuma ma jiġu rreġistrati.
Ekwità oħra (F0.519)
Definizzjoni
5.153     Ekwità oħra tikkonsisti
fil-forom kollha ta’ ekwità għajr dawk ikklassifikati fis-sottokategoriji elenkati
bħala ishma (AF.511) u ishma mhux elenkati (AF.512).
5.154     Ekwità oħra tinkludi:
(a)
Il-forom kollha tal-ekwità f'korporazzjonijiet li
mhix ishma, inklużi dawn li ġejjin:
(1)     L-ekwità fi sħubijiet inkorporati
sottoskritti minn imsieħba mhux limitati;
(2)     L-ekwità f'kumpaniji b'responsabbiltà
limitata li s-sidien tagħhom ikunu msieħba u li ma jkunux titolari
tal-ishma;
(3)     Il-kapital investit fi sħubijiet
oridinarji jew limitati rikonoxxuti bħala entitajiet legali indipendenti;
(4)     Il-kapital investit f'soċjetajiet
kooperattivi rikonoxxuti bħala entitajiet legali indipendenti;
(b)
L-investimenti tal-gvern ġenerali fil-kapital
ta’ korporazzjonijiet pubbliċi li l-kapital tagħhom ma jinqasamx
f’ishma, li bis-saħħa ta' leġiżlazzjoni speċjali huma
rikonoxxuti bħala entitajiet legali indipendenti;
(c)
L-investimenti tal-gvern ġenerali fil-kapital
tal-bank ċentrali.
(d)
L-investimenti tal-gvern fil-kapital ta'
organizzazzjonijiet internazzjonali u sopranazzjonali, għajr l-IMF, anki
jekk dawn ikunu kostitwiti legalment bħala korporazzjonijiet b'kapital ta'
ishma (pereżempju il-Bank tal-Investiment Ewropew);
(e)
Ir-riżorsi finanzjarji tal-BĊE
kkontribwiti mill-banek ċentrali nazzjonali;
(f)
Il-kapital investit fi kważikorporazzjonijiet
finanzjarji u mhux finanzjarji; L-ammont tat-tali investimenti jikkorrespondi
għal investimenti ġodda f'kontanti jew in natura, bi kwalunkwe
prelevazzjonijiet ta' kapital imnaqqsa minnhom;
(g)
Il-pretensjonijiet finanzjarji li l-unitajiet mhux
residenti jkollhom kontra unitajiet residenti nozzjonali u viċiversa.
Valurizzazzjoni tat-tranżazzjonijiet
f'ekwità
5.155     L-ishma l-ġodda jiġu
rreġistrati fil-valur tal-ħruġ, li huwa l-valur nominali
flimkien mal-primjum tal-ħruġ.
5.156     It-tranżazzjonijeit f’ishma
fiċ-ċirkulazzjoni jiġu rreġistrati fil-valur
tranżattiv tagħhom. Meta l-valur tranżattiv ma jkunx
magħruf, dan jiġi approssimat permezz tal-kwota tal-borża jew
il-prezz tas-suq fil-każ ta' ishma elenkati u permezz tal-valur
ekwivalenti tas-suq fil-każ ta' ishma mhux elenkati.
5.157     L-ishma bi scrip dividend huma
ishma vvalutati fil-prezz implikat mill-proposta tal-emittent dwar id-dividend.
5.158     Il-ħruġ ta’ ishma ta’
bonus ma jiġux irreġistrati. Madankollu, f’każijiet fejn
il-ħruġ ta’ ishma ta’ bonus jinvolvi bidliet fil-valur tas-suq totali
tal-ishma ta’ korporazzjoni, il-bidliet fil-valur tas-suq jiġu
rreġistrati fil-kont ta’ rivalutazzjoni.
5.159     Il-valur ta' tranżazzjoni
ta' ekwità (F.51) hu l-ammont tal-fondi trasferiti mill-proprjetarji
tal-korporazzjonijiet jew kważikorporazzjonijiet. F’xi każijiet,
il-fondi jiġu ttrasferiti billi jiġu preżunti
l-obbligazzjonijiet tal-korporazzjoni jew kważikorporazzjoni.
Unitajiet jew ishma ta' fondi
tal-investimenti (F.52)
Definizzjoni
5.160     L-ishma ta’ fondi
tal-investiment huma ishma ta’ fondi tal-investiment jekk il-fond ikollu
struttura korporattiva. Dawn jissejħu unitajiet jekk il-fond ikun
fiduċjarju. Il-fondi tal-investiment huma intrapriżi ta’ investiment
kollettiv li permezz tagħhom l-investituri jiġbru flimkien fondi għall-investiment
f'assi finanzjarji u/jew mhux finanzjarji.
5.161     Il-fondi
tal-investiment jissejħu wkoll fondi mutwi, fiduċjarji ta’ unità,
fiduċjarji tal-investiment, u impriżi għall-investimenti
kollettivi f’titoli trasferibbli (UCITS); dawn jistgħu jkunu fondi
miftuħin, semimiftuħin jew magħluqin.
5.162     L-ishma tal-fondi ta’
investiment jistgħu jkunu elenkati jew mhux elenkati. Meta ma jkunux
elenkati, dawn normalment ikunu pagabbli fuq talba, skont valur li
jikkorrespondi ma' sehemhom fil-fondi proprji tal-korporazzjoni finanzjarja.
Dawn il-fondi proprji jiġu rivalutati regolarment abbażi
tal-prezzijiet tas-suq tal-komponenti varji tagħhom.
5.163     L-ishma tal-fondi ta'
investiment jiġu suddiviżi f'dawn li ġejjin:
Ishma jew unitajiet ta' fond tas-suq tal-flus
(MMF) (F.521); u
Ishma u unitajiet oħra ta’ fondi ta'
investiment apparti l-ishma u l-unitajiet MMF (F.529).
Ishma jew unitajiet ta' fond tas-suq
tal-flus (F.521)
Definizzjoni
5.164     L-ishma jew l-unitajiet MMF huma
ishma maħruġa minn MMFs. L-ishma jew l-unitajiet MMF jistgħu
jkunu trasferibbli u spiss jitqiesu bħala sostitwiti viċini
għad-depożiti.
Ishma u unitajiet ta’ fondi ta'
investiment apparti l-ishma u l-unitajiet MMF (F.529)
Definizzjoni
5.165     Ishma jew unitajiet oħra
ta’ investiment apparti l-ishma jew l-unitajiet MMF jirrappreżentaw
pretensjoni fuq porzjon tal-valur ta' fond ta' investiment għajr MMF.
Ishma u unitajiet oħra ta’ fondi ta' investiment apparti l-ishma u
l-unitajiet MMF jinħarġu minn fondi ta’ investiment.
5.166     Ishma u unitajiet oħra ta’
fondi ta' investiment apparti l-ishma u l-unitajiet MMF normalment ikunu
pagabbli fuq talba, skont valur li jikkorrespondi ma' sehemhom fil-fondi
proprji tal-korporazzjoni finanzjarja. Dawn il-fondi proprji jiġu
rivalutati regolarment abbażi tal-prezzijiet tas-suq tal-komponenti varji
tagħhom.
Valutazzjoni tat-tranżazzjonijiet
f’ishma jew unitajiet ta’ fondi ta’ investiment
5.167     Tranżazzjonijiet f'ishma
jew unitajiet ta’ fondi ta’ investiment jinkludu l-valur tal-kontribuzzjonijiet
netti għal fond.
Skemi tal-assikurazzjoni, tal-pensjoni u
ta' garanziji standardizzati (F.6)
5.168     L-iskemi tal-assikurazzjoni,
tal-pensjoni u ta' garanziji standardizzati jinqasmu f’sitt sottokategoriji:
a)      Riżervi tekniċi
tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja (F.61);
b)      Assigurazzjoni fuq il-ħajja u
intitolamenti għal renta; (F.62)
c)      Intitolamenti għall-pensjoni (F.63);
d)      Pretensjonijiet ta’ fondi tal-pensjoni
fuq il-maniġers tal-pensjoni (F64);
e)      Intitolamenti
għall-benefiċċji li mhumiex pensjoni (F65); u
f)       Dispożizzjoni ta' sejħiet
skont garanziji standardizzati (F.66).
Riżervi tekniċi
tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja (F.61)
Definizzjoni
5.169     Riżervi tekniċi
tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja huma pretensjonijiet finanzjarja li
t-titolari ta’ poloz tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja jkollhom kontra
l-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja fir-rigward ta’
primjums mhux maqlugħa u pretensjonijiet imġarrba.
5.170     It-tranżazzjonijiet
f’riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja għal
primjums mhux maqlugħa u pretensjonijiet imġarrba huma konnessi ma'
riskji bħal inċidenti, mard, jew nar, u anke mal-assigurazzjoni
mill-ġdid.
5.171     Primjums mhux maqlugħa huma
primjums imħallsa li iżda ma jkunux għadhom ġew
maqlugħa. Il-primjums normalment jitħallsu fil-bidu tal-perjodu
kopert mill-polza. Fuq bażi msejsa fuq id-dovuti, il-primjums jiġu
maqlugħa tul il-perjodu tal-polza, biex b’hekk il-ħlas inizjali
jinvolvi prepagament jew avvanz.
5.172     Il-pretensjonijiet pendenti huma
pretensjonijiet dovuti li iżda ma jkunux għadhom ma tħallsux, u
jinkludu każijiet fejn l-ammont ikun suġġett ta' tilwima jew
l-avveniment li jkun iwassal għall-pretensjoni ikun seħħ
iżda ma jkunx għadu ġie rrappurtat. Il-pretensjonijiet dovuti
iżda li jkunu għadhom ma tħallsux jkikkorrespondu għal
riżervi kontra il-pretensjonijiet pendenti tal-assigurazzjoni, li huma
ammonti identifikati mill-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni intiżi biex
ikopru dak li jkunu mistennija jħallsu minħabba avvenimenti li jkunu
seħħew li iżda l-pretensjonijiet fuqhom ikunu għadhom ma
tħallsux.
5.173     Riżervi tekniċi
oħra, bħar-riżervi ta’ ekwalizzazzjoni, jistgħu jiġu
identifikati mill-assiguraturi. Madankollu, dawn ikunu rikonoxxuti biss
bħala obbligazzjonijiet u assi korrespondenti meta jkunu hemm avveniment li
jagħti lok għal obbligazzjoni. Inkella, ir-riżervi ta’
ekwalizzazzjoni jkunu entrati kontabbli interni mill-assiguratur li
jirrappreżenta tfaddil intiż għall-kopertura ta’ avvenimenti li
jseħħu irregolarment, u ma jirrappreżentawx pretensjonijiet
eżistenti fuq it-titolari tal-polza.
Assigurazzjoni fuq il-ħajja u
intitolamenti ta’ renta (F.62)
Definizzjoni
5.174     Assigurazzjoni fuq il-ħajja
u intitolamenti ta’ renta jikkonsistu fi pretensjonijiet finanzjarji li
t-titolari ta' polza tal-assigurazzjoni fuq il-ħajja u l-benefiċjarji
ta' renti jkollhom kontra korporazzjonijiet li jipprovdu l-assigurazzjoni fuq
il-ħajja.
5.175     L-assigurazzjoni fuq
il-ħajja u l-intitolament ta’ renta jintużaw biex jipprovdu
benefiċċji lit-titolari ta' polza malli tiskadi l-polza, jew sabiex
jiġu kkompensati l-benefiċjarji malli jmutu t-titolari tal-polza, u
għalhekk dawn jinżammu separati mill-fondi tat-titolari tal-ishma.
Ir-riżervi fil-forma ta' renti huma msejsa fuq kalkolu attwarju tal-valur
preżenti tal-obbligi li jitħallas introjtu futur sakemm imutu
l-benefiċjarji.
5.176     It-tranżazzjonijiet
fl-assigurazzjoni tal-ħajja u l-intitolamenti ta’ renta jikkonsistu
f’addizzjonijiet bit-tnaqqisijiet imneħħija minnhom.
5.177     Addizzjonijiet f’temini ta'
tranżazzjonijiet finanzjarji jikkonsistu fi:
a)      Primjums attwali maqlugħa tul
il-perjodu kontabbli kurrenti; u
b)      Supplimenti ta' primjum, li
jikkorrespondi mal-introjtu mill-investiment tal-intitolamenti attribwiti
għat-titolari tal-polza wara t-tnaqqis taċ-ċargis tas-servizz.
5.178     It-tnaqqisijiet jikkonsistu fi:
a)      L-ammonti dovuti lit-titolari ta'
dotazzjoni u politiki tal-assigurazzjoni simili; u
b)      Il-ħlasijiet dovuti fuq il-poloz li
jiġu mċeda qabel il-maturità.
5.179     Fil-każ ta’ assigurazzjoni
ta' grupp li tkun ittieħdet minn korporazzjoni f’isem l-impjegati
tagħha, l-impjegati, u mhux l-impjegatur, ikunu l-benefiċjarji peress
li jkunu huma li jitqiesu bħala t-titolari tal-polza.
Intitolamenti għall-pensjoni (F.63)
Definizzjoni
5.180     L-intitolamenti
għall-pensjoni jikkonsistu fi pretensjonijiet finanzjarji li l-impjegati
attwali u preċedenti jkollhom jew kontra
a)      L-impjegaturi tagħhom;
b)      Skema mfassla mill-impjegatur biex
iħallas il-pensjonijiet bħala parti minn ftehim ta' kumpens bejn
l-impjegatur u l-impjegat; jew
c)      assiguratur.
5.181     Tranżazzjonijiet
f’intitolamenti tal-pensjoni jikkonsistu f’addizzjonijiet bit-tnaqqisijiet
imneħħija minnhom, li għandhom jiġu distinti minn gwadanni
jew telf tat-titolu nominali fuq il-fondi investiti mill-fondi
tal-pensjonijiet.
5.182     Addizzjonijiet f’temini ta'
tranżazzjonijiet finanzjarji jikkonsistu fi:
a)      Kontribuzzjonijiet reali fi skemi
tal-pensjoni pagabbli minn persuni impjegati, impjegaturi, persuni li
jaħdmu għal rashom jew unitajiet istituzzjonali f'isem individwali
jew unitajiet domestiċi bi pretensjonijiet fuq l-iskemi u maqlugħa
matul il-perjodu bażi tal-kontabbiltà kurrenti; u
b)      Supplimenti kontributorji li
jikkorrespondu mal-introjtu maqlugħ mill-investiment tal-intitolamenti
tal-pensjoni tal-iskema tal-pensjoni attribwita lill-unitajiet domestiċi
parteċipanti, wara tnaqqis tal-iċċarġjar għas-servizz
matul il-perjodu għall-immaniġġjar tal-iskema.
5.183     It-tnaqqisijiet jikkonsistu fi:
a)      Benefiċċji soċjali ugwali
għall-ammonti pagabbli lil persuni rtirati jew id-dipendenti tagħhom
fl-għamla ta' ħlasijiet regolari jew benefiċċji oħra;
u
b)      Benefiċċji soċjali li
jikkonsistu fi kwalunkwe somom f’salt pagabbli lil persuni meta dawn jirtiraw.
Intitolamenti ta’ pensjonijiet
kontinġenti
5.184     Il-kategorija tal-initolamenti
għall-pensjoni ma tinkludix l-intitolamenti għal pensjoni
kontinġenti stabbiliti minn unitajiet istituzzjonali kklassifikati
bħala skemi tal-pensjoni tal-impjegaturi li jkunu benefiċċji
mhux finanzjati definiti mill-gvern jew fondi tal-pensjoni mis-sigurtà soċjali.
It-tranżazzjonijiet tagħhom ma jiġux irreġistrati bi
sħiħ u l-flussi u l-istokks l-oħra tagħhom ma jiġux
irreġistrati fil-kontijiet prinċipali, iżda fit-tabella
supplimentari dwar l-iskemi tal-pensjoni fl-assigurazzjoni soċjali.
L-intitolamenti għall-pensjoni kontinġenti mhumiex obbligazzjonijiet
tal-gvern ċentrali, tal-gvern statali, tal-gvern lokali jew tas-subsetturi
tal-fondi tas-sigurtà soċjali u mhumiex assi finanzjarji
tal-benefiċjarji prospettivi.
Pretensjonijiet ta’ fondi tal-pensjoni
fuq il-maniġers tal-pensjoni (F.64)
5.185     Impjegatur jista’ jidħol
f’kuntratt ma’ terza persuna biex din teħodlu ħsieb il-fondi
tal-pensjoni għall-impjegati tiegħu. Jekk l-impjegatur ikompli
jiddetermina l-kundizzjonijiet tal-iskemi tal-pensjoni u jżomm
ir-responsabbiltà ta' kwalunkwe defiċit fil-fondi kif ukoll id-dritt li
jżomm kwalunkwe fondi eċċessivi, l-impjegatur jitqies bħala
l-maniġer tal-pensjoni u l-unità li taħdem taħt id-direzzjoni
tal-maniġer tal-pensjoni titqies bħala l-amministratur tal-pensjoni.
Jekk il-ftehim bejn l-impjegatur u l-parti terza huwa tali li l-impjegatur
jgħaddi r-riskji u r-responsabbiltajiet fil-każ ta' kwalunkwe
defiċit fil-finanzjament lil terza parti bi tpattija għall-jedd
tat-terza parti li żżomm kwalunkwe eċċess, it-terza parti
ssir kemm il-maniġer kif ukoll l-amministratur tal-pensjoni.
5.186     Meta l-maniġer tal-pensjoni
jkun unità differenti mill-amministratur u l-ammont dovut lill-fondi
tal-pensjoni jaqa’ taħt iż-żieda fl-intitolamenti, tiġi
rreġistrata pretensjoni tal-fond tal-pensjoni fuq il-maniġer tal-pensjoni.
Meta l-ammont dovut lill-fond tal-pensjoni jisboq iż-żieda
fl-intitolamenti, ikun hemm ammont mill-fond tal-pensjoni li jkun pagabbli
lill-maniġer tal-pensjoni.
Intitolamenti għal
benefiċċji li mhumiex pensjoni (F.65)
5.187     L-eċċess tal-kontribuzzjonijiet
netti fuq il-benefiċċji jirrappreżenta żieda
fl-obbligazzjoni tal-iskema tal-assigurazzjoni viżavì l-benefiċjarji.
Dan jintwera bħala aġġustament fl-użu tal-kont
tal-introjtu. Bħala żieda fl-obbligazzjoni, dan jintwera wkoll
fil-kont finanzjarju. Dan aktarx li jseħħ f’każijiet rari biss
u, għal raġunijiet prammatiċi, il-bidliet f'intitolamenti mhux
tal-pensjoni bħal dawn jistgħu jiddaħħlu ma' dawk li
jirrigwardjaw il-pensjoni.
Dispożizzjonijiet ta' sejħiet
skont garanziji standardizzati (F.66)
Definizzjoni
5.188     Dispożizzjonijiet ta'
sejħiet skont garanziji standardizzati huma pretensjonijiet finanzjarji li
t-titolari ta’ garanziji standardizzati jkollhom kontra l-unitajiet
istituzzjonali li jipprovduhom.
5.189     Id-dispożizzjonijiet
marbuta ma’ sejħiet skont garanziji standardizzati huma prepagamenti ta'
drittijiet netti u dispożizzjonijiet li jissodisfaw sejħiet pendenti
skont garanziji standardizzati. Bħad-dispożizzjonijiet għal
riżervi u primjums tal-assigurazzjoni mħallsin minn qabel,
id-dispożizzjoniet ta’ sejħiet skont garanziji standardizzati
jinkludu drittijiet mhux maqlugħa (primjums) u sejħiet
(pretensjonijiet) li ma jkunux għadhom tħallsu.
5.190     Garanziji standardizzati huma
garanziji li jinħarġu f’għadd kbir, normalment għal ammonti
pjuttost żgħar, fuq linji identiċi. Ikun hemm tliet partijiet
involuti f’dawn l-arranġamenti, min jislef, min jissellef u l-garantier.
Jew min jissellef inkella min jislef jista' jidħol f'kuntratt
mal-garantier li jħallas lil min jislef jekk min jissellef ikun inadempjenti.
Eżempju ta’ dawn huma l-garanziji fuq il-kreditu għall-esportazzjoni
u l-garanziji fuq is-self lill-istudenti.
5.191     Minkejja li mhux possibbli li
tiġi stabbilita l-probabilità ta’ selliefa partikolari inadempjenti,
normalment jiġi stmat kemm fost għadd ta' selliefa simili mistennija
jkun hemm inadempjenti. B’mod li jixbaħ ħafna lil assiguratur mhux
fuq il-ħajja, garantier li jaħdem fuq linji kummerċjali jistenna
li d-drittijiet kollha mħallsa, flimkien mal-introjtu fuq il-proprjetà
maqlugħ mid-drittijiet u kwalunkwe riżervi, ikopru l-inadempjenza
mistennija u l-ispejjeż assoċjati u jħallu qligħ. Skont
dan, dawn il-garanziji, li huma deskritti bħala garanziji standardizzati,
jiġu ttratati b'mod simili għal assigurazzjoni mhux fuq
il-ħajja.
5.192     Il-garanziji mhux fuq
il-ħajja jkopru garanziji fuq strumenti finanzjarji varji bħal
depożiti, titoli tad-djun, self u kreditu kummerċjali. Dawn
normalment jiġu provvduti minn xi korporazzjoni finanzjarja, inklużi,
imma mhux biss, il-korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni, iżda anki
mill-gvern ġenerali.
5.193     Meta unità istituzzjonali toffri
garanziji standardizzati, din tiċċarġja drittijiet u
ġġarrab obbligazzjonijiet biex tissodisfa s-sejħa fuq
il-garanzija. Il-valur tal-obbligazzjonijiet fil-kontijiet tal-garantier huwa
ugwali għall-valur preżenti tas-sejħiet mistennija skont
il-garanziji eżistenti, netti minn kwalunkwe rkupri li l-garantier
jistenna li jirċievi mingħand is-selliefa inadempjenti.
L-obbligazzjoni tissejjaħ dispożizzjonijiet għas-sejħiet
skont garanziji standardizzati.
5.194     Garanzija tista tkopri perjodu
ta’ għadd ta’ snin. Dritt jista’ jkun pagabbli ta’ kull sena jew minn
qabel. Fil-prinċipju d-dritt jirrappreżenta ċarġis
maqlugħa kull sena li l-garanzija tkun valida, bl-obbligazzjoni tonqos
hekk kif il-perjodu jiqsar (bil-preżunzjoni li s-sellief iħallas lura
bin-nifs). Għaldaqstant ir-reġistrazzjoni ssegwi dik tar-renti
mad-dritt mħallas hekk kif l-obbligazzjoni futura tonqos.
5.195     In-natura ta’ skema ta’
garanzija standardizzata hija li jkun hemm bosta garanziji tal-istess tip,
minkejja li mhux ilkoll għal tul ta’ żmien eżattament l-istess u
b’dati tal-bidu u t-tmiem differenti.
5.196     Id-drittijiet netti jiġu
kkalkulati bħala drittijiet riċevibbli flimkien ma’ supplimenti
tad-drittijiet (ugwali għall-introjtu mill-proprjetà attribwit
għall-unità li tħallas id-drittijiet għall-garanzija)
bl-ispejjeż tal-amministrazzjoni, eċċ. imnaqqsa minnhom. Dawn
id-drittijiet netti jistgħu jkunu pagabbli minn kwalunkwe settur
tal-ekonomija u huma riċevibbli skont is-settur li fih jiġi
kklassifikat il-garantier. Is-sejħiet skont skemi ta’ garanzija
standardizzata huma pagabbli mill-garantier u riċevibbli minn min jislef
fl-isfond tal-istrument finanzjarju kopert mill-garanzija, sew jekk id-dritt
ikun tħallas minn min jislef jew inkella minn min jissellef.
It-tranżazzjoni finanzjarji jirreferu għad-differenza bejn
il-ħlas tad-drittijiet fil-każ ta' sejħiet u garanziji
ġodda magħmula skont il-garanziji eżistenti.
Garanziji standardizzati u garanziji ta’
darba biss
5.197     Il-garanziji standardizzati huma
distinti mill-garanziji ta' darba biss skont żewġ kriterji:
a)      Il-garanziji standardizzati huma
kkaratterizzati minn tranżazzjonijiet li spiss ikunu ripetuti
b'karattaristiċi simili u qsim tar-riskji; u
b)      Il-garantiera jkunu jistgħu jistmaw
it-telf medju abbażi tal-istatistika disponibbli.
Il-garanziji ta’ darba biss huma individwali, u
l-garantiera ma jkunux jistgħu jagħmlu stima affidabbli tar-riskju
tas-sejħiet. L-għoti ta’ garanziji ta’ darba biss huwa kontinġenza
u ma jiġix irreġistrat. Dan għajr ċerti garanziji pprovduti
mill-gvern u mfissra fil-kapitolu 20
Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’
stokks tal-impjegati (F.7)
5.198     Id-derivattivi finanzjarji u
l-opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati jinqasmu f’żewġ
sottokategoriji:
a)      Derivati finanzjarji (F.71); u
b)      Opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati
(F.72).
Derivattivi finanzjarji (F.71)
Definizzjoni
5.199     Derivattivi finanzjarji huma
strumenti finanzjarji li huma marbuta ma' strument finanzjarju, jew indikatur
jew kommodita speċifiċi, u permezz tagħhom riskji finanzjarji
speċifiċi jistgħu jkunu nnegozjati fi swieq finanzjarji
bħala tali. Id-derivattivi finanzjarji jissodisfaw il-kundizzjonijiet li
ġejjin:
a)      Ikunu marbuta ma’ ass finanzjarju jew
mhux finanzjarju, ma' grupp ta' assi, jew ma' indiċi;
b)      Jkunu jew negozjabbli jew tista' ssir
tpattija għalihom fis-suq; u
c)      L-ebda ammont prinċipali huwa
avvanzat biex jitħallas lura.
5.200     Id-derivattivi finanzjarji
jintużaw għal għadd ta’ għanijiet li jinkludu
l-immaniġġjar tar-riskju, il-hedging, l-arbitraġġ bejn
is-swieq, l-ispekulazzjoni u l-kumpens tal-impjegati. Id-derivattivi
finanzjarji jippermettu lill-partijiet jikkumerċjaw riskji finanzjarji
speċifiċi bħar-riskju tar-rata tal-imgħax, il-valuta, l-ekwità
u r-riskju ta' prezz tal-kommodità u r-riskju tal-kreditu, ma' entitajiet
oħra li jkunu jridu jieħdu dawn ir-riskji, normalment bla ma'
jikkumerċjaw f’ass ewlieni. Għaldaqstant, id-derivattivi finanzjarji
jissejħu assi sekondarji.
5.201     Il-valur ta’ derivattiv
finanzjarju joħroġ mill-prezz tal-ass li fuqu jkun imsejjes: Il-prezz
ta' riferenza. Il-prezz ta’ riferenza jista' jkun marbut mal-ass finanzjarju
jew mhux finanzjarju, ma' rata tal-imgħax, ma' rata tal-kambju, ma'
derivattiva oħra jew ma' firxa bejn żewġ prezzijiet. Il-kuntratt
dwar id-derivattiv jista' jirreferi wkoll għal indiċi, basket ta’
prezzijiet jew affarijiet oħra bħall-iskambju tal-emissjonijiet jew
il-kundizzjonijiet meteoroloġiċi.
5.202     Id-derivattivi finanzjarji
jistgħu jiġu kkategorizzati minn strument bħal opzjonijiet,
riporti u derivattivi tal-kreditu, jew minn riksju tas-suq bħal skambji
ta’ valuta, skambji ta’ rati tal-imgħax, eċċ.
Opzjonijiet
Definizzjoni
5.203     L-opzjonijiet huma kuntratti li
jagħtu lit-titular l-għażla għad-dritt, imma mhux
l-obbligu, li jixtri mingħand emittent jew ibiegħlu l-opzjoni ta' ass
bi prezz predeterminat f'medda ta' żmien partikolari jew f'data
partikolari.
Id-dritt tax-xiri jissejjaħ ukoll call
option, u d-dritt tal-bejgħ jissejjaħ put option.
5.204     Ix-xerrej tal-opzjoni
jħallas primjum (il-prezz tal-opzjoni) għall-impenn tal-iskrittur
tal-opzjoni li jbiegħ jew jixtri l-ammont speċifikat tal-ass li tkun
imsejsa fuqu bil-prezz maqbul. Il-primjum huwa ass finanzjarju tat-titolari tal-opzjoni
u obbligazzjoni tal-iskrittur tal-opzjoni. Il-primjum jista’
kunċettwalment jitqies li jinkludi ċarġ għal servizz, li
għandu jiġi rreġistrat separatament. Madankollu, fin-nuqqas ta’
dejta dettaljata, m’għandhomx isiru wisq suppożizzjonijiet biex
jidentifikaw l-element tas-servizz.
5.205     Iċ-ċertifikati huma
forma ta' opzjonijiet. Dawn jagħtu lit-titulari d-dritt iżda mhux
l-obbligazzjoni li jixtri mingħand l-emittent taċ-ċertifikat
ċerti ishma jew bonds skont kundizzjonijiet speċifikati għal
medda speċifikata ta’ żmien. Hemm ukoll ċertifikati tal-valuta
msejsa fuq l-ammont ta’ valuta waħda meħtieġa biex tinxtara
oħra u ċertifikati intervaluti marbuta ma’ valuti terzi kif ukoll
ċertifikati konnessi mal-indiċi, ma’ basket jew ma’ kommoditajiet.
5.206     Iċ-ċertifikat jista' jkun
stakkabbli u jiġi kkummerċjalizzat separatament mit-titolu tad-dejn.
Minħabba f’hekk, fil-prinċipju, żewġ strumenti finanzjarji
separati jiġu rreġistrati, iċ-ċertifikat bħala
derivattiv finanzjarju u l-bond bħala titolu tad-dejn.
Iċ-ċertifikati b’derivattivi inkorporati huma kklassifikati skont
il-karatteristiċi primarji tagħhom.
Riporti
Definizzjoni
5.207     Ir-riporti huma kuntratti
finanzjarji li skonthom iż-żewġ partijiet jaqblu li jiskambjaw
kwantità speċifikata ta’ assi li fuqhom ikunu msejsa bi prezz maqbul
(il-prezz tal-eżerċitar) f’data speċifikata.
5.208     Il-futuri huma kuntratti ta'
riporti kkummerċjalizzati f'boroż organizzati. Il-futuri u kuntratti
ta' riporti oħrajn tipikament, imma mhux dejjem, jiġu ssaldati
permezz tal-ħlas ta' flus kontanti jew il-provvediment ta’ xi ass
finanzjarju ieħor flok l-ikkonsenjar tal-ass li fuqu jkunu msejsa, u
allura huma vvalutati u kkummerċjalizzati separatament minn dak li fuqu
jkunu msejsa. Kuntratti komuni tal-għamla tar-riporti jinkludu tpartit u
ftehimiet ta' rati tar-riporti (FRAs).
Opzjonijiet versu riporti
5.209     L-opzjonijiet huma differenti
mir-riporti f’dan li ġej:
a)      Fit-tnissil tagħhom, normalment ma
jkun hemm ebda ħlas bil-quddiem għal kuntratt ta' riporti u
l-kuntratt derivattiv jibda mill-valur ta' żero; fil-każ ta’ opzjoni,
jitħallas primjum meta jsir il-kuntratt, u fit-tnissil tiegħu,
il-kuntratt huwa vvalutat fl-ammont tal-primjum.
b)      Peress li l-prezzijiet tas-suq, ir-rati
tal-imgħax jew tal-kambju jinbidlu tul ħajjet kuntratt ta' riporti,
il-kuntratt jaf jassumi valur pożittiv għal xi parti minnhom
(bħala ass) u valur negattiv korrespondenti (obbligazzjoni)
għall-parti l-oħra. Dawn il-pożizzjonijiet jafu jieħdu post
xulxin bejn il-partijiet, skont l-iżviluppi tas-suq fl-ass li jkunu msejsa
fuqu inkonnessjoni mal-prezz tal-eżerċitar fil-kuntratt. Din
il-karatteristika ma tagħmilhiex prattika li jiġu identifikati
tranżazzjonijiet f'assi separati mit-tranżazzjonijiet
fl-obbligazzjonijiet. B’differenza għal strumenti finanzjarji oħra,
it-tranżazzjonijiet fir-riporti, allura, normalment jiġu
rreġistrati b'mod nett fuq l-assi u l-obbligazzjonijiet l-oħrajn.
Fil-każ ta’ opzjoni, ix-xerrej dejjem ikun il-kreditur u l-iskrittur
dejjem ikun id-debitur.
c)      Mal-maturità, it-tifdija tkun bla
kundizzjoni fil-każ ta' riport, filwaqt li fil-każ ta' opzjoni, din
tiġi ddeterminata mix-xerrej tal-opzjoni. Xi opzjonijiet jinfdew
awtomatikament meta dawn ikunu pożittivi mal-maturità.
Tpartit
Definizzjoni
5.210     It-tpartit huwa arranġament
kuntrattwali bejn żewġ partijiet li jiftiehmu li jbiddlu, tul perjodu
ta' żmien u skont regoli stabbiliti minn qabel, flussi ta' pagamenti fuq
ammont nozzjonali maqbul tal-prinċipal. L-aktar tipi komuni huma t-tpartit
tar-rati tal-imgħax, tpartit fil-kambju ta’ valuti barranin u tpartit ta’
valuta.
5.211     It-tpartiti fir-rati
tal-imgħax huwa skambju ta' ħlasijiet ta' imgħax ta' karattru
differenti fuq ammont nozzjonali tal-prinċipal, li qatt ma jiġi
skambjat. Eżempji tat-tipi tar-rati tal-imgħax imparta huma r-rati
fissi, ir-rati varjabbli u r-rati ddenominati f’valuta. Il-ħlasijiet spiss
isiru permezz ta’ pagamenti netti fi flus kontanti li jammontaw
għad-differenza attwali bejn iż-żewġ rati tal-imgħax
stipulati fil-kuntratt applikati għall-prinċipal nozzjonali maqbul.
5.212     Tpartit ta' kambju barrani huwa
transazzjonijiet f'valuti barranin b'rata ta' kambju dikjarata fil-kuntratt.
5.213     It-tpartit tal-valuta jinvolvi
skambji ta' flussi fi flus kontanti marbuta mal-ħlasijiet ta' mgħax u
skambju ta' ammonti prinċipali b'rata tal-kambju maqbula fi tmiem
il-kuntratt.
Ftehimiet ta' rati tar-riporti (FRAs)
Definizzjoni
5.214     Il-ftehimiet ta' rati
tar-riporti huma arranġamenti kuntrattwali li permezz tagħhom,
żewġ partijiet, bil-għan li jipproteġu lilhom infushom
kontra l-bdil fir-rati tal-imgħax, jiftiehmu fuq ammont ta' mgħax li
għandu jitħallas, f'data tal-ħlas speċifikata, fuq ammont
nozzjonali tal-prinċipal li qatt ma jiġi skambjat. Il-FRAs
jitħallsu permezz ta' pagamenti netti fi flus kontanti b'mod simili
għat-tpartit tar-rati tal-imgħax. Il-ħlasijiet huma relatati
mad-differenza bejn il-ftehimiet ta' rati tar-riporti u r-rata tas-suq
prevalenti fil-mument tal-ħlas.
Derivattivi tal-kreditu
Definizzjoni
5.215     Id-derivattivi tal-kreditu huma
derivattivi finanzjarji li l-għan ewlieni tagħhom huwa li jiġu
kkummerċjalizzati r-riskji tal-kreditu.
Id-derivattivi tal-kreditu huma mfassla
għall-kummerċ fir-riskju ta’ inadempjenza tat-titoli u s-self.
Id-derivattivi tal-kreditu jafu jieħdu l-għamla ta' kuntratti tat-tip
tar-riporti jew tal-opozjonijiet u, bħal derivattivi finanzjarji
oħra, spiss isiru skont qbil legali standard li jiffaċilita
l-valutazzjoni tas-suq. Ir-riskju tal-kreditu jingħadda mingħand
il-bejjiegħ tar-riskju, li jkun qed jixtri l-protezzjoni, għal
għand ix-xerrej tar-riskju, li jkun qed ibiegħ il-protezzjoni, bi
skambju għal primjum.
5.216     Ix-xerrej tar-riskju
jħallas f'kontanti lill-bejjiegħ tar-riskju f'każ ta'
inadempjenza. Derivattiva tal-kreditu tista’ ssaldata wkoll permezz
tal-ikkonsenjar ta' titoli tad-dejn permezz tal-unità inadempjenti.
5.217     It-tipi ta’ derivattivi
tal-kreditu huma opzjonijiet ta' inadempjenza tal-kreditu, swap ta'
inadempjenza tal-kreditu (CDS) u trasferimenti bi tpartit totali. Indiċi
tas-CDS bħala indiċi tad-derivattivi tal-kreditu kkummerċjali
jirrifletti l-iżviluppi tal-primjums tas-CDS.
Swaps ta' inadempjenza tal-kreditu
Definizzjoni
5.218     Is-swaps ta' inadempjenza
tal-kreditu (CDS) huma kuntratti tal-assigurazzjoni tal-kreditu. L-għan
tagħhom huwa li jkopru t-telf lill-kredituri meta:
a)      Avveniment ta’ kreditu jseħħ
inkonnessjoni ma’ unità ta’ referenza, minflok ma jkun assoċjat ma' self
jew titolu tad-dejn partikolari. Avveniment ta’ kreditu li jaffettwa l-entità
referenzjarja inkwistjoni jista' jkun inadempjenza, iżda anki nuqqas li
jsir ħlas ta’ kwalunkwe obbligazzjoni (kwalifikanti) li tkun dovuta,
bħal fil-każijiet ta’ ristrutturar tad-dejn, ksur ta’ patti, u
oħrajn.
b)      Strument tad-dejn partikolari, li
tipikament ikun titolu tad-dejn jew self, jkun suġġett ta’
inadempjenza. Bħal fil-każ tal-kuntratti ta' swap, il-kreditur
bħala x-xerrej tas-CDS, ix-xerrej tar-riskju jagħmel sensiela ta'
ħlasijiet ta' primjums lill-garantier, il-bejjiegħ tar-riskju.
5.219     Fejn ma jkunx hemm inadempjenza
fir-rigward tal-istrument tad-dejn jew l-unità assoċjata, ix-xerrej
tar-riskju jkompli jħallas il-primjums sa tmiem il-kuntratt. Jekk ikun
hemm każ ta’ inadempjenza, il-bejjiegħ tar-riskju jagħmel tajjeb
għat-telf tax-xerrej, u x-xerrej ma jkomplix iħallas il-primjums.
L-istrumenti finanzjarji li mhumiex
inklużi fid-derivattivi finanzjarji
5.220     Id-derivattivi finanzjarji ma
jinkludux:
a)      L-istrument li fuqu tkun imsejsa
d-derivattiva finanzjarja.
b)      It-titoli tad-dejn strutturat li jorbtu
titolu tad-dejn, jew basket ta’ titoli tad-dejn, ma' derivattiva finanzjarja jew
basket ta’ derivattivi finanzjarji, fejn id-derivattivi jkunu inseparabbli
mit-titolu tad-dejn u l-prinċipal investit inizjalment ikun kbir meta
mqabbel mal-qligħ prospettiv mid-derivattivi finanzjarji inkorporati.
L-istrumenti finanzjarji meta jkunu investiti ammonti prinċipali
żgħar meta mqabbla mal-qligħ prospettiv, u li huma f'riskju
bis-sħiħ, huma kklassifikati bħala derivattivi finanzjarji.
L-istrumenti finanzjarji fejn il-komponenti tat-titolu tad-dejn u tad-derivattiva
finanzjarja huma separabbli minn xulxin huma kklassfikati kif jixraq.
c)      Il-ħlasijiet marġinali
ripagabbli marbuta mad-derivattivi finanzjarji huma kklassifikati f’self jew
depożiti oħra skont l-unitajiet istituzzjonali involuti. Madankollu,
il-ħlasijiet marġinali mhux ripagabbli, li jnaqqsu jew jeliminaw
il-pożizzjonijiet tal-ass/l-obbligazzjoni li jafu jfeġġu tul
ħajjet il-kuntratt, jiġu ttrattati bħala ħlasijiet skont
il-kuntratt, u kklassifikati bħala tranżazzjonijiet f’derivattivi finanzjarji;
d)      L-istrumenti sekondarji, li mhumiex
negozjabbli u li ma jistgħux jitpattew fis-suq; u
e)      Tpartit ta' deheb, li jkun tal-istess
natura bħall-ftehimiet tax-xiri mill-ġdid tat-titoli.
Opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati
(F.72)
Definizzjoni
5.221     L-opzjonijiet ta’ stokks
tal-impjegati huma ftehimiet li jsiru f'data partikolari li skonthom impjegat
ikollu l-jedd li jixtri għadd partikolari ta' ishma mill-istokks
tal-impjegatur bi prezz iddikjarat jew fi żmien stipulat jew f'perjodu ta'
żmien immedjatament wara d-data tal-vestiment.
Tintuża t-terminoloġija li
ġejja:
Id-data tal-ftehim hija 'id-data tal-għotja'
Il-prezz tax-xiri maqbul ikun ‘il-prezz
tal-eżerċitar’.
L-ewwel data maqbula tax-xiri hija 'id-data
tal-vestiment'.
Il-perjodu wara d-data tal-vestiment li matulu
jista' jseħħ ix-xiri huwa 'l-perjodu tal-eżerċizzju'.
5.222     It-tranżazzjonijiet
fl-opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati jiġu rreġistrati fil-kont
finanzjarju bħala l-kontroparti tal-element tal-kumpens tal-impjegati
rrappreżentat mill-valur tal-opzjoni tal-istokks. Il-valur tal-opzjoni
jinfirex tul il-perjodu bejn id-data tal-għoti u d-data tal-vestiment;
jekk id-dejta ma tkunx dettaljata biżżejjed, ir-reġistrazzjoni
ssir fid-data tal-vestiment. Minn hemm ’il quddiem, it-tranżazzjonijiet
jiġu rreġistrati fid-data tal-eżerċizzju jew, jekk ikunu
kummerċjabbli u fil-fatt jiġu kkummerċjalizzati, bejn id-data
tal-vestiment u tmiem il-perjodu tal-eżerċizzju.
Il-valutazzjoni ta’ tranżazzjonijiet
f'derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati
5.223     Il-kummerċ sekondarju fl-opzjonijiet
u fl-għeluq tal-opzjonijiet qabel il-kunsinja jinvolvu
tranżazzjonijiet finanzjarji. Jekk opzjoni tipproċedi sal-kunsinja,
din taf tiġi jew ma tiġix eżerċitata. F’każijiet fejn
l-opzjoni hija eżerċitata, jaf ikun hemm ħlas mill-iskrittur
tal-opzjoni lit-titulari tal-opzjoni ugwali għad-differenza bejn il-prezz
prevalenti fis-suq tal-ass li fuqu tkun imsejsa u l-prezz
tal-eżerċitar, jew, minflok, jaf ikun hemm akkwist jew bejgħ
tal-ass finanzjarju jew mhux finanzjarju li fuqu tkun imsejsa rreġistrat
bil-prezz tas-suq prevalenti u ħlas kontroparti bejn it-titolari
tal-opzjoni u l-iskrittur tal-opzjoni ugwali għall-prezz
tal-eżerċitar. Id-differenza bejn il-prezz tas-suq prevalenti tal-ass
bażiku u l-prezz bażi hi fiż-żewġ każijiet ugwali
għall-valur tal-likwidazzjoni tal-opzjoni, jiġifieri l-prezz
tal-opzjoni fid-data tal-għeluq. F’dawk il-każijiet fejn l-opzjoni ma
tkunx eżerċitata, ma sseħħ l-ebda tranżazzjoni.
Madankollu, l-iskrittur tal-opzjoni jagħmel gwadann titolari u t-titolari
tal-opzjoni jagħmel telfa titolari (fiż-żewġ każijiet
ugwali għall-primjum imħallas meta jkun sar il-kuntratt) li
għandhom jiġu rreġistrati fil-kont tar-rivalutazzjoni.
5.224     It-tranżazzjonijiet
irreġistrati fil-każ tad-derivattivi finanzjarji jinkludu kwalunkwe
kummerċ fil-kuntratti kif ukoll il-valur nett tal-ħlasijiet li jkunu
saru. Jista’ jkun hemm ukoll il-ħtieġa li jiġu rreġistrati
t-tranżazzjonijiet marbuta mal-istabbiliment tal-kuntratti derivattivi.
Madankollu, f’bosta każijiet, iż-żewġ partijiet jidħlu
għal kuntratt derivattiv bla ma jsir ebda ħlas minn parti
lill-oħra; f’każijiet hekk il-valur tat-tranżazzjoni
jistabbilixxi l-kuntratt bħala nill u ma jiġi rreġistrat xejn
fil-kont finanzjarju.
5.225     Kwalunkwe kummissjonijiet
imħallsa jew riċevuti b’mod espliċitu minn brokers jew
intermedjarji għall-arranġament tal-opzjonijiet, il-futuri,
it-tpartit (swaps) u kuntratti derivattivi oħra jitqiesu bħala
ħlasijiet għal servizzi fil-kontijiet apposta għal dan.
Il-partijiet fi tpartita ma jitqiesux li jkunu qed jipprovdu servizz lil
xulxin, iżda kwalunkwe ħlas lil terza parti
għall-arranġament ta' tpartita jitqies bħala ħlas għal
servizz. Taħt kull arranġament ta' skambji, fejn ammonti
prinċipali jiġu skambjati, il-fluss korrispondenti għandu
jiġi mdaħħal f'kull transazzjoni tal-istrument li fuqu jkun
imsejjes; L-influssi ta' ħlasijiet oħra għandhom jiġu
mdaħħla taħt l-elenkati derivativi finanzjarji u l-opzjonijiet
tal-istokks tal-impjegati (F.7). Waqt li l-primjum imħallas lill-bejjiegħ
ta' kull opzjoni jista jitqies li jinkludi kull ħlas dovut
għas-servizz, fil-prattika mhuwiex dejjem possibli li tiddistingwi
l-element ta' servizz. Għalhekk, il-prezz sħiħ għandu
jiġi rreġistrat fl-akkwist ta' kull ass finanzjaru mix-xerrej u bħala
tiġrib ta' obbligu mill-bejjiegħ.
5.226     F’każ ta' kuntratti li ma
jinvolvux l-iskambju ta’ prinċipal, l-ebda tranżazzjoni ma tiġi
rreġistrataa fil-bidu. Fiż-żewġ każijiet,
impliċitament, kull derivattiv finanzjarju b'valur inizzjali ta' żero
jinħoloq dak il-ħin. Sussegwentement, il-valur ta' kull tpartit
għandu jkun ugwali għal xi waħda minn dawn li ġejjin:
a)      Fil-każ tal-ammonti prinċipali,
il-valur tas-suq preżenti tad-differenza bejn il-valuri tas-suq tal-futur
mistenni tal-ammonti li jridu jiġu skambjati mill-ġdid u l-ammonti
speċifikati fil-kuntratt; u
b)      Fil-każ ta’ pagamenti oħra,
il-valur tas-suq preżenti tal-flussi futuri speċifikati fil-kuntratt.
5.227     Kull tibdil fil-valur
tad-derivattiva finanzjarja maż-żmien għandu jiġi
rreġistrat fil-kont tal-istimar mill-ġdid.
5.228     L-iskambji mill-ġdid
sussegwenti tal-prinċipal jiġu rregolati mit-termini u
l-kundizzjonijiet tal-kuntratt tat-tpartit u jistgħu jimplikaw assi
finanzjarji li jkunu qegħdin jiġu skambjati bi prezz differenti
mill-prezz prevalenti tas-suq tat-tali assi. Il-ħlas kontroparti bejn
il-partijiet f’kuntratt ta' tpartit ikun dak speċifikat fil-kuntratt.
Id-differenza bejn il-prezz tas-suq u l-prezz tal-kuntratt hija dik ugwali
għall-valur ta' likwidita tal-ass/obbligazzjoni kif japplika fid-data
miftiehma u għandu jiġi mdaħħal bħala
tranżazzjoni f'derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks
tal-impjegati (F.7). B’kollox, it-tranżazzjonijiet fid-derivattivi
finanzjarji u l-opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati jridu jaqblu
mal-qligħ jew telf totali tal-istimar mill-ġdid tul il-medda ta’
żmien tal-kuntratt ta' tpartit. Dan it-trattament huwa analogu għal
dak stipulat fir-rigward tal-opzjonijiet, li jipproċedu
għall-kunsinja.
5.229     Fil-każ ta’ unità
istituzzjonali, tpartita jew ftehim dwar rata ta’ riport jiġi
rreġistrat taħt derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks
tal-impjegati fuq in-naħa tal-assi fejn ikollu valur ta’ ass nett.
Fil-każ ta’ tpartita li jkollha valur ta’ obbligazzjoni nett, dan
jiġi rreġistrat ukoll fuq in-naħa tal-ass b’konvenzjoni biex
jiġi evitat li joqgħod jaqleb min-naħa tal-assi
għan-naħa tal-obbligazzjonijiet. Għaldaqstant, il-ħlasijiet
netti negattivi jkabbru l-valur nett.
Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli (F.8)
Definizzjoni
5.230     Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli huma assi u obbligazzjonijiet finanzjarji maħluqa
bħala kontroparti għal tranżazzjonijiet fejn ikun hemm
differenza ta’ żmien bejn dawn it-tranżazzjonijiet u l-ħlasijiet
korrespondenti għalihom.
5.231     Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli jinkludu tranżazzjonijiet fi pretensjonijiet finanzjarji
li joriġinaw minn ħlas bikri jew tard għal tranżazzjonijiet
fl-oġġetti jew is-servizzi, tranżazzjonijiet distributtivi jew
tranżazzjonijiet finanzjarji fis-suq sekondarju.
5.232     Tranżazzjonijiet
finanzjarji f’kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli jikkonsistu fi:
a)      Avvanzi u krediti kummerċjali
(F.81); u
b)      Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli (F.89).
Avvanzi u krediti kummerċjali (F.81)
Definizzjoni
5.233     Avvanzi u krediti
kummerċjali huma pretensjonijiet finanzjarji li joriġinaw
mill-estensjoni diretta ta’ kreditu minn fornituri ta’ oġġetti u
servizzi lill-klijenti tagħhom, u avvanzi għal xogħol li jkun
għadu qed isir jew li għad irid isir, fl-għamla ta'
ħlasijiet minn qabel minn klijenti għal oġġetti u servizzi
li ma jkunux għadhom ġew ipprovduti.
5.234     L-avvanzi u l-kreditu
kummerċjali jfeġġu meta ħlas għal oġġetti
jew servizzi ma jsirx fl-istess waqt tal-bidla fis-sjieda ta’ oġġett
jew malli jingħata xi servizz. Jekk ħlas isir qabel il-bidla fis-sjieda,
allura jkun hemm avvanz.
5.235     Il-FISIM ibbażat fuq
id-dovuti li iżda ma jkunx għadu tħallas jiġi inkluż
mal-istrument finanzjarju korrespondenti, li normalment ikun l-imgħax, u
l-ħlas minn qabel tal-primjums tal-assigurazzjoni jiġi inkluż
fir-riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni (F.61); fl-ebda każ minn dawn
ma jkun hemm ir-reġistrazzjoni avvanzi u krediti kummerċjali.
5.236     Is-sottokategorija avvanzi u
krediti kummerċjali tinkludi:
a)      Pretensjonijiet finanzjarji konnessi
mal-kunsinja tal-oġġetti jew is-servizzi fejn il-ħlas ma jkunx
għadu sar;
b)      Kreditu kummerċjali
aċċettat minn korporazzjonijiet tal-fatturament ħlief meta
jitqies bħala self;
c)      Kera fuq bini dovuta tul
iż-żmien; u
d)      Arretrati li jikkonċernaw
il-ħlas għal oġġetti u servizzi, meta ma jkunux evidenzjati
minn self.
5.237     Il-kreditu kummerċjali
għandu jkun distint mill-finanzi kummerċjali fl-għamla ta'
kontijiet kummerċjali, u kreditu pprovdut minn partijiet terzi biex
jiffinanzjaw il-kummerċ.
5.238     L-avvanzi u l-krediti
kummerċjali ma jinkludux self għall-finanzjament ta’ kreditu
kummerċjali. Dawn jiġu kklassifikati bħala self.
5.239     L-avvanzi u l-kreditu
kummeċjali jista’ jinqasam skont il-maturità oriġinali f’avvanzi u
kreditu finanzjarju fuq medda ta’ żmien qasir jew twil.
Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli, għajr l-avvanzi u l-krediti kummerċjali
(F.89)
Definizzjoni
5.240     Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli huma pretensjonijiet finanzjarji li jirriżultaw
minn differenzi taż-żmien bejn tranżazzjonijiet distributtivi
jew tranżazzjonijiet finanzjarji fis-suq sekondarju u l-ħlasijiet korrespondenti.
5.241     Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli jinkludu l-pretensjonijiet finanzjarji maħluqa
minħabba d-differenza fiż-żmien bejn it-tranżazzjonijiet
akkumulati u l-pagamenti magħmula fir-rigward ta', pereżempju:
a)      Il-pagi u s-salarji;
b)      It-taxxi u l-kontribuzzjonijiet
soċjali;
c)      Id-dividendi;
d)      Il-kera; u
e)      Ix-xiri u l-bejgħ ta’ titoli.
5.242     L-imgħaxijiet dovuti u
arretrati jiġu rreġistrati mal-ass jew obbligazzjoni finanzjarja li
fuqha jkunu dovuti, u mhux bħala kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli. Jekk l-imgħax dovut ma jkunx irreġistrat li
hu investit mill-ġdid fl-ass finanzjarju, dan għandu jiġi
kklassifikat f’kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli.
5.243     Fil-każ ta’ self ta’ titoli
u drittijiet fuq self ta' deheb, li jitqiesu bħala mgħax,
ir-reġistrazzjonijiet korrespondenti jiddaħħlu bħala
kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli, flok mal-istrument li miegħu
jirrelataw.
5.244     Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli ma jinkludux:
a)      Diskrepanzi statistiċi għajr
differenzi fiż-żmien bejn tranżazzjonijiet f'oġġetti u
servizzi, tranżazzjonijiet distributtivi jew tranżazzjonijiet
finanzjarji u l-pagamenti korrispondenti.
b)      Ħlasijiet bikrija jew tard
fil-ħolqien ta' assi finanzjarji jew fit-tifdija ta' obbligazzjonijiet
oħra għajr dawk ikklassifikati f'kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli. Dawn il-ħlasijiet bikrija jew tard jiġu
kklassifikati fil-kategorija tal-istrument relevanti.
c)      L-ammonti tat-taxxi u
l-kontribuzzjonijiet soċjali li għandhom jitħallsu lill-gvern
ġenerali li għandhom jiġu inklużi f’kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli
m'għandhomx jinkludu l-parti ta' dawn it-taxxi u l-kontribuzzjonijiet
soċjali li x'aktarx ma tinġabarx u li għalhekk
tirrappreżenta pretensjoni tal-gvern ġenerali li m'għandha ebda
valur.
Kapitolu 5 Anness 1: IL-KLASSIFIKAZZJONI
TAT-TRANŻAZZJONIJIET FINANZJARJI
5.A1.01  It-tranżazzjonijeit
finanzjarji jistgħu jiġi kklassifikati skont kriterji differenti -
skont it-tip ta' strument finanzjarju, in-negozjabilità, it-tip ta' introjtu,
il-maturità, il-valuta u t-tip ta' mgħax.
Il-klassifikazzjoni ta'
tranżazzjonijiet finanzjarji skont il-kategorija
5.A1.02  It-tranżazzjonijiet
finanzjarji jiġu kklassifikati fil-kategoriji u s-sottokategoriji kif turi
t-Tabella 5.3. Il-klassifikazzjoni tat-tranżazzjonijiet fl-assi u
l-obbligazzjonijiet finanzjarji tikkorrespondi għall-klassifikazzjoni
tal-assi u l-obbligazzjonijiet finanzjarji .
Tabella 5.3:
Il-klassfikazzjoni tat-tranżazzjonijiet finanzjarji
 Kategorija || Kodiċi
 Deheb monetarju u drittijiet ta’ prelevament speċjali (SDRs) || F.1 ||   ||
 Deheb monetarju ||   || F.11 ||
 Drittijiet ta’ prelevament speċjali (SDRs) ||   || F.12 ||
 Valuta u depożiti || F.2 ||   ||
 Valuta ||   || F.21 ||
 Depożiti trasferibbli ||   || F.22 ||
 Depożiti oħra ||   || F.29 ||
 Titoli tad-dejn || F.3 ||   ||
 Medda ta' żmien qasir ||   || F.31 ||
 Medda ta’ żmien twil ||   || F.32 ||
 Self || F.4 ||   ||
 Medda ta' żmien qasir ||   || F.41 ||
 Medda ta’ żmien twil ||   || F.42 ||
 Unitajiet jew ishma ta' fondi tal-investiment jew ta’ ekwità || F.5 ||   ||
 Ekwità ||   || F.51 ||
 Ishma elenkati ||   ||   || F.511
 Ishma mhux elenkati ||   ||   || F.512
 Ekwità oħra ||   ||   || F.519
 Ishma ta' fondi tal-investimenti jew unitajiet ||   || F.52 ||
 Ishma jew unitajiet ta' fond tas-suq tal-flus (MMFs) ||   ||   || F.521
 Unitajiet jew ishma ta’ fondi tal-investiment għajr l-MMFs ||   ||   || F.522
 Skemi tal-assikurazzjoni, tal-pensjoni u ta' garanziji standardizzati || F.6 ||   ||
 Riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja ||   || F.61 ||
 Assigurazzjoni fuq il-ħajja u intitolamenti ta’ renta ||   || F.62 ||
 Intitolamenti għal pensjoni ||   || F.63 ||
 Pretensjonijiet ta’ fondi tal-pensjoni fuq il-maniġers tal-pensjoni ||   || F.64 ||
 Intitolamenti għal benefiċċji li mhumiex pensjoni ||   || F.65 ||
 Dispożizzjoni ta' sejħiet skont garanziji standardizzati ||   || F.66 ||
 Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati || F.7 ||   ||
 Derivattivi finanzjarji għajr opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati ||   || F.71 ||
 Opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati ||   || F.72 ||
 Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli || F.8 ||   ||
 Avvanzi u krediti kummerċjali ||   || F.81 ||
 Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli ||   || F.89 ||
5.A1.03  Il-klassifikazzjoni
tat-tranżazzjonijiet finanzjarji u tal-assi u l-obbligazzjonijiet
finanzjarji hija msejsa primarjament fuq il-likwidità, in-negozjabbiltà, u
l-karatteristiċi legali tal-istrumenti finanzjarji. Id-definizzjonijiet
tal-kategoriji ġeneralment huma indipendenti mill-klassifikazzjoni
tal-unitajiet istituzzjonali. Il-klassifikazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet
finanzjarji jistgħu jkomplu jiġu dettaljati skont
krossklassifikazzjoni skont l-unità istituzzjonali. Eżempju ta’ dan huwa
l-krossklassifikazzjoni tad-depożiti trasferibbli bejn
il-korporazzjonijiet li jaċċettaw id-depożiti għajr il-bank
ċentrali, bħala pożizzjonijiet interbankarji.
Il-klassifikazzjoni ta'
tranżazzjonijiet finanzjarji skont in-negozjabbiltà
5.A1.04  Il-pretensjonijiet finanzjarji
jistgħu jiġu distinti skont jekk ikunux negozjabbli jew le. Pretensjoni
tkun negozjabbli jekk is-sjieda tagħha tkun faċilment tista'
tiġi trasferita minn unità għal oħra b'konsenja jew
approvazzjoni jew tkun impattija fil-każ ta’ derivattivi finanzjarji.
Filwaqt li kwalunkwe strument finanzjarju jista’ potenzjalment jiġi
kkummerċjalizzat, l-istrumenti negozjabbli huma mfassla biex ikunu
kkummerċjalizzati permezz ta’ skambju organizzat jew f’‘ħanut',
minkejja li jekk attwalment ikunux kummerċjalizzati mhix kundizzjoni
neċessarja għan-negozjabbiltà. Il-kundizzjonijiet neċessarji
tan-negozjabbiltà huma:
a)      It-trasferibbiltà jew l-abbiltà
tat-tpattija fil-każ tad-derivattivi finanzjarji;
b)      L-istandardizzazzjoni li x-xhieda
tagħha spiss tkun il-funġibbiltà u l-eliġibbiltà għal
kodiċi ISIN; u
c)      Li t-titolari ta' ass ma jżommx
id-dritt ta' rikors kontra t-titolari preċedenti.
5.A1.05           . It-titoli, id-derivattivi finanzjarji u
l-opzjonijiet ta' stokks tal-impjegati (AF.7) huma pretensjonijiet finanzjarji
negozjabbli. It-titoli jinkludu t-titoli
tad-dejn (AF.3), l-ishma elenkati (AF.511), l-ishma mhux elenkati (AF.512), u
l-ishma tal-fondi tal-investiment (AF.52). Id-derivattivi
finanzjarji u l-opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati mhumiex ikklassifikati
bħala titoli anki jekk ikunu strumenti finanzjarji negozjabbli. Dawn huma marbuta ma’ indiċi jew assi
finanzjarji u mhux finanzjarji speċifiċi li permezz tagħhom
ir-riskji finanzjarji jistgħu jiġu nnegozjati fi swieq finanzjarji bi
dritt proprju tagħhom.
.
5.A1.06  Id-deheb monetarju u l-SDRs
(AF.1), il-valuta u d-depożiti (AF.2), is-self (AF.4), l-ekwità oħra
(AF.519), l-assigurazzjoni, il-pensjoni u l-iskemi ta' garanzija standardizzati
(AF.6) u l-kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli (AF.8) mhumiex
negozjabbli.
Titoli strutturati
5.A1.07  It-titoli strutturati tipikament
jikkombinaw titolu, jew basket ta’ titoli, ma’ derivattiva finanzjarja, jew
basket ta’ direttivi finanzjarji. L-istrumenti finanzjarji li mhumiex titoli
strutturati huma, pereżempju, id-depożiti strutturati li jikkombinaw
karatteristiċi ta’ depożiti u ta’ derivattivi finanzjarji. Filwaqt li
t-titoli tad-dejn tipikament jinvolvu ħlas fil-bidu ta’ prinċipal li
jrid jitħallas, dan ma japplikax għad-derivattivi finanzjarji.
Il-klassifikazzjoni ta’
tranżazzjonijiet finanzjarji skont it-tip tal-introjtu
5.A1.08  It-tranżazzjonijiet
finanzjarji jiġu kklassifikati skont it-tip ta’ introjtu li
jiġġeneraw. Ir-rabta tal-introjtu mal-assi u l-obbligazzjonijiet
finanzjarji korrespondenti jiffaċilita l-kalkolu tar-rati tal-qligħ.
It-Tabella 5.4 turi l-klassifikazzjoni dettaljata skont
it-tranżazzjoni u skont it-tip ta' introjtu. Filwaqt li d-deheb monetarju
u l-SDRs, id-depożiti, it-titoli tad-dejn, is-self u kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli jiġi dovut fuqhom l-imgħax, l-ekwità
tħallas predominentement f'dividendi, qligħ riinvestit jew
prelevamenti ta' introjtu ta' kważikorporazzjonijiet. L-introjtu
mill-investiment huwa attribwibbli lit-titolari tal-ishma ta' fond
tal-investiment u tar-riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni.
Ir-remunerazzjoni marbuta mal-parteċipazzjoni f’derivattiva finanzjarja ma
tiġix irreġistrata bħala introjtu, għax l-ebda ammont
prinċipali ma jkun fornut.
Tabella 5.4: Il-klassifikazzjoni
ta’ tranżazzjonijiet finanzjarji skont it-tip tal-introjtu
 Transazzjonijiet finanzjarji || Kodiċi || Tip ta’ introjtu || Kodiċi
 Deheb monetarju u drittijiet ta’ prelevament speċjali (SDRs) || F.1 || Imgħax || D.41
 Valuta || F.21 || Xejn ||
 Depożiti trasferibbli || F.22 || Imgħax || D.41
 Depożiti oħra || F.29 || Imgħax || D.41
 Titoli tad-dejn || F.3 || Imgħax || D.41
 Self || F.4 || Imgħax || D.41
 Ekwità || F.51 || L-introjtu distribwit tal-korporazzjonijiet || D.42
 Qligħ riinvestit || D.43
 Ishma elenkati u mhux elenkati || F.511F.512 || Dividendi || D.421
 Qligħ riinvestit || D.43
 Ekwità oħra || F.519 || Prelevamenti minn introjtu ta' kważikorporazzjonijiet || D.422
 Qligħ riinvestit || D.43
 Dividendi || D.421
 Ishma ta' fondi tal-investimenti jew unitajiet || F.52 || Introjtu minn investiment attribwibbli għal titolari tal-ishma ta’ fond tal-investiment || D.443
 Skemi tal-assigurazzjoni, tal-pensjoni u ta' garanziji standardizzati || F.6 || Introjtu minn proprjetà attribwibbli għal titolari ta’ poloz tal-assigurazzjoni || D.441
 Introjtu minn proprjetà pagabbli fuq intitolamenti għall-pensjoni || D.442
 Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati || F.7 || Xejn ||
 Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli || F.8 || Imgħax || D.41
Il-klassifikazzjoni ta’
tranżazzjonijiet finanzjarji skont it-tip ta' rata tal-imgħax
5.A1.09  L-assi u l-obbligazzjonijiet
finanzjarji li fuqhom huma dovuti l-imgħaxijiet jistgħu jinqasmu
skont it-tip tar-rata tal-imgħax f’rata tal-imgħax fissa, varjabbli
jew imħallta.
5.A1.10  Fil-każ ta’ strumenti
finanzjarji b’rata tal-imgħax fissa, il-ħlasijiet
tal-imgħaxijiet nominali kuntrattwali huma fissi f'dik li hija valuta
tad-denominazzjoni għal ħajjet l-istrument finanzjarju jew għal
ċertu ammont ta' snin. Fid-data tal-bidu, mill-perspettiva tad-debitu,
iż-żmien u l-valur tal-ħlasijiet tal-interessi u
l-ħlasijiet lura tal-prinċipal ikunu magħrufa.
5.A1.11  Fil-każ ta’ strumenti
finanzarji b’rata tal-imgħax varjabbli, il-ħlasijiet tal-imgħax
u l-prinċipal huma marbuta ma' rata tal-interess, l-indiċi
tal-prezzijiet ġenerali għall-oġġetti u s-servizzi jew
il-prezz ta' ass. Il-valur referenzjarju jitla’ u jinżel b’rispons
għall-kundizzjonijiet tas-suq.
5.A1.12  L-istrumenti finanzjarji b’rata
tal-imgħax imħallta jkollhom kemm rata tal-imgħax varjabbli u
fissa tul ħajjithom u jiġu kklassifikati bħala strumenti
finanzjarji b'rata tal-imgħax varjabbli.
Il-klassifikazzjoni ta'
tranżazzjonijiet finanzjarji skont il-maturità
5.A1.13  Fil-każ tal-analiżi
tar-rati tal-imgħax, il-produttività tal-assi, il-likwidità jew
il-kapaċità tar-ripagament tad-dejn, jaf tkun meħtieġa
diżaggregazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet finanzjarji skont firxa
ta' maturitajiet.
Maturità fuq medda ta’ żmien qasir u
twil
Definizzjoni
5.A1.14  Ass jew obbligazzjoni finanzjarja
b'maturità fuq medda ta' żmien qasir tkun ripagabbli fuq talba
tal-kreditur, jew fi żmien sena jew anqas. Ass jew obbligazzjoni
finanzjarja b'maturità fuq medda ta' żmien twil tkun ripagabbli f’xi data
'l hinn minn sena, jew ma jkollha l-ebda maturità mistqarra.
Il-maturità oriġinali u l-maturità
li jibqa’
Definizzjoni
5.A1.15  Il-maturità oriġinali ta’
assi jew obbligazzjonijiet finanzjarji hija definita bħala l-perjodu
mid-data tal-ħruġ sad-data tal-aħħar ħlas skedat.
Il-maturità li jibqa’ ta’ assi jew obbligazzjonijiet finanzjarji hija definita
bħala l-perjodu mid-data refernzjarja sad-data tal-aħħar
ħlas skedat.
5.A1.16  Il-kunċett tal-maturità
oriġinali jservi ta' għajnuna biex wieħed jifhem l-attività
tal-emittenza tad-dejn. Għaldaqstant, it-titoli tad-dejn u s-self jinqasmu
skont il-maturità oriġinali f’titoli tad-dejn u self fuq medda ta’
żmien qasir u twil.
5.A1.17  Il-maturità li jibqa’ hija aktar
relevanti għall-analiżi tal-pożizzjonijiet tad-dejn u
l-kapaċitajiet tar-ripagament tad-dejn.
Il-klassifikazzjoni ta'
tranżazzjonijiet finanzjarji skont il-valuta
5.A1.18  Bosta mill-kategoriji,
is-sottokategoriji u s-sottopożizzjonijiet tal-assi u l-obbligazzjonijiet
finanzjarji jistgħu jiġu diżaggregati skont il-valuta li fiha
jkunu ġew denominati.
5.A1.19  L-assi jew l-obbligazzjonijiet
f'valuta barranija jinkludu assi jew obbligazzjonijiet finanzjarji denominati
f'basket ta' valuti, pereżempju SDRs u assi jew obbligazzjonijiet
finanzjarji denominati fid-deheb. Id-distinzjoni bejn valuta nazzjonali u
valuti barranin hija ta' siwi partikolari fil-każ ta' valuta u
depożiti (AF.2), titoli tad-dejn (AF.3) u self (AF.4).
5.A1.20  Il-valuta tal-ħlas tista’
tkun differenti minn dik tad-denominazzjoni. Il-valuta tal-ħlas tirreferi
għall-valuta li fiha l-valur tal-pożizzjonijiet u l-flussi ta'
strumenti finanzjarji bħat-titoli jinqalbu kull meta jiġi effettwat
xi ħlas.
Kejl ta' flus
5.A1.21  L-analiżi politika monetarja
jaf tkun tirrikjedi li fil-kont finanzjarju jiġu identifikati kejl ta'
flus bħal M1, M2 u M3. Il-kejl tal-flus mhux definit fl-ESA 2010.
MT
 || Il-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 20.12.2010
COM(2010) 774 finali
Anness A/Kapitolu 06

ANNESS A għal
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
TAL-KUNSILL
dwar is-sistema Ewropea tal-kontijiet
nazzjonali u reġjonali fil-Komunità
ANNESS A
KAPITOLU 6: FLUSSI OĦRA
1. Introduzzjoni
Flussi oħra huma bidliet fil-valur tal-assi u
l-obbligazzjonijiet li ma jirriżultawx minn tranżazzjonijiet.
Ir-raġuni li dawn il-flussi mhumiex tranżazzjonijiet hija marbuta
mal-fatt li ma jissodisfawx wieħed jew iktar mill-karatteristiċi
tat-tranżazzjonijiet. Pereżempju, l-unitajiet istituzzjonali involuti
jistgħu ma jkunux qed jaġixxu permezz ta’ ftehim reċiproku
iżda sekwestru ta' assi mhux ikkumpensat, jew il-bidla tista' tkun dovuta
għal avveniment naturali bħal terremot iktar milli fenomenu purament
ekonomiku. Alternattivament, il-valur ta' ass espress f'valuta barranija jista'
jinbidel b'riżultat ta' bidla fir-rata ta' skambju.
2. Bidliet oħra fl-assi u l-obbligazzjonijiet
 6.01Definizzjoni:   || Bidliet oħra fl-assi u l-obbligazzjonijiet huma flussi ekonomiċi, minbarra dawk permezz ta' tranżazzjonijiet rreġistrati fil-kontijiet kapitali u finanzjarji, li jibdlu l-valur ta' assi u obbligazzjonijiet
Qed jiddistingwixxu ruħhom żewġ
bidliet oħra: L-ewwel tip jikkonsisti f’bidliet fil-volum ta' assi u
obbligazzjonijiet. It-tieni tip huma l-qligħ u t-telf nominali
mill-parteċipazzjonijiet.
2.1 Bidliet oħrajn fil-volum
tal-assi u l-obbligazzjonijiet
(minn K.1 sa K.6)
6.02       Fil-kont kapitali, assi
manifatturati u mhux manifatturati jistgħu jidħlu f'settur u
joħorġu minnu permezz ta' akkwiżizzjonijiet u disponimenti ta'
assi, il-konsum tal-kapital fiss jew addizzjonijiet għal,
prelevazzjonijiet minn u telf rikorrenti minn inventarji. Fil-kont finanzjarju,
l-assi u l-obbligazzjonijiet finanzjarji jidħlu fis-sistema meta debitur
jaċċetta l-obbligu li jħallas kreditur fil-futur, u jħalli
s-sistema meta dan l-obbligu jiġi ssodisfat.
6.03       Bidliet oħra fil-volum
tal-assi u l-obbligazzjonijiet jinkludu flussi li jħallu l-assi u
l-obbligazzjonijiet jidħlu jew joħorġu mill-kontijiet b'mezzi
oħra minbarra tranżazzjonijiet – pereżempju d-daħliet u
l-ħruġ tal-iskoperti, it-tnaqqis u d-degredazzjoni ta' assi naturali.

6.04       Bidliet oħra fil-volum
tal-assi u l-obbligazzjonijiet jinkludu wkoll l-effett ta' avvenimenti esterni
mhux antiċipati u eċċezzjonali li mhumiex ekonomiċi
fin-natura tagħhom, u bidliet li jirriżultaw minn riklassifikazzjoni
jew ristrutturar tal-unitajiet istituzzjonali jew tal-assi u l-obbligazzjonijiet.
6.05       Bidliet oħrajn fil-volum
tal-assi u l-obbligazzjonijiet ikopru sitt kategoriji:
a)      Dieher ekonomiku tal-assi (K.1);
b)      Għajbien ekonomiku ta' assi mhux
manifatturati (K.2);
c)      Telfiet katastrofiċi (K.3);
d)      Qbid mhux ikkumpensat (K.4);
e)      Bidliet oħra fil-volum mhux
ikklassifikati x'imkien ieħor (K.5); kif ukoll
f)       Bidliet fil-klassifikazzjoni (K.6).
2.1.1 Dieher ekonomiku tal-assi (K.1)
6.06       Id-dieher ekonomiku tal-assi
jirrappreżenta ż-żieda fil-volum ta' assi manifatturati u mhux
manifatturati li mhumiex ir-riżultat tal-produzzjoni. Inklużi hemm:
a)      Monumenti storiċi, eż. dawk
l-istrutturi jew siti ta' importanza speċjali arkeoloġika, storika
jew kulturali, meta jiġu rikonoxxuti għall-ewwel darba fil-Karti
tal-Bilanċ.
b)      Oġġetti ta' valur,
bħall-ħaġar prezzjuż u l-oġġetti tal-arti, meta
l-valur għoli jew l-importanza artistika ta' oġġett li mhux
diġà rreġistrat fil-Karti tal-Bilanċ jiġu rikonoxxuti
għall-ewwel darba;
c)      Skoperti ta' riżervi sfruttabbli ta'
taħt l-art bħal riżervi ppruvati ta' faħam, żejt, gass
naturali, minerali tal-metall jew minerali mhux tal-metall. Dan ikopri wkoll
iż-żieda fil-valur tar-riżervi meta l-isfruttament isir
ekonomikament vijabbli minħabba l-progress teknoloġiku jew minħabba
bidliet relattivi fil-prezzijiet;
d)      It-tkabbir naturali ta' riżorsi
bijoloġiċi mhux ikkultivati, bħal foresti naturali u l-istokk
tal-ħut, meta t-tkabbir f'dan l-assi ekonomiċi mhuwiex taħt
il-kontroll, responsabbiltà u mmaniġġjar dirett ta' unità
istituzzjonali u b'hekk mhuwiex trattat bħala produzzjoni;
e)      Trasferimenti ta' assi oħra naturali
lejn attività ekonomika: riżorsi naturali li jbiddlu l-istatus biex
jikkwalifikaw bħala assi ekonomiċi. Eżempji jinkludu
l-isfruttament ta' foresti mhux mittiefsa, trasferiment ta' art mhux maħduma
lejn art li tista' tintuża ekonomikament, reklamazzjoni tal-art u
ħlas inizjali għall-estrazzjoni tal-ilma. Ir-riżorsi naturali
jistgħu jakkwistaw ukoll il-valur bis-saħħa ta' attività
ekonomika fil-qrib, pereżempju, l-art tista' tiġi rikonoxxuta
bħala ta' valur minħabba żvilupp qrib tagħha jew
ħolqien ta' triq ta' aċċess. Il-kost ta' titjib tal-art huwa
rreġistrat bħala formazzjoni grossa ta' kapital fiss iżda
kwalunkwe eċċess fiż-żieda tal-valur tal-art fuq il-valur
tat-titjib tal-art huwa rreġistrat bħala dieher ekonomiku;
f)       Bidla fil-kwalità ta' assi naturali
dovuti għall-bidliet f'użijiet ekonomiċi. Il-bidliet fil-kwalità
huma rreġistrati bħala bidliet fil-volum. Il-bidliet fil-kwalità
rreġistrati hawnhekk iseħħu bħala l-kontroparti tal-bidliet
fl-użu ekonomiku li jidhru bħala bidliet fil-klassifikazzjoni (ara
l-paragrafu punt 6.21). Pereżempju, ir-riklassifikazzjoni minn art
ta' kultivazzjoni għal art li qiegħda taħt il-bini tista'
tirriżulta f'żieda fil-valur kif ukoll f'bidla fil-klassifikazzjoni.
F'dan il-każ l-ass huwa diġà fi ħdan l-ambitu tal-assi u hija
l-bidla fil-kwalità tal-ass dovut għall-bidla fl-użu ekonomiku li
titqies bħala d-dieher ta' ass. Eżempju ieħor huwa
ż-żieda fil-valur tal-ifrat għall-ħalib meta
jintbagħtu għal qatla iktar kmieni milli mistenni;
g)      Id-dieher inizjali tal-valur
mill-għoti ta' kuntratti trasferibbli, kuntratti ta' kiri, liċenzji
jew permessi Il-valur f’dawn il-kuntratti, kirjiet, liċenzji jew permessi
jirrappreżenta ass meta l-valur tal-intitolament li jattribwixxu
jaqbeż id-drittijiet pagabbli u d-detentur jista' jrrealizza dan billi
jittrasferihom fuq oħrajn; kif ukoll
h)      Bidla fil-valur
tal-avvjament u l-assi ta' kummerċjalizzazzjoni, li timmaterjalizza meta
l-unitajiet istituzzjonali huma mibjugħa bi prezzijiet li
jeċċedu l-fondi tagħhom stess (ara l-paragrafu punt 7.07);
l-eċċess tal-prezz tal-bejgħ fuq l-assi proprji jissejjaħ
avvjament akkwistat u assi ta' kummerċjalizzazzjoni. L-avvjament mhux
ippruvat minn bejgħ/xiri ma jitqiesx bħala ass ekonomiku..
2.1.2 Għajbien ekonomiku ieħor
ta' assi mhux manifatturati (K.2)
6.07       L-għajbien ekonomiku ta'
assi mhux finanzjarji u mhux manifatturati jinkludi;
a)      It-tnaqqis ta' riżorsi naturali, li
jkopri t-tnaqqis tal-valur ta' depożiti ta' assi taħt il-livell
tal-art u t-tnaqqis ta' riżorsi bijoloġiċi mhux ikkultivati
inklużi fl-ambitu tal-assi (ara l-paragrafu 6.06e) b'riżultat
ta' ħsad, it-tneħħija ta' foresti jew użu lil hinn minn
livelli sostenibbli ta' estrazzjoni. Ħafna mill-entrati possibbli hawnhekk
huma l-oppost tal-entrati deskritti fil-paragrafi 6.06c-6.06f;
b)      Għajbien ekonomiku ieħor ta'
assi mhux manifatturati, li jkopri
(i)      Id-deprezzament tal-valur tal-avvjament
akkwistat u tal-assi ta' kummerċjalizzazzjoni; kif ukoll
(ii)      L-iskadenza tal-vantaġġi
ġejjin minn kuntratti trasferibbli, kiri, liċenzji u permessi.
2.1.3 Telfiet katastrofiċi (K.3)
6.08       It-telfiet katastrofiċi
rreġistrati bħala bidliet oħra fil-volum tal-assi huma
r-riżultat ta' avvenimenti fuq skala kbira, diskreti u rikonixxibbli li
jeqirdu assi ekonomiċi.
6.09       Avvenimenti bħal dawn
jinkludu terremoti kbar, eruzzjonijiet vulkaniċi, terremoti
tal-baħar, uragani eċċezzjonalment qawwija, nixfa u
diżastri naturali oħra; atti ta' gwerer, irvelli u avvenimenti
politiċi oħra; u inċidenti teknoloġiċi bħal
tixrid kbir tossiku jew ħruġ ta' partiċelli radjuattivi fl-arja.
Eżempji ta' avvenimenti bħal dawn huma:
a)      Id-deterjorament fil-kwalità tal-art
ikkawżata minn għargħar mhux normali jew dannu mir-riħ;
b)      Id-distruzzjoni ta' assi kkultivati
minħabba nixfa jew epidemija;
c)      Id-distruzzjoni ta' binjiet, tagħmir
jew oġġetti ta' valur f'nirien fil-foresti jew terremoti; kif ukoll
d)      Id-distruzzjoni aċċidentali
tal-valuta jew tat-titoli tal-portatur minħabba katastrofi naturali jew
avvenimenti politiċi, jew id-distruzzjoni ta' evidenza ta' sjieda.
2.1.4 Qbid mhux ikkumpensat (K.4)
6.10       Il-qbid mhux ikkumpensat
iseħħ meta l-gvernijiet jew l-unitajiet istituzzjonali oħra
jieħdu pussess tal-assi ta' unitajiet istituzzjonali oħra,
inkluż unitajiet mhux residenti, mingħajr kumpens sħiħ,
għal raġunijiet għajr il-pagament ta' taxxi, multi jew imposti
simili. Il-qbid ta' proprjetà rrelatata ma' attività kriminali hija kkunsidrata
bħala multa. Il-parti mhux ikkumpensata ta' tali qbid unilaterali hija
rreġistrata bħala bidla oħra fil-volum.
6.11       L-esklużjoni tal-proprjetà
u r-repussess ta' assi minn kredituri mhumiex irreġistrati bħala qbid
mhux ikkumpensat minħabba li, jew b'mod espliċitu jew b'fehim
ġenerali, il-ftehim bejn iż-żewġ partijiet jipprevedi dan
il-perkors ta' rikors.
2.1.5 Bidliet oħra fil-volum mhux
ikklassifikati x'imkien ieħor (K.5);
6.12       Il-bidliet oħra fil-volum
mhux ikklassifikati x'imkien ieħor huma l-effetti tal-avvenimenti mhux
previsti fuq il-valur ekonomiku tal-assi.
6.13       Eżempji ta' bidliet fil-volum
mhux ikklassifikati mkien ieħor ta' assi mhux finanzjarji jinkludu:
a)      L-obsolenza mhux prevista.
Suppożizzjonijiet li jintużaw biex jiġi dderivat il-konsum
tal-kapital fiss ma jkoprux l-obsolenza tal-assi fissi. L-ammont inkluż
għall-obsolenza prevista tagħhom jista' ma jilħaqx l-iskop
tal-obsolenza proprja. L-entrati għandhom għalhekk isiru
għat-tnaqqis fil-valur tal-assi fissi li jirriżultaw minn,
pereżempju, l-introduzzjoni ta' teknoloġija mtejba;
b)      Id-differenzi bejn allokazzjonijiet
inklużi fil-konsum ta' kapital fiss għal ħsara normali u
t-telfiet reali. Il-konsum tal-kapital fiss ma jkoprix ħsara mhux
prevista, u l-ammont stmat għal ħsara prevista normalment jista' ma
jilħaqx jew jeċċedi l-ħsara reali. Għalhekk
għandhom isiru aġġustamenti għat-tnaqqis mhux previst jew
żieda fil-valur tal-assi fissi minħabba dawn l-avvenimenti.
It-telfiet aġġustati għal dan mhumiex kbar biżżejjed
biex jitqiesu katastrofiċi;
c)      Id-degradazzjoni tal-assi fissi mhux
iġġustifikata fil-konsum tal-kapital fiss. Dan ikopri t-tnaqqis
fil-valur tal-assi fissi minħabba, pereżempju, effetti mhux previsti
tal-aċidità fl-arja u fix-xita fuq is-superfiċi tal-binjiet jew fuq
il-bodi tal-vetturi;
d)      L-abbandun tal-faċilitajiet ta'
produzzjoni qabel it-tlestija jew qabel ma jintużaw għall-użu
ekonomiku;
e)      It-telfiet eċċezzjonali
fl-inventarji (pereżempju, minn dannu tan-nirien, minn serq, minn
infestazzjoni ta' insetti ta' ħażna tal-qamħ) li mhumiex meqjusa
telfiet katastrofiċi;
6.14       Eżempji ta' bidliet
fil-volum mhux ikklassifikati mkien ieħor ta' assi mhux finanzjarji
jinkludu:
a)      Telfiet eċċezzjonali tal-valuta
jew titoli tal-portatur minħabba, pereżempju, dannu min-nirien jew
serq, li mhumiex meqjusa telfiet katastrofiċi, u valuta li tiġi
rtirata minn ċirkolazzjoni li ma għadhiex skambjabbli, minbarra
l-ammonti fejn ikun hemm bidla fil-klassifika mill-valuta
għall-oġġetti ta' valur;
b)      Bidliet f'talbiet finanzjarji li
jirriżultaw minn maħfra tad-djun - Dawn huma esklużi mill-kont
finanzjarju minħabba li mhemmx ftehim reċiproku bejn il-partijiet.
B'mod speċifiku, kreditur jista' jiddeċiedi li huwa impossibbli li
tiġi rkuprata pretensjoni finanzjarja, pereżempju minħabba
falliment jew likwidazzjoni, u jneħħi dak l-obbligu mill-karta
tal-bilanċ tiegħu. Ir-rikonoxximent tal-kreditur li l-pretensjoni ma
tistax tinġabar hija rreġistrata bħala bidla oħra fil-volum
tal-assi. L-obbligazzjoni korrispondenti għandha titneħħa wkoll
mill-karta tal-bilanċ tad-debitur biex jinżamm bilanċ fil-kontijiet
tal-ekonomija totali. Eċċezzjoni għal dan il-prinċipju
ġenerali hija prevista għal taxxi u kontributi soċjali pagabbli
lill-amministrazzjoni pubblika, (ara l-paragrafu 6.15d);
c)      Bidliet għall-assigurazzjoni
tal-ħajja, intitolamenti ta' annwalità u intitolamenti tal-pensjoni
minħabba bidliet fis-suppożizzjonijiet demografiċi;
d)      Dispożizzjonijiet għal
sejħiet taħt skemi standardizzati ta' garanzija meta s-sejħiet
mistennija jaqbżu d-dħul u l-irkupri previsti.
6.15       Bidliet oħra fil-volum
mhux ikklassifikati x'imkien ieħor jeskludu:
a)      Bidliet fil-pretensjonijiet li
jirriżultaw minn tniżżil li jirrifletti l-valuri reali tas-suq
ta' pretensjonijiet finanzjarji negozjabbli: dawn il-bidliet huma
ġġustifikati fil-kont ta' stimar mill-ġdid;
b)      Il-kanċellazzjoni ta' dejn bi ftehim
reċiproku bejn id-debitur u l-kreditur (il-kanċellazzjoni tad-dejn
jew maħfra tad-dejn): din hija rrekordjata bħala tranżazzjoni
bejn il-kreditur u d-debitur (are l-paragrafi 4.165.f).
c)      Iċ-ċaħda tad-dejn:
il-kanċellazzjoni unilaterali ta' obbligazzjoni minn debitur mhijiex
rikonoxxuta;
d)      Taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali
li għandhom jitħallsu lil li l-amministrazzjoni pubblika tagħraf
unilateralment bħala li x'aktarx ma jinġabrux (are
l-paragrafi 1.57, 4.27 u 4.82).
2.1.6 Bidliet fil-klasifikazzjoni (K.6)
6.16       Bidliet fil-klassifikazzjoni
jinkludu bidliet fil-klassifikazzjoni u l-istruttura settorjali tal-unitajiet
istituzzjonali u bidliet fil-klassifikazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet.
2.1.6.1 Bidliet fil-klassifikazzjoni u
l-istruttura settorjali (K.61)
6.17       Il-klassifikazzjoni
mill-ġdid ta' unità istituzzjonali minn settur għal ieħor
tittrasferixxi l-karta tal-bilanċ kollha tagħha, pereżempju,
unità istituzzjonali kklassifikata fis-settur tal-unità domestika ssir distinta
finanzjarjament u tista' tikkwalifika bħala kważi-korporazzjoni li
tiġi kklassifikata mill-ġdid fis-settur tal-korporazzjonijiet.
6.18       Bidliet fil-klassifikazzjoni
tas-settur jittrasferixxu l-karta tal-bilanċ minn settur jew subsettur
għal ieħor. It-trasferiment jista' jirriżulta f'konsolidazzjoni
jew dekonsolidazzjoni ta' assi u obbligazzjonijiet, li huma inklużi wkoll
f'din il-kategorija.
6.19       Il-bidliet fl-istruttura
tal-unitajiet istituzzjonali jkopru d-dieher u l-għajbin ta' ċerti
assi u obbligazzjonijiet finanzjarji li ġejjin minn ristrutturar korporattiv.
Meta korporazzjoni tgħib bħala entità legali indipendenti
minħabba li hi assorbita minn korporazzjoni waħda jew iktar,
l-assi/obbligazzjonijiet finanzjarji kollha inklużi l-ishma u ekwità
oħra li eżistew bejn dik il-korporazzjoni u dawk li assorbewha,
jgħibu mis-Sistema. Madankollu, ix-xiri ta' ishma u ta' ekwità oħra
ta' korporazzjoni bħala parti mill-amalgamazzjoni għandha tiġi
rreġistrata bħala tranżazzjoni finanzjarja bejn il-korporazzjoni
li xtrat u l-proprjetarji preċedenti tagħha. Is-sostituzzjoni ta'
ishma eżistenti minn ishma fil-konsenja jew fil-korporazzjoni ġdida
għandhom jiġu rreġistrati bħala fidi ta' ishma akkumpanjati
mill-ħruġ ta' ishma ġodda. L-assi u l-obbligazzjonijiet
finanzjarji li eżistu bejn il-korporazzjoni assorbita u l-partijiet terzi
ma jinbidlux u jgħaddu għall-korporazzjoni li tassorbi.
6.20       Simetrikament, meta
korporazzjoni hi maqsuma legalment f'żewġ jew iktar unitajiet
istituzzjonali, id-dieher tal-assi u l-obbligazzjonijiet finanzjarji huma
rreġistrati bħala bidliet fil-klassifikazzjoni u l-istruttura
tas-settur.
2.1.6.2 Bidliet fil-klassifikazzjoni
tal-assi u l-obbligazzjonijiet (K.62)
6.21       Il-bidliet fil-klassifikazzjoni
tal-assi u l-obbligazzjonijiet iseħħu meta l-assi u
l-obbligazzjonijiet jidhru taħt kategorija waħda fil-karta
tal-bilanċ ta' ftuħ u l-oħra fil-karta tal-bilanċ
tal-għeluq. Eżempji huma bidliet fl-użu tal-art jew
konverżjonijiet ta' abitazzjonijiet għall-użu kummerċjali
jew viċe versa. Fil-każ tal-art, iż-żewġ entrati
(entrata negattiva għall-kategorija l-qadima, waħda pożittiva
għall-kategorija l-ġdida) għandhom isiru bl-istess valur.
Kwalunkwe bidla fil-valur tal-art li tirriżulta minn din il-bidla
fl-użu hi rreġistrata bħala bidla fil-volum iktar milli stimar
mill-ġdid u għalhekk bħala dieher ekonomiku ta' assi jew
għajbin ekonomiku ta' assi mhux manifatturati.
6.22       Dieher jew għajbien
tad-deheb monetarju fil-forma ta' ingotti tad-deheb ma jistax jinħoloq
permezz ta' tranżazzjoni finanzjarja iżda jidħol u
joħroġ mis-Sistema permezz ta' bidliet oħra fil-volum tal-assi.
6.23       L-ingotti tad-deheb
joħolqu każ speċjali ta' bidla fil-klassifika. L-ingotti
tad-deheb jistgħu jkunu assi finanzjarju bħala deheb monetarju, jew
oġġett ta' valur magħruf bħala deheb monetarju, skont
id-detentur u l-motivazzjoni għall-parteċipazzjoni.
Il-monetizzazzjoni hija l-bidla fil-klassifikazzjoni tal-ingotti tad-deheb minn
mhux monetarja għal monetarja. Id-demonetizzazzjoni hija l-bidla
fil-klassifikazzjoni tal-ingotti tad-deheb minn mhux monetarja għal
waħda monetarja.
6.24       L-operazzjonijiet f'relazzjoni
mal-ingotti tad-deheb huma rrekordjati kif ġej:
a)      Meta awtorità monetarja tbigħ
id-deheb monetarju li jkun ass riżervat lil unità istituzzjonali mhux
residenti li mhijiex awtorità monetarja jew lil unità instituzzjonali residenti,
din tiġi rreġistrata bħala tranżazzjoni f'deheb mhux
monetarju. Id-demonetizzazzjoni tad-deheb bħala bidla fil-klassifikazzjoni
tal-ingotti tad-deheb minn monetarja għal waħda mhux monetarja
sseħħ immedjatament qabel it-tranżazzjoni u hija
rreġistrata bħala bidliet oħra fil-volum tal-assi tal-awtorità
monetarja.
b)      Meta awtorità monetarja tixtri d-deheb
monetarju lil unità istituzzjonali mhux residenti jew lil unità instituzzjonali
residenti, u dak id-deheb ma jkunx diġà ass ta' riżerva, tiġi
rreġistrata tranżazzjoni f'deheb mhux monetarju Il-monetizzazzjoni
tad-deheb bħala bidla fil-klassifikazzjoni tal-ingotti tad-deheb minn
waħda mhux monetarja għal waħda monetarja sseħħ
immedjatament wara t-tranżazzjoni u hija rreġistrata bħala
bidliet oħra fil-volum tal-assi tal-awtorità monetarja.
c)      Meta xerrej u bejjiegħ ikunu
awtoritajiet monetarji ta' ekonomiji differenti u t-tnejn iżommu l-ingotti
tad-deheb bħala parti mill-assi tagħhom ta' riżerva, din titqies
bħala tranżazzjoni f'ingotti tad-deheb, li tiġi rreġistrata
fil-kont finanzjarju.
d)      F'każijiet oħra, l-ingotti
tad-deheb ikunu monetarji fi kwalunkwe ħin u huma rreġistrati
bħala tranżazzjonijiet f'deheb mhux monetarju.
Il-każijiet ta' hawn fuq li jirrelataw
għal awtorità monetarja japplikaw ukoll għal organizzazzjoni
finanzjarja internazzjonali.
6.25       Il-bidliet fil-klassifika ta'
assi u obbligazzjonijiet ma jinkludux il-konverżjoni ta' titoli tad-dejn
f'ishma, li hija rreġistrati bħala żewġ
tranżazzjonjiet finanzjarji.
2.2 Qligħ u telf
tal-parteċipazzjonijiet nominali (K7)
6.26       Il-kont ta' stimar
mill-ġdid jirreġistra l-qligħ u t-telf nominali
tal-parteċipazzjonijiet li jakkumulaw waqt perjodu ta' kontabbiltà
għas-sidien tal-assi u l-obbligazzjonijiet, li jirrifletti l-bidliet
fil-livell u l-istruttura tal-prezzijiet tagħhom. Il-qligħ u t-telf
nominali tal-parteċipazzjonijiet (il-kategorija K.7) jinkludu
l-qligħ u t-telf newtrali tal-parteċipazzjonijiet
(is-subkategorija K.71) u l-qligħ u t-telf reali tal-parteċipazzjonijiet
(is-subkategorija K.72).
 6.27 Definizzjoni || Il-qligħ u t-telf nominali tal-parteċipazzjonijiet (K.7) fuq ass huma ż-żidiet u t-tnaqqis fil-valur tal-ass li jakkumula għas-sid ekonomiku tiegħu bħala riżultat ta' żidiet jew tnaqqis fi prezzu. Il-qligħ u t-telf nominali tal-parteċipazzjonijiet fuq obbligazzjoni finanzjarja huma t-tnaqqis u ż-żidiet fl-istima tal-obbligazzjoni b'riżultat ta' tnaqqis jew żidiet fil-prezz tagħha.
6.28       Il-qligħ
tal-parteċipazzjonijiet hu dovut għal żieda fil-valur ta' ass
jew għal tnaqqis fil-valur ta' obbligazzjoni speċifikata Telf
tal-parteċipazzjonijiet hu dovut għal żieda fil-valur ta' ass
jew għal tnaqqis fil-valur ta' obbligazzjoni.
6.29       Il-qligħ u t-telf nominali
tal-parteċipazzjonijiet rreġistrati fil-kont tal-istimar
mill-ġdid huma dawk li jakkumulaw fuq l-assi jew l-obbligazzjonijiet, kemm
jekk realizzati jew le. Il-qligħ tal-parteċipazzjonijiet jitqies li
hu realizzat meta l-ass ikkonċernat hu mibjugħ, mifdi, użat jew
inkella mogħti lil ħaddieħor, jew meta l-obbligazzjoni
titħallas lura. Il-qligħ mhux realizzat hu wieħed li jakkumula
fuq ass li għadu proprjetà jew obbligazzjoni li għada pendenti
fl-aħħar tal-perjodu tal-kontabbiltà. Il-qligħ realizzat
normalment jinftiehem bħala qligħ realizzat fil-perjodu kollu li
matulu l-ass hu proprjetà jew obbligazzjoni pendenti kemm jekk dan il-perjodu
jikkoinċidi mal-perjodu tal-kontabbiltà jew le. Madankollu, peress li
l-qligħ u t-telf tal-parteċipazzjonijiet huma rreġistrati fuq
bażi ta' dovuti fis-sistema, id-distinzjoni bejn qligħ realizzat u
mhux realizzat, minkejja li hi ta' ħtieġa għal ċerti
għanijiet, ma tidhirx fil-klassifikazzjoni u fil-kontijiet.
6.30       Il-qligħ u t-telf
tal-parteċipazzjonijiet jinkludu qligħ u telf fuq kull tip ta' assi
mhux finanzjarji u assi u obbligazzjonijiet finanzjarji. B'hekk, il-qligħ
u t-telf tal-parteċipazzjonijiet fuq l-inventarji ta' kull tip ta'
oġġetti miżmuma mill-produtturi, inkluż xogħol li
għaddej bħalissa, huma koperti wkoll.
6.31       Il-qligħ u t-telf nominali
tal-parteċipazzjonijiet jistgħu jakkumulaw fuq l-assi miżmuma
għal kwalunkwe tul ta' żmien matul il-perjodu bażi
tal-kontabbiltà u mhux biss fuq assi li jidhru fil-karti tal-bilanċ tal-ftuħ/tal-għeluq.
Il-qligħ u t-telf nominali tal-parteċipazzjonijiet li jakkumula
għall-proprjetarju ta' ass partikolari, jew kwantità speċifika ta'
tip speċifiku ta' ass, bejn żewġ stadji fiż-żmien hu
definit bħala “il-valur kurrenti ta' dak l-ass fi stadju iktar bikri ta'
żmien”, jekk wieħed jassumi li sadanittant l-ass innifsu ma
jinbidilx, b'mod kwalitattiv jew kwantitattiv, matul dak il-perjodu.
6.32       Il-qligħ nominali
tal-parteċipazzjonijiet (G) li jakkumula fuq kwantità speċifikata q
ta' ass bejn iż-żmijinijiet o u t jista' jiġi espress b'dan li
ġej: G = (pt − po) × q,
6.33       fejn po and pt
huma l-prezzijiet tal-ass fiż-żminijiet o u t rispettivament.
Għall-assi u obbligazzjonijiet finanzjarji b'valuri kurrenti fissi li
għalihom kemm po u pt huma unità skont id-definizzjoni, il-qligħ
nominali tal-parteċipazzjonijiet huwa dejjem żero.
6.34       Għall-għanijiet
tal-kalkolu tal-qligħ u t-telf nominali tal-parteċipazzjonijiet,
l-akkwisti u d-disponimenti tal-assi jridu jkunu stmati bl-istess mod
bħall-kontijiet kapitali u finanzjarji u l-istokks tal-assi jridu jkunu
stmati bl-istess mod bħall-karti tal-bilanċ. Fil-każ tal-assi
fissi, il-valur ta' akkwist hu l-ammont imħallas mix-xerrej
lill-produttur, jew bejjiegħ, b'żieda tal-kosti assoċjati tat-trasferiment
tas-sjieda mġarrba mix-xerrej. Il-valur ta' disponiment ta' ass fiss
eżistenti hu l-ammont li jirċievi l-bejjiegħ mix-xerrej nieqes
il-kosti tat-trasferiment tas-sjieda mġarrba mill-bejjiegħ.
6.35       Eċċezzjoni
għall-każ deskritt fil-paragrafu 6.34 huwa jseħħ meta
l-prezz li jitħallas ivarja mill-valur tas-suq tal-ass. F'dan il-każ
jiġi imputat trasferiment kapitali għad-differenza bejn il-prezz
mħallas u l-valur tas-suq u l-akkwiżizzjoni tiġi
rreġistrata fil-valur tas-suq. Dan iseħħ b'mod partikolari fi
tranżazzjonijiet li jinvolvu setturi mhux tas-suq.
6.36       Jistgħu jkunu distinti
erba' sitwazzjonijiet differenti li jagħtu lok għall-qligħ u
t-telf nominali tal-parteċipazzjonijiet
a)      Ass miżmum matul il-perjodu
bażi tal-kontabbiltà: il-qligħ nominali tal-parteċipazzjonijiet
li jakkumula matul il-perjodu bażi tal-kontabbiltà hu ugwali
għall-valur tal-karta tal-bilanċ tal-għeluq nieqes il-valur
tal-karta tal-bilanċ tal-ftuħ nieqes kwalunkwe konsum tal-kapitali
fiss fil-perjodu ta' kontabbiltà. Dawn il-valuri huma l-valuri stmati tal-assi jekk
ikunu akkwistati meta jitfasslu l-karti tal-bilanċ. Il-qligħ nominali
mhuwiex realizzat;
b)      Ass miżmum fil-bidu tal-perjodu li
hu mibjugħ matul il-perjodu: il-qligħ nominali
tal-parteċipazzjonijiet li jakkumula hu ugwali għall-valur tal-karta
tal-bilanċ tal-ftuħ nieqes kwalunkwe konsum tal-kapitali fiss
fil-perjodu ta' kontabbiltà li jseħħ qabel il-bejgħ.
Il-qligħ nominali hu realizzat;
c)      Ass akkwistat matul il-perjodu u li
għadu miżmum fl-aħħar tal-perjodu: il-qligħ nominali
tal-parteċipazzjonijiet li jakkumula matul il-perjodu bażi
tal-kontabbiltà hu ugwali għall-valur tal-karta tal-bilanċ
tal-għeluq nieqes il-valur tal-akkwiżizzjoni nieqes kwalunkwe konsum
tal-kapitali fiss fil-perjodu ta' kontabbiltà. Il-qligħ nominali mhuwiex
realizzat; kif ukoll
d)      Ass akkwistat u disponibbli matul
il-perjodu bażi tal-kontabbiltà: il-qligħ nominali
tal-parteċipazzjonijiet li jakkumula huwa ugwali għall-valur
disponibbli nieqes il-valur tal-akkwiżizzjoni nieqes kwalunkwe konsum
tal-kapital fiss fil-perjodu ta' kontabbiltà bejn l-akkwiżizzjoni u
d-disponiment. Il-qligħ nominali hu realizzat.
6.37       Il-qligħ u t-telf nominali
tal-parteċipazzjonijiet inklużi huma dawk li jakkumulaw fuq l-assi u
l-obbligazzjonijiet, kemm jekk realizzati jew le. Dawn huma rreġistrati
fil-kont stimar mill-ġdid tas-setturi involuti, l-ekonomija totali u
l-bqija tad-dinja.
2.2.1 Qligħ u telf newtrali
tal-parteċipazzjonijiet (K.71)
 6.38 Definizzjoni: || Il-qligħ u t-telf newtrali tal-parteċipazzjonijiet (K.71) fuq ass jew obbligazzjoni hu definit bħala l-valur tal-qligħ u t-telf tal-parteċipazzjonijiet li kieku jakkumula jekk il-prezz tal-ass jinbidel maż-żmien bl-istess proporzjon tal-livell tal-prezz ġenerali.
6.39       Il-qligħ u t-telf newtrali
tal-parteċipazzjonijiet jiġu identifikati sabiex tkun
iffaċilitata d-derivazzjoni tal-qligħ reali
tal-parteċipazzjonijiet li jerġgħu jqassmu l-kapaċità ta'
xiri reali bejn is-setturi.
6.40       Wieħed għandu jqis li
l-indiċi tal-prezz ġenerali hu denotat minn r. Il-qligħ newtrali
tal-parteċipazzjonijiet (NG) fuq kwantità speċifikata q ta' ass bejn
iż-żminijiet o u t hu mbagħad mogħti minn din l-espressjoni
li ġejja: NG = po × q (rt/ro − 1) ,
fejn po × q hu l-valur kurrenti tal-ass
fiż-żmien o u rt/ro il-fattur tal-bidla
fl-indiċi tal-prezz ġenerali bejn iż-żminijiet o u t.
L-istess terminu rt/ro hu applikat għall-assi u
l-obbligazzjonijiet kollha.
6.41       Il-prezz tal-indiċi
ġenerali li għandu jkun applikat għall-kalkolu tal-qligħ u
t-telf newtrali tal-parteċipazzjonijiet hu l-indiċi tal-prezz
għan-nefqa aħħarija.
6.42       Il-qligħ u t-telf newtrali
tal-parteċipazzjonijiet huma rreġistrati fil-kont tal-qligħ u
telf newtrali tal-parteċipazzjonijiet, li hu sottokont tal-kont
tal-istimar mill-ġdid tas-setturi, tal-ekonomija totali u tal-bqija tad-dinja.
2.2.2 Qligħ u telf reali tal-parteċipazzjonijiet (K.72)
 6.43 Definizzjoni || Il-qligħ u t-telf reali tal-parteċipazzjonijiet (K.72) fuq ass huma definiti bħala d-differenza bejn il-qligħ u t-telf nominali tal-parteċipazzjonijiet u dak newtrali fuq dak l-ass.
6.44       Il-qligħ reali tal-parteċipazzjonijiet
(RG) fuq kwantità speċifikata q ta' ass bejn iż-żminijiet o u t
hu mogħti minn: RG = G - NG
jew RG = (pt/po − rt/ro)
× po × q
6.45       Il-valuri tal-qligħ u
t-telf reali tal-parteċipazzjonijiet fuq assi u l-obbligazzjonijiet b'hekk
jiddependu fuq il-movimenti tal-prezzijiet tagħhom matul il-perjodu
kkonċernat, relatati mal-movimenti ta' prezzijiet oħra, fuq medja,
kif imkejla mill-indiċi tal-prezz ġenerali.
6.46       Il-qligħ u t-telf reali
tal-parteċipazzjonijiet huma rreġistrati fil-kont tal-qligħ u
t-telf reali tal-parteċipazzjonijiet, li hu sottokont tal-kont tal-istimar
mill-ġdid.
2.2.3 Il-qligħ u t-telf
tal-parteċipazzjonijiet bit-tip ta' assi u obbligazzjonijiet finanzjarji
Deheb monetarju u SDRs (AF.1)
6.47       Billi l-prezz tad-deheb monetarju
huwa normalment ikkwotat f'dollari Amerikani, il-valur tad-deheb monetarju huwa
suġġett għall-qligħ u t-telf tal-parteċipazzjonijiet
permezz ta' bidliet fir-rata tal-kambju kif ukoll il-prezz tad-deheb innifsu.
6.48       Billi l-SDRs
jirrappreżentaw basket ta' muniti, il-valur tiegħu f'termini ta'
muniti nazzjonali, u allura l-valur tal-qligħ u t-telf
tal-parteċipazzjonijiet, ivarja mar-rati tal-kambju tal-muniti fil-basket
kontra l-valur nazzjonali.
Valuta u depożiti (AF.2)
6.49       Il-valuri kurrenti tal-munita u
d-depożiti denominati f'munita nazzjonali jibqgħu kostanti matul
iż-żmien. Il-"prezz" ta' tali ass hu dejjem unità filwaqt
li l-kwantità hi mogħtija min-numru ta' unitajiet tal-munita li fiha huma
denominati. Il-qligħ u t-telf nominali tal-parteċipazzjonijiet fuq
tali assi huma dejjem żero. Għal din ir-raġuni, id-differenza
bejn il-valuri tal-istokks tal-ftuħ u tal-għeluq ta' tali assi, hi,
bl-eċċezzjoni tal-bidliet l-oħra fil-volum tal-assi,
iġġustifikata kollha bil-valuri tat-tranżazzjonijiet fl-assi.
Dan hu każ rari fejn hu normalment possibbli li jkunu dedotti
t-tranżazzjonijiet mill-bidliet fiċ-ċifri tal-karta
tal-bilanċ.
6.50       L-imgħax li jakkumula fuq
id-depożiti hu rreġistrat fil-kont finanzjarju bħala wieħed
investit mill-ġdid fl-istess ħin tad-depożiti.
6.51       Il-parteċipazzjonijiet
tal-munita u d-depożiti barranin denominati f'muniti oħra
għandhom jirreġistraw parteċipazzjonijiet tal-qligħ u
t-telf nominali minħabba bidliet fir-rati tal-kambju.
6.52       Sabiex jiġu kkalkulati
l-qligħ u t-telf newtrali u reali tal-parteċipazzjonijiet fuq l-assi
ta' valur kurrenti fiss, hi meħtieġa d-dejta fuq
iż-żminijiet u l-valuri tat-tranżazzjonijiet kif ukoll il-valuri
tal-karti tal-bilanċ tal-ftuħ u tal-għeluq. Jekk wieħed
jissoponi, pereżempju, li jsir depożitu u jiġi pprelevat
fil-perjodu tal-kontabbiltà filwaqt li l-livell tal-prezz ġenerali jkun
qed jogħla. Il-qligħ newtrali fuq id-depożitu hu pożittiv u
l-qligħ reali hu negattiv, l-ammont jiddependi fuq it-tul ta' żmien
li s-self hu pendenti u r-rata ta' inflazzjoni. Huwa impossibbli li jiġi
rreġistrat tali telf reali mingħajr id-dejta dwar il-valur
tat-tranżazzjonijiet magħmula matul il-perjodu ta' kontabbiltà u
ż-żminijiet li fihom kienu magħmula.
6.53       B'mod ġenerali, jista'
jkun dedott li jekk il-valur totali assolut tat-tranżazzjonijiet
pożittivi u negattivi hu kbir fir-rigward tal-livelli tal-karti
tal-bilanċ tal-ftuħ u tal-għeluq, stimi approssimattivi
tal-qligħ u telf newtrali u reali tal-parteċipazzjonijiet fuq l-assi
u l-obbligazzjonijiet finanzjarji bil-valuri kurrenti fissi li ġejjin
mid-dejta tal-karta tal-bilanċ biss jistgħu ma jkunux
biżżejjed. Anke r-reġistrazzjoni tal-valuri
tat-tranżazzjonijiet finanzjarji fuq bażi gross, jiġifieri
reġistrazzjoni ta' depożiti magħmula u pprelevati separatament bħala
distinti mill-valur totali tas-self mingħajr il-prelevazzjonijiet, tista'
ma tkunx biżżejjed mingħajr informazzjoni fuq iż-żmien
tad-depożiti.
Titoli tad-dejn (AF.3)
6.54       Meta titolu tad-dejn fit-tul,
bħal bond hu maħruġ bi primjum jew bi skont, inkluż bonds
skontati ħafna u zero coupon bonds, id-differenza bejn il-prezz ta'
ħruġ tiegħu u l-valur apparenti jew ta' fidi meta jimmatura,
tkejjel l-imgħax li l-emittent hu obbligat li jħallas matul
il-ħajja tal-bond. Tali imgħax hu rreġistrat bħala introjtu
mill-proprjetà pagabbli mill-emittent tat-titolu tad-dejn fit-tul u
riċevibbli mid-detentur tal-bond flimkien ma' kull imgħax ta' kupuni
mħallas fir-realtà mill-emittent f'intervalli speċifiċi matul
il-ħajja tal-bond.
6.55       L-imgħax li jakkumula hu
rreġistrat fil-kont finanzjarju bħala investit mill-ġdid
fl-istess ħin fit-titolu tad-dejn mid-detentur tat-titolu tad-dejn.
B'hekk, dan hu rreġistrat fil-kont finanzjarju bħala akkwist ta' ass
li hu miżjud mal-ass eżistenti. B'hekk, iż-żieda gradwali
fil-valur tas-suq ta' bond li hu attribwit mal-kumulu ta' imgħax akkumulat
u investit mill-ġdid, tirrifletti tkabbir fil-prinċipal pendenti –
jiġifieri, fid-daqs tal-ass. Essenzjalment hija żieda fil-kwantum jew
fil-volum u mhux żieda fil-prezz. Din ma tiġġenerax qligħ
tal-parteċipazzjonijiet għad-detentur tat-titolu tad-dejn fit-tul,
jew telf tal-parteċipazzjonijiet għall-emittent. It-titoli tad-dejn
jinbidlu b'mod kwalitattiv maż-żmien hekk kif jersqu lejn il-maturità
u hu essenzjali li jkun rikonoxxut li ż-żidiet fil-valuri
tagħhom dovuti għall-kumulu tal-imgħax akkumulat mhumiex bidliet
fil-prezzijiet u ma jiġġenerawx qligħ
tal-parteċipazzjonijiet.
6.56       Il-prezzijiet ta' titoli
tad-dejn fit-tul b'imgħax fiss jinbidlu wkoll, madankollu, meta r-rati
tal-imgħax tas-suq jinbidlu u l-prezzijiet ivarjaw bil-maqlub
tal-movimenti tar-rati tal-imgħax. L-impatt ta' bidla speċifikata
fir-rata tal-imgħax fuq il-prezz ta' titoli tad-dejn fit-tul individwali
hi inqas, iktar mal-bond ikun viċin tal-maturità. Il-bidliet fil-prezzijiet
tat-titoli tad-dejn fit-tul li huma attribwiti għall-bidliet fir-rati ta'
imgħax tas-suq jikkostitwixxu bidliet fil-prezzijiet u mhux fil-kwantum.
B'hekk huma jiġġeneraw qligħ jew telf nominali
tal-parteċipazzjonijiet kemm għall-emittenti kif ukoll għad-detenturi
tat-titoli tad-dejn. Żieda fir-rati tal-imgħax tiġġenera
qligħ nominali tal-parteċipazzjonijiet għall-emittent tat-titolu
tad-dejn u telf nominali tal-parteċipazzjonijiet ugwali għad-detentur
tat-titolu tad-dejn, u viċe versa fil-każ ta' tnaqqis fir-rati
tal-imgħax.
6.57       Titoli tad-dejn bir-rata
tal-imgħax varjabbli għandhom il-kupun jew il-pagamenti kapitali
tagħhom marbuta ma' indiċi ta' prezz ġenerali għal
oġġetti u servizzi, bħall-indiċi tal-prezz tal-konsumatur,
rata tal-imgħax bħall-EURIBOR, il-LIBOR jew rendiment tal-bond, jew
prezz ta' ass.
Meta l-ammonti tal-pagamenti tal-kupun u/jew
il-kapital pendenti huma marbuta ma' indiċi ta' prezz ġenerali jew
wiesa', il-bidla fil-valur tal-kapital pendenti bejn il-bidu u t-tmiem ta'
perjodu bażi tal-kontabbiltà partikolari minħabba l-moviment
fl-indiċi relevanti huwa trattat bħala imgħax li jakkumula f'dak
il-perjodu, flimkien ma' kull imgħax li jrid jitħallas f'dak
il-perjodu.
Meta l-indiċjar tal-ammonti li jridu
jitħallsu bil-maturità jinkludi motiv ta' qligħ
tal-parteċipazzjonijiet, tipikament indiċjar ibbażat fuq entrata
waħda ddefinita b'mod preċiż, kwalunkwe devjazzjoni
tal-indiċi ta' bażi mir-rotta mistennija oriġinarjament twassal
għall-qligħ u t-telf tal-parteċipazzjonijiet, li normalment ma
jiġux ikkumpensati waqt il-perkors tal-eżistenza tal-istrument.
6.58       Il-qligħ u t-telf nominali
tal-parteċipazzjonijiet jistgħu jakkumulaw fuq titoli tad-dejn fuq
żmien qasir fl-istess mod għad-detenturi tat-titoli tad-dejn fit-tul.
Madankollu, peress li t-titoli tad-dejn fit-tul għandhom żminijiet
ħafna inqas għall-maturità, il-qligħ
tal-parteċipazzjonijiet iġġenerat minn bidliet fir-rata ta'
imgħax hu ġeneralment ħafna inqas minn fuq t-titoli tad-dejn
fit-tul bl-istess valuri apparenti.
Self (AF.4)
6.59       L-istess sitwazzjoni tal-munita
u d-depożiti tapplika għas-self li mhuwiex negozjabbli. Madankollu,
meta self eżistenti hu mibjugħ lill-unità istituzzjonali oħra,
it-tniżżil fil-valur tas-selfa, li hija d-differenza bejn il-prezz
tal-fidi u l-prezz tat-tranżazzjoni għandha tiġi
rreġistrata taħt il-kont ta' stimar mill-ġdid tal-bejjiegħ
u tax-xerrej fil-mument li ssir ssir it-tranżazzjoni.
Ekwità u ishma ta' fondi ta' investiment
(AF.5)
6.60       L-ishma tal-bonus iżiedu
n-numru ta' ishma u l-valur nominali tal-ishma maħruġa iżda
waħedhom ma jbiddlux il-valur tas-suq tal-ishma kollha. Dan japplika wkoll
għal dividend tal-istokk li jkun distribuzzjoni pro-rata ta' ishma
addizzjonali ta' stokk ta' korporazzjoni għal sjieda tal-istokk komuni.
L-ishma tal-bonus u dividendi tal-istokk ma jiddaħlux fil-kontijiet.
Madankollu, dan il-ħruġ hu maħsub biex itejjeb il-likwidità
tal-ishma fis-suq u b'hekk il-valur tas-suq totali tal-ishma maħruġ
jista' jiżdied: kull bidla għandha tiġi rreġistrata
bħala effett tal-qligħ nominali tal-parteċipazzjonijiet.
Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u
garanziji standarizzati (AF.6)
6.61       Il-bidla fir-riżervi u
l-intitolamenti għall-iskemi ta' garanzija standardizzata, assigurazzjoni,
u pensjonijiet huma denominati fil-munita nazzjonali, ma hemm l-ebda qligħ
u telf tal-parteċipazzjonijiet, l-istess bħal ma hemmx
għall-munita jew depożiti jew self. L-assi użati minn
istituzzjonijiet finanzjarji biex jintlaħqu l-impenji huma
suġġetti għall-qligħ u t-telf tal-parteċipazzjonijiet.
6.62       L-obbligazzjonijiet
għad-detenturi u benefiċjarji ta' politika jinbiddlu b'riżultat
ta' tranżazzjonijiet, bidliet oħra ta' volum u stimar mill-ġdid.
L-istimar mill-ġdid huma dovuti għal bidliet
fis-suppożizzjonijiet ta' mudelli ewlenin tal-kalkoli attwarji. Dawn
is-suppożizzjonijiet huma r-rata ta' skont, ir-rata tal-pagi u r-rata ta'
inflazzjoni.
Derivati finanzjarji u
l-għażliet tal-istokk tal-impjegati (AF.7)
6.63       Il-valur tad-derivati
finanzjarji jista' jinbidel minħabba bidliet fil-valur tal-istrument
bażiku, bidliet fil-volatilità tal-prezz tal-istrument bażiku, jew
għax ikun qed jersaq lejn id-data ta' eżekuzzjoni jew lejn
il-maturità. Dawn il-bidliet kollha fil-valur għad-derivati finanzjarji u
għażliet tal-istokk tal-impjegat għandhom jiġu kkunsidrati
bħala bidliet fil-prezz u rreġistrati bħala stimar
mill-ġdid.
Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli (AF.8)
6.64       L-istess qagħda bħal
dik tal-munita domestika, depożiti u self tapplika għal kontijiet
oħra riċevibbli/pagabbli, li mhumiex kummerċjabbli. Madankollu,
meta kreditu kummerċjali eżistenti jinbiegħ lill-unità
istituzzjonali oħra, id-differenza bejn il-prezz tal-fidi u l-prezz
tat-tranżazzjoni għandha tiġi rreġistrata fil-mument li
ssir it-tranżazzjoni. Madankollu, billi kreditu kummerċjali
ġeneralment għandu natura ta' żmien qasir il-bejgħ ta'
kreditu kummerċjali jista' jimplika l-ħolqien ta' strument
finanzjarju ġdid.
Assi denominati f'munita barranija
6.65       Il-valur tal-assi u
obbligazzjonijiet denominati f'munita barranija hu mkejjel mill-valur tas-suq
kurrenti tagħhom f'munita barranija kkonvertita f'munita nazzjonali
bir-rata tal-kambju kurrenti. B'hekk il-qligħ u t-telf nominali
tal-parteċipazzjonijiet jista' jseħħ mhux biss minħabba li
l-prezz tal-ass jinbidel iżda wkoll minħabba l-bidliet fir-rata tal-kambju.
Il-valur totali tal-qligħ u t-telf nominali tal-parteċipazzjonijiet
li jakkumula matul il-perjodu bażi tal-kontabbiltà jista' jkun ikkalkulat
billi jitnaqqas il-valur tat-tranżazzjonijiet u bidliet oħra
fil-volum mid-differenza bejn il-valuri tal-karti tal-bilanċ tal-ftuħ
u tal-għeluq. Għal dan l-għan, it-tranżazzjonijiet fl-assi
finanzjarji denominati f'munita barranija jridu jiġu konvertiti f'munita
nazzjonali billi jintużaw ir-rati tal-kambju fiż-żmien li
jseħħu t-tranżazzjonijiet, filwaqt li l-valuri tal-karti
tal-bilanċ tal-ftuħ u tal-għeluq iridu jiġu konvertiti
billi jintużaw ir-rati tal-kambju prevalenti fid-dati li magħhom
jirrelataw il-karti tal-bilanċ. Dan jimplika li l-valur totali
tat-tranżazzjonijiet – akkwiżizzjonijiet mingħajr disponimenti –
espressi f'valuta barranija hu, fil-fatt, konvertit minn rata mwieżna ta'
skambju medja fejn il-piżijiet huma mogħtija l-valuri
tat-tranżazzjonijiet kondotti fuq rati differenti.
MT
 || IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell 20.12.2010
COM(2010) 774 finali
Anness A/Kapitolu 07

ANNESS A tal-
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
TAL-KUNSILL
dwar is-Sistema Ewropea tal-kontijiet
nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea
ANNESS A
KAPITOLU 7: IL-KARTI TAL-BILANĊ
 7.01. Definizzjoni: || Karta tal-bilanċ hija dikjarazzjoni, imfassla għal waqt partikolari, tal-valuri tal-assi li jkunu proprjetà ekonomika ta' unità istituzzjonali jew grupp ta' unitajiet u tal-passiv li jridu jagħtu.
7.02       L-entrata saldatorja ta' karta
tal-bilanċ tissejjaħ valur nett (B.90). L-istokk tal-assi u l-passiv
imniżżla fil-karta tal-bilanċ jiġu vvalutati bil-prezzijiet
xierqa, li normalment ikunu l-prezzijiet tas-suq li jippredominaw fid-data li
l-karta tal-bilanċ tkun relatata magħha, iżda għal xi
kategoriji fil-valuri nominali tagħhom. Karta tal-bilanċ titfassal
għas-setturi u s-subsetturi istituzzjonali residenti, l-ekonomija
nazzjonali totali u l-bqija tad-dinja.
7.03       Il-karta tal-bilanċ ittemm
is-sekwenza tal-kontijiet, turi l-effett finali tal-entrati fil-kontijiet
tal-produzzjoni, id-distribuzzjoni u l-użu tal-introjtu, u
tal-akkumulazzjoni fuq l-istokk tal-ġid ta' ekonomija.
7.04       Għal setturi
istituzzjonali, l-entrata saldatorja fuq il-karta tal-bilanċ huwa l-valur
nett
7.05       Għall-ekonomija nazzjonali
totali, l-entrata saldatorja ta' spiss tissejjaħ il-ġid nazzjonali -
il-valur totali tal-assi mhux finanzjarji u l-assi finanzjarji netti
fir-rigward tal-bqija tad-dinja.
7.06       Il-karta tal-bilanċ
tal-bqija tad-dinja tiġi kkumpilata bl-istess mod bħall-karti
tal-bilanċ tas-setturi u s-subsetturi istituzzjonali residenti.
Tikkonsisti kompletament mill-pożizzjonijiet fl-assi finanzjarji u
l-passiv tan-nonresidenti vis-à-vis ir-residenti. F'BPM6, il-karta
tal-bilanċ korrispondenti mfassla mill-perspettiva tar-residenti vis-à-vis
n-nonresidenti tissejjaħ il-pożizzjoni internazzjonali
tal-investiment (IIP – International investment position).
7.07       Il-fondi proprji huma definiti
bħala s-somma ta' valur nett (B.90) flimkien mal-valur tal-interess u
l-ishma tal-fond tal-investiment (AF.5) bħala passiv fil-karta
tal-bilanċ.
7.08       Għas-setturi u
s-subsetturi tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji u l-korporazzjonijiet
finanzjarji, fondi proprji hija indikatur sinifikanti analitikament
simili għall-valur nett.
7.09       Il-valur nett
tal-korporazzjonijiet normalment ikun differenti mill-valur tal-ishma
tagħhom u interess ieħor maħruġ. Fil-każ ta'
kważi korporazzjonijiet, il-valur nett ikun żero, minħabba li
l-valur tal-interess tal-proprjetarji hu meqjus li jkun daqs l-assi tiegħu
nieqes il-passiv tiegħu mhux marbut mal-interess. B'hekk, il-valur nett
tal-impriżi ta' investiment dirett residenti, li huma fergħat ta'
impriżi mhux residenti u għalhekk ittrattati bħala kważi
korporazzjonijiet, ikun żero wkoll.
7.10       L-entrata saldatorja tal-assi u
l-passiv finanzjarji tissejjaħ l-assi finanzjarji netti (BF.90).
7.11       Karta tal-bilanċ tirrelata
mal-valur tal-assi u l-passiv f'mument partikolari taż-żmien. Il-karti
tal-bilanċ jiġu kkompilati fil-bidu u fi tmiem kull perjodu bażi
tal-kontabilità; il-karta tal-bilanċ tal-ftuħ fil-bidu tal-perjodu
hija l-istess bħall-karta tal-bilanċ tal-għeluq fi tmiem
il-perjodu preċedenti.
7.12       Identità bażika
tal-kontabilità torbot il-valur tal-istokk ta' tip speċifiku ta' assi kif
jidher fil-karta tal-bilanċ tal-ftuħ u l-karta tal-bilanċ
tal-għeluq kif ġej:
 il-valur tal-istokk ta' tip speċifiku ta' assi fil-karta tal-bilanċ tal-ftuħ
 flimkien ma' || tranżazzjonijiet || il-valur totali ta' dak l-ass akkwistat fit-tranżazzjonijiet li jseħħu fil-perjodu tal-kontabilità
 nieqes || il-valur totali ta' dak l-ass ċedut fit-tranżazzjonijiet li jseħħu fil-perjodu tal-kontabilità
 nieqes || il-konsum tal-kapital fiss (jekk ikun il-każ)
 flimkien ma' || bidliet oħra fil-volum tal-assi || bidliet pożittivi oħra fil-volum li jaffettwaw dak l-ass
 nieqes || Bidliet negattivi oħra fil-volum li jaffettwaw dak l-ass
 flimkien ma' || rivalutazzjonijiet || il-valur tal-qligħ nominali mill-assi matul il-perjodu li jirriżulta mill-bidliet fil-prezz ta' dak l-ass
 nieqes || il-valur tat-telf mill-assi nominali matul il-perjodu li jirriżulta mill-bidliet fil-prezz ta' dak l-ass
 hu daqs il-valur tal-istokk ta' dak l-ass fil-karta tal-bilanċ tal-għeluq.
Tista' ssir tabella li torbot il-valur
tal-istokk ta' tip speċifiku ta' passiv fil-karta tal-bilanċ
tal-ftuħ u l-karta tal-bilanċ tal-għeluq.
7.13       Ir-rabtiet ta' kontabilità bejn
il-karta tal-bilanċ tal-ftuħ u l-karta tal-bilanċ
tal-għeluq permezz ta' tranżazzjonijiet, bidliet oħra fil-volumi
tal-assi u l-passiv u qligħ u telf mill-assi skematikament fl-Anness 7.2.
TIPI TA' ASSI U PASSIV
Definizzjoni ta' ass
7.14       L-assi rreġistrati
fil-karti tal-bilanċ huma assi ekonomiċi.
 7.15 Definizzjoni: || Ass ekonomiku huwa maħżen ta' valur li jirrappreżenta l-benefiċċji dovuti lis-sid ekonomiku huwa u jżomm jew juża l-entità fuq perjodu ta' żmien. Huwa mezz ta' trasferiment tal-valur minn perjodu ta' kontabilità wieħed għall-ieħor.
7.16       Il-benefiċċji
ekonomiċi jikkonsistu f'introjti primarji bħall-eċċess
operattiv, fejn is-sid ekonomiku juża l-ass, jew l-introjtu
mill-proprjeta, fejn is-sid ekonomiku jħalli lil oħrajn jużawh.
Il-benefiċċji jirriżultaw mill-użu tal-ass u l-valur, inkluż
il-qligħ u t-telf mill-assi, li jiġi realizzat jekk iċedi jew
jittermina l-ass.
7.17       Is-sid ekonomiku ta' ass mhux
neċessarjament ikun is-sid legali. Is-sid ekonomiku huwa l-unità
istituzzjonali intitolat li jitlob għall-benefiċċji marbuta
mal-użu tal-ass bis-saħħa tal-fatt li aċċetta r-riskji
marbuta miegħu.
7.18       Ħarsa ġenerali
tal-klassifikazzjoni u l-kopertura tal-assi ekonomiċi tingħata
fit-Tabella 7.1. Id-definizzjoni detaljatta ta' kull kategorija tal-assi
hi stipulata fl-Anness 7.1 ta' dan il-kapitolu.
ESKLUŻJONIJIET MILL-AMBITU TAL-ASSI
U L-PASSIV
7.19     Esklużi mill-ambitu tal-assi u
l-passiv:
(a)     il-kapital uman;
(b)     l-assi naturali li mhumiex assi
ekonomiċi (pereżempju l-arja, l-ilma tax-xmara);
(c)     prodotti dewwiema tal-konsumatur; u
(d)     l-assi u l-passiv kontinġenti, li
mhumiex assi u passiv finanzjarji (ara l-paragrafu 7.31).
KATEGORIJI TA' ASSI U PASSIV
7.20       Huma distinti żewġ
kategoriji ewlenin ta' entrati fil-karti tal-bilanċ: assi mhux finanzjarji
(denotati AN) u assi u passiv finanzjarji (denotati AF).
7.21          L-assi mhux finanzjarji huma diviżi f'assi mhux finanzjarji
manifatturati (denotati AN.1) u assi mhux finanzjarji mhux manifatturati
(denotati AN.2).
ASSI MHUX FINANZJARJI MANIFATTURATI (AN.1)
 7.22 Definizzjoni: || L-assi mhux finanzjarji manifatturati (AN.1) huma outputs mill-proċessi tal-produzzjoni.
7.23       Il-klassifikazzjoni tal-assi
manifatturati hi maħsuba biex tiddistingwi bejn l-assi fuq il-bażi
tar-rwol tagħhom fil-produzzjoni. Tikkonsisti f'dan li ġej: assi
fissi li jintużaw repetutament jew kontinwament fil-produzzjoni għal
iktar minn sena; l-inventarji użati fil-produzzjoni bħala konsum
intermedjarju, mibjugħa jew inkella mogħtija lil ħaddieħor;
u oġġetti ta' valur. L-oġġetti ta' valur mhumiex użati
primarjament għall-produzzjoni jew għall-konsum, iżda huma
akkwistati u miżmuma primarjament bħala mħażen tal-valur.
ASSI MHUX FINANZJARJI U MHUX
MANIFATTURATI (AN.2)
 7.24 Definizzjoni: || L-assi mhux finanzjarji u mhux manifatturati (AN.2) huma assi ekonomiċi li ma jinħolqux permezz ta' proċessi tal-produzzjoni. Dawn jikkonsistu f'assi naturali, kuntratti, kirjiet, liċenzji, permessi u valur ta' twillija u assi tal-marketing.
7.25       Il-klassifikazzjoni ta' assi
mhux manifatturati hi maħsuba biex l-assi jiġu distinti fuq
il-bażi tal-mod kif inħolqu. Uħud minn dawn l-assi
jseħħu fin-natura, filwaqt li oħrajn, li huma magħrufa
bħala kostruzzjonijiet tas-soċjetà, jinħolqu minn azzjonijiet
legali jew tal-kontabilità.
7.26       Liem assi naturali jiġu
inklużi fil-karta tal-bilanċ jiġi ddeterminat, f'konformità
mad-definizzjoni ġenerali tal-ass ekonomiku, minn jekk l-assi humiex
soġġetti għal sjieda ekonomika effettiva u jekk humiex
kapaċi li jġibu benefiċċji ekonomiċi lill-proprjetarji
tagħhom, bit-teknoloġija, l-għarfien, l-opportunitajiet
ekonomiċi, ir-riżorsi disponibbli, u sett ta' prezzijiet relattivi
eżistenti. L-assi naturali fejn id-drittijiet tas-sjieda ma ġewx
stabbiliti, bħall-ibħra miftuħa jew l-arja, huma esklużi.
7.27       Il-kuntratti, il-kirjiet,
il-liċenzji u l-permessi huma meqjusa bħala assi mhux finanzjarji
biss meta ftehim legali jagħti benefiċċji ekonomiċi
lid-detentur f'eċċess tal-ammonti pagabbli skont il-ftehim, u
d-detentur jista' legalment u fil-prattika jirrealizza dawn
il-benefiċċji billi jittrasferihom lil oħrajn.
ASSI U PASSIV FINANZJARJI (AF)
 7.28 Definizzjoni: || L-assi finanzjari (AF) huma assi ekonomiċi, li jinkludu l-klejms finanzjarji kollha, l-interess u l-komponent f'ingotti tad-deheb tad-deheb monetarju (il-paragrafu 5.03). Il-passiv jiġi stabbilit meta d-debituri jkunu obbligati jipprovdu ħlas jew serje ta' ħlasijiet lill-kreditur (il-paragrafu 5.06).
7.29     L-assi
finanzjari huma mħażen ta' valur li jirrappreżentaw
benefiċċju jew serje ta' benefiċċji dovuti lis-sid
ekonomiku billi dan iżomm jew juża l-assi fuq perjodu ta' żmien.
Huma mezz biex il-valur jiġi ttrasferit minn perjodu ta' kontabilità
wieħed għall-ieħor. Il-benefiċċji jiġu skambjati
b'mezzi tal-ħlasijiet (il-paragrafu 5.04).
.
7.30       Kull ass finanzjarju
għandu passiv kontroparti, bl-eċċezzjoni tal-komponent f'ingotti
tad-deheb tad-deheb monetarju, li jiġi kklassifikat fil-kategorija
tad-deheb monetarju u d-drittijiet speċjali ta' prelevazzjoni (AF.1).
7.31       L-assi kontinġenti u
l-passiv kontinġenti huma ftehimiet fejn parti waħda tkun obbligata
tipprovdi ħlas jew serje ta' ħlasijiet lil unità oħra biss jekk
ikunu jippredominaw ċerti kundizzjonijiet speċifiċi
(il-paragrafu 5.08). Mhumiex assi u passiv finanzjarji.
7.32       Il-klassifikazzjoni tal-assi u
l-passiv finanzjarji tikkorrispondi mal-klassifikazzjoni
tat-tranżazzjonijiet finanzjarji (il-paragrafu 5.14).
Id-definizzjonijiet tal-kategoriji u s-subkategoriji tal-assi u l-passiv
finanzjarji u l-ispjegazzjonijiet supplementari jingħataw
fil-Kapitolu 5 u mhumiex ripetuti hawnhekk iżda l-Anness 1 fih
sommarju tal-assi u l-passiv kollha definiti fis-Sistema.
 Tabella 7.1 – Klassifikazzjoni tal-assi
 AN. || ASSI MHUX FINANZJARJI (AN.1 + AN.2)
 AN.1 || Assi mhux finanzjarji manifatturati
 AN.11 || Assi fissi(1[1]
 AN.111 || Abitazzjonijiet
 AN.112 || Bini u strutturi oħra
 AN.1121 || Bini li mhux abitazzjonijiet
 AN.1122 || Strutturi oħra
 AN.1123 || Titjib tal-artijiet
 AN.113 || Makkinarju u tagħmir
 AN.1131 || Tagħmir tat-trasport
 AN.1132 || Tagħmir tal-ICT
 AN.1139 || Makkinarju u tagħmir ieħor
 AN.114 || Sistemi tal-armi
 AN.115 || Riżorsi bijoloġiċi kkultivati
 AN.1151 || Riżorsi f'għamla ta' annimali li jipproduċu prodotti ripetuti
 AN.1152 || Riżorsi f'għamla ta' siġar, uċuħ tar-raba' u pjanti li jipproduċu prodotti ripetuti
 AN.117 || Prodotti tal-proprjetà intellettwali
 AN.1171 || Riċerka u żvilupp
 AN.1172 || Esplorazzjoni u valutazzjoni minerali
 AN.1173 || Databases u softwer tal-kompjuter
 AN.11731 || Softwer tal-kompjuter
 AN.11732 || Databases
 AN.1174 || Xogħlijiet rikreattivi, letterarji jew artistiċi oriġinali
 AN.1179 || Prodotti oħra tal-proprjetà intellettwali
 AN.12 || Inventarji
 AN.121 || Materjali u provvisti
 AN.122 || Xogħol għaddej
 AN.1221 || Xogħol għaddej fuq assi bijoloġiċi kkultivati
 AN.1222 || Xogħol għaddej ieħor
 AN.123 || Oġġetti lesti
 AN.124 || Inventarji militari
 AN.125 || Oġġetti għall-bejgħ mill-ġdid
 AN.13 || Oġġetti ta' valur
 AN.131 || Metalli u ħaġar prezzjuż
 AN.132 || Antikitajiet u oġġetti oħra tal-arti
 AN.133 || Oġġetti oħra ta' valur
 AN.2 || Assi mhux finanzjarji u mhux manifatturati
 AN.21 || Riżorsi naturali
 AN.211 || Art
 AN.2111 || Art li fuqha jinsabu binjiet u strutturi oħra
 AN.2112 || Art ikkultivata
 AN.2113 || Art rikreattiva u ilma tal-wiċċ assoċjat
 AN.2119 || Art oħra u ilma tal-wiċċ assoċjat
 AN.212 || Riservi minerali u tal-enerġija
 AN.213 || Riżorsi bioloġiċi mhux ikkultivati
 AN.214 || Riżorsi tal-ilma
 AN.215 || Riżorsi naturali oħra
 AN.2151 || Spettra tar-radju
 AN.2159 || Oħrajn
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji
 AN.221 || Kirjiet operattivi li jistgħu jitqiegħdu fis-suq
 AN.222 || Permessi għall-użu tar-riżorsi naturali
 AN.223 || Permessi biex isiru attivitajiet speċifiċi
 AN.224 || Intitolament għal prodotti u servizzi futuri fuq bażi esklussiva
 AN.23 || Xiri nieqes il-bejgħ tal-valur tat-twillija u l-assi tal-marketing
 AF || ASSI FINANZJARJI[2] (AF.1 + AF.2 + AF.3 + AF.4 + AF.5 + AF.6 + AF.7 + AF.8)
 AF.1 || Deheb monetarju u drittijiet speċjali ta' prelevazzjoni (SDRs)
 AF.11 || Deheb monetarju
 AF.12 || Drittijiet speċjali ta’ prelevazzjoni (SDR)
 AF.2 || Valuta u depożiti
 AF.21 || Valuta
 AF.22 || Depożiti trasferibbli
 AF.29 || Depożiti oħrajn
 AF.3 || Titoli tad-dejn
 AF.31 || Għal żmien qasir
 AF.32 || Fit-tul
 AF.4 || Self
 AF.41 || Għal żmien qasir
 AF.42 || Fit-tul
 AF.5 || Ishma azzjonarji u ishma/unitajiet ta' fondi ta' investimentt
 AF.51 || Interess
 AF.511 || Ishma kkwotati
 AF.512 || Ishma mhux ikkwotati
 AF.519 || Interess ieħor
 AF.52 || Ishma jew unitajiet tal-fond tal-investiment
 AF.521 || Ishma jew unitajiet tal-fond tas-suq tal-flus
 AF.529 || Ishma jew unitajiet oħra tal-fond tal-investiment
 AF.6 || Skemi tal-assigurazzjoni, tal-pensjoni u garanziji standardizzati
 AF.61 || Riservi tekniċi tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja
 AF.62 || Drittijiet ta' assikurazzjoni fuq il-ħajja u pagamenti dovuti ta' kull sena
 AF.63 || Drittijiet tal-pensjoni
 AF.64 || Talbiet ta' fondi tal-pensjoni fuq maniġers ta' pensjonijiet
 AF.65 || Drittijiet ta' benefiċċji mhux tal-pensjoni
 AF.66 || Provvedimenti għal sejħiet taħt titoli standardizzati
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet fuq it-titoli tal-impjegati
 AF.71 || Derivattivi finanzjarji
 AF.72 || Opzjonijiet fuq it-titoli tal-impjegati
 AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli
 AF.81 || Krediti u pagamenti antiċipati kummerċjali
 AF.89 || Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli, bl-esklużjoni tal-krediti u pagamenti antiċipati kummerċjali
STIMA TAL-ENTRATI FIL-KARTI
TAL-BILANĊ
PRINĊIPJI ĠENERALI TAL-ISTIMA
7.33       Kull entrata fil-karta
tal-bilanċ tiġi vvalutata bħallikieku qed tiġi akkwistata
fid-data li l-karta tal-bilanċ hija relatata magħha. L-assi u
l-passiv jiġu vvalutati fil-prezzijiet tas-suq fid-data tal-karta
tal-bilanċ.
7.34       Il-valuri rreġistrati
għandhom jirriflettu l-prezzijiet osservati fis-suq fid-data tal-karta
tal-bilanċ. Meta ma jiġux osservati prezzijiet tas-suq, li jista'
jkun il-każ jekk ikun hemm suq imma ma jkunux ġew mibjugħa assi
fih riċentement, l-estimi għandhom isiru mill-prezz li kieku jkun
hemm jekk l-assi jiġu akkwistati fis-suq fid-data tal-karta
tal-bilanċ.
7.35       Il-prezzijiet tas-suq
normalment ikunu disponibbli għal ħafna mill-assi u l-passiv
finanzjarji, tal-proprjetà immobbli eżistenti (binijiet u strutturi
oħra flimkien mal-art li tinsab taħthom), tagħmir tat-trasport
eżistenti, uċuħ tar-raba' u bhejjem, kif ukoll għall-assi
fissi manifatturati ġodda u inventarji.
7.36       L-assi mhux finanzjarji
manifatturati fuq il-kont proprju għandhom jiġu vvalutati
fil-prezzijiet bażiċi jew, jekk dawn ma jkunux disponibbli,
bil-prezzijiet bażiċi ta' prodotti simili, jew jekk dan ma jkunx
possibbli, bil-kost tagħhom.
7.37       Barra mill-prezzijiet tas-suq
osservati, l-estimi bbażati fuq il-prezzijiet osservati jew
l-ispejjeż imġarrba, il-valuri tal-assi mhux finanzjarji jistgħu
jiġu stmati bi:
a)      ir-rivalutazzjoni u l-akkumulazzjoni
tal-akkwisti nieqes id-disponimenti matul il-ħajjiet tal-assi; jew
b)      il-valur preżenti, jiġifieri
l-valur skontat, tal-benefiċċji ekonomiċi futuri.
7.38       Il-valutazzjoni tas-suq hija
l-prinċipju ewlieni għall-valutazzjoni tal-pożizzjonijiet (u
t-tranżazzjonijiet) fl-istrumenti finanzjarji. L-istrumenti finanzjarji huma
identiċi għall-klejms finanzjarji. Huma assi finanzjarji li
għandhom passiv korrispondenti. Il-valur tas-suq huwa dawk li bih l-assi
finanzjarji jiġu akkwistati jew ċeduti, bejn partijiet volontarji,
fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet kummerċjali biss, u esklużi
l-kummissjonijiet, il-miżati u t-taxxi. Fid-determinazzjoni tal-valuri
tas-suq, il-partijiet kummerċjali għandhom iqisu wkoll l-imgħax
dovut.
7.39       Il-valwazzjoni nominali
tirrifletti s-somma tal-fondi li kienu tressqu oriġinarjament, flimkien ma'
kull avvanz sussegwenti, nieqes il-pagamenti li jkunu saru, flimkien ma'
kwalunkwe imgħax dovut. Il-valur nominali mhuwiex l-istess
bħall-valur superfiċjali.
a)      Il-valur nominali fil-valuta domestika
ta' strument finanzjarju denominat f'valuta barranija jinkludi l-qligħ jew
it-telf mill-assi li jirriżultaw minn movimenti fir-rati tal-kambju.
Il-valur tal-istrumenti finanzjarji denominati
f'valuti barranin għandu jiġi konvertit fil-valuta nazzjonali
bir-rata tal-kambju tas-suq prevalenti fid-data li magħha tirrilata
l-karta tal-bilanċ. Din ir-rata għandha tkun il-punt tan-nofs bejn
ir-rati kurrenti tax-xiri u tal-bejgħ għat-tranżazzjonijiet
tal-valuta.
b)      Għal strumenti finanzjarji
bħat-titoli tad-dejn marbuta ma' indiċi dejjaq, il-valur nominali
jista' jinkludi wkoll il-qligħ u t-telf mill-assi li jirriżultaw minn
movimenti fl-indiċi.
c)      Fi kwalunkwe punt speċifiku ta'
żmien, il-valur tas-suq ta' strument finanzjarju jista' jiddevja
mill-valur nominali tiegħu minħabba rivalutazzjonijiet li
jirriżultaw mill-bidliet fil-prezz tas-suq. Iċ-ċaqliq
fil-prezzijiet tas-suq jirriżultaw mill-kundizzjonijiet tas-suq
ġenerali, bħal bidliet fir-rata tal-imgħax tas-suq,
ċirkostanzi speċifiċi, bħal bidliet fil-perċezzjoni
tal-affidabbiltà ta' min ikun ħareġ titolu tad-dejn, u bidliet
fil-likwidità tas-suq ġenerali u f'dak speċifiku tat-titolu tad-dejn.
d)      Għalhekk, l-ekwazzjoni bażika
li ġejja tapplika għall-pożizzjonijiet:
Valur tas-suq = Valur nominali +
Rivalutazzjonijiet mill-bidliet fil-prezz tas-suq.
7.40       Għal ċerti assi mhux
finanzjarji l-prezz tal-akkwist inizjali rivalutat jonqos għal żero
fil-ħajja prevista tal-ass. Il-valur ta' dan l-ass, fi kwalunkwe mument
partikolari, jingħata mill-prezz tal-akkwist kurrenti tiegħu nieqes
il-valur akkumulat ta' dan it-tnaqqis. Il-biċċa l-kbira tal-assi
fissi jistgħu jiġu rreġistrati fil-karti tal-bilanċ
bil-prezzijiet tax-xerrejja kurrenti imnaqqsa għall-konsum akkumulat
tal-kapital fiss; dan huwa magħruf bħala l-kost nett tas-sostituzzjoni.
Is-somma tal-valuri mnaqqsa tal-assi fissi kollha li għadhom qed
jintużaw hi deskritta bħala l-istokk kapitali nett. L-istokk kapitali
gross jinkludi l-valuri tal-konsum akkumulat tal-kapital fiss.
ASSI MHUX FINANZJARJI (AN)
ASSI MHUX FINANZJARJI MANIFATTURATI (AN.1)
Assi fissi (AN.11)
7.42       L-assi fissi jiġu
rreġistrati bil-prezzijiet tas-suq jekk ikun possibbli (jew prezzijiet
bażiċi fil-każ tal-produzzjoni tal-kont proprju ta' assi
ġodda) jew, jekk dan ma jkunx possibbli, bil-prezzijiet tax-xerrejja
fl-akkwist nieqes il-konsum akkumulat tal-kapital fiss. L-ispejjeż
tax-xerrej għat-trasferiment tas-sjieda tal-assi fissi, imnaqqsa kif
xieraq permezz tal-konsum tal-kapital fiss fil-perjodu li x-xerrej jistenna li
jżomm l-ass ekonomiku, huma inklużi fil-valur tal-karta tal-bilanċ.
Prodotti tal-proprjetà intellettwali (AN.117)
7.43       L-esplorazzjoni u
l-valutazzjoni minerali (il-kategorija AN.1172) għandha tiġi
stmata jew fuq il-bażi tal-ammonti akkumulati mħallsa lill-unitajiet
istituzzjonali li jagħmlu l-attivitajiet ta' esplorazzjoni u evalwazzjoni,
jew fuq il-bażi tal-kostijiet imġarrba għall-esplorazzjoni
mwettqa fuq il-kont proprju. Dik il-parti tal-esplorazzjoni mwettqa fil-passat
li għadha ma ġietx kompletament imnaqqsa għandha tiġi
stmata bil-prezzijiet u l-kostijiet tal-perjodu kurrenti.
7.44       L-oriġinali tal-prodotti
tal-proprjetà intellettwali, bħas-softwer tal-kompjuter u
x-xogħlijiet oriġinali tad-divertiment, tal-letteratura jew tal-arti,
għandhom jiġu vvalutati bil-prezz tal-akkwist meta jitqiegħdu
fis-suq. Il-valur inizjali jiġi stmat billi jingħaddu flimkien
l-ispejjeż tal-produzzjoni tagħhom, rivalutati kif xieraq
għall-prezzijiet tal-perjodu kurrenti. Jekk ma jkunx possibbli li
jiġi stabbilit il-valur b'dan il-metodu, jiġi stmat il-valur
preżenti tal-irċevuti futuri mistennija li jirriżultaw
mill-użu tal-ass.
7.45       L-ispejjeż
tat-trasferiment tas-sjieda tal-assi mhux manifatturati minbarra l-art jidhru
separatament fil-kont kapitali, u jiġu ttrattati bħala formazzjoni
grossa tal-kapitali fiss, iżda fil-karti tal-bilanċ dawn
l-ispejjeż jiddaħħlu fil-valur tal-ass li jkunu marbutin
miegħu anki jekk l-ass ma jkunx manifatturat. Għalhekk, ma hemmx
spejjeż tat-trasferiment tas-sjieda li jidhru separatament fil-karti
tal-bilanċ. L-ispejjeż tat-trasferiment tas-sjieda tal-assi
finanzjarji jiġu ttrattati bħala konsum intermedju meta l-assi
jiġu akkwistati minn korporazzjonijiet jew mill-gvern, bħala konsum
finali meta l-assi jiġu akkwistati mill-unitajiet domestiċi u
bħala esportazzjoni tas-servizzi meta l-assi jiġu akkwistati minn
nonresidenti.
7.46       L-inventarji għandhom
jiġu vvalutati bil-prezzijiet prevalenti fid-data li magħha tirrilata
l-karta tal-bilanċ, u mhux bil-prezzijiet li bihom il-prodotti kienu
stmati meta ddaħħlu fl-inventarji.
7.47       L-inventarji ta' materjali u
provvisti jiġu vvalutati bil-prezzijiet tax-xerrejja, u l-inventarji
tal-oġġetti lesti u tax-xogħol għaddej jiġu vvalutati
bil-prezzijiet bażiċi. L-inventarji ta' oġġetti
maħsuba għall-bejgħ mill-ġdid mingħajr
ipproċessar addizzjonali mid-distributuri jiġu vvalutati bil-prezzijiet
prevalenti fid-data li magħha tirrilata l-karta tal-bilanċ,
bl-esklużjoni tal-ispejjeż tat-trasport imġarrba
mill-bejjiegħa bl-ingrossa jew il-bejjiegħa bl-imnut
Għall-inventarji tax-xogħol għaddej, il-valur tal-karta
tal-bilanċ tal-għeluq jista' jkun stmat billi tiġi applikata
l-frazzjoni tal-kost totali tal-produzzjoni mġarrba fl-aħħar
tal-perjodu mal-prezz bażiku ta' prodott lest simili fid-data li
magħha tirrilata l-karta tal-bilanċ. Jekk il-prezz bażiku tal-prodotti
lesti mhux disponibbli, jista' jkun stmat mill-valur tal-kost tal-produzzjoni
b'żieda għall-eċċess operattiv nett mistenni jew l-introjtu
mħallat nett stmat.
7.48       L-uċuħ tar-raba'
għall-użu waħdieni (ħlief l-injam) u l-bhejjem
għat-tbiċċir jistgħu jkunu stmati b'referenza
għall-prezzijiet ta' tali prodotti fis-swieq. Is-siġar
għall-injam jiġu stmati billi jiġi skontat ir-rikavat futur
tal-bejgħ tal-injam bil-prezzijiet kurrenti wara t-tnaqqis tal-kostijiet
biex l-injam jinġieb għall-maturità, biex jinqatgħu
s-siġar, eċċ.
Oġġetti ta' valur (AN.13)
7.49       L-oġġetti ta' valur
bħal xogħlijiet tal-arti, antikitajiet, ġojjelli,
ħaġar prezzjuż, deheb mhux monetarju u metalli oħrajn
għandhom jiġu stmati bil-prezzijiet kurrenti. Jekk jeżistu swieq
organizzati għal dawn l-assi, dawn għandhom jiġu vvalutati
bil-prezzijiet attwali jew stmati li jġibu, minbarra l-miżati jew
il-kummissjonijiet tal-aġenti, jekk jinbiegħu fis-suq fid-data li
magħha tirrelata l-karta tal-bilanċ. Inkella, għandhom jiġu
vvalutati bil-prezzijiet tal-akkwist, ivvalutati mill-ġdid
għal-livell tal-prezz kurrenti.
ASSI MHUX FINANZJARJI U MHUX
MANIFATTURATI (AN.2)
Riżorsi naturali (AN.21)
Art (AN.211)
7.50       Fil-karta tal-bilanċ l-art
hi stmata bil-prezz kurrenti tagħha fis-suq. Kull nefqa fuq it-titjib
tal-art titniżżel bħala formazzjoni grossa tal-kapital fiss u
l-valur addizzjonali li tipprovdi jiġi eskluż mill-valur tal-art li
jidher fil-karta tal-bilanċ u minflok jidher f'kategorija separata
tal-assi għall-assi mhux finanzjarji manifatturati (AN.1123).
7.51       L-art tiġi vvalutata bil-prezz
stmat miksub jekk tinbiegħ fis-suq, inkluż l-ispejjeż involuti
fit-trasferiment tas-sjieda għal bejgħ fil-futur. Meta
jseħħ trasferiment, jitniżżel konvenzjonalment bħala
formazzjoni grossa tal-kapital fiss u l-ispejjeż jiġu esklużi
mill-valur tal-art AN.211 imniżżel fil-karta tal-bilanċ u
minflok irreġistrat bħala ass f'AN.1123. Dan jitnaqqas għal
żero bil-konsum tal-kapital fiss fil-perjodu li s-sid il-ġdid
jistenna li juża l-art.
7.52       Jekk il-valur tal-art ma jistax
jiġi sseparat minn dak tal-bini jew strutturi oħra li jinsabu fuqha,
l-assi jridu jkunu kklassifikati flimkien fil-kategorija tal-ass li għandu
l-ikbar valur.
Riservi minerali u tal-enerġija (AN.212)
7.53       Ir-riservi tad-depożiti
minerali li jinsabu fuq jew taħt il-wiċċ tad-dinja li jistgħu
jiġu sfruttati ekonomikament bit-teknoloġija kurrenti u l-prezzijiet
relattivi jiġu stmati bil-valur preżenti ta' redditi netti previsti
li jirriżultaw mill-isfruttament kummerċjali ta' dawk l-assi.
Assi naturali oħrajn (AN.213, AN.214
u AN.215)
7.54       Il-prezzijiet tas-suq osservati
għar-riżorsi bijoloġiċi mhux ikkultivati, ir-riżorsi
tal-ilma u r-riżorsi naturali l-oħra aktarx li ma jkunux disponibbli,
b'hekk normalment jiġu vvalutati fil-valur preżenti tar-redditi
futuri mistennija minnhom.
Kuntratti, kirjiet u liċenzji (AN.22)
 7.55 Definizzjoni: || Il-kuntratti, il-kirjiet u l-liċenzji jitniżżlu bħala assi meta l-kundizzjonijet li ġejjin jkunu sodisfatti: It-termini tal-kuntratt, il-kirja jew il-liċenzja jispeċifikaw prezz għall-użu ta' assi jew il-provvista ta' servizz li jvarja mill-prezz tas-suq prevalenti; u Parti waħda mill-kuntratt tista' tirrealizza d-differenza fil-prezz.
Il-kuntratti, il-kirjiet u l-liċenzji
jistgħu jiġu vvalutati billi tittieħed informazzjoni tas-suq
mit-trasferimenti tal-istrumenti li jagħtu d-drittijiet, jew jiġu
stmati bħala l-valur preżenti tar-redditi futuri mistennija fid-data
tal-karta tal-bilanċ imqabbla mas-sitwazzjoni meta jibda l-ftehim legali.
7.56       Il-kategorija tkopri assi li
jistgħu jirriżultaw minn kirjiet operattivi negozjabbli,
liċenzji għall-użu tar-riżorsi naturali, permessi biex
isiru attivitajiet speċifiċi u intitolamenti għal prodotti u
servizzi futuri fuq bażi esklussiva.
7.57       Il-valur tal-ass huwa daqs
il-valur preżenti nett tad-differenza bejn il-prezz prevalenti u dak
iffissat fil-ftehim. Jekk il-kundizzjonijiet
l-oħra jibqgħu l-istess, dan jonqos hekk kif il-perjodu tal-ftehim
jiskadi. Il-bidliet fil-valur tal-ass minħabba
l-bidliet fil-prezz prevalenti jitniżżlu bħala qligħ u telf
nominali mill-assi.
7.58       L-ass ta' kirjiet operattivi
negozjabbli jitniżżlu biss bħala assi meta l-kerrej
jeżerċita d-drittijiet tiegħu li jirrealizza d-differenza
fil-prezz.
Ix-xiri nieqes il-bejgħ tat-twillija
u l-assi tal-marketing (AN.23)
7.59       Il-valur fil-karta tal-bilanċ
tal-valur tat-twillija u l-assi tal-marketing huwa d-differenza bejn l-prezz
imħallas meta tinbiegħ unità istituzzjonali u l-valur
irreġistrat għall-fondi tiegħu stess, irrivalutat għal kull
tnaqqis sussegwenti billi l-valur inizjali jitniżżel bħala bidla
oħra fil-volum (K.2). Ir-rata tat-tnaqqis tkun skont l-istandards
kummerċjali tal-kontabilità.
7.60       L-assi tal-marketing
jikkonsistu f'punti bħal ismijiet kummerċjali, mastheads, trejdmarks,
logows u ismijiet tad-domains.
ASSI U PASSIV FINANZJARJI (AF)
7.61       L-assi u l-passiv finanzjarji
bħala strumenti finanzjarji negozjabbli bħat-titoli tad-dejn,
it-titoli tal-interess, l-ishma jew l-unitajiet tal-fond tal-investiment u
derivattivi finanzjarji, jiġu vvalutati bil-valur tas-suq. L-istrumenti finanzjarji
li ma jkunux negozjabbli jiġu vvalutati bil-valur nominali (ara
l-paragrafi 7.38 u 7.39). Il-kontroparti tal-assi u l-passiv finanzjarji
għandhom l-istess valuri fil-karta tal-bilanċ. Il-valuri
għandhom jeskludu l-kummissjonijiet, il-miżati u t-taxxi. Il-kummissjonijiet,
il-miżati u t-taxxi jitniżżlu bħala servizzi mogħtija
fit-twettiq tat-tranżazzjonijiet.
Deheb monetarju u drittijiet
speċjali ta' prelevazzjoni (AF.1)
7.62       Id-deheb monetarju (AF.11)
għandu jiġi vvalutat bil-prezz stabbilit fis-swieq tad-deheb
organizzati.
7.63       Il-valur tad-drittijiet
speċjali tal-prelevazzjoni (SDRs - AF.12) jiġi ddeterminat kuljum
mill-IMF u r-rati fir-rigward tal-valuti domestiċi jistgħu jinkisbu
mis-swieq tal-kambju barrani.
Valuta u depożiti (AF.2)
7.64       Għall-valuta (karti u
muniti - AF.21), l-istima hu l-valur nominali tal-valuta.
7.65       Għad-depożiti (AF.22,
AF.29), il-valuri mniżżla fil-karta tal-bilanċ huma valuri
nominali.
7.66       Il-flus u d-depożiti
f'valuta barranija jiġu kkonvertiti f'valuta domestika fil-punt nofsani
tad-differenza bejn ir-rati tal-kambju tal-offerta prevalenti fid-data
tal-karta tal-bilanċ.
Titoli tad-dejn (AF.3)
7.67       It-titoli tad-dejn
jitniżżlu bil-valur tas-suq.
7.68       It-titoli tad-dejn b'terminu
qasir (AF.31) jiġu vvalutati bil-valur tas-suq. Jekk il-valuri tas-suq ma
jkunux disponibbli, sakemm ma jkunx hemm kundizzjonijiet ta' inflazzjoni
għolja jew rati ta' imgħax nominali għolja, il-valur tas-suq
jista' jiġi approssimat mill-valur nominali għal:
a)      titoli tad-dejn b'terminu qasir
maħruġa f'livell ugwali u
b)      titoli tad-dejn skontati b'terminu qasir.
7.69       It-titoli tad-dejn fit-tul (AF.32)
jiġu vvalutati bil-valur tas-suq, kemm jekk ikunu bonds li fuqhom
jitħallas l-imgħax regolarment kif ukoll jekk ikunu bonds skontati
ħafna jew bonds zero-coupon li fuqhom jitħallas ftit li xejn
imgħax.
Self (AF.4)
7.70       Il-valuri li għandhom
jitniżżlu fil-karti tal-bilanċ tal-kredituri u wkoll
tad-debituri huma l-valuri nominali irrispettivament minn jekk is-self huwiex
produttiv jew mhux produttiv.
Interess u ishma jew unitajiet tal-fond
tal-investiment (AF.5)
7.71       L-ishma kkwotati (AF.511)
jiġu vvalutati bil-valuri tas-suq tagħhom. L-istess valur jiġi
adottat kemm għan-naħa tal-assi kif ukoll għan-naħa
tal-passiv, minkejja li l-ishma u l-interess l-ieħor mhumiex, legalment,
passiv tal-emittent, iżda dritt tas-sjieda fil-valur tal-likwidazzjoni ta'
korporazzjoni, fejn il-valur tal-likwidazzjoni ma jkunx magħruf minn
qabel.
7.72       L-ishma kkwotati jiġu
vvalutati bi prezz rappreżentattiv ta' nofs is-suq osservat fil-borża
jew fi swieq finanzjarji organizzati oħra.
7.73       Il-valuri tal-ishma mhux
ikkwotati (AF.512), li mhumiex regolarment negozjati fis-swieq organizzati,
għandhom ikunu stmati b'referenza għal:
a)       il-valuri tal-ishma kkwotati meta jkun
il-każ;
b)      il-valur tal-fondi proprji; jew
c)       il-profitti previsti jiġu skontati
bl-applikazzjoni ta' prezz tas-suq xieraq għall-proporzjoni tal-gwadanji
mal-gwadanji riċenti kkoreġuti tal-unità istituzzjonali.
Madankollu, dawn l-istimi għandhom
jikkunsidraw id-differenzi bejn l-ishma kkwotati u mhux ikkwotati, b'mod
speċjali l-likwidità tagħhom, u għandhom jikkunsidraw il-valur
nett akkumulat matul il-ħajja tal-korporazzjoni u l-fergħa
tagħha ta' negozju.
7.74       Il-metodu ta' stima applikat
jiddependi fuq l-istatistika bażika disponibbli. Dan jista' jikkunsidra,
pereżempju, id-dejta dwar l-attivitajiet ta' amalgamazzjoni li jinvolvu
ishma mhux ikkwotati. Jekk il-valur tal-fondi proprji tal-korporazzjonijiet
mhux ikkwotati jimxi b'mod simili, f'medja u fi proporzjon tal-kapital nominali
tagħhom, għal dak ta' korporazzjonijiet simili b'ishma kkwotati,
il-valur tal-karta tal-bilanċ jista' jiġi kkalkulat permezz ta'
proporzjon. Dan il-proporzjon jqabbel il-valur tal-fondi proprji ta'
korporazzjonijiet mhux ikkwotati ma' dak ta' korporazzjonijiet ikkwotati:
il-valur ta' ishma mhux ikkwotati = il-prezz
tas-suq ta' ishma simili kkwotati × (il-fondi proprji ta' korporazzjonijiet
mhux ikkwotati)/(il-fondi proprji ta' korporazzjonijiet simili kkwotati).
7.75       Il-proporzjon tal-prezz tas-sehem
mal-fondi proprji jista' jvarja skont il-fergħa tan-negozju. B'hekk,
preferibbilment jiġi kkalkulat il-prezz kurrenti tal-ishma mhux ikkwotati
skont il-fergħa. Jista' jkun hemm differenzi oħra bejn
il-korporazzjonijiet ikkwotati u mhux ikkwotati, li jistgħu jkollhom
effett fuq il-metodu tal-istima.
7.76       Interess ieħor (AF.519)
huwa interess li mhux fil-forma ta' titoli. Jista' jinkludi interess fi
kważi korporazzjonijiet (bħal fergħat, kumpaniji
fiduċjarji, kumpanija b'responsabbiltà limitata u sħubiji oħra),
korporazzjonijiet pubbliċi, fondi mhux inkorporati u unitajiet nozzjonali
(inkluż unitajiet residenti nozzjonali maħluqa biex jirriflettu
s-sjieda nonresidenti ta' proprjetà immobbli u riżorsi naturali).
Is-sjieda ta' organizzazzjonijiet internazzjonali mhux fl-għamla ta' ishma
hija kklassifikata bħal interess ieħor.
7.77       L-interess l-ieħor ta'
kważi korporazzjonijiet tiġi vvalutata skont il-fondi proprji
tagħhom billi l-valur nett tagħhom ikun konvenzjonalment żero.
Għal unitajiet oħrajn, għandu jittieħed il-metodu ta'
valutazzjoni l-iktar xieraq minn fost il-metodi użati għal ishma mhux
ikkwotati.
7.78       Il-korporazzjonijiet li
joħorġu ishma jew unitajiet jistgħu addizzjonalment ikollhom
interess ieħor.
7.79       L-ishma jew l-unitajiet
tal-fondi tal-investiment (AF.52) jiġu vvalutati bil-valur tas-suq jekk
ikunu kkwotati. Jekk ma jkunux ikkwotati, il-valur tas-suq jista' jiġi
stmat kif deskritt għall-ishma mhux ikkwotati. Jekk ikunu jistgħu
jinfdew mill-fond innifsu jiġu vvalutati bil-valur tal-fidi tagħhom.
Skemi tal-assigurazzjoni, tal-pensjoni u
ta' garanziji standardizzati (AF.6)
7.80       L-ammonti mniżżla
għar-riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja (AF.61)
jkopru primjums imħallsa iżda mhux iggwadanjati flimkien mal-ammonti
mwarrba għal klejms pendenti. Dawn tal-aħħar
jirrappreżentaw il-valur preżenti tal-ammonti li mistennija
jitħallsu għar-riżoluzzjoni tal-klejms, inkluż klejms
ikkontestati u allokazzjoni għal klejms biex ikopru inċidenti li ġraw
diġà iżda għadhom ma ġewx irrappurtati.
7.81       L-ammonti mniżżla
għall-assigurazzjoni tal-ħajja u l-intitolamenti ta' kull sena (AF.62)
jirrappreżentaw ir-riżervi meħtieġa biex ikopru l-klejms
futuri mistennija kollha.
7.82       L-ammonti mniżżla
għall-intitolamenti tal-pensjoni (AF.63) jiddependu fuq it-tip ta' skema
tal-pensjoni.
7.83       Fi skema tal-pensjoni ta'
benefiċċju definit, il-livell tal-benefiċċji tal-pensjoni
mwiegħda lil impjegati parteċipanti jiġi determinat b'formola
miftiehma minn qabel. Il-passiv ta' skema tal-pensjoni ta' benefiċċju
definit ikun daqs il-valur preżenti tal-benefiċċji
mwiegħda.
7.84       Fi skema ta' kontribuzzjoni
definita, il-benefiċċji mħallsa jiddependu mir-rendiment
tal-assi akkwistati mill-iskema tal-pensjoni. Il-passiv ta' skema
b'kontribuzzjoni definita hu l-valur tas-suq kurrenti tal-assi tal-fond.
Il-valur nett tal-fondi jkun dejjem żero.
7.85       Il-valur imniżżel
għall-provvedimenti għal sejħiet taħt garanziji
standardizzati (AF.66) huwa l-livell mistenni ta' klejms nieqes il-valur ta'
kull irkupru mistenni.
Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet fuq
it-titoli tal-impjegati (AF.7)
7.86       Id-derivattivi finanzjarji (AF.71)
għandhom ikunu inkluzi fil-karti tal-bilanċ bil-valur tas-suq
tagħhom. Jekk id-dejta tal-prezzijiet tas-suq ma tkunx disponibbli,
pereżempju fil-każ ta' opzjonijiet barra mill-borża, dawn
għandhom jiġu vvalutati fl-ammont meħtieġ
għall-akkwist jew il-kumpens tal-kuntratt jew l-ammont tal-primjum
pagabbli.
7.87       Għall-opzjonijiet, jitqies
li l-emittent ġarrab passiv kontroparti li jirrappreżenta
l-ispiża tax-xiri tad-drittijet tad-detentur tal-opzjoni.
7.88       Il-valur tas-suq
tal-opzjonijiet u kuntratti bil-quddiem jista' jvarja bejn pożizzjonijiet
pożittivi (assi) u negattivi (passiv) skont il-movimenti tal-prezz
tal-istrumenti sottostanti u għalhekk jista' jvarja bejn assi u passiv
għall-emittenti u d-detenturi. Xi opzjonijiet u kuntratti bil-quddiem
joperaw fuq ħlasijiet ta' marġni b'likwidazzjoni kuljum tal-profitti
jew it-telf; f'dawn il-każijiet, il-valur tal-karta tal-bilanċ ikun
żero.
7.89       L-opzjonijiet fuq it-titoli
tal-impjegati (AF.72) jiġu vvalutati b'referenza għall-valur
ġust tal-interess mogħti. Il-valur ġust jitkejjel fid-data
tal-għotja bil-valur tas-suq ta' opzjonijiet negozjati ekwivalenti jew,
jekk ma jkunx disponibbli, permezz ta' mudell tal-ipprezzar tal-opzjonijiet.
Kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli (AF.8)
7.90       Il-krediti u l-avvanzi
kummerċjali (AF.81) u kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli (AF.89),
li jirriżultaw minħabba differenzi ta' ħin bejn
it-tranżazzjonijiet distributtivi, bħal taxxi, kontribuzzjonijiet
soċjali, dividendi, kirjiet, pagi u salarji, u tranżazzjonijiet
finanzjari, jiġu vvalutati, għall-kredituri u wkoll
għad-debituri, bil-valur nominali. Kull ammont ta' taxxi u
kontribuzzjonijiet soċjali pagabbli taħt AF.89 għandu jeskludi
l-ammonti li aktarx ma jinġabrux billi jirrappreżentaw klejm
tal-gvern mingħajr valur.
KARTI TAL-BILANĊ FINANZJARJI
7.91       Il-karta tal-bilanċ
finanzjarja turi, fuq ix-xelluq tagħha, l-assi finanzjarji u, fuq il-lemin
tagħha, il-passiv. L-entrata saldatorja tal-karta tal-bilanċ
finanzjarja hi l-assi finanzjarji netti (BF.90).
7.92       Il-karta tal-bilanċ
finanzjarja ta' settur jew subsettur residenti tista' tkun konsolidata jew mhux
konsolidata. Il-karta tal-bilanċ finanzjarja mhux ikkonsolidata turi
l-assi u l-passiv finanzjarji kollha tal-unitajiet istituzzjonali kklassifikati
fis-settur jew is-subsettur, inklużi dawk fejn jinżamm l-ass jew
il-passiv korrispondenti f'dak is-settur jew is-subsettur. Il-karta
tal-bilanċ finanzjarja kkonsolidata telimina l-assi u l-passiv finanzjarji
li għandhom kontropartijiet fl-istess settur jew subsettur. Il-karta
tal-bilanċ finanzjarja tal-bqija tad-dinja tiġi kkonsolidata
b'definizzjoni. Bħala regola, l-entrati tal-kontabilità fis-Sistema ma
jiġux ikkonsolidati. Għalhekk, il-karta tal-bilanċ finanzjarja
ta' settur jew subsettur residenti għandha tiġi ppreżentata fuq
bażi mhux ikkonsolidata.
7.93       Il-karta tal-bilanċ
finanzjarja skont id-debitur/kreditur hija estensjoni tal-karta tal-bilanċ
finanzjarja, li turi wkoll tqassim tal-assi finanzjarji skont is-settur
tad-debitur u tqassim tal-passiv skont is-settur tal-kreditur. B'hekk,
tipprovdi informazzjoni dwar ir-relazzjonijiet bejn id-debitur u l-kreditur u
hija konsistenti mal-kont finanzjarju skont id-debitur/kreditur.
ENTRATI TA' MEMORANDUM
7.94       Sabiex jidhru entrati ta'
interess analitiku iktar speċjalizzat għal setturi partikolari,
għandhom ikunu inklużi żewġ entrati ta' memorandum
bħala punti ta' appoġġ fil-karti tal-bilanċ:
a)      prodotti dewwiema tal-konsumatur (AN.m)
b)      investiment dirett barrani (AF.m1);
c)      self mhux produttiv (AF.m2)
Prodotti dewwiema tal-konsumatur (AN.m)
 7.95. Definizzjoni: || Il-prodotti dewwiema tal-konsumatur huma oġġetti dewwiema użati minn unitajiet domestiċi ripetutament matul perjodi ta' żmien ta' iktar minn sena għall-konsum aħħari. Dawn huma inklużi fil-karti tal-bilanċ bħala entrati ta' memorandum. Jiġu esklużi mill-karta tal-bilanċ ewlenija billi jitniżżlu bħala użi fis-settur tal-Unitajiet domestiċi tal-kont tal-użu tal-introjtu bħala kkunsmati fil-perjodu tal-kont, u mhux jiġu kkunsmati gradwalment.
7.96       L-istokks tal-prodotti dewwiema
tal-konsumatur miżmuma mill-unitajiet domestiċi bħala
konsumaturi finali – tagħmir tat-trasport (AN1131) u makkinarju u
tagħmir ieħor (AN1139) – għandhom jiġu vvalutati bil-prezzijiet
tas-suq fl-entrata tal-memorandum, netti mill-kostijiet akkumulati ekwivalenti
għall-konsum tal-kapital fiss. Fil-Kapitolu 23
hemm lista sħiħa tas-sottogruppi u l-oġġetti dewwiema
tal-konsumatur.
7.97       Il-prodotti dewwiema,
bħall-vetturi, jistgħu jiġu kklassifikati bħala assi fissi
jew bħala oġġetti dewwiema tal-konsumatur skont
il-klassifikazzjoni tas-settur tas-sid u l-iskop li għalih jintużaw. Pereżempju, vettura tista' tintuża parzjalment minn
kważi korporazzjoni għall-produzzjoni u parzjalment minn unità
domestika għall-konsum finali. Il-valuri fil-karta tal-bilanċ
għas-settur tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji (S.11) għandhom
jirriflettu l-proporzjoni tal-użu li hu attribwit għall-kważi
korporazzjoni. Jeżisti eżempju simili għas-settur
tal-impjegaturi (li jinkludu ħaddiema b'kont proprju) (S.141+S.142). Il-proporzjon attribwit lis-settur tal-Unitajiet domestiċi (S.14)
bħala konsumaturi finali għandu jitniżżel fl-entrata
tal-memorandum, nett mill-ispejjeż akkumulati ekwivalenti għall-konsum
tal-kapital fiss.
Investiment dirett barrani (AF.m1)
7.98       L-assi u l-passiv finanzjarji
li jikkostitwixxu investiment dirett għandhom jiġu rreġistrati
skont in-natura tal-investiment fil-kategoriji tas-self (AF.4), interess u
unitajiet/ishma tal-fond tal-investiment (AF.5) jew kontijiet oħra
riċevibbli/pagabbli (AF.8). L-ammont
tal-investiment dirett inkluż fi ħdan kull waħda minn dawn
il-kategoriji għandhom ikunu rreġistrati separatement bħala
entrata ta' memorandum.
Self mhux produttiv (AF.m2)
7.99       Il-self jitniżżel
fil-karta tal-bilanċ bil-valur nominali.
7.100     Ċertu self li għal xi
żmien id-debituri ma jkunux ħallsu l-ammonti dovuti jiġi
inkluż bħala entrata tal-memorandum fil-karta tal-bilanċ
tal-kreditur. Dan is-self jissejjaħ self mhux produttiv.
 7.101. Definizzjoni: || Self ma jkunx produttiv meta (a) il-ħlasijiet tal-interess jew il-prinċipal ikunu ttardjaw b'90 jum jew iktar mid-data meta kienu dovuti; (b) l-imgħax pagabbli ta' 90 jum jew iktar ikun ġie kapitalizzat, irrifinanzjat jew ittardjat bi ftehim, jew (c) il-ħlasijiet ikunu ttardjaw b'inqas minn 90 jum iżda jkun hemm raġunijiet tajba oħrajn (bħal rikjesta ta' falliment minn debitur) biex wieħed jiddubita li l-ħlasijiet se jsiru bis-sħiħ.
7.102     Din id-definizzjoni ta' self
mhux produttiv għandha tiġi interpretata li tqis il-konvenzjonijiet
nazzjonali ta' meta self jitqies li ma jkunx produttiv. Ladarba self jiġi
kklassfikat bħala mhux produttiv, is-self (jew kull self alternattiv)
għandu jibqa' kklassifikat hekk sakemm jaslu l-ħlasijiet jew sakemm
il-prinċipal fuq dan is-self jew self sussegwenti li jissostitwixxi
l-oriġinali jiġi kkanċellat.
7.103     Għal self mhux produttiv
jinħtieġu żewġ entrati tal-memorandum:
a)      il-valur nominali ta' dan is-self, kif
imniżżel fil-karta tal-bilanċ ewlenija; u
b)      il-valur ekwivalenti tas-suq ta' dan
is-self.
7.104     L-eqreb approssimazzjoni
għall-valur ekwivalenti tas-suq huwa l-valur ġust, li huwa 'l-valur
li japprossima l-valur li jirriżulta minn tranżazzjoni tas-suq bejn
żewġ partijiet'. Il-valur ġust jista' jiġi stabbilit
bit-tranżazzjonijiet fi strumenti komparabbli, jew bl-użu tal-valur
prezenti skontat tal-flussi tal-kapital; li jista' jkun disponibbli mill-karta
tal-bilanċ tal-kreditur. Fin-nuqqas tad-dejta tal-valur ġust, il-punt
tal-memorandum ikollu juża t-tieni l-aħjar metodu u juri l-valur
nominali nieqes it-telf mistenni tas-self.
Reġistrazzjoni
tas-self mhux produttiv
7.105     Is-self
mhux produttiv tal-amministrazzjoni pubblika u s-setturi tal-korporazzjonijiet
finanzjarji għandu jitniżżel bħala entrati tal-memorandum ,
flimkien ma' setturi oħra li jkollhom ammonti sinifikattivi. Jekk sinifikattiv, is-self lil jew mill-bqija tad-dinja,
jitniżżel wkoll bħala entrati tal-memorandum.
7.106     It-tabella
li ġejja tiddeskrivi l-pożizzjonijiet u l-flussi li
jitniżżlu għal self mhux produttiv biex tintwera stampa iktar
sħiħa tal-istokks, it-tranżazzjonijiet, ir-riklassfikazzjonijiet
u l-kanċellazzjonijiet.
7.107     L-eżempju
juri ammont pendenti ta' self b'valur nominali ta' 1000 f't-1, li minnhom 500 huma
produttivi u 500 mhumiex. Il-parti l-kbira tas-self mhux produttiv, 400,
hija koperta minn provvedimenti kontra t-telf tas-self, filwaqt li 100
mhumiex. It-tieni parti tat-tabella tipprovdi informazzjoni supplimentari
dettaljata dwar il-valur ekwivalenti tas-suq tas-self mhux produttiv. Dan
jiġi derivat bħala d-differenza bejn il-valur nominali u
l-provvedimenti kontra t-telf tas-self. F't-1, dan jiġi meqjus li hu 375.
Fil-perjodu minn t-1 għal t, il-partijiet mis-self jiġu
riklassifikati minn 'produttiv' jew 'għad mhux koperti' għal 'mhux
produttivi' jew viċe versa, jew ikkanċellati. Il-flussi jidhru
fil-kolonni korrispondenti tat-tabella. Għall-provvedimenti kontra t-telf
tas-self, il-valuri nominali u l-valuri ekwivalenti tas-suq jiġu
ppreżentati wkoll.
7.108     L-evalwazzjonijiet
tal-provvedimenti kontra t-telf tas-self għandhom isiru fil-qafas
tal-istandards tal-kontabilità, l-istatus legali u r-regoli tat-tassazzjoni
applikabbli lill-unitajiet, li jistgħu jwasslu għal riżultati
pjuttost eteroġenji f'termini tal-ammonti u t-tul tal-provvedimenti kontra
t-telf tas-self. Dan jagħmilha diffiċli biex jitniżżel self
bla mhux produttiv fil-kontijiet prinċipali u minħabba f'hekk
jitniżżlu bħala entrata tal-memorandum. Huwa preferibbli minflok
li jingħataw il-valuri ekwivalenti tas-suq bħala entrati
tal-memorandum flimkien mal-valuri nominali tas-self, produttiv u mhux
produttiv.
Reġistrazzjoni tas-self mhux produttiv

Kapitolu 7 Anness 7.1
Definizzjoni ta' kull kategorija ta' assi
 Klassifikazzjoni ta' assi || Definizzjonijiet
 ASSI MHUX FINANZJARJI (AN) || Oġġetti mhux finanzjarji li d-drittijiet tas-sjieda tagħhom jiġu infurzati minn unitajiet istituzzjonali, individwalment jew kollettivament, u li s-sidien tagħhom jistgħu jiksbu benefiċċji ekonomiċi billi jżommuhom, jużawhom jew iħallu lil oħrajn jużawhom fuq perjodu ta' żmien. Jikkonsistu f'assi fissi, inventarji, oġġetti ta' valur, kostruzzjonijet tas-soċjetà u prodotti tal-proprjetà intellettwali.
 Assi mhux finanzjarji manifatturati (AN.1) || Assi mhux finanzjarji li huma outputs mill-proċessi tal-produzzjoni. L-assi manifatturati mhux finanzjarji jikkonsistu f'assi fissi, inventarji u oġġetti ta' valur, kif definit hawn taħt.
 Assi fissi (AN.11) || Assi manifatturati mhux finanzjarji li jintużaw ripetutament jew kontinwament fil-proċessi tal-produzzjoni għal iktar minn sena; L-assi fissi li jikkonsistu f'abitazzjonijiet; binijiet u strutturi oħra; makkinarju u tagħmir, sistemi tal-armi, riżorsi bijoloġiċi kkultivati, u prodotti tal-proprjetà intellettwali, kif definit hawn taħt.
 Abitazzjonijiet (AN.111) || Il-bini li jintuża kollu kemm hu jew primarjament bħala residenzi, inkluż kull struttura assoċjata, bħal pereżempju garaxxijiet, u strutturi installati b'mod permanenti fir-residenzi. Dgħajjes użati bħala djar, barkuni, djar mobbli u karavans użati bħala residenzi prinċipali tal-unitajiet domestiċi huma wkoll inklużi, kif ukoll monumenti pubbliċi (ara AN.1121) identifikati primarjament bħala abitazzjonijiet. Huma inklużi wkoll l-ispejjeż tat-tindif u l-preparazzjoni tas-sit. Eżempji jinkludu binjiet residenzjali, bħal pereżempju binjiet b'akkomodazzjoni waħda jew tnejn u binjiet residenzjali oħra għall-okkupanza mhux għal ftit żmien. L-abitazzjonijiet mhux kompleti huma inklużi sal-punt li l-utent finali jkun meqjuż li jkun ħa s-sjieda, minħabba li l-kostruzzjoni hi fuq il-kont proprju jew inkella kif ippruvata mill-eżistenza ta' kuntratt ta' bejgħ/xiri. L-abitazzjonijiet akkwistati għall-persunal militari huma inklużi għaliex jintużaw, l-istess bħall-abitazzjonijiet akkwistati minn unitajiet ċivili, għall-produzzjoni tas-servizzi tad-djar. Il-valur tal-abitazzjonijiet huwa nett mill-valur tal-art taħt l-abitazzjonijiet, li huwa inkluż f'Art (AN.211) jekk ikklassifikat separatament.
 Binjiet u strutturi oħra (AN.112) || Binjiet u strutturi oħrajn jikkonsistu f'binjiet li mhux abitazzjonijiet, strutturi oħra u titjib tal-art, kif definit hawn taħt. Il-binjiet u strutturi mhux kompleti huma inklużi sal-punt li l-utent finali jkun meqjuż li jkun ħa s-sjieda, minħabba li l-kostruzzjoni hi fuq il-kont proprju jew inkella kif ippruvata mill-eżistenza ta' kuntratt ta' bejgħ/xiri. Il-binjiet u l-istrutturi akkwistati għal skopijiet militari huma inklużi. Il-valur ta' binjiet u strutturi oħra huwa nett mill-valur tal-art taħt l-abitazzjonijiet, li jiġi inkluż f'Art (AN.211) jekk ikklassifikat separatament.
 Binjiet li mhux abitazzjonijiet (AN.1121) || Il-binjiet għajr akkomodazzjonijiet, inkluż strutturi, faċilitajiet u tagħmir li huma partijiet integrali mill-istrutturi u l-kostijiet tat-tindif u l-preparazzjoni tas-sit. Il-monumenti pubbliċi (ara AN.1122) identifikati primarjament bħala binjiet mhux residenzjali huma inklużi wkoll. Il-monumenti pubbliċi huma identifikabbli minħabba s-sinifikanza storika, nazzjonali, reġjonali, lokali reliġjuża jew simbolika partikolari. Jiġu deskritti bħala pubbliċi minħabba li jkunu aċċessibbli għall-pubbliku ġenerali u mhux minħabba li huma proprjetà tas-settur pubbliku. Il-viżitaturi normalment ikollhom iħallsu biex jidħlu fihom. Il-konsum ta' kapital fiss fuq monumenti ġodda, jew fuq titjib maġġuri lil monumenti eżistenti, għandu jiġi kkalkulat fuq l-assunzjoni ta' ħajjiet ta' servizz twal kif xieraq. Eżempji oħra ta' binjiet li mhux abitazzjonijiet jinkludu mħażen u binjiet industrijali, binjiet kummerċjali, binjiet għad-divertiment pubbliku, lukandi, ristoranti, binjiet għal skopijiet edukattivi, binjiet għal skopijiet ta' saħħa, eċċ.
 Strutturi oħra (AN.1122) || Strutturi li mhumiex residenzjali, inkluż l-ispejjeż tat-toroq, tad-drenaġġi u t-tindif u l-preparazzjoni tas-sit. Inklużi wkoll huma monumenti pubbliċi mhux ikklassifikati bħala abitazzjonijiet jew binjiet li mhumiex abitazzjonijiet; xaftijiet, mini u strutturi oħra marbuta mal-minjieri tar-riżervi tal-minerali u l-enerġija; u l-bini ta' digi maħsuba biex itejbu l-art maġenbhom iżda li mhux integrali għalihom. Pereżempju, awtostradi, toroq, linji tal-ferroviji u runways tal-ajruplani; pontijiet, awtostradi elevati, mini u subways; mogħdijiet tal-ilma, portijiet, digi u xogħlijiet fl-ilma oħra; pajpijiet fuq distanzi twal, linji tal-komunikazzjoni u tal-enerġija; pajpjiet u kejbils lokali, xogħlijiet anċillari; bini għall-minjieri u l-manifattura; u kostruzzjonijiet għall-isport u r-rekreazzjoni.
 Titjib tal-artijiet (AN.1123) || Il-valur tal-azzjonijiet li jwasslu għat-titjib kbir fil-kwantità, il-kwalità jew il-produttività tal-art, jew jipprevjenu d-deterjorament tagħha. Pereżempju, iż-żieda fil-valur tal-assi li jirriżultaw mit-tindif tal-art, il-contouring tal-art, il-ħolqien tal-bjar u l-watering holes. Tinkludi wkoll l-ispejjeż tat-trasferiment tas-sjieda tal-art li għad iridu jiġu kkanċellati.
 Makkinarju u tagħmir (AN.113) || It-tagħmir tat-trasport, tagħmir tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICT) u makkinarju u tagħmir ieħor, kif definiti hawn taħt, għajr dawk akkwistati minn unitajiet domestiċi għall-konsum aħħari. Għodda li huma relattivament irħas u mixtrija b'rata relattivament stabbli, bħal pereżempju għodda tal-idejn, jistgħu jkunu esklużi. Huma esklużi wkoll il-makkinarju u t-tagħmir integrali għall-bini: dawn huma inklużi fl-abitazzjonijiet u l-bini mhux residenzjali. Il-makkinarju u t-tagħmir mhux komplut hu eskluż, sakemm mhumiex manifatturati għall-użu proprju, minħabba li l-utent finali hu meqjus li jieħu s-sjieda tagħhom biss malli jirċievi l-ass. Il-makkinarju u t-tagħmir għajr is-sistemi tal-armi akkwistati għal skopijiet militari huma inklużi. Il-makkinarju u t-tagħmir bħal vetturi, għamara, tagħmir tal-kċina, kompjuters, tagħmir tal-komunikazzjoni, eċċ. li jiġu akkwistati mill-unitajiet domestiċi għall-konsum finali ma jiġux ittrattati bħala ass. Madankollu huma inklużi minflok fl-entrata ta' memorandum ta' prodotti dewwiema tal-konsumatur fil-karta tal-bilanċ tal-unitajiet domestiċi. Dgħajjes użati bħala djar, barkuni, djar mobbli u karavans użati mill-unitajiet domestiċi bħala residenzi prinċipali huma inklużi fl-abitazzjonijiet.
 Tagħmir tat-trasport (AN.1131) || Tagħmir għall-ġarr ta' persuni u oġġetti. Pereżempju prodotti li mhux parts inklużi fil-Klassifikazzjoni tal-Prodotti skont l-Attività 2008 (CPA 2008) diviżjoni 29: vetturi motorizzati, karrijiet u semi-karrijiet, u d-diviżjoni 30: tagħmir tat-trasport ieħor.
 Tagħmir tal-ICT (AN.1132) || Tagħmir tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICT): tagħmir li juża kontrolli elettroniċi u l-komponenti elettroniċi użati fit-tagħmir. Pereżempju prodotti fil-grupp 261 tas-CPA 2008: tagħmir u bords elettroniċi, u 262 kompjuter u tagħmir periferali.
 Makkinarju u tagħmir ieħor (AN.1139) || Il-makkinarju u t-tagħmir mhux ikklassifikat x'imkien ieħor. Pereżempju prodotti li mhux parts, l-installazzjoni, servizzi ta' tiswija u manutenzjoni inklużi fid-diviżjoni 26 tas-CPA 2008: prodotti tal-kompjuter, elettroniċi u ottiċi (ħlief il-gruppi 261 u 262), diviżjoni 27: tagħmir elettriku, diviżjoni 28: makkinarju u tagħmir n.e.c., diviżjoni 31: għamara, u diviżjoni 32: prodotti mmanifatturati oħra.
 Sistemi tal-armi (AN.114) || Vetturi u tagħmir ieħor bħal vapuri tal-gwerra, sottomarini, inġenji tal-ajru militari, tankijiet, trasportaturi tal-missili u lanċaturi eċċ. Il-biċċa l-kbira tal-armi li jintużaw darba li jipprovdu jitniżżlu bħala inventarji militari (ara AN.124) iżda oħrajn, bħall-missili ballistiċi b'kapaċità distruttiva kbira, li jitqiesu li jipprovdu deterrenza kontinwa kontra l-aggressuri jiġu kklassifikati bħala assi fissi.
 Riżorsi bijoloġiċi kkultivati (AN.115) || Bhejjem għat-tgħammir, għall-ħalib, għax-xogħol, eċċ. u vinji, meded ta' siġar tal-frott u pjantaġġuni oħra ta' siġar li jagħtu prodotti repetuttivi li huma taħt il-kontroll, responsabbiltà u ġestjoni diretta tal-unitajiet istituzzjonali, kif definit hawn taħt L-assi kkultivati mhux maturi huma esklużi sakemm mhumiex manifatturati għall-użu proprju.
 Riżorsi f'għamla ta' annimali li jipproduċu prodotti ripetuti (AN.1151) || Annimali li t-tkabbir u r-riġenerazzjoni naturali tagħhom ikunu taħt il-kontroll, ir-responsabbiltà u l-ġestjoni diretta ta' unitajiet istituzzjonali. Dawn jinkludu stokks tat-tgħammir (inklużi l-ħut u tjur), bhejjem għall-ħalib, bhejjem għax-xogħol, ngħaġ jew annimali oħra użati għall-produzzjoni tas-suf u annimali użati għat-trasport, it-tlielaq jew id-divertiment.
 Riżorsi f'għamla ta' siġar, uċuħ tar-raba' u pjanti li jipproduċu prodotti ripetuti (AN.1152) || Is-siġar (inklużi vinji u arbuxelli) ikkultivati għall-prodotti li jagħtu sena wara sena, inklużi dawk ikkultivati għall-frott u l-lewż, għal-linfa u r-reżina u għall-prodotti tal-qoxra u tal-weraq tas-siġra, li t-tkabbir u r-riġenerazzjoni naturali tagħhom ikunu taħt il-kontroll, ir-responsabbiltà u l-ġestjoni diretta ta' unitajiet istituzzjonali.
 Prodotti tal-proprjetà intellettwali (AN.117) || Assi fissi li jikkonsistu fir-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp, l-esplorazzjoni u l-evalwazzjoni minerali, softwer u databases tal-kompjuter, divertiment, xogħlijiet oriġinali letterjarji jew artistiċi u assi fissi intanġibbli oħra, kif definit hawn taħt, maħsuba għall-użu ta' iktar minn sena.
 Riċerka u żvilupp (AN.1171) || Jikkonsisti fil-valur tal-infiq fuq xogħol kreattiv li jsir fuq bażi sistematik sabiex jiżdied l-għarfien, inkluż l-għarfien tal-bniedem, tal-kultura u tas-soċjetà, u l-użu ta' dan l-għarfien sabiex jinħolqu applikazzjonijiet ġodda. Il-valur jiġi ddeterminat f'termini tal-benefiċċji ekonomiċi mistennija fil-futur. Sakemm il-valur jista' jiġi stmat b'mod raġonevoli, konvenzjonalment jiġi vvalutat bħala s-somma tal-ispejjeż, inkluż dawk ta' riċerka u żvilupp bla suċċess. Ir-riċerka u l-iżvilupp li ma jipprovdux benefiċċji lis-sid ma jiġux ikklassifikati bħala assi u minflok jitniżżlu bħala konsum intermedju.
 Esplorazzjoni u valutazzjoni minerali (AN.1172) || Il-valur tal-infiq fuq l-esplorazzjoni għaż-żejt u l-gass naturali u għad-depożiti mhux taż-żejt u l-evalwazzjoni sussegwenti tas-sejbiet li jsiru. Dan l-infiq jinkludi l-kostijiet ta' qabel il-liċenzji, spejjeż ta' liċenzji u akkwisti, spejjeż ta' stima u l-kostijiet tat-titqib u t-taħfir bi prova reali, kif ukoll il-kostijiet ta' stħarriġ mill-ajru u stħarriġ ieħor, spejjeż tat-trasport, eċċ, imġarrba sabiex ikun possibbli li jitwettqu dawn it-testijiet.
 Softwer tal-kompjuter (AN.11731) || Programmi tal-kompjuter, deskrizzjonijiet tal-programm u materjal ta' appoġġ għaż-żewġ sistemi u softwer ta' applikazzjonijiet. Huma inklużi l-iżvilupp inizjali u l-estensjonijiet sussegwenti tas-softwer kif ukoll l-akkwist ta' kopji li huma klassifikati bħala assi AN.11731.
 Databases (AN.11732) || Fajls ta' dejta organizzati biex jippermettu l-aċċess u l-użu effettiv tad-dejta. Għal databases maħluqa esklussivament għall-użu proprju, il-valwazzjoni tiġi stmata skont l-ispejjeż, li għandhom jeskludu dawk għas-sistema tal-ġestjoni tad-database u l-akkwist tad-dejta.
 Xogħlijiet oriġinali tad-divertiment, letterarji jew artistiċi (AN.1174) || Films oriġinali, reġistrazzjonijiet awdjo, manuskritti, tejps, mudelli, eċċ., li fuqhom huma rreġistrati jew inkorporati preżentazzjonijiet ta' drammi, programmi tar-radju u tat-televiżjoni, preżentazzjonijiet mużikali, avvenimenti sportivi, prodott letterarju u artistiku, eċċ. Ix-xogħlijiet li jsiru fuq il-kont proprju huma inklużi. F'ċerti każijiet, bħall-films, jista' jkun hemm iktar minn oriġinali waħda.
 Prodotti oħra tal-proprjetà intellettwali (AN.1179) || Informazzjoni ġdida, għarfien speċjalizzat, eċċ., mhux ikklassifikati x'imkien ieħor, li l-użu tagħhom fil-produzzjoni hu ristrett għall-unitajiet li stabbilixxu d-drittijiet tas-sjieda fuqhom jew għall-unitajiet oħra liċenzjati minn dawn tal-aħħar.
 Inventarji (AN.12) || L-assi manifatturati li jikkonsistu f'oġġetti u servizzi li nħolqu fil-perjodu kurrenti jew perjodu iktar bikri miżmuma għall-bejgħ, l-użu fil-produzzjoni jew użu ieħor f'data iktar tard. Dawn jikkonsistu f'materjali u provvisti, xogħol għaddej, oġġetti lesti u oġġetti għall-bejgħ mill-ġdid, kif definit hawn taħt. L-inventarji kollha miżmuma mill-gvern, inkluż, iżda mhux limitati għal, inventarji ta' materjali strateġiċi, qamħ u komoditajiet oħra ta' importanza speċjali għan-nazzjon huma inklużi.
 Materjali u provvisti (AN.121) || Oġġetti li l-proprjetarji tagħhom bi ħsiebhom jużawhom bħala inputs intermedji fil-proċessi tal-produzzjoni tagħhom stess u mhux biex jerġgħu jbigħuhom.
 Xogħol għaddej (AN.122) || Oġġetti u servizzi li huma parzjalment kompluti iżda li mhumiex normalment mogħtija lill-unitajiet oħra mingħajr proċessar addizzjonali jew li mhumiex maturi u li l-proċess ta' produzzjoni tagħhom se jitkompla f'perjodu sussegwenti mill-istess produttur. Esklużi huma l-binjiet u l-istrutturi parzjalment kompluti li għalihom l-proprjetarju finali hu meqjus li jkun ħa s-sjieda, jew minħabba li l-produzzjoni hi għall-użu proprju jew inkella kif ppruvata mill-eżistenza ta' kuntratt ta' bejgħ/xiri. Il-kategorija AN.122 tikkonsisti f'xogħol għaddej fuq assi kkultivati u xogħol ieħor għaddej, kif definit hawn taħt.
 Xogħol għaddej fuq assi bijoloġiċi kkultivati (AN.1221) || Il-bhejjem imrobbija għall-prodotti li jagħtu biss mal-qatla, bħal pereżempju tjur u ħut imrobbija kummerċjalment, siġar u veġetazzjoni oħra li jagħtu prodotti darba biss mad-distruzzjoni u assi kkultivati immaturi li jagħtu prodotti ripetuti.
 Xogħol għaddej ieħor (AN.1222) || Oġġetti għajr assi kkultivati u servizzi li kienu parzjalment ipproċessati , manifatturati jew immuntati mill-produttur iżda li normalment ma jiġux mibjugħa, mibgħuta jew mogħtija lill-oħrajn mingħajr ipproċessar addizzjonali.
 Oġġetti lesti (AN.123) || Oġġetti li huma lesti għall-bejgħ jew kunsinni mill-produttur.
 Inventarji militari (AN.124) || Munizzjoni, missili, rockets, bombi u oġġetti oħra militari li jintużaw darba biss u li jitwasslu bl-armi jew is-sistemi tal-armi. Jeskludi xi tipi ta' missili b'kapaċità distruttiva ħafna (ara AN.114).
 Oġġetti għall-bejgħ mill-ġdid (AN.125) || Oġġetti akkwistati minn impriżi, bħal pereżempju bejjiegħa bl-ingrossa u bl-imnut, għall-għan li jerġgħu jbigħuhom mingħajr ipproċessar addizzjonali (jiġifieri, mhux mibdula għajr billi jippreżentawhom f'modi li huma attraenti għall-klijent.
 Oġġetti ta' valur (AN.13) || Assi manifatturati li mhumiex użati primarjament għall-produzzjoni jew il-konsum, li huma previsti li jiżdiedu fil-valur jew tal-inqas li ma jonqsux fil-valur reali, li ma jiddeterjorawx maż-żmien f'kundizzjonijiet normali u li jiġu akkwistati u miżmuma primarjament bħala ħażniet ta' valur. Oġġetti tal-valur jikkonsistu f'metalli u ħaġar prezzjuż, antikitajiet u xogħlijiet ta' arti u ta' valur oħra, kif definiti hawn taħt.
 Metalli u ħaġar prezzjuż (AN.131) || Metalli u ħaġar prezzjuż li mhumiex miżmuma minn impriżi għall-użu bħala inputs fil-proċessi ta' produzzjoni.
 Antikitajiet u xogħlijiet ta' arti oħra (AN.132) || Pitturi, skulturi, eċċ., rikonoxxuti bħala xogħlijiet ta' arti u antikitajiet.
 Oġġetti oħra ta' valur (AN.133) || Oġġetti ta' valur mhux ikklassifikati x'imkien ieħor, bħal kollezzjonijiet u ġojjelli ta' valur kbir imsawra minn metalli u ħaġar prezzjuż.
 Assi mhux finanzjarji mhux manifatturati (AN.2) || Assi mhux finanzjarji li jinħolqu b'modi li mhux proċessi ta' produzzjoni. Assi mhux manifatturati jikkonsistu f'riżorsi naturali, kuntratti, kirjiet u liċenzji u assi ta' twillija u marketing, kif definit hawn taħt.
 Riżorsi naturali (AN.21) || Assi mhux manifatturati li jseħħu fin-natura u li fuqhom tista' tiġi nfurzata u trasferuta s-sjieda. L-assi ambjentali li fuqhom id-drittijiet tas-sjieda ma għandhomx, jew ma jistgħux, ikunu infurzati, bħall-ibħra miftuħa jew l-arja, huma esklużi. Jikkonsistu f'art, riżervi minerali u tal-enerġija, riżorsi bijoloġiċi mhux ikkultivati, riżorsi tal-ilma u riżorsi naturali oħra, kif definit hawn taħt.
 Art (AN.211) || L-art, inkluż il-kopertura tal-ħamrija u kull ilma tal-wiċċ assoċjat, li fuqhom huma infurzati d-drittijiet tas-sjieda. Eżkluzi huma l-binjiet u l-istrutturi oħra li jinsabu fuq l-art jew li jgħaddu minnha; ħxejjex ikkultivati, siġar u annimali; assi taħt il-livell tal-art; Ir-riżorsi bioloġiċi li mhumiex ikkultivati u r-riżorsi tal-ilma taħt l-art.
 Riżervi minerali u tal-enerġija (AN.212) || Riżervi ppruvati ta' depożiti minerali li jinsabu fuq jew taħt is-superfiċje tal-art li huma ekonomikament sfrutabbli, minħabba t-teknoloġija u l-prezzijiet relattivi. Id-drittijiet tas-sjieda għall-assi taħt il-livell tal-art huma normalment separabbli minn dawk tal-art innifisha. Il-kategorija AN.212 tikkonsisti f'riżervi magħrufa ta' faħam, żejt, gass jew fjuwils oħra, metalli u minerali mhux metalliċi.
 Riżorsi bijoloġiċi mhux ikkultivati (AN.213) || Riżorsi ta' annimali, siġar, uċuħ tar-raba' u pjanti li jagħtu prodotti kemm darba u kemm ripetutament li fuqhom id-drittijiet tas-sjieda huma infurzati iżda li għalihom it-tkabbir u/jew ir-riġenerazzjoni naturali mhumiex taħt il-kontroll, ir-responsabbiltà u l-ġestjoni diretta tal-unitajiet istituzzjonali. Eżempji huma l-foresti verġni u s-sajd fi ħdan it-territorju tal-pajjiż. Dawk ir-riżorsi biss li huma attwalment, jew li x'aktarx se jkunu, sfrutabbli għall-għanijiet ekonomiċi għandhom ikunu inklużi.
 Riżorsi tal-ilma (AN.214) || Akwiferi u riżorsi oħra ta' ilma ta' taħt l-art sal-punt li n-nuqqas tagħhom iwassal għall-infurzar tad-drittijiet tas-sjieda u/jew tal-użu, stima tas-suq u xi miżuri ta' kontroll ekonomiku.
 Riżorsi naturali oħra (AF.215) || Dan ikopri l-ispettru tar-radju elettromanjetiku (AN.2151) u riżorsi naturali oħra (AN.2159) li mhux ikklassifikati mkien ieħor.
 Spettra tar-radju (AN.2151) || L-ispettru elettromanjetiku. Il-kirjiet jew il-liċenzji biex jintuża l-ispettru jiġu kklassfikati post ieħor (AN.222) jekk jissodisfaw id-definizzjoni ta' ass.
 Oħrajn (AN.2159) || Riżorsi natural oħra li mhux ikklassifikati post ieħor.
 Kuntratti, kirjiet u liċenzji (AN.22) || Il-ftehimiet kuntrattwali biex isiru attivitajiet fejn il-ftehim jagħti benefiċċji ekonomiċi lid-detentur b'eċċess tal-miżati pagabbli u d-detentur jista' jirrealizza dawn il-benefiċċji legalment u prattikament. L-ass imniżżel f'AN.22 jirrappreżenta l-valur potenzjali realizzabbli tal-qligħ mill-assi meta l-prezz tas-suq għall-użu ta' ass jew provvediment ta' servizz jeċċedi l-prezz li jipprevala fil-kuntratt, il-kirja jew il-liċenzja, jew il-prezz li jinkiseb fl-assenza ta' kuntratt, kirja jew liċenzja. Il-kuntratti, il-kirjiet u l-liċenzji jikkonsistu f'assi li jistgħu jirriżultaw minn kirjiet operattivi negozjabbli, permessi għall-użu tar-riżorsi naturali, permessi biex isiru attivitajiet speċifiċi, u intitolamenti għal prodotti u servizzi futuri fuq bażi esklussiva.
 Kirjiet operattivi negozjabbli (AN.221) || Drittijiet tal-proprjetà ta' parti terza marbuta ma' assi mhux finanzjarji li mhux riżorsi naturali, meta l-kirja tagħti benefiċċji ekonomiċi lid-detentur f'eċċess tal-miżati pagabbli u d-detentur jista' jirrealizza dawn il-benefiċċji legalment u prattikament, billi jittrasferihom. L-ass imniżżel f'AN.221 huwa l-valur lid-detentur tat-trasferiment tad-drittijiet li jintuża l-ass sottostanti, jiġifieri l-eċċess tal-prezz tat-trasferiment realizzabbli fuq l-ammont pagabbli lill-emittent tal-permess. Pereżempju meta kerrej f'bini jkollu kera fissa iżda r-rata tas-suq tal-kera tkun ogħla. Jekk il-kerrej ikun jista' jirrealizza d-differenza fil-prezz permezz ta' sullokazzjoni, f'dak il-każ id-drittijiet għar-realizzar tal-valur jirrappreżentaw ass ta' kirja operattiva negozjabbli.
 Permessi għall-użu tar-riżorsi naturali (AN.222) || Liċenzji, permessi u kirjiet biex jintużaw riżorsi naturali għal żmien limitat li ma jużawx kompletament il-valur ekonomiku tal-ass, fejn il-ftehim jagħti benefiċċji ekonomiċi lid-detentur f'eċċess tal-miżati pagabbli u d-detentur jista' jirrealizza dawn il-benefiċċji legalment u prattikament, pereżempju billi jittrasferihom. Ir-riżorsa naturali tkompli titniżżel fuq il-karta tal-bilanċ tas-sid u ass separat, li jirrappreżenta l-valur lid-detentur tat-trasferiment tad-drittijiet tal-użu tar-riżorsa, hija rikonoxxuta bħala permess li jintużaw ir-riżorsi naturali. L-ass imniżżel huwa l-valur lid-detentur tat-trasferiment tad-drittijiet tal-użu, jiġifieri l-eċċess tal-prezz tat-trasferiment realizzabbli fuq l-ammont pagabbli lill-emittent tal-permess. Pereżempju meta kerrej f'bini jkollu kera fissa iżda r-rata tas-suq tal-kera tkun ogħla. Jekk il-kerrej ikun jista' jirrealizza d-differenza fil-prezz permezz ta' sub-letting, f'dak il-każ id-drittijiet għar-realizzar tal-valur jirrappreżentaw ass.
 Permessi biex isiru attivitajiet speċifiċi (AN.223) || Il-permessi trasferibbli, minbarra għall-użu tar-riżorsi naturali jew l-użu ta' ass li jkun tal-emittent tal-permess, li jirristrinġu n-numru ta' unitajiet involuti f'attività u jippermettu lid-detenturi li jaqilgħu profitti ta' qrib il-monopolju. L-ass imniżżel huwa l-valur lid-detentur tat-trasferiment tad-drittijiet tal-użu, jiġifieri l-eċċess tal-prezz tat-trasferiment realizzabbli fuq l-ammont pagabbli lill-emittent tal-permess. Id-detentur tal-permess għandu jkun jista' legalment u prattikament jittrasferixxi d-drittijiet tal-permess lil parti terza.
 Intitolament għal prodotti u servizzi futuri fuq bażi esklussiva (AN.224) || Drittjiet kuntrattwali trasferibbli għall-użu esklussiv ta' prodotti jew servizzi. Parti waħda jkollha kuntratt biex tixtri prodotti jew servizzi bi prezz fiss minn parti oħra u, legalment u prattikament, tkun tista' tittrasferixxi l-obbligu tal-parti l-oħra lil parti terza. Pereżempju l-valur trasferibbli ta' plejer tal-futbol taħt kuntratt ma' klabb tal-futbol u l-valur trasferibbli tad-drittijiet esklussivi tal-pubblikazzjoni ta' xogħlijiet litterarji jew mużikali. L-ass imniżżel f'AN.224 huwa l-valur lid-detentur tat-trasferiment tal-intitolament.
 Xiri nieqes il-bejgħ tal-assi tat-twillija u tal-marketing (AN.23) || Id-differenza bejn il-valur imħallas għal unità istituzzjonali bħala negozju avvjat u s-somma tal-assi tagħha mingħajr is-somma tal-passiv tagħha, li minnhom kull entrata kienet identifikata u stmata separatament. B'hekk, il-valur tat-twillija, jinkludi dak kollu li hu ta' benefiċċju fit-tul li ma kienx identifikat bħala ass, kif ukoll il-valur tal-fatt li l-grupp ta' assi jintuża konġuntament u mhuwiex sempliċiment kollezzjoni ta' assi separabbli. Il-kategorija AN.23 tinkludi wkoll assi identifikati tal-marketing bħal ditti, mastheads, trejdmarkds, logows u ismijiet tad-domains meta jinbiegħu individwalment u separatament minn korporazzjoni sħiħa.
 ASSI U PASSIV FINANZJARJI (AF.) || l-assi finanzjari (AF) huma assi ekonomiċi, li jinkludu l-klejms finanzjarji u l-komponent f'ingotti tad-deheb tad-deheb monetarju. L-assi finanzjarji huma mħażen ta' valur li jirrappreżentaw il-benefiċċji dovuti lis-sid ekonomiku billi jżommhom għal perjodu ta' żmien. Huma mezz biex il-valur jiġi trasferit minn perjodu ta' kontabilità wieħed għall-ieħor. Il-benefiċċji jew is-serje ta' benefiċċji jiġu skambjati permezz ta' ħlas. Il-mezzi ta' pagament jikonsistu f'deheb monetarju, drittijiet ta' prevalazzjoni speċjali, valuta u depożiti trasferibbli. Il-klejms finanzjarji, li jissejħu wkoll strumenti finanzjarji, huma assi finanzarji li għandhom passiv korrispondenti. Il-passiv jiġi stabbilit meta d-debituri jkunu obbligati jipprovdu ħlasijiet jew serje ta' ħlasijiet lill-kredituri.
 Deheb monetarju u SDRs (AF.1) || L-assi finanzarji kklassifikati f'din il-kategorija għandhom passiv kontroparti fis-Sistema ħlief il-komponent ta' ingotti tad-deheb monetarju.
 Deheb monetarju (AF.11) || Deheb li għalih l-awtoritajiet monetarji, jew oħrajn soġġetti għall-kontroll effettiv tal-awtoritajiet monetarji, għandhom titlu u li jinżamm bħala ass ta' riżerva. Dan jinkludi ingotti tad-deheb (inkluż deheb monetarju miżmum f'kontijiet allokati tad-deheb) u kontijiet tad-deheb mhux allokati ma' nonresidenti li jagħtuhom it-titlu li jirċievu l-konsenja tad-deheb.
 Drittijiet ta' prelevazzjoni speċjali (SDRs) (F.12) || L-assi ta' riżerva internazzjonali maħluqa mill-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF) u allokati lill-membri tiegħu biex jissupplimentaw l-assi ta' riżerva eżistenti.
 Valuta u depożiti (AF.2) || Valuta fiċ-ċirkolazzjoni u depożiti, kemm f'valuta nazzjonali u barranija.
 Valuta (AF.21) || Karti u muniti fiċ-ċirkulazzjoni li jintużaw normalment biex isiru l-pagamenti.
 Depożiti trasferibbli (AF.22) || Depożiti li jistgħu jiġu skambjati għal valuta fuq talba fl-istess livell u li jistgħu jintużaw direttament għall-ħlas biċ-ċekkijiet, draft, giro-order, debitu/kreditu dirett, jew faċilità oħra ta' ħlas dirett, mingħajr penali jew restrizzjonijiet.
 Pożizzjonijiet interbankarji (AF.221) ||
 Depożiti trasferibbli oħra (AF.229) || Depożiti trasferibbli oħra li mhux pożizzjonijiet interbankarji.
 Depożiti oħra (F.29) || Depożiti oħrajn li mhux depożiti trasferibbli u lima jistgħux jintużaw biex isiru pagamenti fi kwalunkwe żmien u mhumiex konvertibbli f'valuta jew depożiti trasferibbli mingħajr ebda tip ta' restrizzjoni jew penali sinifikanti.
 Titoli tad-dejn (AF.3) || Strumenti finanzjarji negozzjabbli li jservu bħala evidenza tad-dejn. In-negozjabilità tirreferi għas-sjieda legali tagħha li tkun tista' faċilment tiġi ttrasferita minn sid għall-ieħor permezz ta' trasferiment jew approvazzjoni. Biex jikkwalifika bħala negozzjabbli, titolu tad-dejn għandu jkun iddiżinjat għall-kummerċ potenzjali fi skambju organizzat jew f'suq barra mill-borża, għalkemm mhux meħtieġ li jkun hemm evidenza ta' kummerċ effettiv.
 Titoli tad-dejn għal zmien qasir (AF.31) || Titoli tad-dejn li l-maturità oriġinali tagħhom tkun sena jew inqas u titoli tad-dejn ripagabbli fuq talba tal-kreditur.
 Titoli tad-dejn fit-tul (AF.32) || Titoli tad-dejn li l-maturità oriġinali tagħhom tkun iktar minn sena jew ma jkollhomx maturità ddikjarata.
 Self (AF.4) || L-assi finanzjarji maħluqa meta l-kredituri jsellfu l-fondi lid-debituri, direttament jew permezz ta' sensara, li huma ppruvati minn dokumenti mhux negozzjabbli jew mhux ippruvati minn dokumenti.
 Self għal zmien qasir (AF.41) || Self li l-maturità oriġinali tiegħu tkun sena jew inqas u self ripagabbli fuq talba tal-kreditur.
 Self fit-tul (AF.42) || Self li l-maturtà oriġinali tiegħu tkun iktar minn sena jew ma jkollux maturità ddikjarata.
 Interess u ishma jew unitajiet tal-fond tal-investiment (AF.5) || L-assi finanzjarji li jirrappreżentaw id-drittijiet tal-proprjetà fuq il-korporazzjonijiet jew kważi korporazzjonijiet. Dawn l-assi finanzjarji ġeneralment jintitolaw lid-detenturi għal sehem mill-profitti tal-korporazzjonijiet jew il-kważi korporazzjonijiet u għal sehem mill-assi netti tagħhom fil-każ ta likwidazzjoni.
 Interess (AF.51) || L-assi finanzjarji li jirrikonoxxu klejms fuq il-valur residwali ta' korporazzjoni jew kważi korporazzjoni, wara li l-klejms tal-kredituri kollha jkunu ġew sodisfatti.
 Ishma kkwotati (AF.511) || It-titoli tal-interess ikkwotati fil-borża. Dan il-kambju tista' tkun borża rikonoxxuta jew kull tip ieħor ta' suq sekondarju. L-ishma kkwotati jirreferu għalihom ukoll bħala ishma elenkati. L-eżistenza ta' prezzijiet ikkwotati ta' ishma kkwotati f'borża tfisser li l-prezzijiet kurrenti tas-suq normalment ikunu disponibbli faċilment.
 Ishma mhux ikkwotati (AF.512) || Titoli tal-interess bi prezzijiet li mhumiex ikkwotati f'borża rikonoxxuta jew tip ieħor ta' suq sekondarju.
 Interess ieħor(AF.519) || Tipi oħra ta' interess li mhux dawk ikklassifikati fis-subkategoriji AF.511 u AF.512.
 Ishma jew unitajiet tal-fond tal-investiment (AF.52) || Ishma, jekk tintuża struttura korporattiva, jew unitajiet jekk tintuża struttura fiduċjarja. Dawn jinħarġu minn fondi tal-investiment, li huma impriżi kollettivi tal-investiment li permezz tagħhom l-investituri jiġbru l-fondi għall-investiment f'assi finanzjarji u/jew mhux finanzjarji.
 Ishma jew unitajiet tal-fond tas-suq tal-flus (AF.521) || Ishma jew unitajiet tal-fond tas-suq tal-flus jinħarġu mill-fondi tas-suq tal-flus li huma fondi ta' investiment li jinvestu biss jew primarjament f'titoli tad-dejn b'terminu qasir bħal kambjali tat-teżor, ċertifikati ta' depożitu, u karti kummerċjali u wkoll f'titoli tad-dejn fit-tul b'maturità residwali qasira. L-ishma jew l-unitajiet tal-fond tas-suq tal-flus jistgħu jkunu trasferibbli u ħafna drabi jitqiesu bħala alternattivi għad-depożiti.
 Ishma/unitajiet ta' fondi tal-investiment mhux MMF (AF.529) || Ishma jew unitajiet tal-fondi tal-investiment, li mhux fondi jew unitajiet tas-suq tal-investiment, jirrappreżentaw klejm fuq porzjon tal-valur ta' fond tal-investiment li mhux fond tas-suq tal-flus. L-ishma jew l-unitajiet tal-fondi tal-investiment li mhux ishma jew unitajiet ta' fondi tal-flus tas-suq jinħarġu mill-fondi tal-investiment li jinvestu f'firxa ta' assi li jinkludu l-garanziji tad-dejn, interess, l-investimenti marbuta mal-prodotti, il-proprjetà immobbli, ishma f'fondi oħra tal-invsetiment u assi strutturati.
 Skemi tal-assigurazzjoni, tal-pensjoni u garanziji standardizzati (AF.6) || L-assi finanzjarji tad-detenturi jew il-benefiċjarji tal-poloz u l-passiv tal-assiguraturi, il-fondi tal-pensjoni jew emittenti ta' garanziji standardizzati.
 Riservi tekniċi tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja (AF.61) || Assi finanzjarji li jirrappreżentaw il-klejms tad-detenturi tal-poloz kontra kumpaniji tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja fl-għamla ta' primjums imħallsa li ma kinux iggwadanjati u klejms imġarrba.
 Intitolamenti tal-assigurazzjoni tal-ħajja u pagamenti ta' kull sena (AF.62) || Assi finanzjarji li jirrappreżentaw il-klejms tad-detenturi tal-poloz u l-annuities kontra r-riservi tekniċi tal-korporazzjonijiet li jipprovdu l-assigurazzjoni tal-ħajja.
 Intitolamenti tal-pensjoni (AF.63) || Assi finanzjarji li l-pensjonanti eżistenti u wkoll dawk futuri għandhom kontra jew il-meniġer tal-pensjoni tagħhom, jiġifieri l-impjegaturi tagħhom, skema ddeżinjata mill-impjegatur(i) biex iħallsu l-pensjonijiet bħala parti minn ftehim ta' kumpens bejn l-impjegatur u l-impjegat jew assiguratur tal-ħajja (jew mhux tal-ħajja).
 Klejms tal-fondi tal-pensjoni fuq meniġers tal-pensjoni (AF.64) || Assi finanzjari li jirrappreżentaw il-klejms tal-fondi tal-pensjoni fuq il-meniġer tal-pensjoni għal kull defiċit, u assi finanzjarji li jirrappreżentaw il-klejms tal-meniġer tal-pensjoni fuq il-fondi tal-pensjoni għal kull eċċess, eż. meta l-introjtu mill-investiment ikun iktar miż-żieda fl-intitolamenti u d-differenza tkun pagabbli lill-meniġer tal-pensjoni.
 Intitolamenti għal benefiċċji mhux marbuta mal-pensjoni (AF.65) || L-eċċess tal-kontribuzzjonijiet netti fuq il-benefiċċji bħala żieda fl-obbligi tal-iskema tal-assigurazzjoni lejn il-benefiċjarji.
 Provvedimenti għal sejħiet taħt garanziji standardizzati (AF.66) || Assi finanzjarji li d-detenturi tal-garanziji standardizzati għandhom kontra korporazzjonijiet li jipprovdu garanziji standardizzati.
 Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet fuq it-titoli tal-impjegati (AF.7) || Assi finanzjarji marbuta ma' ass finanzjarju, ass mhux finanzjarju jew indiċi, li permezz tagħhom ir-riskji finanzjarji speċifiċi stess jistgħu jitqiegħdu fis-swieq finanzjarji.
 Derivattivi finanzjarji (AF.71) || Assi finanzjarji bħal opzjonijiet, kuntratti bil-quddiem u derivattivi tal-kreditu. L-opzjonijiet, negozjabbli u OTC huma kuntratti li jagħtu d-dritt lid-detentur tal-opzjoni, iżda mhux l-obbligu, li jixtru minn (fil-każ ta' opzjoni ta' xiri) jew li jbigħu (fil-każ ta' opzjoni ta' bejgħ) lil emittent tal-opzjoni (il-bejjiegħ tal-opzjoni) assi finanzjarji u mhux finanzjarji (l-istrument bażiku) bi prezz determinat minn qabel (strike price) fi żmien determinat (opzjoni Amerikana) jew f'data determinata (opzjoni Ewropea). Abbażi ta' dawn l-istrateġiji bażiċi ġew żviluppati ħafna strateġiji kombinati bħal bear call/put spreads, bull call/put spreads jew butterfly options spreads. Minn dawn it-tipi ta' opzjonijiet ġew derivati opzjonijiet eżotiċi bi strutturi ta' ħlas kumplessi. Il-kuntratti bil-quddiem huma kuntratti finanzjarji mhux kundizzjonali fejn żewġ kontropartijiet jaqblu li jiskambjaw kwantità speċifikata ta' ass sottostanti (finanzjarju jew mhux finanzjarju) bi prezz kuntrattwali maqbul (l-istrike price) f'data speċifikata. Id-derivattivi tal-kreditu jieħdu l-għamla ta' kuntratti bil-quddiem u opzjonijiet li l-iskop primarju tagħhom huwa li jinnegozjaw ir-riskju tal-kreditu. Dawn jitfasslu għall-kummerċ fir-riskju tas-self u l-garanziji. Bħal derivattivi finanzjarji oħra, dawn spiss jitfasslu taħt ftehimiet legali master standard u jinvolvu proċeduri kollaterali u ta' marġnijiet li jippermettu li ssir valutazzjoni tas-suq. It-trasferiment tar-riskji tal-kreditu jsir bejn il-bejjiegħ tar-riskju (dak li jieħu fuqu l-garanzija) u x-xerrej tar-riskju (il-bejjiegħ tal-garanziji) abbażi ta' primjum. Fil-każ falliment tal-kreditu, ix-xerrej tar-riskju jħallas fi flus lill-bejjiegħ tar-riskju.
 Opzjonijiet fuq it-titoli tal-impjegati (AF.72) || L-assi finanzjarji fl-għamla ta' ftehimiet li jsiru f'data partikolari (id-data tal-'għotja') li taħthom impjegat jista' jixtri għadd ta' ishma tal-istokk ta' impjegatur bi prezz partikolari (il-prezz tal-istrike) jew f'waqt iddikjarat (id-data tal-maturazzjoni) jew f'perjodu ta' żmien (il-perjodu tal-eżerċizzju) immedjatament wara d-data tal-maturazzjoni.
 Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli (AF.8) || L-assi finanzjarji li huma maħluqa bħala kontroparti ta' tranżazzjoni finanzjarja jew mhux finanzjarja f'każijiet fejn hemm differenza fiż-żmien bejn din it-tranżazzjoni u l-pagament korrispondenti.
 Krediti u pagamenti antiċipati kummerċjali (AF.81) || Assi finanzjarji li jirriżultaw mill-estensjoni diretta tal-kreditu minn provvedituri ta' prodotti u servizzi lill-klijenti tagħhom u avvanzi għal xogħol li għadu qed isir jew li għad irid isir u fl-għamla ta' ħlas antiċipat minn klijenti għall-prodotti u servizzi li għadhom mhux ipprovduti.
 Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli, bl-esklużjoni tal-krediti u pagamenti antiċipati kummerċjali (AF.89) || L-assi finanzjarji li ġejjin minn differenzi fiż-żmien bejn tranżazzjonijiet distributtivi u tranżazzjonijiet finanzjarji fis-suq sekondarju u l-pagament korrispondenti.
 Entrati ta' memorandum || Is-Sistema għandha tliet entrati ta' memorandum li juru l-assi mhux identifikati separatament fil-qafas ċentrali li huma ta' iktar interess analitiku speċjalizzat.
 Prodotti dewwiema tal-konsumatur (AN.m) || Il-prodotti dewwiema akkwistati minn unitajiet domestiċi għall-konsum aħħari (jiġifieri dawk li mhumiex użati minn unitajiet domestiċi bħala ħażniet tal-valur jew minn impriżi mhux inkorporati li huma l-proprjetà ta' unitajiet domestiċi għal skopijiet ta' produzzjoni).
 Investiment dirett barrani (AF.m1) || L-investiment dirett barrani jinvolvi relazzjoni fit-tul li tirrifletti interess dejjiemi ta' unità istituzzjonali residenti f'ekonomija waħda (l-'investitur dirett') f'unità istituzzjonali residenti f'ekonomija oħra. L-għan tal-investitur dirett hu li jeżerċita livell importanti ta' influwenza fuq il-ġestjoni tal-unità li jkun investa fiha.
 Self mhux produttiv (AF.m2) || Self ma jkunx produttiv meta l-ħlasijiet tal-imgħax jew tal-prinċipal ikunu ttardjaw b'mill-inqas 90 jum, jew il-ħlasijiet tal-imgħax ta' mill-inqas 90 jum jew iktar ikunu ġew ikkapitalizzati, irrifinanzjati jew ittardjati bi ftehim, jew il-ħlasijiet ikunu ttardjati b'inqas minn 90 jum iżda jkun hemm raġunijiet tajba oħrajn (bħal rikjesta minn debitur għall-falliment) biex wieħed jiddubita li l-ħlasijiet se jsiru bis-sħiħ.
Kapitolu 7 Anness 7.2
L-Anness 7.2 jippreżenta mappa
mill-karta tal-bilanċ tal-ftuħ għall-karta tal-bilanċ
tal-għeluq, li turi d-dettall għal kull kategorija ta' assi
għall-modi differenti li l-valur tal-karta tal-bilanċ jinbidel: bi
tranżazzjonijiet, bidliet oħra fil-volum tal-assi u qligħ u telf
mill-assi.
 Klassifikazzjoni tal-assi, il-passiv u l-valur nett || IV.1 Karta tal-bilanċ tal-ftuħ || III.1 u III.2 Tranżazzjonijiet || III.3.1 Bidliet oħra fil-volum || III.3.2 Qligħ u telf mill-assi || IV.3 Karta tal-bilanċ tal-għeluq
 III.3.2.1 Qligħ u telf newtrali mill-assi || III.3.2.2 Qligħ u telf reali mill-assi
 Assi mhux finanzjarji || AN. || P.5, NP || K.1, K.2, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62. || K.71 || K.72 || AN.
 Assi manifatturati mhux finanzjarji || AN.1 || P.5 || K.1, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.1
 Assi fissi[3] || AN.11 || P.51g, P.51c || K.1, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.11
 Abitazzjonijiet || AN.111 || P.51g, P.51c || K.1, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.111
 Binjiet u strutturi oħra || AN.112 || P.51g, P.51c || K.1, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.112
 Makkinarju u tagħmir || AN.113 || P.51g, P.51c || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.113
 Sistemi tal-armi || AN.114 || P.51g, P.51c || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.114
 Riżorsi bijoloġiċi kkultivati || AN.115 || P.51g, P.51c || K.1, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.115
 Prodotti tal-proprjetà intellettwali || AN.117 || P.51g, P.51c || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.117
 Inventarji || AN.12 || P.52 || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.12
 Oġġetti ta' valur || AN.13 || P.53 || K.1, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.13
 Assi mhux finanzjarji u mhux manifatturati; || AN.2 || NP || K.1, K.21, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.2
 Riżorsi naturali || AN.21 || NP.1 || K.1, K.21, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.21
 Art || AN.211 || NP.1 || K.1, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.211
 Riservi minerali u tal-enerġija || AN.212 || NP.1 || K.1, K.21, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.212
 Riżorsi bijoloġiċi mhux ikkultivati || AN.213 || NP.1 || K.1, K.21, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.213
 Riżorsi tal-ilma || AN.214 || NP.1 || K.1, K.21, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.214
 Riżorsi naturali oħra || AN.215 || NP.1 || K.1, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.215
 Spettra tar-radju || AN.2151 || NP.1 || K.1, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.2151
 Oħrajn || AN.2159 || NP.1 || K.1, K.21, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.2159
 Kuntratti, kirjiet u liċenzji || AN.22 || NP.2 || K.1, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.22
 Assi tat-twillija u tal-marketing || AN.23 || NP.3 || K.1, K.22, K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AN.23
 Assi/passiv finanzjarji[4] || AF || F || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AF.
 Deheb monetarju u SDRs (assi biss) || AF.1 || F.1 || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AF.1
 Valuta u depożiti || AF.2 || F.2 || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AF.2
 Titoli tad-dejn || AF.3 || F.3 || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AF.3
 Self || AF.4 || F.4 || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AF.4
 Interess u ishma jew unitajiet tal-fond tal- investiment || AF.5 || F.5 || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AF.5
 Skemi tal-assigurazzjoni, tal-pensjoni u ta' garanziji standardizzati || AF.6 || F.6 || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AF.6
 Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet fuq it-titoli tal-impjegati || AF.7 || F.7 || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AF.7
 Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli || AF.8 || F.8 || K.3, K.4, K.5, K.61, K.62 || K.71 || K.72 || AF.8
 Valur nett || B.90 || B.101 || B.102 || B.1031 || B.1032 || B.90
 Entrati saldatorji
 B.10 || Bidliet fil-valur nett
 B.101 || Bidliet fil-valur nett dovuti għat-trasferimenti tat-tfaddil u tal-kapital
 B.102 || Bidliet fil-valur nett dovuti għall-bidliet oħra fil-volum tal-assi
 B.103 || Bidliet fil-valur nett dovuti għall-qligħ/telf nominali tal-assi
 B.1031 || Bidliet fil-valur nett dovuti għall-qligħ/telf newtrali tal-assi
 B.1032 || Bidliet fil-valur nett dovuti għall-qligħ/telf reali tal-assi
 B.90 || Valur nett
 Tranżazzjonijiet f-assi u passiv finanzjarji
 F. || Tranżazzjonijiet f'assi u passiv finanzjarji
 F.1 || Deheb monetarju u SDRs
 F.2 || Valuta u depożiti
 F.3 || Garanziji għad-dejn
 F.4 || Self
 F.5 || Interess u ishma jew unitajiet tal-fond tal-investiment
 F.6 || Skemi tal-assigurazzjoni, tal-pensjoni u ta' garanziji standardizzati
 F.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet fuq it-titoli tal-impjegati
 F.8 || Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli
 Tranżazzjonijiet f'oġġetti u servizzi
 P.5 || Formazzjoni grossa tal-kapital
 P.51g || Formazzjoni grossa tal-kapital fiss
 P.51c || Konsum tal-kapital fiss (-)
 P.511 || Akkwisti mingħajr disponimenti ta' assi fissi
 P.5111 || Akkwisti ta’ assi fissi ġodda
 P.5112 || Akkwisti ta’ assi fissi eżistenti
 P.5113 || Disponimenti ta’ assi fissi eżistenti
 P.512 || Kostijiet tat-trasferiment tas-sjieda fuq assi mhux manifatturati
 P.52 || Bidliet fl-inventarji
 P.53 || Akkwisti mingħajr id-disponiment tal-oġġetti ta’ valur
 Entrati kumulattivi oħra
 NP || Akkwisti mingħajr disponiment tal-assi mhux manifatturati
 NP.1 || Akkwisti mingħajr id-disponiment ta' riżorsi naturali
 NP.2 || Akkwisti nieqes id-disponiment ta' kuntratti, kirjiet u liċenzji
 NP.3 || Akkwisti nieqes id-disponiment ta' assi ta' twillija u marketing
 K.1 || Dehra ekonomika tal-assi
 K.2 || Għajbien ekonomiku ta' assi mhux manifatturati
 K.21 || Tnaqqis tal-assi naturali
 K.22 || Għajbien ekonomiku ieħor ta' assi mhux manifatturati
 K.3 || Telfiet katastrofiċi
 K.4 || Qbid mhux ikkumpensat
 K.5 || Bidliet oħra fil-volum n.e.c.
 K.6 || Bidliet fil-klassifikazzjoni
 K.61 || Bidliet fil-klassifikazzjoni u l-struttura settorjali
 K.62 || Bidliet fil-klassifikazzjoni tal-assi u l-passiv
 K.7 || Qligħ/telf nominali tal-assi
 K.71 || Qligħ u telf newtrali tal-assi.
 K.72 || Qligħ u telf reali tal-assi.
[1]               Entrata tal-memorandum AN.m: prodotti dewwiema tal-konsumatur.
[2]               Entrati tal-memorandum AF.m1Investiment barrani dirett;
AF.m2: Self mhux produttiv
[3]               Entrata tal-memorandum: AN.m: Prodotti dewwiema
tal-konsumatur.
[4]               Entrati ta' memorandum: AF.m1: Investiment dirett
barrani; AF.m2: Self mhux produttiv.
MT
 || IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 20.12.2010
COM(2010) 774 finali
Anness A/Kapitolu 08

ANNESS A għal
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
TAL-KUNSILL
dwar is-Sistema Ewropea tal-kontijiet
nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea
ANNESS A
KAPITOLU 8:
IS-SEKWENZA TAL-KONTIJIET
Introduzzjoni
Dan il-kapitolu jistabbilixxi d-dettalji
tal-kontijiet u l-karti tal-bilanċ fis-sekwenza tal-kontijiet tal-kontijiet
nazzjonali. Jistabbilixxi wkoll l-interazzjonijiet tal-ekonomija domestika mal-bqija
tad-dinja fl-istess sekwenza. Jiġi deskritt ukoll il-kont tal-oġġetti u
s-servizzi, li jirrifletti l-identità tal-kontabilità li ssejjes il-provvista u
l-użu tal-oġġetti u s-servizzi. Finalment jippreżenta s-sett integrat ta’
kontijiet ekonomiċi fejn kull settur hu muri fl-istess kont b’forma aggregata
ta’ entrata tal-kontijiet.
Is-sekwenza tal-kontijiet
8.01       L-ESA tirreġistra flussi u
stokks f’sett ordnat ta’ kontijiet li jiddeskrivu ċ-ċiklu ekonomiku
mill-produzzjoni u l-ġenerazzjoni tal-introjtu, permezz tad-distribuzzjoni u
d-distribuzzjoni mill-ġdid tagħha, u l-użu tagħha għall-konsum finali. Finalment
l-ESA tirreġistra l-użu ta’ dak li fadal fil-forma ta’ tfaddil biex tipprovdi
għall-akkumulazzjoni tal-assi, kemm dawk mhux finanzjarji u dawk finanzjarji.
8.02       Kull wieħed mill-kontijiet juri
riżorsi u użi, li jiġu bbilanċjati permezz tal-introduzzjoni ta’ entrata
saldatorja, normalment fuq in-naħa tal-użi tal-kont. L-entrata saldatorja tiġi
trasferita għall-kont li jmiss bħala l-ewwel entrata fuq in-naħa tar-riżorsi.
8.03       Ir-reġistrazzjoni strutturata
tat-tranżazzjonijiet skont analiżi loġika tal-ħajja ekonomika tipprovdi
l-aggregati meħtieġa għall-istudju ta’ settur jew sotto-settur istituzzjonali,
jew l-ekonomija kollha. It-tqassim tal-kontijiet hu ddisinjat li juri l-iżjed
informazzjoni ekonomika sinifikanti, u l-entrata saldatorja ta’ kull kont hi
element ewlieni fl-informazzjoni murija.
8.04       Il-kontijiet huma mqassma fi
tliet kategoriji:
(a)     Il-kontijiet attwali jkopru l-produzzjoni
u l-ġenerazzjoni, id-distribuzzjoni u d-distribuzzjoni mill-ġdid assoċjati tal-introjtu
u l-użu tiegħu fil-forma ta’ konsum finali. L-introjtu li ma jintużax
direttament għall-konsum finali hu muri fit-tfaddil tal-entrata saldatorja, li jiġi
trasferit għall-kontijiet tal-akkumulazzjoni bħala l-ewwel entrata fuq in-naħa
tar-riżorsi tal-kont tal-kapital;
(b)     Il-kontijiet tal-akkumulazzjoni
janalizzaw il-bidliet fl-assi u l-obbligazzjonijiet tal-unitajiet u jippermettu
li l-bidliet fil-valur nett (id-differenza bejn l-assi u l-obbligazzjonijiet) jiġu
rreġistrati;
(c)     Il-karti tal-bilanċ juru l-assi u l-obbligazzjonijiet
totali fil-bidu u fl-aħħar tal-perjodu tal-kontabilità, flimkien mal-valur
nett. Il-flussi għal kull wieħed mill-assi u l-obbligazzjonijiet rreġistrati
fil-kontijiet tal-akkumulazzjoni huma murija wkoll fil-bidliet fil-kont
tal-karta tal-bilanċ.
8.05       Is-sekwenza tal-kontijiet
tapplika għal unitajiet istituzzjonali, setturi u sotto-setturi istituzzjonali,
u l-ekonomija totali.
8.06       L-entrati saldatorji huma
stabbiliti b’mod gross u kif ukoll nett. Dawn ikunu gross jekk jiġu kkalkulati
qabel it-tnaqqis tal-konsum tal-kapital fiss u netti jekk jiġu kkalkulati wara
dan it-tnaqqis. Huwa iżjed sinifikanti li l-punti tal-bilanċ tal-introjtu jiġu
espressi f’termini netti, għax il-konsum tal-kapital imur fuq introjtu
disponibbli li għandu jintlaħaq jekk ikun jista’ jinżamm l-istokk kapitali
tal-ekonomija.
8.07       Il-kontijiet huma preżentati
f’żewġ metodi:
(a)     fil-forma ta’ kontijiet ekonomiċi
integrati, li juru l-kontijiet għas-setturi istituzzjonali kollha, l-ekonomija
kollha u l-bqija tad-dinja f'tabella waħda;
(b)     fil-forma ta’ sekwenza tal-kontijiet,
bl-għoti ta’ informazzjoni iżjed dettaljata. It-tabelli li juru l-preżentazzjoni
ta’ kull kont huma mogħtija fit-taqsima ta’ dan il-kapitolu intitolata ‘Sekwenza
tal-kontijiet’.
8.08       It-Tabella 8.1 turi
preżentazzjoni sinottika tal-kontijiet, entrati saldatorji u l-aggregati
ewlenin: Il-kodiċi għall-aggregati ewlenin mhuwiex muri fit-tabella, iżda hu l-istess
bħal kodiċi għall-entrati saldatorji, iżda biż-żieda ta’ asterisk wara n-numru.
Pereżempju għall-Bilanċ tal-introjtu primarju, il-kodiċi hu B.5g u l-kodiċi
ekwivalenti tal-aggregat ewlieni tal-introjtu Nazzjonali Gross hu B.5*g.
8.09       L-entrati saldatorji huma
murija fit-tabella fil-forma gross tagħhom u huma indikati bħala tali bl-użu
ta’ “g” fil-kodiċi. Għal kull wieħed minn dawn il-kodiċijiet hemm forma netta,
fejn l-istima għall-konsum kapitali tkun tnaqqset. Pereżempju, gross bil-valur
miżjud għandu kodiċi ta’ B.1g, u l-ekwivalenti netta (valur miżjud, nett) meta
l-konsum kapitali jkun tnaqqas, hi B.1n.
Tabella 8.1 Preżentazzjoni sinottika
tal-kontijiet, entrati saldatorji u l-aggregati ewlenin
 Kontijiet || Entrati saldatorji || Aggregati ewlenin
 Sekwenza sħiħa ta’ kontijiet għal setturi istituzzjonali
 Kontijiet kurrenti || I. || Kont tal-produzzjoni || I. || Kont tal-produzzjoni ||   ||   ||   ||   || B.1g || Valur miżjud, gross || Prodott gross domestiku (PDG)
   || II. || Kontijiet ta' distribuzzjoni u użu tal-introjtu || II.1 || Kontijiet tad-distribuzzjoni primarja tal-introjtu || II.1.1 || Kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu ||   ||   || B.2g   B.3g || Eċċess operattiv, gross Introjtu imħallat, gross ||
   ||   ||   ||   ||   || II.1.2 || Kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju || II.1.2.1 || Kont tal-introjtu imprenditorjali || B.4g || Introjtu imprenditorjali ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || II.1.2.2 || Kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju ieħor || B.5g || Bilanċ tal-introjtu primarju || Introjtu gross nazzjonali (IGN)
   ||   ||   || II.2 || Kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu ||   ||   ||   ||   || B.6g || Introjtu disponibbli, gross || Introjtu nazzjonali disponibbli gross
   ||   ||   || II.3 || Kont tad-distribuzzjoni mill-ġdid tal-introjtu mhux finanzjarju ||   ||   ||   ||   || B.7g || Introjtu disponibbli aġġustat, gross ||
   ||   ||   || II.4 || Kont tal-użu tal-introjtu || II.4.1 || Kont tal-użu tal-introjtu disponibbli ||   ||   || B.8g || Tfaddil, gross || Tfaddil nazzjonali gross
   ||   ||   ||   ||   || II.4.2 || Kont tal-użu tal-introjtu disponibbli aġġustat ||   ||   ||   ||   ||
 Kontijiet tal-akkumulazzjoni || III. || Kontijiet tal-akkumulazzjoni || III.1 || Kont kapitali || III.1.1 || Bidla fil-valur nett dovut għall-kont tat-tfaddilu tat-trasferimenti kapitali ||   ||   || B.101 || Bidla fil-valur nett dovut għat-tfaddil u t-trasferimenti kapitali ||
   ||   ||   ||   ||   || III.1.2 || Kont tal-akkwizzjoni tal-tal-assi mhux finanzjarji ||   ||   || B.9 || Self nett ||
   ||   ||   || III.2 || Kont finanzjarju ||   ||   ||   ||   || B.9 || Self nett ||
   ||   ||   || III.3 || Bidliet oħra fil-kont tal-assi || III.3.1 || Kont tal-bidliet oħra fil-volum tal-assi ||   ||   || B.102 || Bidliet fil-valur nett, dovuti għal bidliet oħra fil-volum tal-assi ||
   ||   ||   ||   ||   || III.3.2 || Kontijiet ta’ rivalutazzjoni ||   ||   || B.103 || Bidliet fil-valur nett dovuti għal qligħ/telf nominali tal-parteċipazzjoni ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || III.3.2.1 || Kont tal-qligħ/telf newtrali tal-parteċipazzjoni li || B.1031 || Bidliet fil-valur nett dovuti għal qligħ/telf newtrali tal-parteċipazzjoni ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || II.3.2.2 || Kont tal-qligħ/telf reali tal-parteċipazzjoni || B.1032 || Bidliet fil-valur nett dovuti għal qligħ/telf reali tal-parteċipazzjoni ||
 Karti tal-bilanċ || IV. || Karti tal-bilanċ || IV.1 || Karta tal-bilanċ ta’ ftuħ ||   ||   ||   || B.90 || Valur nett || Valur nazzjonali
   ||   ||   || IV.2 || Bidliet fil-karta tal-bilanċ ||   ||   ||   || B.10 || Bidliet fil-valur nett, totali || Bidliet fil-valur nazzjonali
   ||   ||   || IV.3 || Karta tal-bilanċ tal-għeluq ||   ||   ||   || B.90 || Valur nett || Valur nazzjonali
Tabella 8.1 Preżentazzjoni sinottika, entrati
saldatorji u aggregati ewlenin (tkompli)
 Kontijiet || Entrati saldatorji || Aggregati ewlenin
 Kontijiet tat-tranżazzjoni
   || 0. || Kont tal-oġġetti u tas-servizzi
 Kont għall-bqija tad-dinja (kont tat-tranżazzjonijiet esterni) ||   ||   ||
 Kont kurrenti || V. || Kont għall-bqija tad-dinja || V.I || Kont estern tal-oġġetti u s-servizzi ||   ||   ||   ||   || B.11 || Bilanċ estern tal-oġġetti u s-servizzi || Bilanċ estern tal-oġġetti u s-servizzi
   ||   ||   || V.II || Kont estern tal-introjtu primarju u trasferimenti kurrenti ||   ||   ||   ||   || B.12 || Bilanċ estern kurrenti || Bilanċ estern kurrenti
 Kontijiet tal-akkumulazzjoni ||   ||   || V.III || Kontijiet tal-akkumulazzjoni esterna || V.III.1 || Kont tal-kapital || V.III.1.1 || Bidliet fil-valur nett dovut għal kont tat-tfaddil u t-trasferimenti kapitali || B.101 || Bidliet fil-valur nett dovut għall-bilanċ estern kurrenti u trasferimenti kapitali ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || V.III.1.2 || Kont ta' akkwiżizzjoni tal-assi mhux finanzjarji || B.9 || Self nett ||
   ||   ||   ||   ||   || V.III.2 || Kont finanzjarju ||   ||   || B.9 || Self nett || Self nett
   ||   ||   ||   ||   || V.III.3 || Bidliet oħra fil-kont tal-assi || V.III.3.1 || Bidliet oħra fil-kont tal-volum tal-assi || B.102 || Bidliet fil-valur nett, dovuti għal bidliet oħra fil-volum tal-assi ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || V.III.3.2 || Kontijiet tal-valutazzjoni mill-ġdid || B.103 || Bidliet fil-valur nett, dovuti għal qligħ/telf nominali tal-parteċipazzjoni ||
 Karti tal-bilanċ ||   ||   || V.IV || Kont tal-assi u l-obbligazzjonijiet esterni || V.IV.1 || Karta tal-bilanċ tal-ftuħ ||   ||   || B.90 || Valur nett || Pożizzjoni finanzjarja esterna netta
   ||   ||   ||   ||   || V.IV.2 || Bidliet fil-karta tal-bilanċ ||   ||   || B.10 || Bidliet fil-valur nett ||
   ||   ||   ||   ||   || V.IV.3 || Karta tal-bilanċ tal-għeluq ||   ||   || B.90 || Valur nett || Pożizzjoni finanzjarja esterna netta
SEKWENZA TAL-KONTIJIET
KONTIJIET KURRENTI
Kont tal-produzzjoni (I)
8.10       Il-kont tal-produzzjoni (I) juri
t-tranżazzjonijiet relatati mal-proċess tal-produzzjoni.Dan jitfassal għal
setturi istituzzjonali u għall-industriji. Ir-riżorsi tiegħu jinkludu l-produzzjoni
u l-użi tiegħu jinkludu l-konsum intermedjat.
8.11       Il-kont tal-produzzjoni juri
wieħed mill-iżjed entrati saldatorji importanti fis-sistema — il-valur miżjud, jew
il-valur iġġenerat minn kwalunkwe unità involuta f’attività tal-produzzjoni — u
aggregat vitali: prodott domestiku gross. Il-valur miżjud hu ekonomikament
sinifikanti kemm għas-setturi istituzzjonali u għall-industriji.
8.12       Il-valur miżjud (l-entrata
saldatorja tal-kont) jista’ jiġi kkalkulat qabel jew wara b’mod li jippermetti
għall-konsum tal-kapital fiss, jiġifieri gross jew nett. Peress li l-produzzjoni
hu valutat skont il-prezzijiet bażiċi u l-konsum intermedjat bil-prezzijiet
tax-xerrejja, il-valur miżjud ma jinkludix taxxi bi tnaqqis tas-sussidji fuq
il-prodotti.
8.13       Il-kont tal-produzzjoni
fil-livell tal-ekonomija totali jinkludi fir-riżorsi, flimkien mal-produzzjoni
tal-oġġetti u s-servizzi, it-taxxi bi tnaqqis fuq il-prodotti. Għaldaqstant
jippermetti li l-prodott domestiku gross (bi prezzijiet tas-suq) jinkiseb bħala
oġġett ta’ bilanċ. Il-kodiċi għal din l-entrata saldatorja aggregata ewlenija,
il-valur miżjud fil-livell sħiħ tal-ekonomija aġġustat biex ikun skont
il-prezzijiet tas-suq, hu B.1*g u dan hu PDG bi prezzijiet tas-suq. Il-kodiċi
tal-prodott domestiku nett (PDN) hu B.1*n.
8.14       Servizzi ta’ intermedjazzjoni
finanzjarja mkejla indirettament (FISIM) huma allokati lill-utenti bħala
spejjeż. Dan jirrikjedi li parti mill-pagamenti tal-interessi
lill-intermedjarji finanzjarji tiġi klassifikata mill-ġdid bħala pagamenti għal
servizzi, u allokati bħala produzzjoni tal-produtturi tal-intermedjazzjoni
finanzjarja. Il-valur ekwivalenti hu identifikat bħala konsum tal-utenti.
Il-valur tal-PDG meta mqabbel mal-miżura ESA 95, hu affetwat mill-ammont ta’
FISIM allokat għall-konsum finali, esportazzjonijiet u importazzjonijiet.
Tabella 8.2 Kont I: Kont tal-produzzjoni
 Użi
   ||   ||   || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Totali || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
 3 604 || 3 604 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || P.1 || Produzzjoni
 3 077 || 3 077 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || P.11 || Produzzjoni tas-suq
 147 || 147 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || P.12 || Produzzjoni għall-użu proprju finali
 380 || 380 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || P.13 || Produzzjoni mhux tas-suq
 1 883 ||   ||   || 1 883 || 17 || 115 || 222 || 52 || 1 477 || P.2 || Konsum intermedjat
 133 || 133 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.21-D.31 || Taxxi nieqes is-sussidji fuq il-prodotti
 1854 ||   ||   || 1 854 || 15 || 155 || 126 || 94 || 1 331 || B.1g/B.1*g || Valur miżjud, prodott gross/gross domestiku
 222 ||   ||   || 222 || 3 || 23 || 27 || 12 || 157 || P.51c || Konsum ta’ kapital fiss
 1 632 ||   ||   || 1 632 || 12 || 132 || 99 || 82 || 1 174 || B.1n/B.1*n || Valur miżjud, prodott nett/nett domestiku
 Riżorsi
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 ||   ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 P.1 || Produzzjoni || 2 808 || 146 || 348 || 270 || 32 || 3 604 ||   ||   || 3 604
 P.11 || Produzzjoni tas-suq || 2 808 || 146 || 0 || 123 || 0 || 3 077 ||   ||   || 3 077
 P.12 || Produzzjoni għall-użu proprju finali || 0 || 0 || 0 || 147 || 0 || 147 ||   ||   || 147
 P.13 || Produzzjoni mhux tas-suq ||   ||   || 348 ||   || 32 || 380 ||   ||   || 380
 P.2 || Konsum intermedjat ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 1 883 || 1 883
 D.21-D.31 || Taxxi bi tnaqqis tas-sussidji fuq il-prodotti ||   ||   ||   ||   ||   || 133 ||   ||   || 133
 B.1g/B.1*g || Valur miżjud, prodott gross/gross domestiku ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 P.51c || Konsum ta’ kapital fiss ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.1n/B.1*n || Valur miżjud, prodott nett/ nett domestiku ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Kontijiet tad-distribuzzjoni u użu tal-introjtu
(II)
8.15       Id-distribuzzjoni u l-użu tal-introjtu
huma analizzati f’erba’ stadji: distribuzzjoni primarja, distribuzzjoni
sekondarja, distribuzzjoni mill-ġdid mhux finanzjarja u użu tal-introjtu.
L-ewwel stadju jikkonċerna l-ġenerazzjoni tal-introjtu
li jirriżulta direttament mill-proċess tal-produzzjoni u d-distribuzzjoni
tiegħu bejn il-fatturi tal-produzzjoni (xogħol, kapital) u amministrazzjoni
pubblika (permezz ta’ taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet, u
sussidji). Jippermetti li jiġu determinati l-eċċess operattiv (jew introjtu imħallat
fil-każ ta’ unitajiet domestiċi) u l-introjtu primarju.
It-tieni stadju jittraċċa d-distribuzzjoni
mill-ġdid tal-introjtu permezz ta’ trasferimenti, minbarra trasferimenti soċjali
mhux finanzjarjiu trasferimenti kapitali. Dan iġib l-introjtu disponibbli bħala
l-entrata saldatorja.
Għat-tielet stadju, is-servizzi individwali pprovduti
mill-gvern u l-NPISHs lis-soċjetà huma ttrattati bħala parti mill-konsum finali
tal-unitajiet domestiċi, u introjtu korrispondenti attribwit għall-unitajiet
domestiċi. Dan jinkiseb permezz ta’ żewġ kontijiet b’punti aġġustati. Jiġi
ntrodott kont imsejjaħ il-kont tad-distribuzzjoni mill-ġdid tal-introjtu mhux
finanzjarju, li juri fir-riżorsi l-introjtu żejjed attribwit għall-unitajiet
domestiċi, u użu korrispondenti għall-gvern u l-NPISHs bħala t-trasferiment
attribwit minn dawn is-setturi. Dan jirriżulta f’entrata saldatorja msejħa l-introjtu
disponibbli aġġustat, li hu identiku għal introjtu disponibbli fil-livell sħiħ
tal-ekonomija, iżda li hu differenti għas-setturi tal-unitajiet domestiċi, il-gvern
u l-NPISHs.
Fir-raba’ stadju, l-introjtu disponibbli jiġi
trasferit għall-kont li jmiss, il-kont tal-użu tal-introjtu disponibbli u dan
juri kif jiġi kkunsmat l-introjtu, u jħalli t-tfaddil bħala l-entrata
saldatorja. Meta servizzi individwali jiġu rikonoxxuti bħala konsum mill-unitajiet
domestiċi permezz tal-kont tad-distribuzzjoni mill-ġdid mhux finanzjarju, il-kont
tal-użu tal-introjtu disponibbli aġġustat juri kif din il-miżura ta’ introjtu
disponibbli aġġustat jintefaq mill-unitajiet domestiċi fuq it-trasferimenti
soċjali mhux finanzjarji riċevuti mill-gvern u l-NPISHs, permezz taż-żieda
tat-trasferimenti soċjali mhux finanzjarji għal konsum finali tal-unità
domestika li twassal għal miżura msejħa konsum finali attwali. Il-konsum
għall-gvern u l-NPISHs hu mnaqqas b’ammont ugwali u oppost, sabiex meta
t-tfaddil jiġi kkalkulat għall-gvern, l-NPISHs u s-setturi tal-unitajiet
domestiċi, it-trattament aġġustat jagħti l-istess entrata saldatorja għal kull
settur daqs it-trattament standard.
Kontijiet tad-distribuzzjoni primarja
tal-introjtu (II.1)
Kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu (II.1.1)
It-tfassil tal-kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu
skont is-settur istituzzjonali hu muri fit-tabella 8.3.
8.16       Il-kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu
hu preżentat ukoll permezz tal-industriji, fil-kolonni tal-provvista u
t-tabelli tal-użu.
8.17       Il-kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu
jippreżenta t-tranżazzjonijiet tal-introjtu primarju mill-aspett tas-setturi
tas-sors, iżjed milli mis-setturi tad-destinazzjoni.
8.18       Juri kif il-valur miżjud ikopri
l-kumpens tal-impjegati u taxxi oħra (bit-tnaqqis tas-sussidji) fuq
il-produzzjoni. L-entrata saldatorja hi eċċess operattiv, li hu l-eċċess (jew
defiċit) fuq l-attivitajiet tal-produzzjoni qabel ma jkunu ġew ikkunsidrati l-interessi,
kirjiet jew tariffi li l-unità tal-produzzjoni
(a)     għandha tħallas fuq assi finanzjarji jew
fuq riżorsi naturali li tkun issellfet jew kriet;
(b)     għandha tirċievi fuq assi finanzjarji jew
fuq riżorsi naturali li tagħhom hi s-sid.
8.19       Fil-każ ta’ intrapriżi mhux
inkorporati fis-settur tal-unitajiet domestiċi, l-entrata saldatorja
tal-kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu b’mod impliċitu fiha element li
jikkorrispondi mar-rimunerazzjoni għal xogħol imwettaq mis-sid jew minn membri
tal-familja. Dan l-introjtu minn impjieg indipendenti għandu karatteristiċi ta’
profitt minħabba x-xogħol imwettaq minn imprenditur. Dan l-introjtu, li la hu
strettament pagi u lanqas profitti waħedhom, jissejjaħ ‘introjtu imħallat’.
8.20       Fil-każ tal-produzzjoni tal-kont
indipendenti ta’ servizzi ta’ unità domestika minn unitajiet domestiċi
fejn l-okkupant huwa s-sid, l-entrata saldatorja tal-kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu
hi l-eċċess operattiv (u mhux l-introjtu imħallat).
Tabella 8.3 Kont II.1.1: Kont tal-ġenerazzjoni
tal-introjtu
 Użi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Kont għall-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.1g/B.1*g || Valur miżjud, prodott gross/gross domestiku
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.1n/B.1*n || Valur miżjud, prodott nett/nett domestiku
 1 150 ||   ||   || 1 150 || 11 || 11 || 98 || 44 || 986 || D.1 || Kumpens ta’ impjegati
 950 ||   ||   || 950 || 6 || 11 || 63 || 29 || 841 || D.11 || Pagi u salarji
 200 ||   ||   || 200 || 5 || 0 || 55 || 5 || 145 || D.12 || Kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min iħaddem
 181 ||   ||   || 181 || 4 || 0 || 51 || 4 || 132 || D.121 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali ta’ min iħaddem
 168 ||   ||   || 168 || 4 || 0 || 48 || 4 || 122 || D.1211 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali ta’ min iħaddem
 13 ||   ||   || 13 || 0 || 0 || 3 || 0 || 10 || D.1212 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni ta’ min iħaddem
 19 ||   ||   || 19 || 1 || 0 || 4 || 1 || 13 || D.122 || Kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti ta’ min iħaddem
 18 ||   ||   || 18 || 1 || 0 || 4 || 1 || 12 || D.1221 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem
 1 ||   ||   || 1 || 0 || 0 || 0 || 0 || 1 || D.1222 || Kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem
 235 ||   || 0 || 235 ||   ||   ||   ||   ||   || D.2 || Taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet
 141 ||   || 0 || 141 ||   ||   ||   ||   ||   || D.21 || Taxxi fuq il-prodotti
 121 ||   || 0 || 121 ||   ||   ||   ||   ||   || D.211 || Taxxi tat-tip tal-valur miżjud (VAT)
 17 ||   || 0 || 17 ||   ||   ||   ||   ||   || D.212 || Taxxi u dazji fuq l-importazzjonijiet minbarra VAT
 17 ||   || 0 || 17 ||   ||   ||   ||   ||   || D.2121 || Dazji tal-importazzjoni
 0 ||   || 0 || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || D.2122 || Taxxi fuq l-importazzjonijiet minbarra VAT u dazji
 3 ||   || 0 || 3 ||   ||   ||   ||   ||   || D.214 || Taxxi fuq il-prodotti minbarra VAT u taxxi tal-importazzjonijiet
 94 ||   || 0 || 94 || 1 || 0 || 1 || 4 || 88 || D.29 || Taxxi oħra fuq il-produzzjoni
 -44 ||   || 0 || -44 ||   ||   ||   ||   ||   || D.3 || Sussidji
 -8 ||   || 0 || -8 ||   ||   ||   ||   ||   || D.31 || Sussidji fuq il-prodotti
 0 ||   || 0 || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || D.311 || Sussidji fuq l-importazzjoni
 -8 ||   || 0 || -8 ||   ||   ||   ||   ||   || D.319 || Sussidji oħra fuq il-prodotti
 -36 ||   || 0 || -36 || 0 || -1 || 0 || 0 || -35 || D.39 || Sussidji oħra fuq il-produzzjoni
 452 ||   ||   || 452 || 3 || 84 || 27 || 46 || 292 || B.2g || Eċċess operattiv, gross
 61 ||   ||   || 61 ||   || 61 ||   ||   ||   || B.3g || Introjtu imħallat, gross
 214 ||   ||   || 214 || 3 || 15 || 27 || 12 || 157 || P.51c1 || Konsum ta’ kapital fiss fuq eċċess operattiv
 8 ||   ||   || 8 ||   || 8 ||   ||   ||   || P.51c2 || Konsum ta’ kapital fiss fuq introjtu imħallat gross
 238 ||   ||   || 238 || 0 || 69 || 0 || 34 || 135 || B.2n || Eċċess operattiv, nett
 53 ||   ||   || 53 ||   || 53 ||   ||   ||   || B.3n || Introjtu imħallat, nett
Tabella 8.3 kont II.1.1: Kont tal-ġenerazzjoni
tal-introjtu (ikompli)
 Riżorsi
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 B.1g/B.1*g || Valur miżjud, prodott gross/gross domestiku || 1 331 || 94 || 126 || 155 || 15 || 1 854 ||   ||   || 1 854
 B.1n/B.1*n || Valur miżjud, prodott nett/nett domestiku || 1 174 || 82 || 99 || 132 || 12 || 1 632 ||   ||   || 1 632
 D.1 || Kumpens tal-impjegati ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 D.11 || Pagi u salarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 D.12 || Kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min iħaddem ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 D.121 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali ta’ min iħaddem ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 D.1211 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali ta’ min iħaddem ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 D.1212 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni ta’ min iħaddem ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 D.122 || Kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti ta’ min iħaddem ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 D.1221 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 D.1222 || Kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 D.2 || Taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.21 || Taxxi fuq il-prodotti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.211 || Taxxi tat-tip bil-valur miżjud (VAT) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.212 || Taxxi u dazji fuq importazzjonijiet bil-VAT eskluż ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.2121 || Dazji fuq l-importazzjonijiet ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.2122 || Taxxi fuq l-importazzjonijiet esklużi VAT u dazji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.214 || Taxxi fuq prodotti minbarra VAT u taxxi tad-dazju ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.29 || Taxxi oħra fuq il-produzzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.3 || Sussidji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.31 || Sussidji fuq il-prodotti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.311 || Sussidji fuq l-importazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.319 || Sussidji oħra fuq prodotti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 D.39 || Sussidji oħra fuq il-produzzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 B.2g || Eċċess operattiv, gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.3g || Introjtu imħallat, gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.2n || Eċċess operattiv, nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.3n || Introjtu imħallat, nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju
(II.1.2)
8.21       Kuntrarju għall-kont
tal-introjtu, l-allokazzjoni tal-introjtu primarju tittratta l-unitajiet
residenzjali u s-setturi istituzzjonali bħala reċipjenti iżjed milli produtturi
tal-introjtu primarju.
8.22       ‘L-introjtu primarju’ huwa l-introjtu
li l-unitajiet residenti jirċievu bis-saħħa tal-parteċipazzjoni diretta tagħhom
fil-proċess tal-produzzjoni, u l-introjtu riċevibbli mis-sid ta’ ass
finanzjarju jew riżorsi naturali bi ħlas għall-provvista ta’ fondi lejn, jew
it-tqegħid ta’ riżorsi naturali għad-dispożizzjoni ta’, unità istituzzjonali
oħra.
8.23       Għas-settur tal-unitajiet
domestiċi, il-kumpens tal-impjegati (D.1) bħala riżorsa fil-kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju mhuwiex l-istess bħall-entrata D.1 bħala fil-kont tal-użu
tal-ġenerazzjoni tal-introjtu. Fil-kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu tal-unità
domestika, l-entrata tal-użu turi l-ammont imħallas lill-persunal li jaħdem
fis-settur tal-unità domestika. Fil-kont tal-allokazzjoni tas-settur tal-unitajiet
domestiċi l-introjtu primarju, l-entrata fin-naħa tar-riżorsi turi l-kumpens
kollu mill-impjieg iġġenerat mis-settur tal-unità domestika li jaħdem bħala
impjegat fin-negozju, il-gvern eċċ. Għaldaqstant l-entrata fil-kont
tal-allokazzjoni għall-unitajiet domestiċi hi ħafna ikbar mill-entrata fil-kont
tal-ġenerazzjoni tas-settur tal-unità domestika.
8.24       Il-kont tal-allokazzjoni tal-kont
tal-introjtu primarju (II.1.2) jista’ jiġi kkalkulat biss għas-setturi u s-sotto-setturi
istituzzjonali għax, fil-każ tal-industriji, hu impossibbli li jiġu mqassma
ċerti flussi konnessi mal-finanzjament (self ta’ kapital) u assi.
8.25       Il-kont tal-allokazzjoni tal-introjtu
primarju jitqassam f’kont tal-introjtu imprenditorjali (II.1.2.1) u kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju ieħor (II.1.2.2).
Tabella 8.4 Kont II.1.2: Kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju
 Użi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.2g || Eċċess operattiv, gross
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.3g || Introjtu imħallat, gross
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.2n || Eċċess operattiv, nett
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.3n || Introjtu imħallat, nett
 6 ||   || 6 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.1 || Kumpens tal-impjegati
 6 ||   || 6 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.11 || Pagi u salarji
 0 ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.12 || Kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min iħaddem
 0 ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.121 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali ta’ min iħaddem
 0 ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.1211 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali ta’ min iħaddem
 0 ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.1212 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni ta’ min iħaddem
 0 ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.122 || Kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti ta’ min iħaddem
 0 ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.1221 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem
 0 ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.1222 || Kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.2 || Taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.21 || Taxxi fuq il-prodotti
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.211 || Taxxi tat-tip bil-valur miżjud (VAT)
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.212 || Taxxi u dazji fuq l-importazzjonijiet minbarra VAT
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.2121 || Dazji tal-importazzjoni
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.2122 || Taxxi fuq l-importazzjonijiet minbarra VAT u dazji
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.214 || Taxxi fuq il-prodotti minbarra VAT u taxxi tal-importazzjoni
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.29 || Taxxi oħra fuq il-produzzjoni
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.3 || Sussidji
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.31 || Sussidji fuq il-prodotti
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.311 || Sussidji tal-importazzjoni
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.319 || Sussidji oħra fuq il-prodotti
 0 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.39 || Sussidji oħra fuq il-produzzjoni
 435 ||   || 44 || 391 || 6 || 41 || 42 || 168 || 134 || D.4 || Introjtu tal-proprjetà
 230 ||   || 13 || 217 || 6 || 14 || 35 || 106 || 56 || D.41 || Interessi
 79 ||   || 17 || 62 || 0 ||   ||   || 15 || 47 || D.42 || Introjtu distribwit tal-korporazzjonijiet
 67 ||   || 13 || 54 ||   ||   ||   || 15 || 39 || D.421 || Dividendi
 12 ||   || 4 || 8 ||   ||   ||   || 0 || 8 || D.422 || Ġbid minn introjtu ta’ kważi korporazzjonijiet
 14 ||   || 14 || 0 ||   ||   ||   || 0 || 0 || D.43 || Qligħ investit mill-ġdid fuq l-investiment dirett barrani
 47 ||   || 0 || 47 ||   ||   ||   || 47 ||   || D.44 || Introjtu ieħor fuq l-investiment
 25 ||   || 0 || 25 ||   ||   ||   || 25 ||   || D.441   || Introjtu tal-investiment attribwibbli għad-detenturi tal-polza tal-assigurazzjoni
 8 ||   || 0 || 8 ||   ||   ||   || 8 ||   || D.442 || Introjtu tal-investimenti pagabbli fuq l-intitolamenti għall-pensjoni
 14 ||   || 0 || 14 ||   ||   ||   || 14 ||   || D.443 || Introjtu tal-investiment attribwibbli għall-partijiet interessati tal-fond kollettiv tal-investiment
 6 ||   || 0 || 6 ||   ||   ||   || 6 ||   || D.4431 || Dividendi attribwibbli għall-partijiet interessati tal-fond kollettiv tal-investiment
 8 ||   || 0 || 8 ||   ||   ||   || 8 ||   || D.4432 || Qligħ miżmum attribwibbli għall-partijiet interessati tal-fond kollettiv tal-investiment
 653 ||   ||   || 65 || 0 || 27 || 7 || 0 || 31 || D.45 || Kera
 1 864 ||   ||   || 1 864 || 4 || 1 381 || 198 || 27 || 254 || B.5g/B.5*g || Bilanċ ta’ introjtu primarju, introjtu gross / Nazzjonali, gross
 1 642 ||   ||   || 1 642 || 1 || 1 358 || 171 || 15 || 97 || B.5n/B.5*n || Bilanċ ta’ introjtu primarju, introjtu nett / Nazzjonali, nett
Tabella 8.4 Kont II.1.2: Kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju (ikompli)
 Riżorsi
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 B.2g || Eċċess operattiv, gross || 292 || 46 || 27 || 84 || 3 || 452 ||   ||   || 452
 B.3g || Introjtu imħallat, gross ||   ||   ||   || 61 ||   || 61 ||   ||   || 61
 B.2n || Eċċess operattiv, nett || 135 || 34 || 0 || 69 || 0 || 238 ||   ||   || 238
 B.3n || Introjtu imħallat, nett ||   ||   ||   || 53 ||   || 53 ||   ||   || 53
 D.1 || Kumpens tal-impjegati ||   ||   ||   || 1 154 ||   || 1 154 || 2 ||   || 1 156
 D.11 || Pagi u salarji ||   ||   ||   || 954 ||   || 954 || 2 ||   || 956
 D.12 || Kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min iħaddem ||   ||   ||   || 200 ||   || 200 || 0 ||   || 200
 D.121 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali ta’ min iħaddem ||   ||   ||   || 181 ||   || 181 || 0 ||   || 181
 D.1211 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali ta’ min iħaddem ||   ||   ||   || 168 ||   || 168 || 0 ||   || 168
 D.1212 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni ta’ min iħaddem ||   ||   ||   || 13 ||   || 13 || 0 ||   || 13
 D.122 || Kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti ta’ min iħaddem ||   ||   ||   || 19 ||   || 19 || 0 ||   || 19
 D.1221 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem ||   ||   ||   || 18 ||   || 18 || 0 ||   || 18
 D.1222 || Kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem ||   ||   ||   || 1 ||   || 1 || 0 ||   || 1
 D.2 || Taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet ||   ||   || 235 ||   ||   || 235 ||   ||   || 235
 D.21 || Taxxi fuq il-prodotti ||   ||   || 141 ||   ||   || 141 ||   ||   || 141
 D.211 || Taxxi tat-tip bil-valur miżjud (VAT) ||   ||   || 121 ||   ||   || 121 ||   ||   || 121
 D.212 || Taxxi u dazji fuq l-importazzjonijiet minbarra VAT ||   ||   || 17 ||   ||   || 17 ||   ||   || 17
 D.2121 || Dazji tal-importazzjoni ||   ||   || 17 ||   ||   || 17 ||   ||   || 17
 D.2122 || Taxxi fuq l-importazzjonijiet minbarra VAT u dazji ||   ||   || 0 ||   ||   || 0 ||   ||   || 0
 D.214 || Taxxi fuq il-prodotti minbarra VAT u taxxi tal-importazzjoni ||   ||   || 3 ||   ||   || 3 ||   ||   || 3
 D.29 || Taxxi oħra fuq il-produzzjoni ||   ||   || 94 ||   ||   || 94 ||   ||   || 94
 D.3 || Sussidji ||   ||   || -44 ||   ||   || -44 ||   ||   || -44
 D.31 || Sussidji fuq il-prodotti ||   ||   || -8 ||   ||   || -8 ||   ||   || -8
 D.311 || Sussidji tal-importazzjoni ||   ||   || 0 ||   ||   || 0 ||   ||   || 0
 D.319 || Sussidji oħra fuq il-prodotti ||   ||   || -8 ||   ||   || -8 ||   ||   || -8
 D.39 || Sussidji oħra fuq il-produzzjoni ||   ||   || -36 ||   ||   || -36 ||   ||   || -36
 D.4 || Introjtu tal-proprjetà || 96 || 149 || 22 || 123 || 7 || 397 || 38 ||   || 435
 D.41 || Interessi || 33 || 106 || 14 || 49 || 7 || 209 || 21 ||   || 230
 D.42 || Introjtu distribwit tal-korporazzjonijiet || 10 || 25 || 7 || 20 || 0 || 62 || 17 ||   || 79
 D.421 || Dividendi || 10 || 25 || 5 || 13 || 0 || 53 || 14 ||   || 67
 D.422 || Ġbid minn introjtu ta’ kważi korporazzjonijiet ||   ||   || 2 || 7 ||   || 9 || 3 ||   || 12
 D.43 || Qligħ investit mill-ġdid fuq l-investiment barrani dirett || 4 || 7 || 0 || 3 || 0 || 14 || 0 ||   || 14
 D.44 || Introjtu ieħor fuq l-investiment || 8 || 8 || 1 || 30 || 0 || 47 || 0 ||   || 47
 D.441 || Introjtu tal-investiment attribwibbli għal detenturi tal-polza tal-assigurazzjoni || 5 || 0 || 0 || 20 || 0 || 25 || 0 ||   || 25
 D.442 || Introjtu tal-investimenti pagabbli fuq l-intitolamenti għall-pensjoni ||   ||   ||   || 8 ||   || 8 || 0 ||   || 8
 D.443 || Introjtu tal-investiment attribwibbli għall-partijiet interessati tal-fond kollettiv tal-investiment || 3 || 8 || 1 || 2 || 0 || 14 || 0 ||   || 14
 D.4431 || Dividendi attribwibbli għall-partijiet interessati tal-fond kollettiv tal-investiment || 1 || 3 || 0 || 2 || 0 || 6 || 0 ||   || 6
 D.4432 || Qligħ miżmum attribwibbli għall-partijiet interessati tal-fond kollettiv tal-investiment || 2 || 5 || 1 || 0 || 0 || 8 || 0 ||   || 8
 D.45 || Kera || 41 || 3 || 0 || 21 || 0 || 65 ||   ||   || 65
 B.5g/B.5*g || Bilanċ ta’ introjtu primarju, introjtu gross / Nazzjonali, gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.5n/B.5*n || Bilanċ ta’ introjtu primarju, introjtu nett / Nazzjonali, nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Kont tal-introjtu imprenditorjali (II.1.2.1)
8.26       L-għan tal-kont tal-introjtu
imprenditorjali hu li tiġi determinata entrata saldatorja korrispondenti
mal-kunċett ta’ profitt kurrenti qabel id-distribuzzjoni u t-taxxa fuq l-introjtu,
kif normalment użat fil-kontabilità tan-negozju.
8.27       Fil-każ tal-amministrazzjoni
pubblika u istituzzjonijiet mhux ta’ profitt li jservu l-unitajiet domestiċi, dan
il-kont jikkonċerna biss l-attivitajiet tas-suq tagħhom.
8.28       L-introjtu imprenditorjali
jikkorrispondi mal-eċċess operattiv jew introjtu imħallat (fuq in-naħa
tar-riżorsi):
magħdud      mal-introjtu
riċevibbli mill-proprjetà b’konnessjoni ma’ assi finanzjarji u assi oħra li
jappartjenu għall-intrapriża (fuq in-naħa tar-riżorsi);
nieqes           l-interessi
fuq l-obbligazzjonijiet pagabbli mill-intrapriża, il-ħlas ta' introjtu ieħor pagabbli
tal-investiment, u l-kirjiet pagabbli fuq l-art u riżorsi naturali oħra mhux
prodotti mikrija mill-intrapriża (fuq in-naħa tal-użi).
L-introjtu mill-proprjetà pagabbli fil-forma ta’ dividendi,
ġbid ta’ introjtu minn kważi korporazzjonijiet, jew qligħ investit mill-ġdid
fuq l-investiment barrani dirett, ma jiġix imnaqqas minn introjtu
imprenditorjali.
Kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju
ieħor (II.1.2.2)
8.29       L-għan tal-kont tal-allokazzjoni
tal-introjtu primarju ieħor hu li jirritorna mill-kunċett tal-introjtu imprenditorjali
għall-kunċett tal-introjtu primarju. Għaldaqstant fih l-elementi tal-introjtu
primarju mhux inklużi fil-kont tal-introjtu imprenditorjali:
(a)     fil-każ ta’ korporazzjonijiet, dividendi
distribwiti, ġbid ta’ introjtu minn kważi korporazzjonijiet, u qligħ investit
mill-ġdid fuq l-investiment barrani dirett (fuq in-naħa tal-użi);
(b)     fil-każ ta’ unitajiet domestiċi:
1.       introjtu fuq il-proprjetà pagabbli,
minbarra kirjiet u interessi b’rabta mal-attività imprenditorjali (fuq in-naħa
tal-użi);
2.       kumpens tal-impjegati (fuq in-naħa
tar-riżorsi);
3.       introjtu riċevibbli mill-proprjetà,
minbarra dak l-introjtu riċevibbli b’konnessjoni mal-attività tal-intrapriża (fuq
in-naħa tar-riżorsi);
(c)     fil-każ tal-amministrazzjoni pubblika:
1.       introjtu pagabbli fuq il-proprjetà,
minbarra dak pagabbli b’konnessjoni mal-attivitajiet tas-suq (fuq in-naħa
tal-użi);
2.       taxxi fuq il-produzzjoni u
l-importazzjonijiet nieqes is-sussidji (fuq in-naħa tar-riżorsi);
3.       introjtu riċevibbli mill-proprjetà,
minbarra dak l-introjtu riċevibbli b'konnessjoni mal-attivitajiet tas-suq (fuq
in-naħa tar-riżorsi).
Tabella 8.5 Kont II.1.2.1: Introjtu
imprenditorjali
 Użi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.2g || Eċċess operattiv, gross
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.3g || Introjtu imħallat, gross
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.2n || Eċċess operattiv, nett
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.3n || Introjtu imħallat, nett
 240 ||   ||   || 240 ||   ||   ||   || 153 || 87 || D.4 || Introjtu mill-proprjetà
 162 ||   ||   || 162 ||   ||   ||   || 106 || 56 || D.41 || Interessi
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.42 || Introjtu distribwit tal-korporazzjonijiet
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.421 || Dividendi
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.422 || Ġbid minn introjtu ta’ kważi korporazzjonijiet
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.43 || Qligħ investit mill-ġdid fuq l-investiment barrani dirett
 47 ||   ||   || 47 ||   ||   ||   || 47 ||   || D.44 || Introjtu ieħor fuq l-investiment
 25 ||   ||   || 25 ||   ||   ||   || 25 ||   || D.441 || Introjtu tal-investimenti attribwibbli għal detenturi tal-polza tal-assigurazzjoni
 8 ||   ||   || 8 ||   ||   ||   || 8 ||   || D.442 || Introjtu tal-investimenti pagabbli fuq l-intitolamenti għall-pensjoni
 14 ||   ||   || 14 ||   ||   ||   || 14 ||   || D.443 || Introjtu tal-investimenti attribwibbli għall-partijiet interessati tal-fond kollettiv tal-investiment
 31 ||   ||   || 31 ||   ||   ||   || 0 || 31 || D.45 || Kera
 343 ||   ||   || 343 ||   ||   ||   || 42 || 301 || B.4g || Introjtu imprenditorjali, gross
 174 ||   ||   || 174 ||   ||   ||   || 30 || 144 || B.4n || Introjtu imprenditorjali, nett
Tabella 8.5 Kont II.1.2.1: Introjtu imprenditorjali
(ikompli)
 Riżorsi
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 B.2g || Eċċess operattiv, gross || 292 || 46 || 27 || 84 || 3 || 452 ||   ||   || 452
 B.3g || Introjtu imħallat, gross ||   ||   ||   || 61 ||   || 61 ||   ||   || 61
 B.2n || Eċċess operattiv, nett || 135 || 34 || 0 || 69 || 0 || 238 ||   ||   || 238
 B.3n || Introjtu imħallat, nett ||   ||   ||   || 53 ||   || 53 ||   ||   || 53
 D.4 || Introjtu mill-proprjetà || 96 || 149 ||   ||   ||   || 245 ||   ||   || 245
 D.41 || Interessi || 33 || 106 ||   ||   ||   || 139 ||   ||   || 139
 D.42 || Introjtu distribwit tal-korporazzjonijiet || 10 || 25 ||   ||   ||   || 35 ||   ||   || 35
 D.421 || Dividendi || 10 || 25 ||   ||   ||   || 35 ||   ||   || 35
 D.422 || Ġbid minn introjtu ta’ kważi korporazzjonijiet ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||   ||   || 0
 D.43 || Qligħ investit mill-ġdid fuq l-investiment barrani dirett || 4 || 7 ||   ||   ||   || 11 ||   ||   || 11
 D.44 || Introjtu ieħor fuq l-investiment || 8 || 8 ||   ||   ||   || 16 ||   ||   || 16
 D.441 || Introjtu tal-investiment attribwibbli għal detenturi tal-polza tal-assigurazzjoni || 5 ||   ||   ||   ||   || 5 ||   ||   || 5
 D.442 || Introjtu tal-investimenti pagabbli fuq l-intitolamenti għall-pensjoni ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||   ||   || 0
 D.443 || Introjtu tal-investiment attribwibbli għall-partijiet interessati tal-fond kollettiv tal-investiment || 3 || 8 ||   ||   ||   || 11 ||   ||   || 11
 D.45 || Kera || 41 || 3 ||   ||   ||   || 44 ||   ||   || 44
 B.4g || Introjtu imprenditorjali, gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.4n || Introjtu imprenditorjali, nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Tabella 8.5 Kont II.1.2.2: Allokazzjoni ta’ introjtu
primarju ieħor
 Riżorsi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.4g || Introjtu imprenditorjali. gross
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.4n || Introjtu imprenditorjali, nett
 6 ||   || 6 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.1 || Kumpens tal-impjegati
 6 ||   || 6 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.11 || Pagi u salarji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.12 || Kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min iħaddem
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.121 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali ta’ min iħaddem
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.122 || Kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti ta’ min iħaddem
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.2 || Taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.21 || Taxxi fuq il-prodotti
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.211 || Taxxi tat-tip bil-valur miżjud (VAT)
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.212 || Taxxi u dazji fuq importazzjonijiet minbarra VAT
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.2121 || Dazji tal-importazzjoni
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.2122 || Taxxi fuq l-importazzjonijiet minbarra VAT u dazji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.214 || Taxxi fuq il-prodotti minbarra VAT u taxxi tal-importazzjoni
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.29 || Taxxi oħra fuq il-produzzjoni
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.3 || Sussidji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.31 || Sussidji fuq il-prodotti
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.311 || Sussidji tal-importazzjoni
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.319 || Sussidji oħra fuq il-prodotti
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.39 || Sussidji oħra fuq il-produzzjoni
 214 ||   || 63 || 151 || 6 || 41 || 42 || 15 || 47 || D.4 || Introjtu fuq il-proprjetà
 68 ||   || 13 || 55 || 6 || 14 || 35 ||   ||   || D.41 || Interessi
 98 ||   || 36 || 62 ||   ||   ||   || 15 || 47 || D.42 || Introjtu distribwit tal-korporazzjonijiet
 54 ||   || 0 || 54 ||   ||   ||   || 15 || 39 || D.421 || Dividendi
 44 ||   || 36 || 8 ||   ||   ||   ||   || 8 || D.422 || Ġbid minn introjtu ta’ kważi korporazzjonijiet
 14 ||   || 14 || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || D.43 || Qligħ investit mill-ġdid fuq l-investiment barrani dirett
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.44 || Introjtu ieħor fuq l-investiment
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.441 || Introjtu tal-investiment attribwibbli għal detenturi tal-polza tal-assigurazzjoni
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.442 || Introjtu tal-investimenti pagabbli fuq l-intitolamenti għall-pensjoni
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.443 || Introjtu tal-investiment attribwibbli għall-partijiet interessati tal-fond kollettiv tal-investiment
 34 ||   ||   || 34 || 0 || 27 || 7 ||   ||   || D.45 || Kera
 1 864 ||   ||   || 1 864 || 4 || 1 381 || 198 || 27 || 254 || B.5g/B.5*g || Bilanċ tal-introjtu primarju, introjtu gross / nazzjonali, gross
 1 642 ||   ||   || 1 642 || 1 || 1 358 || 171 || 15 || 97 || B.5n/B.5*n || Bilanċ tal-introjtu primarju, introjtu nett / nazzjonali, nett
Tabella 8.5 Kont II.1.2.2: Allokazzjoni ta’ introjtu
primarju ieħor (ikompli)
 Riżorsi
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 B.4g || Introjtu imprenditorjali. Gross || 301 || 42 ||   ||   ||   || 343 ||   ||   || 343
 B.4n || Introjtu imprenditorjali, nett || 144 || 30 ||   ||   ||   || 174 ||   ||   || 174
 D.1 || Kumpens tal-impjegati ||   ||   ||   || 1 154 ||   || 1 154 || 2 ||   || 1 156
 D.11 || Pagi u salarji ||   ||   ||   || 954 ||   || 954 || 2 ||   || 956
 D.12 || Kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min iħaddem ||   ||   ||   || 200 ||   || 200 ||   ||   || 200
 D.121 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali ta’ min iħaddem ||   ||   ||   || 181 ||   || 181 ||   ||   || 181
 D.122 || Kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti ta’ min iħaddem ||   ||   ||   || 19 ||   || 19 ||   ||   || 19
 D.2 || Taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet ||   ||   || 235 ||   ||   || 235 ||   ||   || 235
 D.21 || Taxxi fuq il-prodotti ||   ||   || 141 ||   ||   || 141 ||   ||   || 141
 D.211 || Taxxi tat-tip tal-valur miżjud (VAT) ||   ||   || 121 ||   ||   || 121 ||   ||   || 121
 D.212 || Taxxi u dazji fuq importazzjonijiet minbarra VAT ||   ||   || 17 ||   ||   || 17 ||   ||   || 17
 D.2121 || Dazji tal-importazzjoni ||   ||   || 17 ||   ||   || 17 ||   ||   || 17
 D.2122 || Taxxi fuq l-importazzjonijiet minbarra VAT u dazji ||   ||   || 0 ||   ||   || 0 ||   ||   || 0
 D.214 || Taxxi fuq il-prodotti minbarra VAT u taxxi tal-importazzjoni ||   ||   || 3 ||   ||   || 3 ||   ||   || 3
 D.29 || Taxxi oħra fuq il-produzzjoni ||   ||   || 94 ||   ||   || 94 ||   ||   || 94
 D.3 || Sussidji ||   ||   || -44 ||   ||   || -44 ||   ||   || -44
 D.31 || Sussidji fuq il-prodotti ||   ||   || -8 ||   ||   || -8 ||   ||   || -8
 D.311 || Sussidji tal-importazzjoni ||   ||   || 0 ||   ||   || 0 ||   ||   || 0
 D.319 || Sussidji oħra fuq il-prodotti ||   ||   || -8 ||   ||   || -8 ||   ||   || -8
 D.39 || Sussidji oħra fuq il-produzzjoni ||   ||   || -36 ||   ||   || -36 ||   ||   || -36
 D.4 || Introjtu fuq il-proprjetà ||   ||   || 22 || 123 || 7 || 152 || 38 ||   || 190
 D.41 || Interessi ||   ||   || 14 || 49 || 7 || 70 || 21 ||   || 91
 D.42 || Introjtu distribwit tal-korporazzjonijiet ||   ||   || 7 || 20 || 0 || 27 || 17 ||   || 44
 D.421 || Dividendi ||   ||   || 5 || 13 || 0 || 18 || 14 ||   || 32
 D.422 || Ġbid minn introjtu ta’ kważi korporazzjonijiet ||   ||   || 2 || 7 || 0 || 9 || 3 ||   || 12
 D.43 || Qligħ investit mill-ġdid fuq l-investiment barrani dirett ||   ||   || 0 || 3 || 0 || 3 || 0 ||   || 3
 D.44 || Introjtu ieħor fuq l-investiment ||   ||   || 1 || 30 || 0 || 31 || 0 ||   || 31
 D.441 || Introjtu tal-investiment attribwibbli għal detenturi tal-polza tal-assigurazzjoni ||   ||   || 0 || 20 || 0 || 20 || 0 ||   || 20
 D.442 || Introjtu tal-investimenti pagabbli fuq l-intitolamenti għall-pensjoni ||   ||   || 0 || 8 || 0 || 8 || 0 ||   || 8
 D.443 || Introjtu tal-investiment attribwibbli għall-partijiet interessati tal-fondi kollettivi tal-investimentnt ||   ||   || 1 || 2 || 0 || 3 || 0 ||   || 3
 D.45 || Kera ||   ||   || 0 || 21 || 0 || 21 ||   ||   || 21
 B.5g/B.5*g || Bilanċ tal-introjtu primarju, introjtu gross / nazzjonali, gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.5n/B.5*n || Bilanċ tal-introjtu primarju, introjtu nett / nazzjonali, nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-kont tal-introjtu
(II.2)
8.30       Kont tad-distribuzzjoni sekondarja
tal-kont tal-introjtu turi kif il-bilanċ tal-introjtu primarju ta’ settur
istituzzjonali hu allokat permezz tad-distribuzzjoni mill-ġdid: taxxi kurrenti
fuq l-introjtu, ġid eċċ., kontribuzzjonijiet u benefiċċji soċjali (minbarra
trasferimenti soċjali mhux finanzjarji) u trasferimenti kurrenti oħra.
8.31       L-entrata saldatorja tal-kont
hu l-introjtu disponibbli, li jirrifletti t-tranżazzjonijiet kurrenti u hu
l-ammont disponibbli għall-konsum jew it-tfaddil finali.
8.32       Il-kontribuzzjonijiet soċjali
huma rreġistrati fuq in-naħa tal-użi tal-kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-kont
tal-introjtu tal-unitajiet domestiċi u fuq in-naħa tar-riżorsi kont
tad-distribuzzjoni sekondarja tal-kont tal-introjtu tas-setturi istituzzjonali
responsabbli għall-ġestjoni tal-assigurazzjoni soċjali. Meta jitħallsu minn min
iħaddem għall-impjegati tagħhom, l-ewwel jiġu inklużi taħt il-kumpens
tal-impjegati, fuq in-naħa tal-użi tal-kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu ta’
min iħaddem, peress li jiffurmaw parti mill-ispejjeż tal-pagi; jiġu rreġistrati
wkoll, bħala kumpens tal-impjegati, fuq in-naħa tar-riżorsi tal-allokazzjoni
tal-unitajiet domestiċi tal-kont tal-introjtu primarju, għax jikkorrispondu
mal-benefiċċji għall-unitajiet domestiċi.
Il-kontribuzzjonijiet soċjali murija fuq in-naħa
tal-użi tal-kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu tal-unitajiet
domestiċi jinkludi t-tariffi tas-servizz tal-fondi ta’ pensjoni u kumpanniji tal-assigurazzjoni
oħra, li r-riżorsi kollha jew parti minnhom huma magħmula minn
kontribuzzjonijiet soċjali attwali.
Entrata ta’ aġġustament hi murija fit-tabella
għat-tariffi tas-servizz tal-iskema tal-assigurazzjoni soċjali.
Il-kontribuzzjonijiet soċjali netti (D.61) huma rreġistrati netti b’dawn
it-tariffi, iżda peress li hu diffiċli li jiġu mqassma fuq il-komponenti ta’ D.61,
dawn jidhru gross b’dawn it-tariffi fit-tabella. Għaldaqstant D.61 hija s-somma
tal-komponenti tagħha, bi tnaqqis ta’ din l-entrata ta’ aġġustament.
Kont tad-distribuzzjoni mill-ġdid tal-introjtu
mhux finanzjarju (II.3)
8.33       Il-kont tad-distribuzzjoni
mill-ġdid tal-introjtu mhux finanzjarju jagħti stampa usa’ tal-introjtu tal-unitajiet
domestiċi billi jiġu inklużi l-flussi korrispondenti għall-użu tal-oġġetti u s-servizzi
individwali li dawn l-unitajiet domestiċi jirċievu mingħajr ħlas mill-gvern u
l-NPISHs, jiġifieri trasferimenti soċjali mhux finanzjarji. Dan jiffaċilita
t-tqabbil fuq perjodu taż-żmien meta jkun hemm differenzi jew bidliet
fil-kundizzjonijiet ekonomiċi u soċjali, u jissupplimenta l-analiżi tar-rwol
tal-amministrazzjoni pubblika fid-distribuzzjoni mill-ġdid tal-introjtu.
8.34       It-trasferimenti soċjali mhux
finanzjarji huma rreġistrati fuq in-naħa tar-riżorsi tal-kont
tad-distribuzzjoni mill-ġdid tal-introjtu mhux finanzjarju fil-każ ta’ unitajiet
domestiċi, u fuq in-naħa tal-użi fil-każ ta’ amministrazzjoni pubblika u
ta’ istituzzjonijiet mhux ta’ profitt li jservu l-unitajiet domestiċi.
8.35       L-entrata saldatorja fil-kont
tad-distribuzzjoni mill-ġdid tal-introjtu mhux finanzjarju hi l-introjtu
disponibbli aġġustat, u din hi l-ewwel entrata fuq in-naħa tar-riżorsi tal-kont
użu tal-introjtu disponibbli aġġustat (II.4.2).
Tabella 8.6 Kont II.2: Kont tad-distribuzzjoni
sekondarja tal-introjtu
 Użi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.5g/B.5*g || Bilanċ tal-introjtu primarju, introjtu gross / nazzjonali, gross
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.5n/B.5*n || Bilanċ tal-introjtu primarju, introjtu nett / nazzjonali, nett
 1 229 ||   || 17 || 1 212 || 7 || 582 || 248 || 277 || 98 ||   || Trasferimenti kurrenti
 213 ||   || 1 || 212 || 0 || 178 || 0 || 10 || 24 || D.5 || Taxxi kurrenti fuq l-introjtu, ġid, eċċ.
 204 ||   || 1 || 203 || 0 || 176 || 0 || 7 || 20 || D.51 || Taxxi fuq l-introjtu
 9 ||   ||   || 9 || 0 || 2 || 0 || 3 || 4 || D.59 || Taxxi kurrenti oħra
 333 ||   || 0 || 333 ||   || 333 ||   ||   ||   || D.61 || Kontribuzzjonijiet soċjali netti
 181 ||   || 0 || 181 ||   || 181 ||   ||   ||   || D.611 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali ta’ min iħaddem
 168 ||   || 0 || 168 ||   || 168 ||   ||   ||   || D.6111 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali ta’ min iħaddem
 13 ||   || 0 || 13 ||   || 13 ||   ||   ||   || D.6112 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni ta’ min iħaddem
 19 ||   || 0 || 19 ||   || 19 ||   ||   ||   || D.612 || Kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti ta’ min iħaddem
 18 ||   || 0 || 18 ||   || 18 ||   ||   ||   || D.6121 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem
 1 ||   || 0 || 1 ||   || 1 ||   ||   ||   || D.6122 || Kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem
 129 ||   || 0 || 129 ||   || 129 ||   ||   ||   || D.613 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali tal-unitajiet domestiċi
 115 ||   || 0 || 115 ||   || 115 ||   ||   ||   || D.6131 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali tal-unitajiet domestiċi
 14 ||   || 0 || 14 ||   || 14 ||   ||   ||   || D.6132 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi
 10 ||   || 0 || 10 ||   || 10 ||   ||   ||   || D.614 || Supplimenti ta’ kontribuzzjonijiet soċjali tal-unitajiet domestiċi
 8 ||   || 0 || 8 ||   || 8 ||   ||   ||   || D.6141 || Supplimenti ta’ kontribuzzjonijiet tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi
 2 ||   || 0 || 2 ||   || 2 ||   ||   ||   || D.6142 || Supplimenti ta’ kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi
 -6 ||   || 0 || -6 ||   || -6 ||   ||   ||   || D.61SC || Tariffi tas-servizz tal-iskema tal-assigurazzjoni soċjali
 384 ||   || 0 || 384 || 5 || 0 || 112 || 205 || 62 || D.62 || Benefiċċji soċjali minbarra trasferimenti soċjali mhux finanzjarji
 53 ||   || 0 || 53 ||   ||   || 53 ||   ||   || D.621 || Benefiċċji tas-sigurtà soċjali fi flus
 45 ||   || 0 || 45 ||   ||   || 45 ||   ||   || D.6211 || Benefiċċji tal-pensjoni tas-sigurtà soċjali
 8 ||   || 0 || 8 ||   ||   || 8 ||   ||   || D.6212 || Benefiċċji mhux tal-pensjoni tas-sigurtà soċjali fi flus
 279 ||   || 0 || 279 || 5 || 0 || 7 || 205 || 62 || D.622 || Benefiċċji oħra tal-assigurazzjoni soċjali
 250 ||   || 0 || 250 || 3 || 0 || 5 || 193 || 49 || D.6221 || Benefiċċji oħra tal-pensjoni tal-assigurazzjoni soċjali
 29 ||   || 0 || 29 || 2 || 0 || 2 || 12 || 13 || D.6222 || Benefiċċji oħra mhux tal-pensjoni tal-assigurazzjoni soċjali
 52 ||   ||   || 52 ||   ||   || 52 ||   ||   || D.623 || Benefiċċji tal-assistenza soċjali fi flus
 299 ||   || 16 || 283 || 2 || 71 || 136 || 62 || 12 || D.7 || Trasferimenti kurrenti oħra
 58 ||   || 2 || 56 || 0 || 31 || 4 || 13 || 8 || D.71 || Primjums netti tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja
 44 ||   || 1 || 43 || 0 || 31 || 4 || 0 || 8 || D.711 || Primjums netti tal-assigurazzjoni diretta mhux fuq il-ħajja
 14 ||   || 1 || 13 ||   ||   ||   || 13 ||   || D.712 || Primjums netti tar-riassigurazzjoni mhux fuq il-ħajja
 60 ||   || 12 || 48 ||   ||   ||   || 48 ||   || D.72 || Pretensjonijiet tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja
 45 ||   || 0 || 45 ||   ||   ||   || 45 ||   || D.721 || Pretensjonijiet netti fuq l-assigurazzjoni diretta mhux fuq il-ħajja
 15 ||   || 12 || 3 ||   ||   ||   || 3 ||   || D.722 || Pretensjonijiet netti fuq ir-riassigurazzjoni mhux fuq il-ħajja
 96 ||   || 0 || 96 ||   ||   || 96 ||   ||   || D.73 || Trasferimenti kurrenti fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika
 23 ||   || 1 || 22 ||   ||   || 22 ||   ||   || D.74 || Kooperazzjoni internazzjonali kurrenti
 53 ||   || 1 || 52 || 2 || 40 || 5 || 1 || 4 || D.75 || Trasferimenti kurrenti mixxellanji
 36 ||   || 0 || 36 || 0 || 29 || 5 || 1 || 1 || D.751 || Trasferimenti kurrenti lill-NPISHs
 8 ||   || 1 || 7 ||   || 7 ||   ||   ||   || D.752 || Trasferimenti kurrenti bejn unitajiet domestiċi
 9 ||   || 0 || 9 || 2 || 4 || 0 || 0 || 3 || D.759 || Trasferimenti kurrenti mixxellanji oħra
 9 ||   ||   || 9 ||   ||   || 9 ||   ||   || D.76 || VAT u IGN - awto-riżorsi bbażati fl-UE
 1 826 ||   ||   || 1 826 || 37 || 1 219 || 317 || 25 || 228 || B.6g || Introjtu disponibbli, gross
 1 604 ||   ||   || 1 604 || 34 || 1 196 || 290 || 13 || 71 || B.6n || Introjtu disponibbli, nett
Tabella 8.6 Kont II.2: Kont
tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu (ikompli)
 Riżorsi
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 B.5g/B.5*g || Bilanċ ta’ introjtu primarju, introjtu gross/nazzjonali, gross || 254 || 27 || 198 || 1 381 || 4 || 1 864 ||   ||   || 1 864
 B.5n/B.5*n || Bilanċ ta’ introjtu primarju, introjtu nett/nazzjonali, nett || 97 || 15 || 171 || 1 358 || 1 || 1 642 ||   ||   || 1 642
   || Trasferimenti kurrenti || 72 || 275 || 367 || 420 || 40 || 1 174 || 55 ||   || 1 229
 D.5 || Taxxi kurrenti fuq l-introjtu, ġid, eċċ. ||   ||   || 213 ||   ||   || 213 || 0 ||   || 213
 D.51 || Taxxi fuq l-introjtu ||   ||   || 204 ||   ||   || 204 || 0 ||   || 204
 D.59 || Taxxi kurrenti oħra ||   ||   || 9 ||   ||   || 9 ||   ||   || 9
  D.61 || Kontribuzzjonijiet soċjali netti || 66 || 212 || 50 || 0 || 5 || 333 || 0 ||   || 333
  D.611 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali ta’ min iħaddem || 31 || 109 || 38 || 0 || 3 || 181 || 0 ||   || 181
  D.6111 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali ta’ min iħaddem || 27 || 104 || 35 || 0 || 2 || 168 || 0 ||   || 168
  D.6112 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni ta’ min iħaddem || 4 || 5 || 3 || 0 || 1 || 13 || 0 ||   || 13
  D.612 || Kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti ta’ min iħaddem || 12 || 2 || 4 || 0 || 1 || 19 || 0 ||   || 19
  D.6121 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem || 12 || 1 || 4 || 0 || 1 || 18 || 0 ||   || 18
  D.6122 || Kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem || 0 || 1 || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 ||   || 1
  D.613 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali tal-unitajiet domestiċi || 25 || 94 || 9 || 0 || 1 || 129 || 0 ||   || 129
  D.6131 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali tal-unitajiet domestiċi || 19 || 90 || 6 || 0 || 0 || 115 || 0 ||   || 115
  D.6132 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi || 6 || 4 || 3 || 0 || 1 || 14 || 0 ||   || 14
  D.614 || Supplimenti ta’ kontribuzzjonijiet soċjali tal-unitajiet domestiċi ||   || 10 ||   ||   ||   || 10 || 0 ||   || 10
  D.6141 || Supplimenti ta’ kontribuzzjonijiet tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi ||   || 8 ||   ||   ||   || 8 || 0 ||   || 8
  D.6142 || Supplimenti ta’ kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi ||   || 2 ||   ||   ||   || 2 || 0 ||   || 2
  D.61SC || Tariffi tas-servizz tal-iskema tal-assigurazzjoni soċjali || 2 || 3 ||   || 1 ||   || 6 || 0 ||   || 6
  D.62 || Benefiċċji soċjali minbarra trasferimenti soċjali mhux finanzjarji ||   ||   ||   || 384 ||   || 384 || 0 ||   || 384
  D.621 || Benefiċċji tas-sigurtà soċjali fi flus ||   ||   ||   || 53 ||   || 53 || 0 ||   || 53
  D.6211 || Benefiċċji tal-pensjoni tas-sigurtà soċjali fi flus ||   ||   ||   || 45 ||   || 45 || 0 ||   || 45
  D.6212 || Benefiċċji mhux tal-pensjoni tas-sigurtà soċjali fi flus ||   ||   ||   || 8 ||   || 8 || 0 ||   || 8
  D.622 || Benefiċċji oħra tal-assigurazzjoni soċjali ||   ||   ||   || 279 ||   || 279 || 0 ||   || 279
  D.6221 || Benefiċċji oħra tal-pensjoni tal-assigurazzjoni soċjali ||   ||   ||   || 250 ||   || 250 || 0 ||   || 250
  D.6222 || Benefiċċji oħra mhux tal-pensjoni tal-assigurazzjoni soċjali ||   ||   ||   || 29 ||   || 29 || 0 ||   || 29
  D.623 || Benefiċċji tal-assistenza soċjali fi flus ||   ||   ||   || 52 ||   || 52 || 0 ||   || 52
  D.7 || Trasferimenti kurrenti oħra || 6 || 62 || 104 || 36 || 36 || 244 || 55 ||   || 299
  D.71 ||  Primjums netti tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja ||   || 47 ||   ||   ||   || 47 || 11 ||   || 58
  D.711 ||  Primjums netti tal-assigurazzjoni diretta mhux fuq il-ħajja ||   || 44 ||   ||   ||   || 44 ||   ||   || 44
  D.712 ||  Primjums netti tar-riassigurazzjoni mhux fuq il-ħajja ||   || 3 ||   ||   ||   || 3 || 11 ||   || 14
  D.72 || Pretensjonijiet tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja || 6 || 15 || 1 || 35 || 0 || 57 || 3 ||   || 60
  D.721 || Pretensjonijiet netti fuq l-assigurazzjoni diretta mhux fuq il-ħajja || 6 ||   || 1 || 35 ||   || 42 || 3 ||   || 45
  D.722 || Pretensjonijiet netti fuq ir-riassigurazzjoni mhux fuq il-ħajja ||   || 15 ||   ||   ||   || 15 || 0 ||   || 15
  D.73 || Trasferimenti kurrenti fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika ||   ||   || 96 ||   ||   || 96 || 0 ||   || 96
  D.74 || Kooperazzjoni internazzjonali kurrenti ||   ||   || 1 ||   ||   || 1 || 22 ||   || 23
  D.75 || Trasferimenti kurrenti mixxellanji || 0 || 0 || 6 || 1 || 36 || 43 || 10 ||   || 53
  D.751 || Trasferimenti kurrenti lill-NPISHs ||   ||   ||   ||   || 36 || 36 ||   ||   || 36
  D.752 || Trasferimenti kurrenti bejn unitajiet domestiċi residenti u mhux residenti ||   ||   ||   || 1 ||   || 1 || 7 ||   || 8
  D.759 || Trasferimenti kurrenti mixxellanji oħra ||   ||   || 6 ||   ||   || 6 || 3 ||   || 9
  D.76 || VAT u awto-riżorsi IGN ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 9 ||   || 9
 B.6g || Introjtu disponibbli, gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.6n || Introjtu disponibbli, nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Tabella 8.7 Kont II.3: Kont tad-distribuzzjoni
mill-ġdid tal-introjtu mhux finanzjarju
 Użi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.6g || Introjtu disponibbli, gross
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.6n || Introjtu disponibbli, nett
 215 ||   ||   || 215 || 31 ||   || 184 ||   ||   ||  D.63 || Trasferimenti soċjali mhux finanzjarji
 211 ||   ||   || 211 || 31 ||   || 180 ||   ||   ||  D.631 || Trasferimenti soċjali mhux finanzjarji – produzzjoni mhux fis-suq
 4 ||   ||   || 4 ||   ||   || 4 ||   ||   ||  D.632 || Trasferimenti soċjali mhux finanzjarji – produzzjoni tas-suq mixtrija
 1 826 ||   ||   || 1 826 || 6 || 1 434 || 133 || 25 || 228 || B.7g || Introjtu disponibbli aġġustat, gross
 1 604 ||   ||   || 1 604 || 3 || 1 411 || 106 || 13 || 71 || B.7n || Introjtu disponibbli aġġustat, nett
 Riżorsi
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 B.6g || Introjtu disponibbli, gross || 228 || 25 || 317 || 1 219 || 37 || 1 826 ||   ||   || 1 826
 B.6n || Introjtu disponibbli, nett || 71 || 13 || 290 || 1 196 || 34 || 1 604 ||   ||   || 1 604
  D.63 || Trasferimenti soċjali mhux finanzjarji ||   ||   ||   || 215 ||   || 215 ||   ||   || 215
  D.631 || Trasferimenti soċjali mhux finanzjarji – produzzjoni mhux fis-suq ||   ||   ||   || 211 ||   || 211 ||   ||   || 211
  D.632 || Trasferimenti soċjali mhux finanzjarji – produzzjoni tas-suq mixtrija ||   ||   ||   || 4 ||   || 4 ||   ||   || 4
 B.7g || Introjtu disponibbli aġġustat, gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.7n || Introjtu disponibbli aġġustat, nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Kont tal-użu tal-introjtu (II.4)
8.36       Għas-setturi istituzzjonali
bil-konsum finali, il-kont tal-użu tal-introjtu juri kif l-introjtu disponibbli
(jew l-introjtu disponibbli aġġustat) jinqasam bejn l-infiq tal-konsum finali
(jew il-konsum finali attwali) u tfaddil.
8.37       Fis-sistema, il-gvern, l-NPISHs
u l-unitajiet domestiċi biss għandhom konsum finali. Barra minn hekk, il-kont
tal-użu tal-introjtu jinkludi, għal unitajiet domestiċi u għal fondi ta’
pensjoni, entrata ta’ aġġustament (D.8 aġġustament għall-bidla fl-intitolamenti
tal-pensjoni) li hi relatata mal-mod li bih jiġu rreġistrati t-tranżazzjonijiet
bejn l-unitajiet domestiċi u l-fondi ta’ pensjoni. Dan hu spjegat fil-kapitolu
dwar it-tranżazzjonijiet distribwiti, paragrafu 4.141.
Il-kont tal-użu tal-introjtu disponibbli (II.4.1)
8.38       Il-kont tal-użu tal-introjtu
disponibbli jinkludi l-kunċett tal-infiq tal-konsum finali ffinanzjat
mid-diversi setturi kkonċernati: unitajiet domestiċi, amministrazzjoni pubblika,
u istituzzjonijiet mhux ta’ profitt li jservu l-unitajiet domestiċi.
8.39       L-entrata saldatorja l-kont tal-użu
tal-introjtu disponibbli hi t-tfaddil.
Kont tal-użu tal-introjtu disponibbli
aġġustat (II.4.2).
8.40       Dan il-kont hu konness kont tad-distribuzzjoni
mill-ġdid tal-introjtu mhux finanzjarju (II.3). Il-kont tal-użu tal-introjtu
disponibbli aġġustat jinkludi l-kunċett tal-konsum finali attwali, li
jikkorrispondi mal-valur tal-oġġetti u s-servizzi li huma attwalment
għad-dispożizzjoni tal-unitajiet domestiċi għall-konsum finali, anke jekk
l-akkwist tagħhom ikun iffinanzjat mill-amministrazzjoni pubblika jew minn
istituzzjonijiet mhux ta’ profitt li jservu l-unitajiet domestiċi.
B’konsegwenza, il-konsum finali attwali tal-amministrazzjoni
pubblika u l-NPISHs jikkorrispondi biss mal-konsum finali kollettiv.
8.41       Fil-livell tal-ekonomija
totali, l-infiq tal-konsum finali u l-konsum finali attwali huma ekwivalenti;
hija biss id-distribuzzjoni fuq is-setturi istituzzjonali li tvarja. L-istess
jista’ jingħad għal-introjtu disponibbli u introjtu disponibbli aġġustat.
8.42       It-tfaddil hu l-entrata
saldatorja fiż-żewġ verżjonijiet tal-kont tal-użu tal-introjtu. Il-valur tiegħu
hu identiku għas-setturi kollha, irrispettivament minn jekk jinkisibx bi
tnaqqis tan-nefqa tal-konsum finali mill-introjtu disponibbli, jew bi tnaqqis
tal-konsum finali attwali miill-introjtu disponibbli aġġustat.
8.43       It-tfaddil hu l-ammont
(pożittiv jew negattiv) li jirriżulta mit-tranżazzjonijiet attwali li
jistabbilixxi l-konnessjoni mal-akkumulazzjoni. Jekk it-tfaddil ikun pożittiv, l-introjtu
mhux minfuq jintuża għall-kisba tal-assi u għall-ħlas tal-obbligazzjonijiet.
Jekk it-tfaddil ikun negattiv, ċerti assi jiġu likwidati jew ċerti obbligazzjonijiet
jiġu miżjuda.
Tabella 8.8 Kont II.4.1: Kont tal-użu tal-kont
tal-introjtu disponibbli
 Użi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.6g || Introjtu disponibbli, gross
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.6n || Introjtu disponibbli, nett
 1 399 ||   ||   || 1 399 || 32 || 1 015 || 352 ||   ||   || P.3 || Nefqa tal-konsum finali
 1 230 ||   ||   || 1 230 || 31 || 1 015 || 184 ||   ||   || P.31 || Nefqa tal-konsum finali
 169 ||   ||   || 169 || 1 ||   || 168 ||   ||   || P.32 || Nefqa tal-konsum kollettiv
 11 ||   || 0 || 11 || 0 ||   || 0 || 11 || 0 ||  D.8 || Aġġustament għall-bidla fl-intitolamenti għall-pensjoni
 427 ||   ||   || 427 || 5 || 215 || -35 || 14 || 228 || B.8g || Tfaddil, gross
 205 ||   ||   || 205 || 2 || 192 || -62 || 2 || 71 || B.8n || Tfaddil, nett
 -13 ||   || -13 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.12 || Bilanċ estern kurrenti
 Riżorsi
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispendenti ta' ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-Bqija tad-Dinja || Kont tal-oġġetti u servizi || Total
 B.6g || Introjtu disponibbli, gross || 228 || 25 || 317 || 1 219 || 37 || 1 826 ||   ||   || 1 826
 B.6n || Introjtu disponibbli, nett || 71 || 13 || 290 || 1 196 || 34 || 1 604 ||   ||   || 1 604
 P.3 || Nefqa tal-konsum finali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 1 399 || 1 399
 P.31 || Nefqa tal-konsum individwali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 1 230 || 1 230
 P.32 || Nefqa tal-konsum kollettiv ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 169 || 169
 D.8 || Aġġustament għall-bidla fl-intitolamenti tal-pensjoni ||   ||   ||   || 11 ||   || 11 ||   || 0 || 11
 B.8g || Tfaddil, gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.8n || Tfaddil, nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.12 || Bilanċ estern kurrenti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Tabella 8.9 Kont II.4.2: Kont tal-użu ta’ tal-introjtu
disponibbli aġġustat
 Użi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.7g || Introjtu disponibbli aġġustat, gross
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.7n || Introjtu disponibbli aġġustat, nett
 1 399 ||   ||   || 1 399 || 1 || 1 230 || 168 ||   ||   || P.4 || Konsum finali attwali
 1 230 ||   ||   || 1 230 ||   || 1 230 ||   ||   ||   || P.41 || Konsum individwali attwali
 169 ||   ||   || 169 || 1 ||   || 168 ||   ||   || P.42 || Konsum kollettiv attwali
 11 ||   || 0 || 11 || 0 ||   || 0 || 11 || 0 || D.8 || Aġġustament għall-bidla fl-intitolamenti għall-pensjoni
 427 ||   ||   || 427 || 5 || 215 || -35 || 14 || 228 || B.8g || Tfaddil, gross
 205 ||   ||   || 205 || 2 || 192 || -62 || 2 || 71 || B.8n || Tfaddil, nett
 -13 ||   || -13 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.12 || Bilanċ estern kurrenti
 Riżorsi
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 B.7g || Introjtu disponibbli aġġustat, gross || 228 || 25 || 133 || 1 434 || 6 || 1 826 ||   ||   || 1 826
 B.7n || Introjtu disponibbli aġġustat, nett || 71 || 13 || 106 || 1 411 || 3 || 1 604 ||   ||   || 1 604
 P.4 || Konsum finali attwali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 1 399 || 1 399
 P.41 || Konsum individwali attwali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 1 230 || 1 230
 P.42 || Konsum kollettiv attwali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 169 || 169
 D.8 || Aġġustament għall-bidla fl-intitolamenti għall-pensjoni ||   ||   ||   || 11 ||   || 11 || 0 ||   || 11
 B.8g || Tfaddil, gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.8n || Tfaddil, nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.12 || Bilanċ estern kurrenti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
KONTIJIET TAL-AKKUMULAZZJONI (III)
8.44       Il-kontijiet tal-akkumulazzjoni
huma kontijiet tal-fluss. Dawn jirreġistraw id-diversi raġunijiet tal-bidla
fl-assi u l-obbligazzjonijiet tal-unitajiet u l-bidla fil-valur nett tagħhom.
8.45       Il-bidliet fl-assi huma
rreġistrati fuq in-naħa tax-xellug tal-kontijiet (b’żieda jew tnaqqis), bidliet
fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett fuq in-naħa tal-lemin (b’żieda jew
tnaqqis).
Kont kapitali (III.1)
8.46       Il-kont kapitali jirreġistra l-akkwiżizzjonijiet
nieqes id-disponiment tal-assi mhux finanzjarji minn unitajiet residenti u jkejjel
il-bidla fil-valur nett dovut għat-tfaddil (entrata saldatorja finali
fil-kontijiet kurrenti) u trasferimenti kapitali.
8.47       Il-kont kapitali jagħmilha
possibbli li jiġi determinat il-livell sa fejn l-akkwiżizzjonijiet nieqes
id-disponiment tal-assi mhux finanzjarji ġew finanzjati mit-tfaddil u
bit-trasferimenti kapitali. Juri self nett li jikkorrispondi mal-ammont
disponibbli għal unità jew settur għall-finanzjament, direttament jew
indirettament, unitajiet jew setturi oħra, jew self nett li jikkorrispondi
mal-ammont li unità jew settur huma obbligati li jissellfu minn unitajiet jew
setturi oħra.
Bidla fil-valur nett dovut għall-kont
tat-tfaddil u tat-trasferimenti kapitali (III.1.1)
8.48       Dan il-kont jagħmilha possibbli
li tiġi determinata l-bidla fil-valur nett dovut għat-tfaddil u t-trasferimenti
kapitali, li tikkorrispondi mat-tfaddil nett flimkien mat-trasferimenti
kapitali riċevibbli, nieqes it-trasferimenti kapitali pagabbli.
Kont tal-akkwiżizzjonijiet tal-assi mhux
finanzjarju (III.1.2)
8.49       Dan il-kont jirreġistra l-akkwiżizzjonijiet
nieqes l-assi mhux finanzjarji sabiex ikun hemm ritorn mill-kunċett ta’ bidla
fil-valur nett dovut għat-tfaddil u trasferimenti kapitali għal self nett.
Kont finanzjarju (III.2)
8.50       Il-kont finanzjarju
jirreġistra, skont it-tip ta’ strument finanzjarju, il-bidliet fl-assi u l-obbligazzjonijiet
finanzjarji li jagħmlu s-self nett. Peress li dawn għandhom jaqblu mal-eċċess
finanzjarju jew l-entrati saldatorji tad-defiċit tal-kont kapitali, trasferita
għal dan il-kont bħala l-ewwel entrata fuq in-naħa tal-bidliet fl-obbligazzjonijiet
u l-valur nett, m’hemmx entrata saldatorja f’dan il-kont.
8.51       Il-klassifikazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet
użati fil-kont finanzjarju hi identika għal dik użata fil-karti tal-bilanċ.
Tabella 8.10 Kont III.1.1: Bidla fil-valur
nett dovut għall-kont tat-tfaddil u tat-trasferimenti kapitali
 Bidliet fl-assi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.8n || Tfaddil, nett
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.12 || Bilanċ estern kurrenti
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||  D.9r || Trasferimenti kapitali, riċevibbli
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||  D.91r || Taxxi kapitali, riċevibbli
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.92r || Għotjiet ta’ investiment, riċevibbli
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.99r || Trasferimenti kapitali oħra, riċevibbli
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.9p || Trasferimenti kapitali, pagabbli
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.91p || Taxxi kapitali, pagabbli
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.92p || Għotjiet ta’ investiment, pagabbli
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.99p || Trasferimenti kapitali oħra, pagabbli
 192 ||   || -29 || 221 || 20 || 236 || -81 || -16 || 62 || B.101 || Bidliet fil-valur nett dovut għal tfaddil u trasferimenti kapitali
 Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 B.8n || Tfaddil, nett || 71 || 2 || -62 || 192 || 2 || 205 ||   ||   || 205
 B.12 || Bilanċ estern kurrenti ||   ||   ||   ||   ||   ||   || -13 ||   || -13
  D.9r || Trasferimenti kapitali, riċevibbli || 33 || 0 || 6 || 23 || 0 || 62 || 4 ||   || 66
  D.91r || Taxxi kapitali, riċevibbli ||   ||   || 2 ||   ||   || 2 ||   ||   || 2
  D.92r || Għotjiet ta’ investiment, riċevibbli || 23 || 0 || 0 || 0 || 0 || 23 || 4 ||   || 27
  D.99r || Trasferimenti kapitali oħra, riċevibbli || 10 ||   || 4 || 23 ||   || 37 ||   ||   || 37
  D.9p || Trasferimenti kapitali, pagabbli || -16 || -7 || -34 || -5 || -3 || -65 || -1 ||   || -66
  D.91p || Taxxi kapitali, pagabbli || 0 || 0 || 0 || -2 || 0 || -2 || 0 ||   || -2
  D.92p || Għotjiet ta’ investiment, pagabbli ||   ||   || -27 ||   ||   || -27 ||   ||   || -27
  D.99p || Trasferimenti kapitali oħra, pagabbli || -16 || -7 || -7 || -3 || -3 || -36 || -1 ||   || -37
 B.101 || Bidliet fil-valur nett dovut għal tfaddil u trasferimenti kapitali || 88 || -5 || -90 || 210 || -1 || 202 || -10 ||   || 192
Tabella 8.11 Kont III.1.2: Kont tal-akkwist
ta’ assi mhux finanzjarji
 Bidliet fl-assi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.101 || Bidliet fil-valur nett dovut għal tfaddil u trasferimenti tal-kapital
 414 ||   ||   || 414 || 5 || 55 || 38 || 8 || 308 || P.5g || Formazzjoni ta’ kapital gross
 192 ||   ||   || 192 || 2 || 32 || 11 || -4 || 151 || P.5n || Formazzjoni ta’ kapital nett
 376 ||   ||   || 376 || 5 || 48 || 35 || 8 || 280 || P.51g || Formazzjoni ta’ kapital fiss gross
 359 ||   ||   || 359 || 5 || 48 || 35 || 8 || 263 || P.511 || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponiment tal-assi fissi
 358 ||   ||   || 358 || 5 || 45 || 38 || 8 || 262 || P.5111 || Akkwiżizzjonijiet ta’ assi fissi ġodda
 9 ||   ||   || 9 || 1 || 3 || 0 || 0 || 5 || P.5112 || Akkwiżizzjonijiet ta’ assi fissi eżistenti
 -8 ||   ||   || -8 || -1 || 0 || -3 ||   || -4 || P.5113 || Disponiment ta’ assi fissi eżistenti
 17 ||   ||   || 17 ||   ||   ||   ||   || 17 || P.512 || Spejjeż tat-trasferiment tal-proprjetà fuq assi mhux manifatturati
 -222 ||   ||   || -222 || -3 || -23 || -27 || -12 || -157 || P.51c || Konsum ta’ kapital fiss
 28 ||   ||   || 28 || 0 || 2 || 0 || 0 || 26 || P.52 || Bidliet fl-inventarji
 10 ||   ||   || 10 || 0 || 5 || 3 || 0 || 2 || P.53 || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponiment tal-oġġetti ta’ valur
 0 ||   ||   || 0 || 1 || 4 || 2 || 0 || -7 || NP || Akkwiżizzjonijiet nieqes l-assi mhux manifatturati
 0 ||   ||   || 0 || 1 || 3 || 2 || 0 || -6 || NP.1 || Akkwiżizzjonijiet nieqes ir-riżorsi naturali
 0 ||   || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 || 0 || -1 || NP.2 || Akkwiżizzjonijiet nieqes kuntratti, kirjiet u liċenzji
 0 ||   || 0 || 0 ||   ||   ||   || 0 || 0 || NP.3 || Xiri nieqes bejgħ ta’ avvjament finanzjarju u assi tal-kummerċjalizzazzjoni
 0 ||   || -10 || 10 || -4 || 174 || -103 || -1 || -56 || B.9 || Self nett lil ħaddieħor (+) Self nett mingħand ħaddieħor (-)
Tabella 8.11 Kont III.1.2: Kont tal-akkwist
ta’ assi mhux finanzjarji (ikompli)
 Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 B.101 || Bidliet fil-valur nett dovut għal tfaddil u trasferimenti tal-kapital || 88 || -5 || -90 || 210 || -1 || 202 || -10 ||   || 192
 P.5g || Formazzjoni ta’ kapital gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 414 || 414
 P.5n || Formazzjoni ta’ kapital nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 192 || 192
 P.51g || Formazzjoni ta’ kapital fiss gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 376 || 376
 P.511 || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponiment tal-assi fissi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 359 || 359
 P.5111 || Akkwiżizzjonijiet ta’ assi fissi ġodda ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 358 || 358
 P.5112 || Akkwiżizzjonijiet ta’ assi fissi eżistenti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 9 || 9
 P.5113 || Disponiment tal-assi fissi eżistenti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || -8 || -8
 P.512 || Spejjeż tat-trasferiment tal-proprjetà fuq assi mhux manifatturati ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 17 || 17
 P.51c || Konsum ta’ kapital fiss ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || -222 || -222
 P.52 || Bidliet fl-inventarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 28 || 28
 P.53 || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponiment tal-oġġetti ta’ valur ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 10 || 10
 NP || Akkwiżizzjonijiet nieqes assi mhux manifatturati ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 || 0
 NP.1 || Akkwiżizzjonijiet nieqes riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 || 0
 NP.2 || Akkwiżizzjonijiet nieqes kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 NP.3 || Xiri nieqes bejgħ ta’ avvjament finanzjarju u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.9 || Self nett lil ħaddieħor (+) Self nett mingħand ħaddieħor (-) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Tabella 8.12 Kont III.2: Kont finanzjarju
 Bidliet fl-assi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.9 || Self nett lil ħaddieħor (+) / self nett mingħand ħaddieħor (-)
 483 ||   || 47 || 436 || 2 || 189 || -10 || 172 || 83 || F || Akkwist nett ta’ assi finanzjarji
 0 ||   || 1 || -1 ||   ||   ||   || -1 ||   || F.1 || Deheb monetarju u SDRs
 0 ||   || 1 || -1 ||   ||   ||   || -1 ||   || F.11 || Deheb monetarju
 0 ||   || 0 || 0 ||   ||   ||   || 0 ||   || F.12 || SDRs
 100 ||   || 11 || 89 || 2 || 64 || -26 || 10 || 39 || F.2 || Flus u depożiti
 36 ||   || 3 || 33 || 1 || 10 || 2 || 15 || 5 || F.21 || Flus
 28 ||   || 2 || 26 || 1 || 27 || -27 || -5 || 30 || F.22 || Depożiti trasferibbli
 -5 ||   ||   || -5 ||   ||   ||   || -5 ||   || F.221 || Pożizzjonijiet bejn il-bank
 33 ||   || 2 || 31 || 1 || 27 || -27 || 0 || 30 || F.229 || Depożiti trasferibbli oħra
 36 ||   || 6 || 30 || 0 || 27 || -1 || 0 || 4 || F.29 || Depożiti oħra
 95 ||   || 9 || 86 || -1 || 10 || 4 || 66 || 7 || F.3 || Titoli tad-dejn
 29 ||   || 2 || 27 || 0 || 3 || 1 || 13 || 10 || F.31 || Perjodu ta’ żmien qasir
 66 ||   || 7 || 59 || -1 || 7 || 3 || 53 || -3 || F.32 || Perjodu ta’ żmien twil
 82 ||   || 4 || 78 || 0 || 3 || 3 || 53 || 19 || F.4 || Self
 25 ||   || 3 || 22 || 0 || 3 || 1 || 4 || 14 || F.41 || Perjodu ta’ żmien qasir
 57 ||   || 1 || 56 || 0 || 0 || 2 || 49 || 5 || F.42 || Perjodu ta’ żmien twil
 119 ||   || 12 || 107 || 0 || 66 || 3 || 28 || 10 || F.5 || Ekwità u ishma ta’ fondi tal-investiment
 103 ||   || 12 || 91 || 0 || 53 || 3 || 25 || 10 || F.51 || Ekwità
 87 ||   || 10 || 77 || 0 || 48 || 1 || 23 || 5 || F.511 || Ishma kkwotati
 9 ||   || 2 || 7 || 0 || 2 || 1 || 1 || 3 || F.512 || Ishma mhux ikkwotati
 7 ||   || 0 || 7 || 0 || 3 || 1 || 1 || 2 || F.519 || Ekwità oħra
 16 ||   || 0 || 16 || 0 || 13 || 0 || 3 || 0 || F.52 || Ishma/unitajiet ta’ fondi tal-investiment
 7 ||   || 0 || 7 || 0 || 5 || 0 || 2 || 0 || F.521 || Ishma/unitajiet ta’ fond tas-suq monetarju
 9 ||   || 0 || 9 || 0 || 8 || 0 || 1 || 0 || F.522 || Ishma/unitajiet ta’ fond tal-investiment mhux tal-MMF
 48 ||   || 0 || 48 || 0 || 39 || 1 || 7 || 1 || F.6 || Skemi standardizzati ta’ garanzija, ta' assigurazzjoni, u ta' pensjoni.
 7 ||   || 0 || 7 || 0 || 4 || 0 || 2 || 1 || F.61 || Riservi tekniċi tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja
 22 ||   || 0 || 22 || 0 || 22 || 0 || 0 || 0 || F.62 || Assigurazzjoni tal-ħajja u intitolamenti għal annwalità
 11 ||   || 0 || 11 ||   || 11 ||   ||   ||   || F.63 || Intitolamenti għal pensjoni
 3 ||   || 0 || 3 ||   ||   ||   || 3 ||   || F.64 || Klejm ta’ fond ta’ pensjoni fuq sponsor
 2 ||   || 0 || 2 ||   || 2 ||   ||   ||   || F.65 || Intitolamenti għal benefiċċji mhux ta’ pensjoni
 3 ||   || 0 || 3 || 0 || 0 || 1 || 2 || 0 || F.66 || Dispożizzjonijiet għal sejħiet taħt garanziji standardizzati
 14 ||   || 0 || 14 || 0 || 3 || 0 || 8 || 3 || F.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet tal-istokk tal-impjegati
 12 ||   || 0 || 12 || 0 || 1 || 0 || 8 || 3 || F.71 || Derivattivi finanzjarji
 5 ||   || 0 || 5 || 0 || 1 || 0 || 3 || 1 || F.711 || Opzjonijiet
 7 ||   || 0 || 7 || 0 || 0 || 0 || 5 || 2 || F.712 || Forwards
 2 ||   ||   || 2 ||   || 2 ||   ||   || 0 || F.72 || Opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati
 25 ||   || 10 || 15 || 1 || 4 || 5 || 1 || 4 || F.8 || Kontijiet oħra riċevibbli / pagabbli
 15 ||   || 8 || 7 ||   || 3 || 1 ||   || 3 || F.81 || Kreditu u avvanzi tal-kummerċ
 10 ||   || 2 || 8 || 1 || 1 || 4 || 1 || 1 || F.89 || Kontijiet oħra riċevibbli / pagabbli minbarra krediti kummerċjali u avvanzi
Tabella 8.12 Kont III.2: Kont finanzjarju (ikompli)
 Bidliet fl-obbligazzjonijiet u fil-valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u entrati saldatorji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 B.9 || Self nett lil ħaddieħor (+) / self nett mingħand ħaddieħor (-) || -56 || -1 || -103 || 174 || -4 || 10 || -10 ||   || 0
 F || Akkwist nett ta’ assi finanzjarji || 139 || 173 || 93 || 15 || 6 || 426 || 57 ||   || 483
 F.1 || Deheb monetarju u SDRs ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 F.11 || Deheb monetarju ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 F.12 || SDRs ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||   || 0
 F.2 || Flus u depożiti ||   || 65 || 37 ||   ||   || 102 || -2 ||   || 100
 F.21 || Flus ||   ||   || 35 ||   ||   || 35 || 1 ||   || 36
 F.22 || Depożiti trasferibbli ||   || 26 || 2 ||   ||   || 28 || 0 ||   || 28
 F.221 || Pożizzjonijiet bejn il-banek ||   || -5 ||   ||   ||   || -5 ||   ||   || -5
 F.229 || Depożiti trasferibbli oħra ||   || 31 || 2 ||   ||   || 33 ||   ||   || 33
 F.29 || Depożiti oħra ||   || 39 ||   ||   ||   || 39 || -3 ||   || 36
 F.3 || Titoli tad-dejn || 6 || 30 || 38 || 0 || 0 || 74 || 21 ||   || 95
 F.31 || Perjodu ta’ żmien qasir || 2 || 18 || 4 || 0 || 0 || 24 || 5 ||   || 29
 F.32 || Perjodu ta’ żmien twil || 4 || 12 || 34 || 0 || 0 || 50 || 16 ||   || 66
 F.4 || Self || 21 || 0 || 9 || 11 || 6 || 47 || 35 ||   || 82
 F.41 || Perjodu ta’ żmien qasir || 4 || 0 || 3 || 2 || 2 || 11 || 14 ||   || 25
 F.42 || Perjodu ta’ żmien twil || 17 || 0 || 6 || 9 || 4 || 36 || 21 ||   || 57
 F.5 || Ekwità u ishma ta’ fondi tal-investiment || 83 || 22 ||   ||   ||   || 105 || 14 ||   || 119
 F.51 || Ekwità || 83 || 11 ||   ||   ||   || 94 || 9 ||   || 103
 F.511 || Ishma kkwotati || 77 || 7 ||   ||   ||   || 84 || 3 ||   || 87
 F.512 || Ishma mhux ikkwotati || 3 || 4 ||   ||   ||   || 7 || 2 ||   || 9
 F.519 || Ekwità oħra || 3 ||   ||   ||   ||   || 3 || 4 ||   || 7
 F.52 || Ishma/unitajiet ta’ fondi tal-investiment ||   || 11 ||   ||   ||   || 11 || 5 ||   || 16
 F.521 || Ishma/unitajiet ta’ fond tas-suq monetarju ||   || 5 ||   ||   ||   || 5 || 2 ||   || 7
 F.522 || Ishma/unitajiet ta’ fond tal-investiment mhux tal-MMF ||   || 6 ||   ||   ||   || 6 || 3 ||   || 9
 F.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati ||   || 48 || 0 ||   ||   || 48 || 0 ||   || 48
 F.61 || Riservi tekniċi tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja ||   || 7 ||   ||   ||   || 7 || 0 ||   || 7
 F.62 || Assigurazzjoni tal-ħajja u intitolamenti għal annwalità ||   || 22 ||   ||   ||   || 22 || 0 ||   || 22
 F.63 || Intitolamenti għal pensjoni ||   || 11 ||   ||   ||   || 11 || 0 ||   || 11
 F.64 || Klejm ta’ fondi ta’ pensjoni fuq managers tal-pensjoni ||   || 3 ||   ||   ||   || 3 || 0 ||   || 3
 F.65 || Intitolamenti għal benefiċċji mhux ta’ pensjoni ||   || 2 ||   ||   ||   || 2 || 0 ||   || 2
 F.66 || Dispożizzjonijiet għal sejħiet taħt garanziji standardizzati ||   || 3 || 0 ||   ||   || 3 || 0 ||   || 3
 F.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet tal-istokk tal-impjegati || 3 || 8 || 0 || 0 || 0 || 11 || 3 ||   || 14
 F.71 || Derivattivi finanzjarji || 2 || 7 || 0 || 0 || 0 || 9 || 3 ||   || 12
 F.711 || Opzjonijiet || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 4 || 1 ||   || 5
 F.712 || Forwards || 0 || 5 || 0 || 0 || 0 || 5 || 2 ||   || 7
 F.72 || Opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati || 1 || 1 ||   ||   ||   || 2 ||   ||   || 2
 F.8 || Kontijiet oħra riċevibbli / pagabbli || 26 ||   || 9 || 4 ||   || 39 || -14 ||   || 25
 F.81 || Kreditu u avvanzi tal-kummerċ || 6 || 0 || 6 || 4 || 0 || 16 || -1 ||   || 15
 F.89 || Kontijiet oħra riċevibbli / pagabbli minbarra krediti tal-kummerċ u avvanzi || 20 || 0 || 3 || 0 || 0 || 23 || -13 ||   || 10
Bidliet oħra fil-kont tal-assi (III.3)
8.52       Il-bidliet l-oħra fil-kont
tal-assi jirreġistraw bidliet fl-assi u l-obbligazzjonijiet tal-unitajiet,
minbarra b’konnessjoni ma’ tfaddil u trasferimenti volontarji tal-ġid, li huma
rreġistrati fil-kontijiet tal-kapital u finanzjarji. Hu maqsum fi tnejn:
il-bidliet l-oħra fil-kont tal-volum tal-assi (III.3.1) u l-kont
tar-rivalutazzjoni (III.3.2).
Bidliet oħra fil-kont tal-volum tal-assi (III.3.1)
8.53       Il-movimenti rreġistrati
fil-bidliet l-oħra fil-kont tal-volum tal-assi jaffettwaw il-valur nett tal-karti
tal-bilanċ tal-unitajiet, setturi u sub-setturi kkonċernati. Din il-bidla,
imsejħa l-bidla fil-valur nett dovut għal bidliet fil-volum tal-assi, hi
l-entrata saldatorja fil-kont.
Kont tar-rivalutazzjoni (III.3.2)
8.54       Il-kont tar-rivalutazzjoni
jirreġistra l-bidliet fil-valur tal-assi u l-obbligazzjonijiet dovuti għal
bidliet fil-prezzijiet tagħhom.
Għal ass jew dejn indikat, din il-bidla hi mkejla
bħala:
(a)     jew id-differenza bejn il-valur tagħha fi
tmiem il-perjodu ta’ kontabilità u l-valur tagħha fil-bidu tal-perjodu ta’
kontabilità jew id-data li fiha ddaħħlet għall-ewwel darba fil-karta
tal-bilanċ;
(b)     jew id-differenza bejn il-valur tagħha
fid-data li fiha tneħħiet mill-karta tal-bilanċ u l-valur tagħha fil-bidu tal-perjodu
ta’ kontabilità jew id-data li fiha ddaħħlet għall-ewwel darba fil-karta
tal-bilanċ.
Din id-differenza tissejjaħ ‘qligħ (jew
telf) nominali tal-parteċipazzjoni’.
Qligħ nominali tal-parteċipazzjoni jikkorrispondi
mar-rivalutazzjoni pożittiva ta’ ass jew ir-rivalutazzjoni negattiva ta’ dejn
(finanzjarju).
Telf nominali tal-parteċipazzjoni jikkorrispondi
mar-rivalutazzjoni negattiva ta’ ass jew ir-rivalutazzjoni pożittiva ta’ dejn
(finanzjarju).
8.55       Il-flussi rreġistrati fil-kont
tar-rivalutazzjoni jibdlu l-valur nett tal-karti tal-bilanċ tal-unitajiet
ikkonċernati. Din il-bidla, imsejħa ‘bidla fil-valur nett dovut għal qligħ u
telf nominali tal-parteċipazzjoni’, hi l-entrata saldatorja fil-kont. Hi
rreġistrata fin-naħa tal-bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett.
8.56       Il-kont tar-rivalutazzjoni hu
maqsum f’żewġ sub-kontijiet: il-kont tal-qligħ u t-telf nominali
tal-parteċipazzjoni (III.3.2.1) u l-kont tal-qligħ u t-telf reali tal-parteċipazzjoni
(III.3.2.2).
Kont tal-qligħ u t-telf newtrali tal-parteċipazzjoni
(III.3.2.1)
8.57       Il-kont tal-qligħ u t-telf
newtrali tal-parteċipazzjoni jirreġistra bidliet fil-valur tal-assi u l-obbligazzjonijiet
bi proporzjon għal bidliet fil-livell tal-prezz ġenerali. Dawn il-bidliet
jikkorrispondu għar-rivalutazzjoni meħtieġa biex tinżamm is-setgħa tax-xiri
ġenerali tal-assi u l-obbligazzjonijiet. L-indiċi tal-prezzijiet ġenerali li
għandu jiġi applikat għal dan il-kalkolu hu l-indiċi tal-prezz għall-użi
nazzjonali finali, minbarra bidliet fl-inventarji.
Kont tal-qligħ u t-telf reali
tal-parteċipazzjoni (III.3.2.2)
8.58       Il-qligħ u t-telf reali tal-parteċipazzjoni
jkejlu d-differenza bejn il-qligħ u t-telf reali tal-parteċipazzjoni u l-qligħ
u t-telf newtrali tal-parteċipazzjoni.
8.59       Jekk il-qligħ nominali tal-parteċipazzjoni
nett tat-telf nominali tal-parteċipazzjoni fuq ass partikolari jkun jeċċedi
l-qligħ newtrali tal-parteċipazzjoni nett tat-telf newtrali tal-parteċipazzjoni,
ikun hemm qligħ reali tal-parteċipazzjoni fuq l-ass għall-unità li żżommu. Dan
il-qligħ jirrifletti l-fatt li l-prezz attwali tal-ass ikun, bħala medja, żdied
b’mod iżjed veloċi mil-livell tal-prezz ġenerali. Għall-kuntrarju, tnaqqis
fil-prezz relattiv tal-ass jipproduċi telf reali tal-parteċipazzjoni
għall-unità li żżommu.
Fuq l-istess bażi, żieda fil-prezz relattiv ta’
dejn tipproduċi telf reali tal-parteċipazzjoni fuq l-obbligazzjonijiet, filwaqt
li waqgħa relatata ma’ dejn tiġġenera qligħ reali tal-parteċipazzjoni fuq l-obbligazzjonijiet.

Tabella 8.13 Kont III.3.1: Bidliet oħra
fil-kont tal-volum tal-assi
 Bidliet fl-assi
 Total || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   || Flussi oħra
 33 || 33 || 0 || 0 || 7 || 0 || 26 || K.1 || Dieher ekonomiku tal-assi
 3 || 3 ||   ||   || 3 ||   ||   || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 30 || 30 || 0 || 0 || 4 || 0 || 26 || AN.2 || Assi mhux prodotti u mhux finanzjarji
 26 || 26 ||   ||   || 4 ||   || 22 || AN.21 || Riżorsi naturali
 4 || 4 ||   ||   ||   ||   || 4 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji
 0 || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni
 -11 || -11 || 0 || 0 || -2 || 0 || -9 || K.2 || Għajbien ekonomiku ta’ assi mhux prodotti
 -8 || -8 || 0 || 0 || -2 || 0 || -6 || K.21 || Nuqqas fir-riżorsi naturali
 -8 || -8 ||   ||   || -2 ||   || -6 || AN.21 || Riżorsi naturali
 -3 || -3 || 0 || 0 || 0 || 0 || -3 || K.22 || Għajbien ekonomiku ieħor ta’ assi mhux prodotti
 0 || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AN.21 || Riżorsi naturali
 -1 || -1 ||   ||   ||   ||   || -1 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji
 -2 || -2 ||   ||   ||   ||   || -2 || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni
 -11 || -11 || 0 || 0 || -6 || 0 || -5 || K.3 || Telfiet katastrofiċi
 -9 || -9 ||   ||   || -4 ||   || -5 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 -2 || -2 ||   ||   || -2 ||   ||   || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 0 || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji
 0 || 0 || 0 || 0 || 5 || 0 || -5 || K.4 || Qbid mhux kumpensat
 0 || 0 ||   ||   || 1 ||   || -1 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 0 || 0 ||   ||   || 4 ||   || -4 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 0 || 0 ||   ||   ||   || - ||   || AF || Assi finanzjarji
 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 1 || 1 || K.5 || Bidliet oħra fil-volum, mhux ikklassifikati x’imkien ieħor
 1 || 1 ||   ||   ||   ||   || 1 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 0 || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 1 || 1 ||   ||   ||   || 1 ||   || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji
 0 || 0 || 0 || 0 || -4 || -2 || 6 || K.6 || Bidliet fil-klassifikazzjoni
 2 || 2 || 0 || 0 || -4 || 0 || 6 || K.61 || Bidliet fil-klassifikazzjoni u l-istruttura tas-settur
 0 || 0 ||   ||   || -3 ||   || 3 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 0 || 0 ||   ||   || -1 ||   || 1 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 2 || 2 ||   ||   ||   ||   || 2 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji
 -2 || -2 || 0 || 0 || 0 || -2 || 0 || K.62 || Bidliet fil-klassifikazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet
 -2 || -2 ||   ||   ||   || -2 ||   || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 0 || 0 ||   ||   || 0 || 0 || 0 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 0 || 0 ||   ||   || 0 || 0 || 0 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji
 13 || 13 || 0 || 0 || 0 || -1 || 14 ||   || Bidliet oħra totali fil-volum
 -7 || -7 || 0 || 0 || -3 || -2 || -2 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 -2 || -2 ||   ||   || -3 ||   || 1 || AN.11 || Assi fissi
 -3 || -3 ||   ||   ||   ||   || -3 || AN.12 || Inventarji
 -2 || -2 ||   ||   ||   || -2 ||   || AN.13 || Oġġetti ta’ valur
 17 || 17 || 0 || 0 || 3 || 0 || 14 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 9 || 9 || 0 || 0 || 1 || -2 || 10 || AN.21 || Riżorsi naturali
 6 || 6 ||   ||   || 2 ||   || 4 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji
 0 || 0 ||   ||   ||   ||   || 0 || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament finanzjarju u assi tal-kummerċjalizzazzjoni
 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 1 || 2 || AF || Assi finanzjarji
 0 || 0 ||   ||   ||   || 0 || 0 || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs
 0 || 0 ||   ||   ||   || 0 || 0 || AF.2 || Flus u depożiti
 0 || 0 ||   ||   ||   || 0 || 0 || AF.3 || Titoli ta’ dejn
   ||   ||   ||   ||   || 0 || 0 || AF.4 || Self
 2 || 2 ||   ||   ||   ||   || 2 || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment
 1 || 1 ||   ||   ||   || 1 ||   || AF.6 || Assigurazzjoni, pensjoni u skemi ta’ garanzija standardizzata
 0 || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati
 0 || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.102 || Bidliet fil-valur nett dovut għal bidliet oħra fil-volum tal-assi
Tabella 8.13 Kont III.3.1: Bidliet oħra
fil-volum tal-kont tal-assi (ikompli)
 Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
   || Flussi oħra || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Total
 K.1 || Dieher ekonomiku tal-assi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 K.2 || Għajbien ekonomiku ta’ assi mhux prodotti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 K.21 || Nuqqas fir-riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 K.22 || Għajbien ekonomiku ieħor ta’ assi mhux prodotti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 K.3 || Telfiet katastrofiċi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 K.4 || Qbid mhux kumpensat ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 K.5 || Bidliet oħra fil-volum, mhux ikklassifikati x’imkien ieħor || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 || 1 || 1
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 || 1 || 1
 K.6 || Bidliet fil-klassifikazzjoni || 0 || 0 || 2 || 0 || 0 || 2 || 2
 K.61 || Bidliet fil-klassifikazzjoni u l-istruttura tas-settur || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 2 || 2
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0 || 0 || 2 || 0 || 0 || 2 || 2
 K.62 || Bidliet fil-klassifikazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
   || Bidliet oħra totali fil-volum || 0 || 0 || 2 || 1 || 0 || 3 || 3
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.11 || Assi fissi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.12 || Inventarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.13 || Oġġetti ta’ valur ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi finanzjarji || 0 || 0 || 2 || 1 || 0 || 3 || 3
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF.2 || Flus u depożiti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF.3 || Titoli ta’ dejn ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF.4 || Self ||   ||   ||   ||   ||   || 0 || 0
 AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment ||   ||   || 2 ||   ||   || 2 || 2
 AF.6 || Skemi standardizzata ta'assigurazzjoni, pensjoni u ta’ garanzija. ||   ||   ||   || 1 ||   || 1 || 1
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.102 || Bidliet fil-valur nett dovut għal bidliet oħra fil-volum tal-assi || 14 || -1 || -2 || -1 || 0 || 10 || 10
Tabella 8.14 Kont III.3.2: Kont tar-rivalutazzjoni

 Bidliet fl-assi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Flussi oħra
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || K.7 || Qligħ / telf nominali tal-parteċipazzjoni
 280 ||   ||   || 280 || 8 || 80 || 44 || 4 || 144 || AN || Assi mhux finanzjarji
 126 ||   ||   || 126 || 5 || 35 || 21 || 2 || 63 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 111 ||   ||   || 111 || 5 || 28 || 18 || 2 || 58 || AN.11 || Assi fissi
 7 ||   ||   || 7 ||   || 2 || 1 ||   || 4 || AN.12 || Inventarji
 8 ||   ||   || 8 ||   || 5 || 2 ||   || 1 || AN.13 || Oġġetti ta’ valur
 154 ||   ||   || 154 || 3 || 45 || 23 || 2 || 81 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 152 ||   ||   || 152 || 3 || 45 || 23 || 1 || 80 || AN.21 || Riżorsi naturali
 2 ||   ||   || 2 ||   ||   ||   || 1 || 1 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni
 91 ||   || 7 || 84 || 2 || 16 || 1 || 57 || 8 || AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji
 12 ||   ||   || 12 ||   ||   || 1 || 11 ||   || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs
 0 ||   ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AF.2 || Flus u depożiti
 44 ||   || 4 || 40 || 1 || 6 ||   || 30 || 3 || AF.3 || Titoli tad-dejn
 0 ||   ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AF.4 || Self
 35 ||   || 3 || 32 || 1 || 10 ||   || 16 || 5 || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment
 0 ||   ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati
 0 ||   ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati
 0 ||   ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.103 || Bidliet fil-valur nett dovut għal bidliet oħra fil-volum tal-assi
Tabella 8.14 Kont III.3.2: Kont tar-rivalutazzjoni
(ikompli)
 Bidliet f'obbligazzjonijiet u valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Flussi oħra || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 K.7 || Qligħ / telf nominali tal-parteċipazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.11 || Assi fissi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.12 || Inventarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.13 || Oġġetti ta’ valur ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji || 18 || 51 || 7 || 0 || 0 || 76 || 15 ||   || 91
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 12 ||   || 12
 AF.2 || Flus u depożiti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF.3 || Titoli tad-dejn || 1 || 34 || 7 ||   ||   || 42 || 2 ||   || 44
 AF.4 || Self ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 17 || 17 ||   ||   ||   || 34 || 1 ||   || 35
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.103 || Bidliet fil-valur nett dovut għal bidliet oħra fil-volum tal-assi || 134 || 10 || 38 || 96 || 10 || 288 || 4 ||   || 292
Tabella 8.14 Kont III.3.2.1: Kont tal-qligħ u
telf newtrali tal-parteċipazzjoni
 Bidliet fl-assi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Flussi u entrati saldatorji oħra
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || K.71 || Qligħ u telf newtrali tal-parteċipazzjoni
 198 ||   ||   || 198 || 6 || 56 || 32 || 3 || 101 || AN || Assi mhux finanzjarji
 121 ||   ||   || 121 || 5 || 34 || 20 || 2 || 60 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 111 ||   ||   || 111 || 5 || 28 || 18 || 2 || 58 || AN.11 || Assi fissi
 4 ||   ||   || 4 ||   || 2 || 1 ||   || 1 || AN.12 || Inventarji
 6 ||   ||   || 6 ||   || 4 || 1 ||   || 1 || AN.13 || Oġġetti ta’ valur
 77 ||   ||   || 77 || 1 || 22 || 12 || 1 || 41 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 76 ||   ||   || 76 || 1 || 22 || 12 || 1 || 40 || AN.21 || Riżorsi naturali
 1 ||   ||   || 1 ||   ||   ||   ||   || 1 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || AN.23 || Avvjament finanzjarju u assi tal-kummerċjalizzazzjoni
 148 ||   || 12 || 136 || 3 || 36 || 8 || 71 || 18 || AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji
 16 ||   ||   || 16 ||   ||   || 2 || 14 ||   || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs
 32 ||   || 2 || 30 || 2 || 17 || 3 ||   || 8 || AF.2 || Flus u depożiti
 28 ||   || 3 || 25 || 1 || 4 ||   || 18 || 2 || AF.3 || Titoli tad-dejn
 29 ||   || 1 || 28 ||   ||   || 3 || 24 || 1 || AF.4 || Self
 28 ||   || 2 || 26 ||   || 9 ||   || 14 || 3 || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment
 8 ||   || 1 || 7 ||   || 5 ||   || 1 || 1 || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati
 0 ||   ||   || 0 ||   ||   ||   ||   ||   || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati
 7 ||   || 3 || 4 ||   || 1 ||   ||   || 3 || AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.1031 || Bidliet fil-valur nett dovut għal bidliet oħra fil-volum tal-assi
Tabella 8.14 Kont III.3.2.1: Kont tal-qligħ u
telf newtrali tal-parteċipazzjoni (ikompli)
 Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Kodiċi || Flussi u entrati saldatorji oħra || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 K.71 || Qligħ u telf newtrali tal-parteċipazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.11 || Assi fissi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.12 || Inventarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.13 || Oġġetti ta’ valur ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji || 37 || 68 || 13 || 5 || 3 || 126 || 22 ||   || 148
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 16 ||   || 16
 AF.2 || Flus u depożiti || 1 || 26 || 2 ||   || 1 || 30 || 2 ||   || 32
 AF.3 || Titoli tad-dejn || 1 || 21 || 4 ||   ||   || 26 || 2 ||   || 28
 AF.4 || Self || 18 ||   || 7 || 3 || 1 || 29 ||   ||   || 29
 AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 14 || 14 ||   ||   ||   || 28 ||   ||   || 28
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati ||   || 7 ||   ||   ||   || 7 || 1 ||   || 8
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra || 3 ||   ||   || 2 || 1 || 6 || 1 ||   || 7
 B.1031 || Bidliet fil-valur nett ta’ qligħ / telf newtrali tal-parteċipazzjoni || 82 || 6 || 27 || 87 || 6 || 208 || 6 ||   || 214
Tabella 8.14 Kont III.3.2.2: Kont tal-qligħ u
telf reali tal-parteċipazzjoni
 Bidliet fl-assi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Flussi u entrati saldatorji oħra
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || K.72 || Qligħ u telf reali tal-parteċipazzjoni
 82 ||   ||   || 82 || 2 || 24 || 12 || 1 || 43 || AN || Assi mhux finanzjarji
 5 ||   ||   || 5 || 0 || 1 || 1 || 0 || 3 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
   ||   ||   ||   || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || AN.11 || Assi fissi
 3 ||   ||   || 3 || 0 || 0 || 0 || 0 || 3 || AN.12 || Inventarji
 2 ||   ||   || 2 || 0 || 1 || 1 || 0 || 0 || AN.13 || Oġġetti ta’ valur
 77 ||   ||   || 77 || 2 || 23 || 11 || 1 || 40 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 76 ||   ||   || 76 || 2 || 23 || 11 || 0 || 40 || AN.21 || Riżorsi naturali
 1 ||   ||   || 1 || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni
 -57 ||   || -5 || -52 || -1 || -20 || -7 || -14 || -10 || AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji
 -4 ||   || 0 || -4 || 0 || 0 || -1 || -3 || 0 || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs
 -32 ||   || -2 || -30 || -2 || -17 || -3 || 0 || -8 || AF.2 || Flus u depożiti
 16 ||   || 1 || 15 || 0 || 2 || 0 || 12 || 1 || AF.3 || Titoli tad-dejn
 -29 ||   || -1 || -28 || 0 || 0 || -3 || -24 || -1 || AF.4 || Self
 7 ||   || 1 || 6 || 1 || 1 || 0 || 2 || 2 || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment
 -8 ||   || -1 || -7 || 0 || -5 || 0 || -1 || -1 || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati
   ||   ||   ||   || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati
 -7 ||   || -3 || -4 || 0 || -1 || 0 || 0 || -3 || AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.1032 || Bidliet fil-valur nett dovut għal qligħ / telf reali tal-parteċipazzjoni
Tabella 8.14 Kont III.3.2.2: Kont tal-qligħ u
telf kapitali reali tal-parteċipazzjoni (ikompli)
 Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta' ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Flussi u entrati saldatorji oħra || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 K.72 || Qligħ u telf reali tal-parteċipazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.11 || Assi fissi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.12 || Inventarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.13 || Oġġetti ta’ valur ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji || -19 || -17 || -6 || -5 || -3 || -50 || -7 ||   || -57
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || -4 ||   || -4
 AF.2 || Flus u depożiti || -1 || -26 || -2 || 0 || -1 || -30 || -2 ||   || -32
 AF.3 || Titoli tad-dejn || 0 || 13 || 3 || 0 || 0 || 16 || 0 ||   || 16
 AF.4 || Self || -18 || 0 || -7 || -3 || -1 || -29 || 0 ||   || -29
 AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 6 || 1 ||   || 7
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati ||   || -7 ||   ||   ||   || -7 || -1 ||   || -8
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 ||   || 0
 AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra || -3 || 0 || 0 || -2 || -1 || -6 || -1 ||   || -7
 B.1032 || Bidliet fil-valur nett dovut għal qligħ / telf reali tal-parteċipazzjoni || 52 || 4 || 11 || 9 || 4 || 80 || -2 ||   || 78
KARTI TAL-BILANĊ (IV)
8.60       L-għan tal-karti tal-bilanċ hu
li jagħtu stampa tal-assi, l-obbligazzjonijiet u l-valur nett tal-unitajiet fil-bidu
u fi tmiem il-perjodu ta’ kontabilità u tal-bidliet bejn il-karti tal-bilanċ.
Is-sekwenza hi kif ġejja:
(a)     karta tal-bilanċ tal-ftuħ (IV.1);
(b)     bidliet fil-karta tal-bilanċ (IV.2);
(c)     karta tal-bilanċ tal-għeluq(IV.3).
Karta tal-bilanċ tal-ftuħ (IV.1)
8.61       Il-karta tal-bilanċ tal-bidu
tirreġistra l-valur tal-assi u l-obbligazzjonijiet miżmuma minn unitajiet
fil-bidu tal-perjodu tal-kontabilità.
Dawn l-oġġetti huma kategorizzati fuq
il-bażi tal-klassifikazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet.
Jiġu valutati skont il-prezzijiet kurrenti tal-perjodu
tal-kontabilità. Id-differenza bejn l-assi u l-obbligazzjonijiet – l-entrata
saldatorja fil-kont — hi l-valur nett għall-bidu tal-perjodu tal-kontabilità.
Bidliet fil-karta tal-bilanċ (IV.2)
8.62       Il-kont tal-bidliet fil-karta
tal-bilanċ jirreġistra l-bidliet fil-valur tal-assi u l-obbligazzjonijiet tul
il-kors tal-perjodu tal-kontabilità u jgħodd flimkien l-ammonti rreġistrati
fid-diversi kontijiet tal-akkumulazzjoni, jiġifieri bidla fil-valur nett dovut
għal tfaddil u trasferimenti kapitali, bidla fil-valur nett dovut għal bidliet
oħra fil-volum fl-assi u bidla fil-valur nett dovuta għal qligħ u telf nominali
tal-parteċipazzjoni.
Karta tal-bilanċ tal-għeluq (IV.3)
8.63       Il-karta tal-bilanċ tal-għeluq
tirreġistra l-valur tal-assi u l-obbligazzjonijiet miżmuma mill-unitajiet
fit-tmiem tal-perjodu tal-kontabilità. Dawn l-oġġetti huma kategorizzati fuq
il-bażi tal-istess klassifikazzjoni użata fil-karta tal-bilanċ tal-ftuħ u huma
valutati skont il-prezzijiet kurrenti fit-tmiem tal-perjodu.
Id-differenza bejn l-assi u l-obbligazzjonijiet
hi l-valur nett fi tmiem il-perjodu ta’ kontabilità.
8.64       Il-valur ta’ ass jew dejn
fil-karti tal-bilanċ tal-għeluq hu ekwivalenti għas-somma tal-valur tiegħu
fil-karti tal-bilanċ tal-ftuħ u l-ammont irreġistrat għal dan l-oġġett fil-kont
tal-bidliet fil-karta tal-bilanċ.
Tabella 8.15 Kont IV.1: Karti tal-bilanċ – karta
tal-bilanċ tal-ftuħ
 Assi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Stokks u bidliet fl-assi
 4 621 ||   ||   || 4 621 || 159 || 1 429 || 789 || 93 || 2 151 || AN || Assi mhux finanzjarji
 2 818 ||   ||   || 2 818 || 124 || 856 || 497 || 67 || 1 274 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 2 579 ||   ||   || 2 579 || 121 || 713 || 467 || 52 || 1 226 || AN.11 || Assi fissi
 114 ||   ||   || 114 || 1 || 48 || 22 ||   || 43 || AN.12 || Inventarji
 125 ||   ||   || 125 || 2 || 95 || 8 || 15 || 5 || AN.13 || Oġġetti ta’ valur
 1 803 ||   ||   || 1 803 || 35 || 573 || 292 || 26 || 877 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 1 781 ||   ||   || 1 781 || 35 || 573 || 286 || 23 || 864 || AN.21 || Riżorsi naturali
 22 ||   ||   || 22 ||   ||   || 6 || 3 || 13 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji
 0 ||   ||   || 0 ||   ||   ||   ||   || 3 || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni
 9 036 ||   || 805 || 8 231 || 172 || 3 260 || 396 || 3 421 || 982 || AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji
 770 ||   ||   || 770 ||   ||   || 80 || 690 ||   || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs
 1 587 ||   || 105 || 1 482 || 110 || 840 || 150 ||   || 382 || AF.2 || Flus u depożiti
 1 388 ||   || 125 || 1 263 || 25 || 198 ||   || 950 || 90 || AF.3 || Titoli tad-dejn
 1 454 ||   || 70 || 1 384 || 8 || 24 || 115 || 1 187 || 50 || AF.4 || Self
 2 959 ||   || 345 || 2 614 || 22 || 1 749 || 12 || 551 || 280 || AF.5 || Ishma/unitajiet tal-ekwità u tal-fond tal-investiment
 496 ||   || 26 || 470 || 4 || 391 || 20 || 30 || 25 || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati
 21 ||   || 0 || 21 || 0 || 3 || 0 || 13 || 5 || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati
 361 ||   || 134 || 227 || 3 || 55 || 19 ||   || 150 || AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.90 || Valur nett
Tabella 8.15 Kont IV.1: Karti tal-bilanċ– karta
tal-bilanċ tal-ftuħ (ikompli)
 Obbligazzjonijiet u valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Stokks u bidliet fl-obbligazzjonijiet || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.11 || Assi fissi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.12 || Inventarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.13 || Oġġetti ta’ valur ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji || 3 221 || 3 544 || 687 || 189 || 121 || 7 762 || 1 274 ||   || 9 036
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs ||   ||   ||   ||   ||   || 0 || 770 ||   || 770
 AF.2 || Flus u depożiti || 40 || 1 281 || 102 || 10 || 38 || 1 471 || 116 ||   || 1 587
 AF.3 || Titoli tad-dejn || 44 || 1 053 || 212 || 2 ||   || 1 311 || 77 ||   || 1 388
 AF.4 || Self || 897 ||   || 328 || 169 || 43 || 1 437 || 17 ||   || 1 454
 AF.5 || Ishma/unitajiet tal-ekwità u tal-fond tal-investiment || 1 987 || 765 || 4 ||   ||   || 2 756 || 203 ||   || 2 959
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati || 12 || 435 || 19 ||   || 5 || 471 || 25 ||   || 496
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati || 4 || 10 ||   ||   ||   || 14 || 7 ||   || 21
 AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra || 237 ||   || 22 || 8 || 35 || 302 || 59 ||   || 361
 B.90 || Valur nett || -88 || -30 || 498 || 4 500 || 210 || 5 090 || -469 ||   || 4 621
Tabella 8.15 Kont IV.2: Karti tal-bilanċ– bidliet
fil-karta tal-bilanċ
 Bidliet fl-assi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Stokks u bidliet fl-assi
 482 ||   ||   || 482 || 11 || 115 || 57 || -4 || 301 || AN || Assi mhux finanzjarji
 294 ||   ||   || 294 || 7 || 67 || 29 || -4 || 195 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 246 ||   ||   || 246 || 7 || 53 || 23 || -2 || 165 || AN.11 || Assi fissi
 32 ||   ||   || 32 || 0 || 4 || 1 || 0 || 27 || AN.12 || Inventarji
 16 ||   ||   || 16 || 0 || 10 || 5 || -2 || 3 || AN.13 || Oġġetti ta’ valur
 186 ||   ||   || 186 || 4 || 48 || 28 || 0 || 106 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 178 ||   ||   || 178 || 4 || 48 || 26 || -1 || 101 || AN.21 || Riżorsi naturali
 8 ||   ||   || 8 || 0 || 0 || 2 || 1 || 5 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji
 0 ||   ||   || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni
 577 ||   || 54 || 523 || 4 || 205 || -9 || 230 || 93 || AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji
 12 ||   || 1 || 11 || 0 || 0 || 1 || 10 || 0 || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs
 100 ||   || 11 || 89 || 2 || 64 || -26 || 10 || 39 || AF.2 || Flus u depożiti
 139 ||   || 13 || 126 || 0 || 16 || 4 || 96 || 10 || AF.3 || Titoli tad-dejn
 82 ||   || 4 || 78 || 0 || 3 || 3 || 53 || 19 || AF.4 || Self
 156 ||   || 15 || 141 || 1 || 76 || 3 || 44 || 17 || AF.5 || Ishma/unitajiet tal-ekwità u tal-fond tal-investiment
 49 ||   || 0 || 49 || 0 || 39 || 1 || 8 || 1 || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati
 14 ||   || 0 || 14 || 0 || 3 || 0 || 8 || 3 || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati
 25 ||   || 10 || 15 || 1 || 4 || 5 || 1 || 4 || AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.10 || Bidliet fil-valur nett, dovut għal
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.101 || Tfaddil u trasferiment kapitali
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.102 || Bidliet oħra fil-volum tal-assi
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.103 || Qligħ/telf nominali tal-parteċipazzjoni
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.1031 || Qligħ/telf newtrali tal-parteċipazzjoni
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.1032 || Qligħ/telf reali tal-parteċipazzjoni
Tabella 8.15 Kont IV. 2: Karti tal-bilanċ – bidliet
fil-karta tal-bilanċ (ikompli)
 Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Stokks u bidliet fl-obbligazzjonijiet || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.11 || Assi fissi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.12 || Inventarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.13 || Oġġetti ta’ valur ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji || 157 || 224 || 102 || 16 || 6 || 505 || 72 ||   || 577
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 12 ||   || 12
 AF.2 || Flus u depożiti || 0 || 65 || 37 || 0 || 0 || 102 || -2 ||   || 100
 AF.3 || Titoli tad-dejn || 7 || 64 || 45 || 0 || 0 || 116 || 23 ||   || 139
 AF.4 || Self || 21 || 0 || 9 || 11 || 6 || 47 || 35 ||   || 82
 AF.5 || Ishma/unitajiet tal-ekwità u tal-fond tal-investiment || 100 || 39 || 2 || 0 || 0 || 141 || 15 ||   || 156
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati || 0 || 48 || 0 || 1 || 0 || 49 || 0 ||   || 49
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati || 3 || 8 || 0 || 0 || 0 || 11 || 3 ||   || 14
 AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra || 26 || 0 || 9 || 4 || 0 || 39 || -14 ||   || 25
 B.10 || Bidliet fil-valur nett, dovuti għal || 237 || 2 || -54 || 304 || 9 || 500 || -6 ||   || 494
 B.101 || Tfaddil u trasferiment kapitali || 88 || -5 || 90 || 210 || -1 || 202 || -10 ||   || 192
 B.102 || Bidliet oħra fil-volum tal-assi || 14 || -1 || -2 || -1 || 0 || 10 ||   ||   || 10
 B.103 || Qligħ/telf nominali tal-parteċipazzjoni || 134 || 10 || 38 || 96 || 10 || 288 || 4 ||   || 292
 B.1031 || Qligħ/telf ta’ newtrali tal-parteċipazzjoni || 82 || 6 || 27 || 87 || 6 || 208 || 6 ||   || 214
 B.1032 || Qligħ/telf reali tal-parteċipazzjoni || 52 || 4 || 11 || 9 || 4 || 80 || -2 ||   || 78
Tabella 8.15 Kont IV.3: Karti tal-bilanċ – karta
tal-bilanċ tal-għeluq
 Assi
   ||   Entrati korrispondenti ta’ || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 Total || Kont tal-Oġġetti u s-Servizzi || Kont tal-bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Stokks u bidliet fl-assi
 5 101 ||   ||   || 5 101 || 170 || 1 544 || 846 || 89 || 2 452 || AN || Assi mhux finanzjarji
 3 112 ||   ||   || 3 112 || 131 || 923 || 526 || 63 || 1 469 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 2 825 ||   ||   || 2 825 || 128 || 766 || 490 || 50 || 1 391 || AN.11 || Assi fissi
 146 ||   ||   || 146 || 1 || 52 || 23 || 0 || 70 || AN.12 || Inventarji
 141 ||   ||   || 141 || 2 || 105 || 13 || 13 || 8 || AN.13 || Oġġetti ta’ valur
 1 989 ||   ||   || 1 989 || 39 || 621 || 320 || 26 || 983 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 1 959 ||   ||   || 1 959 || 39 || 621 || 312 || 22 || 965 || AN.21 || Riżorsi naturali
 30 ||   ||   || 30 || 0 || 0 || 8 || 4 || 18 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji
 3 ||   ||   || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni
 9 613 ||   || 859 || 8 754 || 176 || 3 465 || 387 || 3 651 || 1 075 || AF || Assi finanzjarji /obbligazzjonijiet
 782 ||   || 1 || 781 || 0 || 0 || 81 || 700 || 0 || AF.1 || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji
 1 687 ||   || 116 || 1 571 || 112 || 904 || 124 || 10 || 421 || AF.2 || Deheb monetarju u SDRs
 1 527 ||   || 138 || 1 389 || 25 || 214 || 4 || 1 046 || 100 || AF.3 || Flus u depożiti
 1 536 ||   || 74 || 1 462 || 8 || 27 || 118 || 1 240 || 69 || AF.4 || Titoli tad-dejn
 3 115 ||   || 360 || 2 755 || 23 || 1 825 || 15 || 595 || 297 || AF.5 || Self
 545 ||   || 26 || 519 || 4 || 430 || 21 || 38 || 26 || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati
 35 ||   ||   || 35 || 0 || 6 || 0 || 21 || 8 || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati
 386 ||   || 144 || 242 || 4 || 59 || 24 || 1 || 154 || AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.90 || Valur nett
Tabella 8.15 Kont IV.3: Karti tal-bilanċ – karta
tal-bilanċ tal-għeluq (ikompli)
 Obbligazzjonijiet u valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 || Entrati korrispondenti ta’ ||
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
   || Flussi u entrati saldatorji oħra || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Kont tal-bqija tad-dinja || Kont tal-oġġetti u s-servizzi || Total
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.11 || Assi fissi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.12 || Inventarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.13 || Oġġetti ta’ valur ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi / obbligazzjonijiet finanzjarji || 3 378 || 3 768 || 789 || 205 || 127 || 8 267 || 1 346 ||   || 9 613
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 782 ||   || 782
 AF.2 || Flus u depożiti || 40 || 1 346 || 139 || 10 || 38 || 1 573 || 114 ||   || 1 687
 AF.3 || Titoli tad-dejn || 51 || 1 117 || 257 || 2 || 0 || 1 427 || 100 ||   || 1 527
 AF.4 || Self || 918 || 0 || 337 || 180 || 49 || 1 484 || 52 ||   || 1 536
 AF.5 || Ishma/unitajiet tal-ekwità u tal-fond tal-investiment || 2 087 || 804 || 6 || 0 || 0 || 2 897 || 218 ||   || 3 115
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati || 12 || 483 || 19 || 1 || 5 || 520 || 25 ||   || 545
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati || 7 || 18 || 0 || 0 || 0 || 25 || 10 ||   || 35
 AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra || 263 || 0 || 31 || 12 || 35 || 341 || 45 ||   || 386
 B.90 || Valur nett || 149 || -28 || 444 || 4 804 || 219 || 5 590 || -475 ||   || 5 115
KONTIJIET TAL-BQIJA
TAD-DINJA (V)
8.65       Il-kont tal-bqija tad-dinja jirreġistra
tranżazzjonijiet bejn unitajiet residenti u mhux residenti. Il-bqija tad-dinja ma
jikkostitwixxix settur istituzzjonali fih innifsu, iżda fl-istruttura
tas-sistema għandu rwol simili.
8.66       Is-sekwenza tal-kontijiet tal-bqija
tad-dinja ssegwi l-istess mudell ġenerali bħal kontijiet tas-settur
istituzzjonali, jiġifieri:
(a)     kontijiet kurrenti,
(b)     kontijiet tal-akkumulazzjoni,
(c)     karti tal-bilanċ.
8.67       Dawn il-kontijiet huma mħejjija
mill-aspett tal-kumplament tad-dinja. Għaldaqstant, dak li huwa riżorsa għall-bqija
tad-dinja huwa użu għall-ekonomija totali u viċiversa. Bl-istess raġunament,
ass finanzjarju miżmum mill-bqija tad-dinja hu dejn għall-ekonomija totali u
viċiversa). Eċċezzjoni għal dan huma l-ingotti tad-deheb miżmuma bħala ass ta’
riserva, li minkejja li m’għandhom l-ebda kontraparti ta’ dejn, huma rreġistrati
fil-kont finanzjarju minħabba l-irwol tagħhom fil-pagamenti internazzjonali.
KONTIJIET KURRENTI
Kont estern tal-oġġetti u s-servizzi
(V.I)
8.68       L-importazzjonijiet tal-oġġetti
u s-servizzi huma rreġistrati fuq in-naħa tar-riżorsi tal-kont u
l-esportazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi fuq in-naħa tal-użi. Id-differenza
bejn ir-riżorsi u l-użi hi l-entrata saldatorja fil-kont, imsejħa ‘il-bilanċ
estern tal-oġġetti u s-servizzi’. Jekk dan ikun pożittiv, ikun hemm eċċess
għall-bqija tad-dinja u defiċit għall-ekonomija totali u viċiversa jekk ikun
negattiv.
8.69       L-importazzjonijiet u
l-esportazzjonijiet huma valutati t-tnejn fil-fruntiera tad-dwana tal-pajjiż
esportatur. Għall-esportazzjonijiet, il-valuri jittieħdu bħala prezzijiet li
huma “fuq bażi ta’ mingħajr ħlas abbord” (fob.). Il-valuri tal-importazzjoni
jittieħdu fuq il-prezzijiet li jinkludu “spejjeż, assigurazzjoni u ġarr” dovuti
bejn il-pajjiż tal-oriġini u l-pajjiż importatur jiġifieri fuq bażi ta’ kost,
assigurazzjoni u ġarr (cif). Sabiex jitnaqqas il-valur tal-importazzjoni għal
bażi ta’ fuq bażi ta’ mingħajr ħlas abbord li jirrifletti l-valur fil-fruntiera
fil-pajjiż tal-oriġini, l-element cif għandu jitnaqqas mill-valur tal-oġġetti kkalkulat
fil-punt tal-introjtu tal-pajjiż importatur. Dan l-element ta’ kost,
assigurazzjoni u ġarr (cif) hu mbagħad allokat għall-attivitajiet tas-servizz
xierqa, jew bħala importazzjonijiet fil-każ ta’ unitajiet mhux residenti, u l-produzzjoni
domestika fil-każ ta’ unitajiet residenti li jipprovdu dawn is-servizzi.
Meta s-servizzi tat-trasport u tal-assigurazzjoni
inklużi fil-valur fob tal-importazzjonijiet tal-oġġetti (jiġifieri bejn
il-fabbrika u l-fruntiera tal-pajjiż tal-esportazzjoni) huma provduti minn
unitajiet residenti, għandhom jiġu inklużi fil-valur tal-esportazzjonijiet
tas-servizzi mill-ekonomija li timporta l-oġġetti. Għall-kuntrarju, meta
s-servizzi tat-trasport u tal-assigurazzjoni inklużi fil-valur (fob)
tal-esportazzjonijiet tal-oġġetti huma provduti minn unitajiet mhux residenti,
għandhom jiġu inklużi fil-valur tal-importazzjonijiet ta’ servizzi
mill-ekonomija li tesporta l-oġġetti.
Kont estern tal-introjtu primarju u
t-trasferimenti kurrenti (V.II)
8.70       L-iskop tal-kont estern tal-introjtu
primarju u t-trasferimenti kurrenti hu li jiġi determinat il-bilanċ estern
kurrenti, li, fl-istruttura tas-sistema, jikkorrispondi mat-tfaddil mis-setturi
istituzzjonali. Dan il-kont hu verżjoni kondensata tas-sekwenza, għal settur
istituzzjonali, li jestendi mill-kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju
għall-kont tal-użu tal-introjtu.
8.71       Fuq in-naħa tar-riżorsi,
il-kont estern tal-introjtu primarju u t-trasferimenti kurrenti juru l-bilanċ
estern tal-oġġetti u s-servizzi. Jirreġistra wkoll, fuq in-naħa tar-riżorsi jew
tal-użi, it-tranżazzjonijiet distributtivi kollha li jistgħu jinvolvu l-bqija
tad-dinja, minbarra trasferimenti kapitali.
KONTIJIET TA’ AKKUMULAZZJONI ESTERNA (V.III)
Kont kapitali (V.III.1)
8.72       Il-kont tal-kapital tal-bqija
tad-dinja jirreġistra akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponiment ta’ assi mhux
manifatturati minn unitajiet mhux residenti u jkejjel il-bidliet fil-valur nett
dovut għat-tfaddil u t-trasferimenti kapitali.
8.73       L-entrata saldatorja tal-kont
kapitali hi s-self nett tal-bqija tad-dinja. Hi ekwivalenti, iżda għandha
s-sinjal oppost, għas-somma tas-self nett tas-setturi istituzzjonali residenti.

Kont finanzjarju (V.III.2)
8.74       It-tfassil tal-kont finanzjarju
tal-bqija tad-dinja hu identiku għal dak tal-kont finanzjarju tas-setturi
istituzzjonali.
Bidliet oħra fil-kont tal-assi (V.III.3)
8.75       Fir-rigward tas-setturi
istituzzjonali, il-bidliet fil-valur nett dovuti għal bidliet oħra fil-volum
tal-assi u dovuti għal qligħ u telf nominali tal-parteċipazzjoni huma
determinati b’mod suċċessiv, u l-qligħ u t-telf tal-parteċipazzjoni jiġu
maqsuma fi qligħ u telf newtrali u reali tal-parteċipazzjoni.
8.76       In-nuqqas tal-assi prodotti fil-kontijiet
tal-akkumulazzjoni u l-karti tal-bilanċ tal-bqija tad-dinja hu dovut
għall-konvenzjoni li permezz tagħha tinħoloq unità istituzzjonali nozzjonali, u
l-bqija tad-dinja jitqies li akkwista ass finanzjarju — u viċiversa għall-assi
miżmuma f’ekonomiji oħra minn unitajiet residenti.
KARTI TAL-BILANĊ (V.IV)
8.77       Il-karti tal-bilanċ tal-bqija
tad-dinja fihom assi u obbligazzjonijiet finanzjarji. Fuq in-naħa tal-assi,
jiġu rreġistrati wkoll l-akkwiżizzjonijiet totali nieqes id-disponimenti bejn
unitajiet mhux residenti u residenti ta’ deheb monetarju u SDRs.
Tabella 8.16 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet
għall-bqija tad-dinja (kont tat-tranżazzjonijiet esterni)
V.I: Kont estern tal-oġġetti u s-servizzi
 Użi || Riżorsi
 P.6 || Esportazzjonijiet ta’ oġġetti u servizzi || 540 || P.7 || Importazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi || 499
 P.61 || Esportazzjonijiet ta’ oġġetti || 462 || P.71 || Importazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi || 392
 P.62 || Esportazzjonijiet ta’ servizzi || 78 || P.72 || Importazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi || 107
 B.11 || Bilanċ estern tal-oġġetti u s-servizzi || -41 ||   ||   ||
Tabella 8.16 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet
għall-bqija tad-dinja (kont tat-tranżazzjonijiet esterni) (ikompli)
V.II: Kont estern tal-introjtu primarju u
trasferimenti kurrenti
 Użi || Riżorsi
 D.1 || Kumpens tal-impjegati || 6 || B.11 || Bilanċ estern tal-oġġetti u s-servizzi || -41
 D.11 || Pagi u salarji || 6 ||   ||   ||
   ||   ||   || D.1 || Kumpens tal-impjegati || 2
 D.2 || Taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet || 0 || D.11 || Pagi u salarji || 2
 D.21 || Taxxi fuq il-prodotti || 0 || D.12 || Min iħaddem, kontribuzzjonijiet soċjali || 0
 D.211 || Taxxi tat-tip tal-valur miżjud (VAT) || 0 || D.121 || Min iħaddem, kontribuzzjonijiet soċjali attwali || 0
 D.212 || Taxxi fuq id-dazji u l-importazzjonijiet eskl. VAT || 0 || D.122 || Min iħaddem, kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti || 0
 D.2121 || Dazji tal-importazzjoni || 0 ||   ||   ||
 D.2122 || Taxxi fuq l-importazzjonijiet minbarra VAT & dazji || 0 || D.2 || Taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet ||
 D.214 || Taxxi fuq il-prodotti minbarra VAT & taxxi tal-importazzjoni ||   || D.21 || Taxxi fuq il-prodotti || 0
 D.29 || Taxxi oħra fuq il-produzzjoni || 0 || D.211 || Taxxi tat-tip tal-valur miżjud (VAT) || 0
   ||   ||   || D.212 || Taxxi u dazji fuq l-importazzjonijiet eskluża VAT || 0
 D.3 || Sussidji || 0 || D.2121 || Dazji tal-importazzjoni || 0
 D.31 || Sussidji fuq il-prodotti || 0 || D.2122 || Taxxi fuq l-importazzjonijiet esklużi VAT u dazji || 0
 D.311 || Sussidji fuq l-importazzjoni || 0 || D.214 || Taxxi fuq il-prodotti esklużi VAT u taxxi tal-importazzjoni || 0
 D.319 || Sussidji oħra fuq il-prodotti || 0 ||   ||   ||
 D.39 || Sussidji oħra fuq il-produzzjoni || 0 || D.29 || Taxxi oħra fuq il-produzzjoni || 0
 D.4 || Introjtu fuq proprjetà || 44 || D.3 || Sussidji || 0
 D.41 || Interessi || 13 || D.31 || Sussidji fuq il-prodotti || 0
 D.42 || Introjtu distribwit ta’ korporazzjonijiet || 17 || D.311 || Sussidji tal-importazzjoni || 0
 D.421 || Dividendi || 13 || D.319 || Sussidji oħra fuq il-prodotti || 0
 D.422 || Ġbid minn introjtu ta’ kważi korporazzjonijiet || 4 || D.39 || Sussidji oħra fuq il-produzzjoni || 0
 D.43 || Qligħ investit mill-ġdid fuq l-investiment barrani dirett || 14 ||   ||   ||
 D.44 || Introjtu tal-investiment ieħor || 0 || D.4 || Introjtu fuq proprjetà || 38
   ||   ||   || D.41 || Interessi || 21
   || Trasferimenti kurrenti || 17 || D.42 || Introjtu distribwit ta’ korporazzjonijiet || 17
 D.5 || Taxxi kurrenti fuq l-introjtu, il-ġid, eċċ. || 1 || D.421 || Dividendi || 14
 D.51 || Taxxi fuq l-introjtu || 1 || D.422 || Prelevazzjonijiet minn introjtu ta’ kważi korporazzjonijiet || 3
 D.59 || Taxxi kurrenti oħra || 0 || D.43 || Qligħ investit mill-ġdid fuq l-investiment barrani dirett || 0
 D.61 || Kontribuzzjonijiet soċjali netti || 0 || D.44 || Żburżar tal-introjtu tal-investiment || 0
 D.611 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali ta’ min iħaddem || 0 ||   ||   ||
 D.6111 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali ta’ min iħaddem || 0 ||   || Trasferimenti kurrenti || 55
 D.6112 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni ta’ min iħaddem || 0 || D.5 || Taxxi kurrenti fuq l-introjtu, il-ġid, eċċ. || 0
 D.612 || Kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti ta’ min iħaddem || 0 || D.51 || Taxxi fuq l-introjtu || 0
 D.6121 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem || 0 || D.59 || Taxxi kurrenti oħra ||
 D.6122 || Kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem || 0 ||  D.61 || Kontribuzzjonijiet soċjali netti || 0
 D.613 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali tal-unitajiet domestiċi || 0 ||  D.611 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali ta’ min iħaddem || 0
 D.6131 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali tal-unitajiet domestiċi || 0 || D.6111 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali ta’ min iħaddem || 0
 D.6132 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi || 0 || D.6112 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni ta’ min iħaddem || 0
 D.614 || Suppliment tal-kontribuzzjonijiet soċjali tal-unitajiet domestiċi || 0 || D.612 || Kontribuzzjonijiet soċjali attribwiti ta’ min iħaddem || 0
 D.6141 || Supplimenti tal-kontribuzzjoni tal-pensjoni tal-'unitajiet domestiċi' || 0 || D.6121 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem || 0
 D.6142 || Supplimenti tal-kontribuzzjoni mhux tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi || 0 || D.6122 || Kontribuzzjonijiet mhux tal-pensjoni attribwiti ta’ min iħaddem || 0
 D.61SC || Tariffi tas-servizz ta’ skema tal-assigurazzjoni soċjali || 0 || D.613 || Kontribuzzjonijiet soċjali attwali tal-unitajiet domestiċi || 0
 D.62 || Benefiċċji soċjali minbarra trasferimenti soċjali mhux finanzjarji || 0 || D.6131 || Kontribuzzjonijiet tal-pensjoni attwali tal-unitajiet domestiċi || 0
 D.621 || Benefiċċji tas-sigurtà soċjali fi flus || 0 || D.6132 || Kontribuzzjonijiet attwali mhux tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi || 0
 D.6211 || Benefiċċji tal-pensjoni tas-sigurtà soċjali fi flus || 0 || D.614 || Suppliment tal-kontribuzzjonijiet soċjali tal-unitajiet domestiċi || 0
 D.6212 || Flus ta’ benefiċċji mhux tal-pensjoni tas-sigurtà soċjali || 0 || D.6141 || Supplimenti tal-kontribuzzjoni tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi || 0
 D.622 || Benefiċċji oħra tas-sigurtà soċjali || 0 || D.6142 || Supplimenti tal-kontribuzzjoni mhux tal-pensjoni tal-unitajiet domestiċi || 0
 D.6221 || Benefiċċji oħra tal-pensjoni tal-assigurazzjoni soċjali || 0 || D.61SC || Tariffi tas-servizz ta’ skema tal-assigurazzjoni soċjali || 0
 D.6222 || Benefiċċji oħra mhux tal-pensjoni tal-assigurazzjoni soċjali || 0 || D.62 || Benefiċċji soċjali minbarra trasferimenti soċjali mhux finanzjarji || 0
 D.623 || Benefiċċji tal-assistenza soċjali fi flus ||   || D.621 || Benefiċċji tas-sigurtà soċjali fi flus || 0
 D.7 || Trasferimenti kurrenti oħra || 16 || D.6211 || Benefiċċji tal-pensjoni tas-sigurtà soċjali fi flus || 0
 D.71 || Primjums tal-assigurazzjoni netti mhux fuq il-ħajja || 2 || D.6212 || Flus ta’ benefiċċji mhux tal-pensjoni tas-sigurtà soċjali || 0
 D.711 || Primjums tal-assigurazzjoni diretta netti mhux fuq il-ħajja || 1 || D.622 || Benefiċċji oħra tas-sigurtà soċjali || 0
 D.712 || Primjums tar-riassigurazzjoni netti mhux fuq il-ħajja || 1 || D.6221 || Benefiċċji oħra tal-pensjoni tal-assigurazzjoni soċjali || 0
 D.72 || Pretensjonijiet tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja || 12 || D.6222 || Benefiċċji oħra mhux tal-pensjoni tal-assigurazzjoni soċjali || 0
 D.721 || Pretensjonijiet tal-assigurazzjoni diretta mhux fuq il-ħajja || 0 || D.623 || Benefiċċji tal-assistenza soċjali fi flus || 0
 D.722 || Pretensjonijiet tar-riassigurazzjoni mhux fuq il-ħajja || 12 || D.7 || Trasferimenti kurrenti oħra || 55
 D.73 || Trasferimenti kurrenti fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika || 0 || D.71 || Primjums tal-assigurazzjoni netti mhux fuq il-ħajja || 11
 D.74 || Kooperazzjoni internazzjonali kurrenti || 1 || D.711 || Primjums tal-assigurazzjoni diretta netti mhux fuq il-ħajja || 0
 D.75 || Trasferimenti kurrenti mixxellanji || 1 || D.712 || Primjums tar-riassigurazzjoni netti mhux fuq il-ħajja || 11
 D.751 || Trasferimenti kurrenti għal NPISHs || 0 || D.72 || Pretensjonijiet tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja || 3
 D.752 || Trasferimenti kurrenti bejn unitajiet domestiċi || 1 || D.721 || Pretensjonijiet tal-assigurazzjoni diretta mhux fuq il-ħajja || 3
 D.759 || Trasferimenti kurrenti mixxellanji oħra || 0 || D.722 || Pretensjonijiet tar-riassigurazzjoni mhux fuq il-ħajja || 0
   ||   ||   || D.73 || Trasferimenti kurrenti fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika || 0
 D.8 || Bidla fl-intitolamenti għall-pensjoni || 0 || D.74 || Kooperazzjoni internazzjonali kurrenti || 31
   ||   ||   || D.75 || Trasferimenti kurrenti mixxellanji || 10
   ||   ||   || D.751 || Trasferimenti kurrenti għal NPISHs || 0
   ||   ||   || D.752 || Trasferimenti kurrenti bejn unitajiet domestiċi || 7
   ||   ||   || D.759 || Trasferimenti kurrenti mixxellanji oħra || 3
   ||   ||   || D.76 || Riżorsi proprji tal-UE bbażati fuq il-VAT u l-ING || 9
   ||   ||   || D.8 || Aġġustament għall-bidla fl-intitolamenti għall-pensjoni || 0
 B.12 || Bilanċ estern kurrenti || -13 ||   ||   ||
Tabella 8.16 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet
għall-bqija tad-dinja (kont tat-tranżazzjonijiet esterni) (ikompli)
V.III: Kontijiet tal-akkumulazzjoni
V.III.1: Kontijiet
kapitali
V.III.1.1: Bidla fil-valur nett dovut għal
kontijiet tat-tfaddil u tat-trasferimenti kapitali
 Bidliet fl-assi || Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
   ||   ||   || B.12 || Bilanċ estern kurrenti || -13
   ||   ||   || B.9r || Trasferimenti kapitali, riċevibbli || 4
   ||   ||   || D.91r || Taxxi kapitali, riċevibbli ||
   ||   ||   || D.92r || Għotjiet ta’ investiment, riċevibbli || 4
   ||   ||   || D.99r || Trasferimenti kapitali oħra, riċevibbli ||
   ||   ||   || D 9p || Trasferimenti kapitali pagabbli || -1
   ||   ||   || D.91p || Taxxi kapitali, pagabbli ||
   ||   ||   || D.92p || Għotjiet ta’ investiment, pagabbli ||
   ||   ||   || D.99p || Trasferimenti kapitali oħra, pagabbli || -1
 B.101 || Bidliet fil-valur nett dovut għal bilanċ kurrenti estern u trasferimenti kapitali || -10 ||   ||   ||
V.III.1.2: Akkwiżizzjoni ta’ assi mhux
finanzjarji
 Bidliet fl-assi || Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
   ||   ||   ||   ||   ||
 NP || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponimenti ta’ assi mhux prodotti || 0 || B.101 || Bidliet fil-valur nett dovut għal bilanċ kurrenti estern u trasferimenti kapitali || -10
 NP.1 || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponimenti ta’ riżorsi naturali || 0 ||   ||   ||
 NP.2 || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponimenti ta’ kuntratti, kirjiet u liċenzji || 0 ||   ||   ||
 NP.3 || Xiri nieqes bejgħ ta’ avvjament finanzjarju u assi tal-kummerċjalizzazzjoni || 0 ||   ||   ||
 B.9 || Self nett lil ħaddieħor (+) / self nett mingħand ħaddieħor (-) || -10 ||   ||   ||
Tabella 8.16 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet
għall-bqija tad-dinja (kont tat-tranżazzjonijiet esterni) (ikompli.)
V.III.2: Kont finanzjarju
 Bidliet fl-assi || Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
 F || Akkwiżizzjonijiet netti ta’ assi finanzjarji || 47 || F || Akkwiżizzjonijiet netti ta’ assi finanzjarji || 57
 F.1 || Deheb monetarju u SDRs || 1 || F.1 || Deheb monetarju u SDRs ||
 F.11 || Deheb monetarju || 1 || F.11 || Deheb monetarju ||
 F.12 || SDRs || 0 || F.12 || SDRs || 0
 F.2 || Flus u depożiti || 11 || F.2 || Flus u depożiti || -2
 F.21 || Flus || 3 || F.21 || Flus || 1
 F.22 || Depożiti trasferibbli || 2 || F.22 || Depożiti trasferibbli || 0
 F.221 || Pożizzjonijiet inter-bankarji ||   || F.221 || Pożizzjonijiet inter-bankarji ||
 F.229 || Depożiti trasferibbli oħra || 2 || F.229 || Depożiti trasferibbli oħra ||
 F.29 || Depożiti oħra || 6 || F.29 || Depożiti oħra || -3
 F.3 || Titoli tad-dejn || 9 || F.3 || Titoli tad-dejn || 21
 F.31 || Perjodu ta’ żmien qasir || 2 || F.31 || Perjodu ta’ żmien qasir || 5
 F.32 || Perjodu ta’ żmien twil || 7 || F.32 || Perjodu ta’ żmien twil || 16
 F.4 || Self || 4 || F.4 || Self || 35
 F.41 || Perjodu ta’ żmien qasir || 3 || F.41 || Perjodu ta’ żmien qasir || 14
 F.42 || Perjodu ta’ żmien twil || 1 || F.42 || Perjodu ta’ żmien twil || 21
 F.5 || Ekwità u ishma tal-fond tal-investiment || 12 || F.5 || Ekwità u ishma tal-fond tal-investiment || 14
 F.51 || Ekwità || 12 || F.51 || Ekwità || 9
 F.511 || Ishma kkwotati || 10 || F.511 || Ishma kkwotati || 3
 F.512 || Ishma mhux ikkwotati || 2 || F.512 || Ishma mhux ikkwotati || 2
 F.519 || Ekwità oħra || 0 || F.519 || Ekwità oħra || 4
 F.52 || Ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 0 || F.52 || Ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 5
 F.521 || Ishma/unitajiet tal-fond tas-suq tal-flus || 0 || F.521 || Ishma/unitajiet tal-fond tas-suq tal-flus || 2
 F.522 || Ishma/unitajiet oħra tal-fond tal-investiment mhux tal-MMF || 0 || F.522 || Ishma/unitajiet oħra tal-fond tal-investiment mhux tal-MMF || 3
 F.6 || Assigurazzjoni, pensjoni u skemi ta’ garanzija standardizzata   || 0 || F.6 || Assigurazzjoni, pensjoni u skemi ta’ garanzija standardizzata   || 0
 F.61 || Riservi tekniċi tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja || 0 || F.61 || Riservi tekniċi tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja || 0
 F.62 || Assigurazzjoni tal-ħajja u intitolamenti għal annwalità || 0 || F.62 || Assigurazzjoni tal-ħajja u intitolamenti għal annwalità || 0
 F.63 || Intitolamenti għall-pensjoni || 0 || F.63 || Intitolamenti għall-pensjoni || 0
 F.64 || Klejm ta’ fond tal-pensjoni fuq meniġers tal-pensjoni || 0 || F.64 || Klejm ta’ fond tal-pensjoni fuq meniġers tal-pensjoni || 0
 F.65 || Intitolamenti għal benefiċċji mhux tal-pensjoni || 0 || F.65 || Intitolamenti għal benefiċċji mhux tal-pensjoni || 0
 F.66 || Dispożizzjonijiet għal sejħiet għal garanziji standardizzati   || 0 || F.66 || Dispożizzjonijiet għal sejħiet għal garanziji standardizzati   || 0
 F.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati || 0 || F.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati || 3
 F.71 || Derivattivi finanzjarji || 0 || F.71 || Derivattivi finanzjarji || 3
 F.711 || Opzjonijiet || 0 || F.711 || Opzjonijiet || 1
 F.712 || Forwards || 0 || F.712 || Forwards || 2
 F.72 || Opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati ||   || F.72 || Opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati ||
 F.8 || Kontijiet oħra riċevibbli / pagabbli || 10 || F.8 || Kontijiet oħra riċevibbli / pagabbli || -14
 F.81 || Kreditu u avvanzi tal-kummerċ || 8 || F.81 || Kreditu u avvanzi tal-kummerċ || -1
 F.89 || Kontijiet oħra riċevibbli / pagabbli minbarra kreditu u avvanzi kummerċjali || 2 || F.89 || Kontijiet oħra riċevibbli / pagabbli minbarra kreditu u avvanzi kummerċjali || -13
Tabella 8.16 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet
għall-bqija tad-dinja (kont tat-tranżazzjonijiet esterni) (ikompli)
V.III.3: Bidliet oħra fil-kontijiet tal-assi
V.III.3.1: Bidliet oħra fil-volum tal-kont
tal-assi
   || Flussi oħra ||   ||   ||   ||
 K.1 || Dieher ekonomiku tal-assi || 0 || K.1 || Dieher ekonomiku tal-assi || 0
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0
 AN.21 || Riżorsi naturali || 0 || AN.21 || Riżorsi naturali || 0
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji || 0 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji || 0
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni || 0 || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni || 0
 K.2 || Għajbien ekonomiku ta’ assi mhux prodotti || 0 || K.2 || Għajbien ekonomiku ta’ assi mhux prodotti || 0
 K.21 || Nuqqas fir-riżorsi naturali || 0 || K.21 || Nuqqas fir-riżorsi naturali || 0
 AN.21 || Riżorsi naturali || 0 || AN.21 || Riżorsi naturali || 0
 K.22 || Għajbien ekonomiku ieħor ta’ assi mhux prodotti || 0 || K.22 || Għajbien ekonomiku ieħor ta’ assi mhux prodotti || 0
 AN.21 || Riżorsi naturali || 0 || AN.21 || Riżorsi naturali || 0
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji || 0 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji || 0
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni || 0 || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni || 0
 K.3 || Telfiet katastrofiċi || 0 || K.3 || Telfiet katastrofiċi || 0
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0
 K.4 || Qbid mhux kumpensat || 0 || K.4 || Qbid mhux kumpensat || 0
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0
 AF || Assi finanzjarji || 0 || AF || Assi finanzjarji || 0
 K.5 || Bidliet oħra fil-volum , mhux ikklassifikati x’imkien ieħor || 0 || K.5 || Bidliet oħra fil-volum , mhux ikklassifikati x’imkien ieħor || 0
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0
 K.6 || Bidliet fil-klassifikazzjoni || 0 || K.6 || Bidliet fil-klassifikazzjoni || 0
 K.61 || Bidliet fil-klassifikazzjoni u l-istruttura tas-settur || 0 || K.61 || Bidliet fil-klassifikazzjoni u l-istruttura tas-settur || 0
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0
 K.62 || Bidliet fil-klassifikazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet || 0 || K.62 || Bidliet fil-klassifikazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet || 0
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0
   || Bidliet oħra totali fil-volum || 0 ||   || Bidliet oħra totali fil-volum || 0
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji || 0
 AN.11 || Assi fissi || 0 || AN.11 || Assi fissi || 0
 AN.12 || Inventarji || 0 || AN.12 || Inventarji || 0
 AN.13 || Oġġetti ta’ valur || 0 || AN.13 || Oġġetti ta’ valur || 0
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0
 AN.21 || Riżorsi naturali || 0 || AN.21 || Riżorsi naturali || 0
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji || 0 || AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji || 0
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni || 0 || AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni || 0
 AF || Assi finanzjarji || 0 || AF || Assi finanzjarji || 0
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 0 || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 0
 AF.2 || Flus u depożiti || 0 || AF.2 || Flus u depożiti || 0
 AF.3 || Titoli ta’ dejn || 0 || AF.3 || Titoli ta’ dejn || 0
 AF.4 || Self || 0 || AF.4 || Self || 0
 AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 0 || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 0
 AF.6 || Skemi standardizzati ta' assigurazzjoni, pensjoni u ta’ garanzija || 0 || AF.6 || Skemi standardizzati ta' Aassigurazzjoni,pensjoni u skemi ta’ garanzija || 0
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati || 0 || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokk għall-impjegati || 0
 AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra || 0 || AF.8 || Oġġetti oħra riċevibbli/pagabbli tal-kontijiet oħra || 0
   || Bidliet fil-valur nett dovut għal bidliet oħra fil-volum tal-assi || 0 ||   || Bidliet fil-valur nett dovut għal bidliet oħra fil-volum tal-assi || 0
Tabella 8.16 Sekwenza sħiħa ta’ kontijiet
għall-bqija tad-dinja (kont tat-tranżazzjonijiet esterni) (ikompli)
V.III.3: Bidliet oħra fil-kontijiet tal-assi
V.III.3.2: Kont tar-rivalutazzjoni
 Bidliet fl-assi || Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
 K.7 || Qligħ(+)/telf(-) nominali tal-parteċipazzjoni ||   || K.7 || Qligħ (+)/u telf (-) nominali tal-parteċipazzjoni ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 15
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 12
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   || AF.2 || Flus u depożiti || 0
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ tal-avvjament u tal-assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   || AF.3 || Titoli ta' dejn || 2
 AF || Assi finanzjarji || 7 || AF.4 || Self || 0
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 0 || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 1
 AF.2 || Flus u depożiti ||   || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati   || 0
 AF.3 || Titoli ta' dejn || 4 || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati || 0
 AF.4 || Self || 0 || AF.8 || Kontijiet oħra pagabbli || 0
 AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 3 ||   ||   ||
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati || 0 ||   ||   ||
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati || 0 ||   ||   ||
 AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || 0 ||   ||   ||
   ||   ||   || B.103 || Bidliet fil-valur nett dovut għal qligħ/telf nominali tal-parteċipazzjoni || 4
V.III.3.2.1: Kont tal-qligħ/telf newtrali
tal-parteċipazzjoni
 Bidliet fl-assi || Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
 K.71 || Qligħ(+)/telf(-) newtrali tal-parteċipazzjoni ||   || K.71 || Qligħ(+)/telf(-) newtrali tal-parteċipazzjoni ||
 AN.2 || Assi mhux prodottimhux finanzjarji ||   || AF || Assi finanzjarji || 22
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 16
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   || AF.2 || Flus u depożiti || 2
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   || AF.3 || Titoli ta' dejn || 2
 AF || Assi finanzjarji || 12 || AF.4 || Self || 0
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs ||   || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 0
 AF.2 || Flus u depożiti || 2 || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati   || 1
 AF.3 || Titoli ta' dejn || 3 || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati || 0
 AF.4 || Self || 1 || AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || 1
 AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 2 ||   ||   ||
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati || 1 ||   ||   ||
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati || 0 ||   ||   ||
 AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || 3 ||   ||   ||
   ||   ||   || B.1031 || Bidliet fil-valur nett dovut għal qligħ/telf newtrali tal-parteċipazzjoni ||   6
V.III.3.2.2: Kont tal-qligħ/telf reali
tal-parteċipazzjoni
 Bidliet fl-assi || Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
 K.71 || Qligħ(+)/telf(-) reali tal-parteċipazzjoni ||   || K.11 || Qligħ(+)/telf(-) reali tal-parteċipazzjoni ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   || AF || Assi finanzjarji || -7
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || -4
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   || AF.2 || Flus u depożiti || -2
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   || AF.3 || Titoli ta' dejn || 0
 AF || Assi finanzjarji || -5 || AF.4 || Self || 0
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 0 || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 1
 AF.2 || Flus u depożiti || -2 || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati   || -1
 AF.3 || Titoli ta' dejn || 1 || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati   || 0
 AF.4 || Self || -1 || AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || -1
 AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 1 ||   ||   ||
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati || -1 ||   ||   ||
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijie ta’ stokks għall-impjegati ||   ||   ||   ||
 AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || -3 ||   ||   ||
   ||   ||   || B.1032 || Bidliet fil-valur nett dovut għal qligħ/telf newtrali tal-parteċipazzjoni || -2
Tabella 8.16 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet
għall-bqija tad-dinja (kont tat-tranżazzjonijiet esterni) (ikompli)
V.IV: Kont tal-assi u l-obbligazzjonijiet
esterni
V.IV.1: Karta tal-bilanċ tal-ftuħ
 Assi || Obbligazzjonijiet u valur nett
 AN || Assi mhux finanzjarji || 0 || AF || Obbligazzjonijiet finanzjarji || 1 274
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji || 0 || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 770
 AN.21 || Riżorsi naturali || 0 || AF.2 || Flus u depożiti || 116
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji || 0 || AF.3 || Titoli ta' dejn || 77
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni || 0 || AF.4 || Self || 17
   ||   ||   || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment   || 203
 AF || Assi finanzjarji || 805 || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati   || 25
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs ||   || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati   || 7
 AF.2 || Flus u depożiti || 105 || AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || 59
 AF.3 || Titoli ta' dejn || 125 ||   ||   ||
 AF.4 || Self || 70 ||   ||   ||
 AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 345 ||   ||   ||
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati || 26 ||   ||   ||
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati || 0 ||   ||   ||
 AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || 134 ||   ||   ||
   ||   ||   || B.90 || Valur nett || -469
V.IV.2: Bidliet fil-karta tal-bilanċ
 Bidliet fl-assi || Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   || AF || Obbligazzjonijiet finanzjarji || 72
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 12
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   || AF.2 || Flus u depożiti || -2
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   || AF.3 || Titoli ta' dejn || 23
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   || AF.4 || Self || 35
   ||   ||   || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 15
 AF || Assi finanzjarji || 54 || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati   || 0
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 1 || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati   || 3
 AF.2 || Flus u depożiti || 11 || AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || -14
 AF.3 || Titoli ta' dejn || 13 ||   ||   ||
 AF.4 || Self || 4 ||   ||   ||
 AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment || 15 ||   ||   ||
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati || 0 ||   ||   ||
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati || 0 ||   ||   ||
 AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || 10 ||   ||   ||
   ||   ||   || B.10 || Bidliet fil-valur nett Dovuti għal: || -6
   ||   ||   || B.101 || Bilanċ kurrenti estern u trasferimenti kapitali || -10
   ||   ||   || B.102 || Bidliet oħra fil-volum tal-assi || 0
   ||   ||   || B.103 || Qligħ/telf nominali tal-parteċipazzjoni || 4
   ||   ||   || B.1031 || Qligħ/telf newtrali tal-parteċipazzjoni || 6
   ||   ||   || B.1032 || Qligħ/telf reali tal-parteċipazzjoni || -2
V.IV.3: Karta tal-bilanċ tal-għeluq
 Assi || Obbligazzjonijiet u valur nett
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   || AF || Obbligazzjonijiet finanzjarji || 1 346
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   || AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 782
 AN.21 || Riżorsi naturali ||   || AF.2 || Flus u depożiti || 114
 AN.22 || Kuntratti, kirjiet u liċenzji ||   || AF.3 || Titoli ta' dejn || 100
 AN.23 || Xiri nieqes bejgħ ta' avvjament u assi tal-kummerċjalizzazzjoni ||   || AF.4 || Self || 52
   ||   ||   || AF.5 || Ekwità u ishma/unitajiet tal-fond tal-investiment   || 218
 AF || Assi finanzjarji || 859 || AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati   || 25
 AF.1 || Deheb monetarju u SDRs || 1 || AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati   || 10
 AF.2 || Flus u depożiti || 116 || AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || 45
 AF.3 || Titoli ta' dejn || 138 ||   ||   ||
 AF.4 || Self || 74 ||   ||   ||
 AF.5 || Ekwità u ishma tal-fond tal-investiment || 360 ||   ||   ||
 AF.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati || 26 ||   ||   ||
 AF.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks għall-impjegati ||   ||   ||   ||
 AF.8 || Kontijiet oħra riċevibbli || 144 ||   ||   ||
   ||   ||   || B.90 || Valur nett || -475
KONT TAL-OĠĠETTI U S-SERVIZZI (0)
8.78       L-iskop tal-kont tal-oġġetti u
s-servizzi hu li juri, skont il-grupp tal-prodotti u għall-ekonomija totali, il-provvista
tal-prodotti u l-użi tagħhom. Il-kont mhuwiex parti mis-sekwenza tal-kontijiet,
iżda iżjed identità ta’ tisħiħ bejn il-provvista u l-użu tal-prodotti
fl-ekonomija. Jirrappreżenta f’livell aggregat it-tqabbil tal-provvista u l-użu
ta’ prodotti fir-ringieli tal-provvista u t-tabelli tal-użu.
8.79       Għaldaqstant juri, skont
il-grupp tal-prodotti u għall-ekonomija totali, ir-riżorsi (produzzjoni u
importazzjonijiet) u l-użi tal-oġġetti u s-servizzi (konsum intermedjarji,
konsum finali, formazzjoni ta’ kapital fiss gross, bidliet fl-inventarji,
akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponimenti tal-oġġetti ta' valur,
esportazzjonijiet).
8.80       Meta wieħed iqis il-mod ta’ kif
tiġi valutata l-produzzjoni skont il-prezzijiet bażiċi u l-użi tal-prezzijiet
tax-xerrejja, it-taxxi (nieqes is-sussidji) fuq il-prodotti għandhom jiġu
inklużi fit-taqsima tar-riżorsi.
8.81       L-użi huma rreġistrati fuq
in-naħa tal-lemin tal-kont tal-oġġetti u s-servizzi u r-riżorsi fuq in-naħa
tax-xellug, jiġifieri fuq in-naħa opposta minn dik użata fil-kontijiet kurrenti
għas-setturi istituzzjonali, għax il-flussi tal-prodotti huma l-kontrapartijiet
tal-flussi monetarji.
8.82       Il-kont tal-oġġetti u
s-servizzi bħala definizzjoni jibbilanċja u għaldaqstant m’għandux entrata
saldatorja.
Tabella 8.17 Kont 0: Kont tal-oġġetti u
s-servizzi
 Riżorsi || Użi
 P.1 || Produzzjoni || 3 604 || P.2 || Konsum intermedjat || 1 883
 P.11 || Produzzjoni tas-suq || 3 077 || P.3 || Nefqa tal-konsum finali || 1 399
 P.12 || Produzzjoni għall-użu proprju finali || 147 || P.31 || Nefqa tal-konsum individwali || 1 230
 P.13 || Produzzjoni mhux tas-suq || 380 || P.32 || Nefqa tal-konsum kollettiv || 169
 D.21 || Taxxi fuq il-prodotti || 141 || P.5g || Formazzjoni tal-kapital gross || 414
 D.31 || Sussidji fuq il-prodotti || -8 || P.511 || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponimenti ta’ assi fissi   || 359
 P.7 || Importazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi || 499 || P.5111 || Akkwiżizzjonijiet ta’ assi fissi ġodda || 358
 P.71 || Importazzjonijiet tal-oġġetti || 392 || P.5112 || Akkwiżizzjonijiet ta’ assi fissi eżistenti   || 9
 P.72 || Importazzjonijiet tas-servizzi || 107 || P.5113 || Disponimenti ta’ assi fissi eżistenti   || -8
   ||   ||   || P.512 || Spejjeż tat-trasferiment tal-proprjetà ta’ assi mhux prodotti   || 17
   ||   ||   || P.52 || Bidla fl-inventarji || 28
   ||   ||   || P.53 || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponimenti tal-oġġetti ta’ valur || 10
   ||   ||   || P.6 || Esportazzjonijiet ta’ oġġetti u servizzi || 540
   ||   ||   || P.61 || Esportazzjonijiet tal-oġġetti || 462
   ||   ||   || P.62 || Esportazzjonijiet tas-servizzi || 78
KONTIJIET EKONOMIĊI INTEGRATI
8.83       Il-kontijiet ekonomiċi
integrati jagħtu ħarsa ġenerali konċiża tal-kontijiet tal-ekonomija: kontijiet
kurrenti, kontijiet tal-akkumulazzjoni u karti tal-bilanċ.
Iġibu flimkien fl-istess tabella l-kontijiet
tas-setturi istituzzjonali kollha, l-ekonomija totali u l-bqija tad-dinja, u
jibbilanċjaw il-flussi kollha u l-assi u l-obbligazzjonijiet kollha.
Jippermettu wkoll li l-aggregati jinqraw direttament.
8.84       Fit-tabella tal-kontijiet
ekonomiċi integrati, l-użi, l-assi u l-bidliet fl-assi huma rreġistrati fuq
in-naħa tax-xellug, filwaqt li r-riżorsi, l-obbligazzjonijiet, il-bidliet fl-obbligazzjonijiet
u l-valur nett huma rreġistrati fuq in-naħa tal-lemin.
8.85       Sabiex it-tabella tkun tista’
tinqara filwaqt li tagħti stampa tal-proċess ekonomiku sħiħ, il-livelli
tal-aggregazzjoni użati huma l-ogħla kompatibbli ma’ ftehim tal-istruttura
tas-sistema.
8.86       Il-kolonni fit-tabella jirrappreżentaw
is-setturi istituzzjonali, jiġifieri: korporazzjonijiet mhux finanzjarji, amministrazzjoni
pubblika, istituzzjonijiet mhux ta' profitt li jservu l-unitajiet domestiċi, u
unitajiet domestiċi. Hemm ukoll kolonna għall-ekonomija totali, kolonna għall-bqija
tad-dinja, u kolonna li tibbilanċja l-użi u r–riżorsi tal-oġġetti u s-servizzi.
8.87       Ir-ringieli fit-tabella jirrappreżentaw
id-diversi kategoriji ta’ tranżazzjonijiet, assi u obbligazzjonijiet, entrati
saldatorji u ċerti aggregati
Tabella 8.18 Kontijiet ekonomiċi integrati
Kontijiet kurrenti
 Użi ||   ||
   ||   ||   ||   || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
 Kontijiet || Total || Oġġetti u servizzi (res) ||       Bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u stokks tal-flussi u entrati saldatorji oħra
 1. Kont tal-produzzjoni / estern tal-oġġetti u s-servizzi || 499 || 499 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || P.7 || Importazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi
 540 ||   || 540 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || P.6 || Esportazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi
 3 604 || 3 604 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || P.1 || Produzzjoni
 1 883 ||   ||   || 1 883 || 17 || 115 || 222 || 52 || 1 477 || P.2 || Konsum intermedjat
 133 || 133 ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.21-D.31 || Taxxi nieqes is-sussidji fuq il-prodotti
 1 854 ||   ||   || 1 854 || 15 || 155 || 126 || 94 || 1 331 || B.1g/B.1*g || Valur miżjud, prodott gross/gross domestiku
 222 ||   ||   || 222 || 3 || 23 || 27 || 12 || 157 || P.51c || Konsum tal-kapital fiss
 1 632 ||   ||   || 1 632 || 12 || 132 || 99 || 82 || 1 174 || B.1n/B.1*n || Valur miżjud, prodott nett/nett domestiku
 -41 ||   || -41 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.11 || Bilanċ estern tal-oġġetti u s-servizzi
 II.1.1. Kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu || 1150 ||   ||   || 1150 || 11 || 11 || 98 || 44 || 986 || D.1 || Kumpens tal-impjegati
 191 ||   || 0 || 191 ||   ||   ||   ||   ||   || D.2-D.3 || Taxxi nieqes sussidji fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet
 133 ||   || 0 || 133 ||   ||   ||   ||   ||   || D.21-D.31 || Taxxi nieqes sussidji fuq il-prodotti
 58 ||   || 0 || 58 || 1 || -1 || 1 || 4 || 53 || D.29-D.39 || Taxxi oħra nieqes sussidji fuq il-produzzjoni
 452 ||   ||   || 452 || 3 || 84 || 27 || 46 || 292 || B.2g || Eċċess operattiv, gross
 61 ||   ||   || 61 ||   || 61 ||   ||   ||   || B.3g || Introjtu imħallat, gross
 238 ||   ||   || 238 || 0 || 69 || 0 || 34 || 135 || B.2n || Eċċess operattiv, nett
 53 ||   ||   || 53 ||   || 53 ||   ||   ||   || B.3n || Introjtu imħallat, nett
 II.1.2 Kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju || 435 ||   || 44 || 391 || 6 || 41 || 42 || 168 || 134 || D.4 || Introjtu fuq il-proprjetà
 1 864 ||   ||   || 1 864 || 4 || 1 381 || 198 || 27 || 254 || B.5g/B.5*g || Bilanċ ta’ introjtu primarju, introjtu gross/nazzjonali, gross
 1 642 ||   ||   || 1 642 || 1 || 1 358 || 171 || 15 || 97 || B.5n/B.5*n || Bilanċ ta’ introjtu primarju, introjtu nett/nazzjonali, nett
 II.2 Kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu || 213 ||   || 1 || 212 || 0 || 178 || 0 || 10 || 24 || D.5 || Taxxi kurrenti fuq l-introjtu, il-ġid eċċ.
 333 ||   || 0 || 333 ||   || 333 ||   ||   ||   || D.61 || Kontribuzzjonijiet soċjali netti
 384 ||   || 0 || 384 || 5 || 0 || 112 || 205 || 62 || D.62 || Benefiċċji soċjali minbarra trasferimenti mhux finanzjarji)
 299 ||   || 16 || 283 || 2 || 71 || 136 || 62 || 12 || D.7 || Trasferimenti kurrenti oħra
 1 826 ||   ||   || 1 826 || 37 || 1 219 || 317 || 25 || 228 || B.6g || Introjtu disponibbli, gross
 1 604 ||   ||   || 1 604 || 34 || 1 196 || 290 || 13 || 71 || B.6n || Introjtu disponibbli, nett
 II.3 Kont tad-distribuzzjoni mill-ġdid tal-introjtu mhux finanzjarju || 215 ||   ||   || 215 || 31 ||   || 184 ||   ||   || D.63 || Trasferimenti soċjali mhux finanzjarji
 1 826 ||   ||   || 1 826 || 6 || 1 434 || 133 || 25 || 228 || B.7g || Introjtu disponibbli aġġustat, gross
 1 604 ||   ||   || 1 604 || 3 || 1 411 || 106 || 13 || 71 || B.7n || Introjtu disponibbli aġġustat, nett
 II.4 Kont tal-użu tal-introjtu ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.6g || Introjtu disponibbli, gross
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.6n || Introjtu disponibbli, nett
 1 399 ||   ||   || 1 399 || 1 || 1 230 || 168 ||   ||   || P.4 || Konsum finali attwali
 1 399 ||   ||   || 1 399 || 32 || 1 015 || 352 ||   ||   || P.3 || Nefqa tal-konsum finali
 11 ||   || 0 || 11 || 0 ||   || 0 || 11 || 0 || D.8 || Aġġustament għall-bidla fl-intitolamenti għall-pensjoni
 427 ||   ||   || 427 || 5 || 215 || -35 || 14 || 228 || B.8g || Tfaddil, gross
 205 ||   ||   || 205 || 2 || 192 || -62 || 2 || 71 || B.8n || Tfaddil, nett
 -13 ||   || -13 ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.12 || Bilanċ estern kurrenti
Tabella 8.18 Kontijiet ekonomiċi integrati
Kontijiet kurrenti (ikomplu)
 Riżorsi
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u stokks tal-flussi u entrati saldatorji oħra || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali ||     Bqija tad-dinja || Oġġetti u servizzi (użi) || Total || Kontijiet
 P.7 || Importazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 499 ||   || 499 || I. Kont tal-produzzjoni / estern tal-oġġetti u s-servizzi
 P.6 || Esportazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 540 || 540
 P.1 || Produzzjoni || 2 808 || 146 || 348 || 270 || 32 || 3 604 ||   ||   || 3 604
 P.2 || Konsum intermedjat ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 1 883 || 1 883
 D.21-D.31 || Taxxi nieqes is-sussidji fuq il-prodotti ||   ||   ||   ||   ||   || 133 ||   ||   || 133
 B.1g/B.1*g || Valur miżjud, prodott gross/gross domestiku || 1 331 || 94 || 126 || 155 || 15 || 1 854 ||   ||   || 1 854 || II.1.1. Kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu     __________ II.1.2 Kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju
 P.51c || Konsum tal-kapital fiss || 157 || 12 || 27 || 23 || 3 || 222 ||   ||   || 222
 B.1n/B.1*n || Valur miżjud, prodott nett/nett domestiku || 1 174 || 82 || 99 || 132 || 12 || 1 632 ||   ||   || 1 632
 B.11 || Bilanċ estern tal-oġġetti u s-servizzi ||   ||   ||   ||   ||   ||   || -41 ||   || -41
 D.1 || Kumpens tal-impjegati ||   ||   ||   || 1 154 ||   || 1 154 || 2 ||   || 1 156
 D.2-D.3 || Taxxi nieqes sussidji fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet ||   ||   || 191 ||   ||   || 191 || 0 ||   || 191
 D.21-D.31 || Taxxi nieqes sussidji fuq il-prodotti ||   ||   || 133 ||   ||   || 133 || 0 ||   || 133
 D.29-D.39 || Taxxi oħra nieqes sussidji fuq il-produzzjoni ||   ||   || 58 ||   ||   || 58 || 0 ||   || 58
 B.2g || Eċċess operattiv, gross || 292 || 46 || 27 || 84 || 3 || 452 ||   ||   || 452
 B.3g || Introjtu imħallat, gross ||   ||   ||   || 61 ||   || 61 ||   ||   || 61
 B.2n || Eċċess operattiv, nett || 135 || 34 || 0 || 69 || 0 || 238 ||   ||   || 238
 B.3n || Introjtu imħallat, nett ||   ||   ||   || 53 ||   || 53 ||   ||   || 53
 D.4 || Introjtu fuq il-proprjetà || 96 || 149 || 22 || 123 || 7 || 397 || 38 ||   || 435
 B.5g || Bilanċ ta’ introjtu primarju, introjtu gross/nazzjonali gross || 254 || 27 || 198 || 1 381 || 4 || 1 864 ||   ||   || 1 864 || II.2 Kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu
 B.5n/B.5*n || Bilanċ ta’ introjtu primarju, introjtu nett/nazzjonali, nett || 97 || 15 || 171 || 1 358 || 1 || 1 642 ||   ||   || 1 642
 D.5 || Taxxi kurrenti fuq l-introjtu, il-ġid eċċ. ||   ||   || 213 ||   ||   || 213 || 0 ||   || 213
 D.61 || Kontribuzzjonijiet soċjali netti || 66 || 213 || 50 || 0 || 4 || 333 || 0 ||   || 333
 D.62 || Benefiċċji soċjali minbarra trasferimenti mhux finanzjarji ||   ||   ||   || 384 ||   || 384 || 0 ||   || 384
 D.7 || Trasferimenti kurrenti oħra || 6 || 62 || 104 || 36 || 36 || 244 || 55 ||   || 299
 B.6g || Introjtu disponibbli, gross || 228 || 25 || 317 || 1 219 || 37 || 1 826 ||   ||   || 1 826 || II.3 Kont tad-distribuzzjoni mill-ġdid tal-introjtu mhux finanzjarju
 B.6n || Introjtu disponibbli, nett || 71 || 13 || 290 || 1 196 || 34 || 1 604 ||   ||   || 1 604
 D.63 || Trasferimenti soċjali mhux finanzjarji ||   ||   ||   || 215 ||   || 215 ||   ||   || 215
 B.7g || Introjtu disponibbli aġġustat, gross || 228 || 25 || 133 || 1 434 || 6 || 1 826 ||   ||   || 1 826 || II.4 Kont tal-użu tal-introjtu
 B.7n || Introjtu disponibbli aġġustat, nett || 71 || 13 || 106 || 1 411 || 3 || 1 604 ||   ||   || 1 604
 B.6g || Introjtu disponibbli, gross || 228 || 25 || 317 || 1 219 || 37 || 1 826 ||   ||   || 1 826
 B.6n || Introjtu disponibbli, nett || 71 || 13 || 290 || 1 196 || 34 || 1 604 ||   ||   || 1 604
 P.4 || Konsum finali attwali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 1 399 || 1 399
 P.3 || Nefqa tal-konsum finali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 1 399 || 1 399
 D.8 || Aġġustament għall-bidla fl-intitolamenti għall-pensjoni ||   ||   ||   || 11 ||   || 11 || 0 ||   || 11
 B.8g || Tfaddil, gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.8n || Tfaddil, nett ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 B.12 || Bilanċ estern kurrenti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Tabella 8.18 Kontijiet ekonomiċi integrati
Kontijiet tal-akkumulazzjoni
 Tibdil fl-assi
   ||   ||   ||   || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
 Kontijiet || Total || Oġġetti u servizzi (res) ||       Il-bqija tad-dinja || L-ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Gvern ġenerali || Korporazzonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u stokks tal-flussi oħra u entrati saldatorji
 IIII.1.1 Bidla fil-valur nett minħabba kont ta' tfaddil u trasferiment ta' kapital ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.8 || Tfaddil, nett
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.12 || Bilanċ estern kurrenti
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.9r || Trasferimenti tal-kapital, riċevibbli
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || D.9p || Trasferimenti tal-kapital, pagabbli (-)
 192 ||   || -29 || 221 || 20 || 236 || -81 || -16 || 62 || B.101 || Bidliet fil-valur nett dovuti għal tfaddil u trasferimenti kapitali
 III.1.2 Kont tal-akwiżizzjoni tal-assi mhux finanzjarji || 414 ||   ||   || 414 || 5 || 55 || 38 || 8 || 308 || P.5g || Formazzjoni tal-kapital gross
 -222 ||   ||   || -222 || -3 || -23 || -27 || -12 || -157 || P.51c || Bidliet fl-assi
 28 ||   ||   || 28 || 0 || 2 || 0 || 0 || 26 || P.52 ||
 10 ||   ||   || 10 || 0 || 5 || 3 || 0 || 2 || P.53 || Kontijiet
 0 ||   || 0 || 0 || 1 || 4 || 2 || 0 || -7 || NP || IIII.1.1 Bidla fil-valur nett dovut għal kont tat-tfaddil u t-trasferiment kapitali
 0 ||   || -10 || 10 || -4 || 174 || -103 || -1 || -56 || B.9 ||
 III.2 Kont finanzjarju || 483 ||   || 47 || 436 || 2 || 189 || -10 || 172 || 83 || F   || Akwiżizzjoni netta ta’ assi finanzjarji
 0 ||   || 1 || -1 ||   ||   || 0 || -1 ||   || F.1 || Deheb monetarju u SDRs
 100 ||   || 11 || 89 || 2 || 64 || -26 || 10 || 39 || F.2 || Flus u depożiti
 95 ||   || 9 || 86 || -1 || 10 || 4 || 66 || 7 || F.3 || Titoli tad-dejn
 82 ||   || 4 || 78 || 0 || 3 || 3 || 53 || 19 || F.4 || Self
 119 ||   || 12 || 107 || 0 || 66 || 3 || 28 || 10 || F.5 || Ekwità u ishma tal-fondi tal-investiment
 48 ||   || 0 || 48 || 0 || 39 || 1 || 7 || 1 || F.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati
 14 ||   || 0 || 14 || 0 || 3 || 0 || 8 || 3 || F.7 || Derivattivi finanzjarju u opzjonijiet tal-istokk għall-impjegati
 25 ||   || 10 || 15 || 1 || 4 || 5 || 1 || 4 || F.8 || Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli
 III.3.1 Bidliet oħra fil-volum tal-kont tal-assi || 33 ||   ||   || 33 || 0 || 0 || 7 || 0 || 26 || K.1 || Dieher ekonomiku tal-assi
 -11 ||   ||   || -11 || 0 || 0 || -2 ||   || -9 || K.2 || Għajbien ekonomiku ta’ assi mhux prodotti
 -11 ||   ||   || -11 || 0 || 0 || -6 || 0 || -5 || K.3 || Telfiet katastrofiċi
 0 ||   ||   || 0 || 0 || 0 || 5 || 0 || -5 || K.4 || Qbid mhux ikkumpensat
 2 ||   ||   || 2 || 0 || 2 || 0 || 1 || 1 || K.5 || Bidliet oħra fil-volum , mhux ikklassifikati x’imkien ieħor
 0 ||   ||   || 0 || 0 || 0 || -4 || -2 || 6 || K.6 || Bidliet fil-klassifikazzjoni
 13 ||   ||   || 13 || 0 || 0 || 0 || -1 || 14 ||   || Bidliet oħra fil-volum, total
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || Li minnhom
 -7 ||   ||   || -7 || 0 || 0 || -3 || -2 || -2 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 17 ||   ||   || 17 || 0 || 0 || 3 || 0 || 14 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 3 ||   ||   || 3 || 0 || 0 || 0 || 1 || 2 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.102 || Bidliet fil-valur nett dovuti għal bidliet oħra fil-volum tal-assi
 III.3.2 Kont ta’ rivalutazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || K.7 || Qligħ/telf nominali tal-parteċipazzjoni
 280 ||   ||   || 280 || 8 || 80 || 44 || 4 || 144 || AN || Assi mhux finanzjarji
 126 ||   ||   || 126 || 5 || 35 || 21 || 2 || 63 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 154 ||   || 0 || 154 || 3 || 45 || 23 || 2 || 81 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 91 ||   || 7 || 84 || 2 || 16 || 1 || 57 || 8 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.103 || Bidliet fil-valur nett dovuti għal qligħ (+)/telf (-) nominali fil-parteċipazzjoni
Tabella 8.18 Kontijiet ekonomiċi integrati
Kontijiet tal-akkumulazzjoni (ikomplu)
 Bidliet fl-obbligazzjonijiet u l-valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u stokks tal-flussi u entrati saldatorji oħra || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali ||       Il-bqija tad-dinja || Oġġetti u servizzi (użi) || Total || Kontijiet
 B.8n || Tfaddil, nett || 71 || 2 || -62 || 192 || 2 || 205 ||   ||   || 205 || II.1.1 Bidla fil-valur nett dovut għal kont tat-tfaddil u t-trasferimenti kapitali
 B.12 || Bilanċ estern kurrenti ||   ||   ||   ||   ||   ||   || -13 ||   || -13
 D.9r || Trasferimenti tal-kapital, riċevibbli || 33 || 0 || 6 || 23 || 0 || 62 || 4 ||   || 66
 D.9p || Trasferimenti tal-kapital, pagabbli (-) || -16 || -7 || -34 || -5 || -3 || -65 || -1 ||   || -66
 B.101 || Bidliet fil-valur nett dovuti għal tfaddil u trasferimenti kapitali || 88 || -5 || -90 || 210 || -1 || 202 || -10 ||   || 192 || II.1.2 Kont ta' akkwiżizzjoni tal-assi mhux finanzjarji
 P.5g || Formazzjoni tal-kapital gross ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 414 || 414
 P.51c || Konsum tal-kapital fiss (-) ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || -222 ||
 P.52 || Bidliet fl-inventarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 28 || 28
 P.53 || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponimenti tal-oġġetti ta’ valur ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 10 || 10
 NP || Akkwiżizzjonijiet nieqes id-disponimenti ta’ assi mhux prodotti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || 0 ||
 B.9 || Self nett lil ħaddieħor (+)/self nett mingħand ħaddieħor(-) || -56 || -1 || -103 || 174 || -4 || 10 || -10 ||   || 0 || III.2 Kont finanzjarju
   F || Ksib nett tal-obbligazzjonijiet ||   139 ||   173 ||   93 ||   15 ||   6 ||   426 ||   57 ||   ||   483
 F.1 || Deheb monetarju u SDRs ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 F.2 || Flus u depożiti ||   || 65 || 37 ||   ||   || 102 || -2 ||   || 100
 F.3 || Titoli tad-dejn || 6 || 30 || 38 || 0 || 0 || 74 || 21 ||   || 95
 F.4 || Self || 21 || 0 || 9 || 11 || 6 || 47 || 35 ||   || 82
 F.5 || Ekwità u ishma tal-fondi tal-investiment || 83 || 22 ||   ||   ||   || 105 || 14 ||   || 119
 F.6 || Skemi ta' assigurazzjoni, pensjonijiet u garanziji standardizzati ||   || 48 || 0 ||   ||   || 48 || 0 ||   || 48
 F.7 || Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet tal-istokk għall-impjegati || 3 || 8 || 0 || 0 || 0 || 11 || 3 ||   || 14
 F.8 || Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli || 26 ||   || 9 || 4 ||   || 39 || -14 ||   || 25
 K.1 || Dieher ekonomiku tal-assi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || II.3.1 Bidliet oħra fil-volum tal-kont tal-assi
 K.2 || Għajbien ekonomiku ta’ assi mhux prodotti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 K.3 || Telfiet katastrofiċi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 K.4 || Qbid mhux ikkumpensat ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 K.5 || Bidliet oħra fil-volum, mhux ikklassifikati x’imkien ieħor || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 || 1 ||   ||   || 1
 K.6 || Bidliet fil-klassifikazzjoni || 0 || 0 || 2 || 0 || 0 || 2 ||   ||   || 2
   || Bidliet oħra totali fil-volum || 0 || 0 || 2 || 1 || 0 || 3 ||   ||   || 3
   || Li minnhom ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 0 || 0 || 2 || 1 || 0 || 3 ||   ||   || 3
 B.102 || Bidliet fil-valur nett dovuti għal bidliet oħra fil-volum tal-assi || 14 || -1 || -2 || -1 || 0 || 10 ||   ||   || 10
 K.7 || Qligħ/telf nominali tal-parteċipazzjoni ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || II.3.2 Kont ta’ rivalutazzjoni
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 18 || 51 || 7 || 0 || 0 || 76 || 15 ||   || 91
 B.103 || Bidliet fil-valur nett dovuti għal qligħ (+)/telf (-) nominali fil-parteċipazzjoni || 134 || 10 || 38 || 96 || 10 || 288 || 4 ||   || 292
Tabella 8.18 Kontijiet ekonomiċi integrati
Karti tal-Bilanċ
Assi
   ||   ||   ||   || S.1 || S.15 || S.14 || S.13 || S.12 || S.11 ||   ||
 Kontijiet || Total || Oġġetti u servizzi (res) || Bqija tad-dinja || Ekonomija totali || NPISHs || Unitajiet domestiċi || Amministrazzjoni pubblika || Korporazzjonijiet finanzjarji || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji ||   || Tranżazzjonijiet u stokks tal-flussi u entrati saldatorji oħra
 IV.1 Karta tal-bilanċ tal-ftuħ || 4 621 ||   ||   || 4 621 || 159 || 1 429 || 789 || 93 || 2 151 || AN || Assi mhux finanzjarji
 2 818 ||   ||   || 2 818 || 124 || 856 || 497 || 67 || 1 274 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 1 803 ||   ||   || 1 803 || 35 || 573 || 292 || 26 || 877 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 9 036 ||   || 805 || 8 231 || 172 || 3 260 || 396 || 3 421 || 982 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.90 || Valur nett
 IV.2 Bidliet fil-karta tal-bilanċ ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || Bidliet totali fl-assi
 480 ||   ||   || 480 || 11 || 115 || 57 || -4 || 301 || AN || Assi mhux finanzjarji
 294 ||   ||   || 294 || 7 || 67 || 29 || -4 || 195 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 186 ||   ||   || 186 || 4 || 48 || 28 || 0 || 106 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 577 ||   || 54 || 523 || 4 || 205 || -9 || 230 || 93 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.10 || Bidliet fil-valur nett, totali
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.101 || Tfaddil u trasferimenti kapitali
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.102 || Bidliet oħra fil-volum tal-assi
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.103 || Qligħ(+)/telf(-) nominali tal-parteċipazzjoni
 IV.3 Karta tal-bilanċ tal-għeluq || 5 101 ||   ||   || 5 101 || 170 || 1 544 || 846 || 89 || 2 452 || AN || Assi mhux finanzjarji
 3 112 ||   ||   || 3 112 || 131 || 923 || 526 || 63 || 1 469 || AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji
 1 989 ||   ||   || 1 989 || 39 || 621 || 320 || 26 || 983 || AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji
 9 613 ||   || 859 || 8 754 || 176 || 3 465 || 387 || 3 651 || 1 075 || AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji
   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || B.90 || Valur nett
Obbligazzjonijiet u
valur nett
   ||   || S.11 || S.12 || S.13 || S.14 || S.15 || S.1 ||   ||   ||   ||
   || Tranżazzjonijiet u stokks tal-flussi u entrati saldatorji oħra || Korporazzjonijiet mhux finanzjarji || Korporazzjonijiet finanzjarji || Amministrazzjoni pubblika || Unitajiet domestiċi || NPISHs || Ekonomija totali || Bqija tad-dinja || Oġġetti u servizzi (użi) || Total || Kontijiet
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || IV.1 Karta tal-bilanċ tal-ftuħ
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 3 221 || 3 544 || 687 || 189 || 121 || 7 762 || 1 274 ||   || 9 036
 B.90 || Valur nett || -88 || -30 || 498 || 4 500 || 210 || 5 090 || -469 ||   || 4 621
   || Bidliet totali fl-assi ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || IV.2 Bidliet fil-karta tal-bilanċ
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 157 || 224 || 102 || 16 || 6 || 505 || 72 ||   || 577
 B.10 || Bidliet fil-valur nett, totali || 237 || 4 || -54 || 304 || 9 || 500 || -6 ||   || 494
 B.101 || Tfaddil u trasferimenti kapitali || 88 || -5 || -90 || 210 || -1 || 202 || -10 ||   || 192
 B.102 || Bidliet oħra fil-volum tal-assi || 14 || -1 || -2 || -1 || 0 || 10 ||   ||   || 10
 B.103 || Qligħ(+)/telf(-) nominali tal-parteċipazzjoni || 134 || 10 || 38 || 96 || 10 || 288 || 4 ||   || 292
 AN || Assi mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || IV.3 Karta tal-bilanċ tal-għeluq
 AN.1 || Assi prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AN.2 || Assi mhux prodotti mhux finanzjarji ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 AF || Assi/obbligazzjonijiet finanzjarji || 3 378 || 3 768 || 789 || 205 || 127 || 8 267 || 1 346 ||   || 9 613
 B.90 || Valur nett || 149 || -26 || 444 || 4 804 || 219 || 5 590 || -475 ||   || 5 115
AGGREGATI
8.88       L-aggregati huma l-indikaturi
sommarji tar-riżultat tal-attività tal-ekonomija totali u l-fatturi ewlenin
għal skopijiet ta’ analiżi makro-ekonomika u tqabbil fuq iż-żmien u l-ispazju.
PRODOTT GROSS DOMESTIKU BIL-PREZZIJIET
TAS-SUQ (PDG)
8.89       Il-prodott domestiku gross
bil-prezzijiet tas-suq hu r-riżultat finali tal-attività tal-produzzjoni
tal-unitajiet ta’ produtturi residenti. Jista’ jiġi definit bi tliet metodi:
(a)     approċċ tal-produzzjoni: il-PDG hu
s-somma tal-valur gross miżjud tad-diversi setturi istituzzjonali jew
id-diversi industriji flimkien mat-taxxi u bi tnaqqis tas-sussidji fuq
il-prodotti (li mhumiex allokati għal setturi u industriji). Hu wkoll l-entrata
saldatorja fil-kont tal-produzzjoni tal-ekonomija totali.
(b)     approċċ tan-nefqa: il-PDG hu s-somma
tal-użi finali tal-oġġetti u s-servizzi minn unitajiet istituzzjonali residenti
(konsum finali u formazzjoni kapitali tal-gross), flimkien
mal-esportazzjonijiet u bi tnaqqis tal-importazzjonijiet tal-oġġetti u
s-servizzi.
(c)     approċċ tal-introjtu: il-PDG hu s-somma
tal-użi tal-kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu tal-ekonomija kollha (kumpens
ta' impjegati, taxxi fuq il-produzzjoni u importazzjonijiet bi tnaqqis
tas-sussidji, eċċess operattiv gross u introjtu imħallat tal-ekonomija totali).
8.90       Bit-tnaqqis tal-konsum ta’
kapital fiss mill-PDG, niksbu l-prodott domestiku nett bil-prezzijiet tas-suq (PDN).
EĊĊESS OPERATTIV TAL-EKONOMIJA TOTALI
8.91       L-eċċess operattiv gross (jew
nett) tal-ekonomija totali hu s-somma tal-eċċessi operattivi grossi (jew netti)
tad-diversi industriji jew id-diversi setturi istituzzjonali.
INTROJTU IMĦALLAT TAL-EKONOMIJA TOTALI
8.92       L-introjtu imħallat gross (jew
nett) tal-ekonomija totali hu identiku bħall-introjtu imħallat gross (jew nett)
tas-settur tal-unitajiet domestiċi.
INTROJTU IMPRENDITORJALI TAL-EKONOMIJA
TOTALI
8.93       L-introjtu imprenditorjali
gross (jew nett) tal-ekonomija totali hu s-somma tal-introjtu imprenditorjali
gross (jew nett) tad-diversi setturi.
INTROJTU NAZZJONALI (BIL-PREZZIJIET TAS-SUQ)
8.94       L-introjtu nazzjonali gross (jew
nett) (bil-prezzijiet tas-suq) jirrappreżenta l-introjtu primarju totali
riċevibbli minn unitajiet istituzzjonali residenti: kumpens ta’ impjegati,
taxxi fuq il-produzzjoni u importazzjonijiet nieqes sussidji, introjtu fuq
il-proprjetà (riċevibbli nieqes pagabbli), eċċess operattiv (gross jew nett) u introjtu
imħallat (gross jew nett).
L-introjtu nazzjonali gross (bil-prezzijiet
tas-suq) hu daqs il-PDG bi tnaqqis tal-introjtu primarju pagabbli minn unitajiet
residenti għal unitajiet mhux residenti flimkien mal-introjtu primarju
riċevibbli minn unitajiet residenti mill-bqija tad-dinja.
L-introjtu nazzjonali mhuwiex kunċett
tal-produzzjoni iżda kunċett tal-introjtu, li hu iżjed sinifikanti jekk espress
f'termini nett, jiġifieri wara t-tnaqqis tal-konsum tal-kapital fiss.
INTROJTU DISPONIBBLI NAZZJONALI
8.95       L-introjtu disponibbli
nazzjonali gross (jew nett) hu s-somma tal-introjtu disponibbli gross (jew
nett) tas-setturi istituzzjonali, L-introjtu disponibbli nazzjonali gross (jew
nett) hu ekwivalenti għall-introtju nazzjonali gross (jew nett) (bil-prezzijiet
tas-suq) bi tnaqqis tat-trasferimenti kurrenti (taxxi attwali fuq l-introjtu,
ġid eċċ., kontribuzzjonijiet soċjali, benefiċċji soċjali u trasferimenti
kurrenti oħra) pagabbli lil unitajiet mhux residenti, flimkien ma’
trasferimenti kurrenti riċevibbli minn unitajiet residenti mill-bqija
tad-dinja.
TFADDIL
8.96       Dan l-aggregat ikejjel
il-porzjon tal-introjtu disponibbli nazzjonali li mhuwiex użat għal nefqa
tal-konsum finali. It-tfaddil gross (jew nett) hu s-somma tat-tfaddil gross
(jew nett) tad-diversi setturi istituzzjonali.
BILANĊ ESTERN KURRENTI
8.97       L-entrata saldatorja fil-kont
estern tal-introjtu primarju u t-trasferimenti kurrenti tirrappreżenta l-eċċess
(jekk ikun negattiv) jew id-defiċit (jekk ikun pożittiv) tal-ekonomija totali
fuq it-tranżazzjonijiet kurrenti tagħha (kummerċ fl-oġġetti u s-servizzi, introjtu
primarju, trasferimenti kurrenti) mal-bqija tad-dinja.
SELF NETT LIL ĦADDIEĦOR (+) JEW SELF NETT
MINGĦAND ĦADDIEĦOR (−) TAL-EKONOMIJA TOTALI
8.98       Is-self nett lil ħaddieħor (+) jew
is-self nett mingħand ħaddieħor (−) tal-ekonomija totali hu s-somma tas-self
nett lil ħaddieħor jew is-self nett mingħand ħaddieħor tas-setturi istituzzjonali.
Jirrappreżenta r-riżorsi netti li l-ekonomija totali tagħmel disponibbli għall-bqija
tad-dinja (jekk ikun pożittiv) jew li tirċievi mill-bqija tad-dinja (jekk ikun
negattiv). Is-self nett lil ħaddieħor (+) jew is-self nett mingħand ħaddieħor (−)
tal-ekonomija totali hu ugwali iżda b’sinjal oppost għal self nett mingħand
ħaddieħor (−) jew self nett lil ħaddieħor (+) tal-bqija tad-dinja.
VALUR NETT TAL-EKONOMIJA TOTALI
8.99       Il-valur nett tal-ekonomija
totali hu s-somma tal-valur nett tas-setturi istituzzjonali. Jirrappreżenta
l-valur tal-assi mhux finanzjarji tal-ekonomija totali bi tnaqqis tal-bilanċ
tal-assi u l-obbligazzjonijiet finanzjarji tal-bqija tad-dinja.
NEFQA U INTROJTU TAL-GVERN ĠENERALI
In-nefqa u l-introjtu tal-amministrazzjoni
pubblika huma definiti b’referenza għal lista ta’ kategoriji tas-ESA.
8.100     In-nefqa tal-Gvern tinkludi
l-kategoriji tas-ESA li ġejjin, irreġistrati taħt in-naħa tal-kontijiet tal-użu
tal-amministrazzjoni pubblika, bl-eċċezzjoni ta’ D.3 li huwa rreġistrati taħt in-naħa
tar-riżorsi tal-kontijiet tal-amministrazzjoni pubblika:
P.2 Konsum intermedjat
P.5 Formazzjoni tal-kapital gross
D.1 Kumpens tal-impjegati
D.29 Taxxi oħra fuq il-produzzjoni, pagabbli
D.3 Sussidji, pagabbli
D.4 Introjtu fuq il-proprjetà, pagabbli
D.5 Taxxi kurrenti fuq l-introjtu, ġid, eċċ.
D.62 Benefiċċji soċjali minbarra trasferimenti
soċjali mhux finanzjarji
D.632 Trasferimenti soċjali mhux finanzjarji – produzzjoni
tas-suq mixtrija
D.7 Trasferimenti kurrenti oħra
D.8 Aġġustament għall-bidliet fl-intitolamenti
għall-pensjoni
D.9p Trasferimenti kapitali, pagabbli
Akkwiżizzjonijiet NP nieqes id-disponimenti
tal-assi mhux prodotti
L-introjtu tal-gvern jinkludi l-kategoriji tas-ESA
li ġejjin, irreġistrati taħt in-naħa tar-riżorsi tal-kontijiet tal-amministrazzjoni
pubblika, bl-eċċezzjoni ta’ D.39 li hi rreġistrata taħt in-naħa tal-kontijiet
tal-użu tal-amministrazzjoni pubblika:
P.11 Produzzjoni
tas-suq
P.12 Produzzjoni għal użu proprju finali
P.13 Pagamenti għal produzzjoni mhux tas-suq
D.2 Taxxi fuq il-produzzjoni u
l-importazzjonijiet, riċevibbli
D.39 Sussidji oħra fuq il-produzzjoni, riċevibbli
D.4 Introjtu fuq il-proprjetà, riċevibbli
D.5 Taxxi kurrenti fuq l-introjtu, ġid, eċċ.
D.61 Kontribuzzjonijiet soċjali netti
D.7 Trasferimenti kurrenti oħra
D.9r Trasferimenti kapitali, riċevibbli
Bħala definizzjoni, id-differenza bejn
l-introjtu tal-amministrazzjoni pubblika u n-nefqa tal-amministrazzjoni
pubblika hi s-self nett lil ħaddieħor (+)/self nett mingħand ħaddieħor(–) tas-settur
tal-amministrazzjoni pubblika.
It-tranżazzjonijiet D.41 (interessi), D.73 (trasferimenti
kurrenti fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika), D.92 (għotjiet ta’ investiment) u
D.99 (trasferimenti kapitali oħra) huma konsolidati. It-tranżazzjonijiet l-oħra
mhumiex konsolidati.
MT
 || IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell 20.12.2010
COM(2010) 774 finali
Anness A/Kapitolu 09

ANNESS A tal-
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
TAL-KUNSILL
dwar is-Sistema Ewropea tal-kontijiet
nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea
ANNESS A
Kapitolu 9: TABELLI TAL-PROVVISTA U
L-UŻU U L-QAFAS INPUT-OUTPUT
Introduzzjoni
9.01       L-iskop ta' dan il-kapitolu
huwa li jipprovdi ħarsa ġenerali lejn it-tabelli tal-provvista u
l-użu u l-qafas input-output.
9.02       Il-qalba tal-qafas input-output
hija t-tabelli tal-provvista u l-użu bil-prezzijiet kurrenti u
l-prezzijiet tas-sena preċedenti. Il-qafas jiġi kkompletat
mit-tabelli simetriċi ta' input-output li jiġu derivati mit-tabelli
tal-provvista u l-użu permezz ta' assunzjonijiet jew dejta addizzjonali.
It-tabelli tal-provvista u l-użu u t-tabelli
tal-input-output simmetriċi jistgħu jiġu estiżi u
modifikati għal skopijiet speċifiċi bħall-kontijiet
tal-produttività, il-kontijiet tax-xogħol, il-kontijiet trimestrali,
il-kontijiet reġjonali u l-kontijiet ambjentali f'termini monetarji jew
fiżiċi.
9.03       It-tabelli tal-provvista u
l-użu huma matriċi li jżommu l-valuri tat-tranżazzjonijiet
fi prodotti għall-ekonomija nazzjonali kkategorizzati mit-tip tal-prodott
u l-industrija. Dawn it-tabelli juru:
a)      l-istruttura tal-ispejjeż
tal-produzzjoni u l-introjtu ġġenerat fil-proċess
tal-produzzjoni;
b)      il-flussi tal-prodotti u s-servizzi
prodotti fl-ekonomija nazzjonali;
c)      il-flussi tal-prodotti u s-servizzi bejn
l-ekonomija domestika u l-Bqija tad-Dinja; għall-analiżi f'kuntest
Ewropew, tinħtieġ distinzjoni bejn il-flussi ġewwa l-UE u
l-flussi ma' pajjiżi barra mill-UE.
9.04       Tabella tal-provvista turi
l-provvista ta' prodotti u servizzi skont il-prodott u skont l-industrija
tal-produzzjoni, li tiddistingwi bejn l-industriji domestiċi u
l-importazzjonijiet. Fit-Tabella 9.1 hemm deskrizzjoni skematika ta'
tabella tal-provvista.
Tabella 9.1
Deskrizzjoni skematika ta' tabella tal-provvista
 Provvisti || Industriji tal-produzzjoni || Il-bqija tad-dinja || Totali
 Prodotti || Valuri tal-output || Valuri tal-importazzjoni || Provvista totali skont il-prodott
 Totali || Output totali tal-industrija || Importazzjonijiet totali || Provvista totali
9.05       Tabella tal-użu turi
l-użu tal-prodotti u s-servizzi kkategorizzati skont il-prodott u t-tip
tal-użu. L-użi jidhru fil-kolonni kif ġej:
a)      Il-konsum intermedju skont l-industrija;
b)      L-infiq fuq il-konsum finali: unitajiet
domestiċi, il-gvern u NPISH;
c)      Formazzjoni grossa tal-kapital u
d)      Esportazzjonijiet.
Fil-kolonni
taħt il-konsum intermedju skont l-industrija, it-tabella turi l-komponenti
tal-valur miżjud gross, kif ġej:
a)      Il-kumpens tal-impjegati;
b)      Taxxi oħrajn nieqes is-sussidji fuq
il-produzzjoni;
c)      Introjtu mħallat nett,
l-eċċess operattiv nett u l-konsum tal-kapital fiss.
Fit-Tabella 9.2
hemm deskrizzjoni skematika ta' tabella tal-użu.
Tabella 9.2
Deskrizzjoni skematika ta' tabella tal-użu
 Użijiet || Industriji xerrejja || Konsum finali || Formazzjoni grossa ta' kapital || Il-bqija tad-dinja || Totali
 Prodotti ||   ||   ||   ||   ||
 Totali || Konsum intermedju || Konsum finali || Formazzjoni grossa ta' kapital || Esportazzjonijiet. || Użu totali
 Komponenti tal-valur miżjud || Kumpens tal-impjegati Taxxi oħra nieqes is-sussidji Eċċess operattiv nett Konsum tal-kapital fiss ||
9.06       Fit-tabelli tal-provvista u
l-użu japplikaw l-identitajiet li ġejjin:
a)      Għal kull industrija, l-output ikun
daqs il-konsum intermedju flimkien mal-valur miżjud gross.
b)      Għal kull prodott, il-provvista tkun
daqs is-somma tal-użi kollha, li jidhru f'ringieli bbilanċjati
fil-qafas tal-provvista u l-użu.
Din l-identità tkun valida biss meta l-provvista u
l-użu jkunu fuq l-istess bażi ta' valutazzjoni, jiġifieri
t-tnejn ikunu bil-prezzijiet tax-xerrejja jew it-tnejn bil-prezzijiet
bażiċi (ara l-paragrafi minn 9.30 sa 9.33).
Għalhekk, għal kull prodott:
Il-provvista bil-prezzijiet tax-xerrejja tkun
daqs
L-output tal-prodott bil-prezzijiet
bażiċi
flimkien ma'    L-importazzjonijiet
bil-prezzijiet bażiċi
flimkien ma'    Il-marġnijiet
tal-kummerċ u t-trasport
flimkien ma'    It-taxxi
nieqes is-sussidji fuq il-prodotti
li huwa daqs l-użu tal-prodott
bil-prezzijiet tax-xerrej, li huwa daqs
Id-domanda intermedja għall-prodott
flimkien ma'    In-nefqa
tal-konsum finali
flimkien ma'    Il-formazzjoni
grossa tal-kapital
flimkien ma'    Esportazzjonijiet.
Fil-livell tal-ekonomija totali, id-domanda
intermedja totali tkun daqs il-konsum intermedju totali. Il-marġnijiet
tal-kummerċ u t-trasport jingħaddu flimkien għal żero fuq
l-ekonomija kollha billi dawn ikunu kumpensati mill-output tal-industriji li
jipproduċu dawn il-marġnijiet u għalhekk din l-identità tista'
tingħad bħala:
Output + importazzjonijiet + taxxi fuq il-prodotti
= Konsum intermedju + konsum finali + formazzjoni kapitali + esportazzjonijiet
għalhekk
Output – konsum intermedju + taxxi fuq il-prodotti
= konsum finali + formazzjoni kapitali +
esportazzjonijiet nieqes importazzjonijiet
li juri l-ekwivalenza tal-metodi tal-produzzjoni u
n-nefqa għall-kejl tal-Prodott Domestiku Gross (PDG).
c)      Il-valur miżjud gross
bħala d-differenza bejn l-output u l-konsum intermedju skont l-industrija.
Dan huwa identiku għas-somma tal-introjti ġġenerati.
Għalhekk, il-valur miżjud gross huwa daqs is-somma tal-kumpens
tal-impjegati, il-konsum tal-kapital fiss, l-eċċess operattiv
nett/l-introjtu mħallat, u taxxi oħra nieqes is-sussidji fuq
il-produzzjoni. B'dan il-mod, il-konsistenza tal-metodu tal-introjtu
għall-kejl tal-PDG tista' tiġi mqabbla mal-metodu tal-produzzjoni.
9.07       It-tabelli tal-provvista u
l-użu huma l-qafas ċentrali għall-analiżijiet
tal-industrija, bħall-analiżi tal-output, il-valur miżjud,
il-kumpens tal-impjegati, l-impjiegi, l-eċċess operattiv/introjtu
mħallat, it-taxxi (nieqes is-sussidji) fuq il-produzzjoni, il-formazzjoni
grossa tal-kapital fiss, il-konsum tal-kapital fiss u l-istokk kapitali.
9.08       It-tabelli tal-provvista u
l-użu fihom il-flussi fil-kontijiet li ġejjin:
a)      il-kont tal-prodotti u s-servizzi;
b)      il-kont tal-produzzjoni;
c)      il-kont tal-ġenerazzjoni
tal-introjtu.
Dawn il-kontijiet juru l-ġenerazzjoni
tal-introjtu u l-provvista u l-użu tal-prodotti u s-servizzi skont
is-settur istituzzjonali. It-tabelli tal-provvista u
l-użu jistgħu jikkomplimentaw din l-informazzjoni billi juru
t-tqassim skont l-industrija u billi juru l-bidliet fil-volumi u l-prezzijiet.
L-informazzjoni skont is-settur istituzzjonali fil-kontijiet tas-settur u
l-informazzjoni skont l-industrija fit-tabelli tal-provvista u l-użu
jistgħu jintrabtu flimkien b'tabelli ta' kontroklassifikazzjoni kif jidher
fit-Tabella 9.3 hawn taħt.
Tabella 9.3 Tabella li torbot it-tabella
tal-provvista u l-użu mal-kontijiet tas-setturi
   || Industriji (NACE) 1 – 2 – 3 – 4 – 5 - … || Totali
 Settur ||   ||
 S.11 Korporazzjonijet mhux finanzjarji ||   ||
 Konsum intermedju ||   ||
 Valur miżjud gross ||   ||
 Kumpens tal-impjegati ||   ||
 Taxxi oħra nieqes is-sussidji fuq il-produzzjoni ||   ||
 Konsum tal-kapital fiss ||   ||
 Eċċess operattiv nett/introjtu mħallat ||   ||
 Output ||   ||
 Formazzjoni grossa ta' kapital fiss ||   ||
 Stokk ta' assi fissi ||   ||
 Impjiegi ||   ||
 S.12 Korporazzjonijiet finanzjarji ||   ||
 Konsum intermedju ||   ||
 . . . ||   ||
 Impjiegi ||   ||
 S.13 Amministrazzjoni pubblika ||   ||
 S.14 Unitajiet domestiċi ||   ||
 S.142 Ħaddiema li jaħdmu għal rashom ||   ||
 Servizzi ta' bini okkupat mis-sidien ||   ||
 S.15 NPISH ||   ||
 Totali tas-setturi ||   ||
 Konsum intermedju ||   ||
 . . . . ||   ||
 Impjiegi ||   ||
9.09       Tabella simetrika
tal-input-output tidher fit-Tabella 9.4, u hija matriċi li turi kif
il-provvista taqbel mal-użi permezz ta' kategorizzazzjoni prodott bi
prodott jew industrija b'industrija tal-output u t-tranżazzjonijiet
dettaljati tal-konsum intermedju u l-użi finali. Hemm differenza
kunċettwali waħda kbira bejn tabella simetrika tal-input-output u
tabella tal-użu: fit-tabella tal-użu, l-entrati juru kif il-prodotti
jintużaw mill-industriji fil-konsum intermedju, filwaqt li f'tabella
simetrika tal-input-output hemm żewġ preżentazzjonijiet
alternattivi:
a)      L-entrati juru kif il-prodotti
jintużaw għall-konsum intermedju biex isiru l-prodotti, jew
b)      L-entrati juri kif l-outputs
tal-industrija jintużaw fil-konsum intermedju tal-industriji l-oħrajn
biex jinħoloq l-output industrijali.
Għalhekk, f'tabella simetrika input-output,
tintuża klassifikazzjoni skont il-prodott jew l-industrija
għar-ringieli u wkoll għall-kolonni.
Tabella 9.4 Deskrizzjoni skematika ta'
tabella simetrika input-output, għall-prodotti
   || Prodotti manifatturati || Konsum finali || Formazzjoni grossa ta' kapital || Il-bqija tad-dinja || Totali
 Prodotti użati || Konsum intermedju || Konsum finali tal-unitajiet domestiċi, NPISHs u l-gvern || Formazzjoni grossa ta' kapital || Esportazzjonijiet ||
 Totali ||   ||   ||   ||   ||
 Komponenti tal-valur miżjud gross ||   ||   ||   ||   ||
 Il-bqija tad-dinja ||   ||   ||   ||   ||
 Totali ||   ||   ||   ||   ||
9.10       Il-biċċa l-kbira
tal-informazzjoni statistika li tista' tinkiseb minn unitajiet produtturi
tindika liema tip ta' prodotti mmanifatturaw u biegħu u, normalment
f'inqas dettall, liema tip ta' prodotti xtraw u użaw. Il-format tat-tabelli
tal-provvista u l-użu huwa ddiżinjat biex jaqbel ma' dan it-tip ta'
informazzjoni statistikali (jiġifieri l-prodotti użati
mill-industrija).
9.11       Bil-maqlub ta' dan,
l-informazzjoni skont il-prodott jew skont l-industrija kif hemm bżonn
għat-tabella simetrika input-output ħafna drabi ma tkunx disponibbli.
Pereżempju, l-istħarriġiet tal-industriji normalment jipprovdu
informazzjoni dwar it-tip ta' prodotti użati fil-produzzjoni, u dwar
il-prodotti mmanifatturati u mibjugħa. L-informazzjoni dwar l-inputs
użati fil-produzzjoni ta' prodotti speċifiċi normalment ma tkunx
disponibbli.
9.12       L-informazzjoni organizzata
fl-għamla ta' tabelli tal-provvista u l-użu hija l-punt inizjali
għall-ħolqien ta' tabelli simetriċi input-output li
għandhom forma iktar analitika. L-informazzjoni tal-industrija skont
il-prodott fit-tabelli tal-provvista u l-użu tista' tiġi kkonvertita
f'tabelli simetriċi billi tiżdied informazzjoni addizzjonali
mal-istrutturi tal-input, jew billi jiġu assunti strutturi identiċi
tal-input jew ishma tas-suq skont il-prodott jew l-industrija.
9.13       It-tabelli tal-provvista u
l-użu u l-qafas input-output jikkombinaw tliet rwoli differenti:
–
Deskrizzjoni;
–
Għodda tal-istatistika;
–
Għodda għall-analiżi.
Deskrizzjoni
9.14       It-tabelli tal-provvista u
l-użu jagħtu deskrizzjoni sistematika tal-ġenerazzjoni
tal-introjtu u l-provvista ta' prodott, u l-użu mill-industrija.
L-iżviluppi tal-inputs u l-outputs tal-proċessi tal-produzzjoni
tal-industriji individwali jidhru fil-kuntest tal-ekonomija nazzjonali,
jiġifieri marbuta mal-proċessi tal-produzzjoni ta' industriji
domestiċi oħra u l-bqija tad-dinja u n-nefqa fuq il-konsum finali.
Rwol maġġuri tat-tabelli tal-provvista u
l-użu huwa li juru l-bidliet fl-istruttura tal-ekonomija, jiġifieri
bidliet fl-importanza ta' industriji varji, bidliet fl-inputs użati u
l-outputs li jiġu prodotti u bidliet fil-kompożizzjoni tan-nefqa
tal-konsum finali, il-formazzjoni tal-kapital fiss, l-importazzjonijiet u
l-esportazzjonijiet. Dawn il-bidliet jistgħu jirriflettu l-iżviluppi
bħall-globalizzazzjoni, l-esternalizzazzjoni tal-funzjonijiet,
l-innovazzjoni u l-bidliet fl-ispejjeż tal-ħaddiema, it-taxxi,
il-prezzijiet tal-żejt u r-rati tal-kambju.
It-tabelli tal-provvista u l-użu bi
prezzijiet tas-sena preċedenti jintużaw biex tiġi kkompilata
statistika dwar it-tkabbir fil-volum tal-PDG, għad-deskrizzjoni tal-bidlet
fl-istruttura ekonomika f'termini nominali jew tal-volum. Dawn jipprovdu wkoll
qafas li fih jiġu ppreżentati l-bidliet nazzjonali fil-prezz u
bidliet fl-ispejjeż tal-ħaddiema.
Għodda tal-istatistika
9.15       Bl-użu tal-informazzjoni
dwar il-produzzjoni, in-nefqa u l-introjtu fil-ħolqien tat-tabelli
tal-provvista u l-użu, u r-rikonċiljazzjoni ta' stimi inkonsistenti,
tiġi ġġenerata ġabra affidabbli u bbilanċjata ta'
kontijiet nazzjonali, inkluż l-estimi ta' aggregati ewlenin bħall-PDG
bil-prezzijiet kurrenti u l-prezzijiet tas-sena preċedenti.
9.16       Biex jitkejjel il-PDG
bil-prezzijiet tas-suq, jistgħu jiġu adottati tliet metodi: il-metodu
tal-produzzjoni, il-metodu tal-infiq u l-metodu tal-introjtu. Dawn it-tliet
metodi differenti jintużaw fil-kompilazzjoni tat-tabelli tal-provvista u
l-użu.
a)      Skont il-metodu tal-produzzjoni, il-PDG
bil-prezzijiet tas-suq huwa daqs l-output bil-prezzijiet bażiċi
nieqes il-konsum intermedju bil-prezzijiet tax-xerrejja, flimkien mat-taxxi
(nieqes is-sussidji) fuq il-prodotti.
b)      Skont il-metodu tal-infiq, il-PDG
bil-prezzijiet tas-suq huwa daqs is-somma tal-kategoriji tal-użu finali
nieqes l-importazzjonijiet: infiq fuq konsum finali + formazzjoni kapitali +
esportazzjonijiet – importazzjonijiet.
c)      Skont il-metodu tal-introjtu, il-PDG
bil-prezzijiet tas-suq huwa daqs is-somma tal-kumpens tal-impjegati, il-konsum
tal-kapital fiss, taxxi oħra nieqes is-sussidji fuq il-produzzjoni u
l-eċċess operattiv nett/introjtu mħallat, flimkien mat-taxxi
nieqes is-sussidji fuq il-prodotti.
Stima waħda tal-PDG bil-prezzijiet tas-suq
tirriżulta meta t-tabelli tal-provvista u l-użu jiġu
bbilanċjati.
9.17       It-tabelli tal-provvista u
tal-użu huma partikolarment utli għall-istima tal-PDG bil-prezzijiet
tas-suq skont il-metodu tal-produzzjoni u l-metodu tal-infiq. L-għejun
ewlenin tad-dejta għal dan huma l-istħarriġiet tan-negozju u
d-dejta amministrattiva bħar-rekords tal-VAT u d-dazji tas-sisa. It-tabelli
tal-provvista u l-użu jintużaw biex l-informazzjoni mill-metodi
tal-produzzjoni u tal-infiq tingħaqad flimkien billi jiġu kkalkulati
u bbilanċjati l-provvista u l-użu fil-livell tal-prodott. F'dan
il-metodu, il-provvista ta' prodott speċifiku tiġi kkalkulata u
allokata għal użi varji, bħall-infiq fuq il-konsum finali
tal-unitajiet domestiċi, il-konsum intermedju u l-esportazzjonijiet.
Il-metodu tal-introjtu ma jipprovdix l-istess eżerċizzju ta'
bbilanċjar robust, billi l-eċċess operattiv u l-introjtu
mħallat normalment jiġu stmati bħala residwali abbażi
tal-informazzjoni miż-żewġ metodi l-oħra. Il-konsistenza
tat-tabelli tal-provvista u l-użu mal-kontijiet tas-setturi tista'
tiġi ċċekkjata mit-tabelli tal-irbit kif jidher fit-Tabella 9.3.
Dan it-tqabbil jista' jgħin fl-istima tal-PDG bil-prezzijiet tas-suq,
bit-tqabbil tal-informazzjoni mill-kontijiet tal-profitt u t-telf tal-kumpaniji
mal-istimi tal-industrija ekwivalenti.
9.18       It-tabelli tal-provvista u
l-użu għandhom varjetà ta' skopijiet ta' statistika.
Xi eżempji huma:
a)      L-identifikazzjoni ta' nuqqasijiet u
inkonsistenzi fis-sorsi tad-dejta;
b)      Biex isiru stimi bir-residwal,
pereżempju l-istima tal-konsum finali ta' prodotti speċifiċi
bħala residwal wara li l-użi l-oħrajn tal-prodotti jkunu
ġew allokati;
c)      Biex isiru stimi bl-estrapolazzjoni ta'
ċifri minn perjodu bażi għal perjodi aktar tard li għalihom
hemm informazzjoni inqas affidabbli. Pereżempju, iċ-ċifri
annwali jistgħu jiġu stmati abbażi taċ-ċifri dettaljati
tal-provvista u l-użu għal sena ta' referenza, u ċ-ċifri
trimestrali iktar tard jistgħu jiġu stmati bl-estrapolazzjoni
mill-perjodu ta' referenza.
d)      Għall-kontroll u t-titjib
tal-konsistenza, il-plawżibbiltà u l-kompletezza taċ-ċifri
fit-tabelli tal-provvista u l-użu u ċifri derivati bħal dawk
fil-kontijiet tal-produzzjoni. Għal dan il-għan, il-proċess ta'
bbilanċjar mhuwiex limitat għat-tabelli tal-provvista u l-użu
bil-prezzijiet kurrenti.
(1)     Bl-għajnuna tat-tabelli
bħat-Tabella 9.3 li juru l-irbit mal-kontijiet tas-settur, jista'
jsir tqabbil dirett bejn l-istimi tal-produzzjoni, l-infiq u l-introjtu
mis-sistema tal-provvista u l-użu, u dawk minn sorsi indipendenti
fil-kontijiet tas-settur. Ir-rikonċiljazzjoni f'dan l-istadju
tiggarantixxi li, wara l-proċess tal-ibbilanċjar tal-provvista u
l-użu, tinkiseb konsistenza bejn it-tabelli tal-provvista u l-użu u
l-kontijiet tas-settur;
(2)     Id-derivazzjoni tat-tabelli
simetriċi input-output mit-tabelli tal-provvista u l-użu tista'
tagħti feedback li juri l-inkonsistenzi u d-dgħufijiet fit-tabelli
tal-provvista u l-użu.
(3)     Bil-kompilazzjoni tat-tabelli
tal-provvista u l-użu bil-prezzijiet kurrenti u kostanti għal sentejn
jew iktar, l-istimi tal-bidliet fil-volumi, il-valuri u l-prezzijiet
jistgħu jiġu bbilanċjati simultanjament: meta mqabbel mal-kompilazzjoni
u l-ibbilanċjar tat-tabelli tal-provvista u l-użu għal sena
waħda f'iżolament bil-prezzijiet kurrenti biss, dan huwa estensjoni
kbira tal-effettività tal-qafas tal-provvista u l-użu;
e)      Id-differenzjazzjoni u l-kalkolu
tan-numri tal-indiċi u l-miżuri tal-prezz u l-volum, eż. tal-PDG
bid-deflazzjoni tal-użi finali skont il-prodott jew tal-PDG
bl-applikazzjoni tal-metodu tad-deflazzjoni doppja skont l-industrija.
Id-deflazzjoni ssir fl-iktar livell baxx possibbli tal-aggregazzjoni
tat-tranżazzjonijiet, konsistenti mal-istimi affidabbli tal-movimenti
tal-prezz, għar-raġunijiet li ġejjin:
(1)     B'mod ġenerali, l-indikaturi
tal-prezz u l-volum ikunu iktar rappreżentattivi f'livell baxx ta'
aggregazzjoni;
(2)     Il-bidla fil-kwalità tista' titkejjel
aħjar f'livell iktar baxx ta' aggregazzjoni, eż. jistgħu
jitqiesu l-bidliet fil-kompożizzjoni tal-provvista u l-użu ta' grupp
ta' prodotti;
(3)     L-indiċijiet tal-prezz disponibbli
mill-istatistika dwar il-prezzijiet ħafna drabi jkunu tat-tip Laspeyres.
L-oġġezzjoni li dawn jiġu applikati minflok it-tip Paasche li
teoretikament hu iktar xieraq, tkun anqas gravi jekk dawn jintużaw
f'livell iktar baxx ta' aggregazzjoni.
L-ibbilanċjar tal-provvista u l-użu ta'
prodott ikun eħfef meta n-numru ta' prodotti jkun ikbar u d-dejta tas-sors
tkun disponibbli f'dan il-livell ta' dettall. Il-kwalità tar-riżultati
bbilanċjati tkun ogħla; dan huwa partikolarment minnu meta jkun hemm
lakuni fid-dejta.
Għodda għall-analiżi
9.19       Vantaġġ analitiku
kbir tat-tabelli input-output huwa li dawn jippermettu l-kejl mhux biss
tal-effetti primarji meta jkun hemm pereżempju bidliet fil-prezzijiet
tal-enerġija jew fl-ispejjeż għall-ħaddiema, iżda
wkoll tal-effetti sekondarji u effetti iktar indiretti. Pereżempju,
żieda sinifikanti fil-prezzijiet tal-enerġija taffettwa mhux biss
dawk l-industriji li jużaw l-enerġija b'mod intensiv, iżda wkoll
dawk l-industriji li jużaw l-outputs tal-produtturi b'użu intensiv
tal-enerġija. Dawn l-effetti indiretti jistgħu jkunu relevanti
ħafna, billi kultant ikunu iktar sinifikanti mill-effetti diretti.
It-tabelli tal-provvista u l-użu f'iktar dettall
Klassifikazzjonijiet
9.20       Il-klassifikazzjoni użata
għall-industriji fit-tabelli tal-provvista u l-użu u l-input-output
hija n-NACE u l-klassifikazzjoni użata għall-prodotti hija s-CPA;
dawn il-klassifikazzjonijiet huma kompletament allinjati ma' xulxin: f'kull
livell ta' aggregazzjoni, is-CPA juri l-prodotti prinċipali tal-industriji
skont in-NACE.
9.21       Fit-tabelli tal-provvista u
l-użu, il-klassifikazzjoni għall-prodotti hija mill-inqas dettaljata
daqs il-klassifikazzjoni għall-industriji, eż. il-livell bi tliet
ċifri tas-CPA u l-livell b'żewġ ċifri tan-NACE.
9.22       Il-klassifikazzjonijiet
tal-industriji u l-prodotti jistgħu jkunu bbażati fuq tliet tipi
differenti ta' kriterji: il-kriterji tal-provvista, il-kriterji tad-domanda u
d-daqs. Għall-analiżi tal-produttività, il-prodotti u l-produtturi
tagħhom fil-prinċipju jiġu kklassifikati skont it-tip ta'
proċess tal-produzzjoni. Għall-analiżi tad-domanda, il-prodotti
jiġu kklassifikati skont is-similarità tal-iskop, pereżempju
l-prodotti lussużi jinġabru flimkien, jew is-similarità
fil-kummerċjalizzazzjoni, bħall-post fejn jinbiegħu.
Għall-analiżi input-output, tintuża l-istess klassifikazzjoni
tal-prodotti jew l-industriji għall-provvista u d-domanda.
Il-klassifikazzjoni tiġi definita b'tali mod li d-daqs ta' kull klassi ma
tkunx parti żgħira wisq jew kbira wisq tal-ekonomija nazzjonali.
Għall-klassifikazzjonijiet internazzjonali, dan jimplika li, f'ħafna
pajjiżi, l-importanza kwantitattiva tal-biċċa l-kbira
tal-klassijiet hija waħda sostanzjali.
9.23       Il-klassifikazzjonijiet
tal-industriji u l-prodotti fil-kontijiet nazzjonali huma neċessarjament
ibbażati fuq taħlita ta' dawn il-kriterji u wkoll il-wirt tal-passat.
Primarjament huma definiti mill-perspettiva tal-produttur, u għalhekk huma
inqas adatti għall-analiżi tal-provvista u d-domanda. Il-kompilaturi
u l-utenti tad-dejta tal-kontijiet nazzjonali dwar l-industriji u l-prodotti
għandu jkollhom idea tajba ta' x'inhu inkluż u eskluż minn kull
grupp u l-implikazzjonijiet tagħhom. Pereżempju, l-attivitajiet
tal-industrija tal-proprjetà immobbli jinkludu s-servizzi ta' abitazzjonijiet
li joqogħdu fihom is-sidien tagħhom u l-industrija tal-assigurazzjoni
teskludi l-fondi tas-sigurtà soċjali.
9.24       Unitajiet ta' attività
ekonomika fil-livell lokali (Kind-of-Activity units, KAU) f'industrija
waħda jista' jkollhom proċessi tal-produzzjoni differenti. Dan jista'
jirrifletti differenzi sostanzjali fl-integrazzjoni vertikali,
bl-esternalizzazzjoni ta' attivitajiet anċillari bħat-tindif,
it-trasport, l-amministrazzjoni u s-servizzi tal-canteen, il-kiri ta'
makkinarju u ħaddiema b'kuntratt minn aġenziji ta' ħaddiema
temporanji, u l-marketing. Jista' wkoll jirrifletti differenzi bejn produtturi
legali u illegali jew bejn produtturi f'reġjuni differenti.
9.25       Minħabba l-bdil
fl-importanza ekonomika tal-industriji u l-prodotti differenti, il-bidliet
fil-proċessi tal-produzzjoni u d-dehra ta' prodotti ġodda,
il-klassifikazzjonijiet tal-industriji u l-prodotti jiġu
aġġornati ta' spiss. Madankollu, għandu jinstab bilanċ bejn
il-bżonn li jitqiesu dawn il-bidliet fl-ekonomija u l-bżonn
għall-komparabbiltà tad-dejta maż-żmien flimkien
mal-ispejjeż li dawn il-bidliet kbar ifissru għall-produtturi u
l-utenti tad-dejta.
9.26       Il-klassifikazzjoni
tal-prodotti fit-tabelli tal-provvista u l-użu ġeneralment tkun iktar
dettaljati mill-klassifikazzjoni tal-industriji. Hemm erba' raġunijiet
ewlenin għal dan.
a)      Id-dejta disponibbli dwar il-prodotti
ħafna drabi tkun iktar dettaljata minn dik dwar l-industriji.
b)      L-output karatteristiku ta' industrija
waħda jista' jkun soġġett għal sistemi tat-taxxa u
prezzijiet sostanzjalment differenti, pereżempju meta jkun hemm
diskriminazzjoni fil-prezzijiet. Il-kompilazzjoni u l-analiżi jibbenefikaw
mid-distinzjoni bejn il-prodotti differenti.
c)      Biex ikun hemm deflazzjoni ta' kwalità
għolja u l-istima ta' miżuri f'termini tal-volum, il-gruppi
tal-prodotti huma omoġenji u marbuta tajjeb mad-deflaturi disponibbli
tal-prezzijiet.
d)      Biex ikun żgurat proċess
tal-kompilazzjoni trasparenti, jinħtieġu prodotti separati biex juru
l-konvenzjonijiet nazzjonali speċifiċi kbar fil-kontijiet,
bħas-servizzi ta' abitazzjonijiet li jgħixu fihom is-sidien
tagħhom, l-assigurazzjoni u l-output għas-suq u mhux għas-suq
mill-unitajiet tal-gvern.
9.27       Id-distinzjoni bejn l-output
għas-suq, l-output għall-użu finali proprju u l-output mhux
għas-suq għandha tintuża biss għall-output totali skont
l-industrija; id-distinzjoni mhix meħtieġa għal kull grupp ta'
prodotti.
9.28       Id-distinzjoni bejn
il-produtturi tas-suq, il-produtturi għall-użu finali proprju u
l-produtturi mhux tas-suq tintuża meta jkun hemm dawn it-tipi differenti
ta' produtturi preżenti. Ġeneralment, din id-distinzjoni tintuża
biss għas-subklassifikazzjoni ta' għadd limitat ħafna ta'
industriji bħas-saħħa u l-edukazzjoni.
9.29       Għall-analiżi
tal-ekonomija tal-Istati Membri tal-UE minn perspettiva Ewropea jew
għad-derivazzjoni ta' tabelli tal-provvista u l-użu għall-UE
kollha, l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet jiġu suddiviżi fi:
a)      flussi ġewwa l-UE, li jiddistingwu
bejn l-Unjoni Monetarja Ewropea u Stati Membri oħra tal-UE;
b)      l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet
ma' pajjiżi mhux membri tal-UE.
Prinċipji ta' valutazzjoni
9.30       Fit-tabella tal-provvista,
il-flussi tal-prodotti u s-servizzi jiġu vvalutati bil-prezzijiet
bażiċi. Fit-tabella tal-użu, il-flussi tal-prodotti u s-servizzi
jiġu vvalutati bil-prezzijiet bażiċi. Sabiex ikun hemm
valutazzjoni konsistenti għat-tabelli tal-provvista u l-użu, it-Tabella 9.5
turi t-tranżizzjoni tal-provvista bil-prezzijiet bażiċi
għall-provvista bil-prezzijiet tax-xerrejja. Billi l-provvista tkun daqs
l-użu għall-prodotti, issa hemm żewġ identitajiet:
a)      il-provvista bil-prezzijiet tax-xerrejja
tkun daqs l-użu bil-prezzijiet tax-xerrejja;
b)      il-provvista bil-prezzijiet
bażiċi tkun daqs l-użu bil-prezzijiet bażiċi;
9.31       Il-valur miżjud gross
jitniżżel bil-prezzijiet bażiċi. Dan huwa l-output
ivvalutat bil-prezzijiet bażiċi nieqes il-konsum intermedju vvalutat
bil-prezzijiet tax-xerrejja.
9.32       Il-valur miżjud gross
bil-kost tal-fatturi mhuwiex kunċett użat fl-ESA. Dan jista'
jiġi derivat mill-valur miżjud bil-prezzijiet bażiċi
bit-tnaqqis ta' taxxi oħra (nieqes is-sussidji) fuq il-produzzjoni.
9.33       It-tranżizzjoni mill-provvista
bil-prezzijiet bażiċi għall-prezzijiet tax-xerrejja tinvolvi:
a)      ir-riallokazzjoni tal-marġnijiet
tal-kummerċ;
b)      ir-riallokazzjoni tal-marġnijiet
tat-trasport;
c)      iż-żieda tat-taxxi fuq
il-prodotti (ħlief il-VAT deduċibbli);
d)      it-tneħħija ta' sussidji
oħra fuq il-prodotti.
Tapplika tranżizzjoni simili
għat-trasformazzjoni tal-użu bil-prezzijiet tax-xerrejja fl-użu
bil-prezzijiet bażiċi; madankollu, dan jammonta għat-tnaqqis
tat-taxxi fuq il-prodotti u ż-żieda tas-sussidji fuq il-prodotti. It-Tabelli 9.8
u 9.9 juru t-tranżizzjoni f'iktar dettall. Dawn it-tabelli għandhom
ukoll skopijiet analitiċi, bħall-analiżi tal-prezzijiet u
l-analiżi tal-konsegwenzi tal-bidliet fir-rati tat-taxxi fuq il-prodotti.
9.34       Għalhekk, it-tabelli li
ġejjin jirriżultaw mill-proċess tal-ibbilanċjar:
a)      it-tabelli tal-provvista u l-użu 9.6
u 9.7 juru r-riżultati finali tat-totali tal-ibbilanċjar
tal-provvista u l-użu skont il-prodotti bil-prezzijiet tax-xerrejja;
b)      it-tabelli tal-marġnijiet
tal-kummerċ u tat-trasport (it-Tabella 9.7) u tat-taxxi (nieqes
is-sussidji) fuq il-prodotti (it-Tabella 9.8).
Tabella 9.5:
Tabella tal-provvista bi prezzijiet bażiċi, u t-trasformazzjoni fi
prezzijiet tax-xerrejja
 Provvisti || Industriji (NACE)   1 – 2 – 3 – 4 - … || Il-bqija tad-dinja || Provvista totali bil-prezzijiet bażiċi || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport || It-taxxi nieqes is-sussidji fuq il-prodotti || Provvista totali bi prezzijiet tax-xerrejja
 Prodotti (CPA) 1 2 3 4 || Output skont il-prodott u l-industrija || Importazzjonijiet skont il-prodott (CIF) || Provvista totali skont il-prodott ||   ||   ||
 Totali || Output totali skont l-industrija ||   ||   || 0 ||   ||
 Output għas-suq Output għall-użu finali proprju Output totali mhux għas-suq ||   ||   0   0 ||   || 0 0   0 ||   ||
Tabella 9.6:
Tabella tal-użu bl-prezzijiet tax-xerrejja
 Użijiet || Industriji (NACE) 1 – 2 – 3 – 4 - … || Konsum finali || Formazzjoni grossa ta' kapital || Il-bqija tad-dinja || Totali
 Prodotti (CPA) 1 2 3 4   . . . || Konsum intermedju tal-prodotti skont l-industrija || In-nefqa tal-konsum finali skont il-prodott u skont a) l-unitajiet domestiċi b) NPISH c) il-gvern || Formazzjoni grossa tal-kapital skont il-prodott u skont a) il-formazzjoni grossa ta' kapital fiss b) il-bidliet fl-oġġetti ta' valur c) il-bidliet fl-inventarji || Esportazzjonijiet skont il-prodott (FOB) || Użu totali skont il-prodott
 Totali || Konsum intermedju totali skont l-industrija || Konsum finali totali || Formazzjoni grossa totali tal-kapital || Total tal-esportazzjonijiet || Użu totali tal-prodotti
 Kumpens tal-impjegati Taxxi oħrajn nieqes is-sussidji fuq il-produzzjoni Konsum tal-kapital fiss Eċċess operattiv nett Introjtu mħallat || Komponenti tal-valur miżjud gross skont l-industrija ||
 Totali || Inputs totali skont -industrija
 Informazzjoni supplimentari Formazzjoni grossa ta' kapital fiss Stokk ta' kapital fiss Impjiegi ||
Il-marġnijiet tal-kummerċ u
t-trasport
Tabella 9.7: Il-marġnijiet
tal-kummerċ u t-trasport - provvista
   || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport fuq il-provvista tal-prodotti ||
   || Kummerċ bl-ingrossa || Kummerċ bl-imnut || Trasport || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport
 Prodotti (CPA) 1 2 3 4       ||   ||   ||   || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport fuq il-provvista u l-użu totali skont il-prodott
 Totali || Kummerċ bl-ingrossa totali || Kummerċ bl-imnut totali || Trasport totali || Marġnijiet totali fuq il-provvista u l-użu skont il-prodott
Tabella 9.7 (tkompli): Il-marġnijiet
tal-kummerċ u t-trasport - użu
   ||   || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport fuq l-użu tal-prodotti
   || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport || Industriji (NACE) 1 – 2 – 3 – 4 - … || Konsum finali || Formazzjoni grossa ta' kapital
 Prodotti (CPA) 1 2 3 4   || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport fuq il-provvista u l-użu totali skont il-prodott || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport fuq il-konsum intermedju skont il-prodott u l-industrija || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport fuq il-konsum finali skont il-prodott u skont a) l-unitajiet domestiċi b) NPISH c) il-gvern || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport fuq il-formazzjoni grossa tal-kapital skont il-prodott u skont a) il-formazzjoni grossa ta' kapital fiss b) il-bidliet fl-oġġetti ta' valur c) il-bidliet fl-inventarji
 Totali || Marġnijiet totali fuq il-provvista u l-użu skont il-prodott || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport fuq il-konsum intermedju, total skont l-industrija || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport fuq il-konsum finali || Il-marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport fuq il-formazzjoni grossa tal-kapital
9.35       Parti mit-tranżizzjoni
tat-tabelli tal-provvista minn prezzijiet bażiċi għal prezzijiet
tax-xerrejja, u t-tranżizzjoni tat-tabelli tal-użu bil-prezzijiet
tax-xerrejja fi prezzijiet bażiċi, hija r-riallokazzjoni
tal-marġnijiet tal-kummerċ: il-valutazzjoni bil-prezzijiet
bażiċi timplika li l-marġnijiet tal-kummerċ
jitniżżlu bħala parti mill-kummerċ tal-prodotti, filwaqt li
l-valutazzjoni bil-prezzijiet tax-xerrejja timplika li l-marġnijiet
tal-kummerċ jiġu allokati lill-prodotti li japplikaw għalihom.
L-istess sitwazzjoni tapplika għall-marġnijiet tat-trasport.
9.36       It-total tal-marġnijiet
tal-kummerċ skont il-prodott huwa daqs it-total tal-marġnijiet
tal-kummerċ mill-industriji tal-kummerċ flimkien mal-marġnijiet
tal-kummerċ minn industriji oħra. L-istess identità tapplika
għall-marġnijiet tat-trasport.
9.37       Il-marġnijiet tat-trasport
jinkludu l-ispejjeż tat-trasport imħallsa separatament mix-xerrej u
inklużi fl-użu tal-prodotti bil-prezzijiet tax-xerrejja iżda
mhux fil-prezzijiet bażiċi ta' output ta' manifattur jew
fil-marġnijiet tal-kummerċ ta' kummerċjanti bl-ingrossa jew
bl-imnut. Dawn il-marġnijiet tat-trasport jinkludu partikolarment:
a)      it-trasport ta' prodotti mill-post fejn
ikunu mmanifatturati sal-post fejn ix-xerrej jirċevihom, fejn
il-manifattur iħallas parti terza għat-trasport, jekk dan l-ammont
jiġi ffatturat separatament lix-xerrej;
b)      it-trasport ta' prodotti organizzat
mill-manifattur jew mill-kummerċjant bl-ingrossa jew bl-imnut b'tali mod
li x-xerrej ikollu jħallas separatament għall-ispejjeż
tat-trasport anki meta t-trasport isir mill-manifattur jew mill-kummerċjant
bl-ingrossa jew bl-imnut stess.
9.38       L-ispejjeż l-oħra
kollha għat-trasport tal-prodotti ma jitniżżlux bħala
marġnijiet tat-trasport, eż.:
a)      jekk il-manifattur jittrasporta
l-prodotti hu stess, dawn l-ispejjeż tat-trasport jiġu inklużi
fil-prezzijiet bażiċi tal-output tal-manifattur; dan it-trasport
jirrappreżenta attività anċillari u l-ispejjeż individwali
tat-trasport ma jkunux identifikabbli bħala spejjeż tat-trasport;
b)      jekk il-manifattur jorganizza t-trasport
tal-prodotti mingħajr fattura separata għas-servizzi tat-trasport,
dawn l-ispejjeż tat-trasport jiġu inklużi fil-prezzijiet
bażiċi tal-output tal-manifattur; dawn l-ispejjeż tat-trasport
ikunu identifikabbli bħala tali u jitniżżlu bħala parti
mill-konsum intermedju tal-manifattur;
c)      jekk il-kummerċjanti bl-ingrossa u
bl-imnut jorganizzaw biex il-prodotti jiġu mċaqilqa minn fejn
jirċevuhom huma għall-post fejn jirċevihom ix-xerrej, dawn
l-ispejjeż jiġu inklużi fil-marġni tal-kummerċ jekk
it-trasport ma jiġix fatturat separatament lix-xerrej. Għal
darb'oħra, bħal fil-każ tal-manifatturi, dawn l-ispejjeż
jirrappreżentaw attività anċillari ta' kummerċjanti bl-ingrossa
u bl-imnut jew ix-xiri ta' servizz intermedju, u b'hekk jidħlu
fil-marġnijiet tal-kummerċ iżda mhux f'dawk tat-trasport;
d)      jekk unità domestika tixtri prodotti
għal skopijiet ta' konsum finali u torganizza t-trasport minn parti terzi,
dawn l-ispejjeż tat-trasport jitniżżlu bħala nfiq fuq
il-konsum finali fuq servizzi tat-trasport u ma jiġux inklużi
fil-marġnijiet tal-kummerċ jew tat-trasport.
9.39       It-Tabella 9.7 turi stampa
pjuttost issimplifikata ta' matriċi tal-marġnijiet tal-kummerċ u
tat-trasport, għar-raġunijiet li ġejjin:
a)      Fit-trasformazzjoni tal-użi,
jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn il-kummerċ bl-ingrossa u
l-kummerċ bl-imnut sabiex jitqiesu d-differenzi fil-prezzijiet
tagħhom. Fit-tfassil tat-tabelli, wieħed għandu jżomm
f'moħħu li l-kummerċjanti bl-ingrossa jbiegħu direttament
lill-unitajiet domestiċi u mhux biss lill-industriji, pereżempju
l-għamara, u li l-kummerċjanti bl-imnut jbiegħu lill-industriji
bħall-ħwienet tal-kafe u ristoranti, u mhux biss lill-unitajiet
domestiċi.
b)      Fil-kalkolu u l-analiżi
tal-marġnijiet tal-kummerċ fuq prodotti għall-infiq tal-konsum
finali mill-unitajiet domestiċi, għal kull grupp ta' prodotti,
l-iktar kanali ta' distribuzzjoni importanti jistgħu jiġu distinti
wkoll sabiex jitqiesu d-differenzi fil-prezzijiet tagħhom; id-distinzjoni
bejn il-kummerċ bl-ingrossa u l-kummerċ bl-imnut mhix dettaljata
biżżejjed. Pereżempju, jistgħu jinxtraw prodotti u servizzi
mill-unitajiet domestiċi minn supermarket, ħanut tal-merċa,
ħanut tal-fjuri, department store, barra mill-pajjiż jew miksuba
bħala introjtu in natura. Għal xi prodotti, il-bejgħ sekondarju
huwa importanti pereżempju għall-bejgħ tas-sigaretti
mill-ħwienet tal-kafe, ir-ristoranti u l-pompi tal-petrol. Il-bejgħ
mill-ħwienet bl-imnut jiġu aġġustati sabiex jinkiseb
il-valur tal-bejgħ lill-unitajiet domestiċi, pereżempju
bejgħ lin-negozji, lill-gvern u lit-turisti għandu jitnaqqas.
Tabilħaqq, dawn id-distinzjonijiet jistgħu jsiru biss jekk is-sorsi
tad-dejta disponibbli jipprovdu biżżejjed informazzjoni
għall-istimi tal-importanza ta' kull wieħed mill-kanali
tad-distribuzzjoni. Anki għall-kummerċjant jew trasportatur
wieħed, il-prodotti differenti ġeneralment ikollhom marġnijiet
differenti. Id-dejta dwar il-marġnijiet skont it-tip ta' prodott huma
l-aktar xierqa u l-aktar li jintużaw meta jkunu disponibbli.
c)      Fil-kalkolu tal-marġnijiet
tat-trasport, hija utli distinzjoni skont it-tip ta' trasport, pereżempju
bil-ferrovija, bl-ajru, bil-baħar u mogħdijiet interni tal-ilma, u
bit-triq.
It-taxxi nieqes is-sussidji fuq
il-prodozzjoni u l-importazzjonijiet
9.40       It-taxxi fuq il-produzzjoni u
l-importazzjonijiet jikkonsistu fi:
a)      it-taxxi fuq il-prodotti (D.21):
(1)     it-taxxi tat-tip tal-valur miżjud
(VAT) (D.211);
(2)     it-taxxi u d-dazji fuq
l-importazzjonijiet; ħlief il-VAT (D.212);
(3)     it-taxxi fuq il-prodotti, minbarra l-VAT
u t-taxxi fuq l-importazzjoni (D.214).
b)      taxxi oħrajn fuq il-produzzjoni
(D.29).
Hemm kategoriji simili distinti għas-sussidji
fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet. Fit-tabelli tal-provvista u
l-użu, is-sussidji jidhru taħt l-intestatura taxxi nieqes
is-sussidji fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet.
9.41       Il-provvista bil-prezzijiet
bażiċi tinkludi t-taxxi nieqes is-sussidji fuq il-produzzjoni. Sabiex
issir it-tranżizzjoni mill-prezzijiet bażiċi
għall-prezzijiet tax-xerrejja, jiżdiedu t-taxxi varji fuq il-prodotti
u jitnaqqsu s-sussidji fuq il-prodotti.
Tabella 9.8: It-taxxi nieqes is-sussidji
fuq il-prodotti
It-taxxi nieqes is-sussidji fuq il-provvista
   || It-taxxi nieqes is-sussidji fuq il-provvista tal-prodotti || It-taxxi totali nieqes is-sussidji fuq il-prodotti
   || VAT || Taxxi fuq l-importazzjonijiet || Taxxi fuq l-esportazzjonijiet || Taxxi oħrajn fuq il-prodotti || Sussidji fuq l-importazzjonijiet || Sussidji fuq l-esportazzjonijiet || Sussidji oħrajn fuq il-prodotti
 Prodotti (CPA) 1 2 3 4       ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || Taxxi nieqes is-sussidji fuq il-provvista totali skont il-prodott u skont l-użu
 Totali ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
Tabella 9.8: It-taxxi nieqes is-sussidji
fuq il-prodotti (tkompli)
It-taxxi nieqes is-sussidji fuq l-użi
   || It-taxxi totali nieqes is-sussidji fuq il-prodotti || It-taxxi nieqes is-sussidji fuq l-użi tal-prodotti
 Industriji (NACE) 1 – 2 – 3 – 4 - ….
 Prodotti (CPA) 1 2 3 4       || Taxxi nieqes is-sussidji fuq il-provvista totali skont il-prodott u skont l-użu || It-taxxi nieqes is-sussidji fuq il-konsum intermedju tal-prodotti skont l-industrija
   ||   ||
9.42       It-Tabella 9.8 tat-taxxi
nieqes is-sussidji fuq il-prodotti hija ssimplifikata, fil-modi li ġejjin:
a)      għall-użu tal-prodotti, it-tipi
differenti ta' taxxi fuq il-prodotti mhumiex distinti u s-susssidji ma jidhrux
separatament; għall-provvista ta' prodotti, jiġu distinti tliet tipi
biss ta' taxxi fuq il-prodotti u żewġ tipi biss ta' sussidji.
Ġeneralment, huwa utli li kull tip ewlieni ta' taxxi jew sussidji fuq
il-prodotti jidher separatament u mbagħad it-total jiġi allokat
lill-gruppi varji tal-prodotti.
b)      jistgħu japplikaw rati tat-taxxa u
sussidji differenti lil kanali ta' distribuzzjoni differenti; dawn
tal-aħħar għandhom għalhekk jiġu distinti meta jkun
relevanti u jkun hemm biżżejjed informazzjoni.
9.43       It-taxxi u s-sussidji fuq
il-prodotti huma l-ammonti dovuti għall-ħlas biss meta jkun hemm
evidenza permezz ta' stimi tat-taxxa, dikjarazzjonijiet eċċ. jew
l-ammont ikun effettivament tħallas. Fil-kompilazzjoni tat-tabelli
tal-provvista u l-użu, it-taxxi u s-sussidji fuq il-prodotti normalment
jiġu stmati skont il-prodott bl-applikazzjoni tar-rati uffiċjali
tat-taxxa jew tas-sussidju lill-flussi varji tad-domanda. Wara għandha
ssir stima tad-differenzi bl-istimi tat-taxxa jew l-ammonti li jkunu
effettivament tħallsu.
a)      Xi wħud minn dawn id-differenzi
jindikaw li l-istima inizjali tat-taxxi fuq il-prodotti fit-tabelli tal-provvista
u l-użu ma jikkonformawx mad-definizzjonijiet tal-ESA:
(1)     fil-każ tal-eżenzjoni, l-istima
inizjali tat-taxxi fuq il-prodotti għalhekk titnaqqas;
(2)     fil-każ ta' attivitajiet
ekonomiċi moħbija jew l-evażjoni tal-ħlas tat-taxxi fuq
il-prodotti, bħal meta l-ħlas tat-taxxi jkun obbligatorju iżda
ma jkunx hemm stima tat-taxxa, l-istima tat-taxxi fuq il-prodotti titnaqqas;
b)      F'xi ċirkostanzi, id-differenzi
jistgħu jindikaw li l-istima inizjali tat-taxxi u s-sussidji fuq
il-prodotti fiha żball, pereżempju billi l-output ta' xi prodott ikun
sottostimat. F'dak il-każ, jistgħu jsiru modifiki tal-estimi
tal-flussi tal-prodotti u s-servizzi.
9.44       Il-VAT jista' jkun
deduċibbli, mhux deduċibbli jew mhux applikabbli:
a)      il-VAT deduċibbli japplika
għall-biċċa l-kbira tal-konsum intermedju, il-biċċa
l-kbira tal-formazzjoni grossa tal-kapital fiss u parti mill-bidliet
fl-inventarji;
b)      il-VAT mhux deduċibbli ta' spiss
japplika għall-infiq tal-konsum finali mill-unitajiet domestiċi,
parti mill-formazzjoni grossa tal-kapital fiss bħal abitazzjonijiet
ġodda okkupati mis-sidien tagħhom, parti mill-bidliet fl-inventarji u
parti mill-konsum intermedju, pereżempju l-konsum intermedju tal-unitajiet
governattivi u l-korporazzjonijiet finanzjarji;
c)      il-VAT ġeneralment ma japplikax
għal:
(1)     esportazzjonijiet lejn pajjiżi barra
mill-UE;
(2)     il-bejgħ ta' kull prodott jew
servizz soġġett għal rata tal-VAT ta' żero irrispettivament
mill-użu tagħhom; madankollu, rata tal-VAT ta' żero timplika li
l-VAT imħallas fuq ix-xiri għad jista' jiġi kklejmjat; il-konsum
intermedju u l-formazzjoni grossa tal-kapital ta' dawn il-produtturi
għalhekk jiġu kkoreġuti bl-ammont ta' VAT kklejmjat lura.
(3)     kull produttur eżentat
mir-reġistrazzjoni tal-VAT, bħal negozji żgħar u
organizzazzjonijiet reliġjużi; f'din is-sitwazzjoni, id-dritt li
l-VAT fuq ix-xiri jingħata lura jkun normalment ristrett.
9.45       Il-VAT titniżżel
netta: il-provvisti kollha jiġu vvalutati bil-prezzijiet bażiċi,
jiġifieri mingħajr il-VAT iffatturata; l-użi intermedji u finali
jitniżżlu bil-prezzijiet tax-xerrejja, jiġifieri mingħajr
il-VAT deduċibbli.
Kunċetti bażiċi oħra
9.46       Fit-tabelli tal-provvista u
l-użu, jintużaw żewġ entrati ta' aġġustament
fir-rikonċiljazzjoni tal-valutazzjoni tal-importazzjonijiet fit-tabelli
tal-provvista u l-użu u l-valutazzjoni misjuba fil-kontijiet tas-settur
istituzzjonali.
Fit-tabella tal-provvista, sabiex tinkiseb
valutazzjoni komparabbli mal-produzzjoni domestika fl-istess grupp ta'
prodotti, l-importazzjonijiet tal-prodotti jiġu vvalutati bil-valuri CIF.
Il-valur CIF jinkludi s-servizzi tat-trasport u l-assigurazzjoni pprovduti
mir-residenti, bħat-trasport tal-individwu stess jew trasport minn
trasportaturi residenti speċjalizzati. Sabiex tinkiseb valutazzjoni
konsistenti bjen l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet, l-esportazzjonijiet
tas-servizzi għandhom jinkludu dan il-valur.
Fil-kontijiet tas-settur istituzzjonali,
l-importazzjonijiet tal-prodotti jiġu vvalutati b'valuri FOB,
jiġifieri konformi mal-valutazzjoni għall-esportazzjonijiet tal-prodotti.
Madankollu, fil-każ tal-valutazzjoni FOB il-valur tas-servizzi
tat-trasport u l-assigurazzjoni pprovduti mir-residenti, li huwa inkluż
fl-esportazzjoni tas-servizzi, ikun iżgħar billi jkopri biss dawk
is-servizzi pprovduti fil-pajjiż li qed jesporta. Ir-riżultat
tal-użu ta' żewġ prinċipji differenti ta' valutazzjoni huwa
li l-importazzjonijiet totali netti jkunu l-istess, iżda li kemm
l-importazzjonijiet totali u l-esportazzjonijiet totali jkunu ikbar
għall-valutazzjoni CIF.
Iż-żewġ prinċipji ta' valutazzjoni
jistgħu jiġu rikonċiljati fit-tabelli tal-provvista u l-użu
bl-introduzzjoni ta' entrati ta' aġġustament
għall-importazzjonijiet u wkoll għall-esportazzjonijiet. L-entrati
ta' aġġustament għandhom ikunu daqs il-valur tas-servizzi
tat-trasport u l-assigurazzjoni mir-residenti inkorporati fil-valur CIF
iżda mhux fil-valur FOB, jiġifieri jirreferu għat-trasport u
l-assigurazzjoni mill-fruntiera tal-pajjiż li qed jesporta sal-fruntiera
tal-pajjiż li qed jimporta. Dawn il-punti ta' aġġustament,
ladarba jiġu inkorporati fit-tabelli tal-provvista u l-użu, ma
jeħtieġu ebda trattament speċjali fil-kalkoli tal-input-output.
9.47       It-trasferiment ta’
oġġetti eżistenti jitniżżel fit-tabella tal-użu
bħala nefqa negattiva għall-bejjiegħ u nefqa pożittiva
għax-xerrej. Għall-grupp ta' prodotti involut, it-trasferiment ta'
prodott eżistenti jammonta għal riklassifikazzjoni fost l-użi.
L-ispejjeż tat-tranżazzjoni biss mhumiex riklassifikazzjoni: dawn
jitniżżlu bħala użu ta' servizzi, pereżempju, servizzi
tan-negozju jew professjonali. Għall-iskopijiet tad-deskrizzjoni u
l-analiżi, jista' jkun utli li jintwera li, għal xi gruppi ta'
prodotti, id-daqs relattiv tat-trasferiment ta' prodotti eżistenti
separatament, pereżempju l-importanza tal-karozzi second-hand fis-suq tal-karozzi
ġodda u second-hand, jew ir-rwol tal-karta riċiklata fil-provvista
tal-prodotti tal-karti.
9.48       Biex wieħed jifhem tajjeb
it-tabelli tal-provvista u l-użu, huwa utli li jitfakkru xi wħud
mill-konvenzjonijiet tal-kontabilità użati fl-ESA.
a)      Industrija tikkonsisti minn grupp ta'
KAUs lokali involuti fl-istess tip ta' attività, jew tipi simili.
Karatteristika importanti tat-tabelli tal-provvista u l-użu hija li dawn
jirreġistraw l-attivitajiet sekondarji separatament. Dan jimplika li l-KAUs
ma jeħtiġux ikunu omoġenji fl-attivitajiet tal-produzzjoni
tagħhom. Il-kunċett ta' KAUs huwa spjegat f'aktar dettall
fil-Kapitolu 2. Unità tal-produzzjoni kompletament omoġenja
tintuża f'tabella simetrika input-output skont il-prodott.
b)      Jekk stabbiliment li jwettaq biss
attivitajiet purament anċillari jkun osservabbli statistikament,
jiġifieri l-kontijiet separati għall-produzzjoni li jagħmel
ikunu disponibbli faċilment, jew jekk ikun f'post ġeografikament
differenti mill-istabbiliment li jaqdi, dan jitniżżel bħala
unità separata u jiġi allokat lill-klassifikazzjoni industrijali
korrispondenti għall-attività prinċipali tiegħu, fil-kontijiet
nazzjonali u dawk reġjonali wkoll. Fin-nuqqas ta' dejta bażika
xierqa, l-output tal-attività anċillari jista' jiġi stmat billi
jingħaddu flimkien l-ispejjeż.
Jekk l-ebda waħda minn dan il-kundizzjonijiet
ma tkun sodisfatta, l-inputs kollha kkunsmati minn attività anċillari
bħall-materjali, ix-xogħol, il-konsum ta' kapital fiss, jiġu
trattati bħala inputs fl-attività prinċipali jew sekondarja li
tappoġġa.
c)      Il-prodotti jew is-servizzi manifatturati
u kkunsmati fl-istess perjodu tal-kontabilità u fl-istess KAU lokali (local
KAU, LKAU) ma jiġux identifikati b'mod separat. Għalhekk dawn ma
jiġux irreġistrati bħala parti mill-output jew il-konsum
intermedju ta' dak il-LKAU.
d)      Ipproċessar minuri, manutenzjoni,
servicing jew tiswija f'isem LKAUs oħra għandu jitniżżel
nett, jiġifieri mingħajr il-valur tal-prodotti involuti.
e)      L-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet
iseħħu meta jkun hemm bidla fis-sjieda bejn residenti u dawk mhux
residenti. Iċ-ċaqliq fiżiku tal-prodotti minn fruntiera
nazzjonali għall-oħra, fih innifsu ma jimplikax importazzjoni jew
esportazzjoni ta' dawn il-prodotti. Prodotti mibgħuta barra
għall-ipproċessar ma jitniżżlux bħala
esportazzjonijiet u importazzjonijiet. Bil-maqlub ta' dan, ix-xiri u
l-bejgħ mill-ġdid ma' dawk mhux residenti mingħajr mal-prodotti
jidħlu fl-ekonomija tan-negozjant, jitniżżlu bħala importazzjonijiet
u esportazzjonijiet fil-kontijiet tal-produttur u x-xerrej finali, u
esportazzjoni netta ta' prodotti negozjati tidher fil-kontijiet tal-ekonomija
merkantili.
f)       Il-prodotti dewwiema jistgħu
jinkrew jew ikunu soġġetti għal kiri operattiv. F'dawn
il-każijiet, jitniżżlu bħala formazzjoni tal-kapital fiss u
stokk tal-kapital fiss fl-industrija tas-sid tagħhom; fl-industrija
tal-utent jitniżżel il-konsum intermedju bl-ammont tal-kera
mħallas;
g)      Persuni li jaħdmu permezz ta'
aġenziji temporanji jitniżżlu bħala impjegati fl-industrija
ta' dawn l-aġenziji u mhux fl-industriji fejn ikunu qed jaħdmu
verament. B'konsegwenza ta' dan, fl-industriji tal-aħħar,
il-miżati mħallsa lill-aġenzija għall-provvista
tal-ħaddiema jitniżżlu bħala konsum intermedju u mhux
bħala kumpens tal-impjegati. Il-funzjonijiet esternalizzati jiġu
ttrattati bħala servizzi pprovduti;
h)      L-impjieg u l-kumpens tal-impjegati huma
kunċetti wiesgħa:
(1)     L-impjieg għal raġunijiet
soċjali wkoll jgħodd bħala impjieg; dan japplika,
pereżempju, għal postijiet għal persuni b'diżabilità,
proġetti ta' impjieg għal persuni li ilhom żmien twil
qiegħda u programmi ta' impjiegi għal żagħżagħ li
qed ifittxu x-xogħol. B'konsegwenza ta' dan, in-nies involuti huma
impjegati u jirċievu kumpens ta' impjegati u mhux trasferimenti
soċjali, għalkemm il-produttività tagħhom tista' tkun inqas minn
dik ta' impjegati oħra;
(2)     L-impjiegi jinkludu każijiet fejn
il-persuni involuti ma jkunux mistennija jaħdmu, eż. persuni
mkeċċija iżda li jirċievu xi ħlasijiet għal
perjodu ta' żmien mill-impjegatur preċedenti tagħhom. Madankollu,
l-impjieg f'termini ta' sigħat maħduma ma jiġix affettwat minn
din il-konvenzjoni, billi fil-fatt ma jkunux ġew maħduma sigħat.
Informazzjoni supplimentari
9.49       It-Tabella 9.6
tal-użu fiha informazzjoni supplimentari: formazzjoni grossa tal-kapital
fiss, stokks ta' assi fissi u impjiegi skont l-industrija. It-tqassim
f'impjegati u ħaddiema li jaħdmu għal rashom huwa informazzjoni
addizzjonali. L-informazzjoni dwar il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss u
stokks ta' assi fissi skont l-industrija tinħtieġ biex jiġi
derivat il-konsum tal-kapital fiss skont l-industrija u
għar-reġistrazzjoni tal-VAT mhux deduċibbli fuq il-formazzjoni
grossa tal-kapital fiss. Huwa importanti għal skopijiet ta' kompilazzjoni
li l-impjiegi jidhru skont l-industrija:
–
Iċ-ċifri tal-impjiegi ħafna drabi
jintużaw għall-valuri grossi tal-output, il-kumpens tal-impjegati,
il-konsum intermedju u l-introjtu mħallat;
–
Il-proporzjonijiet ewlenin bħall-output,
il-kumpens tal-impjegati u l-introjtu mħallat għal kull unità ta'
xogħol bħas-sigħat maħduma, jistgħu jitqabblu
maż-żmien u skont l-industrija biex tiġi ċċekkjata
l-plawżibbiltà tal-estimi;
–
Huwa utli li tiġi żgurata l-konsistenza
bejn il-valuri skont l-industrija u d-dejta tal-impjiegi skont l-industrija.
Pereżempju, mingħajr rabta espliċita mad-dejta dwar l-impjiegi,
il-proċess ta' bbilanċjar jista' jirriżulta f'tibdil fil-valuri
skont l-industrija mingħajr tibdil korrispondenti fiċ-ċifri
tal-impjiegi.
Huwa utli wkoll li tiżdied l-informazzjoni
dwar l-impjiegi skont l-industrija għall-analiżi tal-impjiegi u
l-produttività.
Sorsi u bbilanċjar tad-dejta
9.50       Għall-kompilazzjoni
tal-output skont l-industrija u l-prodott, is-sorsi ewlenin tad-dejta
normalment ikunu stħarriġiet ekonomiċi tal-intrapriżi,
stħarriġiet tal-produzzjoni u rapporti annwali jew kontijiet
tan-negozju minn kumpaniji kbar. L-istħarriġiet ġeneralment
ikunu eżawrjenti għall-kumpaniji kbar filwaqt li jsir
stħarriġ żgħir għall-kumpaniji ta' daqs
żgħir. Għal xi attivitjiet speċifiċi, jistgħu
jkunu relevanti sorsi ta' dejta differenti, pereżempju għal korpi
superviżorji, kontijiet tal-gvern lokali u ċentrali jew fondi
tas-sigurtà soċjali.
9.51       Din id-dejta tiġi
użata biex titħejja l-ewwel ġabra mhux sħiħa ta'
tabelli tal-provvista u l-użu. Dawn jiġu bbilanċjati f'diversi
passi. L-ibbilanċjar manwali, f'livell baxx ta' aggregazzjoni, jipprovdi
kontrolli importanti fuq l-iżbalji fis-sorsi tad-dejta, żbalji
fis-sistema u fl-istess ħin jistgħu jsiru modifiki tad-dejta
bażika, biex issir korrezzjoni tad-differenzi kunċettwali u
l-unitajiet nieqsa. Jekk ir-rikonċiljazzjoni ssir f'livell ogħla ta'
aggregazzjoni, permezz ta' proċess awtomatiku ta' bbilanċjar jew
proċess sekwenzjali strett ħafna ta' bbilanċjar, ħafna minn
dawn il-kontrolli jkunu nieqsa, billi l-iżbalji jikkanċellaw
ruħhom u l-kawżi tal-iżball ma jkunux jistgħu jinstabu.
Għodda għall-analiżi u
l-estensjonijiet
9.52       Għall-analiżi,
jistgħu jintużaw tliet tipi ta' tabelli:
–
Tabelli tal-provvista u l-użu;
–
Tabella simetrika input-output industrija
b'industrija;
–
Tabella simetrika input-output prodott bi prodott.
It-tabelli simetriċi input-output
jistgħu jiġu derivati mit-tabelli tal-provvista u l-użu,
bil-prezzijiet kurrenti u wkoll bil-prezzijiet tas-snin preċedenti.
9.53       It-Tabella 9.6 dwar
l-użu ma turix sa liema punt il-prodotti u s-servizzi użati jkunu
ġew manifatturati domestikament jew importati. Din l-informazzjoni hija
neċessarja għal analiżijiet fejn ir-rabta bejn il-provvista u
l-użu tal-prodotti u s-servizzi fl-ekonomija nazzjonali għandha rwol.
Pereżempju l-analiżi tal-impatt tat-tibdil fl-esportazzjonijiet jew
l-infiq tal-konsum finali fuq l-importazzjonijiet, il-produzzjoni domestika u
varjabbli relatati, bħall-impjiegi. Għalhekk, il-qafas input-output
jibbenefika minn tabelli separati tal-użu għall-prodotti importati u
l-prodotti u s-servizzi domestiċi.
9.54       It-tabella tal-użu
għall-prodotti importati tiġi kkompilata billi tintuża
l-informazzjoni kollha disponibbli dwar l-użi tal-importazzjonijiet,
pereżempju għal xi prodotti l-intrapriżi importaturi ewlenin
jistgħu jkunu magħrufa u għal xi produtturi tista' teżisti
informazzjoni dwar l-ammont ta' importazzjonijiet. Madankollu, ġeneralment
l-informazzjoni ta' statistika diretta dwar l-użu tal-importazzjonijiet
tkun skarsa. Għalhekk, normalment din l-informazzjoni jeħtieġ
tiġi supplimentata minn assunzjonijiet dwar l-allokazzjoni tal-grupp ta'
prodotti li għandu jintuża.
9.55       It-tabella tal-użu
għall-prodotti u s-servizzi prodotti domestikament tista' mbagħad
tinkiseb bid-deduzzjoni tat-tabella tal-użu għall-prodotti importati
mit-tabella tal-użu għall-ekonomija sħiħa.
9.56       Fit-teorija, jeżistu erba'
mudelli bażiċi għat-trasformazzjoni ta' tabella tal-provvista u
l-użu f'tabella simetrika input-output. Dawn il-mudelli huma bbażati
jew fuq it-teknoloġija jew fuq assunzjonijiet ta' struttura fissa
tal-bejgħ. L-iktar li tintuża hija l-assunzjoni tat-teknoloġija
tal-prodott: kull prodott jiġi manifatturat fil-mod speċifiku
tiegħu, irrispettivament mill-industrija li fih jiġi manifatturat.
Din l-assunzjoni ħafna drabi tintuża biex tiġi derivata tabella
input-output prodott bi prodott. It-tieni mudell komuni juża l-assunzjoni
tal-istruttura fissa tal-bejgħ (assunzjoni tas-sehem tas-suq): kull
prodott għandu l-istruttura tal-bejgħ speċifika tiegħu,
irrispettivament mill-industrija li tipproduċih; dan l-approċċ
ħafna drabi jintuża biex tiġi derivata tabella input-output
prodott bi prodott. Huma possibbli mudelli ibridi li jħalltu dawn
l-assunzjonijiet. Mudelli bbażati fuq it-teknoloġija tal-industrija
jew assunzjonijiet tal-istruttura fissa tal-bejgħ tal-industrija
għandhom inqas relevanza prattika minħabba l-probabbiltà baxxa li
jseħħu fil-prattika. Fil-Kapitolu 11 tal-Eurostat Manual of
Supply, Use and Input-output Tables 2008 hemm diskussjoni tal-mudelli
alternattivi u l-proċessi ta' trasformazzjoni.
9.57       L-għażla
tal-aħjar assunzjoni li għandha tiġi applikata f'kull każ
mhijiex waħda faċli. Tiddependi mill-istruttura tal-industriji
nazzjonali, eż. il-grad ta' speċjalizzazzjoni, u fuq
l-omoġeneità tat-teknoloġiji nazzjonali użati
għall-produzzjoni ta' prodotti fl-istess grupp ta' prodotti u wkoll fuq
il-livell ta' dettall tad-dejta bażika.
Applikazzjoni sempliċi tal-assunzjoni
tat-teknoloġija tal-prodott tagħti riżultati li mhumiex
aċċettabbli, billi l-koeffiċjenti input-output li xi kultant
jiġu ġġenerati jkunu improbabbli jew saħansitra
impossibbli, fl-għamla ta' koeffiċjenti negattivi.
Il-koeffiċjenti improbabbli jistgħu jkunu dovuti għal
żbalji fil-kejl u għall-eteroġeneità tat-taħlita
tal-prodotti fl-industrija li l-prodott trasferit ikun il-prodott
prinċipali tagħha. Dan jista' jiġi indirizzat billi jsiru
aġġustamenti bbażati fuq informazzjoni supplimentari jew
l-użu ta' ġudizzju infurmat kemm jista' jkun. Soluzzjoni oħra
tkun li tiġi applikata l-assunzjoni alternattiva tal-istruttura fissa
tal-bejgħ tal-prodott. Fil-prattika, l-użu ta' assunzjonijiet ta'
teknoloġija mħallta, flimkien ma' informazzjoni supplimentari, wera
li huwa approċċ utli għall-kompilazzjoni ta' tabelli simettriċi
input-output.
9.58       It-tabella simetrika
input-output tista' titqassam f'żewġ tabelli:
a)      matriċi li turi l-użu
tal-importazzjonijiet; il-format ta' din it-tabella huwa l-istess bħal dak
tat-tabella tal-importazzjoni li tappoġġja t-tabella tal-provvista u
l-użu, ħlief li tintuża struttura simetrika bl-istess
klassifikazzjoni fuq iż-żewġ assi;
b)      tabella simetrika input-output
għall-output domestiku.
It-tabella tal-aħħar għandha
tintuża fil-kalkolu tal-koeffiċjenti kumulati, jiġifieri
l-invers Leontief. L-invers Leontief huwa l-invers tad-differenza bejn
il-matriċi I tal-identità u l-matriċi tal-koeffiċjenti tal-input
tekniku miksuba mill-matriċi tal-output domestiku użat
għall-konsum domestiku. L-invers Leontief jista' wkoll jiġi derivat
għall-importazzjonijiet. Wieħed għandu mbagħad jassumi li
l-importazzjonijiet ġew prodotti bl-istess mod bħall-prodotti
domestiċi kompetituri.
9.59       It-tabelli tal-provvista u
l-użu u t-tabelli simetriċi input-output jistgħu jintużaw
bħala għodod tal-analiżi ekonomika. Iż-żewġ tipi
ta' tabelli għandhom merti differenti. It-tabelli simetriċi
input-output huma disponibbli faċilment għall-kalkolu mhux biss
tal-effetti diretti iżda wkoll tal-effetti indiretti u kumulattivi.
Jistgħu jkunu wkoll ta' kwalità tajba meta jkunu ntużaw għarfien
espert u tipi differenti ta' statistika tkun ġiet użata
fid-derivazzjoni tat-tabelli mit-tabelli tal-provvista u l-użu.
9.60       It-tabelli industrija
b'industrija huma adatti sew għall-analiżijiet marbuta
mal-industriji, eż. ir-riforma fiskali, l-analiżi tal-impatt,
il-politika fiskali u l-politika monetarja; huma eqreb ukoll għas-sorsi
varji tal-istatistika. It-tabelli prodott bi prodott huma adatti sew
għall-analiżijiet marbuta mal-unitajiet omoġenji
tal-produzzjoni, eż. il-produttività, it-tqabbil tal-istrutturi
tal-ispejjeż, l-effetti tal-impjiegi, il-politika tal-enerġija u
l-politika ambjentali.
9.61       Madankollu,
il-karatteristiċi analitiċi tat-tabelli prodott bi prodott u
t-tabelli industrija b'industrija mhumiex differenti b'mod sinifikattiv.
Id-differenzi bejn it-tabelli prodott bi prodott u t-tabelli industrija
b'industrija huma kkawżati mill-eżistenza ta' ammont ġeneralment
limitat ta' produzzjoni sekondarja. Fil-prattika, l-użi analitiċi
tat-tabelli input-output jassumu impliċitament teknoloġija
tal-industrija, irrispettivament minn kif ikunu ġew kompilati t-tabelli
oriġinarjament. Barra minn hekk, fil-prattika, kull tabella prodott bi
prodott hija tabella industrija b'industrija manipulata, billi jkun għad
fiha l-karatteristiċi kollha tal-KAUs istituzzjonali u tal-intrapriżi
tat-tabelli tal-provvista u l-użu.
9.62       Ġeneralment, ħafna
tipi speċifiċi ta' analiżi huma moqdija minn tabelli
tal-provvista u l-użu u tabelli simetriċi input-output,
pereżempju:
a)      analiżi tal-produzzjoni,
l-istrutturi tal-ispejjeż u l-produttività;
b)      analiżi tal-prezzijiet;
c)      analiżi tal-impjiegi;
d)      analiżi tal-istruttura
tal-formazzjoni tal-kapital, il-konsum finali, l-esportazzjonijiet,
eċċ.;
e)      disaggregazzjoni tat-tkabbir ekonomiku
bl-użu tal-ishma tal-ispejjeż kumulati biex jiġu allokati importazzjonijiet
lill-użi finali varji;
f)       analiżi tal-kontribuzzjoni
lit-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi tal-esportazzjonijiet lil (gruppi ta')
pajjiżi oħra;
g)      analiżi tal-importazzjonijiet
tal-enerġija meħtieġa;
h)      analiżi tal-impatt
tat-teknoloġiji ġodda;
i)       analiżi tal-effetti tat-tibdil
fir-rati tat-taxxa (eż. il-VAT) jew l-introduzzjoni ta' paga minima
nazzjonali;
j)       analiżi tar-relazzjoni bejn
il-produzzjoni domestika u l-ambjent, eż. konċentrazzjoni fuq
l-użu ta' prodotti speċifiċi bħall-fjuwil, il-karti u
l-ħġieġ jew l-emissjoni ta' sustanzi li jniġġsu.
Mudell makro jista' wkoll jinkludi biss l-ishma
tal-ispejjeż kumulati kkalkulati mit-tabelli input-output. B'dan il-mod,
l-informazzjoni mit-tabella input-output dwar l-effetti diretti u indiretti,
eż. l-importanza tal-ispejjeż għall-ħaddiema jew
l-importazzjonijiet tal-enerġija għall-konsum privat jew
l-esportazzjonijiet, tiġi inkorporata fil-mudell makro u tista'
tintuża għall-analiżi u l-previżjonijiet.
9.63       Sabiex jaqdu skopijiet iktar
speċifiċi, it-tabelli tal-provvista u l-użu u t-tabelli
simetriċi input-output jistgħu jiġu modifikati bl-introduzzjoni
ta' klassifikazzjonijiet alternattivi u supplimentari. L-iktar eżempji
importanti huma dawn li ġejjin:
a)      klassifikazzjonijiet iktar dettaljati
tal-prodotti u l-industriji bbażati fuq il-klassifikazzjonijiet nazzjonali
jew biex jitqiesu l-iskopijiet speċifiċi, eż.
għall-analiżi tar-rwol tar-riċerka u l-iżvilupp
fl-ekonomija nazzjonali;
b)      tqassim ġeografiku iktar dettaljat
tal-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet, eż. il-kummerċ
ġewwa l-UE subklassifikat skont il-pajjiż, u l-kummerċ ma'
pajjiżi barra mill-UE subklassifikat skont ir-reġjun ekonomiku u xi
pajjiżi speċifiċi bħall-Istati Uniti, iċ-Ċina,
l-Indja u l-Ġappun;
c)      il-klassifikazzjoni tal-importazzjonijiet
fi:
(1)     importazzjonijiet tal-prodotti li
jiġu manifatturati wkoll domestikament ("importazzjonijiet
kompetittivi");
(2)     importazzjonijiet tal-prodotti li ma
jiġux manifatturati domestikament ("importazzjonijiet
komplementari");
Iż-żewġ tipi ta' importazzjonijiet
jistgħu jkunu mistennija li jkollhom relazzjoni differenti mal-ekonomija
nazzjonali u jkollhom importanza differenti. L-importazzjonijiet kompetittivi
jistgħu jkunu s-suġġett tal-analiżi u l-politika ekonomika
billi jistgħu jkunu sostitut għall-output domestiku; għalhekk
jistgħu jiġu inkorporati bħala kategorija separata ta' użu
finali potenzjali fit-tabelli tal-użu. Għall-importazzjonijiet
komplementari, pereżempju fil-każ ta' żieda f'daqqa
fil-prezzijiet tal-enerġija, l-analiżijiet jiffokaw primarjament fuq
l-impatt tal-bidliet fil-prezzijiet tagħhom u l-ekonomija nazzjonali.
d)      klassifikazzjoni tal-kumpens
tal-impjegati skont il-kriterji bħal-livell tal-edukazzjoni,
part-time/full-time, l-età u s-sess. Din il-klassifikazzjoni mbagħad
tista' tiġi applikata wkoll lill-informazzjoni supplimentari dwar
l-impjiegi. B'dan il-mod, it-tabelli tal-provvista u l-użu jistgħu
jintużaw ukoll għall-analiżijiet tas-suq tax-xogħol;
e)      tqassim tal-kumpens tal-impjegati fi:
(1)     pagi u salarji, li minnhom:
kontribuzzjonijiet soċjali mill-impjegati
(2)     kontribuzzjonijiet soċjali
tal-impjegaturi.
Dan it-tqassim jippermetti li ssir analiżi
tar-rwol tal-kontribuzzjonijiet soċjali fuq il-prezz tal-inputs
tax-xogħol u t-trasferiment ta' dan il-piż għall-eċċess
operattiv gross;
f)       il-klassifikazzjoni tal-konsum finali
skont l-iskop, li għall-unitajiet domestiċi huwa COICOP,
għall-NPISH huwa COPNI u għall-gvern huwa COFOG. Il-klassifikazzjoni
funzjonali ta' dan l-infiq jippermetti li jiġi evalwat l-impatt ta' kull
funzjoni tal-bqija tal-ekonomija. Pereżempju, l-importanza tal-infiq
pubbliku u privat fuq is-saħħa, it-trasport u l-edukazzjoni tista'
mbagħad tiġi evalwata.
MT
 || Il-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 20.12.2010
COM(2010) 774 finali
Anness A/Kapitolu 10

ANNESS A għal
Proposta għal
REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
TAL-KUNSILL
dwar is-Sistema Ewropea tal-kontijiet
nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea
ANNESS A
Kapitolu 10: Il-tkejjiliet skont
il-prezz u l-volum
10.01     F'sistema ta' kontijiet
ekonomiċi, il-flussi u l-istokks kollha huma espressi f'unitajiet
monetarji. L-unità monetarja hija l-uniku denominatur komuni li jista'
jintuża biex jinstab il-valur ta' tranżazzjonijiet estremament
diversi rreġistrati fil-kontijiet u biex jinkisbu entrati saldatorji
sinifikanti.
Il-problema hija li meta tintuża unità
monetarja bħala unità ta' kejl, din l-unità la hija stabbli u lanqas ma
hija standard internazzjonali. Tħassib maġġuri fl-analiżi
ekonomika huwa l-kejl tat-tkabbir ekonomiku fit-termini ta' volum bejn perjodi
differenti. Għalhekk huwa neċessarju li wieħed jiddistingwi,
fil-bidliet tal-valuri għal ċerti aggregati ekonomiċi, il-bidliet
ġejjin unikament minn bidliet fil-prezz mill-bqija li jissejjaħ
il-bidla “fil-volum”.
L-analiżi ekonomika għandha x'taqsam
ukoll ma tqabbil fl-ispazju, jiġifieri bejn ekonomiji nazzjonali
differenti. Dawn jiffukaw fuq tqabbil internazzjonali f'termini ta' volum
tal-livell ta' produzzjoni u dħul, iżda l-livell tal-prezzijiet huwa
wkoll ta' interess. Għalhekk huwa neċessarju li d-differenzi
jiġu maħduma fil-valur ta' aggregati ekonomiċi bejn pari jew
gruppi ta' pajjiżi f'komponenti, li jirriflettu d-differenzi fil-volumi u
d-differenzi fil-prezzijiet.
10.02     Meta jkun qed jitqies it-tqabbil
ta' żminijiet ta' flussi u stokks, għandha tingħata l-istess
importanza lill-kejl preċiż tal-bidliet fil-prezzijiet u fil-volumi.
Fil-medda qasira ta' żmien, l-osservazzjoni tal-bidliet fil-prezzijiet
mhijiex inqas importanti mill-kejl fil-volumi tal-provvista u d-domanda. Fuq
medda itwal ta' żmien, l-istudju ta' tkabbir ekonomiku għandu jqis
il-movimenti fil-prezzijiet relattivi tat-tipi differenti ta' oġġetti
u servizzi.
L-għan primarju mhuwiex li sempliċement
jiġi pprovdut tkejjiliet komprensiv ta' bidliet fi prezzijiet u volumi
għall-aggregati ewlenin tas-sistema, iżda biex jinbnew sett ta'
tkejjiliet interdipendenti li jrendu possibbli li jitwettqu analiżi sistematiċi
u ddettaljati ta' inflazzjoni u tkabbir u ċaqliq ekonomiku.
10.03     Ir-regola ġenerali
għat-tqabbil fl-ispazju hija li għandu jsir tkejjiliet
preċiż kemm fil-komponenti tal-volumi kif ukoll tal-prezzijiet
tal-aggregati ekonomiċi. Billi d-diskrepanza bejn il-formuli Laspeyres u
Paasche bosta drabi hija sinifikanti fit-tqabbil spazjali, il-formula
tal-indiċi Fisher hija l-unika waħda aċċettabbli għal
dan il-għan.
10.04     Il-kontijiet ekonomiċi
għandhom il-vantaġġ li jipprovdu qafas adattat biex tinbena sistema
ta' indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi kif ukoll li tiġi
żgurata l-konsistenza tad-dejta tal-istatistika. Il-vantaġġi ta'
approċċ tal-kontabilità, fil-qosor jistgħu jitfissru kif
ġej:
a)      fuq livell kunċettwali, l-użu
ta' qafas ta' kontabilità li jkopri s-sistema ekonomika kollha jirrikjedi li
l-prezzijiet u l-unitajiet fiżiċi għall-prodotti differenti u
l-flussi fis-sistema jkunu speċifikati b'mod konsistenti. Fi ħdan
qafas ta' dan it-tip, il-kunċetti ta' prezzijiet u volumi għal grupp
speċifiku ta' prodotti jiġu ddefiniti b'mod identiku kemm
fir-riżorsi kif ukoll fl-użi;
b)      fuq il-livell ta' statistika, l-użu
tal-qafas tal-kontijiet ekonomiċi jimponi limiti fuq il-kontabilità li
jridu jiġu rrispettati kemm fil-prezzijiet kurrenti kif ukoll f'termini ta'
volumi u normalment jirrikjedu li jsiru xi aġġustamenti biex
jiżguraw il-konsistenza tad-dejta tal-prezzijiet u tal-volumi;
c)      Barra minn hekk, il-ħolqien ta'
sistema integrata ta' indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi fil-kuntest ta'
sistema ta' kontijiet ekonomiċi tipprovdi l-kontabilista nazzjonali
b'kontrolli żejda. Jekk wieħed jassumi l-eżistenza ta' sistema
bbilanċjata ta' tabelli tal-provvista u l-użi fil-prezzijiet
kurrenti, il-kostruzzjoni ta' tabelli bbilanċjati bħal dawn f'termini
ta' volumi tfisser li sistema ta' indiċijiet tal-prezzijiet impliċiti
tista' tiġi dderivata awtomatikament. L-eżaminar tal-plawsibilità ta'
dawn l-indiċijiet dderivati jistgħu jwasslu għal reviżjoni
u korrezzjoni tad-dejta f'termini ta' volumi u anki, f'xi każijiet, tal-valuri
fil-prezzijiet kurrenti;
d)      finalment, l-approċċ
tal-kontabilità jippermetti li jitkejlu l-bidliet fil-prezzijiet u l-volumi
għal ċerti entrati ta' bilanċ fil-kontijiet, b'dan
tal-aħħar jiġi dderivat b'definizzjoni minn elementi oħra
fil-kontijiet.
10.05     Minkejja
l-iżvantaġġi ta' sistema integrata bbażata fuq
il-bilanċ, kemm fit-total u kemm permezz tal-industrija,
tat-tranżazzjonijiet fl-oġġetti u fis-servizzi, għandu
jiġi rikonoxxut li l-indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi li jkun
inkiseb b'dan il-mod ma jilħqux il-ħtiġijiet u ma jweġbux
l-mistoqsijiet kollha possibbli fuq is-suġġett tal-bidla
fil-prezzijiet jew volumi. Il-limiti fil-kontabilità u l-għażla
tal-formuli tal-indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi, għalkemm
essenzjali għal bini ta' sistema koerenti, xi kultant jistgħu jkunu
ta' xkiel. Hemm bżonn ukoll ta' informazzjoni għal perjodi iqsar
bħal xahar jew kwart ta' sena. F'dawn il-każijiet, forom oħra
ta' indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi jistgħu jkunu ta'
benefiċċju.
MOTIVAZZJONI GĦALL-INDIĊIJIET
TAL-PREZZIJIET U L-VOLUMI FIS-SISTEMA NAZZJONALI TA' KONTABILITÀ
10.06     Fost il-flussi, li jidhru
fil-kontijiet ekonomiċi fil-prezzijiet kurrenti, hemm xi wħud, li
l-biċċa l-kbira jikkonċernaw prodotti, fejn id-distinzjoni bejn
il-bidliet fil-prezzijiet u fil-volumi huwa simili għal dak li jsir
fil-livell mikroekonomiku. Għal bosta aktar flussi fis-sistema,
id-distinzjoni hija ħafna inqas ovvja.
Meta l-flussi fil-kontijiet ikopru grupp ta'
tranżazzjonijiet elementari f'oġġetti u servizzi, il-valur ta'
kull wieħed ekwivalenti għall-prodott ta' għadd ta' unitajiet
fiżiċi u l-prezz unitarju rispettiv tagħhom, huwa
suffiċjenti li tkun magħrufa d-disaggregazzjoni tal-fluss
fil-komponenti tiegħu sabiex jiġu ddeterminati l-bidliet
fil-prezzijiet u l-volumi maż-żmien.
Meta fluss ikollu għadd ta'
tranżazzjonijiet marbuta mad-distribuzzjoni u l-intermedjazzjoni
finanzjarja kif ukoll mal-entrati saldatorji bħall-valur miżjud, huwa
diffiċli jew anki impossibbli li jiġu sseparati direttament il-valuri
kurrenti f'komponenti ta' prezzijiet u volumi u jridu jiġu adottati
soluzzjonijiet speċjali.
Teżisti wkoll il-ħtieġa li
titkejjel l-kapaċità tal-akkwist reali ta' għadd ta' aggregati,
bħall-kumpens ta' impjegati, l-introjtu disponibbli tal-unitajiet
domestiċi jew l-introjtu nazzjonali. Dan jista' jsir, pereżempju,
billi issir diflazzjoni ta' dawn permezz ta' indiċi tal-prezzijiet
tal-prodotti u s-servizzi li jistgħu jinxtraw permezz tagħhom.
10.07     L-għan u l-proċedura
li ġiet segwita fil-kejl tal-kapaċità tal-akkwist reali tal-istimi
tad-dħul huma differenti minn dawk segwiti meta ssir diflazzjoni ta'
prodotti u servizzi u entrati saldatorji. Għall-flussi tal-prodotti u
s-servizzi, tista' tiġi stabbilita sistema ta' indiċijiet
tal-prezzijiet u l-volumi, li tipprovdi qafas konsistenti għal kejl
tat-tkabbir ekonomiku. Il-valutazzjoni f'termini reali tal-flussi tal-introjtu
tuża indiċijiet tal-prezzijiet li mhumiex strettament marbuta
mal-fluss tal-introjtu. Għalhekk l-għażla tal-prezz għat-tkabbir
tal-introjtu jista' jvarja skont l-għanijiet tal-analiżi. Mhemm
l-ebda prezz uniku identifikat fis-sistema integrata tal-indiċijiet
tal-prezzijiet u l-volumi.
Is-sistema integrata tal-indiċijiet
tal-prezzijiet u l-volumi
10.08     Id-diviżjoni sistematika
tal-bidliet fil-valuri kurrenti f'komponenti “bidliet fil-prezzijiet” u
“bidliet fil-volumi” hija restritta għal flussi li jirrappreżentaw
tranżazzjonijet, irreġistrati fil-kontijiet tal-prodotti u s-servizzi
u fl-appoġġ tal-qafas tal-provvista u l-użu. Din titwettaq kemm
għad-dejta marbuta mal-industriji u l-prodotti individwali, kif ukoll
għal dawk marbuta mal-ekonomija sħiħa. Il-flussi li
jirrappreżentaw l-entrati saldatorji, bħal valur miżjud, ma
jistgħux jiġu maħduma direttament fil-komponenti tal-prezzijiet
u l-volumi; dan jista' jsir biss b'mod indirett billi jintużaw il-flussi
ta' tranżazzjonijiet rilevanti.
L-użu tal-qafas ta' kontabilità jimponi
limitu doppju fuq il-kalkolu tad-dejta:
a)      il-bilanċ tal-kont tal-prodotti u
s-servizzi għandu għal sekwenza ta' sentejn jinkiseb fi prezzijiet
kemm kostanti kif ukoll kurrenti;
b)      kull fluss fil-livell tal-ekonomija
sħiħa għandha tkun ugwali għas-somma tal-flussi
korrispondenti għall-industriji varji.
It-tielet limitu, mhux inerenti fl-użu ta'
qafas ta' kontabilità iżda riżultat ta' għażla deliberata,
hija li kull bidla fil-valur tat-tranżazzjonijiet tista' tiġi
attribwita jew għal bidla fil-prezzijiet jew għal bidla fil-volumi,
jew għat-tnejn f'daqqa.
Jekk dawn ir-rekwiżiti jiġu ssodisfati,
valutazzjoni tal-kontijiet tal-prodotti u servizzi u kontijiet tal-produzzjoni
f'termini ta' volumi tfisser li jista' jinkiseb sett integrat ta'
indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi.
10.09     L-entrati li jridu jitqiesu
fil-kostruzzjoni ta' sett integrat bħal dan huma dawn li ġejjin:
Indiċijiet oħra ta' prezzijiet
u l-volumi
10.10     Minbarra l-kejjiliet ta'
prezzijiet u volumi meqjusa hawn fuq, l-aggregati li jmiss jistgħu
jitqassmu fil-komponenti tagħhom stess ta' prezzijiet u volumi. Il-miri
għal dan il-tkejjiliet ivarjaw.
L-inventarji fil-bidu u fit-tmiem rispettivament
ta' kull perjodu jista' jkollhom jiġu kkalkulati f'termini ta' volumi
sabiex jinħadmu l-aggregati tal-karta tal-bilanċ. L-istokk tal-assi
fissi manifatturati jrid jiġi kkalkulat f'termini ta' volum biex jistma
l-proporzjonijiet ta' prodott kapitali, kif ukoll biex jikseb bażi biex
jistma l-konsum ta' kapital fiss fi prezzijiet kostanti. Il-kumpens
tal-impjegati jista' jiġi kkalkulat f'termini ta' volumi
għall-għanijiet ta' kejl tal-produttività u f'xi każi wkoll meta
l-prodotti jiġu stmati bl-użu ta' dejta f'termini ta' volumi fuq
l-investimenti. Il-konsum ta' kapital fiss, taxxi oħra fuq il-produzzjoni
u sussidji oħra fuq il-produzzjoni għandhom jiġu stmati wkoll
f'termini ta' volum meta jkun qed jiġi kkalkulat il-kosti f'termini ta'
volum.
10.11     Il-kumpens ta' impjegati huwa
element ta' introjtu. Għall-għan li titkejjel il-kapaċità
tal-akkwist dan jista' jiġi vvalutat f'termini reali billi issir
diflazzjoni ta' dan permezz ta' indiċi li jirrifletti l-prezzijiet ta'
prodotti mixtrija mill-impjegati. Elementi oħra ta' introjtu, bħal
introjtu disponibbli tal-unitajiet domestiċi u dħul nazzjonali,
jista' jitkejjel f'termini reali fl-istess mod ġenerali.
PRINĊIPJI ĠENERALI TAL-KEJL TA'
INDIĊIJIET TA' PREZZIJIET U VOLUMI
Definizzjoni ta' prezzijiet u volumi ta'
prodotti tas-suq
10.12     L-indiċijiet tal-prezzijiet
u l-volumi jistgħu jiġu dderivati biss għal varjabbli li
għandhom elementi ta' prezz u kwantità. Il-kunċetti ta' prezz u
kwantità huma vinkolanti mill-qrib ma' dawk ta' prodotti omoġenji
jiġifieri prodotti li għalihom huwa possibbli li jiġu ddefiniti
unitajiet li huma kolha meqjusa ekwivalenti u li għalhekk jistgħu
jiġu mibdula għall-istess valur monetarju. Għalhekk huwa
possibbli li jiġi ddefinit il-prezz ta' prodott omoġenju bħala l-ammont
ta' flus li għalih kull unità ta' prodott jista' jiġi skambjat.
Għal kull fluss ta' prodott omoġenju,
eż. l-prodott, huwa għalhekk possibbli li jiġi ddefinit prezz
(p), kwantità (q) li jikkorrispondu għal għadd ta' unitajiet u valur
(v) ddefiniti bl-ekwazzjoni:
v = p X q
Kwalità, prezz u prodotti omoġenji
10.13     Mod ieħor biex jiġi
ddefinit prodott omoġenju huwa li tgħid li jikkonsisti minn unitajiet
tal-istess kwalità.
Prodotti omoġenji għandhom rwol
essenzjali fil-kontijiet nazzjonali. Tabilħaqq, il-prodott huwa vvalutat
bi prezz bażiku ddeterminat mis-suq fiż-żmien fejn isir,
jiġifieri ħafna drabi qabel il-bejgħ. L-unitajiet manifatturati
għalhekk għandhom jiġu vvalutati, mhux fil-prezz li bih iridu propjament
jinbigħu, iżda fi prezz li fih l-unitajiet ekwivalenti jinbigħu
fil-waqt tal-produzzjoni tal-unitajiet ikkonċernati. Dan huwa possibbli
b'mod rigoruż għal prodotti omoġenji biss.
10.14     Fil-prattika, madankollu,
żewġ unitajiet ta' prodott b'karatteristiċi fiżiċi
identiċi jistgħu jinbigħu fi prezzijiet differenti
għaż-żewġ tipi ta' raġunijiet:
a)      Żewġ unitajiet
b'karatteristiċi fiżiċi identiċi jistgħu jitqiesu mhux
ekwivalenti jekk jinbigħu f'postijiet differenti, f'perjodi differenti jew
skont kundizzjonijiet differenti. F'dan il-każ, l-unitajiet għandhom
jitqiesu bħala korrispondenti għal prodotti omoġenji differenti.

b)      Żewġ unitajiet
b'karatteristiċi fiżiċi identiċi jistgħu jinbigħu
bi prezzijiet differenti, jew minħabba nuqqas ta' informazzjoni, jew
minħabba restrizzjonijiet li jissawwru biex tinkiseb il-libertà, jew
minħabba l-eżistenza ta' swieq paralleli. F'dan il-każ,
l-unitajiet għandhom jitqiesu li jappartjenu għall-istess prodott
omoġenju.
Prodott omoġenju għalhekk jista'
jiġi ddefinit ukoll bħala prodott li minnu l-unitajiet kollha se
jinbigħu bl-istess prezz f'kompetizzjoni perfetta. Fl-assenza ta'
kompetizzjoni perfetta, il-prezz tal-prodott omoġenju jiġi ddefinit
bil-prezz medju tal-unitajiet tiegħu. Għalhekk, fil-kontijiet
nazzjonali, għal kull prodott omoġenju mhemmx ħlief prezz
wieħed, u għalhekk huwa possibbli li jiġu applikati regoli
ġenerali tal-valutazzjoni tal-prodotti.
10.15     In-nuqqas ta' informazzjoni
jfisser li x-xerrejja mhux bilfors dejjem qed ikunu infurmati sew dwar
differenzi eżistenti ta' prezzijiet u għalhekk jistgħu jixtru bi
prezzijiet għola mingħajr ma jridu. Dan, jew bil-kuntrarju, jista'
jiġri meta x-xerrejja u l-bejjiegħa individwali jinnegozjaw jew
jiġġebbdu dwar il-prezz. Min-naħa l-oħra, id-differenza
bejn il-prezz medju ta' xi oġġett li jinxtara minn suq jew
bażar, fejn ta' spiss ikun hemm tiġbid bħal dan, u l-prezz
tal-istess oġġett mibjugħ f'tip ta' ħanut tal-bejgħ
bl-imnut differenti, bħal department store, għandha normalment
tiġi ttrattata bħala li tirrifletti differenzi fil-kwalità
minħabba kundizzjonijiet differenti ta' bejgħ.
10.16     Id-diskriminazzjoni tal-prezz
jimplika li l-bejjiegħa jistgħu jkunu f'pożizzjoni li jitolbu
prezzijiet differenti għal kategoriji differenti ta' xerrejja
għall-istess oġġetti u servizzi mibjugħa f'eżatt
l-istess ċirkustanzi. F'dawn il-każijiet, ma hemm l-ebda libertà ta'
għażla jew libertà ta' għażla limitata min-naħa
tax-xerrej li jappartjeni għal kategorija speċjali. Il-prinċipju
adottat huwa li varjazzjonijiet fil-prezz għandhom jitqiesu bħala
diskriminazzjoni fil-prezz meta jintalbu prezzijiet differenti għal
unitajiet identiċi mibjugħa f'eżatt l-istess ċirkustanzi
f'suq separabbli b'mod ċar, jiġifieri, meta jintalbu prezzijiet
differenti għall-istess prodott omoġenju. Varjazzjonijiet
fil-prezzijiet dovuti għal diskriminazzjoni bħal din ma
jikkostitwixxux differenzi fil-volum.
Il-possibbiltà tar-rinegozjar
tal-oġġetti f'suq uniku jimplika li diskriminazzjoni tal-prezz
għal dawn it-tipi ta' prodotti f'ħafna każijiet tista' titqies
bħala insinifikanti. Id-differenzi fil-prezz li jistgħu jeżistu
għal oġġetti normalment jistgħu jiġu interpretati
bħala dovuti għal nuqqas ta' informazzjoni jew
għall-eżistenza tas-swieq paralleli.
Fl-industriji tas-servizzi pereżempju
fit-trasportazzjoni, il-produtturi jistgħu jitolbu prezzijiet irħas
lill-gruppi ta' individwi b'introjtu tipikament żgħir, bħal
pensjonanti jew studenti. Jekk dawn huma liberi li jivvjaġġaw fi
kwalunkwe ħin li jgħażlu, dan għandu jiġi trattat
bħala diskriminazzjoni fil-prezz. Madankollu, jekk dawn jintalbu nollijiet
orħos fuq kundizzjoni li jivvjaġġaw biss f'ċerti
ħinijiet, tipikament ħinijiet inqas intensivi, dawn qed jiġu
offruti trasportazzjoni ta' kwalità inferjuri billi trasportazzjoni
bil-kundizzjonijiet u trasportazzjoni mingħajr kundizzjonijiet
jistgħu jitqiesu prodotti omoġenji differenti.
10.17     Jistgħu jeżistu
s-swieq paralleli għal diversi raġunijiet. Ix-xerrejja jistgħu
ma jkunux jistgħu jixtru kemm jixtiequ bi prezz baxx minħabba li jkun
hemm provvista insuffiċjenti disponibbli b'dak il-prezz, u jista' jkun li
jkun jeżisti suq sekondarju paralleli fejn jiġu kkwotati prezzijiet
ogħla. Hemm ukoll il-possibbiltà li jkun jeżisti suq paralleli, fejn
il-bejjiegħa jistgħu jitolbu prezzijiet orħos minħabba li
jkunu jistgħu jevitaw ċerti taxxi.
10.18     Għalhekk, jekk il-kwalità
tiġi ddefinita bil-karatteristiċi kollha komuni għall-unitajiet
kollha ta' prodott omoġenju, id-differenzi fil-kwalità huma riflessi
fil-fatturi li ġejjin:
a)      karatteristiċi fiżiċi;
b)      konsenji f'lokazzjonijiet differenti;
c)      konsenji f'ħinijiet differenti
tal-ġurnata jew f'perjodi differenti tas-sena;
d)      differenzi fil-kundizzjonijiet
tal-bejgħ jew iċ-ċirkustanzi jew l-ambjent fejn jiġu
fornuti l-oġġetti u s-servizzi.
Prezzijiet u volumi kostanti
10.19     L-introduzzjoni tal-kunċett
ta' volum fil-kontijiet nazzjonali saret minħabba x-xewqa li jiġi
eliminat l-effett tal-varjazzjoni fil-prezz fit-tendenza tal-valuri espressi
f'unitajiet monetarji, u għalhekk jidher bħala użu estiż
tal-kunċett ta' kwantità għal gruppi ta' prodotti. Għal prodott
omoġenju speċifiku, l-ekwazzjoni v = p x q tippermetti li bidla
fil-valur fuq il-ħin titqassam f' bidla ta' prezz u bidla ta' kwantità.
Fil-prattika, madankollu, hemm wisq prodotti omoġenji li jridu jiġu
ttrattati individwalment, bir-riżultat li kontabilisti nazzjonali jridu
jaħdmu f'livell iktar aggregat. F'dan il-livell aggregat, madankollu,
l-ekwazzjoni v = p x q ma għadhiex utli aktar
minħabba li filwaqt li huwa possibbli li l-valuri jiġu aggregati,
mhuwiex utli jiġu aggregati kwantitajiet sabiex jiġu dderivati
prezzijiet.
10.20     Madankollu, hemm mod faċli
kif titqassam il-bidla fil-valur ta' sett ta' prodotti omoġenji bejn
żewġ perjodi billi wieħed minnhom jitqies bħala l-perjodu
bażi u l-ieħor bħala l-perjodu kurrenti. L-effett tal-bidla
fil-prezz jista' jiġi kkumpensat billi jiġi kkalkulat x'kien ikun
il-valur tas-sett ta' prodotti kieku ma kienx hemm bidla fil-prezzijiet,
jiġifieri billi jiġu applikati l-prezzijiet tal-perjodu ta' bażi
lill-kwantitajiet tal-perjodu kurrenti. Dan il-valur bi prezzijiet kostanti
jiddefinixxi l-kunċett ta' volum.
B'dan il-mod, il-valur ta' sett ta' prodotti
fil-perjodu kurrenti jista' jinkiteb bħala:
Fejn l-esponent 1 jirreferi għall-perjodu
kurrenti u l-indiċi i għal prodott omoġenju speċifiku.
Il-volum tas-sett ta' prodotti għall-perjodu kurrenti għalhekk huwa
ddefinit f'relazzjoni mal-perjodu ta' bażi bil-formula:
Fejn l-esponent 0 jirreferi għall-perjodu ta'
bażi. Billi jitqabbel il-volum tas-sett ta' prodotti għall-perjodu
kurrenti u l-valur totali tagħhom għall-perjodu bażi huwa
possibbli li titkejjel bidla li mhijiex affettwata bl-ebda varjazzjoni
fil-prezz. Indiċi ta' volum għalhekk jista' jiġi kkalkulat
bil-formula:
L-indiċi ta' volum li huwa ddefinit hekk huwa
indiċi Laspeyres ta' kwantitajiet fejn kull indiċi bażi huwa
ppiżat bil-proporzjon tal-prodott bażiku fil-valur totali tal-perjodu
bażi.
Ladarba l-kunċett ta' volum ikun ġie
ddefinit, huwa possibbli li jiġi ddefinit b'analoġija bl-ekwazzjoni v
= p x q mhux bħala prezz iżda bħala indiċi tal-prezzijiet.
L-indiċi tal-prezzijiet għalhekk huwa ddefinit bil-proporzjon bejn
il-valur għall-perjodu kurrenti u l-volum, jiġifieri bil-formula:
Dan l-indiċi huwa l-indiċi
tal-prezzijiet Paasche fejn kull indiċi tal-prezzijiet ta' bażi huwa
ppiżat bil-proporzjon tal-prodott bażiku fil-valur totali
għall-perjodu kurrenti.
L-indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi
ddefiniti b'dan il-mod jikkwalifikaw l-ekwazzjoni:
Indiċi ta' valur = indiċi tal-prezzijiet
x indiċi ta' volumi
Din l-ekwazzjoni hija verżjoni iktar
ġenerali tal-ekwazzjoni v = p x q u tippermetti li kwalunkwe bidla
fil-valur ta' sett ta' prodotti titqassam f'bidla fil-volumi u bidla
fil-prezzijiet.
Fil-kalkolu tal-volum, il-kwantajiet jiġu
ppiżati bil-prezzijiet tal-perjodu ta' bażi, sabiex ir-riżultat
jiddependi fuq l-istruttura tal-prezzijiet. Bidliet
fl-istruttura tal-prezzijiet x'aktarx li jkunu inqas importanti għal
perjodi iqsar milli għal perjodi itwal. Għalhekk
il-kalkolu tal-volum isir biss għal sentejn suċċessivi,
jiġifieri l-volum jiġi kkalkulat bil-prezzijiet tas-sena ta' qabel.
Għal tqabbil fuq perjodi ta' żmien
itwal, l-indiċijiet tal-volumi Laspeyres u l-indiċijiet
tal-prezzijiet Paasche jiġu kkalkulati l-ewwel f'relazzjoni mas-sena ta'
qabel u mbagħad jiġu ddeterminati l-indiċijiet katina.
10.21     Il-vantaġġi ewlenin
fl-użu tal-indiċijiet tal-prezzijiet Paasche u l-indiċijiet
tal-volumi Laspeyres huma s-sempliċità fl-interpretazzjoni u l-kalkolu u
l-karatteristika tal-addittività fil-bilanċi tal-provvista u l-użu.
10.22     L-indiċijiet katina
preżenti jippreżentaw żvantaġġ minħabba li
jwasslu għal volumi li ma fihom l-ebda addittività għalhekk ma
jistgħux jintużaw fil-proċeduri ta' bilanċ ta' prodotti
bbażati fuq it-tabelli tal-provvista u l-użu.
10.23     Id-dejta ta' volumi mhux
addittivi kkalkulata bl-indiċijiet katina għandha tiġi
ppubblikata mingħajr tibdil. Dan il-metodu huwa trasparenti u jindika
lill-utenti safejn tasal din il-problema. Dan ma jipprekludix il-possibilità li
jista' jkun hemm ċirkustanzi fejn il-kumpilaturi jistgħu jaħsbu
li huwa preferibbli li jiġu eliminati d-diskrepanzi sabiex tittejjeb
il-konsistenza totali tad-dejta. Meta l-valuri tas-sena ta' bażi jiġu
estrapolati permezz tal-indiċijiet tal-volumi katina, għandu
jiġi spjegat lill-utenti għaliex mhemmx adittività fit-tabelli.
10.24     Fil-prattika, minħabba li
huwa impossibbli li jitkejlu l-prezzijiet u l-kwantitajiet għall-prodotti
kollha omoġenji ta' ekonomija, l-indiċijiet tal-volumi jew prezzijiet
jiġu kkalkulati billi jintużaw kampjuni ta' prodotti omoġenji
rappreżentanti, bl-idea sottostanti li l-volumi jew il-prezzijiet ta'
prodotti mhux inklużi fil-kampjun jinbiddlu fl-istess mod bħal medja
tal-kampjun. Għalhekk huwa neċessarju li tintuża
klassifikazzjoni ta' prodott li hija ddettaljata u prattikabbli sabiex kull
prodott identifikat ikollu omoġeneità massima, minkejja l-livell ta'
dettall użat fil-preżentazzjoni tar-riżultati.
10.25     Meta l-ekwazzjoni torbot
l-indiċijiet tal-valur, tal-prezzijiet u tal-volumi, żewġ
indiċijiet biss għandhom jiġu kkalkulati. Normalment,
l-indiċijiet ta' valur jinkisbu direttament sempliċement billi
jitqabblu l-valuri totali għall-perjodu kurrenti u l-perjodu ta'
bażi. Imbagħad hija kwistjoni li wieħed jagħżel bejn
indiċi tal-prezzijiet u indiċi ta' volumi li jrid jiġi
kkalkulat. F'ħafna każi, is-suppożizzjoni ta' bidla paralleli li
tirfed il-metodu hija ppruvata iktar bil-prezzijiet bil-volumi minħabba li
l-prezzijiet ta' prodotti differenti l-biċċa l-kbira huma
influwenzati b'mod sinifikanti minn ċerti fatturi bħall-kost tal-materjali
primi u l-pagi. F'dan il-każ, l-indiċi tal-prezzijiet għandu
jiġi kkalkulat billi jintuża kampjun ta' prodotti ta' kwalità
kostanti fuq tul ta' żmien, bil-kwalità tiġi ddeterminata mhux biss
bil-karatteristiċi fiżiċi tal-prodott iżda wkoll
bil-kundizzjonijiet ta' bejgħ, kif spjegat hawn fuq. B'dan il-mod,
il-varjazzjonijiet kollha fil-valur totali kkawżat minn bidliet
strutturali fost prodotti se jidhru bħala varjazzjonijiet fil-volum u mhux
fil-prezz. F'xi każi, madankollu, ikun iktar faċli li wieħed
jikkalkula indiċi tal-volumi u jużah biex joħroġ
indiċi ta' prezzijiet. Xi kultant, jista' anki jkun preferibbli li
jiġi kkalkulat l-indiċi ta' valur fuq il-bażi ta' indiċi
tal-prezzijiet u indiċi ta' volumi.
Prodotti Ġodda
10.26     Il-metodu ta' kalkolu ta'
indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi deskritt hawn fuq jassumi li
l-prodotti jeżistu fis-sentejn suċċessivi. Madankollu,
ħafna prodotti jiġu u jmorru minn sena għall-oħra u
l-indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi għandhom jinkludu dan. Meta
l-volum jiġi ddefinit billi jintużaw l-prezzijiet tas-sena ta' qabel,
ma jkun hemm l-ebda diffikultà partikolari fil-każ ta' prodotti li kienu
jeżistu fis-sena ta' qabel, iżda li ma għadhomx jeżistu
fis-sena kurrenti, minħabba li huma marbuta sempliċement mal-kwantità
żero għas-sena kurrenti. Il-problema hija iktar kkumplikata
fil-każ ta' prodotti ġodda, minħabba li impossibbli li jitkejjel
il-prezz ta' prodott li ma jkunx eżista għas-sena ta' qabel.
Hemm żewġ tipi ta' metodi li
jintużaw għall-istima tas-sena ta' qabel f'każ bħal dan:
tal-ewwel jassumi li l-prezz tal-prodott il-ġdid jinbidel bħall-prezz
ta’ prodotti simili, fil-waqt li tal-aħħar jipprova jikkalkula
direttament x’kien ikun il-prezz tal-prodott il-ġdid kieku eżista
fil-perjodu ta’ bażi. Tal-ewwel sempliċement juża l-indiċi
tal-prezzijiet ikkalkulat fuq il-bażi ta’ kampjun ta’ prodotti
omoġenji li jeżistu fis-sentejn suċċessivi, u fil-prattika
dan huwa metodu li jintuża għall-biċċa l-kbira ta’ prodotti
ġodda, minħabba li ġeneralment il-prodotti ġodda huma
ġeneralment wisq numerużi biex ikunu speċifikati
espliċitament, speċjalment meta tiġi applikata strettament
id-definizzjoni ta’ prodotti omoġenji. Bl-approċċ l-ieħor,
il-metodi li jintużaw l-iktar huma l-metodu edoniku li jikkonsisti milli
jiġi ddeterminat il-prezz ta’ prodott fuq il-bażi
tal-karatteristiċi ewlenin tiegħu u l-metodu ta’ input li juża
l-kost tal-prodott biex jikkalkula l-prezz tiegħu.
Il-kwistjoni ta’ prodotti ġodda hija ta’
importanza partikolari f’ċerti oqsma. Ħafna oġġetti ta’
kapital huma manifatturati biss bħala oġġett wieħed u
b'hekk jidhru bħala prodotti ġodda. Dan huwa l-każ ukoll ta’
bosta servizzi li qatt mhuma pprovduti fl-istess mod eżatt, per
eżempju s-servizzi fir-riċerka u l-iżvilupp.
10.27     Għal tranżazzjonijiet
fis-servizzi ħafna drabi huwa iktar diffiċli li jiġu
speċifikati l-karatteristiċi li jiddeterminaw l-unitajiet
fiżiċi u jistgħu jinbtu differenzi fl-opinjoni dwar il-kriterji
li jridu jintużaw. Dan jista’ jikkonċerna industriji importanti
bħal servizzi finanzjarji intermedjarji, kummerċ tal-bejgħ bl-ingrossa
u bl-imnut, servizzi għall-intrapriżi, edukazzjoni, riċerka u
żvilupp, saħħa jew rikreazzjoni. L-għażla ta’
unitajiet fiżiċi għal dawn l-attivitajiet hija ppreżentata
fil-Manwal Prattiku fuq it-tkejjiliet skont il-prezz u l-volum fil-kontijiet nazzjonali.
Prinċipji għal servizzi mhux
tas-suq
10.28     It-twaqqif ta’ sistema
komprensiva ta’ indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi li jkopri l-provvista
u l-użi ta’ oġġetti u servizzi jiffaċċja diffikultà
partikolari meta jkejjel l-prodott tas-servizzi mhux tas-suq. Dawn is-servizzi
jvarjaw mis-servizzi tas-suq billi ma jinbigħux fi prezz tas-suq u l-valur
tagħhom fi prezzijiet kurrenti huwa kkalkulat bħala s-somma
tal-kostijiet mġarrba. Dawn il-kosti jikkonsistu mill-konsum intermedjat,
il-kumpens tal-impjegati, taxxi oħra nieqsa s-sussidji fuq il-produzzjoni
u l-konsum tal-kapital fiss.
10.29     Fin-nuqqas ta’ prezz unitarju
tas-suq, il-kost unitarju ta’ servizz mhux tas-suq jista’ jitqies bħala
l-ekwivalenti għall-prezz. Il-prezz ta’ prodott tas-suq jikkorrispondi
għan-nefqa li għandu jġarrab x-xerrej sabiex jieħu
l-pussess tiegħu, filwaqt li l-kost unitarju ta' servizz mhux tas-suq
jikkorrispondi għan-nefqa li s-soċjetà għandha ġġarrab
sabiex tagħmel użu minnu. Għalhekk, fejn huwa possibbli li
jiġu ddefiniti unitajiet ta' kwantità għal servizzi mhux tas-suq,
huwa possibbli wkoll li jiġu applikati prinċipji ġenerali
għal kalkolu tal-indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi li ġew
ddefiniti hawn fuq.
Ġeneralment, huwa possibbli li jiġu
ddefiniti unitajiet ta’ kwantità għal servizzi mhux tas-suq li huma
kkunsmati fuq bażi individwali, bħas-servizzi tal-edukazzjoni u
tas-saħħa, li jfisser li l-prinċipji ġenerali għandhom
jiġu applikati sistematikament fil-każ ta’ servizzi bħal dawn.
Il-metodu li jikkonsisti fil-kalkolu tal-volum
billi jiġu applikati l-kostijiet unitarji tas-sena ta’ qabel
għall-kwantitajiet tas-sena kurrenti jissejjaħ il-metodu output.
10.30     Iżda huwa diffiċli li
jiġu ddefiniti unitajiet ta’ kwantità għal servizzi mhux kollettivi,
bħal pereżempju servizzi marbuta mal-amministrazzjoni pubblika,
il-ġustizzja u d-difiża. F’dan il-każ għalhekk,
jeħtieġ li jintużaw metodi oħra b'analoġija mal-metodu
ġenerali. Dan il-metodu jiddefinixxi volum fuq il-bażi ta’ prezzijiet
kostanti, jiġifieri jiddefinixxi volum bħala n-nefqa li x-xerrejja
jkunu ġarrbu jekk il-prezzijiet ma jkunux inbiddlu. Id-definizzjoni
tal-aħħar tista’ tintuża meta ma jkunx possibbli li tiġi
ddefinita unità ta’ kwantità li tiġi applikata, mhux għal unità ta’
prodott, iżda għan-nefqa sħiħa. Minħabba li l-valur
ta’ servizz mhux tas-suq jiġi ddeterminat mill-kostijiet involuti, huwa
għalhekk possibbli li l-volum jiġi kkalkulat mill-valur tal-kostijiet
fil-prezzijiet tal-perjodi ta' bażi, jiġifieri mill-valur
fil-prezzijiet tal-perjodu bażi tal-konsum intermedjat, il-kumpens
tal-impjegati taxxi oħra netti mis-sussidji tal-produzzjoni u l-konsum
tal-kapitali fiss. Dan il-metodu huwa magħruf bħala l-metodu input.
Il-kalkolu fil-prezzijiet kostanti tal-kumpens tal-impjegati, il-konsum
tal-kapital fiss, it-taxxi u s-sussidji fuq il-produzzjoni se jkunu koperti
fil-paragrafi li jmiss.
Anki fl-iktar każ favorevoli tas-servizzi
mhux tas-suq kkunsmati fuq bażi individwali, bħal dawk
tal-edukazzjoni u tas-saħħa, mhuwiex dejjem faċli li jiġu
distinti prodotti omoġenji. Tabilħaqq, il-karatteristiċi ta’
dawn is-servizzi rari jiġu ddefiniti f'mod preċiż
biżżejjed biex ikun possibbli li jiġi ddeterminat
b’ċertezza jekk żewġ unitajiet ta’ servizzi differenti
jistgħux jiġu kkunsidrati jew mhux ekwivalenti, jiġifieri jekk
ikollhom jitqiesu bħala korrispondenti ma’ prodott wieħed
omoġenju jew ma' żewġ prodotti separati. Żewġ kriterji
ekwivalenti jistgħu jinżammu mill-kontabilisti nazzjonali:
a)      Il-kriterju tal-kost unitarju:
żewġ unitajiet ta’ servizzi mhux tas-suq jitqiesu ekwivalenti jekk
ikollhom l-istess kost unitarju. Dan il-kriterju huwa bbażat fuq l-idea
li, kollettivament, dawk li jibbenefikaw mis-servizzi pubbliċi huma dawk
li jiddeċiedu u jħallsuhom. Pereżempju, iċ-ċittadini
jiddeċiedu dwar is-servizzi pubbliċi permezz tar-rappreżentanti
tagħhom u jħallsuhom permezz tat-taxxi tagħhom. Skont dawn
il-kundizzjonijiet, iċ-ċittadini ma jistgħux jiġu
mistennija li jħallsu prezzijiet differenti għal unitajiet ta’
servizzi li huma jqisu ekwivalenti. Għalhekk, skont dan il-kriterju, żewġ
unitajiet ta’ servizzi ta’ kostijiet differenti għandhom jitqiesu
bħala korrispondenti għal prodotti differenti u prodott omoġenju
mhux tas-suq huwa kkaratterizzat bl-unità tal-kost unitarju tiegħu.
b)      Il-kriterju tal-prodott: żewġ
unitajiet ta’ servizzi mhux tas-suq jitqiesu ekwivalenti jekk jirriżultaw
fl-istess prodott. Dan il-kriterju huwa bbażat fuq l-idea li
żewġ unitajiet ta’ servizzi meqjusa miċ-ċittadini
ekwivalenti madankollu jistgħu jiġu manifatturati f’kosti differenti
minħabba li ċ-ċittadini ma jikkontrollawx kompletament
il-proċess ta' produzzjoni ta’ dawn is-servizzi. Il-kriterju tal-kost
unitarju għalhekk ma jibqax rilevanti u għandu jiġi sostitwit
minn kriterju li jikkorrispondi għall-utilità tas-servizzi mhux tas-suq
għas-soċjetà.
Billi l-kriterju tal-prodott ta’ spiss jidher
iktar rilevanti, ħafna xogħlijiet tkomplew biex jiżviluppaw
metodi bbażati fuq dan il-kriterju u qed tkompli r-riċerka biex dawn
jittejbu. Fil-prattika, dawn il-metodi ta’ spiss jirriżultaw
fl-introduzzjoni tal-kalkolu tal-volum tal-koeffiċjenti ta’ korrezzjoni
applikati għall-kwantitajiet: imbagħad jieħdu l-isem ta’ metodi
b’korrezzjoni espliċita għall-kwalità.
Id-diffikultà prinċipali
għall-implimentazzjoni ta’ dawn il-metodi hija marbuta mad-definizzjoni u
l-kejl tal-eżitu. Tabilħaqq, l-kejl tal-eżitu jippresupponi li
għandu miri ddefiniti, li mhuwiex daqshekk sempliċi fil-qasam ta’
servizzi mhux tas-suq. Per eżempju, liema huma l-objettivi tas-servizz
pubbliku: it-titjib tal-istat tas-saħħa pubblika jew il-ħajja
itwal? It-tnejn li huma, ċertament, iżda mbagħad kif
għandek tqis miri varji li mhumiex ekwivalenti? Pereżempju, x’inhu
l-aħjar trattament, dak li jagħti l-possibbiltà li tgħix sena
addizzjonali f’saħħa tajba jew li jagħti l-possibbiltà li
tgħix sentejn addizzjonali b’saħħa dgħajfa? Barra minn
hekk, il-biċċa l-kbira tal-istimi tal-eżiti huma kontroversjali,
għalhekk, f’bosta pajjiżi, il-kontroversji fuq it-titjib jew
id-deterjorazzjoni tal-livell tal-iskola tal-istudenti huma rikorrenti.
Fl-Unjoni Ewropea, meta jitqiesu d-diffikultajiet
kunċettwali u l-assenza ta’ kunsens fuq il-metodi output
aġġustati għall-kwalità (ibbażati fuq l-eżitu), dawn
il-metodi huma esklużi mill-qafas ċentrali sabiex jippreservaw il-komparabilità
tar-riżultati. Dawn il-metodi huma rriżervati fuq bażi opzjonali
għal tabelli supplimentari filwaqt li titkompla r-riċerka.
Għalhekk, fil-qasam tas-saħħa u tal-edukazzjoni mhux tas-suq,
l-istimi tal-produzzjoni u tal-konsum f’termini ta’ volum għandhom
jiġu kkalkulati fuq il-bażi ta’ tkejjiliet dirett tal-prodott – mhux
aġġustati kwalitattivament – billi jitqiesu l-kwantitajiet
manifatturati bil-kosti unitarji ta’ dawn is-servizzi tas-sena ta’ qabel,
mingħajr ma jiġu kkoreġuti bl-ebda mod biex jittieħed kont
tal-kwalità. Dawn il-metodi jridu jiġu applikati sa livell
suffiċjenti ta’ dettall, bil-livell minimu jiġi ddefinit bil-manwal
prattiku tal-Eurostat fuq it-tkejjiliet ta’ prezzijiet u volumi fil-kontijiet
nazzjonali.
Għalkemm l-użu ta’ metodi bbażati
fuq l-input għandu ġeneralment jiġi evitat, huwa possibbli li
fil-qasam tas-saħħa, jiġi applikat il-metodu input meta
l-varjetà tas-servizzi tkun tali li jkun prattikament impossibbli li jiġu
ddeterminati prodotti omoġenji. Barra minn hekk, l-istimi tal-kontijiet
nazzjonali għandhom jiġu akkumpanjati b’informazzjoni ta'
spjegazzjoni li tiġbed l-attenzjoni tal-utenti għall-metodi ta’ kejl.
Prinċipji għall-valur
miżjud u l-PDG
10.31     Il-valur miżjud, li
jikkostitwixxi l-entrata saldatorja fil-kont ta’ produzzjoni, huwa l-unika
entrata saldatorja li jagħmel parti mis-sistema ta’ integrazzjoni ta’
indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi. Il-karatteristiċi partikolari
ta’ din l-entrata madankollu għandhom jiġu enfasizzati, kif
għandha tiġi enfasizzata wkoll it-tifsira tal-indiċijiet
tal-prezzijiet u l-volumi relatati magħha.
Għall-kuntrarju tal-flussi varji ta’
oġġetti u servizzi, il-valur miżjud ma jirrappreżentax xi
kategorija speċifika ta’ tranżazzjonijiet. Għalhekk, ma jistax
jiġi maqsum f’komponent ta’ prezz u komponent ta’ volum.
10.32     Definizzjoni:
Il-valur miżjud f’termini ta’ volum huwa
ddefinit bħala d-differenza bejn il-prodott f’termini ta’ volum u l-konsum
intermedju f'termini ta’ volum.
fejn P u Q huma prezzijiet u kwantitajiet
għall-prodott u p u q huma prezzijiet u kwantitajiet għal konsum
intermedju. Il-metodu teoretikament korrett għall-kalkolu tal-valur
miżjud f’termini ta’ volum huwa permezz ta’ diflazzjoni doppja,
jiġifieri, id-diflazzjoni separata taż-żewġ flussi tal-kont
ta' produzzjoni (konsum tal-prodott u intermedju) u l-kalkolu tal-bilanċ
ta’ dawn iż-żewġ flussi vvalutati mill-ġdid.
10.33     F’xi każijiet, meta d-dejta
statistika tibqa' mhux kompluta jew mhux suffiċjentement affidabbli jista’
jkun neċessarju li jintuża indikatur wieħed. Jekk ikun hemm
dejta tajba fuq il-valur miżjud fil-prezzijiet kurrenti, alternattiva
waħda għad-diflazzjoni doppja hija d-diflazzjoni tal-valur
miżjud kurrenti b’mod dirett permezz ta’ indiċi tal-prezzijiet
għall-prodott. Dan jimplika s-suppożizzjoni li prezzijiet
għall-konsum intermedju jinbiddlu fl-istess rata bħalall-prodott.
Proċedura oħra possibbli hija li jiġi estrapolat il-valur
miżjud fis-sena ta’ bażi permezz ta’ indiċi ta’ volumi
għall-prodott. L-indiċi ta’ volumi jista’ jiġi kkalkulat jew
direttament mid-dejta ta’ kwantità jew billi ssir diflazzjoni tal-valur
kurrenti tal-prodott b'indiċi tal-prezzijiet xieraq. Dan il-metodu jassumi
li l-bidliet fil-volumi huma l-istess għall-prodotti u għall-konsum
intermedju.
Għal ċerti industriji tas-servizzi
tas-suq u mhux tas-suq, bħas-servizzi tal-finanzi, is-servizzi
kummerċjali jew id-difiża, jista’ ma jkunx possibbli li jinkisbu
stimi sodisfaċenti ta’ bidliet ta’ prezz jew volum għall-prodott.
F’dawn il-każijiet, il-movimenti tal-valur miżjud f’termini ta’ volum
jistgħu jiġu stmati permezz ta’ bidliet fil-kumpens ta’ impjegati
f’rati ta’ pagi kostanti u konsum ta’ kapital fiss fi prezzijiet kostanti.
Il-kompilaturi tad-dejta jistgħu jiġu mġiegħla jadottaw
espedjenti bħal dawn, anke meta ma jkunx hemm raġuni valida biex
wieħed jassumi li l-produttività tax-xogħol se tibqa’ l-istess
fil-medda qasira jew twila ta' żmien.
10.34     Min-natura tagħhom stess,
għalhekk, l-indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi għall-valur
miżjud huma differenti mill-indiċijiet korrispondenti
għall-flussi tas-servizzi u oġġetti.
L-istess japplika għall-indiċijiet
tal-prezzijiet u l-volumi ta’ entrati saldatorji aggregati bħall-prodott
domestiku gross. Tal-aħħar huwa ekwivalenti għas-somma
tal-valuri kollha miżjuda, jiġifieri għas-somma ta’ entrati
saldatorji, bit-taxxi miżjuda u s-sussidji mnaqqsa fuq prodotti; minn lat
ieħor dan jista’ jidher li jirrappreżenta l-entrata saldatorja bejn
it-total tal-użi finali u l-importazzjonijiet.
PROBLEMI SPEĊIFIĊI FL-APPLIKAZZJONI
TAL-PRINĊIPJI
10.35     Għalkemm essenzjalment
limitata għat-tranżazzjonijiet li jinvolvu oġġetti u
servizzi, is-sistema integrata tal-indiċijiet tal-prezzijiet u l-volumi ma
teskludix il-possibbiltà li jiġi kkalkulat tkejjiliet ta’ bidliet
fil-prezzijiet u l-volumi għal ċerti tranżazzjonijiet oħra.
Taxxi u sussidji fuq prodotti u
importazzjonijiet
10.36.    Din il-possibilità msemmija hawn fuq teżisti, b’mod partikolari,
fil-każ tat-taxxi u s-sussidji marbuta direttament mal-kwantità jew
il-valur tal-oġġetti u s-servizzi li huma suġġetti
għal ċerti tranżazzjonijiet. Fit-tabelli
tal-provvista u l-użu, il-valuri ta’ dawn jintwerew b’mod espliċitu. Bl-applikazzjoni tar-regoli deskritti hawn
taħt, huwa possibbli li jinkiseb t-tkejjiliet tal-prezzijiet u volumi
għall-kategoriji ta’ taxxi u sussidji li huma rreġistrati fil-kontijiet
ta’ oġġetti u servizzi, jiġifieri:
a)      Taxxi fuq prodotti, minbarra VAT (D.212 u
D.214);
b)      sussidji fuq prodotti (D.31);
c)      VAT fuq prodotti (D.211).
10.37.    L-iktar każ sempliċi huwa dak tat-taxxi li
jirrappreżentaw ammont fiss għal kull unità ta’ kwantità tal-prodott
li huwa s-suġġett tat-tranżazzjoni. Il-valur
tad-dħul minn taxxa bħal din jiddependi fuq:
a)      il-kwantità ta’ prodotti involuti
fit-tranżazzjoni;
b)      l-ammont intaxxat għal kull unità,
jiġifieri l-prezz tat-tassazzjoni.
Id-disaggregazzjoni tal-bidla fil-valur
fiż-żewġ komponenti tagħha kważi ma tippreżenta
l-ebda diffikultà. Il-varjazzjoni fil-volum huwa ddeterminat bil-bidla
fil-kwantitajiet tal-prodotti intaxxati; il-varjazzjoni fil-prezz
jikkorrispondi għall-bidla fl-ammont intaxxat għal kull unità,
jiġifieri għall-bidla fil-prezz ta’ tassazzjoni.
10.38.    Każ iktar frekwenti huwa dak fejn it-taxxa tirrappreżenta
ċertu perċentwali tal-valur tat-tranżazzjoni. Il-valur tad-dħul minn taxxa bħal din
għalhekk tiddependi fuq:
a)      il-kwantità ta' prodotti involuti
fit-tranżazzjoni;
b)      il-prezz tal-prodotti involuti
fit-tranżazzjoni;
c)      ir-rata tat-taxxa (bħala
perċentwali).
Il-prezz ta’ tassazzjoni mbagħad jinkiseb
billi tiġi applikata r-rata għall-prezz tal-prodott. Il-bidla
fil-valur tad-dħul minn taxxa ta’ dan it-tip tista’ wkoll tiġi
maqsuma f’bidla tal-volum, iddeterminata mill-bidla fil-kwantitajiet
tal-prodotti intaxxati, u bidla fil-prezz korrispondenti għall-bidla
fil-prezz ta’ tassazzjoni (b × c).
10.39.    L-ammont ta’ taxxa fuq il-prodotti minbarra l-VAT (D.212 u D.214)
jitkejjel f’termini ta’ volumi, billi jiġi applikat
għall-kwantitajiet ta’ prodotti manifatturati jew importati l-prezzijiet
ta’ tassazzjoni tas-sena ta’ bażi, jew billi jiġu applikati
għall-valur tal-produzzjoni jew tal-importazzjonijiet, rivalorizzat
fil-prezzijiet tas-sena ta’ bażi, ir-rati tat-taxxa tas-sena ta’
bażi. Trid tingħata attenzjoni
għall-fatt li l-prezzijiet ta’ tassazzjoni jistgħu jvarjaw fost
użi differenti. Dan jitqies fit-tabelli
tal-provvista u l-użu.
10.40.    Bl-istess mod, l-ammont ta’ sussidji fuq il-prodotti (D.31) jitkejjel
f’termini ta’ volum billi jiġu applikati għall-kwantitajiet ta’
prodotti manifatturati jew importati l-prezzjiet ta’ sussidju tas-sena ta’
bażi jew billi jiġu applikati lill-valur tal-produzzjoni jew
tal-importazzjonijiet, rivalorizzati fil-prezzijiet tas-sena ta’ bażi,
ir-rati tas-sussidju tas-sena ta’ bażi billi jitqiesu prezzijiet
differenti ta’ sussidji għall-użi differenti.
10.41.    Il-VAT fuq prodotti (D.211) hija, kemm għall-ekonomija kollha kif
ukoll għal industriji individwali u utenti oħra, ikkalkulata fuq
bażi netta u tirreferi biss għal VAT li ma tistax titnaqqas. Dan huwa ddefinit bħala d-differenza bejn
il-VAT iffatturata fuq il-prodotti u l-VAT li tista’ titnaqqas mill-utenti ta’
dawn il-prodotti. Min-naħa l-oħra,
jista’ jkun possibbli li l-VAT tiġi ddefinita fuq prodotti bħala
s-somma tal-ammonti kollha li ma jistgħux jitnaqqsu li trid titħallas
mill-utenti.
Il-VAT li ma tistax titnaqqas fi prezzijiet
kostanti tista' tiġi kkalkulata billi jiġu applikati r-rati ta' VAT
fis-seħħ fis-sena ta' bażi lill-flussi espressi fil-prezzijiet
tas-sena ta' bażi. Kwalunkwe bidla fir-rata tal-VAT għas-sena ta’
bażi għalhekk se tkun riflessa fl-indiċi tal-prezzijiet u mhux
fl-indiċi ta’ volumi tal-VAT li ma tistax titnaqqas.
Il-frazzjoni tal-VAT li ma tistax titnaqqas
fil-VAT iffatturata u għalhekk VAT li ma tistax titnaqqas tista’ tinbidel:
a)      jew minħabba bidla fid-dritt li
titnaqqas il-VAT, li tirriżulta minn bidla fil-liġijiet ta’
tassazzjoni jew regolamenti, li tieħu effett immedjat jew le;
b)      jew minħabba bidliet fit-tendenza
ta’ użi tal-prodott (per eżempju, zieda fil-proporzjon
tal-każijiet li fuqhom il-VAT tista’ titnaqqas).
              Bidla fl-ammont ta’ VAT li tista’ titnaqqas li tirriżulta minn
bidla fid-dritt li titnaqqas il-VAT, se tiġi trattata bil-metodu deskritt
bħala bidla fil-prezz ta’ tassazzjoni, hekk kif se tiġi ttrattata
bidla fir-rata ta’ VAT iffatturata.
Min-naħa l-oħra, bidla fl-ammont ta’ VAT
li tista’ titnaqqas li tirriżulta minn bidla fit-tendenza tal-użi
tal-prodott tikkostitwixxi bidla fil-volum ta' VAT li tista' titnaqqas li
tiġi riflessa fl-indiċi tal-volumi tal-VAT fuq il-prodotti.
Taxxi oħra u sussidji fuq
il-produzzjoni
10.42.    It-trattament ta’ taxxi oħra (D29) u sussidji (D39) fuq
il-produzzjoni jqajjem diffikultà partikolari sakemm, b’definizzjoni, mhuwiex
possibbli li jassenjahom direttament lil unitajiet li huma mmanifatturati. Fil-każ ta’ servizzi mhux tas-suq din
id-diffikultà hija aggravata mill-fatt li dawn jintużaw biss meta mhuwiex
possibbli li jiġu ddefiniti unitajiet ta' kwantità. Ġeneralment madankollu, huwa possibbli li tingħeleb
din id-diffikultà billi jiġu ddefiniti taxxi oħra u sussidji ta’
produzzjoni fi prezzijiet kostanti bl-ammont li għalihom ikunu għolew
kieku ma kien hemm l-ebda bidla fir-regoli tat-taxxi u l-prezzijiet
kumplessivament fir-rigward ta' perjodu ta' bażi.
Pereżempju, it-taxxi fuq il-proprjetà jew l-użu ta’ ass
jistgħu jiġu evalwati bi prezzijiet kostanti billi jiġu
applikati għall-perjodu kurrenti r-regoli u l-prezz ta’ assi tal-perjodu
bażi.
Il-konsum ta’ kapitali fiss
10.43.    Il-kalkolu ta’ tkejjiliet tal-volum tal-konsum tal-kapital fiss
jagħti xi problemi meta tkun disponibbli dejta tajba dwar
il-kompożizzjoni tal-istokk tal-oġġetti ta’ kapital fiss. Il-metodu ta’ inventarju perpetwu, użat minn
bosta pajjiżi, diġà jimplika, għall-istima tal-konsum
tal-kapitali fiss fil-prezzijiet kurrenti, il-bżonn li jgħaddi
permezz ta’ kalkolu tal-istokk ta’ oġġetti ta’ kapital fiss fi
prezzijiet kostanti. Biex wieħed
jagħmel tranżizzjoni minn valutazzjoni ta' kost storiku għal
wieħed ta' kost ta' sostituzzjoni, l-ewwel nett huwa neċessarju li
jivvaluta oġġetti kapitali akkwistati fuq għadd ta' perjodi
differenti fuq bażi omoġenja, jiġifieri prezzijiet ta’ sena ta'
bażi. L-indiċijiet tal-prezzijiet u
l-volumi dderivati fil-proċess għalhekk jistgħu jintużaw
biex jiġi kkalkulat il-valur tal-konsum ta' kapital fiss fi prezzijiet
kostanti u l-indiċi tal-prezzijiet assoċjat.
Meta ma jkunx hemm inventarju perpetwu tal-istokk
ta' oġġetti kapitali fissi, il-bidla fil-konsum tal-kapital fiss fi
prezzijiet kostanti jista’ jinkiseb bid-diflazzjoni tad-dejta tal-prezzijiet
kurrenti bl-indiċijiet tal-prezzijiet dderivati minn dejta fuq
il-formazzjoni tal-kapital gross fiss bil-prodott. Imbagħad trid titqies
l-istruttura taż-żmien tal-oġġetti kapitali akkwistati.
Kumpens tal-impjegati
10.44.    Għall-għan li jitkejjel il-volum tal-input mix-xogħol
tal-impjegati, il-kwantità unitarja għall-kumpens tal-impjegati tista’
titqies ekwivalenti għal xogħol ta’ siegħa ta’ tip u livell ta’
ħila speċifiċi. Bħal ma
jiġri fir rigward tal-oġġetti u s-servizzi, il-kwalitajiet
differenti ta’ xogħol għandhom jiġu rikonoxxuti u r-relattivi
ta’ kwantità kkalkulati għal kull tip separat ta’ xogħol. Il-prezz assoċjat ma’ kull tip ta’ xogħol
jista’ jitqies ekwivalenti għall-kumpens mħallas għal kull
siegħa ta’ xogħol, li tabilħaqq jista’ jvarja, bejn tipi
differenti ta’ xogħol. Tkejjila ta’ volum
tax-xogħol li jkun sar tista’ tiġi kkalkulata billi titqies il-medja
ppiżata tal-kwantitajiet relattivi għal tipi differenti ta’
xogħol, ppiżati bil-valuri tal-kumpens ta’ impjegati fis-sena
preċedenti jew fis-sena ta’ bażi fissa. Inkella,
l-indiċi tar-rata tal-pagi tista' tiġi kkalkulata
għax-xogħol billi tiġi kkalkulata l-medja ppiżata
tal-bidliet proporzjonali fir-rati ta’ kull siegħa ta’ kumpens għal
tipi differenti ta’ xogħol, dejjem bl-istess kumpens tal-impjegati
bħala piż. Jekk indiċi
tal-volumi tat-tip Laspeyres jiġi kkalkulat indirettament permezz
tad-diflazzjoni tal-bidliet fil-kumpens tal-impjegati f’valuri kurrenti
b’indiċi tal-bidla medja fil-kumpens ta’ kull siegħa,
tal-aħħar għandu jkun tip ta’ indiċi Paasche.
Stokks ta’ assi fissi manifatturati u
inventarji tal-istokks
10.45.    Il-volumi tal-prezzijiet tas-sena preċedenti huma
meħtieġa kemm għall-istokks ta’ assi fissi manifatturati kif
ukoll għall-inventarji. Fir-rigward
tal-istokks tal-assi fissi mmanifatturati, l-użu tal-metodu tal-inventarju
perpetwu jippermetti li tkun disponibbli d-dejta neċessarja
għall-kalkolu tal-proporzjonijiet tal-prodott kapitali. F’każijiet oħra, informazzjoni dwar
il-valuri tal-istokks tal-assi tista' tinġabar mill-produtturi, u
d-diflazzjoni tista' tissawwar permezz tal-indiċijiet tal-prezzijiet
użati għall-formazzjoni tal-kapital fiss, billi jittieħed kont
tal-istruttura tal-istokks.
Il-bidliet fl-inventarji jitkejlu permezz
tal-valur tal-entrati fl-inventarji nieqes il-valur tal-prelevazzjonijiet
mill-inventarji, u l-valur ta' kwalunkwe telf rikorrenti ta' oġġetti
miżmuma fl-inventarji waqt perjodu speċifiku. Il-volumi
fil-prezzijiet tas-sena preċedenti jistgħu jiġu dderivati
bid-diflazzjoni ta’ dawn il-komponenti. Fil-prattika, madankollu, huwa rari li
l-entrati u l-prelevazzjonijiet tal-istokks ikunu verament magħrufa, u
ħafna drabi l-unika informazzjoni disponibbli hija l-valur tal-istokks
fil-bidu u fl-aħħar tal-perjodu. F’dan il-każ, ta’ spiss ikun
neċessarju li wieħed jassumi entrati u prelevazzjonijiet regolari
waqt il-perjodu kurrenti, sabiex il-prezz medju għall-perjodu jkun jista'
jitqies rilevanti kemm għall-entrati kif ukoll
għall-prelevazzjonijiet. Skont din il-kundizzjoni, il-kalkolu
tal-varjazzjoni fl-istokks permezz tad-differenza bejn il-valuri tal-entrati u
l-prelevazzjonijiet isir ekwivalenti għall-kalkolu tad-differenza bejn
il-valuri tal-istokks inizjali u finali. Il-varjazzjoni fl-istokks fi
prezzijiet kostanti tista’ mbagħad tiġi kkalkulata permezz
tad-diflazzjoni tal-istokks inizjali u finali biex jinġiebu f’konformità
mal-prezz medju tal-perjodu ta’ bażi. Meta l-varjazzjonijiet fl-istokks
jkunu magħrufa f’termini ta’ kwantità, ikun possibbli, filwaqt li
wieħed jassumi għal darb’oħra entrati u prelevazzjonijiet
regolari, li jiġi kkalkulat il-volum tal-varjazzjoni fl-istokks billi
jiġi applikat il-prezz medju tal-perjodu ta’ bażi
għall-varjazzjoni fl-istokks f’termini ta’ kwantità.
Tkejjiliet ta’ Introjtu reali għall-ekonomija
totali
10.46.    Ġeneralment mhuwiex possibbli li l-flussi ta' introjtu jiġu
diviżi f'komponent ta' prezz u komponent ta' kwantità u għal din
ir-raġuni, it-tkejjiliet skont il-prezz u l-volum ma jistax jiġi
ddefinit bl-istess mod bħall-flussi u l-istokks tal-prodotti. Il-flussi ta’ introjtu jistgħu jitkejlu
f’termini reali biss fil-każ li wieħed jagħżel xi basket
speċifiku ta’ oġġetti u servizzi li fuqhom l-introjtu huwa
tipikament minfuq u juża l-indiċijiet tal-prezzijiet għal dan
il-basket bħala element ta’ diflazzjoni tal-introjti kurrenti. L-għażla hija dejjem arbitrarja fis-sens
li huwa rari li l-introjtu jintnefaq speċifikament f'xiri waqt il-perjodu
fil-kwistjoni. Ftit mill-introjtu jista’ jkun
tfaddal għal xiri f’perjodi iktar tard, jew inkella, ix-xiri waqt
il-perjodu jista’ jiġi ffinanzjat parzjalment minn tfaddil li jkun sar
qabel.
10.47.    Il-prodott domestiku gross ikejjel, fi prezzijiet tas-sena
preċedenti, il-produzzjoni totali (nieqes il-konsum intermedju) f'termini
ta' volum għall-ekonomija totali. L-introjtu
reali totali tar-residenti huwa influwenzat mhux biss mill-volum ta'
produzzjoni iżda wkoll mir-rata li biha l-esportazzjonijiet jistgħu
jiġu nnegozjati bi tpaċija għall-importazzjonijiet mill-bqija
tad-dinja. Jekk il-kundizzjonijiet
tal-kummerċ jitjiebu, ikunu meħtieġa inqas esportazzjonijiet
biex jitħallas volum speċifiku ta’ importazzjonijiet, sabiex f’livell
speċifiku ta’ produzzjoni domestika, oġġetti u servizzi
jistgħu jiġu riallokati minn esportazzjonijiet għal konsum jew
formazzjoni kapitali.
L-introjtu domestiku gross reali jista’ jiġi
dderivat billi jiżdied l-hekk imsejjaħ qligħ kummerċjali
maċ-ċifri tal-volum fuq il-prodott domestiku gross. Il-qligħ
kummerċjali — jew, jekk ikun il-każ, it-telf — huwa ddefinit
bħala:
jiġifieri, il-bilanċ kurrenti ta’
esportazzjonijiet nieqes l-importazzjonijiet, deflatat bl-indiċi
tal-prezzijiet P, nieqes id-differenza bejn il-valur deflatat
tal-esportazzjonijiet u l-valur deflatat tal-importazzjonijiet.
L-għażla ta’ deflatur P xieraq għall-bilanċi
tal-kummerċ kurrenti għandu jitħalla għall-awtoritajiet
statistiċi f’pajjiż, filwaqt li jitqiesu ċ-ċirkustanzi
partikolari ta’ dak il-pajjiż. Fiċ-ċirkustanzi fejn ikun hemm
inċertezza dwar l-għażla ta’ deflatur, medja tal-indiċijiet
tal-prezzijiet tal-importazzjoni u tal-prezzijiet tal-esportazzjoni x’aktarx li
tipprovdi deflatur xieraq.
Diversi aggregati tal-introjtu reali huma
identifikati u ddefiniti kif ġej:
Il-prodott domestiku gross fi prezzijiet kostanti
magħdud mal-qligħ jew it-telf
kummerċjali mill-bidliet f'termini ta' kummerċ
huma equivalenti għall-introjtu domestiku
gross reali
magħdud mal-introjti primarji reali
riċevibbli minn barra
nieqes l-introjti primarji reali pagabbli lil
pajjiżi barranin
huma ekwivalenti għal introjtu nazzjonali
gross reali
magħdud mat-trasferimenti kurrenti reali
riċevibbli minn barra
nieqes trasferiment kurrenti reali pagabbli lil
pajjiżi barranin
huma ekwivalenti għal introjtu nazzjonali
gross disponibbli reali
nieqes konsum ta’ kapital fiss fi prezzijiet
kostanti
huma ekwivalenti għal introjtu nazzjonali
nett disponibbli reali.
Sabiex wieħed ikun jista’ jesprimi d-diversi
aggregati ta’ introjtu nazzjonali f’termini reali, huwa rrakkomandat li
r-riċevibbli u l-pagabbli ta’ introjti primarji u t-trasferimenti minn u
lejn pajjiżi barranin għandhom jiġu deflatati b’indiċi ta’
nefqa finali domestika gross. L-introjtu nazzjonali disponibbli reali
għandu jiġi espress fuq bażi netta billi mill-valur gross
tiegħu jitnaqqas il-konsum tal-kapitali fiss fi prezzijiet kostanti.
INDIĊIJIET TA’ PREZZ U VOLUM INTERSPAZJALI
10.48.    Il-fatt li l-pajjiżi għandhom livelli ta’ prezz u muniti
differenti joffri sfida lit-tqabbil interspazjali tal-prezzijiet u l-volumi. Ir-rati ta' skambju nominali mhumiex fatturi ta'
konverżjoni xierqa f'paraguni bħal dawn billi ma jirriflettux b'mod
adegwat id-differenzi fil-livell ta' prezz, u billi mhumiex stabbli
biżżejjed maż-żmien.
10.49.    Minflok, jiġu applikati l-Paritajiet ta' Poter ta' Akkwist (PPA). Il-PPA hija ddefinita bħala l-għadd ta’
unitajiet tal-munita tal-pajjiż B li hija meħtieġa
fil-pajjiż B sabiex tinxtara l-istess kwantità ta’ oġġetti u
servizzi li unità waħda tal-munita tal-pajjiż A tixtri f’pajjiż
A. Il-PPA għalhekk jistgħu jiġu interpretati bħala r-rata
ta' skambju ta’ munita artifiċjali magħrufa b’mod ġenerali
bħala l-livell tal-poter ta' akkwist (PPA). Jekk
in-nefqiet ta’ pajjiżi A u B espressi f’muniti nazzjonali jiġu
kkonvertiti f’PPS, iċ-ċifri li jirriżultaw jiġu espressi
fil-livell tal-istess prezz u l-istess munita, u b'hekk jippermettu tqabbil
sodisfaċenti tal-volumi.
10.50.    Il-PPA għal oġġetti u servizzi tas-suq huma bbażati
fuq stħarriġiet tal-prezz internazzjonali. Dawn
l-istħarriġiet tal-prezz jitwettqu b’mod simultanju fil-pajjiżi
kollha parteċipanti abbażi ta’ kampjun komuni ta' prodotti. L-elementi kkampjunati huma speċifikati b'mod
ċar fit-termini tal-karatteristiċi tekniċi tagħhom, kif ukoll
f'termini ta' varjabbli oħra li huma meqjusa li jinfluwenzaw il-prezz,
bħall-spejjeż tal-installazzjoni u t-termini ta’ bejgħ. Filwaqt li tingħata priorità
lill-komparabilità tal-elementi tal-kampjun, din għandha xorta waħda
tiġi ppiżata kontra r-rappreżentattività tagħhom fis-swieq
nazzjonali. Il-prodott kkampjunat għandu
idealment ikun rappreżentattiv b’mod ugwali fil-pajjiżi kollha
parteċipanti.
10.51.    Għal servizzi mhux tas-suq, it-tqabbil interspazjali
jiffaċċja l-istess problema bħal dawk intertemporali, billi ma
jeżistu l-ebda prezzijiet tas-suq fl-ebda waħda mid-dimensjonijiet
tagħhom. Tradizzjonalment, ġie
applikat approċċ ta’ input (jew approċċ tal-kost
tal-input), skont is-suppożizzjoni li l-prodott huwa ugwali
għas-somma tal-inputs. Dan l-approċċ,
li jimplika paraguni diretti jew indiretti tal-inputs, jonqos milli jqis
d-differenzi fil-produttività. Għal din
ir-raġuni, għall-paraguni intertemporali, jiġu ppreferuti metodi
li jiffokaw jew fuq il-kejl dirett tal-prodott jew fuq il-prezzijiet tal-prodott
li jintużaw sussegwentement għad-deflazzjoni tan-nefqa, talanqas
għal servizzi individwali bħall-edukazzjoni u s-saħħa.
10.52.    Fil-kalkolu tal-PPA, huma applikati l-istess formuli tan-numru ta’
indiċi li jintużaw fil-kalkolu tal-indiċijiet temporali. F’kuntest bilaterali li jinvolvi żewġ
pajjiżi, A u B, kwalunkwe wieħed miż-żewġ pajjiżi
jista’ jintuża biex jipprovdi l-piżijiet. Mil-lat
tal-pajjiż A, jista’ jiġi kkalkulat indiċi tat-tip Laspeyres
bil-piżijiet minn pajjiż A kif jista' jiġi kkalkulat ukoll
indiċi tat-tip Paasche billi jintużaw il-piżijiet
mill-pajjiż B. Madankollu, jekk iż-żewġ ekonomiji huma
strutturalment differenti, il-lakuna bejn dawn iż-żewġ
indiċijiet tista’ tkun partikolarment kbira, u r-riżultat
aħħari jiġi influwenzat sew bl-għażla tal-indiċi. F’paraguni binarji, għalhekk huwa preferibbli
li tiġi applikata l-medja tat-tnejn, jiġifieri, l-indiċi Fisher.
10.53.    Piżijiet numeriċi espliċiti normalment mhumiex
disponibbli fil-livell ta’ elementi individwi kkampjunati. Għalhekk, tiġi applikata forma ta'
ponderazzjoni impliċita bbażata fuq jekk il-pajjiżi jaraw
element partikolari bħala rappreżentant ta’ tendenza domestika ta’
konsum jew le. L-iktar livell baxx ta’
aggregazzjoni li għalih huma disponibbli l-piżijiet numeriċi,
huwa msejjaħ il-pożizzjoni ta' bażi (basic heading - BH).
10.54.    It-transitività timplika li l-PPA diretta bejn il-pajjiżi A u C
hija ugwali għall-PPA indiretta dderivata billi tiġi mmultiplikata
l-PPA diretta bejn il-pajjiżi A u B ( jew kwalunkwe pajjiż terz) u l-PPA
diretta bejn pajjiżi B u C. Il-PPA Fisher fil-livell BH mhumiex
transittivi, iżda huwa possibbli li jiġu dderivati minnhom sett ta'
PPA transittivi li jixbħu l-indiċijiet Fisher, billi jintuża
l-kriterju ta' lanqas kwadrati għal dan il-għan. Bl-applikazzjoni tal-hekk imsejħa formula
Èltetö-Köves-Szulc (EKS) jiġu minimizzati d-devjazzjonijiet bejn
l-indiċijiet oriġinali Fisher u jiġi prodott sett komplut ta'
PPA transittivi fil-livell BH.
10.55.    Is-sett ta' PPA transittivi li jirriżulta għall-pajjiżi
kollha u l-pożizzjonijiet bażi kollha jiġu aggregati sal-livell
tal-PDG totali billi jintużaw in-nefqiet mill-kontijiet nazzjonali
bħala piżijiet. Il-PPA aggregati
fil-livell tal-PDG jew kwalunkwe kategorija oħra jistgħu jiġu
applikati, pereżempju, fil-kalkolu tal-infiq reali u l-indiċijiet ta'
volum spazjali. PPA diviża bir-rata
tal-kambju nominali bejn żewġ pajjiżi tipproduċi
indiċi tal-livell tal-prezzijiet (PLI), li jista' jintuża
fl-analiżi tal-livelli kumparattivi tal-prezzijiet tal-pajjjiżi.
10.56.    Il-Kummissjoni (Eurostat) hija
responsabbli għall-kalkolu tal-PPA għall-Istati Membri tal-UE skont
ir-Regolament (KE) Nru 1445/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
tal-11 ta' Diċembru 2007 li jistabbilixxi regoli komuni
għall-provvista ta' informazzjoni bażika dwar il-Paritajiet
tas-Setgħa tal-Infiq u għall-kalkolu u d-disseminazzjoni
tagħhom. Fil-prattika, dawn il-kalkoli PPA huma inklużi fi programm
usa tal-PPA kkoordinat b’mod konġunt mill-Eurostat u l-OECD. Il-metodi ddettaljati
użati fil-programm huma deskritti fil-"Eurostat-OECD Methodological
manual on purchasing power parities".