               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 1.6.2022
            COM(2022) 282 final
            2022/0179(NLE)

            Proposta għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            dwar l-adozzjoni tal-euro mill-Kroazja fl-1 ta’ Jannar 2023

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

               Fit-3 ta' Mejju 1998, il-Kunsill iddeċieda li l-Belġju, il-Ġermanja, Spanja, Franza, l-Irlanda, l-Italja, il-Lussemburgu, in-Netherlands, il-Portugall, l-Awstrija u l-Finlandja kienu ssodisfaw il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro fl-1 ta' Jannar 1999. Id-Danimarka u r-Renju Unit użaw il-klawżoli ta’ nonparteċipazzjoni tagħhom u għaldaqstant ma ġewx evalwati mill-Kunsill. Il-Kunsill qies il-Greċja u l-Iżvezja bħala Stati Membri b'deroga.

               Fid-19 ta' Ġunju 2000 il-Kunsill iddeċieda li l-Greċja kienet issodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa biex tadotta l-euro fl-1 ta' Jannar 2001. Il-pajjiżi li daħlu fl-Unjoni Ewropea fl-1 ta' Mejju 2004 (ir-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, is-Slovenja u s-Slovakkja) saru Stati Membri b'deroga f'konformità mal-Artikolu 4 tal-Att tal-Adeżjoni rispettiv.

               Fil-11 ta' Lulju 2006, il-Kunsill iddeċieda li s-Slovenja kienet issodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa biex tadotta l-euro fl-1 ta' Jannar 2007.

               Il-Bulgarija u r-Rumanija, li daħlu fl-Unjoni Ewropea fl-1 ta' Jannar 2007, saru Stati Membri b'deroga f'konformità mal-Artikolu 5 tal-Att tal-Adeżjoni rispettiv.

               Fl-10 ta’ Lulju 2007 il-Kunsill iddeċieda li Ċipru u Malta kienu ssodisfaw il-kundizzjonijiet meħtieġa biex jadottaw l-euro fl-1 ta’ Jannar 2008.

               Fit-8 ta’ Lulju 2008 il-Kunsill iddeċieda li s-Slovakkja kienet issodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa biex tadotta l-euro mill-1 ta’ Jannar 2009.

               Fit-13 ta’ Lulju 2010 il-Kunsill iddeċieda li l-Estonja kienet issodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa biex tadotta l-euro fl-1 ta’ Jannar 2011.

               Il-Kroazja daħlet fl-Unjoni Ewropea fl-1 ta’ Lulju 2013 u saret Stati Membru b'deroga f'konformità l-Artikolu 5 tal-Att tal-Adeżjoni rispettiv.

               Fid-9 ta’ Lulju 2013 il-Kunsill iddeċieda li l-Latvja kienet issodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa biex tadotta l-euro mill-1 ta’ Jannar 2014.

               Fit-23 ta’ Lulju 2014 il-Kunsill iddeċieda li l-Litwanja kienet issodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa biex tadotta l-euro mill-1 ta’ Jannar 2015.

               L-Artikolu 140(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“it-Trattat”) jiddikjara li, mill-inqas darba kull sentejn jew b'talba ta’ Stat Membru b’deroga, il-Kummissjoni u l-Bank Ċentrali Ewropew għandhom jirrapportaw lill-Kunsill dwar il-progress tal-Istati Membri b’deroga fl-issodisfar tal-obbligi tagħhom rigward il-kisba tal-unjoni ekonomika u monetarja.

               Fuq il-bażi tar-rapport tagħha u dak tal-BĊE, il-Kummissjoni jenħtieġ li tippreżenta proposta lill-Kunsill għal deċiżjoni tal-Kunsill, f'konformità mal-proċedura stipulata fl-Artikolu 140(2) tat-Trattat, biex tħassar id-deroga tal-Istati Membri li jissodisfaw il-kundizzjonijiet meħtieġa.

               Kemm il-Kummissjoni kif ukoll ir-rapporti dwar il-konverġenza tal-BĊE ġew rilaxxati fl-1 ta’ Ġunju 2022. Ir-rapporti jinkludu eżami tal-kompatibbiltà bejn il-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Kroazja, inklużi l-istatuti tal-bank ċentrali tagħha, u l-Artikoli 130 u 131 tat-Trattat u l-Istatut tas-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali (SEBĊ) u l-BĊE.

               Ir-rapporti jeżaminaw ukoll jekk jistax jintlaħaq livell għoli ta' konverġenza sostenibbli b'referenza għas-sodisfar tal-kriterji ta' konverġenza min-naħa ta' kull Stat Membru, u jqisu bosta fatturi oħra previsti fl-aħħar subparagrafu tal-Artikolu 140(1).

               Fir-rapport dwar il-konverġenza tagħha, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-Kroazja tissodisfa l-kundizzjonijiet għall-adozzjoni tal-euro.

               Fuq il-bażi tar-rapport tagħha u dak tal-BĊE, il-Kummissjoni adottat il-proposta annessa għal Deċiżjoni tal-Kunsill biex id-deroga tal-Kroazja titħassar b'effett mill-1 ta' Jannar 2023.

               2.RIŻULTATI TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET INTERESSATI U TAL-VALUTAZZJONI TAL-IMPATT

               Qed isiru diskussjonijiet mal-Istati Membri dwar l-isfidi ta' politika ekonomika fl-Istati Membri taħt temi differenti fuq bażi regolari fil-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju u (KEF) l-ECOFIN/il-Grupp tal-Euro. Dawn jinkludu diskussjonijiet informali dwar kwistjonijiet rilevanti b'mod speċifiku għat-tħejjija ta' dħul eventwali fiż-Żona tal-Euro (inklużi l-politiki dwar ir-rata tal-kambju). Isir djalogu mal-akkademiċi u gruppi oħra interessati f'konferenzi/seminars u fuq bażi ad hoc.

               L-iżviluppi ekonomiċi fiż-Żona tal-Euro u fl-Istati Membri huma vvalutati permezz tad-diversi proċeduri tal-koordinazzjoni u s-sorveljanza tal-politika ekonomika (notevolment skont l-Artikolu 121 tat-Trattat), kif ukoll fil-kuntest tal-monitoraġġ u l-analiżi tal-Kummissjoni ta' żviluppi speċifiċi għall-pajjiż u għaż-żona kollha (inklużi tbassiriet, sensiela ta' pubblikazzjonijiet regolari, kontribut lill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju (KEF) u lill-ECOFIN/Grupp tal-Euro). F'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità u f’konformità mal-prassi tal-imgħoddi, ma saret l-ebda valutazzjoni tal-impatt formali.

               3.ELEMENTI ĠURIDIĊI TAL-PROPOSTA

               3.1.Bażi ġuridika

               Il-bażi ġuridika ta’ din il-proposta preżenti hija l-Artikolu 140(2) tat-Trattat, li jistabbilixxi l-proċedura għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-adozzjoni tal-euro u għat-tħassir tad-deroga fl-Istati Membri kkonċernati.

               Il-Kunsill għandu jaġixxi fuq proposta tal-Kummissjoni, wara li jikkonsulta lill-Parlament Ewropew, wara diskussjoni fil-Kunsill Ewropew u wara li jkun irċieva rakkomandazzjoni ta’ maġġoranza kkwalifikata ta’ dawk fost il-membri tiegħu li jirrappreżentaw Stati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro.

               3.2.Sussidjarjetà u proporzjonalità

               Il-proposta taqa’ fil-kompetenza esklużiva tal-Unjoni. Għalhekk il-prinċipju tas-sussidjarjetà ma japplikax.

               Din l-inizjattiva preżenti ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex tikseb l-objettiv tagħha, u għalhekk, hija konformi mal-prinċipju tal-proporzjonalità.

               3.3.Għażla tal-istrument legali

               Deċiżjoni hija l-uniku strument legali xieraq skont l-Artikolu 140(2) tat-Trattat.

               4.IMPLIKAZZJONI BAĠITARJA

               Il-proposta ma għandha l-ebda implikazzjoni għall-baġit tal-Unjoni.

               2022/0179 (NLE)

               Proposta għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               dwar l-adozzjoni tal-euro mill-Kroazja fl-1 ta’ Jannar 2023

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 140(2) tiegħu,

               Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni Ewropea(
                  1
               )

               Wara li kkunsidra r-rapport tal-Bank Ċentrali Ewropew(
                  2
               )

               Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew,

               Wara li kkunsidra d-diskussjoni fil-Kunsill Ewropew,

               Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-membri tal-Kunsill li jirrappreżentaw l-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro,

               Billi:

               (1)It-tielet stadju tal-unjoni ekonomika u monetarja (“UEM”) beda fl-1 ta' Jannar 1999. Il-Kunsill, fil-laqgħa tiegħu fi Brussell fit-3 ta' Mejju 1998 fil-kompożizzjoni tal-Kapijiet ta' Stat jew Gvern, iddeċieda li l-Belġju, il-Ġermanja, Spanja, Franza, l-Irlanda, l-Italja, il-Lussemburgu, in-Netherlands, l-Awstrija, il-Portugall u l-Finlandja kienu jissodisfaw il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro fl-1 ta' Jannar 1999(
                  3
               ).

               (2)Permezz tad-Deċiżjoni 2000/427/KE(
                  4
               ) il-Kunsill iddeċieda li l-Greċja ssodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro fl-1 ta' Jannar 2001. Permezz tad-Deċiżjoni 2006/495/KE(
                  5
               ) il-Kunsill iddeċieda li s-Slovenja ssodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro fl-1 ta' Jannar 2007. Permezz tad-Deċiżjonijiet 2007/503/KE(
                  6
               ) u 2007/504/KE(
                  7
               ) il-Kunsill iddeċieda li Ċipru u Malta ssodisfaw il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro fl-1 ta' Jannar 2008. Permezz tad-Deċiżjoni 2008/608/KE(
                  8
               ) il-Kunsill iddeċieda li s-Slovakkja ssodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro. Permezz tad-Deċiżjoni 2010/416/UE(
                  9
               ) il-Kunsill iddeċieda li l-Estonja ssodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro. Permezz tad-Deċiżjoni 2013/387/UE(
                  10
               ) il-Kunsill iddeċieda li l-Latvja ssodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro. Permezz tad-Deċiżjoni 2014/509/UE(
                  11
               ) il-Kunsill iddeċieda li l-Litwanja ssodisfat il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro.

               (3)F'konformità mal-paragrafu 1 tal-Protokoll dwar ċerti dispożizzjonijiet rigward id-Danimarka anness mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea u d-Deċiżjoni meħuda mill-Kapijiet ta’ Stat jew Gvern f’Edinburgu f’Diċembru 1992, id-Danimarka nnotifikat lill-Kunsill li ma kinitx ser tieħu sehem fit-tielet fażi tal-UEM. Id-Danimarka ma talbitx li tinbeda l-proċedura msemmija fl-Artikolu 140(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).

               (4)Permezz tad-Deċiżjoni 98/317/KE l-Iżvezja għandha deroga kif definit fl-Artikolu 139(1) TFUE. F'konformità mal-Artikolu 4 tal-Att ta' Adeżjoni tal-2003(
                  12
               ), ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija u l-Polonja għandhom deroga kif definit fl-Artikolu 139(1) TFUE. F'konformità mal-Artikolu 5 tal-Att ta' Adeżjoni tal-2005(
                  13
               ) , il-Bulgarija u r-Rumanija għandhom deroga kif definit fl-Artikolu 139(1) TFUE. F'konformità mal-Artikolu 5 tal-Att ta' Adeżjoni tal-2012(
                  14
               ), il-Kroazja għandha deroga kif definit fl-Artikolu 139(1) TFUE.

               (5)Il-Bank Ċentrali Ewropew (“BĊE”) ġie stabbilit fl-1 ta' Lulju 1998. Is-Sistema Monetarja Ewropea ġiet sostitwita minn mekkaniżmu tar-rati tal-kambju, li t-twaqqif tiegħu ġie miftiehem permezz ta' riżoluzzjoni tal-Kunsill Ewropew dwar it-twaqqif ta' mekkaniżmu tar-rati tal-kambju fit-tielet fażi tal-unjoni ekonomika u monetarja tas-16 ta' Ġunju 1997(
                  15
               ). Il-proċeduri għal mekkaniżmu tar-rati tal-kambju fit-tielet fażi tal-unjoni ekonomika u monetarja (ERM II) ġew stabbiliti fil-Ftehim tas-16 ta' Marzu 2006 bejn il-Bank Ċentrali Ewropew u l-banek ċentrali nazzjonali tal-Istati Membri barra ż-Żona tal-Euro li jistabbilixxi l-proċeduri operattivi għal mekkaniżmu tar-rati tal-kambju fit-tielet fażi tal-unjoni ekonomika u monetarja(
                  16
               ).

               (6)L-Artikolu 140(2) TFUE jistabbilixxi l-proċeduri għat-tħassir tad-deroga tal-Istati Membri kkonċernati. Mill-inqas darba kull sentejn, jew b'talba ta' Stat Membru b'deroga, il-Kummissjoni u l-BĊE għandhom jirrappurtaw lill-Kunsill f'konformità mal-proċedura stipulata fl-Artikolu 140(1) TFUE.

               (7)Il-leġiżlazzjoni nazzjonali fl-Istati Membri, inklużi l-istatuti tal-banek ċentrali nazzjonali, għandha tiġi adattata skont il-ħtieġa bil-għan li tiġi żgurata l-kompatibbiltà mal-Artikoli 130 u 131 TFUE u mal-Istatuti tas-Sistema Ewropea ta' Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew (“Statuti tas-SEBĊ u tal-BĊE”). Ir-rapporti tal-Kummissjoni u tal-BĊE jagħtu evalwazzjoni dettaljata tal-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni tal-Kroazja mal-Artikoli 130 u 131 tat-Trattat u mal-Istatut tas-SEBĊ u tal-BĊE.

               (8)F'konformità mal-Artikolu 1 tal-Protokoll Nru 13 dwar il-kriterji ta' konverġenza msemmija fl-Artikolu 140 TFUE, il-kriterju dwar l-istabbiltà tal-prezzijiet imsemmi fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 140(1) TFUE ifisser li l-prestazzjoni ta' Stat Membru fir-rigward tal-prezzijiet tkun sostenibbli u li r-rata ta' inflazzjoni tiegħu tkun medja, osservata matul perjodu ta' sena qabel l-analiżi, li ma tkunx taqbeż b'iżjed minn punt perċentwali u nofs dik ta’ mhux aktar mit-tliet Stati Membri bl-aħjar prestazzjoni fl-istabbiltà tal-prezzijiet. Għall-finijiet tal-kriterju dwar l-istabbiltà tal-prezzijiet, l-inflazzjoni titkejjel permezz tal-indiċi armonizzat tal-prezzijiet għall-konsumatur (harmonised index of consumer prices, HICPs) definit fir-Regolament (UE) Nru 2016/792 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(
                  17
               ). Għall-valutazzjoni tal-kriterju tal-istabbiltà tal-prezzijiet, l-inflazzjoni ta' Stat Membru titkejjel permezz tal-bidla perċentwali fil-medja aritmetika ta' 12-il indiċi mensili relattivament għall-medja aritmetika ta' 12-il indiċi mensili mill-perjodu ta' qabel. Fir-rapporti tal-Kummissjoni u tal-BĊE ntuża valur referenzjarju kkalkulat bħala l-medja aritmetika sempliċi tar-rati ta' inflazzjoni tat-tliet Stati Membri bl-aħjar riżultati f'dik li hija l-istabbiltà tal-prezzijiet, bl-addizzjoni ta' 1,5 punti perċentwali. Fil-perjodu ta’ sena li jagħlaq f’April 2022, il-valur referenzjarju tal-inflazzjoni ġie kkalkulat li kien 4,9 fil-mija, bi Franza, il-Finlandja u l-Greċja bħala t-tliet Stati Membri bl-aħjar prestazzjoni f’dik li hi l-istabbiltà ta’ prezzijiet, b’rati ta’ inflazzjoni ta’ 3,2 fil-mija, 3,3 fil-mija u 3,6 fil-mija, rispettivament. Huwa meħtieġ li jiġu esklużi mil-lista tal-pajjiżi bl-aħjar riżultati dawk il-pajjiżi li r-rati ta’ inflazzjoni tagħhom ma jistgħux jiġu meqjusa bħala valur referenzjarju sinifikanti għal Stati Membri oħra. Fil-passat tali pajjiżi kienu identifikati fir-Rapporti dwar il-Konverġenza tal-2004, l-2010, l-2013, l-2014 u l-2016. Bħalissa huwa ġustifikat li Malta u l-Portugall jiġu esklużi mill-pajjiżi bl-aħjar prestazzjoni(
                  18
               ). Għall-kalkolu tal-valur ta’ referenza, huma sostitwiti minn Finlandja u l-Greċja, l-Istati Membri b’rati ta’ inflazzjoni medja li jmiss l-aktar baxxi.

               (9)F'konformità mal-Artikolu 2 tal-Protokoll Nru 13, il-kriterju dwar il-pożizzjoni baġitarja tal-gvern imsemmija fit-tieni inċiż tal-Artikolu 140(1) TFUE ifisser li meta ssir l-analiżi, l-Istat Membru ma jkunx is-suġġett ta' deċiżjoni tal-Kunsill taħt l-Artikolu 126(6) TFUE dwar l-eżistenza ta' defiċit eċċessiv.

               (10)F'konformità l-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 13, il-kriterju dwar il-parteċipazzjoni fil-mekkaniżmu tar-rati tal-kambju tas-Sistema Monetarja Ewropea li jissemma fit-tielet inċiż tal-Artikolu 140(1) TFUE jeħtieġ li Stat Membru jkun ikkonforma mal-marġnijiet normali ta' fluttwazzjoni li jipprovdi għalihom il-mekkaniżmu tar-rati tal-kambju (exchange-rate mechanism, ERM) tas-Sistema Monetarja Ewropea mingħajr tensjonijiet severi għal tal-anqas l-aħħar sentejn qabel l-analiżi. B'mod partikolari, l-Istat Membru ma jridx ikun żvaluta r-rata bilaterali ċentrali tal-munita tiegħu kontra l-euro fuq inizjattiva tiegħu stess għall-istess perjodu. Mill-1 ta' Jannar 1999, l-ERM II jipprovdi l-qafas għall-valutazzjoni tat-twettiq tal-kriterju tar-rata tal-kambju. Fl-evalwazzjoni tas-sodisfar ta’ dan il-kriterju fir-rapporti tagħhom, il-Kummissjoni u l-BĊE eżaminaw il-perjodu ta’ sentejn li ntemm fit-18 ta’ Mejju 2022.

               (11)F'konformità mal-Artikolu 4 tal-Protokoll Nru 13, il-kriterju ta' konverġenza tar-rati ta' imgħax li jissemma fir-raba' inċiż tal-Artikolu 140(1) TFUE jeħtieġ li, fuq osservazzjoni matul perjodu ta' sena qabel l-analiżi, Stat Membru kellu medja tar-rati ta' imgħax nominali fuq perjodu fit-tul li ma taqbiżx b'aktar minn żewġ punti perċentwali dik ta', l-aktar, it-tliet Stati Membri bl-aħjar riżultati f'termini ta' stabbiltà tal-prezzijiet. Il-kriterju użat biex tiġi vvalutata l-konverġenza tar-rati tal-imgħax kien kumparabbli fuq bonds tal-gvern ta’ referenza ta’ għaxar snin. Fir-rapporti tal-Kummissjoni u tal-BĊE, sabiex jiġi vvalutat it-twettiq tal-kriterju tar-rati ta' interess, tqies il-valur referenzjarju kkalkulat bħala l-medja aritmetika sempliċi tar-rati ta' interessi nominali fuq perjodu fit-tul tat-tliet Stati Membri bl-aħjar riżultati f'dik li hija l-istabbiltà tal-prezzijiet, bl-addizzjoni ta' żewġ punti perċentwali. Il-valur referenzjarju huwa bbażat fuq ir-rati tal-imgħax fuq perjodu fit-tul fi Franza (0,3 fil-mija), il-Finlandja (0,2 fil-mija) u l-Greċja (1,4 fil-mija) u fil-perjodu ta' sena li ntemm f'April 2022 kien ta’ 2,6 fil-mija.

               (12)F'konformità mal-Artikolu 5 tal-Protokoll Nru 13, id-data użata fil-valutazzjoni tal-issodisfar tal-kriterji ta' konverġenza għandha tiġi pprovduta mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni pprovdiet dik id-data. Il-Kummissjoni tat data baġitarja wara li l-Istati Membri rrappurtaw qabel l-1 ta’ April 2022, f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 479/2009.(
                  19
               )

               (13)Fuq il-bażi tar-rapporti li ġew ippreżentati mill-Kummissjoni u l-BĊE dwar il-progress li sar mill-Kroazja fl-issodisfar tal-obbligi tagħha fir-rigward tal-ksib tal-unjoni ekonomika u monetarja, ġie konkluż li:

               (a)Fil-Kroazja, il-leġiżlazzjoni nazzjonali, inkluż l-Istatut tal-bank ċentrali nazzjonali, hija kompatibbli mal-Artikoli 130 u 131 tat-Trattat u mal-Istatut tas-SEBĊ u tal-BĊE.

               (b)fir-rigward tas-sodisfar, min-naħa tal-Kroazja, tal-kriterji ta' konverġenza msemmija fl-erba' inċiżi tal-Artikolu 140(1) TFUE:

               –ir-rata medja tal-inflazzjoni fil-Kroazja f’għeluq is-sena f’April 2022 kienet ta’ 4,7 fil-mija li hija aktar baxxa mill-valur referenzjarju, u x’aktarx tibqa’ taħt il-valur referenzjarju fix-xhur li ġejjin;

               –Il-Kroazja mhijiex is-suġġett ta’ deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv.

               –Il-Kroazja ilha membru tal-ERM II mill-10 ta’ Lulju 2020; Matul is-sentejn ta’ qabel il-valutazzjoni, ir-rata tal-kambju tal-kuna (HRK) ma kinitx soġġetta għal tensjonijiet serji u l-Kroazja ma żvalutatx ir-rata ċentrali bilaterali tal-HRK meta mqabbla mal-euro b'inizjattiva tagħha stess,

               –fis-sena li għalqet f’April 2022, ir-rata tal-imgħax fit-tul fil-Kroazja kienet, fil-medja, 0,8 fil-mija, li huwa ferm taħt il-valur referenzjarju.

               (c)fid-dawl tal-valutazzjoni tal-kompatibbiltà legali u tat-twettiq tal-kriterji ta' konverġenza kif ukoll il-fatturi addizzjonali, il-Kroazja tissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro,

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               Il-Kroazja tissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa għall-adozzjoni tal-euro. Id-deroga favur il-Kroazja msemmija fl-Artikolu 5 tal-Att ta' Adeżjoni tal-2012 tintemm b'effett mill-1 ta' Jannar 2023.

               Artikolu 2

               Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)
                  ()
                        Ir-Rapport tal-1 ta’ Ġunju 2022, (għadu mhux ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali).

                     (2)
                  ()
                        Ir-Rapport tal-1 ta’ Ġunju 2022, (għadu mhux ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali).

                     (3)
                  ()
                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 98/317/KE tat-3 ta' Mejju 1998 f'konformità mal-Artikolu 109j(4) tat-Trattat (ĠU L 139, 11.5.1998, p. 30).

                     (4)
                  ()
                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2000/427/KE tad-19 ta’ Ġunju 2000 f'konformità mal-Artikolu 122(2) tat-Trattat dwar l- adozzjoni tal-munita unika fl-1 ta’ Jannar 2001 min-naħa tal-Greċja (ĠU L 167, 7.7.2000, p. 19).

                     (5)
                  ()
                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2006/495/KE tal-11 ta' Lulju 2006 f'konformità mal-Artikolu 122(2) tat-Trattat dwar l-adozzjoni tal-munita unika fl-1 ta' Jannar 2007 min-naħa tas-Slovenja (ĠU L 195, 15.7.2006, p. 25).

                     (6)
                  ()
                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/503/KE tal-10 ta' Lulju 2007 f'konformità mal-Artikolu 122(2) tat-Trattat dwar l-adozzjoni minn Ċipru tal-munita unika fl-1 ta' Jannar 2008 (ĠU L 186, 18.7.2007, p. 29).

                     (7)
                  ()
                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/504/KE tal-10 ta' Lulju 2007 f'konformità mal-Artikolu 122(2) tat-Trattat dwar l-adozzjoni minn Malta tal-munita unika fl-1 ta' Jannar 2008 (ĠU L 186, 18.7.2007, p. 32).

                     (8)
                  ()
                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2008/608/KE tat-8 ta' Lulju 2008 f'konformità mal-Artikolu 122(2) tat-Trattat dwar l-adozzjoni mis-Slovakkja tal-munita unika fl-1 ta' Jannar 2009 (ĠU L 195, 24.7.2008, p. 24).

                     (9)
                  ()
                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/416/UE tat-13 ta' Lulju 2010 f'konformità mal-Artikolu 140(2) tat-Trattat dwar l-adozzjoni tal-euro fl-Estonja fl-1 ta' Jannar 2011, ĠU L 196, 28.7.2010, p. 24).

                     (10)
                  ()
                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/387/UE tad-9 ta’ Lulju 2013 dwar l-adozzjoni tal-euro fil-Latvja fl-1 ta’ Jannar 2014 (ĠU L 195, 18.7.2013, p. 24).

                     (11)
                  ()
                        Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/509/UE tat-23 ta' Lulju 2014 dwar l-adozzjoni tal-euro mil-Litwanja fl-1 ta’ Jannar 2014 (ĠU L 228, 31.7.2014, p. 29).

                     (12)
                  ()
                        ĠU L 236, 23.9.2003, p. 33.

                     (13)
                  ()
                        ĠU L 157, 21.6.2005, p. 203.

                     (14)
                  ()
                        ĠU L 112, 24.4.2012, p. 21.

                     (15)
                  ()
                        ĠU C 236, 2.8.1997, p. 5.

                     (16)
                  ()
                        ĠU C 73, 25.3.2006, p. 21.

                     (17)
                  ()
                        Ir-Regolament (UE) 2016/792 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2016 dwar l-indiċijiet armonizzati tal-prezzijiet għall-konsumatur u l-indiċi armonizzat tal-prezzijiet tad-djar, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2494/95 (ĠU L 135, 24.05.2016, p. 11).

                     (18)
                  ()
                        F'April 2022, ir-rata ta' inflazzjoni medja fuq 12-il xahar ta’ Malta u l-Portugall kienu 2,1 % u 2,6 % rispettivament u dik taż-żona tal-euro 4,4 %.

                     (19)
                  ()
                        Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 479/2009 tal-25 ta' Mejju 2009 dwar l-applikazzjoni tal-Protokoll dwar il-proċedura tal-iżbilanċ eċċessiv anness mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (ĠU L 145, 10.6.2009, p. 1).


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 17.6.2022
            COM(2022) 307 final
            2022/0199(NLE)

            Proposta għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            dwar l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, u l-applikazzjoni proviżorja tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

               •Raġunijiet u objettivi tal-proposta

               Minħabba l-gwerra tal-aggressjoni Russa fl-Ukrajna, it-trasport tal-merkanzija mill-Ukrajna sar diffiċli ħafna. Għadd ta’ rotot importanti tat-trasport tal-merkanzija mill-Baħar l-Iswed ġew imblukkati jew inqerdu mill-forzi militari Russi, u l-ispazju tal-ajru Ukren hu magħluq għat-trasport ċivili. Bħalissa, il-prijorità tan-network ferrovjarju hi t-trasport tal-passiġġieri u tar-refuġjati, u għadu vulnerabbli ħafna għall-bumbardamenti Russi.

               It-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna bħalissa hu regolat b’żewġ settijiet ta’ mekkaniżmi ewlenin, jiġifieri l-ftehimiet bilaterali dwar it-trasport bejn l-Istati Membri u l-Ukrajna, u l-permessi mogħtija fil-qafas tas-sistema multilaterali tal-kwoti tal-Konferenza Ewropea tal-Ministri tat-Trasport (ECMT) fil-Forum Internazzjonali tat-Trasport. Dawn iż-żewġ mekkaniżmi jimponu kwoti fuq it-trasportaturi miż-żewġ naħat, fejn jidħlu t-tranżitu u l-kummerċ bilaterali.

               It-trasport bit-triq jitqies waħda mill-alternattivi ewlenin biex l-Ukrajna tkun tista’ tesporta l-prodotti tagħha, inkluż il-qmuħ. Dan jappoġġa lill-ekonomija Ukrena iżda hu kruċjali wkoll għal ekonomiji oħra għax l-esportazzjoni tal-prodotti Ukreni bħall-qmuħ, il-fjuwil, l-oġġetti tal-ikel u prodotti oħra qed issir dejjem aktar meħtieġa minħabba t-tħassib dejjem akbar dwar is-sigurtà tal-ikel fid-dinja. Fl-istess waqt, iż-żieda fl-użu tal-għadd ta’ operazzjonijiet tat-trasport bit-triq meta mqabbel maż-żminijiet normali aktarx li tisboq il-kwoti stabbiliti fil-ftehimiet bilaterali tal-Istati Membri u tal-Ukrajna u mogħtija permezz tal-ECMT fil-Forum Internazzjonali tat-Trasport.

               Għaldaqstant, dan il-Ftehim dwar it-trasport bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna jissostitwixxi l-ftehimiet bilaterali eżistenti dwar it-trasport bejn l-Istati Membri u l-Ukrajna u jiffaċilita l-użu ta’ trasport alternattiv bit-triq għall-operaturi, peress li jilliberalizza l-operazzjonijiet bilaterali u t-tranżitu bejn iż-żewġ Partijiet.

               Barra minn hekk, wara l-bidu tal-gwerra tal-aggressjoni Russa fl-Ukrajna, ħafna sewwieqa Ukreni ma għadhomx jistgħu jimxu mal-proċeduri amministrattivi relatati mad-dokumenti tas-sewwieqa bħall-applikazzjonijiet għall-permessi internazzjonali tas-sewqan jew il-ħruġ ta’ dokumenti ġodda f’każ ta’ dokumenti mitlufa jew misruqa. Dan il-Ftehim se jippermetti liż-żewġ Partijiet jindirizzaw dawn il-kwistjonijiet f’ċirkostanzi eċċezzjonali. Għalhekk hu importanti li jiġu previsti miżuri li jeżentaw lis-sewwieqa mir-rekwiżit li jippreżentaw permess internazzjonali tas-sewqan, jirrikonoxxu d-deċiżjonijiet tal-Ukrajna li jestendu l-validità amministrattiva tad-dokumenti tas-sewwieqa, u jiffaċilitaw l-iskambju tal-informazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti taż-żewġ Partijiet biex jiġu miġġielda l-frodi u l-falsifikazzjoni tad-dokumenti tas-sewwieqa.

               Għalhekk, jixraq jiġi ffirmat Ftehim li jilliberalizza t-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna fejn jidħlu l-operazzjonijiet bilaterali u t-tranżitu, u li jkun fih klawżoli speċifiċi relatati mal-liċenzji tas-sewqan. Dan il-Ftehim jenħtieġ li jkun limitat fiż-żmien iżda bil-possibbiltà ta’ tiġdid.

               •Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika

               Il-Ftehim kien previst ukoll fil-pjan ta’ azzjoni tal-Korsiji ta’ Solidarjetà bejn l-UE u l-Ukrajna
                  1
                li għandu l-għan jiffaċilita l-esportazzjoni agrikola u l-kummerċ bilaterali tal-Ukrajna mal-UE. Dan il-pjan ta’ azzjoni jesprimi l-impenn tal-Unjoni Ewropea li tappoġġa l-ekonomija u l-irkupru ekonomiku tal-Ukrajna u li tikkontribwixxi għall-istabbilizzazzjoni tas-swieq dinjin tal-ikel u għat-titjib tas-sigurtà dinjija tal-ikel.

               •Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni

                  Dan il-Ftehim hu konsistenti mal-politika attwali tal-UE dwar ir-relazzjonijiet esterni mal-Ukrajna. Il-Gvern tal-Ukrajna talab Ftehim bħal dan bħala miżura urġenti.

                  Il-Ftehim dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq mal-Ukrajna hu konformi wkoll mal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni ffirmat fis-27 ta’ Ġunju 2014 bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna
                     2
                  , billi fl-Artikolu 136 dan jipprevedi ftehimiet futuri speċjali possibbli dwar it-toroq bil-għan li jiżgura l-iżvilupp ikkoordinat u l-liberalizzazzjoni progressiva tat-trasport bejn il-Partijiet.

               2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

               •Bażi ġuridika

                  L-Artikolu 91 flimkien mal-Artikolu 218(5) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).

               •Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)

                   Mhux applikabbli.

               •Proporzjonalità

                  Il-Ftehim hu l-aktar strument effiċjenti biex jissaħħu r-relazzjonijiet tat-trasport bit-triq bejn l-UE u l-Ukrajna, peress li dan ineħħi l-limitazzjonijiet eżistenti imposti mis-sistemi tal-kwoti u tal-permessi.

                  Dan il-Ftehim ma jimponi l-ebda piż amministrattiv jew finanzjarju addizzjonali, la fuq l-awtoritajiet tal-Istati Membri u lanqas fuq l-industrija meta mqabbel mas-sitwazzjoni attwali. Għall-kuntrarju, dan se jnaqqas il-piż amministrattiv lill-industrija u lill-Istati Membri. B’mod partikolari, dan se jneħħi l-ħtieġa għal permessi tat-trasport lit-trasportaturi tal-UE għall-kategoriji indikati tad-drittijiet tat-trasport (drittijiet ta’ tranżitu u bilaterali), u b’hekk se jnaqqas il-piż lill-industrija tat-trasport tal-UE u lill-awtoritajiet tal-Istati Membri fejn jidħlu l-formalitajiet amministrattivi marbuta mal-ħruġ u l-istampar ta’ dawn il-permessi.

               •Għażla tal-istrument

                  Ftehim internazzjonali.

               3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

               •Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

                  Mhux applikabbli.

               •Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

                  Mhux applikabbli.

               •Ġbir u użu tal-għarfien espert

                  Mhux applikabbli.

               •Valutazzjoni tal-impatt

                  Mhux applikabbli.

               •Idoneità regolatorja u simplifikazzjoni

                  Mhux applikabbli.

               •Drittijiet fundamentali

                  Mhux applikabbli.

               4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

                  Il-proposta ma għandha l-ebda implikazzjoni għall-baġit tal-Unjoni.

               5.ELEMENTI OĦRA

               •Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rapportar

                  Fl-Artikoli 6 u 7, dan il-Ftehim jinkludi mekkaniżmu ta’ rieżami, previst bil-ħsieb li jivvaluta l-ħtieġa u t-tul ta’ żmien tat-tiġdid tiegħu. Għal dan il-għan, l-Artikolu 6(2) u l-Artikolu 7(2) jistabbilixxu li l-Kumitat Konġunt għandu jitlaqqa’ fi żmien tliet xhur qabel l-iskadenza tal-Ftehim.

               •Dokumenti ta’ spjegazzjoni (għad-direttivi)

                  Mhux applikabbli.

               •Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta

               L-Artikolu 1 jawtorizza l-iffirmar tal-Ftehim f’isem l-Unjoni Ewropea, soġġett għall-konklużjoni tiegħu.

               L-Artikolu 2 jeżiġi li s-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill jistabbilixxi l-istrument ta’ setgħat sħaħ għall-iffirmar tal-Ftehim, soġġett għall-konklużjoni tiegħu, għall-persuna/i indikata/i mill-Kummissjoni.

               L-Artikolu 3 jipprevedi l-applikazzjoni proviżorja f’konformità mal-Artikolu 13 tal-Ftehim.

                  L-Artikolu 4 jipprevedi d-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni proposta.

               2022/0199 (NLE)

               Proposta għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               dwar l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, u l-applikazzjoni proviżorja tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 91 flimkien mal-Artikolu 218(5) tiegħu,

               Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,

               Billi:

               (1)Fit-2 ta’ Ġunju 2022, il-Kunsill jawtorizza l-bidu ta’ negozjati mal-Ukrajna dwar Ftehim dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna (minn hawn ’il quddiem, il-“Ftehim”).

               (2)In-negozjati ġew konklużi b’suċċess fl-14 ta’ Ġunju 2022.

               (3)Fid-dawl tat-tfixkil importanti fis-settur tat-trasport fl-Ukrajna kkawżat mill-gwerra tal-aggressjoni Russa, jeħtieġ jinstabu rotot alternattivi bit-triq għall-Ukrajna biex tesporta l-ħażniet tagħha tal-qmuħ, tal-fjuwil, tal-oġġetti tal-ikel u ta’ prodotti rilevanti oħra.

               (4)Peress li l-permessi mogħtija fil-qafas tas-sistema multilaterali tal-kwoti tal-Konferenza Ewropea tal-Ministri tat-Trasport (ECMT) fil-Forum Internazzjonali tat-Trasport u l-ftehimiet bilaterali eżistenti mal-Ukrajna ma jippermettux il-flessibbiltà meħtieġa għall-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq Ukreni biex iżidu u jippjanaw bil-quddiem l-operazzjonijiet tagħhom mill-Unjoni Ewropea u mal-Unjoni Ewropea, hu kruċjali li t-trasport tal-merkanzija bit-triq jiġi liberalizzat għall-operazzjonijiet bilaterali u għat-tranżitu.

               (5)Minħabba l-gwerra tal-aggressjoni Russa fl-Ukrajna, ħafna sewwieqa Ukreni ma għadhomx jistgħu jimxu mal-proċeduri amministrattivi relatati mad-dokumenti tas-sewwieqa bħall-applikazzjonijiet għall-permessi internazzjonali tas-sewqan jew il-ħruġ ta’ dokumenti ġodda f’każ ta’ dokumenti mitlufa jew misruqa. Għalhekk hu importanti li jiġu indirizzati dawn iċ-ċirkostanzi eċċezzjonali billi jiġu previsti miżuri speċifiċi li jeżentaw lis-sewwieqa mir-rekwiżit li jippreżentaw permess internazzjonali tas-sewqan, jirrikonoxxu d-deċiżjonijiet tal-Ukrajna li jestendu l-validità amministrattiva tad-dokumenti tas-sewwieqa, u jiffaċilitaw l-iskambju tal-informazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti taż-żewġ Partijiet biex jiġu miġġielda l-frodi u l-falsifikazzjoni tad-dokumenti tas-sewwieqa.

               (6)Għalhekk, dan il-Ftehim b’limitu ta’ żmien u bil-possibbiltà ta’ tiġdid jenħtieġ li jiġi ffirmat b’mod urġenti f’isem l-Unjoni Ewropea, soġġett għall-konklużjoni tiegħu f’data aktar tard.

               (7)Biex jibdew jintużaw l-effetti ta’ benefiċċju ta’ dan il-Ftehim dwar it-trasport tal-merkanzija u titħalla l-esportazzjoni tal-prodotti Ukreni b’mod partikolari tal-qmuħ, mill-aktar fis possibbli, il-Ftehim jenħtieġ li jiġi applikat b’mod proviżorju f’konformità mal-Artikolu 13 tiegħu.

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               L-iffirmar tal-Ftehim dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna, hu b’dan approvat f’isem l-Unjoni Ewropea, soġġett għall-konklużjoni tal-imsemmi Ftehim.

               It-test tal-Ftehim huwa mehmuż mal-Anness 1 ta’ din id-Deċiżjoni.

               Artikolu 2

               Is-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill għandu jistabbilixxi l-istrument ta’ setgħat sħaħ għall-iffirmar tal-Ftehim, soġġett għall-konklużjoni tiegħu, għall-persuna/i indikata/i mill-Kummissjoni.

               Artikolu 3

               Il-Ftehim għandu jiġi applikat b’mod proviżorju f’konformità mal-Artikolu 41(13) tal-Ftehim, mid-data tal-firma tiegħu, sakemm jidħol fis-seħħ.

               Artikolu 4

               Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-adozzjoni tagħha.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        COM(2022) 217 final

                     (2)

                        Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u l-Ukrajna min-naħa l-oħra (ĠU L 161, 29.5.2014, p. 3).

    ---documentbreak---

               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 17.6.2022
            COM(2022) 307 final

            ANNESS
            tad-
            Deċiżjoni tal-Kunsill
            dwar l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, u l-applikazzjoni proviżorja tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq

               ANNESS

               FTEHIM
                  BEJN L-UNJONI EWROPEA
                  U L-UKRAJNA
                  DWAR IT-TRASPORT TAL-MERKANZIJA BIT-TRIQ

               L-UNJONI EWROPEA, minn hawn ’il quddiem imsejħa wkoll “l-Unjoni”,

               minn naħa,

               kif ukoll

               L-UKRAJNA,

               min-naħa l-oħra,

               minn hawn ’il quddiem individwalment imsejħa “Parti” u kollettivament bħala l-“Partijiet”,

               1.Filwaqt LI JIRRIKONOXXU t-tfixkil importanti li qed iġarrab is-settur tat-trasport fl-Ukrajna wara l-gwerra tal-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna.

               2.Filwaqt LI JIRRIKONOXXU n-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ rotot tat-trasport tradizzjonali fir-reġjun u l-ħtieġa urġenti li jkunu żgurati l-ktajjen tal-provvista u s-sigurtà tal-ikel permezz ta’ rotot alternattivi bit-triq, b’mod partikolari għat-trasport tal-qamħ, tal-fjuwil, tal-oġġetti tal-ikel u ta’ oġġetti oħra mill-Ukrajna lejn l-Unjoni.

               3.Filwaqt LI XEWQANA li jappoġġaw lis-soċjetà u lill-ekonomija tal-Ukrajna billi jippermettu lill-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq tal-Unjoni u tal-Ukrajna jwettqu operazzjonijiet tat-trasport tal-merkanzija lejn u mit-territorju tal-Ukrajna lejn l-Unjoni u viċi versa meta jkun meħtieġ.

               4.Filwaqt LI JINNOTAW li s-sistema attwali bbażata fuq għadd limitat ta’ permessi tal-Istati Membri ma tippermettix il-flessibbiltà meħtieġa biex l-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq tal-Ukrajna jżidu l-operazzjonijiet tagħhom fi ħdan l-Unjoni u mal-Unjoni.

               5.Filwaqt LI DETERMINATI li jiżguraw li fil-futur, il-kundizzjonijiet tal-aċċess għas-suq fit-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn il-Partijiet attwalment disponibbli għall-operaturi tat-trasport bit-triq stabbiliti f’xi waħda mill-Partijiet fi kwalunkwe każ mhux se jkunu aktar restrittivi meta mqabbla mas-sitwazzjoni eżistenti bħalissa.

               6.Filwaqt LI DETERMINATI li jgħinu lill-ekonomija tal-Ukrajna billi jilliberalizzaw l-operazzjonijiet tat-tranżitu u tat-trasport internazzjonali bilaterali bejn l-Unjoni u l-Ukrajna biex jippermettu t-trasport meħtieġ tal-merkanzija u biex jagħtu l-istess drittijiet reċiproċi liż-żewġ Partijiet ħalli jwettqu operazzjonijiet tat-tranżitu u tat-trasport internazzjonali bilaterali bejn dawk it-territorji.

               7.Filwaqt LI JINNOTAW li l-Artikolu 136 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Ukrajna, min-naħa l-oħra (minn hawn ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Assoċjazzjoni”) jipprevedi liberalizzazzjoni koordinata u progressiva tat-trasport bejn il-Partijiet u jiddikjara li l-kundizzjonijiet għal dak il-għan jenħtieġ li jiġu ttrattati bi ftehimiet speċjali dwar it-trasport bit-triq.

               8.Filwaqt LI XEWQANA li d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim jiġu soġġetti għall-kapitolu dwar is-soluzzjoni tat-tilwim tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni.

               9.Filwaqt LI XEWQANA li jappoġġaw lis-sewwieqa Ukreni u jiffaċilitaw l-applikazzjoni tal-ħiliet u tal-għarfien tagħhom billi joħolqu kundizzjonijiet li jippermettulhom ikomplu jużaw il-liċenzji tas-sewqan Ukreni u ċ-ċertifikati ta’ kompetenza professjonali eżistenti tagħhom.

               10.Filwaqt LI JIRRIKONOXXU l-impossibbiltà li jiġi antiċipat id-dewmien tal-impatt tal-gwerra tal-aggressjoni Russa fuq is-settur tat-trasport u l-infrastrutturi fl-Ukrajna, u li minħabba f’hekk, fi żmien tliet xhur qabel l-iskadenza tal-Ftehim, il-Partijiet għandhom jikkonsultaw fi ħdan il-Kumitat Konġunt biex jivvalutaw il-ħtieġa għat-tiġdid tiegħu.

               11.Filwaqt LI JIRRIKONOXXU li l-Ftehim Ewropew dwar ix-xogħol tal-ekwipaġġi tal-vetturi involuti fit-trasport internazzjonali bit-triq (AETR) se jiżgura li l-operazzjonijiet tat-trasport skont dan il-Ftehim jirrispettaw il-kundizzjonijiet tax-xogħol tax-xufiera u l-kompetizzjoni ġusta, mingħajr ma jipperikolaw is-sikurezza fit-toroq.

               FTIEHMU KIF ĠEJ:

               Artikolu 1
               Objettivi

               (1)Dan il-Ftehim għandu l-għan li jiffaċilita temporanjament it-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn u mit-territorju tal-Unjoni Ewropea u taUkrajna billi jagħti drittijiet addizzjonali tat-tranżitu u tat-trasport tal-merkanzija bejn il-Partijiet lill-operaturi stabbiliti f’xi waħda mill-Partijiet wara r-riperkussjonijiet tal-gwerra tal-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna u t-tfixkil sinifikanti li din iġġib magħha għall-modi kollha tat-trasport fil-pajjiż.

               (2)Dan il-Ftehim għandu jinkludi wkoll miżuri li jiffaċilitaw ir-rikonoxximent tad-dokumenti tas-sewwieqa.

               (3)Dan il-Ftehim ma għandux jiġi interpretat li għandu l-effett li jnaqqas jew li b’xi mod ieħor jagħmel il-kundizzjonijiet tal-aċċess għas-suq għas-servizzi internazzjonali tat-trasport bit-triq bejn il-Partijiet aktar restrittivi meta mqabbla mas-sitwazzjoni eżistenti lejliet il-jum tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

               Artikolu 2
               Ambitu

               (1)Dan il-Ftehim għandu japplika għat-tranżitu u għat-trasport internazzjonali tal-merkanzija bit-triq bejn il-Partijiet f’isem ħaddieħor, u hu mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tar-regoli stabbiliti mis-sistema multilaterali tal-kwoti tal-Konferenza Ewropea tal-Ministri tat-Trasport fi ħdan il-Forum Internazzjonali tat-Trasport. It-trasport tal-merkanzija bit-triq fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea jew bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea mhuwiex fl-ambitu ta’ dan il-Ftehim. It-tranżitu mit-territorju tal-Parti l-oħra għall-ġarr tal-merkanzija bejn il-pajjiżi terzi mhux kopert minn dan il-Ftehim.

               (2)Dan il-Ftehim jistabbilixxi wkoll ċerti dispożizzjonijiet speċifiċi dwar id-dokumenti tas-sewwieqa.

               Artikolu 3
               Definizzjonijiet

               Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim id-definizzjonijiet japplikaw li ġejjin:

               (1)“parti ta’ stabbiliment” tfisser il-Parti fejn ikun stabbilit operatur tat-trasport tal-merkanzija bit-triq;

               (2)“operatur tat-trasport tal-merkanzija bit-triq” tfisser persuna fiżika jew ġuridika involuta fit-trasport tal-merkanzija b’għan kummerċjali stabbilita f’xi Parti f’konformità mal-liġi ta’ dik il-Parti u awtorizzata mill-istess Parti biex twettaq it-trasport internazzjonali tal-merkanzija f’isem ħaddieħor permezz ta’ vetturi bil-mutur jew kombinamenti ta’ vetturi;

               (3)“vettura” tfisser vettura bil-mutur irreġistrata f’waħda mill-Partijiet, f’kombinament magħqud ta’ vetturi li jkollu għallinqas vettura waħda bil-mutur minnu li tkun irreġistrata f’xi waħda mill-Partijiet, użata esklussivament għat-trasport tal-merkanzija;

               (4)“tranżitu” tfisser il-moviment ta’ vetturi, mingħajr tagħbija jew ħatt tal-merkanzija, fit-territorju ta’ Parti minn operatur tat-trasport tal-merkanzija bit-triq stabbilit fil-Parti l-oħra;

               (5)“trasport internazzjonali bilaterali” tfisser vjaġġi mgħobbija b’vettura, mit-territorju tal-Parti ta’ stabbiliment lejn it-territorju tal-Parti l-oħra, u viċi versa, bi tranżitu jew mingħajru mit-territorju ta’ pajjiż terz;

               (6)“dokumenti tas-sewwieqa” tfisser permess tas-sewqan domestiku, bħal liċenzja tas-sewqan, li jagħti prova tal-kundizzjonijiet li skonthom sewwieq hu awtorizzat isuq skont il-liġi tal-Parti li toħroġ id-dokument, jew ċertifikat ta’ kompetenza professjonali, kard ta’ kwalifika tas-sewwieqa jew xi dokument uffiċjali ieħor li jagħti prova li d-detentur tiegħu għandu l-kwalifika u t-taħriġ rilevanti meħtieġa skont il-liġi tal-Parti li toħroġ id-dokument, biex iwettaq l-attività tas-sewqan f’termini simili għal dawk stabbiliti fl-Artikolu 1 tad-Direttiva 2003/59/KE
                  1
               .

                  Artikolu 4
                  Aċċess għas-servizzi tat-trasport bit-triq

               L-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq għandhom ikunu intitolati jwettqu l-operazzjonijiet tat-trasport tal-merkanzija bit-triq li ġejjin:

               (a)vjaġġi mgħobbija li jsiru b’vettura li l-punt tat-tluq u l-punt tal-wasla tagħhom jkunu fit-territorju ta’ żewġ Partijiet differenti, bi tranżitu jew mingħajru mit-territorju ta’ pajjiż terz;

               (b)vjaġġi mgħobbija li jsiru b’vettura mit-territorju tal-Parti ta’ stabbiliment lejn it-territorju tal-istess Parti bi tranżitu mit-territorju tal-Parti l-oħra;

               (c)vjaġġi mgħobbija li jsiru b’vettura lejn jew mit-territorju tal-Parti ta’ stabbiliment lejn pajjiż terz bi tranżitu mit-territorju tal-Parti l-oħra;

               (d)vjaġġi mhux mgħobbija li jsiru b’vettura flimkien mal-vjaġġi msemmija fil-punti (a), (b) u (c).

                  Artikolu 5
                  Dokumenti tas-sewwieqa

               (1)Fl-ambitu ta’ dan il-Ftehim u għat-tul ta’ żmien kollu tiegħu, kull Parti għandha teżenta lid-detenturi tal-liċenzji tas-sewqan maħruġa mill-Parti l-oħra mir-rekwiżit li jkollhom permess internazzjonali tas-sewqan, kif definit fil-Konvenzjonijiet dwar it-Traffiku fit-Toroq magħmula f’Ġinevra fl-1949 u magħmula fi Vjenna fl-1968.

               (2)L-Ukrajna għandha tinforma lill-Unjoni Ewropea u lill-Istati Membri tagħha bi kwalunkwe miżura li tieħu wara t-23 ta’ Frar 2022 biex testendi l-validità amministrattiva tad-dokumenti tas-sewwieqa maħruġa mill-Ukrajna.

               (3)Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jevitaw u jiġġieldu l-frodi u l-falsifikazzjoni tad-dokumenti tas-sewwieqa. Għal dak il-għan, u mingħajr preġudizzju għar-regoli rilevanti dwar il-protezzjoni tad-data personali, l-awtoritajiet kompetenti tal-Ukrajna għandhom jipprovdu l-informazzjoni rilevanti lill-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni Ewropea u tal-Istati Membri tagħha permezz ta’ portal web immexxi mill-awtoritajiet kompetenti tal-Ukrajna jew bil-kisba tad-data mil-liċenzji tas-sewqan elettroniċi maħruġa mill-Ukrajna f’konformità mal-leġiżlazzjoni tagħha.

               Jekk l-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni Ewropea u tal-Istati Membri tagħha ma jkunux jistgħu jaċċessaw l-informazzjoni rilevanti b’mezzi elettroniċi xierqa, l-awtoritajiet kompetenti tal-Ukrajna għandhom jipprovdu l-informazzjoni rilevanti lill-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni Ewropea u tal-Istati Membri tagħha b’xi mezz xieraq ieħor.

               Artikolu 6
               Tul ta’ żmien

               (1)Dan il-Ftehim għandu japplika sat-30 ta’ Ġunju 2023.

               (2)Sa mhux aktar tard minn tliet xhur qabel l-iskadenza tal-Ftehim, il-Partijiet għandhom jikkonsultaw biex jivvalutaw il-ħtieġa għat-tiġdid tiegħu. Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom jikkonsultaw fi ħdan il-Kumitat Konġunt kif stabbilit fl-Artikolu 7(2).

               Artikolu 7
               Kumitat Konġunt

               (1)Kumitat Konġunt huwa hawnhekk stabbilit. Dan għandu jissorvelja u jimmonitorja l-applikazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim u perjodikament iwettaq rieżami tal-funzjonament ta’ dan il-Ftehim fid-dawl tal-objettivi tiegħu.

               (2)Il-Kumitat Konġunt għandu jiltaqa’ meta jintalab minn xi wieħed mill-kopresidenti tiegħu. Għandu jiltaqa’ wkoll sa mhux aktar tard minn tliet xhur qabel l-iskadenza tal-Ftehim, biex jivvaluta u jiddeċiedi l-ħtieġa għall-kontinwazzjoni ta’ dan il-Ftehim skont l-Artikolu 6(2). Il-Kumitat Konġunt għandu jieħu deċiżjoni dwar din il-kontinwazzjoni, inkluż it-tul ta’ żmien tagħha, kif xieraq, f’konformità mal-paragrafu 5 ta’ dan l-Artikolu.

               (3)Il-Kumitat Konġunt għandu jkun magħmul minn rappreżentanti tal-Partijiet. Ir-rappreżentanti tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea jistgħu jattendu l-laqgħat tal-Kumitat Konġunt bħala osservaturi.

               (4)Il-Kumitat Konġunt għandu jkun presedut b’rotazzjoni minn rappreżentant tal-Unjoni Ewropea u rappreżentant tal-Ukrajna.

               (5)Il-Kumitat Konġunt għandu jadotta d-deċiżjonijiet tiegħu b’kunsens bejn il-Partijiet. Id-deċiżjonijiet għandhom ikunu vinkolanti għall-Partijiet, u dawn għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa kollha biex jimplimentawhom.

               (6)Il-Kumitat Konġunt għandu jadotta r-regoli ta’ proċedura tiegħu.

               Artikolu 8
               Soluzzjoni tat-tilwim
                  2

               Meta tinqala’ tilwima bejn il-Partijiet dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu 14 tat-Titolu IV tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni għandhom japplikaw mutatis mutandis.

               Artikolu 9
               Twettiq tal-obbligi

               (1)Kull Parti hija responsabbli għalkollox li tosserva d-dispożizzjonijiet kollha ta’ dan il-Ftehim.

               (2)Kull Parti għandha tiżgura li jittieħdu l-miżuri meħtieġa kollha biex jingħata effett lid-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim, inkluż l-osservanza tagħhom fil-livelli kollha tal-gvern u mill-persuni li jeżerċitaw awtorità governattiva delegata. Kull Parti għandha taġixxi in bona fede biex tiżgura li jintlaħqu l-objettivi stabbiliti f’dan il-Ftehim.

               (3)Dan il-Ftehim hu ftehim skont it-tifsira tal-Artikolu 479(5) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni. Parti tista’ tieħu miżuri xierqa relatati ma’ dan il-Ftehim fil-każ ta’ ksur partikolarment serju u sostanzjali ta’ xi wieħed mill-obbligi deskritti fl-Artikolu 2 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bħala elementi essenzjali, li jhedded il-paċi u s-sigurtà internazzjonali ħalli tkun meħtieġa reazzjoni immedjata. Miżuri xierqa bħal dawn għandhom jittieħdu f’konformità mal-Artikolu 478 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni.

               Artikolu 10
               Miżuri ta’ salvagwardja

               (1)Kwalunkwe Parti tista’ tieħu miżuri xierqa ta’ salvagwardja jekk ikun jidhrilha li l-operazzjonijiet tat-trasport imwettqa mill-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq tal-Parti l-oħra jkunu jheddu s-sikurezza fit-toroq. Il-miżuri ta’ salvagwardja għandhom jittieħdu b’rispett sħiħ tad-dritt internazzjonali, għandhom ikunu proporzjonati u limitati fir-rigward tal-ambitu u t-tul ta’ żmien tagħhom għal dak li hu strettament meħtieġ ħalli tissewwa s-sitwazzjoni jew jinżamm il-bilanċ ta’ dan il-Ftehim. Għandha tingħata prijorità lil dawk il-miżuri li jfixklu l-inqas il-funzjonament ta’ dan il-Ftehim.

               (2)Qabel ma tibda xi konsultazzjonijiet, il-Parti kkonċernata għandha tinnotifika lill-Parti l-oħra bil-miżuri meħuda u għandha tipprovdi l-informazzjoni rilevanti kollha.

               (3)Il-Partijiet għandhom jibdew minnufih il-konsultazzjonijiet fil-Kumitat tal-Kummerċ biex tinstab soluzzjoni aċċettabbli għal kulħadd.

               (4)Kwalunkwe azzjoni meħuda skont it-termini ta’ dan l-Artikolu għandha tiġi sospiża malli l-Parti li tkun qed tonqos, tissodisfa d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim jew meta tispiċċa t-theddida għas-sikurezza fit-toroq.

               Artikolu 11
               Applikazzjoni territorjali

               Dan il-Ftehim għandu japplika, minn naħa, għat-Territorju li fih japplikaw it-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u bil-kundizzjonijiet stabbiliti f’dawk it-Trattati u, min-naħa l-oħra, għat-territorju tal-Ukrajna fi ħdan il-fruntieri rikonoxxuti internazzjonalment.

               L-applikazzjoni tiegħu hija sospiża fiż-żoni fejn il-Gvern tal-Ukrajna ma jeżerċitax kontroll effettiv.

               Artikolu 12
               Terminazzjoni

               (1)Kwalunkwe waħda mill-Partijiet tista’, fi kwalunkwe ħin, tinnotifika bil-miktub lill-Parti l-oħra bil-mezzi diplomatiċi dwar id-deċiżjoni tagħha li tittermina dan il-Ftehim. Il-Ftehim għandu jintemm ġimagħtejn wara din in-notifika, sakemm il-Parti notifikanti ma tindikax data aktar tard biex din in-notifika tidħol fis-seħħ. Fil-każ tal-aħħar, id-data ma għandhiex tkun aktar minn xahrejn wara d-data tan-notifika.

               (2)L-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq li l-vettura tagħhom tkun fit-territorju tal-Parti l-oħra malli jiskadi dan il-Ftehim għandhom jitħallew jgħaddu mit-territorju ta’ dik il-Parti biex jirritornaw fit-territorju tal-Parti ta’ stabbiliment.

               (3)Għal aktar ċertezza, id-data tan-notifika msemmija fil-paragrafu 1 tfisser id-data meta n-notifika tintbagħat lill-Parti l-oħra.

               (4)L-iskadenza skont l-Artikolu 6 jew it-terminazzjoni ta’ dan il-Ftehim skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu ma għandux ikollhom l-effett li jillimitaw il-kundizzjonijiet tal-aċċess għas-suq fis-servizzi tat-trasport bit-triq bejn il-Partijiet meta mqabbla mas-sitwazzjoni eżistenti lejliet id-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. Għal dak il-għan, fin-nuqqas ta’ ftehim sussegwenti bejn il-Partijiet, id-drittijiet tal-aċċess għas-suq stabbiliti skont il-ftehimiet bilaterali eżistenti bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna f’dak il-jum għandhom japplikaw mill-ġdid mid-data tal-iskadenza jew tat-terminazzjoni ta’ dan il-Ftehim.

               Artikolu 13
               Dħul fis-seħħ u applikazzjoni proviżorja

               (1)Il-Partijiet għandhom jirratifikaw jew japprovaw dan il-Ftehim f’konformità mal-proċeduri tagħhom stess. Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fil-jum meta l-Partijiet jinnotifikaw lil xulxin bit-tlestija tal-proċeduri legali interni rispettivi tagħhom meħtieġa għal dan il-għan.

               (2)Minkejja l-paragrafu 1, l-Unjoni u l-Ukrajna jaqblu li japplikaw dan il-Ftehim b’mod proviżorju mill-jum tal-iffirmar tiegħu.

               (3)Għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ dan il-Ftehim, kull referenza f’dawn id-dispożizzjonijiet għad-“data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim” għandha tinftiehem bħala d-“data minn meta dan il-Ftehim jiġi applikat b’mod proviżorju” f’konformità mal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu.

               Magħmul bil-Bulgaru, biċ-Ċek, bid-Daniż, bl-Estonjan, bil-Finlandiż, bil-Franċiż, bil-Ġermaniż, bil-Grieg, bl-Ingliż, bl-Irlandiż, bil-Kroat, bil-Latvjan, bil-Litwan, bil-Malti, bin-Netherlandiż, bil-Pollakk, bil-Portugiż, bir-Rumen, bis-Slovakk, bis-Sloven, bl-Ispanjol, bl-Isvediż, bit-Taljan, bl-Ungeriż u bl-Ukren, u kull test huwa awtentiku ugwalment.

               B’XHIEDA TA’ DAN, il-Plenipotenzjarji ffirmati hawn taħt, debitament awtorizzati għal dan il-għan, iffirmaw dan il-Ftehim.

               Magħmul f’Lyon, nhar … ta’ … tas-sena … .

                  Għall-Unjoni Ewropea

                  Għall-Ukrajna

                     (1)

                        Id-Direttiva 2003/59/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Lulju 2003 dwar il-kwalifika inizjali u taħriġ perjodiku ta’sewwieqa ta’ ċerti vetturi tat-triq għat-trasport ta’ prodotti jew passiġġieri, li temenda r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3820/85 u d-Direttiva tal-Kunsill 91/439/KEE u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 76/914/KEE (ĠU L 226, 10.9.2003, p. 4).

                     (2)

                        Biex ikun evitat id-dubju, la dan l-Artikolu u lanqas dan il-Ftehim ma għandhom jiġu interpretati li jagħtu xi drittijiet jew jimponu xi obbligi li jistgħu jkunu invokati direttament quddiem il-qrati domestiċi tal-Partijiet.


               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 17.6.2022
            COM(2022) 309 final
            2022/0201(NLE)

            Proposta għal
            DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
            dwar il-konklużjoni, f’isem l-Unjoni Ewropea, tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Moldova dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq

               MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

               1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

               •Raġunijiet u objettivi tal-proposta

                  Fis-16 ta’ Ġunju 2022, il-Kummissjoni ppreżentat proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill li tawtorizza l-iffirmar f’isem l-Unjoni Ewropea tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Moldova dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq.

                  Din il-proposta attwali għandha l-għan li tapprova l-konklużjoni tal-Ftehim f’isem l-Unjoni Ewropea.

               Minħabba l-gwerra tal-aggressjoni Russa fl-Ukrajna, it-trasport tal-merkanzija mir-Repubblika tal-Moldova sar diffiċli ħafna. L-operaturi Moldovani qed ikollhom ifittxu rotot alternattivi biex jevitaw li jgħaddu mit-territorju tal-Ukrajna li s’issa kien l-unika triq li torbothom mas-swieq ta’ pajjiżi terzi fil-Lvant tal-Ukrajna. L-impossibbiltà ta’ tranżitu mill-Ukrajna tipperikola l-issodisfar ta’ kuntratti fit-tul li għandhom l-operaturi Moldovani mas-sħab kummerċjali tagħhom fir-reġjun tal-Lvant għall-forniment tal-merkanzija (speċjalment tal-prodotti agrikoli). Barra minn hekk, dawn l-operaturi issa jaf qed ikollhom bżonn ifittxu sħab kummerċjali oħra, u dan jaf qed iżid l-operazzjonijiet tat-trasport bilaterali tagħhom mal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea.

               It-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni u r-Repubblika tal-Moldova bħalissa hu regolat b’żewġ settijiet ewlenin ta’ mekkaniżmi, jiġifieri ftehimiet bilaterali dwar it-trasport bejn l-Istati Membri u r-Repubblika tal-Moldova u permessi mogħtija fil-qafas tas-sistema tal-kwoti multilaterali tal-Konferenza Ewropea tal-Ministri tat-Trasport (ECMT) fil-Forum Internazzjonali tat-Trasport. Dawn iż-żewġ mekkaniżmi jimponu kwoti fuq it-trasportaturi miż-żewġ naħat, b’rabta mat-tranżitu u l-kummerċ bilaterali.

               Għalhekk, l-operaturi Moldovani qed ikollhom iżidu t-tranżitu mill-Unjoni Ewropea u l-operazzjonijiet bilaterali tat-trasport bit-triq mal-Unjoni Ewropea. Dan jappoġġa wkoll lis-soċjetà u lill-ekonomija tal-Moldova li ntlaqtu ġmielu mill-gwerra tal-aggressjoni Russa u li proviżorjament laqgħu aktar minn 350 000 refuġjat mill-Ukrajna u li kienu fi tranżitu lejn pajjiżi oħra. Madankollu, iż-żieda fl-użu tal-operazzjonijiet tat-trasport bit-triq meta mqabbel maż-żminijiet normali aktarx li tisboq il-kwoti stabbiliti fil-ftehimiet bilaterali tal-Istati Membri u tar-Repubblika tal-Moldova u mogħtija permezz tal-ECMT fil-Forum Internazzjonali tat-Trasport.

               Għaldaqstant, dan il-Ftehim dwar it-trasport bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Moldova jissostitwixxi l-ftehimiet bilaterali eżistenti dwar it-trasport bejn l-Istati Membri u l-Moldova u jiffaċilita l-użu ta’ rotot alternattivi bit-triq għall-operaturi, peress li jilliberalizza l-operazzjonijiet bilaterali u t-tranżitu bejn iż-żewġ Partijiet.

               Għalhekk, jixraq jiġi konkluż Ftehim li jilliberalizza t-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Moldova fejn jidħlu l-operazzjonijiet bilaterali u t-tranżitu. Dan il-Ftehim jenħtieġ li jkun limitat fiż-żmien iżda bil-possibbiltà ta’ tiġdid.

               •Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni

                  Dan il-Ftehim hu konsistenti mal-politika attwali tal-UE dwar ir-relazzjonijiet esterni mar-Repubblika tal-Moldova. Il-Gvern tar-Repubblika tal-Moldova talab dan il-Ftehim bħala miżura urġenti.

                  Il-Ftehim dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq mar-Repubblika tal-Moldova jkun ukoll konformi mal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni
                     1
                  , għax l-Artikolu 82 tiegħu jappella għal kooperazzjoni li ttejjeb il-moviment tal-merkanzija, iżżid il-fluwidità tal-flussi tat-trasport bejn ir-Repubblika tal-Moldova, l-UE u pajjiżi terzi fir-reġjun, billi jitneħħew l-ostakli amministrattivi, tekniċi u oħrajn.

               2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

               •Bażi ġuridika

                  L-Artikolu 91 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, flimkien mal-Artikolu 218(6)(a) tiegħu.

               •Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)

                   Mhux applikabbli.

               •Proporzjonalità

                  Il-Ftehim hu l-aktar strument effiċjenti biex jissaħħu r-relazzjonijiet tat-trasport bit-triq bejn l-UE u r-Repubblika tal-Moldova, peress li dan ineħħi l-ħtieġa ta’ kwoti u permessi fil-ftehimiet bilaterali bejn l-Istati Membri u r-Repubblika tal-Moldova.

                  Dan il-Ftehim ma jimponi l-ebda piż amministrattiv jew finanzjarju addizzjonali, la fuq l-awtoritajiet tal-Istati Membri u lanqas fuq l-industrija meta mqabbel mas-sitwazzjoni attwali. Għall-kuntrarju, dan se jnaqqas il-piż amministrattiv lill-industrija kif ukoll lill-Istati Membri. B’mod partikolari, se jneħħi l-ħtieġa għal permessi tat-trasport lit-trasportaturi tal-UE għall-kategoriji indikati tad-drittijiet tat-trasport (drittijiet ta’ tranżitu u bilaterali), u b’hekk jonqos il-piż għall-industrija tat-trasport tal-UE u għall-awtoritajiet tal-Istati Membri fejn jidħlu l-formalitajiet amministrattivi marbuta mal-ħruġ u l-istampar ta’ dawn il-permessi.

               •Għażla tal-istrument

                  Ftehim Internazzjonali.

               3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

               •Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

                  Mhux applikabbli.

               •Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

                  Mhux applikabbli.

               •Ġbir u użu tal-għarfien espert

                  Mhux applikabbli.

               •Valutazzjoni tal-impatt

                  Mhux applikabbli.

               •Idoneità regolatorja u simplifikazzjoni

                  Mhux applikabbli.

               •Drittijiet fundamentali

                  Mhux applikabbli.

               4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

                  Il-proposta ma għandha l-ebda implikazzjoni għall-baġit tal-Unjoni.

               5.ELEMENTI OĦRA

               •Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rapportar

                  Dan il-Ftehim jinkludi mekkaniżmu ta’ rieżami previst fl-Artikoli 5 u 6 biex jivvaluta l-ħtieġa u t-tul ta’ żmien tat-tiġdid tiegħu. Għal dan il-għan, l-Artikolu 5(2) u l-Artikolu 6(2) jistabbilixxu li l-Kumitat Konġunt għandu jitlaqqa’ fi żmien tliet xhur qabel l-iskadenza tal-Ftehim.

               •Dokumenti ta’ spjegazzjoni (għad-direttivi)

                  Mhux applikabbli.

               •Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta

                  L-Artikolu 1 japprova l-Ftehim f’isem l-Unjoni Ewropea.

                  L-Artikolu 2 jipprevedi li l-Kummissjoni għandha tipproċedi bin-notifika meħtieġa biex tesprimi l-kunsens tal-Unjoni Ewropea li tintrabat bil-Ftehim.

                  L-Artikolu 3 jipprevedi d-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni proposta.

               2022/0201 (NLE)

               Proposta għal

               DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

               dwar il-konklużjoni, f’isem l-Unjoni Ewropea, tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Moldova dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq

               IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

               Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 91 flimkien mal-Artikolu 218(6)(a) tiegħu,

               Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,

               Wara li kkunsidra l-kunsens tal-Parlament Ewropew,

               Billi:

               (1)F’konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill XXXX/XX, il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Moldova dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq ġie ffirmat nhar XX, soġġett għall-konklużjoni tiegħu f’data aktar tard.

               (2)Fid-dawl tat-tfixkil importanti fis-settur tat-trasport fir-Repubblika tal-Moldova kkawżat mill-gwerra tal-aggressjoni Russa fl-Ukrajna, l-operaturi tal-Moldova jeħtiġilhom isibu rotot alternattivi ta’ tranżitu bit-triq mill-Unjoni Ewropea u jsibu swieq ġodda biex jesportaw il-merkanzija tagħhom.

               (3)Peress li l-permessi mogħtija fil-qafas tas-sistema multilaterali tal-kwoti tal-Konferenza Ewropea tal-Ministri tat-Trasport (ECMT) fil-Forum Internazzjonali tat-Trasport u l-ftehimiet bilaterali eżistenti mar-Repubblika tal-Moldova ma jippermettux il-flessibbiltà meħtieġa għall-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq Moldovani biex iżidu u jippjanaw bil-quddiem l-operazzjonijiet tagħhom mill-Unjoni Ewropea u mal-Unjoni Ewropea, hu kruċjali li t-trasport tal-merkanzija bit-triq jiġi liberalizzat għall-operazzjonijiet bilaterali u għat-tranżitu.

               (4)Il-Ftehim jenħtieġ li jiġi approvat f’isem l-Unjoni Ewropea,

               ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

               Artikolu 1

               Il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Moldova dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq hu b’dan approvat f’isem l-Unjoni.

               It-test tal-Ftehim hu mehmuż ma’ din id-Deċiżjoni.

               Artikolu 2

               Il-Kummissjoni għandha tipproeċedi, f’isem l-Unjoni Ewropea, biex tinnotifika kif previst fl-Artikolu 12 tal-Ftehim ħalli tesprimi l-kunsens tal-Unjoni Ewropea li tintrabat bil-Ftehim.

               Artikolu 3

               Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-adozzjoni tagħha.

               Magħmul fi Brussell,

                     Għall-Kunsill

                     Il-President

                     (1)

                        Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom u r-Repubblika tal-Moldova, iffirmat fis-27 ta’ Ġunju 2014, ĠU L260 30.10.2014, p. 4.

    ---documentbreak---

               IL-KUMMISSJONI EWROPEA
            Brussell, 17.6.2022
            COM(2022) 309 final

            ANNESS
            tad-
            Deċiżjoni tal-Kunsill
            dwar il-konklużjoni, f’isem l-Unjoni Ewropea, tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Moldova dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq

               ANNESS

               FTEHIM
                  BEJN L-UNJONI EWROPEA
                  U L-MOLDOVA
                  DWAR IT-TRASPORT TAL-MERKANZIJA BIT-TRIQ

               L-UNJONI EWROPEA, minn hawn ’il quddiem imsejħa wkoll “l-Unjoni”,

               minn naħa,

               u L-UNJONI EWROPEA

               minn hawn ’il quddiem imsejħa wkoll “l-Unjoni”,

               minn naħa,

               u

               IR-REPUBBLIKA TAL-MOLDOVA,

               min-naħa l-oħra,

               minn hawn ’il quddiem individwalment imsejħa “Parti” u kollettivament bħala l-“Partijiet”,

               1.Filwaqt LI JIRRIKONOXXU t-tfixkil importanti li qed iġarrab is-settur tat-trasport fir-Repubblika tal-Moldova wara l-gwerra tal-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna.

               2.Filwaqt LI JIRRIKONOXXU n-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ rotot essenzjali tat-trasport li jgħaddu mill-Ukrajna għall-esportazzjonijiet tal-Moldova u l-ħtieġa urġenti li jitħarsu l-ktajjen tal-provvista u s-sigurtà tal-ikel bl-użu ta’ rotot alternattivi mir-Repubblika tal-Moldova li jgħaddu mit-territorju tal-Unjoni Ewropea.

               3.Filwaqt LI XEWQANA biex jappoġġaw lis-soċjetà u lill-ekonomija tal-Moldova billi jippermettu lill-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq tal-Unjoni u tal-Moldova jwettqu operazzjonijiet tat-trasport tal-merkanzija lejn u mit-territorju tal-Moldova meta jkun meħtieġ u billi jippermettu lir-Repubblika tal-Moldova tkompli taġġusta x-xejriet ekonomiċi u tat-trasport tagħha biex twieġeb għall-impatt tal-gwerra tal-aggressjoni Russa fuq is-swieq internazzjonali.

               4.Filwaqt LI JINNOTAW li s-sistema attwali bbażata fuq għadd limitat ta’ permessi tal-Istati Membri ma tippermettix il-flessibbiltà meħtieġa biex l-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq tal-Moldova jżidu l-operazzjonijiet tagħhom fi ħdan l-Unjoni u mal-Unjoni.

               5.Filwaqt LI DETERMINATI li jiżguraw li fil-futur, il-kundizzjonijiet tal-aċċess għas-suq fit-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn il-Partijiet attwalment disponibbli għall-operaturi tat-trasport bit-triq stabbiliti f’xi waħda mill-Partijiet fi kwalunkwe każ mhux se jkunu aktar restrittivi meta mqabbla mas-sitwazzjoni eżistenti bħalissa.

               6.Filwaqt LI DETERMINATI li jgħinu lill-ekonomija tal-Moldova billi jilliberalizzaw l-operazzjonijiet tat-tranżitu u tat-trasport internazzjonali bilaterali bejn l-Unjoni u r-Repubblika tal-Moldova biex jippermettu t-trasport meħtieġ tal-merkanzija u biex jagħtu l-istess drittijiet reċiproċi liż-żewġ Partijiet ħalli jwettqu operazzjonijiet tat-tranżitu u tat-trasport internazzjonali bilaterali bejn dawk it-territorji.

               7.Filwaqt LI JINNUTAW li fl-Anness X tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom u r-Repubblika tal-Moldova (minn hawn ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Assoċjazzjoni”) jimpenja ruħu li gradwalment iqarreb il-leġiżlazzjoni tagħha dwar it-trasport bit-triq mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni u mal-istrumenti internazzjonali enumerati f’dak l-Anness.

               8.Filwaqt LI XEWQANA li d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim jiġu soġġetti għall-kapitolu dwar is-soluzzjoni tat-tilwim tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni.

               9.Filwaqt LI JIRRIKONOXXU l-impossibbiltà li jiġi antiċipat id-dewmien tal-impatt tal-gwerra tal-aggressjoni Russa fuq is-settur tat-trasport u l-infrastrutturi fl-Ukrajna li jaffettwaw ukoll lill-operaturi Moldovani, u li minħabba f’hekk, fi żmien tliet xhur qabel l-iskadenza tal-Ftehim, il-Partijiet għandhom jikkonsultaw fi ħdan il-Kumitat Konġunt biex jivvalutaw il-ħtieġa għat-tiġdid tiegħu.

               10.Filwaqt LI JIRRIKONOXXU li l-Ftehim Ewropew dwar ix-xogħol tal-ekwipaġġi tal-vetturi involuti fit-trasport internazzjonali bit-triq (AETR) se jiżgura li l-operazzjonijiet tat-trasport skont dan il-Ftehim jirrispettaw il-kundizzjonijiet tax-xogħol tax-xufiera u l-kompetizzjoni ġusta, mingħajr ma jipperikolaw is-sikurezza fit-toroq.

               FTIEHMU KIF ĠEJ:

               Artikolu 1
               Objettivi

               1.Dan il-Ftehim għandu l-għan li jiffaċilita temporanjament it-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn u mit-territorju tal-Unjoni Ewropea u tar-Repubblika tal-Moldova billi jagħti drittijiet addizzjonali tat-tranżitu u tat-trasport tal-merkanzija bejn il-Partijiet lill-operaturi stabbiliti f’xi waħda mill-Partijiet wara r-riperkussjonijiet tal-gwerra tal-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna u t-tfixkil sinifikanti li din iġġib magħha għas-settur tat-trasport bit-triq fir-Repubblika tal-Moldova.

               2.Dan il-Ftehim ma għandux jiġi interpretat li għandu l-effett li jnaqqas jew li b’xi mod ieħor jagħmel il-kundizzjonijiet tal-aċċess għas-suq għas-servizzi internazzjonali tat-trasport bit-triq bejn il-Partijiet aktar restrittivi meta mqabbla mas-sitwazzjoni eżistenti lejliet il-jum tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

               Artikolu 2
               Ambitu

               Dan il-Ftehim għandu japplika għat-tranżitu u għat-trasport internazzjonali tal-merkanzija bit-triq bejn il-Partijiet f’isem ħaddieħor, u hu mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tar-regoli stabbiliti mis-sistema multilaterali tal-kwoti tal-Konferenza Ewropea tal-Ministri tat-Trasport fi ħdan il-Forum Internazzjonali tat-Trasport. It-trasport tal-merkanzija bit-triq fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea jew bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea mhuwiex fl-ambitu ta’ dan il-Ftehim. It-tranżitu mit-territorju tal-Parti l-oħra għall-ġarr tal-merkanzija bejn il-pajjiżi terzi mhux kopert minn dan il-Ftehim.

               Artikolu 3
               Definizzjonijiet

               Għall-finijiet ta’ dan il-Ftehim, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

               (1)“parti ta’ stabbiliment” tfisser il-Parti fejn ikun stabbilit operatur tat-trasport tal-merkanzija bit-triq;

               (2)“operatur tat-trasport tal-merkanzija bit-triq” tfisser persuna fiżika jew ġuridika involuta fit-trasport tal-merkanzija b’għan kummerċjali stabbilita f’xi Parti f’konformità mal-liġi ta’ dik il-Parti u awtorizzata mill-istess Parti biex twettaq it-trasport internazzjonali tal-merkanzija f’isem ħaddieħor permezz ta’ vetturi bil-mutur jew kombinamenti ta’ vetturi;

               (3)“vettura” tfisser vettura bil-mutur irreġistrata f’waħda mill-Partijiet, f’kombinament magħqud ta’ vetturi li jkollu għallinqas vettura waħda bil-mutur minnu li tkun irreġistrata f’xi waħda mill-Partijiet, użata esklusivament għat-trasport tal-merkanzija;

               (4)“tranżitu” tfisser il-moviment ta’ vetturi, mingħajr tagħbija jew ħatt tal-merkanzija, fit-territorju ta’ Parti minn operatur tat-trasport tal-merkanzija bit-triq stabbilit fil-Parti l-oħra;

               (5)“trasport internazzjonali bilaterali” tfisser vjaġġi mgħobbija b’vettura, mit-territorju tal-Parti ta’ stabbiliment lejn it-territorju tal-Parti l-oħra, u viċi versa, bi tranżitu jew mingħajru mit-territorju ta’ pajjiż terz.

               Artikolu 4
               Aċċess għas-servizzi tat-trasport bit-triq

               L-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq għandhom ikunu intitolati jwettqu l-operazzjonijiet tat-trasport tal-merkanzija bit-triq li ġejjin:

               (a)vjaġġi mgħobbija li jsiru b’vettura li l-punt tat-tluq u l-punt tal-wasla tagħhom jkunu fit-territorju ta’ żewġ Partijiet differenti, bi tranżitu jew mingħajru mit-territorju ta’ pajjiż terz;

               (b)vjaġġi mgħobbija li jsiru b’vettura mit-territorju tal-Parti ta’ stabbiliment lejn it-territorju tal-istess Parti bi tranżitu mit-territorju tal-Parti l-oħra;

               (c)vjaġġi mgħobbija li jsiru b’vettura lejn jew mit-territorju tal-Parti ta’ stabbiliment lejn pajjiż terz bi tranżitu mit-territorju tal-Parti l-oħra;

               (d)vjaġġi mhux mgħobbija li jsiru b’vettura flimkien mal-vjaġġi msemmija fil-punti (a), (b) u (c).

               Artikolu 5
               Tul ta’ żmien

               1.Dan il-Ftehim għandu japplika sal-31 ta’ Marzu 2023.

               2.Sa mhux aktar tard minn tliet xhur qabel l-iskadenza tal-Ftehim, il-Partijiet għandhom jikkonsultaw biex jivvalutaw il-ħtieġa għat-tiġdid tiegħu. Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom jikkonsultaw fi ħdan il-Kumitat Konġunt kif stabbilit fl-Artikolu 6(2).

               Artikolu 6
               Kumitat Konġunt

               1.Kumitat Konġunt huwa hawnhekk stabbilit. Dan għandu jissorvelja u jimmonitorja l-applikazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim u perjodikament iwettaq rieżami tal-funzjonament ta’ dan il-Ftehim fid-dawl tal-objettivi tiegħu.

               2.Il-Kumitat Konġunt għandu jiltaqa’ meta jintalab minn xi wieħed mill-kopresidenti tiegħu. Għandu jiltaqa’ wkoll sa mhux aktar tard minn tliet xhur qabel l-iskadenza tal-Ftehim, biex jivvaluta u jiddeċiedi l-ħtieġa għall-kontinwazzjoni ta’ dan il-Ftehim skont l-Artikolu 5(2). Il-Kumitat Konġunt għandu jieħu deċiżjoni dwar din il-kontinwazzjoni, inkluż it-tul ta’ żmien tagħha, kif xieraq, f’konformità mal-paragrafu 5 ta’ dan l-Artikolu.

               3.Il-Kumitat Konġunt għandu jkun magħmul minn rappreżentanti tal-Partijiet. Ir-rappreżentanti tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea jistgħu jattendu l-laqgħat tal-Kumitat Konġunt bħala osservaturi.

               4.Il-Kumitat Konġunt għandu jkun presedut b’rotazzjoni minn rappreżentant tal-Unjoni Ewropea u rappreżentant tar-Repubblika tal-Moldova.

               5.Il-Kumitat Konġunt għandu jadotta d-deċiżjonijiet tiegħu b’kunsens. Id-deċiżjonijiet għandhom ikunu vinkolanti għall-Partijiet u dawn għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa kollha biex jimplimentawhom.

               6.Il-Kumitat Konġunt għandu jadotta r-regoli ta’ proċedura tiegħu.

               Artikolu 7
               Soluzzjoni tat-tilwim
                  1

               Meta tinqala’ tilwima bejn il-Partijiet dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu 14 tat-Titolu V tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni għandhom japplikaw mutatis mutandis.

               Artikolu 8
               Twettiq tal-obbligi

               1.Kull Parti hija responsabbli għalkollox li tosserva d-dispożizzjonijiet kollha ta’ dan il-Ftehim.

               2.Kull Parti għandha tiżgura li jittieħdu l-miżuri meħtieġa kollha biex jingħata effett lid-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim, inkluż l-osservanza tagħhom fil-livelli kollha tal-gvern, kif ukoll mill-persuni li jeżerċitaw awtorità governattiva delegata. Kull Parti għandha taġixxi in bona fede biex tiżgura li jintlaħqu l-objettivi stabbiliti f’dan il-Ftehim.

               3.Dan il-Ftehim hu ftehim speċifiku skont it-tifsira tal-Artikolu 458(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni. Parti tista’ tieħu miżuri xierqa relatati ma’ dan il-Ftehim fil-każ ta’ ksur partikolarment serju u sostanzjali ta’ xi wieħed mill-obbligi deskritti fl-Artikolu 2(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bħala elementi essenzjali, li jhedded il-paċi u s-sigurtà internazzjonali ħalli tkun meħtieġa reazzjoni immedjata. Miżuri xierqa bħal dawn għandhom jittieħdu f’konformità mal-Artikolu 455 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni.

               Artikolu 9
               Miżuri ta’ salvagwardja

               1.Kwalunkwe Parti tista’ tieħu miżuri xierqa ta’ salvagwardja jekk ikun jidhrilha li l-operazzjonijiet tat-trasport imwettqa mill-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq tal-Parti l-oħra jkunu jheddu s-sikurezza fit-toroq. Il-miżuri ta’ salvagwardja għandhom jittieħdu b’rispett sħiħ tad-dritt internazzjonali, għandhom ikunu proporzjonati u limitati fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni u t-tul ta’ żmien tagħhom għal dak li hu strettament meħtieġ ħalli tissewwa s-sitwazzjoni jew jinżamm il-bilanċ ta’ dan il-Ftehim. Għandha tingħata prijorità lil dawk il-miżuri li jfixklu l-inqas il-funzjonament ta’ dan il-Ftehim.

               2.Qabel ma tibda xi konsultazzjonijiet, il-Parti kkonċernata għandha tinnotifika lill-Parti l-oħra bil-miżuri meħuda u għandha tipprovdi l-informazzjoni rilevanti kollha.

               3.Il-Partijiet għandhom jibdew minnufih il-konsultazzjonijiet fil-Kumitat tal-Kummerċ biex tinstab soluzzjoni aċċettabbli għal kulħadd.

               4.Kwalunkwe azzjoni meħuda skont it-termini ta’ dan l-Artikolu għandha tiġi sospiża malli l-Parti li tkun qed tonqos, tissodisfa d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim jew meta tispiċċa t-theddida għas-sikurezza fit-toroq.

               Artikolu 10
               Applikazzjoni territorjali

               Dan il-Ftehim għandu japplika, minn naħa, għat-territorji li fihom japplikaw it-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u bil-kundizzjonijiet stabbiliti f’dawk it-Trattati, u, min-naħa l-oħra, għat-territorju tar-Repubblika tal-Moldova.

               L-applikazzjoni tiegħu hija sospiża temporanjament f’dawk iż-żoni fejn il-Gvern tar-Repubblika tal-Moldova ma jeżerċitax kontroll effettiv. L-applikazzjoni tiegħu tista’ titkompla wara Deċiżjoni tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jew deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt ta’ Assoċjazzjoni, li tikkonferma li r-Repubblika tal-Moldova tista’ tiżgura konformità sħiħa mal-Ftehim.

               Artikolu 11
               Terminazzjoni

               1.Xi waħda mill-Partijiet tista’, fi kwalunkwe ħin, tinnotifika bil-miktub lill-Parti l-oħra, permezz ta’ mezzi diplomatiċi, dwar id-deċiżjoni tagħha li tittermina dan il-Ftehim. Il-Ftehim għandu jintemm ġimagħtejn wara din in-notifika, sakemm il-parti notifikanti ma tindikax data aktar tard biex din in-notifika tidħol fis-seħħ. Fil-każ tal-aħħar, id-data ma għandhiex tkun aktar minn xahrejn wara d-data tan-notifika.

               2.L-operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq li l-vettura tagħhom tkun fit-territorju tal-Parti l-oħra malli jiskadi dan il-Ftehim għandhom jitħallew jgħaddu mit-territorju ta’ dik il-Parti biex jirritornaw fit-territorju tal-Parti ta’ stabbiliment.

               3.Għal aktar ċertezza, id-data tan-notifika msemmija fil-paragrafu 1 tfisser id-data meta n-notifika tintbagħat lill-Parti l-oħra.

               4.L-iskadenza skont l-Artikolu 5 jew it-terminazzjoni ta’ dan il-Ftehim skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu ma għandux ikollhom l-effett li jillimitaw il-kundizzjonijiet tal-aċċess għas-suq fis-servizzi tat-trasport bit-triq bejn il-Partijiet meta mqabbla mas-sitwazzjoni eżistenti lejliet id-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. Għal dak il-għan, fin-nuqqas ta’ ftehim sussegwenti bejn il-Partijiet, id-drittijiet tal-aċċess għas-suq stabbiliti skont il-ftehimiet bilaterali eżistenti bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Moldova f’dak il-jum għandhom japplikaw mill-ġdid mid-data tal-iskadenza jew tat-terminazzjoni ta’ dan il-Ftehim.

               Artikolu 12
               Dħul fis-seħħ u applikazzjoni proviżorja

               1.Il-Partijiet għandhom jirratifikaw jew japprovaw dan il-Ftehim f’konformità mal-proċeduri tagħhom. Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fil-jum meta l-Partijiet jinnotifikaw lil xulxin bit-tlestija tal-proċeduri legali interni rispettivi tagħhom meħtieġa għal dan il-għan.

               2.Minkejja l-paragrafu 1, l-Unjoni u r-Repubblika tal-Moldova jaqblu li japplikaw dan il-Ftehim b’mod proviżorju mill-jum tal-iffirmar tiegħu.

               3.Għall-finijiet tad-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ dan il-Ftehim, kull referenza f’dawn id-dispożizzjonijiet għad-“data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim” għandha tinftiehem bħala d-“data minn meta dan il-Ftehim jiġi applikat b’mod proviżorju” f’konformità mal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu.

               Magħmul bil-Bulgaru, biċ-Ċek, bid-Daniż, bl-Estonjan, bil-Finlandiż, bil-Franċiż, bil-Ġermaniż, bil-Grieg, bl-Ingliż, bl-Irlandiż, bl-Ispanjol, bl-Iżvediż, bil-Kroat, bil-Latvjan, bil-Litwan, bil-Malti, bl-Olandiż, bil-Pollakk, bil-Portugiż, bir-Rumen, bis-Slovakk, bis-Sloven, bit-Taljan, bl-Ungeriż, b’kull wieħed minn dawn it-testi ikollu l-istess awtentiċità.

               B’XHIEDA TA’ DAN, il-Plenipotenzjarji ffirmati hawn taħt, debitament awtorizzati għal dan il-għan, iffirmaw dan il-Ftehim.

               Magħmul fi Brussell, nhar … ta’ … tas-sena … .

                  Għall-Unjoni Ewropea

                  Għar-Repubblika tal-Moldova

                     (1)

                        Biex ikun evitat id-dubju, la dan l-Artikolu u lanqas dan il-Ftehim ma għandhom jiġu interpretati li jagħtu xi drittijiet jew jimponu xi obbligi li jistgħu jkunu invokati direttament quddiem il-qrati domestiċi tal-Partijiet.