|

52010PC0302

 Proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tipprovdi għajnuna makrofinanzjarja lir-Repubblika tal-Moldova SEG(2010)706  /* KUMM/2010/0302 finali - COD 2010/0162 */

	[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA |Brussel 9.6.2010KUMM(2010)302 finali2010/0162 (COD)Proposta għalDEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILLli tipprovdi għajnuna makrofinanzjarja lir-Repubblika tal-MoldovaSEG(2010)706MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONIIL-KUNTEST TAL-PROPOSTA |Ir-raġunijiet tal-proposta u l-għanijiet tagħha Il-Kummissjoni tipproponi li tipprovdi l-għajnuna makrofinanzjarja (MFA) lir-Repubbklika tal-Moldova f’forma ta’ għotja li tista’ twassal sa EUR 90 miljun. L-għotja proposta hija maħsuba biex tikkontribwixxi lejn il-ħtiġijiet tal-bilanċ tal-pagamenti u l-ħtiġijiet għall-finanzjament tal-baġit Statali li ġew identifikati mill-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI). Hija se tappoġġa l-programm ta' stabilizzazzjoni tal-awtoritajiet bil-għan li tiżgura kontijiet fiskali u esterni sostenibbli, u b'hekk se tgħin lill-pajjiż jindirizza l-konsegwenzi tal-kriżi finanzjarja globali. L-għajnuna makrofinanzjarja proposta tal-Unjoni Ewropea se tikkomplimenta l-appoġġ tal-FMI previst skont l-arranġament finanzjarju miftiehem mill-bord tal-FMI fid-29 ta' Jannar 2010. L-MFA tal-UE għandha l-għan li tikkontribwixxi lejn il-ħtiġijiet finanzjarji esterni tal-pajjiż fl-2010 u 2011. Matul dawn is-sentejn il-ħtiġijiet finanzjarji mhux koperti tar-Repubblika tal-Moldova se jilħqu l-quċċata. Jekk fl-2012 ikun għad hemm nuqqas finanzjarju sostanzjali, aktar għajnuna mill-UE tista' tkun ikkounsidrata taħt inizjattiva ġdida. L-għajnuna proposta se ssaħħaħ ukoll l-momentum tar-riforma fir-Repubblika tal-Moldova fl-appoġġ lill-programm ekonomiku tal-gvern u l-isforzi lejn l-integrazzjoni fl-UE. Se tikkontribwixxi wkoll lejn l-implimentazzjoni tal-istrateġija ta' kooperazzjoni tal-Unjoni Ewropea lejn ir-Repubblika tal-Moldova u, b'mod aktar ġenerali, lejn il-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant. L-għajnuna makrofinanzjarja tal-UE se tkun eċċezzjonali u limitata fiż-żmien, u se tkun tiddependi partikolarment fuq il-progress fl-implimentazzjoni tal-programm attwali tal-IMF u fuq it-twettiq b’suċċess tal-kundizzjonijiet tal-politika ekonomika li se jkunu marbuta ma’ din l-għajnuna. |Kuntest ġenerali Ir-Repubblika tal-Moldova hija waħda mill-pajjiżi fl-viċinat tal-lvant tal-Unjoni tal-Unjoni Ewropea milquta bl-aktar mod profond bil-kriżi globali. Minkejja li kien hemm rati għolja ta' tkabbir ekonomiku fis-snin li wasslu għall-kriżi, il-livell tad-dħul għal kull ras f'Moldova baqa' bil-wisq l-aktar baxx fir-reġjun. Ir-rispons politiku għall-kriżi ekonomika kien ittardjat l-ewwel bil-preparazzjoni għall-elezzjonijiet parlamentari fir-rebbiegħa 2009 u aktar tard bit-tensjonijiet politiċi interni dwar ir-riżultati elettorali. Ir-repetizzjoni tal-elezzjonijiet li kellhom ikunu organizzati fil-ħarifa tal-2009 ġabu fil-poter gvern ta' koalizzjoni dwar aġenda ta' riforma li jfittex approssimazzjoni eqreb lejn l-UE u għandu l-għan li jdawwar il-mudel preċedenti ta' tkabbir li kien jistrieħ ħafna fuq l-influss ta' dħul. L-iżviluppi politiċi ħolqu momentum ġdid fit-tisħiħ tar-relazzjonijiet bilaterali mal-UE biex laħqu l-quċċata bil-ftuħ tan-negozjati formali dwar Ftehim ta' Assoċjazzjoni ġdid fit-12 ta' Jannar 2010. Immedjatament wara l-ġurament ta' ħatra tal-gvern il-ġdid immexxi mill-Prim Ministru Filat fil-25 ta' Settembru 2009 l-awtoritajiet tar-Repubblika tal-Moldova avviċina d-donaturi internazzjonali bit-talba biex ikopru l-ħtiġijiet finanzjarji tal-pajjiż. Fid-29 ta' Settembru, waqt mawra tal-Prim Ministru l-ġdid fi Brussell, il-gvern il-ġdid ikkonferma it-talba għall-appoġġ finanzjarju tal-UE ppreżentata aktar kmieni matul is-sena mill-amministrazzjoni preċedenti. Fid-29 ta' Jannar 2010, il-Bord tal-IMF approva programm ta' għajnuna li jkopri l-perjodu 2010-2012 skont taħlita ta' Faċilità ta' Kreditu Estiż (ECF) u Faċilità ta' Fond Estiż (EFF). Il-programm tfassal biex ikun ikkumplimentat minn donaturi internazzjonali oħrajn, b'mod partikolari il-Bank Dinji (WB) u l-UE, kif ukoll donaturi oħrajn, kemm multilaterali u bilaterali. Fil-laqgħa tal-Grupp Konsultattiv fi Brussell tal-24 ta' Marzu 2010 kienu ġew ikkonfermati tassew kontribuzzzonijiet minn donaturi bilaterali. L-MFA proposta hija parti mill-finanzjament provdut fil-kuntest tal-implimentazjzoni tal-programm. |Dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam tal-proposta L-ebda. |Konsistenza ma' politiki oħrajn u għanijiet tal-Unjoni Ewropea Il-programm tal-MFA jkompli ma' finanzjamenti oħra mingħand l-UE, b'mod partikolari mal-appoġġ tal-baġit fuq medda medja ta' żmien tal-ENPI (Strument Ewropew ta' Viċinat u Sħubija) li hu implimentat fil-qafas tal-Istrateġija tal-Pajjiżi għall-kooperazzjoni tal-UE mar-Repubblika tal-Moldova. Għaldaqstant jista’ jgħin biex iżid l-influwenza tal-UE fuq it-tfassil tal-politika Ukraina, kif ukoll jgħin lill-Ukraina biex tegħleb il-kriżi kbira ekonomika tal-preżent. Il-programm tal-MFA jżid ukoll mal-finanzjament barrani li ġej mingħand l-IMF u l-Bank Dinji u mingħand donaturi bilaterali. |KONSULTAZZJONI MAL-PARTIJIET INTERESSATI U VALUTAZZJONI TAL-IMPATT |Konsultazzjoni mal-partijiet interessati |Waqt it-tħejjija tal-proposta preżenti tal-Kummissjoni, is-servizzi tal Kummissjoni kienu f’kuntatt mal-awtoritajiet tar-Repubblika tal-Moldova, mal-FMI, mal-Bank Dinji, mal-BERŻ u ma’ donaturi u kredituri bilaterali potenzjali, biex jiddiskutu l-ħtiġijiet tal-għajnuna. Wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-Parlament u tal-Kunsill, is-servizzi tal-Kummissjoni se jinnegozjaw mal-awtoritajiet tar-Repubblika tal-Moldova, Memorandum ta' Ftehim u Ftehim ta' Għotja biex jiġu stipulati fid-dettall il-modalitajiet tal-implimentazzjoni tal-għajnuna. |Ġbir u użu tal-kompetenza |Is-servizzi tal-Kummissjoni, bl-assistenza tal-konsulenti esterni, se jwettqu Valutazzjoni Operattiva tal-kwalità u l-affidabbiltà taċ-ċirkuwiti finanzjarji pubbliċi u tal-kontrolli amministrattivi fir-Repubblika tal-Moldova. |Stima tal-impatt L-għajnuna makrofinanzjarja se jkollha impatt immedjat fuq il-bilanċ tal-ħlasijiet u fuq il-baġit Statali tar-Repubblika tal-Moldova u b’dan il-mod se tikkontribwixxi biex jittaffew il-pressjonijiet finanzjarji fuq l-implimentazzjoni tal-programm ekonomiku tal-awtoritajiet. L-għajnuna makrofinanzjarja tkompli tappoġġa l-miri ġenerali tal-programm ta’ stabilizzazzjoni miftiehem mal-FMI. L-għajnuna għall-iffinanzjar ta' proġetti u/jew teknika ma tkunx xierqa biex tindirizza dawn l-objettivi makroekonomiċi. Il-ħlasijiet se jikkontribwixxu għall-bini ta' riżervi fil-Bank Nazzjonali; il-valuta nazzjonali ekwivalenti tal-għajnuna, jekk tiddaħħal fil-baġit tal-istat, se tikkontribwixxi l-finanzjament tad-defiċit tal-baġit. L-għajnuna tal-Unjoni Ewropea se tappoġġa wkoll lill-isforzi tal-awtoritajiet biex jimplimentaw politiki ta' terminu qasir u medju fil-Pjan ta' Azzjoni ta' bejn l-UE u r-Repubblika tal-Moldova maqbula fil-kuntest tal-Politika Ewropea ta' Viċinat. |ELEMENTI LEGALI TAL-PROPOSTA |Sommarju tal-azzjoni proposta L-Unjoni Ewropea għandha tagħmel disponibbli lir-Repubblika tal-Moldova l-għajnuna makrofinanzjarja li twassal sa EUR 90 miljun. Fid-dawl tal-impatt tal-kriżi ekonomika tal-ekonomija u l-eliġibilità tal-pajjiż għal finanzjament konċessjonarju (IDA), l-għajnuna tal-Unjoni Ewropea se tkun provduta f'forma ta' għotja. L-għajnuna se tkun disponibbli fi tliet jew erba' pagamenti: Fil-prinċipju, żewġ pagamenti fl-2010 u wieħed jew tnejn fl-2011. L-għajnuna se tkun amministrata mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni għandha tiftiehem mal-awtoritajiet dwar il-kundizzjonijiet speċifiċi finanzjarji u ta' politika ekonomika marbuta mal-ħlas ta’ kull pagament. Jekk ikun hemm bżonn, se jkunu inklużi d-dispożizzjonijiet speċifiċi dwar il-prevenzjoni ta’ frodi u irregolaritajiet oħra, b'konsistenza mar-Regolament Finanzjarju. L-għajnuna se tkun kompletament konsistenti mal-miri makroekonomiċi diġà ffissati fil-pjani tal-politika ekonomika tar-Repubblika tal-Moldova miftehmin mal-FMI. Din se tkun konsistenti wkoll mal-miri politiċi fuq medda ta’ żmien itwal li huma previsti fil-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni bejn l-UE u r-Repubblika tal-Moldova, u aktar reċenti, fil-Pjan ta’ Azzjoni adottat fl-2005 bejn l-UE u r-Repubblika tal-Moldova fil-qafas tal-Politika Ewropea tal-Viċinat. Fir-rigward tal-kundizzjonijiet speċifiċi tal-politika ekonomika marbuta mal-ħlas tal-għajnuna, il-Kummissjoni biħsiebha tiffoka fuq għadd limitat ta’ oqsma, inklużi l-ġestjoni tal-fondi pubbliċi u l-istabbiltà finanzjarja. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha mnejn tikkonsidra li timmira għal politiki speċifiċi ta' importanza partikolari, bħalma huma l-prijoritajiet li ġew identifikati fir-rapport dwar l-implimentazzjoni tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (Rapport ta’ Progress tal-PEV) ta’ April 2010, jew miżuri li jitqiesu li huma xierqa wara l-Valutazzjoni Operattiva. |Bażi legali L-Artikolu 212 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). |Prinċipju tas-sussidjarjetà Il-proposta taqa' taħt il-kompetenza maqsuma tal-Unjoni Ewropea fil-qasam tal-kooperazzjoni ekonomika u finanzjarja ma' pajjiżi terzi. |Prinċipju ta’ proporzjonalità Il-proposta hija konformi mal-prinċipju ta' proporzjonalità għar-raġunijiet li ġejjin. |L-ammont propost tal-għajnuna ġdida – sa EUR 90 miljun – jikkorrispondi għal madwar 27 % tal-ħtiġijiet residwi tal-finanzjament barrani għar-Repubblika tal-Moldova fl-2010 u fl-2011, minbarra l-appoġġ makroekonomiku pprovdut mill-FMI u l-Bank Dinji. Dan il-qsim tal-piż mill-Unjoni Ewropea qed iqis dan il-mument eċċezzjonali attwali, hekk kif il-kriżi globali qed ikollha effett serju fuq l-ekonomija tar-Repubblika tal-Moldova. |Għażla ta’ strumenti |Strumenti proposti: oħrajn. |Fin-nuqqas ta’ regolament ta’ qafas għall-istrument ta’ għajnuna makrofinanzjarja, deċiżjonijiet ad hoc tal-Parlament u tal-Kunsill skont l-Artikolu 212 tat-TFUE huma l-uniku strument ġuridiku disponibbli għal din l-għajnuna. |Implikazzjoni baġitarja |L-għajnuna se tkun iffinanzjata mill-approprjazzjonijiet tal-impenji fl-2010 u 2011 taħt il-linja tal-baġit 01 03 02 (għajnuna makroekonomika); il-ħlasijiet se jsiru fl-2010 u fl-2011. |INFORMAZZJONI ADDIZZJONALI |Klawżola ta’ analiżi/reviżjoni/terminazzjoni awtomatika |Il-proposta tistipula perjodu limitat ta’ disponibilità. |1.  2010/0162 (COD)Proposta għalDEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILLli tipprovdi għajnuna makrofinanzjarja lir-Repubblika tal-MoldovaIL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 212 tiegħu,Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea[1],Wara t-trażmissjoni tal-abbozz tal-att leġiżlattiv lill-Parlamenti nazzjonali,Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja[2],Billi:2.  Ir-relazzjonijiet bejn ir-Repubblika tal-Moldova u l-Unjoni Ewropea qegħdin jiżviluppaw fi ħdan il-qafas tal-Politika Ewropea tal-Viċinat. Fl-2005, il-Komunità u r-Repubblika tal-Moldova ftiehmu dwar Pjan ta’ Azzjoni tal-Politika Ewropea tal-Viċinat u identifikaw il-prijoritajiet għal medda medja ta’ żmien fir-relazzjonijiet bejn l-UE u r-Repubblika tal-Moldova. Il-qafas tar-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Moldova huwa mtejjeb ukoll bis-Sħubija tal-Lvant varat ftit ilu. F'Jannar tal-2010, l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Moldova bdew jinnegozjaw Ftehim ta’ Assoċjazzjoni li hu maħsub biex jieħu post il-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni eżistenti.3.  L-ekonomija tar-Repubblika tal-Moldova intlaqtgħet ħażin ħafna mill-kriżi finanzjarja internazzjonali b'riżultat ta' produzzjoni li qed tonqos b'mod drammatiku, ta' pożizzjoni fiskali li qed tiħżien u ħtiġijiet għal finanzjament estern dejjem jikbru.4.  L-istabbiltà ekonomika u l-irkupru fir-Repubblika tal-Moldova huma appoġġati mill-għajnuna finanzjarja tal-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI). L-arranġament finanzjarju tal-FMI għar-Repubblika tal-Moldova kien approvat fid-29 ta' Jannar 2010.5.  Ir-Repubblika tal-Moldova talbet l-għajnuna makrofinanzjarja tal-Unjoni minħabba li s-sitwazzjoni u l-prospettiva ekonomiċi qegħdin imorru għall-agħar.6.  Minħabba li għad hemm diskrepanza finanzjarja residwa fil-bilanċ tal-pagamenti bejn l-2010 u l-2011, l-għajnuna makrofinanzjarja titqies bħala reazzjoni f’waqtha għat-talba tar-Repubblika tal-Moldova għas-sostenn tal-istabbilizzazzjoni ekonomika flimkien mal-programm preżenti tal-FMI. L-għajnuna makrofinanzjarja preżenti hija mistennija wkoll li se tgħin biex ittaffi l-ħtiġijiet esterni għall-finanzjament tal-baġit tal-Istat.7.  L-għajnuna makrofinanzjarja tal-Unjoni m'għandhiex biss tissupplimenta programmi u riżorsi mill-FMI u l-Bank Dinji iżda għandha tiżgura l-valur miżjud tal-involviment tal-UE.8.  Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-għajnuna makrofinanzjarja tal-UE tkun legalment u sostanzjalment konformi mal-miżuri meħuda fid-diversi oqsma tal-azzjoni esterna u politiki tal-Unjoni Ewropea oħra relevanti.9.  L-għanijiet speċifiċi tal-għajnuna għandhom isaħħu l-effiċjenza, it-trasparenza u l-kontabilità. Dawn l-għanijiet għandhom ikunu sorveljati regolarment mill-Kummissjoni.10.  Il-kundizzjonijiet mehmużin mal-proviżjoni tal-għajnuna makrofinanzjarja għandhom jirriflettu prinċipji ewlenin u għanijiet tal-politika tal-Unjoni lejn ir-Repubblika tal-Moldova.11.  Sabiex tkun żgurata l-protezzjoni effikaċi tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni marbuta ma' din l-għajnuna finanzjarja, huwa meħtieġ illi jkun hemm provvediment għal miżuri xierqa mir-Repubblika tal-Moldova relatati mal-prevenzjoni ta', u l-ġlieda kontra l-frodi, il-korruzzjoni u irregolaritajiet oħra marbuta ma' din l-għajnuna, kif ukoll għal spezzjonijiet mill-Kummissjoni u verifiki mill-Qorti tal-Awdituri.12.  Il-ħruġ tal-għajnuna makrofinanzjarja tal-Unjoni huwa mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-awtorità baġitarja.13.  L-għajnuna makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha tkun implimentata mill-Kummissjoni. Il-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni għandhom jiġu adottati skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 ta’ Ġunju 1999 li tipprovdi l-proċeduri għall-eżerċizzju tas-setgħat tal-implimentazzjoni konferiti fuq il-Kummissjoni[3],ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:Artikolu 11. L-Unjoni Ewropea għandha tagħmel disponibbli l-għajnuna makrofinanzjarja lir-Repubblika tal-Moldova f'forma ta' għotja ta' ammont massimu ta' EUR 90 miljun bil-ħsieb li tappoġġa l-istabbilizzazzjoni ekonomika fir-Repubblika tal-Moldova u ttaffi l-bilanċ tal-ħlasijiet u l-ħtiġijiet baġitarji tagħha huma identifikati fil-programm preżenti tal-Fond Montetarju Internazzjonali.2. Il-ħruġ tal-għajnuna makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha tkun ġestita mill-Kummissjoni b'mod konsistenti mal-ftehimiet u l-arranġamenti milħuqa bejn il-FMI u r-Repubblika tal-Moldova u ma' prinċipji ewlenin u għanijiet tar-riforma ekonomika ffissata fil-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni u l-Pjan t'Azzjoni bejn l-UE u r-Repubblika tal-Moldova.3. L-għajnuna finanzjarja tal-Unjoni Ewropea għandha tkun disponibbli għal sentejn u nofs li jibdew mill-ewwel jum wara d-dħul fis-seħħ tal-Memorandum ta' Ftehim imsemmi fl-Artikolu 2(1).Artikolu 21. Il-Kummissjoni, li qiegħda taġixxi skont il-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 6 ta' din id-Deċiżjoni, ingħatat is-setgħa li taqbel mal-awtoritajiet lir-Repubblika tal-Moldova dwar il-kondizzjonijiet politiċi ekonomiċi mehmużin mal-għajnuna makrofinanzjarja tal-Unjoni Ewropea, biex ikunu stabbiliti fil-Memorandum ta' Ftehim. Dawn il-kondizzjonijiet għandhom ikunu konsistenti mal-ftehimiet u l-arranġamenti milħuqa bejn il-FMI u r-Repubblika tal-Moldova u ma' prinċipji ewlenin u għanijiet tar-riforma ekonomika ffissata fil-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni u l-Pjan t'Azzjoni bejn l-UE u r-Repubblika tal-Moldova. Dawn il-prinċipji u l-miri għandhom l-għan li jsaħħu l-effiċjenza, it-trasparenza u l-kontabilità tal-għajnuna, inklużi b'mod partikolari s-sistemi tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi fir-Repubblika tal-Moldova. Il-progress biex jintlaħqu dawk il-miri se jkun sorveljat b'mod regolari mill-Kummissjoni. It-termini finanzjarji dettaljati tal-għajnuna għandhom jiġu stipulati fi Ftehim tal-Għotja li għandu jintlaħaq bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet tar-Repubblika tal-Moldova.2. Matul l-implimentazzjoni tal-għajnuna makrofinanzjarja mill-Unjoni, il-Kummissjoni għandha tissorvelja l-validità tal-arranġamenti finanzjarji tar-Repubblika tal-Moldova, il-proċeduri amministrattivi u l-mekkaniżmi interni u esterni ta' kontroll li huma rilevanti għal din l-għajnuna.3. Il-Kummissjoni għandha tivverifika f’perjodi regolari li l-politiki ekonomiċi tar-Repubblika tal-Moldova huma konformi mal-miri tal-makrogħajnuna mill-Unjoni u li l-kundizzjonijiet tal-politika ekonomika miftiehma qed jitwettqu b’mod sodisfaċenti. Għal dan il-għan il-Kummissjoni għandha tikkordina mill-qrib mal-FMI u l-Bank Dinji.Artikolu 31. L-għajnuna makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha ssir disponibbli mill-Kummissjoni lir-Repubblika tal-Moldova f'mhux anqas minn tliet pagamenti tal-għotja, suġġetti għall-kondizzjonijiet f'paragrafu 2. L-ammont ta’ kull pagament se jkun stipulat fil-Memorandum ta’ Ftehim.2. Il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi dwar ir-rilaxx tal-pagamenti soġġett għall-implimentazzjoni sodisfaċenti tal-kundizzjonijiet tal-politika ekonomika miftiehma fil-Memorandum ta’ Ftehim. Il-ħlas tat-tieni pagament u tal-pagamenti ta' wara ma għandhomx isiru qabel tliet xhur mill-ħruġ tal-pagament preċedenti.3. Il-fondi tal-Unjoni għandhom jitħallsu lill-Bank Nazzjonali tal-Moldova. Suġġetti għad-dispożizzjonijiet li jridu jiġu miftiehma fil-Memorandum ta' Ftehim, inkluża konferma tal-ħtiġijiet finanzjarji baġitarji residwi, il-fondi jistgħu jiġu ttrasferiti fit-Teżor tar-Repubblika tal-Moldova bħala l-benefiċjarju aħħari.Artikolu 4L-għajnuna finanzjarja tal-Unjoni għandha tiġi implimentata skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KE, EURATOM) Nru 1605/2002 tal-25 ta' Ġunju 2002 rigward ir-Regolament Finanazjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea[4] u r-regoli tal-implimentazzjoni tiegħu[5]. B'mod partikolari, il-Memorandum ta’ Ftehim u l-Ftehim ta’ Għotja li għandu jsir qbil dwarhom mal-awtoritajiet tar-Repubblika tal-Moldova għandhom jipprevedu miżuri xierqa mir-Repubblika tal-Moldova marbuta mal-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-frodi, il-korruzzjoni u irregolaritajiet oħra li jinfluwenzaw l-għajnuna. Sabiex tiġi żgurata trasparenza akbar fil-ġestjoni u fil-ħruġ ta' fondi tal-Unjoni, dawn għandhom jipprovdu wkoll għal kontrolli mill-Kummissjoni, inkluż l-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF), bid-dritt li jwettaq kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, u fejn ikun xieraq għall-verifiki fuq il-post mill-Qorti tal-Awdituri.Artikolu 51. Sal-31 ta’ Awwissu ta' kull sena, il-Kummissjoni għandha tibgħat rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, u dan għandu jinkludi evalwazzjoni tal-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni fis-sena preċedenti. Ir-rapport għandu jindika r-rabta bejn il-kundizzjonijiet politiċi kif stipulati fil-Memorandum ta’ Ftehim skont l-Artikolu 2(1), il-prestazzjoni ekonomika u fiskali attwali tar-Repubblika tal-Moldova u d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li toħroġ il-pagament tal-għajnuna.2. Il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport ex-post lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill mhux aktar tard minn sentejn mill-iskadenza tal-perjodu ta' disponibilità msemmija fl-Artikolu 1(3).Artikolu 61. Il-Kummissjoni għandha tkun assistita minn kumitat.2. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandhom japplikaw l-Artikoli 3 u 7 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE, b’konsiderazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8 tagħha.Artikolu 7Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ l-għada tal-jum tal-pubblikazzjoni tagħha f' Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea .Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.Magħmul fi Brussell, [...]Għall-Parlament Għall-KunsillIl-President Il-PresidentDIKJARAZZJONI FINANZJARJA LEĠIŻLATTIVA1. ISEM IL-PROPOSTA:Għajnuna makrofinanzjarja lir-Repubblika tal-Moldova2. QAFAS TA' ĦIDMA ABM / ABBIl-Qasam/l-Oqsma tal-Politika konċernat/i u l-Attività/Attivitajiet assoċjati:Titolu 01 – Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji, 03 – Affarijiet ekonomiċi u finanzjari3. LINJI TAL-BAĠIT3.1. Il-linji tal-baġit (linji tal-operat u linji relatati tekniċi u ta’ assistenza amministrattiva (linji ex- B.A)) inklużi l-intestaturi:Artikolu 01 03 02 – Għajnuna makroekonomika3.2. It-tul ta' żmien tal-azzjoni u tal-impatt finanzjarju:Il-ħlasijiet se jsiru f’tal-inqas tliet taqsimiet bejn l-2010 u l-2011. Madankollu, ma jistax jiġi eskluż dewmien li jtawwal il-proċess.3.3. Karatteristiċi tal-baġit:Linja baġitarja | It-tip ta’ nfiq | Ġdid | Kontribuzzjoni mill-EFTA | Kontribuzzjonijiet mill-pajjiżi applikanti | L-intestatura fil-perspettiva finanzjarja |01. 03. 02 | Mhux obbligatorju | Diff | LE | LE | LE | Nru 4 |4. SOMMARJU TAR-RIŻORSI4.1. Riżorsi finanzjarji4.1.1. Sommarju tal-approprjazzjonijiet ta' impenn (AI) u tal-approprjazzjonijiet ta' ħlas (AĦ)miljuni ta' EUR (sa 3 ċifri wara l-punt deċimali)It-tip ta’ nfiq | In-nru tat-Taqsima | 2010 | 2011 (talba) | Total |Spiża operattiva[6] |L-Approprjazzjonijiet tal-Impenn (AI) | 8.1. | a | 98,985 | 114,868[7] |L-Approprjazzjonijiet tal-Ħlas (AĦ) | b | 90,000 | 103,500[8] |Nefqa amministrattiva inkluża fl-ammont ta’ referenza[9] |L-għajnuna teknika u amministrattiva (AMD) | 8.2.4. | c | 0 | 0 |AMMONT TOTALI TA’ REFERENZA |L-Approprjazzjonijiet tal-Impenn | a+c | 0 | 0 |L-Approprjazzjonijiet tal-Ħlas | b+c | 0 | 0 |Nefqa amministrattiva mhux inkluża fl-ammont ta' referenza[10] |Ir-riżorsi umani u n-nefqa assoċjata (AMD) | 8.2.5. | d | 0 | 0 |L-ispejjeż amministrattivi, minbarra r-riżorsi umani u l-ispejjeż assoċjati, mhux inklużi fl-ammont ta’ referenza (AMD) | 8.2.6. | e | 0 | 0 |It-total indikattiv tal-ispejjeż finanzjarji għall-intervent |It-TOTAL tal-AI, inkluża l-ispiża tar-Riżorsi Umani | a+c+d+e | 98,985 | 114,868[11] |TOTAL tal-AĦ, inkluża l-ispiża tar-Riżorsi Umani | b+c+d+e | 90,000 | 103,500[12] |4.1.2. Kompatibbiltà mal-Ipprogrammar FinanzjarjuX Il-proposta hija kompatibbli mal-ipprogrammar finanzjarju eżistenti.( Il-proposta se tkun teħtieġ programmar mill-ġdid tal-intestatura rilevanti fil-perspettiva finanzjarja.( Il-proposta tista’ teħtieġ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim Inter-istituzzjonali[13] (jiġifieri strument ta’ flessibilità jew reviżjoni tal-perspettiva finanzjarja).4.1.3. L-impatt finanzjarju fuq id-DħulX Il-proposta ma għandha l-ebda implikazzjoni finanzjarja fuq id-dħul( Il-proposta għandha impatt finanzjarju – l-effett fuq id-dħul huwa kif ġej:4.2. Ir-Riżorsi Umani tal-FTE (inklużi l-uffiċjali, u l-persunal temporanju u estern) – ara d-dettalji fil-punt 8.2.1.Rekwiżiti annwali | 2010 | 2011 |Għadd totali ta' riżorsi umani | 1/3 | 1/3 |5. IL-KARATTERISTIĊI U L-GĦANIJIET5.1. Il-ħtiġijiet li jridu jiġu sodisfatti fil-medda qasira jew twila ta’ żmienL-ekonomija tar-Repubblika tal-Moldova ntlaqtet ħażin ħafna mill-kriżi ekonomika u finanzjarja globali. It-tkabbir ekonomiku beda jiddeċellera fl-aħħar sitt xhur tal-2008 u l-produzzjoni mistennija tonqos b’6,5 % fl-2009. Minkejja li d-defiċit tal-kontijiet kurrenti qiegħad jonqos, il-ħtiġijiet ta' finanzjament estern jibqa' għoli minħabba nuqqas fl-influssi (l-aktar kruċjali mid-dħul kollu li fuqu l-ekonomija tal-Moldova hija dipendenti ħafna) u fl-obbligi tal-ħlas lura tad-dejn fit-terminu qasir. Għas-snin 2010 u 2011 il-Fond Monetarju Internazzjonali identifika distakk finanzjarju estern residwu li jammonta għal EUR 460 miljun. L-Unjoni Ewropea mistennija li tkopri parti minn dawn il-ħtiġijiet residwi ta’ finanzjament barrani.5.2. Valur-miżjud tal-intervent tal-Unjoni Ewropea u korenza tal-proposta ma’ strumenti finanzjarji oħra u sinerġija possibbliL-appoġġ finanzjarju tal-UE jirrifletti l-importanza tar-relazzjonijiet mar-Repubblika tal-Moldova fil-Politika Ewropea ta' Viċinat. L-għajnuna makrofinanzjarja hija strument xieraq biex tikkomplementa l-għajnuna tal-Unjoni eżistenti u tikkontribwixxi għal programm ta' stabilizzazzjoni ekonomika ffinanzjat kompletament u appoġġat mill-FMI. Se tappoġġa wkoll aktar integrazzjoni ekonomika u politika mal-UE li qiegħda sseħħ bħalissa kif intweriet bil-bidu tan-negiozjati dwar il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni tal-UE f'Jannar 2010. Għalhekk, jistgħu jiġu stabbiliti sinerġiji importanti fir-rigward tal-impatt tagħha fuq ir-riforma u l-istabbilizzazzjoni ekonomika.5.3. L-għanijiet, ir-riżultati mistennija u l-indikaturi marbuta mal-proposta fil-kuntest tal-qafas tal-ABMFl-Attività “Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji Internazzjonali" tad-Direttorat Ġenerali għall-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji, l-Għan tal-“għoti tal-għajnuna makrofinanzjarja lil pajjiżi terzi fir-riżoluzzjoni tal-kriżijiet fil-bilanċ tal-ħlasijiet tagħhom u r-restawr tas-sostenibbiltà tad-dejn estern tagħhom” huwa marbut mal-għan ġenerali “tal-promozzjoni tal-prosperità lil hinn mill-UE”.L-indikaturi marbutin ma’ dan huma “il-bilanċ tal-kont kurrenti bħala perċentwal tal-PGD” (ir-riżultat mistenni: titjib), “dejn estern bħala perċentwal tal-PGD" (ir-riżultat mistenni: tnaqqis) u “riżervi uffiċjali f’xhur, ta’ importazzjonijiet ta’ oġġetti u servizzi" (ir-riżultat mistenni: stabbilizzazzjoni jew żieda).5.4. Metodu ta' Implimentazzjoni (indikattiv)X Ġestjoni ċċentralizzataX direttament mill-Kummissjoni( indirettament b’delega lil:( Aġenziji eżekuttivi( korpi stabbiliti mill-Komunitajiet skont l-Artikolu 185 tar-Regolament Finanzjarju( korpi tas-settur pubbliku nazzjonali/korpi b’missjoni tas-servizz pubbliku( Amministrazzjoni maqsuma jew deċentralizzata( ma’ Stati Membri( ma’ Pajjiżi Terzi( Amministrazzjoni konġunta ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali (jekk jogħġbok speċifika)Kummenti rilevanti:6. MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONI6.1. Sistema ta’ monitoraġġIl-monitoraġġ tal-azzjoni mis-servizzi tal-Kummissjoni se jsir abbazi ta’ miżuri ta’ politika makroekonomika u strutturali li għandhom jiġu miftiehma mal-awtoritajiet tar-Repubblika tal-Moldova f’Memorandum ta’ Ftehim. L-awtoritajiet se jkollhom jirrapportaw dwar dawn il-miżuri lis-servizzi tal-Kummissjoni fuq bażi regolari. Id-Delegazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea f’Chisinau se tipprovdi wkoll rappurtar regolari dwar kwistjonijiet rilevanti għall-monitoraġġ tal-għajnuna. Is-servizzi tal-Kummissjoni se jibqgħu f’kuntatt mill-qrib mal-IMF u l-Bank Dinji.6.2. Evalwazzjoni6.2.1. Evalwazzjoni ex-anteEvalwazzjoni ex-ante twettqet mis-servizzi tal-Kummissjoni (mill-Unità D3 tad-Direttorat Ġenerali għall-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji).6.2.2. Miżuri meħuda wara evalwazzjoni intermedja/ex-post (tagħlimiet minn esperjenzi simili fl-imgħoddi)Evalwazzjoni ex-post tal-operazzjoni preċedenti mwettqa fl-2007-2008 fir-Repubblika tal-Moldova kienet finalizzata fi Frar 2010. Il-valutazzjoni kkonkludiet li "l-MFA kellha sehem pożittiv imma żgħir ħafna fuq il-prospetti ta' sostenibbiltà esterna fiż-żmien medju u fit-tul. Prinċipalment dwan l-effetti ġejjin mill-impatt pożittiv fuq it-tkabbir ekonomiku matul l-2006-2008 li konsegwentement effettwaw id-dejn fuq il-PGD". Fir-rigward l-impatt tal-MFA fuq ir-riformi strutturali, l-evalwazzjoni tikkonkludi li l-"MFA kella effett ta' tisħiħ politiku fuq l-oqsma kollha" (tal-kondizzjonalità magħżula).Mill-2004 twettqu b'kollox ħdax-il evalwazzjonijiet ex-post fuq operazzjonijiet ta' għajnuna makrofinanzjarja, inklużi tnejn fl-istati indipendenti l-ġodda tal-ex Unjoni Sovjetika. Dawn l-evalwazzjonijiet s'issa kkonkludew li l-azzjonijiet tal-MFA tabilħaqq jikkontribwixxu, minkejja li xi kultant modestament u indirettament, għat-titjib tas-sostenibbiltà esterna, l-istabbilità makroekonomika u l-kisba ta’ riformi strutturali fil-pajjiż benefiċjarju. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, l-operazzjonijiet tal-MFA kellhom effett pożittiv fuq il-bilanċ tal-pagamenti tal-pajjiż benefiċjarju u kkontribwew biex jonqsu l-pressjonijiet baġitarji. Huma wasslu wkoll biex ikun hemm tkabbir ekonomiku kemm kemm ogħla.6.2.3. Termini u frekwenza tal-evalwazzjoni fil-ġejjieniHuwa ppjanat li ssir evalwazzjoni ex-post indipendenti tal-għajnuna lir-Repubblika tal-Moldova fil-programm multiannwali tal-evalwazzjoni tad-Direttorat Ġenerali għall-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji fis-sentejn tad-data tal-iskadenza tal-għajnuna finanzjarja.7. Miżuri kontra l-frodiIl-bażi ġuridika proposta għall-għajnuna makrofinanzjarja lir-Repubblika tal-Moldova tinkludi dispożizzjoni dwar il-miżuri ta' prevenzjoni tal-frodi. Dawn il-miżuri se jiġu elaborati aktar fil-Memorandum ta’ Fehim u l-ftehim ta’ għotja. Huwa maħsub li għadd ta’ kundizzjonijiet politiċi speċifiċi se jkunu marbuta mal-għajnuna, prinċipalment fil-qasam tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, bil-ħsieb li tissaħħaħ l-effiċjenza, it-trasparenza u r-responsabbiltà tal-għajnuna. L-għajnuna makrofinanzjarja se tkun suġġetta għall-proċeduri ta’ verifika, kontroll u awditjar fir-responsabbiltà tal-Kummissjoni, inkluż l-Uffiċċju Ewropew ta' Kontra l-Frodi (OLAF), u l-Qorti Ewropea tal-Awdituri.Is-servizzi tal-Kummissjoni ħolqu programm kontinwu ta’ Valutazzjonijiet Operattivi taċ-ċikli finanzjarji u l-proċeduri amministrattivi fil-pajjiżi terzi kollha li jibbenefikaw mill-għajnuna makrofinanzjarja sabiex jitħarsu r-rekwiżiti tar-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-Baġit Ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej. Fir-Repubblika tal-Moldova, l-ewwel Valutazzjoni Operattiva li twettqet fil-bidu tal-2007 u studju dwar il-Prestazzjoni tal-Ġestjoni Fianzjarja Pubblika tal-Bank Dinji kien ippubblikat fl-2006 u aġġornat f'Ġunju 2008. Aġġornament tal-Valutazjzoni Operattiva eżistenti se tkun ikkummissjonata mill-Kummissjoni Ewropea minn hawn u ftit ieħor. Ir-riżultati se jintużaw biex jiggwidaw id-definizzjoni tal-miżuri speċifiċi ta' politika fil-qasam tal-gestjoni tal-finanzi pubbliċi.8. DETTALJI TAR-RIŻORSI8.1. L-għanijiet tal-proposta skont l-ispiża finanzjarja tagħhomL-approprjazzjonijiet tal-impenn f’miljuni ta’ EUR (sa tliet ċifri wara l-punt deċimali)(Għandhom jitniżżlu l-intestaturi tal-għanijiet, l-azzjonijiet u r-riżultati) | Tip ta’ riżultat | Kost medju | Is-Sena 2010 | Is-Sena 2011 | Is-Sena 2013 | TOTAL |Is-Sena 2010 | Is-Sena n+1 | Is-Sena n+2 | Is-Sena n+3 | Is-Sena n+4 | Is-Sena n+5 |L-uffiċjali jew il-persunal temporanju[14] (XX 01 01) | A*/AD | 1/3 | 1/3 |B*, C*/AST |Il-persunal iffinanzjat[15] bl-Art XX 01 02 |Persunal ieħor iffinanzjat[16] permezz tal-art. XX 01 04/05 |TOTAL | 1/3 | 1/3 |8.2.2. Deskrizzjoni tal-ħidmiet li ġejjin mill-azzjoniInter alia ħejji/innegozja memoranda ta' ftehim u ftehim ta' għotja, kun intermedjarju mal-awtoritajiet u l-Istituzzjonijiet Finanzjarji Internazzjonali, issorvelja l-istrateġiji politiċi ekonomiċi u strutturali tal-pajjiż benefiċjarju, mexxi missjonijiet ta' reviżjoni u ħejji rapporti tal-persunal tal-Kummissjoni, ħejji proċeduri tal-Kummissjoni marbuta mal-amministrazzjoni tal-għajnuna.8.2.3. Sorsi ta' riżorsi umani (statutorji)X Karigi li bħalissa huma allokati għall-ġestjoni tal-programm li għandhom jiġu ssostitwiti jew estiżi( Karigi allokati minn qabel fl-eżerċizzju APS/PDB għas-sena n( Karigi li għandhom jintalbu fil-proċedura APS/PDB li jmiss( Karigi li għandhom jitqassmu mill-ġdid bl-użu tar-riżorsi eżistenti fi ħdan is-servizz ta’ amministrazzjoni (tqassim intern mill-ġdid)( Karigi meħtieġa għas-sena n għalkemm mhux previsti fl-eżerċizzju APS/PDB tas-sena kkonċernata8.2.4. Nefqa amministrattiva oħra inkluża fl-ammont ta’ referenza (XX 01 04/05 – In-nefqa fuq it-tmexxija amministrattiva)miljuni ta' EUR (sa tliet ċifri wara l-punt deċimali)Linja tal-baġit 01 03 02 Assistenza makrofinanzjarja | Sena n | Is-Sena n+1 | Is-Sena n+2 | Is-Sena n+3 | Is-Sena n+4 | Is-Sena n+5 u ta' wara | TOTAL |Għajnuna teknika u amministrattiva oħra |-intra muros |-extra muros 1) Stima operattiva 2) Evalwazzjoni ex-post | 0.050 | 0.150 | 0.050 0.150 |It-total tal-għajnuna teknika u amministrattiva | 0.050 | 0.150 | 0.200 |8.2.5. Nefqa finanzjarja fuq riżorsi umani u spejjeż assoċjati mhux inklużi fl-ammont ta’ referenzamiljuni ta' EUR (sa tliet ċifri wara l-punt deċimali)Tip ta’ riżorsi umani | Sena n | Is-Sena n+1 | Is-Sena n+2 | Is-Sena n+3 | Is-Sena n+4 | Is-Sena n+5 u ta' wara |Uffiċjali u persunal temporanju (XX 01 01) | 0.030 | 0.030 |Persunal iffinanzjat bl-Artikolu XX 01 02 (awżiljarji, END, persunal bil-kuntratt, eċċ.) (speċifika l-linja ta’ baġit) |Spiża totali tar-Riżorsi Umani u l-ispejjeż relatati (MHUX fl-ammont ta’ referenza) | 0.030 | 0.030 |Kalkolu – Uffiċjali u Aġenti Temporanji |Għandha ssir referenza għall-Punt 8.2.1, fejn applikabbli |MHUX APPLIKABBLI |Kalkolu– Impjegati ffinanzjati skont l-Artikolu XX 01 02 |Għandha ssir referenza għall-Punt 8.2.1, fejn applikabbli |MHUX APPLIKABBLI |8.2.6. Infiq amministrattiv ieħor li mhuwiex inkluż fl-ammont ta’ referenza miljuni ta' EUR (sa tliet ċifri wara l-punt deċimali) |Is-Sena 2010 | Is-Sena n+1 | Is-Sena n+2 | Is-Sena n+3 | Is-Sena n+4 | Is-Sena n+5 u ta' wara | TOTAL |XX 01 02 11 01 – Missjonijiet | 0.020 | 0.010 | 0.030 |XX 01 02 11 02 – Laqgħat u konferenzi |XX 01 02 11 03 – Kumitati[18] |XX 01 02 11 04 – Studji u Konsultazzjonijiet |XX 01 02 11 05 – Sistemi ta' Tagħrif |2 Total ta’ Nfiq Ieħor ta' Ġestjoni (XX 01 02 11) |3 Infiq ieħor ta' natura amministrattiva (speċifika u inkludi r-referenza għal-linja tal-baġit) |It-total tal-infiq amministrattiv, minbarra r-riżorsi umani u l-ispejjeż li għandhom x’jaqsmu magħhom (MHUX inklużi fl-ammont ta’ referenza) | 0.020 | 0.010 | 0.030 |Kalkolu - Infiq ieħor amministrattiv mhux inkluż fl-ammont ta' referenza |Tliet missjonijiet tal-istaff għal persuna waħda/żewġ persuni |[1] ĠU C [...], [...], p. [...].[2] ĠU L[3] ĠU L 184, 17.7.1999, p. 23.[4] ĠU L 248, 16.9.2002, p. 1.[5] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE, EURATOM) Nru 2342/2002, ĠU L 357, 31.12.2002, p. 1.[6] Nefqa li ma taqax taħt il-Kapitolu xx 01 tat-Titolu 01 konċernat.[7] Abbozz Preliminari tal-Baġit għall-2011[8] Abbozz Preliminari tal-Baġit għall-2011[9] In-nefqa fl-Artikolu xx 01 04 tat-Titolu xx.[10] In-nefqa fil-Kapitolu xx 01 għajr għall-Artikoli xx 01 04 jew xx 01 05.[11] Abbozz Preliminari tal-Baġit għall-2011[12] Abbozz Preliminari tal-Baġit għall-2011[13] Ara l-punti 19 u 24 tal-Ftehim Interistituzzjonali.[14] L-ispiża tiegħu MHIX kopertA bl-ammont ta’ referenza[15] L-ispiża tiegħu MHIX koperta bl-ammont ta’ referenza[16] L-ispiża tiegħu hija inkluża fl-ammont ta’ referenza[17] Għandha ssir referenza għall-istqarrija finanzjarja leġiżlattiva speċifika għall-Aġenzija/i Eżekuttiva/i kkonċernata/i.[18] Speċifika t-tip ta’ kumitat u l-grupp li jappartjeni għalih.


title: Proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill Li tagħti għajnuna finanzjarja tal-UE lir-Rumanija fuq medda medja ta’ żmien

text:
Avviż Legali Importanti

|

52009PC0199(02)

	[pic] | IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ |Brussell, 21.4.2009KUMM (2009) 199 finaliRakkomandazzjoni għalDEĊIŻJONI TAL-KUNSILLLi tagħti għajnuna reċiproka lir-RumanijaProposta għalDEĊIŻJONI TAL-KUNSILLLi tagħti għajnuna finanzjarja tal-UE lir-Rumanija fuq medda medja ta’ żmienRakkomandazzjoni għalDEĊIŻJONI TAL-KUNSILLLi tagħti għajnuna reċiproka lir-Rumanijakif ukollProposta għalDEĊIŻJONI TAL-KUNSILLLi tagħti għajnuna finanzjarja tal-UE lir-Rumanija fuq medda medja ta’ żmienMEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONIINTRODUZZJONIIr-Rumanija esperjenzat tkabbir ekonomiku qawwi ħafna matul l-aħħar snin, b’medja ta’ 6,5 % mill-2002, u saħansitra laħqet 7,1 % fl-2008. It-tkabbir ġie xprunat l-aktar mid-domanda domestika għall-konsum u l-investiment, stimolat mill-espansjoni sostnuta mill-kapital barrani, fl-intermedjazzjoni finanzjarja, u minn żieda qawwija fil-pagi. Il-livell għoli ta’ self estern wassal għall-ħolqien malajr ta’ dejn estern, li laħaq it-53 % tal-PGD fi tmiem l-2008, filwaqt li l-ammont kbir ta’ self f’munita barranija żied il-vulnerabbiltà tal-karta tal-bilanċ tal-familji u tal-kumpaniji għal varjazzjonijiet għal għarrieda fir-rata tal-kambju. Il-pressjonijiet fid-domanda domestika komplew jissaħħu minn politika fiskali proċiklika, bis-self pubbliku nett jiżdied minn 1,2 % tal-PGD fl-2005 għal 5,4 % tal-PGD fl-2008, minkejja l-Opinjonijiet suċċessivi tal-Kunsill u l-Parir ta’ Politika tal-Kummissjoni f’Ġunju 2008 li talbu biex ikun hemm konsolidament fiskali kif ukoll titjib fl-immaniġġjar tal-baġit.It-tnaqqis ekonomiku globali u l-istmerrija akbar għar-riskju fir-rigward ta’ vulnerabbiltajiet lokali rriżultaw f’restrizzjoni sinifikanti tal-flussi ta’ kapital lejn ir-Rumanija. Il-pressjonijiet fuq ir-rata tal-kambju żdiedu, u rriżultaw f’deprezzament kumulattiv ta’ aktar minn 30 % sa minn Awwissu 2007. Fl-aħħar tliet xhur tal-2008, id-domanda domestika naqset b’aktar minn 4 % sena b’sena, dovuta prinċipalment għal tnaqqis fil-konsum privat, minn rati ta’ tkabbir b’żewġ ċifri matul l-ewwel disa’ xhur tas-sena. Barra minn hekk, l-iżviluppi fil-qasam tal-kompetittività esterna u tal-produttività ġew imxekkla mir-ritmu batut tar-riformi strutturali mwettqa sa mill-adeżjoni mal-UE. Il-gvern qed iħabbat wiċċu wkoll ma’ diffikultajiet fis-suq tal-bonds b’żieda fir-rendiment medju ta’ madwar 300 bps sa minn sena ilu u msejsa kważi għal kollox fuq maturitajiet fuq medda qasira ta’ żmien.F’dan l-isfond, fis-6 ta’ Marzu 2009, l-awtoritajiet Rumeni[1] talbu sostenn għall-Bilanċ tal-Ħlasijiet lill-KE u ressqu wkoll talba simili quddiem il-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) u l-Bank Dinji. Filwaqt li bħalissa ma hemm l-ebda kriżi akuta, dawn iqisu li sostenn finanzjarju estern f’dan l-istadju hu garantit li jsaħħaħ il-protezzjoni tar-riżervi barranin, fuq il-bażi ta’ xenarju ta’ tensjoni qawwija fuq il-finanzjament estern kemm għas-settur pubbliku kif ukoll għal dak privat fis-sentejn li ġejjin. Id-dħul fis-seħħ ta’ programm jikkontribwixxi wkoll biex isaħħaħ il-fiduċja fil-kapaċità tar-Rumanija li tissodisfa l-obbligi esterni tagħha.Il-Kummissjoni flimkien mal-Presidenza tal-Kunsill fid-9 ta’ Marzu ħabbret li l-UE kienet lesta li tipparteċipa flimkien mal-FMI f’pakkett finanzjarju kkoordinat biex issaħħaħ l-istabbiltà tal-bilanċ tal-ħlasijiet tar-Rumanija. Madankollu, ġie enfasizzat li l-għajnuna finanzjarja tiddependi fuq impenn qawwi mill-awtoritajiet Rumeni li jimplimentaw programm ta’ politika ta’ appoġġ.Fuq il-bażi ta’ diskussjonijiet mal-Kummissjoni u mal-FMI, l-awtoritajiet Rumeni se jibagħtu Ittra ta’ Intenzjoni lill-Kummissjoni u lill-FMI, fejn jisħqu fuq l-elementi ewlenin tal-programm tagħhom ta’ aġġustament ekonomiku. L-għajnuna finanzjarja tal-Kunsill lir-Rumanija tiddependi fuq il-wasla ta’ din l-ittra. Dan għandu l-għan prinċipali li jipproteġi kontra l-effetti tat-tnaqqis f’salt fl-influssi tal-kapital privat filwaqt li jimplimenta l-miżuri ta’ politika biex jindirizza l-iżbilanċi esterni u fiskali u biex isaħħaħ is-settur finanzjarju. Fl-isfond ta’ dan il-programm, l-istituzzjonijiet prinċipali tad-disa’ l-akbar banek f’idejn il-barranin inkorporati fir-Rumanija, ħadu impenn ikkoordinat li jżommu l-espożizzjoni globali tagħhom għar-Rumanija u li jipprovdu kapital addizzjonali kif meħtieġ.ŻVILUPPI U PERSPETTIVI MAKROEKONOMIċIWara bosta snin ta’ tkabbir qawwi tal-PGD, b’medja ta’ 6,5 % sena b’sena sa mill-2002, it-tkabbir naqas f’salt matul l-aħħar tliet xhur tal-2008 għal 2,9 % sena b’sena. Dan huwa dovut prinċipalment għal tnaqqis fil-konsum privat ta’ madwar 4 % sena b’sena, b’mod parallel ma’ waqfa kważi totali fis-self bankarju. Matul l-aħħar tliet xhur, il-formazzjoni tal-kapital fiss gross niżlet f’salt minn aktar minn 30 % sena b’sena matul l-ewwel tliet xhur għal ftit inqas minn 3 %. Fuq in-naħa tal-provvista, ir-riċessjoni hija r-riżultat ta’ tnaqqis fis-settur industrijali b’madwar 8 %, minn espansjoni ta’ 5,5 % fl-ewwel tliet xhur tal-2008. Il-kostruzzjoni u s-servizzi wkoll irreġistraw tnaqqis f’salt.It-tnaqqis f’salt fid-domanda domestika fl-aħħar tliet xhur wassal ukoll għal tnaqqis fl-importazzjonijiet, bir-rati ta’ tkabbir sena b’sena jsiru negattivi lejn tmiem is-sena (-18 % sena b’sena) u rreġistraw iżjed tnaqqis f’Jannar 2009 (-28 % sena b’sena, f’termini RON). Ir-rendiment tal-esportazzjoni ddgħajjef ukoll b’mod sinifikanti (-8 % sena b’sena f’Diċembru 2008 u -13 % f’Jannar 2009). B’mod ġenerali, fl-2008, l-iżbilanċ tal-kont kurrenti naqas bi ftit, iżda baqa’ f’livell għoli ta’ 12,3 % tal-PGD, minn 13,5 % tal-PGD fl-2007. Mil-lat tal-finanzjament, l-investiment dirett barrani (IDB) kopra madwar 54 % tal-iżbilanċ tal-kont kurrenti fl-2008. Il-bqija ġie ffinanzjat prinċipalment permezz ta’ dejn estern (fil-biċċa l-kbira privat), li żdied għal madwar 53 % tal-PGD fi tmiem l-2008.-  Matul l-espansjoni ekonomika, in-nuqqas ta’ ħaddiema dovut għal flussi kbar ta’ migrazzjoni kif ukoll għal proporzjon relattivament għoli ta’ ħaddiema bla sengħa, ikkontribwixxa biex jitfaċċa spiral ta’ prezzijiet u pagi, b’żidiet fil-pagi ferm akbar mill-iżviluppi dgħajfa tal-produttività. Iż-żidiet fil-pagi baqgħu qawwija ħafna matul l-ewwel sitt xhur tal-2008 (bil-pagi nominali jiżdiedu b’madwar 25 % sena b’sena), iżda minn dakinhar immoderaw, u laħqu t-13 % sena b’sena f’Jannar 2009. Minkejja t-tnaqqis fil-prezzijiet tal-ikel u ta’ prodotti bażiċi, l-inflazzjoni mkejla mis-CPI, reġgħet bdiet minn 6,3 % f’Diċembru 2008 għal 6,9 % fi Frar 2009 taħt l-effett ta’ deprezzament nominali effettiv ta’ 8 % matul dan il-perjodu ta’ żmien.Minħabba t-tnaqqis f’salt fl-attività ekonomika matul l-aħħar tliet xhur tal-2008 u l-probabbiltà ta’ dgħufija ulterjuri tal-perspettiva ekonomika globali, it-tkabbir tal-PGD hu previst li jsir negattiv fl-2009 għal madwar -4 % b’riżultat tat-tnaqqis fil-konsum u l-investiment, li pattiet għalih parzjalment il-korrezzjoni tal-iżbilanċ estern.FINANZI PUBBLIċIIr-Rumanija segwiet politika fiskali proċiklika matul l-espansjoni tad-domanda bejn l-2005 u l-2008, bl-iżbilanċi nominali jiżdiedu minn 1,2 % tal-PGD fl-2005 għal 5,4 % tal-PGD fl-2008, f’kuntest ta’ tkabbir medju tal-PGD reali ta’ 6,5 % u minkejja r-rakkomandazzjonijiet kontinwi mogħtija fl-Opinjoni tal-Kunsill ta’ Frar 2008 dwar il-Programm ta’ Konverġenza tar-Rumanija u l-Parir ta’ Politika tal-Kummissjoni ta’ Ġunju 2008. Dan kien dovut fil-biċċa l-kbira għad-dgħufija ġenerali tal-ippjanar u l-eżekuzzjoni tal-baġit. Id-dħul mhux ippjanat kien tipikament minfuq permezz ta’ proċess ta’ rettifiki baġitarji kull sena u ma tħallew l-ebda riservi għal żminijiet aktar diffiċli. Id-dgħufijiet fl-amministrazzjoni pubblika kkontribwixxew ukoll għal sottoeżekuzzjoni rikorrenti ta’ pjanijiet għal nefqa kapitali u parti mir-riżorsi previsti għall-investiment ġew sussegwentement allokati għal infiq kurrenti bħal pagi pubbliċi u trasferimenti soċjali. Iż-żidiet fil-pagi tas-settur pubbliku wasslu għal żidiet fil-pagi tas-settur privat, b’livelli tal-pagi ogħla fis-settur pubbliku. Matul il-perjodu bejn l-2005 u l-2008, in-nefqa fuq il-pagi fis-settur pubbliku rdoppjat f’termini nominali. Fl-aħħar nett, infiq kbir kien ikkonċentrat fl-aħħar ġimgħat tas-sena, u dan laqat ħażin il-kredibbiltà u t-tbassir tal-baġit. Minkejja r-rakkomandazzjonijiet tal-Parir ta’ Politika tal-Kummissjoni ta’ Ġunju 2008, ma sar l-ebda progress fl-implimentazzjoni ta’ qafas fiskali vinkolanti fuq medda medja ta’ żmien.Il-baġit tal-2009 mressaq mill-Gvern ġdid u adottat mill-Parlament fi tmiem Frar jinkludi diversi miżuri bl-għan li jnaqqas l-iżbilanċ minn 5,4 % tal-PGD fl-2008 għal 2,0 % tal-PGD fl-2009, fuq il-bażi ta’ previżjoni ta’ tkabbir tal-PGD reali ta’ 2,5 %. Il-miżuri jinkludu l-iffriżar tar-reklutaġġ u t-tnaqqis ta’ diversi bonusijiet fis-settur pubbliku, it-tnaqqis fin-nefqa għal oġġetti u servizzi, il-limitazzjoni taż-żidiet fil-pagi tas-settur pubbliku u r-rabta tal-pensjonijiet mal-inflazzjoni minflok mal-iżviluppi fil-pagi. Min-naħa l-oħra, il-gvern qed jippjana żieda sostanzjali fl-investiment pubbliku. Madankollu, fid-data tal-adozzjoni diġà kien jidher ċar li din l-għan tal-iżbilanċ ma kienx realistiku, partikolarment billi x-xenarju makroekonomiku sottostanti u l-previżjonijiet ta’ dħul kienu ottimistiċi wisq. Barra minn hekk, fin-nuqqas ta’ riforma komprensiva ta’ politika tal-infiq, kien hemm riskji potenzjali fl-implimentazzjoni fir-rigward tal-miżuri fil-qasam tal-infiq.SWIEQ FINANZJARJIIs-sistema finanzjarja tar-Rumanija hija ddominata mis-settur bankarju, li żviluppa malajr ħafna matul l-aħħar ftit snin. L-assi netti totali tas-settur bankarju Rumen ammontaw għal madwar RON 315-il biljun fi tmiem l-2008 (62 % tal-PGD). Il-biċċa l-kbira tal-banek hija f’idejn il-barranin. F’Diċembru 2008, l-istituzzjonijiet ta’ kreditu bl-akbar kapital barrani (inklużi fergħat ta’ banek barranin) ikkontrollaw madwar 88 % tal-assi netti totali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu kollha li joperaw fir-Rumanija. Il-banek mill-Awstrija, il-Greċja, Franza u l-Italja huma l-aktar esposti fir-Rumanija.Matul l-aħħar ftit snin, is-settur bankarju Rumen ippromwova espansjoni rapida ta’ kreditu, bil-proporzjon tas-self għad-depożiti jiżdied għal 122 % fl-2008. Minkejja li ż-żieda fil-kreditu bdiet minn livell baxx, l-espansjoni ta’ self iddenominat f’munita barranija (li jirrappreżenta madwar 59 % tal-kreditu domestiku totali lis-settur privat f’Jannar 2009) wasslet biex is-settur bankarju Rumen jiddependi ħafna fuq il-finanzjament barrani. Matul it-tieni nofs tal-2008, l-attività ta’ self naqqset ir-ritmu b’mod konsiderevoli, biż-żieda fil-kreditu annwali tonqos minn aktar minn 60 % f’Ġunju 2008 għal 36,5 % f’Diċembru 2008.Għalkemm bħalissa s-settur bankarju jidher li għadu relattivament sod u kapitalizzat sew (bil-proporzjon ta’ adegwatezza tal-kapital ta’ 12,3 % fi tmiem l-2008), l-istabbiltà finanzjarja fir-Rumanija tista’ ssib ruħha taħt pressjoni. Id-deterjorament tal-perspettiva makroekonomika jimplika li s-sehem tas-self mhux produttiv x’aktar li jiżdied malajr fix-xhur li ġejjin. Barra minn hekk, billi s-settur privat Rumen qed jiddependi ħafna fuq il-kreditu ddenominat f’munita barranija, kull deprezzament ulterjuri tal-leu se joħloq piż kbir fuq il-karti tal-bilanċ tal-familji u tal-intrapriżi.BILANċ TAL-ħLAS U REKWIżITI TA’ FINANZJAMENT ESTERNL-espansjoni ekonomika tar-Rumanija f’dawn l-aħħar snin kienet ikkaratterizzata mill-ħolqien ta’ żbilanċi esterni kbar kif ukoll minn żieda mhux sostenibbli ta’ obbligi esterni. L-iżbilanċ tal-kont kurrenti żdied minn 5,8 % tal-PGD fl-2004 għal 13,5 % tal-PGD fl-2007 u baqa’ ogħla minn 12 % tal-PGD fl-2008. B’riżultat ta’ dan, id-dejn estern gross laħaq 55 % tal-PGD fi tmiem l-2008.Is-swieq finanzjarji Rumeni ilhom taħt pressjoni kontinwa sa mill-bidu ta’ Ottubru 2008. It-tnaqqis fil-livell tad-dejn, is-sisien dgħajfa tal-ekonomija Rumena u l-grad ta’ sottoinvestiment qed ikollhom effett negattiv fuq is-suq monetarju, interbankarju u dak tal-ekwità u tal-bonds. Il-finanzjament estern mistenni li jibqa’ taħt pressjoni sinifikanti għal xi żmien billi l-iżbilanċ tal-kont kurrenti persistenti, għalkemm qed jonqos, flimkien mal-ħtieġa li jiġġeddu ammonti konsiderevoli ta’ dejn iddenominat f’munita barranija, fuq medda qasira u medda itwal ta’ żmien, x’aktarx ma jkunux koperti b’mod sħiħ mill-IDB u flussi oħra ta’ kont kapitali u ta’ operazzjonijiet finanzjarji fl-2009-2011.Fid-dawl ta’ dak li ssemma hawn fuq, il-Kummissjoni tqis li hemm theddida serja għall-bilanċ tal-ħlasijiet tar-Rumanija. Il-Kummissjoni għalhekk tirrakkomanda li l-Kunsill jieħu deċiżjoni li jagħti għajnuna reċiproka. Il-ħtiġijiet ta’ finanzjament estern totali fil-perjodu sal-ewwel tliet xhur tal-2011 huma stmati li jlaħħqu madwar EUR 20 biljun. Din is-somma tinkludi approprjazzjoni għall-iżbilanċ kontinwu u mistenni tal-kont kurrenti, it-tiġdid parzjali ta' dejn li jkun se jiskadi, xi ħruġ ta’ kapital u akkumulazzjoni ta’ riżervi barranin uffiċjali għal livell prudenti. Huwa preżunt li l-banek barranin se jġeddu 100 % tal-krediti tagħhom lejn ir-Rumanija ladarba tingħata l-għajnuna reċiproka, b’konformità mal-impenn meħtieġ tal-banek barranin ewlenin li jżommu l-espożizzjoni tagħhom għar-Rumanija (kif ikkonfermat fid-dikjarazzjoni konġunta tagħhom tas-26 ta’ Marzu 2009), filwaqt li r-rata ta’ tiġdid għal dejn estern tal-intrapriżi għall-istituzzjonijiet prinċipali u għal dejn estern ta’ banek Rumeni mistennija tkun 50 % fl-2009. Għall-2010 u l-2011, hu preżunt li l-obbligi barranin kollha li jkunu se jiskadu se jiġġeddu għal 100 % f’konformità mal-istabbilizzazzjoni mistennija tas-suq finanzjarju u mal-bidu tal-irkupru fis-swieq kbar tal-esportazzjoni tar-Rumanija. Minbarra l-għan tar-riżervi tal-kambju estern għolja biżżejjed (ta’ aktar minn 100 % tad-dejn estern residwu fuq medda qasira ta’ żmien) saru suppożizzjonijiet konservattivi dwar ħruġ ieħor ta’ kapital bħal ħruġ ta’ depożiti ta’ dawk mhux residenti, tnaqqis fil-krediti kummerċjali kif ukoll ħruġ ta’ portafoll biex jiġu inkorporati protezzjonijiet addizzjonali fil-kalkoli. Is-suppożizzjoni sottostanti dwar tkabbir tal-PGD hija -4 % fl-2009 u madwar 0 % fl-2010. L-iżbilanċ tal-kont kurrenti hu previst li jkun 7½ % tal-PGD fl-2009 u 6½ % tal-PGD fl-2010.APPOġġ MILL-UE SKONT IL-FAċILITÀ TAL-BILANċ TAL-ĦLASIJIET, LI TAGħMEL PARTI MILL-ISFORZ INTERNAZZJONALIFid-dawl tad-diffikultajiet serji tal-bilanċ tal-ħlasijiet li qed tħabbat wiċċha magħhom ir-Rumanija u skont l-impenn sod tal-awtoritajiet Rumeni li jimplimentaw programm vast ta’ aġġustament fiskali, finanzjarju u strutturali, il-Kummissjoni, wara konsultazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju fis-17 ta’ Marzu 2009, tirrakkomanda lill-Kunsill jagħti għajnuna reċiproka prevista mill-Artikolu 119 tat-Trattat.Barra minn hekk, wara konsultazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, il-Kummissjoni tipproponi li, wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni tal-Kunsill imsemmija hawn fuq biex tingħata għajnuna reċiproka lir-Rumanija fuq rakkomandazzzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill jadotta deċiżjoni li tipprovdi skont il-faċilità tal-UE għall-Istati Membri (kif stabbilit mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 332/2002 tat-18 ta’ Frar 2002) għajnuna finanzjarja fuq medda medja ta’ żmien lir-Rumanija ta’ massimu ta’ EUR 5 biljun biex jirfed is-sostenibbiltà tal-bilanċ tal-ħlasijiet.L-għajnuna finanzjarja fuq medda medja ta’ żmien lir-Rumanija skont il-faċilità tal-bilanċ tal-ħlasijiet għall-Istati Membri (fid-dawl tar-Regolament Nru 332/2002) tidher li hija xierqa fiċ-ċirkostanzi attwali ta’ flussi mnaqqsa ta’ kapital u żbilanċi fiskali u esterni kbar. L-għan immedjat huwa li jiġi ffaċilitat aġġustament ordnat tal-iżbilanċ estern, u b’hekk jitnaqqsu l-pressjonijiet eċċessivi fuq ir-rata tal-kambju li jistgħu jolqtu serjament il-karti tal-bilanċ fis-setturi tal-intrapriżi u tal-familji, u jirriżultaw f’riċessjoni aktar qawwija u pressjonijiet fis-settur bankarju.Il-ħtiġijiet totali ta’ finanzjamenti sal-ewwel tliet xhur tal-2011 huma stmati li jammontaw għal EUR 20 biljun. B’mod parallel mal-għajnuna tal-UE, il-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) se jipprovdi appoġġ lir-Rumanija permezz ta’ Arranġament Stand-by (SBA) bl-ammont ta’ SDR 11,40 biljun (madwar EUR 12,95 biljun, 1085 % tal-kwota tar-Rumanija tal-FMI). Appoġġ multilaterali addizzjonali ta’ EUR 2 biljun se jingħata bil-mod li ġej: flimkien mal-attivitajiet tagħhom ta’ self regolari l-Bank Dinji jipprovdi EUR 1 biljun u l-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) u l-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ) jipprovdu EUR 1 biljun oħra.Fis-26 ta’ Marzu 2009, l-istituzzjonijiet prinċipali tad-disa’ l-akbar banek f’idejn il-barranin inkorporati fir-Rumanija impenjaw ruħhom b’mod konġunt li jżommu l-espożizzjonijiet globali tagħhom għar-Rumanija tul il-perjodu tal-programm, u qablu li jappoġġjaw is-sussidjarji Rumeni tagħhom biex jippreżervaw il-pożizzjoni finanzjarja tajba attwali tagħhom tul il-perjodu kollu tat-taqlib fis-suq u tat-tnaqqis ekonomiku. Dan l-impenn se jiġi ddikjarat mill-ġdid fl-ittri individwali ta’ sostenn mill-banek ewlenin lill-Bank Nazzjonali tar-Rumanija (NBR) li, flimkien mal-awtoritajiet ta’ sorveljanza tal-pajjiż ta’ oriġini, se jissorveljaw dan l-impenn mill-qrib. L-għajnuna finanzjarja tal-UE tingħata b’appoġġ għall-impenn qawwi mill-awtoritajiet Rumeni li jimplimentaw programm ekonomiku komprensiv. Dan il-programm sar ftehim dwaru mill-awtoritajiet Rumeni.Il-Kummissjoni se tivverifika f’intervalli regolari, b’kollaborazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju (KEF) li l-kundizzjonijiet ta’ politika ekonomika marbutin mal-għajnuna, jiġu sodisfatti, permezz ta’ missjonijiet u rappurtar regolari mill-awtoritajiet. Matul l-implimentazzjoni tal-programm, il-Kummissjoni se tipprovdi wkoll konsulenza politika addizzjonali kif ukoll għajnuna teknika f’oqsma speċifiċi. L-elementi ewlenin ta’ dan il-programm huma:a. Konsolidament fiskaliIl-gvern hu impenjat li jwettaq sforzi ta’ aġġustament fiskali addizzjonali ta’ 1,1 % tal-PGD, minbarra l-miżuri li jammontaw għal 3 % tal-PGD inklużi fil-baġit tal-2009 adottat fi Frar 2009. Fuq il-bażi tat-tbassir rivedut ta’ tnaqqis tal-PGD b’4 % fl-2009 u tal-miżuri baġitarji addizzjonali, l-awtoritajiet jimmiraw lejn żbilanċ ġenerali tal-gvern ta’ 5,1 % tal-PGD, li jimplika aġġustament strutturali importanti meta mqabbel mar-riżultat tal-2008. Matul it-tieni kwart tal-2009, il-Parlament se japprova baġit emendat tal-2009, imsejjes fuq il-perspettiva ekonomika aġġornata u l-miżuri ulterjuri.Il-konsolidament fiskali se jiġi kkonċentrat fuq in-naħa tal-infiq. L-infiq primarju tal-gvern se jitnaqqas b’0,85 punti perċentawli addizzjonali tal-PGD meta mqabbel mal-baġit tal-2009. Dan se jinkiseb permezz ta’ i) tnaqqis (stmat li jkun 4 – 4½ % fir-rigward tal-livell tal-2008) fin-nefqa fuq il-pagi fis-settur pubbliku billi jitneħħew iż-żidiet fil-pagi tas-settur pubbliku (li jammontaw għal 5 fil-mija) ippjanati għall-2009 jew tnaqqis ulterjuri ekwivalenti fl-impjiegi billi jitnaqqsu l-impjiegi pubbliċi, inkluż billi jiġi sostitwit wieħed biss minn kull seba’ impjegati li jitilqu; ii) tnaqqis addizzjonali fl-infiq fuq oġġetti u servizzi u f’sussidji għall-impriżi pubbliċi; iii) xi tnaqqis fl-infiq kapitali fuq oġġetti bħal vetturi u tagħmir tal-uffiċċju kif ukoll tiġi żgurata skeda realistika għal proġetti ta’ investiment sostnuti mill-UE. Madankollu, l-investiment pubbliku hu mbassar li jiżdied sostanzjalment fl-2009 meta mqabbel mal-2008 (xi 6½ % tal-PGD fl-2009 meta mqabbla ma’ 5¾ % tal-PGD fl-2008). Mil-lat ta’ dħul, il-miżuri biex jiġu eliminati ċerti approprjazzjonijiet u ċertu tnaqqis fit-taxxi (b’mod partikolari fuq il-karozzi tal-kumpaniji, u deprezzament ta’ assi vvalutati mill-ġdid) mistennija li jiġġeneraw 0,25 % addizzjonali tal-PGD. Il-gvern hu determinat li jkompli l-konsolidament fiskali stimolat mill-infiq u jnaqqas aktar l-iżbilanċ għal 4,1 % tal-PGD fl-2010 u taħt 3 % tal-PGD fl-2011.Tul it-twettiq tal-programm, il-Kummissjoni se tipprovdi gwida u konsulenza kontinwi lill-awtoritajiet Rumeni bl-għan li jiżguraw korrezzjoni sostenibbli tal-iżbilanċ.b. Riforma tal-governanza fiskaliBiex ikun hemm kisba sostenibbli tal-iżbilanċi baġitarji aktar baxxi, se jittieħdu miżuri biex itejbu l-istrateġija u l-proċess baġitarji. Komponent ewlieni se jkun il-liġi dwar ir-responsabbiltà fiskali, li inter alia tkun tirrikjedi t-twaqqif ta’ proċeduri biex jitjieb l-ibbaġitjar multiannwali, tistabbilixxi limiti fuq reviżjonijiet tal-baġit matul is-sena u tiddefinixxi regoli fiskali biex ittejjeb l-implimentazzjoni baġitarja u tikseb konformità sħiħa mar-rekwiżiti tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir (PST). Il-liġi għandha toħloq ukoll kunsill fiskali biex jipprovdi skrutinju indipendenti u espert.Biex jitjiebu l-kredibbiltà u t-trasparenza baġitarji, is-sistema ta’ kumpens tas-settur pubbliku se tiġi ristrutturata, inkluż billi jingħaqdu u jiġu simplifikati l-iskali tal-pagi u tiġi rriformata s-sistema tal-bonusijiet. Dan huwa mmirat li jitratta l-problemi prinċipali fis-sistema ta’ kumpens tas-settur pubbliku: il-bonusijiet jinkludu wisq mill-kumpens totali, ma teżistix skala tas-salarji magħquda u hemm għadd kbir ta’ liġijiet li jirregolaw il-pagi f’partijiet differenti tas-sistema ta’ kumpens.Biex jgħinu fit-titjib tas-sostenibbiltà fuq medda twila ta’ żmien tal-finanzi pubbliċi, se jiġu rriformati parametri ewlenin tas-sistema tal-pensjoni. It-tibdil se jinkludi tqarrib lejn l-indiċjar tal-pensjonijiet pubbliċi fuq il-prezzijiet tal-konsumatur u limitazzjoni tal-possibbiltà ta’ żidiet diskrezzjonali tal-pensjonijiet u żieda ulterjuri u gradwali tal-età tal-irtirar lil hinn mill-pjanijiet miftiehma attwalment (b’mod partikolari għan-nisa), filwaqt li jqis l-evoluzzjoni tal-aspettattivi ta’ għomor. Barra minn hekk, il-gruppi ta’ impjegati pubbliċi li bħalissa jinsabu esklużi mill-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni se jkollhom jikkontribwixxu għalihom b’mod gradwali. Il-programm jipprevedi l-kontinwazzjoni tal-implimentazzjoni tat-tieni pilastru tal-pensjonijiet b’żidiet skedati regolarment fil-kontribuzzjonijiet kif ippjanati oriġinarjament.c. Il-politika tas-settur monetarju u finanzjarjuIl-politika monetarja se tibqa’ mmirata lejn l-istabbiltà tal-prezzijiet u l-ksib tal-mira tal-inflazzjoni tal-NBR (bħalissa 3,5 % ±1 fil-mija fi tmiem l-2009). Fir-rigward tas-settur finanzjarju, l-NBR se jittestja l-kapaċità ta’ reżistenza (stress tests) tal-karti tal-bilanċ tal-banek individwali u tal-portafolli ta’ self skont xenarji differenti, skont il-linji gwida dwar il-valutazzjoni, li se jintużaw biex jevalwaw iż-żidiet potenzjali ta’ fondi proprji meħtieġa biex jiżguraw li l-proporzjonijiet ta’ solvenza jibqgħu ogħla minn 10 fil-mija tul il-perjodu kollu tal-programm. Ladarba t-testijiet ta’ reżistenza jitlestew, b’konformità mal-impenn tagħhom li jappoġġjaw b’mod xieraq is-sussidjarji tagħhom (ikkonfermat fid-dikjarazzjoni konġunta tagħhom tas-26 ta’ Marzu 2009), il-banek prinċipali se jkunu mitluba jassiguraw, sa tmiem Settembru 2009, biżżejjed riżorsi li jkopru kull tnaqqis potenzjali żvelat mit-testijiet ta’ reżistenza.Barra minn hekk, il-programm jipprevedi li l-liġijiet bankarji u dawk dwar il-likwidazzjoni se jiġu emendati biex ikunu jistgħu jwieġbu b’mod effettiv u f’waqtu fil-każ ta’ perikli għall-banek. Għan ewlieni tal-emendi se jkun li jissaħħu s-setgħat tal-amministraturi tal-banek imqiegħda taħt amministrazzjoni speċjali. Lil hinn mir-riżoluzzjoni tal-bank, miżuri oħra jimmiraw li jsaħħu s-setgħat ta’ rimedju tal-NBR b’dispożizzjonijiet li jippermettulu li jitlob li l-azzjonisti l-kbar iżidu l-kapital tal-ishma u jappoġġjaw il-bank finanzjarjament, u li jipprojbixxu jew jillimitaw it-tqassim tal-profitti. Is-sorveljanza finanzjarja se tkun imsaħħa b’konformità mal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE. Barra minn hekk, se jiġu introdotti aktar rekwiżiti ta’ rappurtar dettaljat dwar il-likwidità u, fi żmien xieraq, il-livell minimu regolatorju tal-proporzjon ta’ adegwatezza tal-kapital għandu jiżdied minn 8 fil-mija għal 10 fil-mija. Barra minn hekk, proċeduri għall-attivazzjoni tal-assigurazzjoni tad-depożiti se jiġu modifikati biex jissimplifikaw u jaċċelleraw il-pagamenti. Skont il-leġiżlazzjoni modifikata, l-assigurazzjoni tad-depożiti se tiġi attivata fuq deċiżjoni tal-NBR fi żmien 21 jum. Fl-aħħar nett, biex jiġi garantit forniment biżżejjed ta’ likwidità, l-NBR hu impenjat li jwessa’ l-firxa ta’ assi aċċettabbli bħala kollaterali.d. Riformi strutturaliIl-programm ekonomiku se jinkludi wkoll miżuri ta’ riforma strutturali, b’konformità mal-oqsma ta’ politika koperti fir-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiżi maħruġa mill-Kunsill fil-qafas tal-Istrateġija ta’ Liżbona. Ir-riformi se jinkludu politiki maħsuba biex itejbu l-effiċjenza, l-effikaċja tal-amministrazzjoni pubblika, isaħħu l-kwalità tan-nefqa pubblika, l-użu tajjeb u l-assorbiment akbar tal-fondi tal-UE, it-titjib tal-ambjent tan-negozju u jindirizzaw ix-xogħol mhux iddikjarat. Il-Kummissjoni tikkontribwixxi wkoll għall-iżvilupp tal-kapaċità lokali permezz tal-fondi strutturali, li parti speċifika minnhom ġiet allokata għall-għajnuna teknika.Dan il-programm huwa rifless fil-kundizzjonalità tal-politika ekonomika inkluża fir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni għal deċiżjoni tal-Kunsill. Il-kundizzjonijiet dettaljati tal-politika ekonomika marbuta mal-pagamenti tas-self tal-UE se jiġu stipulati f’Memorandum ta’ Ftehim li għandu jkun konkluż mal-awtoritajiet Rumeni. Dan il-programm se jiġi rifless ukoll b’mod sħiħ f’aġġornament tal-Programm ta’ Konverġenza Rumen.Id-deċiżjoni proposta tiskadi tliet snin wara d-dħul fis-seħħ. Biex tkun żgurata l-flessibbiltà neċessarja fil-kuntest tas-suq attwali, huwa propost li tkun permessa l-għażla li jintużaw skambji ta’ rati tal-interessi għall-operazzjoni tas-self li tiffinanzja l-ammont misluf. Il-kontropartijiet ta’ skambju potenzjali jkun irid ikollhom l-ogħla kwalità ta’ kreditu biex il-baġit tal-UE jiġi salvagwardjat.B’konformità ma’ dak li ġie stipulat fil-proposta tal-Kummissjoni tat-8 ta’ April 2009 għal Regolament tal-Kunsill, li jemenda r-Regolament (KE) Nru 332/2002, li jistabbilixxi faċilità li tipprovdi għajnuna finanzjarja għal żmien medju għall-bilanċi ta’ pagament tal-Istati Membri, il-Kummissjoni, inklużi l-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi, u l-Qorti Ewropea tal-Awdituri jistgħu jibagħtu l-aġenti tagħhom stess jew rappreżentanti debitament awtorizzati biex iwettqu kull kontroll tekniku jew finanzjarju jew verifiki li jqisu neċessarji b’rabta mal-immaniġġjar ta’ din l-għajnuna. L-investigazzjoni u t-trattament sodisfaċenti ta’ kull każ suspett u attwali ta’ frodi, korruzzjoni jew kull attività illegali oħra b’rabta mal-immaniġġjar tal-għajnuna tal-KE għall-bilanċ tal-pagamenti, ta’ ħsara għall-interessi finanzjarji tal-KE, se jiġu żgurati. Dawn il-każijiet kollha kif ukoll miżuri marbuta magħhom, meħuda mill-awtoritajiet kompetenti nazzjonali se jiġu rrappurtati lill-Kummissjoni mingħajr dewmien. Il-Memorandum ta’ Ftehim u l-Ftehim dwar is-Self se wkoll jintegra diġà d-dispożizzjonijiet tekniċi ġodda tal-proposta tal-Kummissjoni għal Regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 332/2002.B’mod parallel mal-kundizzjonalità tal-politika ta’ dan il-programm, il-Kummissjoni se tkompli wkoll tissorvelja l-progress fil-qasam tar-riforma ġudizzjarja u tiġġieled il-korruzzjoni skont il-Mekkaniżmu ta’ Kooperazzjoni u Verifika. It-tul ta’ żmien ta’ dan il-mekkaniżmu huwa indipendenti mit-tul tal-programm ta’ għajnuna. Ir-Rapport Interim ta’ Frar 2009 ikkonkluda li l-awtoritajiet Rumeni għandhom jiksbu mill-ġdid l-impetu fuq ir-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni biex idawru x-xejra ta’ ċertu rigress fl-aħħar xhur. Dan ifisser b’mod partikolari li jadottaw il-kodiċi meħtieġa biex tiġi modernizzata s-sistema legali u juru, permezz ta’ trattament rapidu ta’ każijiet ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli, li s-sistema legali hi kapaċi timplimenta l-liġijiet b’mod indipendenti u effiċjenti.Minbarra l-kundizzjonalità tal-politika, il-Kummissjoni se tkompli tissorvelja l-użu korrett tat-trasferimenti tal-UE qabel u wara l-adeżjoni, fost l-oħrajn permezz tal-evalwazzjonijiet ta’ konformità u r-reviżjonijiet regolari.Rakkomandazzjoni għalDEĊIŻJONI TAL-KUNSILLLi tagħti għajnuna reċiproka lir-RumanijaIL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 119,Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni, wara konsultazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,Billi:1.  Is-swieq finanzjarji u tal-kapital Rumeni dan l-aħħar sabu ruħhom taħt pressjoni kbira, u dan jirrifletti t-tnaqqis ekonomiku globali kif ukoll it-tħassib dejjem jikber dwar is-saħħa tal-ekonomija Rumena, meta jitqiesu l-iżbilanċ estern wiesa’ tagħha, u l-iżbilanċ pubbliku li qed jiżdied malajr. Il-pressjonijiet fuq ir-rata tal-kambju żdiedu wkoll u jimplikaw riskju konsiderevoli għall-istabbiltà tas-settur bankarju f’sens usa’.2.  Bi tweġiba, il-gvern u l-Bank Nazzjonali tar-Rumanija (NBR) żviluppaw strateġija komprensiva biex jankraw fis-sod il-politiki makroekonomiċi u jnaqqsu l-pressjoni fuq is-suq finanzjarju u spjegaw din l-istrateġija f’ittra ta’ intenzjoni li rċeviet il-Kummissjoni nhar […]. Element fundamentali tal-programm ekonomiku huwa t-tnaqqis tal-iżbilanċ fiskali minn 5,4 % tal-PGD fl-2008 għal 5,1 % tal-PGD fl-2009 u għal taħt it-3 % tal-PGD sal-2011. Biex ikun hemm kisba sostenibbli tal-iżbilanċi baġitarji aktar baxxi, se jittieħdu miżuri biex itejbu l-istrateġija u l-proċess baġitarji. Dan il-programm ekonomiku u b’mod partikolari l-miri fiskali se jiġu riflessi fil-baġit tal-Gvern kif ukoll fil-programm ta’ konverġenza,3.  Il-Kunsill qed jirrevedi fuq bażi regolari l-politiki ekonomiċi implimentati mir-Rumanija, b’mod partikolari fil-kuntest tar-reviżjonijiet annwali tal-aġġornament tar-Rumanija tal-programm ta’ konverġenza u l-implimentazzjoni tal-Programm Nazzjonali ta’ Riforma kif ukoll ir-reviżjoni regolari tal-progress magħmul mir-Rumanija fil-kuntest tar-Rapport ta’ Konverġenza u tar-Rapport ta’ Progress Annwali,4.  Il-finanzjament estern mistenni li jibqa’ taħt pressjoni sinifikanti billi l-iżbilanċ tal-kont kurrenti persistenti, għalkemm qed jonqos, flimkien mal-ħtieġa li jiġġeddu ammonti konsiderevoli ta’ dejn iddenominat f’munita barranija, fuq medda qasira u fuq medda itwal ta' żmien, x’aktarx ma jkunux koperti b’mod sħiħ mill-IDB u flussi oħra ta’ kont kapitali u ta’ operazzjonijiet finanzjarji fl-2009-2011. Il-ħtiġijiet ta’ finanzjament estern huma stmati għal madwar EUR 20 biljun fil-perjodu sal-ewwel kwart tal-2011. Huwa preżunt li l-banek barranin se jġeddu 100 % tal-krediti tagħhom lejn ir-Rumanija ladarba tingħata l-għajnuna reċiproka, b’konformità mal-impenn meħtieġ tal-banek barranin ewlenin li jżommu l-espożizzjoni tagħhom għar-Rumanija (kif ikkonfermat fid-dikjarazzjoni konġunta tagħhom tas-26 ta’ Marzu 2009), filwaqt li r-rata ta’ tiġdid għal dejn estern tal-intrapriżi għall-istituzzjonijiet prinċipali u għal dejn estern ta’ banek Rumeni mistennija tkun 50 % fl-2009. Għall-2010 u l-2011, hu preżunt li l-obbligi barranin kollha li jkunu se jiskadu se jiġġeddu għal 100 % f’konformità mal-istabbilizzazzjoni mistennija tas-suq finanzjarju u mal-bidu tal-irkupru fis-swieq kbar tal-esportazzjoni tar-Rumanija. Minbarra l-għan tar-riżervi tal-kambju estern għolja biżżejjed (ta’ aktar minn 100 % tad-dejn estern residwu fuq medda qasira ta’ żmien) saru suppożizzjonijiet konservattivi dwar ħruġ ieħor ta’ kapital bħal ħruġ ta’ depożiti ta’ dawk mhux residenti, tnaqqis fil-krediti kummerċjali kif ukoll ħruġ ta’ portafoll biex jiġu inkorporati protezzjonijiet addizzjonali fil-kalkoli,5.  L-awtoritajiet Rumeni talbu għajnuna finanzjarja sostanzjali lill-UE u lil istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali oħra biex jappoġġjaw is-sostenibbiltà tal-bilanċ tal-ħlasijiet u jġibu r-riżervi tal-valuti internazzjonali f’livell prudenti,6.  Teżisti theddida serja għall-bilanċ tal-ħlasijiet tar-Rumanija li tiġġustifika l-għoti urġenti ta’ għajnuna reċiproka mill-Komunità.ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:Artikolu 1Il-Komunità għandha tagħti għajnuna reċiproka lir-Rumanija.Artikolu 2Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.Magħmula fi Brussell,Għall-KunsillIl-PresidentProposta għalDEĊIŻJONI TAL-KUNSILLLi tagħti għajnuna finanzjarja tal-Komunità lir-Rumanija fuq medda medja ta’ żmienIL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea,Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 332/2002[2] tat-18 ta’ Frar 2002, li jistabbilixxi faċilità li tipprovdi għajnuna finanzjarja għal żmien medju għall-bilanċi ta’ pagament tal-Istati Membri, u partikolarment l-Artikolu 3(2),Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni, wara konsultazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju (KEF),Billi:7.  Permezz tad-Deċiżjoni [….] il-Kunsill iddeċieda li għandha tingħata għajnuna reċiproka lir-Rumanija.8.  Minkejja t-titjib mistenni fil-kont kurrenti, il-ħtiġijiet ta’ finanzjament estern tar-Rumanija fil-perjodu sal-ewwel kwart tal-2011 huma stmati mill-Kummissjoni, mill-FMI u mill-awtoritajiet Rumeni f’Marzu 2009 għal EUR 20 biljun, billi fid-dawl tal-iżviluppi riċenti fis-swieq finanzjarji, il-kont finanzjarju u tal-kapital jista’ jiddeterjora sostanzjalment.9.  Jixraq li tingħata għajnuna Komunitarja lir-Rumanija ta’ massimu ta’ EUR 5 biljun skont il-Faċilità li tipprovdi għajnuna finanzjarja fuq medda medja ta’ żmien għall-bilanċ tal-ħlasijiet tal-Istati Membri stabbilita mir-Regolament (KE) Nru 332/2002. L-għajnuna għandha tingħata flimkien ma’ self mill-Fond Monetarju Internazzjonali ta’ SDR 11,40 biljun (madwar EUR 12,95 biljun) taħt arranġament stand-by li mistenni jiġi approvat fis-6 ta’ Mejju 2009. Il-Bank Dinji qabel ukoll li jipprovdi self lir-Rumanija ta’ EUR 1 biljun u l-BEI u l-BERŻ se jipprovdu total ta’ EUR 1 biljun ta’ appoġġ addizzjonali.10.  L-għajnuna Komunitarja għandha tiġi mmaniġġjata mill-Kummissjoni. Il-kundizzjonijiet speċifiċi tal-politika ekonomika miftiehma mal-awtoritajiet tar-Rumanija wara konsultazzjoni mal-KEF għadhom ikunu stipulati f’Memorandum ta’ Ftehim. It-termini finanzjarji dettaljati għandhom jiġu stabbiliti mill-Kummissjoni fil-Ftehim dwar is-Self.11.  Il-Kummissjoni għandha tivverifika f’intervalli regolari li l-kundizzjonijijet ta’ politika ekonomika marbutin mal-għajnuna jiġu sodisfatti permezz ta’ missjonijiet u rappurtar regolari mill-awtoritajiet Rumeni.12.  Matul l-implimentazzjoni tal-programm, il-Kummissjoni se tipprovdi konsulenza politika addizzjonali kif ukoll għajnuna teknika f’oqsma speċifiċi.13.  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri għandu jkollha d-dritt li tagħmel kull kontroll jew verifika finanzjarja li hija tqis neċessarja fir-rigward tal-immaniġġjar ta’ din l-għajnuna. Il-Kummissjoni, inkluż l-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi, għandu jkollha d-dritt tibgħat l-uffiċjali tagħha jew rappreżentanti debitament awtorizzati biex iwettqu kontrolli jew verifiki tekniċi jew finanzjarji li tqis neċessarji fir-rigward tal-immaniġġjar tal-għajnuna finanzjarja Komunitarja fuq medda medja ta’ żmien.14.  B’mod parallel mal-kundizzjonalità tal-politika ta’ dan il-programm, il-Kummissjoni se tkompli wkoll tissorvelja l-progress fil-qasam tar-riforma ġudizzjarja u tiġġieled il-korruzzjoni skont il-Mekkaniżmu ta’ Kooperazzjoni u Verifika. It-tul ta’ żmien ta’ dan il-mekkaniżmu huwa indipendenti mit-tul tal-programm ta’ għajnuna. Minbarra l-kundizzjonalità tal-politika, il-Kummissjoni se tkompli tissorvelja l-użu korrett tat-trasferimenti tal-UE qabel u wara l-adeżjoni, fost l-oħrajn permezz tal-evalwazzjonijiet ta’ konformità u r-reviżjonijiet regolari.15.  L-għajnuna għandha tingħata bil-ħsieb li tiġi appoġġjata s-sostenibbiltà tal-bilanċ tal-ħlasijiet fir-Rumanija u, b’dan il-mod, tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tajba tal-programm ta’ politika ekonomika tal-Gvern,ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:Artikolu 116.  Il-Komunità għandha tagħmel disponibbli self fuq medda medja ta’ żmien lir-Rumanija li jammonta għal massimu ta’ EUR 5 biljun, b’maturità medja massima ta’ seba’ snin.17.  L-għajnuna finanzjarja tal-Komunità għandha tkun disponibbli għal tliet snin, li jibdew mill-ewwel jum wara d-daħla fis-seħħ ta' din id-Deċiżjoni.Artikolu 218.  L-għajnuna għandha titmexxa mill-Kummissjoni b’mod konsistenti mal-impenji tar-Rumanija u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill, b’mod partikolari r-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiżi fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Programm Nazzjonali ta’ Riforma kif ukoll il-programm ta’ konverġenza.19.  Il-Kummissjoni għandha taqbel mal-awtoritajiet tar-Rumanija, wara li tikkonsulta l-KEF, dwar il-kundizzjonijiet speċifiċi ta’ politika ekonomika marbutin mal-għajnuna finanzjarja, kif stipulat fl-Artikolu 3(5). Dawk il-kundizzjonijiet għandhom jiġu stipulati f’Memorandum ta’ Ftehim konsistenti mal-impenji u r-rakkomandazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu (1). It-termini finanzjarji dettaljati għandhom jiġu stabbiliti mill-Kummissjoni fil-Ftehim dwar is-Self.20.  Il-Kummissjoni għandha tivverifika f’intervalli regolari, f'kollaborazzjoni mal-KEF, li l-kundizzjonijijet ta’ politika ekonomika marbutin mal-għajnuna, jiġu sodisfatti. Għal dan il-għan, l-awtoritajiet Rumeni għandhom ipoġġu kull tagħrif meħtieġ għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni u jikkooperaw bis-sħiħ magħha. Il-KEF għandu jinżamm mgħarraf mill-Kummissjoni dwar il-possibbiltà ta’ rifinanzjament tas-self jew ir-ristrutturar tal-kundizzjonijiet finanzjarji.4. Ir-Rumanija għandha tkun lesta tadotta u timplimenta miżuri addizzjonali ta' konsolidament biex tassigura l-istabbiltà makrofinanzjarja, jekk ikun il-każ li dawn il-miżuri jkunu neċessarji matul il-programm ta' għajnuna. L-awtoritajiet Rumeni għandhom jikkonsultaw lill-Kummissjoni qabel jadottaw xi miżuri addizzjonali bħal dawn.Artikolu 321.  L-għajnuna finanzjarja Komunitarja għandha ssir disponibbli mill-Kummissjoni lir-Rumanija f'mhux iktar minn ħames ħlasijiet li d-daqs tagħhom għandu jiġi stipulat fil-Memorandum ta’ Ftehim.22.  L-ewwel ħlas għandu jiġi rilaxxat suġġett għad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim dwar is-Self u l-Memorandum ta’ Ftehim.23.  Jekk ikun meħtieġ sabiex jiġi ffinanzjat is-self, l-użu prudenti ta’ skambji tar-rata tal-interess ma’ kontropartijiet tal-ogħla kwalità ta’ kreditu, għandu jkun permess.24.  Il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi dwar ir-rilaxx ta’ iktar ħlasijiet wara li tkun kisbet l-opinjoni tal-KEF.25.  Ir-rilaxx ta’ kull ħlas sussegwenti għandu jsir fuq il-bażi ta’ implimentazzjoni sodisfaċenti tal-programm ekonomiku l-ġdid tal-Gvern Rumen inkluż fil-Programm ta’ Konverġenza tar-Rumanija, fil-Programm Nazzjonali ta’ Riforma u, b’mod partikolari, il-kundizzjonijiet speċifiċi ta’ politika ekonomika stabbiliti fil-Memorandum ta’ Ftehim. Dawn għandhom jinkludu, inter alia ,26.  L-adozzjoni ta' programm fiskali ppjanat sewwa fuq medda medja ta' żmien imfassal biex inaqqas, sal-2011, l-iżbilanċ ġenerali tal-gvern għal mhux aktar mil-livell ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-PGD.27.  L-adozzjoni u t-twettiq ta’ baġit emendat għall-2009 (sat-tieni kwart tal-2009), li jimmira lejn żbilanċ ġenerali tal-gvern ta' mhux aktar minn 5,1 % tal-PGD fit-termini tal-ESA 95.28.  It-tnaqqis fin-nefqa fuq il-pagi fis-settur pubbliku f’termini nominali meta mqabbla mar-riżultat tal-2008 billi jitneħħew iż-żidiet fil-pagi tas-settur pubbliku (li jammontaw għal 5 fil-mija f’termini nominali) ippjanati għall-2009 (jew tnaqqis ulterjuri ekwivalenti fl-impjiegi) u billi jitnaqqsu l-impjiegi fis-settur pubbliku, inkluż billi jiġi sostitwit wieħed biss minn kull seba’ impjegati li jitilqu.29.  Restrizzjonijiet addizzjonali fl-infiq fuq oġġetti u servizzi u f’sussidji għall-impriżi pubbliċi.30.  It-titjib tal-immaniġġjar baġitarju bl-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ qafas fiskali vinkolanti fuq medda medja ta’ żmien, u billi jiġu stabbiliti limiti fuq reviżjonijiet tal-baġit matul is-sena, inklużi r-regoli fiskali u jinħoloq kunsill fiskali li jipprovdi skrutinju indipendenti u espert.31.  Ir-riforma tas-sistema ta’ kumpens tas-settur pubbliku, inkluż billi jingħaqdu u jiġu simplifikati l-iskali tal-pagi u tiġi rriformata s-sistema tal-bonusijiet.32.  Ir-riforma ta’ parametri ewlenin tas-sistema tal-pensjonijiet permezz ta’ tqarrib lejn l-indiċjar tal-pensjonijiet fuq il-prezzijiet tal-konsumatur, minflok il-pagi, filwaqt li l-età tal-irtirar tkun aġġustata b’mod gradwali lil hinn mill-ftehim ippjanat, speċjalment għan-nisa, u l-parteċipazzjoni progressiva għall-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni ta’ gruppi ta’ impjegati pubbliċi li bħalissa jinsabu esklużi minn dawn il-kontribuzzjonijiet.33.  Jiġu emendati l-liġijiet bankarji u dawk dwar il-likwidazzjoni biex ikunu jistgħu jwieġbu b’mod effettiv u f’waqtu fil-każ ta’ bank fil-periklu. Għan ewlieni tal-emendi se jkun li jissaħħu s-setgħat tal-amministraturi tal-banek imqiegħda taħt amministrazzjoni speċjali. Lil hinn mir-riżoluzzjoni tal-bank, is-setgħat ta’ rimedju tal-NBR għandhom jissaħħu permezz ta’ dispożizzjonijiet li jippermettulu li jitlob li l-azzjonisti l-kbar iżidu l-kapital tal-ishma tagħhom u jappoġġjaw il-bank finanzjarjament, u li jipprojbixxu jew jillimitaw it-tqassim tal-profitti. Is-sorveljanza finanzjarja se tkun imsaħħa b’konformità mal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE. Barra minn hekk, se jiġu introdotti aktar rekwiżiti ta’ rappurtar dettaljat dwar il-likwidità u, fi żmien xieraq, il-livell minimu regolatorju tal-proporzjon ta’ adegwatezza tal-kapital għandu jiżdied minn 8 fil-mija għal 10 fil-mija. Barra minn hekk, proċeduri għall-attivazzjoni tal-assigurazzjoni tad-depożiti għandhom jiġu modifikati biex jissimplifikaw u jaċċelleraw il-pagamenti. Skont il-leġiżlazzjoni modifikata, l-assigurazzjoni tad-depożiti se tiġi attivata fuq deċiżjoni tal-NBR fi żmien 21 jum. Fl-aħħar nett, biex jiġi garantit forniment biżżejjed ta’ likwidità, l-NBR hu impenjat li jwessa’ l-firxa ta’ assi aċċettabbli bħala kollaterali.34.  Il-miżuri ta’ riforma strutturali fl-oqsma tar-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiżi maħruġa fil-kuntest tal-Istrateġija ta’ Liżbona. Dawn se jinkludu miżuri maħsuba biex itejbu l-effiċjenza u l-effikaċja tal-amministrazzjoni pubblika, isaħħu l-kwalità tan-nefqa pubblika, l-użu tajjeb u l-assorbiment akbar tal-fondi tal-UE, inaqqsu l-piżijiet amministrattivi, fiskali u legali fuq in-negozju u jindirizzaw ix-xogħol mhux iddikjarat, u b’hekk iwessgħu l-bażi fiskali.35.  Biex tassigura l-implimentazzjoni mingħajr xkiel tal-kundizzjonalità tal-programm u biex taġġusta l-iżbilanċi b’mod sostenibbli, il-Kummissjoni se tipprovdi pariri u gwida kontinwi dwar ir-riformi fiskali, finanzjarji u strutturali.36.  Ir-Rumanija għandha tiftaħ kont speċjali mal-Bank Nazzjonali tar-Rumanija għall-immaniġġjar tal-għajnuna Komunitarja fuq medda medja ta' żmien.Artikolu 4Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Rumanija.Artikolu 5Id-Deċiżjoni għandha tkun ippubblikata f’ Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea .Magħmula fi Brussell,Għall-KunsillIl-PresidentDIKJARAZZJONI TAL-IMPATT BAĠITARJU(cf. l-Artikolu 16 tar-Regoli Interni)QASAM POLITIKU: TITOLU 01 – L-AFFARIJIET EKONOMIĊI U FINANZJARJIATTVITÀ: OPERAZZJONIJIET U STRUMENTI FINANZJARJITITOLU TAL-AZZJONI: GĦAJNUNA FINANZJARJA TAL-UE LIR-RUMANIJA FUQ MEDDA MEDJA TA’ ŻMIEN1. L-ISEM TAL-PROPOSTA INTESTATURI TAL-BAĠIT IKKONĊERNATI U TITOLU01 04 01 01 Garanzija tal-KE għas-self Komunitarju bħala appoġġ għall-bilanċ tal-pagamenti2. BAŻI ĠURIDIKA:L-Artikoli 119 KE u 308 KE; ir-Regolament tal-Kunsill Nru 332/2002 tat-18 ta’ Frar 20023. ĊIFRI GLOBALI GĦAS-SENA FINANZJARJA (F'EURO)Din il-partita tikkostitwixxi l-istruttura għall-garanzija mogħtija mill-Unjoni Ewropea. Din għandha tippermetti lill-Kummissjoni l-manutenzjoni tad-dejn (prinċipali, interessi u spejjeż oħra) f’każ lid-debitur (ir-Rumanija) jonqos milli jħallas.L-annotazzjoni baġitarja (“p.m.”) tirrifletti l-garanzija baġitarja li tiġi attivata biss fil-każ li l-garanzija effettivament tintuża. Normalment, ma jkunx mistenni li tintuża l-garanzija baġitarja.3a – Sena kurrentiMhux applikabbliCA |Approprjazzjoni inizjali għas-sena finanzjarja (baġit) |It-Trasferimenti |Approprjazzjonijiet addizzjonali |Approprjazzjoni totali |Approprjazzjonijiet diġà mwarrba minn programm ta' ħidma ieħor |Bilanċ disponibbli |Ammont għall-azzjoni proposta |3b - TrasferimentiMhux applikabbliCA |Trasferimenti 'l quddiem |Approprjazzjonijiet diġà mwarrba minn programm ta' ħidma ieħor |Bilanċ disponibbli |Ammont għall-azzjoni proposta |3c – Is-sena finanzjarja li jmissMhux applikabbliCA |Approprjazzjoni inizjali għas-sena finanzjarja (baġit) | p.m. |It-Trasferimenti |Approprjazzjonijiet addizzjonali |Approprjazzjoni totali |Approprjazzjonijiet diġà mwarrba minn programm ta' ħidma ieħor |Bilanċ disponibbli |Ammont għall-azzjoni proposta | p.m. |4. DESKRIZZJONI TAL-AZZJONIL-għajnuna finanzjarja fuq medda medja ta' żmien li ġiet proposta biex tingħata lir-Rumanija (li għandha tiġi ffinanzjata mis-self Komunitarju fis-swieq kapitali internazzjonali) bl-ammont ta’ EUR 5 biljun. Dan se jingħata fil-kuntest ta’ pakkett ta’ finanzjament internazzjonali, u b'mod partikolari minn self mill-FMI ta’ SDR 11,40 biljun (madwar EUR 12,95 biljun) appoġġjat mill-faċilità stand-by. Il-Bank Dinji impenja total ta’ EUR 1 biljun, u l-BEI u l-BERŻ se jipprovdu wkoll total ta’ EUR 1 biljun. L-appoġġ finanzjarju Komunitarju lir-Rumanija fuq medda medja ta’ żmien huwa maħsub biex jappoġġja s-sostenibbiltà tal-bilanċ tal-ħlasijiet tar-Rumanija li hija mhedda serjament u b’hekk jappoġġja l-programm ekonomiku ġdid tal-gvern li jimmira, fost affarijiet oħra, li jerġa’ jrawwem il-fiduċja tal-investituri u jtaffi l-pressjoni li nħasset dan l-aħħar fis-swieq finanzjarji. Fl-istess waqt, din l-għajnuna se tikkontribwixxi għall-istabbilità finanzjarja li tmur lil hinn mill-pajjiż benefiċjarju fid-dawl tar-rabtiet internazzjonali importanti (inkluż dawk interbankarji). Il-pakkett ekonomiku ġdid appoġġjat hawnhekk jinkludi tnaqqis aċċellerat tal-iżbilanċ fil-perjodu bejn l-2009 u l-2011, li jnaqqas il-bżonn ta’ finanzjament tal-gvern. Fl-aħħar nett, l-għajnuna mmaniġġjata mill-Kummissjoni b’konsultazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju hija mod kif jiġi żgurat li l-UE tibqa’ involuta mill-qrib fit-tfassil tal-politiki ekonomiċi fir-Rumanija u li dawk il-politiki jkunu konsistenti mal-impenji meħuda mir-Rumanija fil-kuntest tal-UE u r-rakkomandazzjonijiet mill-Kunsill, b’mod partikolari f’dak li għandu x’jaqsam mal-implimentazzjoni tal-Programm Nazzjonali ta’ Riforma, kif ukoll il-programm ta’ konverġenza.Fis-26 ta’ Marzu 2009, l-istituzzjonijiet prinċipali tad-disa’ l-akbar banek f’idejn il-barranin inkorporati fir-Rumanija impenjaw ruħhom b’mod konġunt li jżommu l-espożizzjonijiet globali tagħhom għar-Rumanija tul il-perjodu tal-programm, u qablu li jappoġġjaw is-sussidjarji Rumeni tagħhom biex jippreżervaw il-pożizzjoni finanzjarja tajba attwali tagħhom tul il-perjodu kollu tat-taqlib fis-suq u tat-tnaqqis ekonomiku. Flimkien mal-għajnuna mogħtija mill-Komunità, il-FMI, il-Bank Dinji, il-BEI u l-BERŻ, din id-dikjarazzjoni tisħaq fuq l-ambitu wiesa’ tal-appoġġ mogħti lill-awtoritajiet Rumeni.Is-self tal-Komunità miġbura mis-swieq kapitali jew minn istituzzjonijiet finanzjarji bl-iskop li s-self jiġi estiż għar-Rumanija huma koperti mill-garanzija Komunitarja. L-ammont misluf inġabar mis-swieq kapitali jew minn istituzzjonijiet finanzjarji. Fil-prinċipju, l-ammont li għandu jiġi misluf lir-Rumanija jammonta għal EUR 5 biljun.L-istruttura għall-garanzija mogħtija mill-Unjoni Ewropea se tippermetti lill-Kummissjoni twettaq manutenzjoni tad-dejn f’każ li r-Rumanija ma tkunx tista’ tħallsu.Sabiex tonora l-obbligi tagħha, il-Kummissjoni tista’ tuża r-riżorsi ta’ likwidità tagħha stess biex tmantni d-dejn provviżorjament. F’dan il-każ, japplika l-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000 tat-22 ta’ Mejju 2000 li jimplimenta d-Deċiżjoni 2000/597/KE, Euratom dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunità (ĠU L 130, 31.5.2000, p. 1).5. METODU TA’ KALKOLU ADOTTATMa japplikax.6. SKEDA TAL-ĦLAS (F’EURO)Ma japplikax.Intestatura | Approprjazzjonijiet | Pagamenti |Sena n | Sena n+1 | Sena n+2 | Sena n+3 | Snin finanzjarji sussegwenti |Sena n |Sena n+1 |Sena n |Sena n+1 |Total |[1] B’konformità mat-Termini ta’ Referenza dwar self mhux Komunitarju lill-Istati Membri tal-UE adottati mill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju (KEF) fid-29 ta’ Settembru 2008, dan sar permezz ta’ ittra tal-Ministru tal-Finanzi Gheorghe Pogea lill-Kummissarju Joaquin Almunia. Ittra simili nkitbet mill-Membru tal-KEF Stefan Nanu lil Odile Renaud Basso u Marco Buti, Segretarju u Membru tal-Kummissjoni fi ħdan il-KEF, rispettivament.[2] ĠU L 53, 23.2.2002, p. 1.


Avviż Legali Importanti

|

52006PC0713

Proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-projbizzjoni proviżorja ta’ l-użu u l-bejgħ fl-Ungerija tal-qamħirrum ġenetikament modifikat (Zea mays L. linja MON 810) li jesprimi l-ġene Bt cryIA(b), skond id-Direttiva 2001/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Huwa biss it-test bl-Ungeriż li huwa awtentiku)  /* KUMM/2006/0713 finali */

	[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ |Brussel 23.11.2006KUMM(2006) 713 finaliProposta għalDEĊIŻJONI TAL-KUNSILLdwar il-projbizzjoni proviżorja ta’ l-użu u l-bejgħ fl-Ungerija tal-qamħirrum ġenetikament modifikat (Zea mays L. linja MON 810) li jesprimi l-ġene Bt cryIA(b), skond id-Direttiva 2001/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Huwa biss it-test bl-Ungeriż li huwa awtentiku)(preżentata mill-Kummissjoni)MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI1. Fir-rigward tat-tqegħid fis-suq tal-qamħirrun ġenetikament immodifikat ( Zea mays L. linja MON810), ġie deċiż mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 98/294/KE tat-22 ta’ Aprill 1998, in segwitu għad-Direttiva tal-Kunsill 90/220/KEE, li għandu jingħata l-kunsens għat-tqegħid fis-suq ta’ dan il-prodott.2. Fit-3 ta’ Awwissu 1998, l-awtoritajiet Franċiżi taw il-kunsens għat-tqegħid fis-suq ta’ dak il-prodott. In segwitu għall-Artikolu 13(5) tad-Direttiva 90/220/KEE, il-prodott jista' jintuża madwar il-Komunità.3. Bi qbil ma’ l-artikolu 23(1) tad-Direttiva 2001/18/KEE, l-awtoritajiet Ungeriżi għarrfu lill-Kummissjoni fl-20 ta' Jannar 2005 dwar id-deċiżjoni tagħhom li jipprojbixxu proviżorjament l-użu u l-bejgħ tal-qamħirrun ġenetikament immodifikat in kwistjoni u taw ir-raġunijiet għal dan.4. Fit-8 ta’ Ġunju 2005, l-Awtorità Ewropea għas-Sikurezza ta’ l-Ikel (EFSA) qieset li l-informazzjoni mressqa mill-Ungerija ma kinitx tikkostitwixxi evidenza xjentifika ġdida li setgħet tinvalida il-valutazzjoni tar-riskju ambjentali taż- Zea mays L. linja MON810 u għalhekk tiġġustifika projbizzjoni ta’ l-użu u l-bejgħ ta’ dan il-prodott fl-Ungerija.5. Fl-24 ta’ Ġunju 2005, il-Kunsill ta’ l-Ambjent wera l-oppożizzjoni tiegħu, b’maġġoranza kwalifikata, għal proposta li titlob lill-Awstrija tirrevoka l-miżura tal-klawżola ta’ salvagwardja dwar iż- Zea mays L. linja MON810.6. Il-Kunsill, fid-dikjarazzjoni tiegħu, stqarr li għad hemm xi grad ta’ inċertezza fir-rigward tal-miżuri ta’ salvagwardja nazzjonali assoċjata fis-suq ta’ din il-varjetà ta’ qamħirrun ġenetikament modifikat MON 810 u sejjaħ lill-Kummissjoni sabiex tiġbor provi oħra dwar l-OMĠ in kwistjoni u sabiex tivvaluta ulterjorment jekk il-miżura meħuda mill-Awstrija maħsuba biex tissospendi, bħala miżura temporanja ta’ prekawzjoni, it-tqegħid tiegħu fis-suq, u jekk jekk l-awtorizzazzjoni ta’ organiżmu bħal dan għadhiex tilħaq ir-rekwiżiti tas-sikurezza tad-Direttiva 2001/18/KE’7. F’Novembru ta’ l-2005, l-EFSA ġiet għalhekk ikkonsultata dwar jekk kienx hemm xi raġuni xjentifika biex wieħed jemmen illi t-tqegħid ikkontinwat fis-suq tal-GMOs soġġetti għall-miżuri tal-klawżola ta’ salvagwardja, inkluż iż- Zea mays L. linja MON810, x’aktarx jikkawża effetti avversi għal saħħet il-bniedem jew għall-ambjent taħt il-kundizzjonijiet ta' kunsens u b'mod partikolari, intalbet tqis kull informazzjoni xjentifika oħra li ħarġet wara l-opinjonijiet xjentifiċi ta' qabel li kienu vvalutaw is-sikurezza ta' dawn il-GMOs.8. Tqies xieraq illi wieħed jistenna l-opinjoni l-ġdida ta’ l-EFSA dwar iż- Zea mays L. linja MON810 qabel ma tittieħed kwalunkwe azzjoni dwar il-klawżola ta’salvagwardja korrispondenti nnotifikata mill-Ungerija, minħabba l-implikazzjoni possibbli tagħha fuq l-opinjoni ta’ qabel adottata f’Ġunju 2005.9. Fl-opinjoni tagħha tad-29 ta’ Marzu 2006 (ippubblikata fil-11 ta’ April 2006), l-EFSA kkonkludiet li mhemmx raġuni biex wieħed jemmen li t-tqegħid kontinwat fis-suq taż- Zea mays L. linja MON810 jista jikkawża effetti avversi fuq is-saħħa tal-bniedem jew ta' l-annimali jew fuq l-ambjent taħt il-kundizzjonijiet tal-kunsensi rispettivi tagħhom.10. F’ċirkostanzi bħal dawn, l-Artikolu 23 tad-Direttiva 2001/18/KE jeħtieġ li l-Kummissjoni tieħu deċiżjoni skond il-proċeduri stipulati fl-Artikolu 30(2) tad-Direttiva li japplikaw għaliha l-Artikoli 5 u 7 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE, b'kunsiderazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 8 tagħha.11. Billi l-EFSA qieset li l-prodott ma kienx jikkostitwixxi riskju għal saħħet il-bniedem jew għall-ambjent, il-Kummissjoni ħejjiet abbozz ta’ Deċiżjoni li titlob lill-Ungerija tirrevoka il-miżuri tagħha li jikkonċernaw iż- Zea mays L. linja MON810.12. Tressaq abbozz tal-miżuri li għandhom jittieħdu, skond l-Artikolu 5(2) tad-Deċiżjoni 1999/468/KE, lill-Kumitat imwaqqaf skond l-Artikolu 30 tad-Direttiva 2001/18/KE.13. Il-Kumitat, ikkonsultat fit-18 ta’ Settembru 2006, ma tax opinjoni, li teħtieġ li l-Kummissjoni, skond l-Artikolu 5(4) tad-Deċiżjoni 1999/468/KE, il-Kummissjoni għandha, mingħajr dewmien, tressaq quddiem il-Kunsill proposta rigward il-miżuri li għandhom jittieħdu u għandha tinforma lill-Parlament Ewropew (infurmat fid-19 ta’ Settembru 2006). Il-Parlament Ewropew jista' jqis xieraq li jieħu pożizzjoni skond l-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni imsemmija fuq.14. L-Artikolu 5(6) tad-Deċiżjoni 1999/468/KE jipprovdi li l-Kunsill jista', fejn approprjat minħabba pożizzjoni bħal dik, jaġixxi b'maġġoranza kwalifikata f'perjodu ta' żmien stabbilit għal tliet xhur bi qbil ma’ l-Artikolu 30(2) tad-Direttiva 2001/18/KE. Jekk, f'dak il-perjodu ta’ tliet xhur, il-Kunsill ikun wera permezz ta' maġġoranza kwalifikata li jkun jopponi l-proposta, il-Kummissjoni għandha tikkunsidraha mil-ġdid; jekk wara li jiskadi dak l-perjodu l-Kunsill la jkun adotta l-att propost ta' l-implimentazzjoni u lanqas ikun wera l-oppożizzjoni tiegħu għall-proposta tal-miżuri ta' l-implimentazzjoni, l-att propost ta' l-implimentazzjoni għandu jiġi adottat mill-Kummissjoni.Proposta għalDEĊIŻJONI TAL- KUNSILLdwar il-projbizzjoni proviżorja ta’ l-użu u l-bejgħ fl-Ungerija tal-qamħirrum ġenetikament modifikat ( Zea mays L. linja MON 810) li jesprimi l-ġene Bt cry IA(b), skond id-Direttiva 2001/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Huwa biss it-test bl-Ungeriż li huwa awtentiku)(Test b’relevanza għall–EEA)IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEAWara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea,Wara li kkunsidrat id-Direttiva 2001/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Marzu 2001 dwar ir-rilaxx intenzjonat fl-ambjent ta' organiżmi modifikati ġenetikament u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/220/KEE[1], u b'mod partikulari l-Artikolu 23(2) tagħha,Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni;Billi:(1) Bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 98/294/KE tat-22 ta' April 1998 rigward it-tqegħid fis-suq ta’ qamħirrun modifikat ġenetikament ( Zea mays L. line MON 810) skond id-Direttiva tal-Kunsill 90/220/KEE[2] ġie deċiż li kellu jingħata l-kunsens għat-tqegħid fis-suq ta’ dak il-prodott;(2) Fit-3 ta’ Awwissu 1998 l-awtoritajiet kompetenti ta’ Franza taw dan il-kunsens;(3) Fl-20 ta’ Jannar 2005, l-Ungerija għarrfet lil-Kummissjoni li, skond l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 23(1) tad-Direttiva 2001/18/KE, kienet introduċiet projbizzjoni proviżorja fuq l-użu u l-bejgħ taż- Zea mays L. Line MON 810 u tat ir-raġunijiet għal din id-deċiżjoni tagħha;(4) Il-Kummissjoni fittxet l-opinjoni ta’ l-Awtorità Ewropea għas-Sigurtà Alimentari (EFSA), kif stabbilit mir-Regolament (KE) Nru 178/2002 li jistabilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta' sigurtà ta' l-ikel[3] fir-rigward ta’ l-informazzjoni ppreżentata mill-Ungerija;(5) Fit-8 ta’ Ġunju 2005, u wara investigazzjoni ta’ l-evidenza ppreżentata fis-sottomissjoni Ungeriża, l-EFSA kkonkludiet li l-evidenza xjentifika disponibbli bħalissa ma ssostnix l-argumenti mogħtija mill-Ungerija u li l-informazzjoni ppreżentata mill-Ungerija ma tikkostitwix evidenza xjentifika ġdida li tkun biżżejjed biex tinvalida l-valutazzjoni tar-riskju ambjentali taż- Zea mays L. tal-linja MON 810 stabbilita skond id-Direttiva 90/220/KE, u li għalhekk tkun tiġġustifika projbizzjoni ta’ l-użu u tal-bejgħ ta’ dan il-prodott fl-Ungerija;(6) Fl-24 ta’ Ġunju 2005, il-Kunsill għall-Ambjent, wera l-oppożizzjoni tiegħu b’maġġoranza kkwalifikata għal proposta li titlob lill-Awstrija tirrevoka l-klawżola ta’ salvagwardja tagħha dwar l-MON 810;(7) Il-Kunsill, fid-dikjarazzjoni tiegħu, stqarr li għad hemm xi grad ta’ inċertezza fir-rigward tal-miżuri ta’ salvagwardja nazzjonali assoċjata fis-suq ta’ din il-varjetà ta’ qamħirrun ġenetikament modifikat MON 810 u sejjaħ lill-Kummissjoni sabiex tiġbor provi oħra dwar l-OMĠ in kwistjoni u sabiex tivvaluta ulterjorment jekk il-miżura meħuda mill-Awstrija maħsuba biex tissospendi, bħala miżura temporanja ta’ prekawzjoni, it-tqegħid tiegħu fis-suq, u jekk jekk l-awtorizzazzjoni ta’ organiżmu bħal dan għadhiex tilħaq ir-rekwiżiti tas-sikurezza tad-Direttiva 2001/18/KE;(8) F’Novembru ta’ l-2005, l-EFSA ġiet ikkonsultata dwar jekk kienx hemm xi raġuni xjentifika biex wieħed jemmen li t-tqegħid fis-suq kontinwat taż-Z e a mays L. Linja MON810 jista' jikkawża effetti avversi fuq is-saħħa tal-bniedem jew fuq l-ambjent taħt il-kundizzjonijiet tal-kunsens u partikolarment, intalbet tqis kull informazzjoni xjentifika ulterjuri li tkun ħarġet wara l-opinjonijiet xjentifiċi preċedenti li vvalutaw is-sikurezza ta’ dawk l-OĠM;(9) Fl-opinjoni tagħha tad-29 ta’ Marzu 2006, l-EFSA, appoġġata mill-valutazzjoni ta’ bosta applikazzjonijiet dwar l-ibridi li fihom il-qamħirrun MON810, ikkonkludiet li m’hemm l-ebda raġuni għala t-tqegħid fis-suq kontinwat tal-qamħirrun MON810 jista' jikkawża effetti avversi fuq is-saħħa tal-bniedem jew fuq l-ambjent taħt il-kundizzjonijiet tal-kunsens;(10) B’hekk, m’hemm l-ebda raġuni għala għandu jitqies li l-prodott jikkostitwixxi riskju għas-saħħa tal-bniedem jew ta’ l-annimali jew għall-ambjnet.(11) L-Ungerija għandha għalhekk tirrevoka l-miżuri tal-klawżola ta’ salvagwardja dwar iż- Zea mays L. linja MON810.(12) Il-Kumitat stabbilit skond l-Artikolu 30 tad-Direttiva 2001/18/KE ma tax opinjoni dwar il-miżuri stipulati f’abbozz ta’ Deċiżjoni tal-Kummissjoni, wara l-konsultazzjoni tiegħu, fit-18 ta’ Settembru 2006, bi qbil mal-proċedura stipulata fl-Artikolu 30(2) tad-Direttiva.(13) Il-Kummissjoni, skond l-Artikolu 5(4) tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE, il-Kummissjoni għandha, mingħajr dewmien, tressaq quddiem il-Kunsill proposta rigward il-miżuri li għandhom jittieħdu u għandha tinforma lill-Parlament Ewropew (infurmat fid-19 ta’ Settembru 2006)ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:Artikolu 1Il-miżuri meħuda mill-Ungerija biex tipprojbixxi l-użu u tal-bejgħ tal-prodott tal-qamħirrun ġenetikament modifikat, Zea mays L. Linja MON 810, li jesprimi l-ġene Bt cry IA (B), awtorizzat għat-tqegħid fis-suq mid-Deċiżjoni 98/294/KE, mhumiex ġustifikati skond id-Direttiva 2001/18/KE.Artikolu 2L-unegrija gaħndha tieħu l-passi meħtieġa biex tikkonforma mad-Deċiżjoni sa mhux aktar tard minn 20 jum wara n-notifika tagħha.Artikolu 3Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika ta’ l-UngerijaMagħmula fi Brussell,Għall-KunsillIil-President[pic][pic][pic][pic][pic][pic] [1] ĠU L 106, 17.04.2001, p.1.[2] ĠU Nru L 169, 131, 5.5.1998, p.32.[3] ĠU L 31, 1.2.2002, p.1. Regolament kif emendat l-aħħar mir-Regolament (KE) Nru 575/2006 (ĠU L 100, 8.4.2006, p.3).