title: Deċiżjoni tal-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA Nru 38/15/COL tal-4 ta' Frar 2015 li tadotta avviż: “Linji Gwida dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija” [2016/196]

text:
               18.2.2016

               MT

               Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

               L 43/30

         DEĊIŻJONI TAL-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA
   Nru 38/15/COL
   tal-4 ta' Frar 2015
   li tadotta avviż: “Linji Gwida dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija” [2016/196]
   L-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA,
   WARA LI KKUNSIDRAT il-Ftehim bejn l-Istati tal-EFTA dwar l-Istabbiliment ta' Awtorità ta' Sorveljanza u Qorti tal-Ġustizzja, b'mod partikolari l-Artikoli 5(2)(b) u 25(1) tiegħu,
   Billi:
   Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 316/2014 tal-21 ta' Marzu 2014 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta' ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija (1) ġie inkorporat fil-Ftehim ŻEE bħala l-punt 5 tal-Anness XIV tal-Ftehim ŻEE.
   Il-Kummissjoni Ewropea ħarġet Komunikazzjoni intitolata “Linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija”. (2)

   Il-Linji Gwida tal-Kummissjoni Ewropea huma relevanti għaż-Żona Ekonomika Ewropea wkoll.
   L-applikazzjoni uniformi tar-regoli taż-ŻEE dwar il-kompetizzjoni trid tiġi żgurata fi ħdan iż-Żona Ekonomika Ewropea.
   Skont il-punt II taħt l-intestatura “Ġenerali” fi tmiem l-Anness XIV tal-Ftehim ŻEE, l-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA, wara li tikkonsulta mal-Kummissjoni Ewropea, għandha tadotta atti li jikkorrispondu għal dawk adottati mill-Kummissjoni Ewropea sabiex jinżammu kundizzjonijiet ugwali tal-kompetizzjoni.
   Ġew ikkonsultati l-Kumitat Konsultattiv fil-Qasam tal-Prattiċi Restrittivi u Pożizzjonijiet Dominanti u l-Kummissjoni Ewropea.
   ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:

               1.

               L-Avviż li ġej, li huwa annessat ma' din id-Deċiżjoni: “Linji gwida dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE għall-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija”, għandu jinħareġ.

               2.

               Id-Deċiżjoni, inkluż l-Avviż stipulat fl-Anness, tkun awtentika fil-lingwa Ingliża.

               3.

               L-Avviż jiġi ppubblikat fit-Taqsima taż-ŻEE ta' Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u fis-Suppliment taż-ŻEE tiegħu.

               4.

               L-Istati tal-EFTA ikunu mgħarrfin permezz ta' kopja tad-Deċiżjoni, inkluż l-Anness.

               5.

               Il-Kummissjoni Ewropea tiġi informata permezz ta' kopja tad-Deċiżjoni, inkluż l-Anness.

      Magħmul fi Brussell, l-4 ta' Frar 2015.

            Għall-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA

         Oda Helen SLETNES

            President

         Helga JÓNSDÓTTIR

            Membru tal-Kulleġġ

      (1)  ĠU L 93, 28.3.2014, p. 17, inkorporat fil-Ftehim ŻEE permezz tad-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 293/2014 tat-12 ta' Diċembru 2014 (għadha mhijiex ippubblikata).

      (2)  ĠU C 89, 28.3.2014, p. 3.

      ANNESS

         AVVIŻ TAL-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA

         Linji gwida dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija

                  A.

                  Dan l-Avviż qed jinħareġ skont ir-regoli tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (“il-Ftehim ŻEE”) u l-Ftehim bejn l-Istati tal-EFTA dwar it-twaqqif ta' Awtorità ta' Sorveljanza u ta' Qorti tal-Ġustizzja (“Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti”).

                  B.

                  Il-Kummissjoni Ewropea (“il-Kummissjoni”) ħarġet avviż intitolat “Linji Gwida dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija” (1).Dak l-att mhux vinkolanti jistabbilixxi l-prinċipji segwiti mill-Kummissjoni biex tivvaluta l-ftehimiet ta' trasferiment ta' teknoloġija skont l-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”).

                  C.

                  L-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA (“l-Awtorità”) tqis li l-linji gwida tal-Kummissjoni huma relevanti għaż-ŻEE. Sabiex jinżammu kundizzjonijiet ugwali tal-kompetizzjoni u sabiex tiġi żgurata applikazzjoni uniformi tar-regoli tal-kompetizzjoni taż-ŻEE fi ħdan iż-Żona Ekonomika Ewropea (“ŻEE”), l-Awtorità adottat dan l-Avviż skont is-setgħat mogħtijin lilha mill-Artikolu 5(2)(b) tal-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti. Hija biħsiebha ssegwi l-prinċipji u r-regoli stabbiiti f'dan l-Avviż meta tkun qed tapplika r-regoli relevanti taż-ŻEE f'xi każ partikolari.

                  D.

                  B'mod partikolari, l-Avviż jistabbilixxi l-prinċipji għall-valutazzjoni tal-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija skont l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE u jipprovdi gwida dwar l-applikazzjoni tagħhom.

                  E.

                  Dan l-Avviż japplika għal każijiet li fihom l-Awtorità tkun l-awtorità ta' sorveljanza kompetenti skont l-Artikolu 56 tal-Ftehim ŻEE.

                  F.

                  Dan l-Avviż jieħu post l-Avviż preċedenti tal-2005 tal-Awtorità dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE għal ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija (2).

         WERREJ

                  1.

                  INTRODUZZJONI

                  2.

                  PRINĊIPJI ĠENERALI

                  2.1.

               L-Artikolu 53 u drittijiet tal-proprjetà intellettwali

                  2.2.

               Il-qafas ġenerali għall-applikazzjoni tal-Artikolu 53

                  2.3.

               Definizzjoni tas-suq

                  2.4.

               Id-distinzjoni bejn partijiet kompetituri u partijiet li ma humiex

                  3.

                  L-APPLIKAZZJONI TAR-REKTT

                  3.1.

               L-effetti tar-REKTT

                  3.2.

               Il-kamp ta' applikazzjoni u t-tul ta' żmien tar-REKTT

                  3.2.1.

               Il-kunċett ta' ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija

                  3.2.2.

               Il-kunċett ta' “trasferiment”

                  3.2.3.

               Ftehimiet bejn żewġ partijiet

                  3.2.4.

               Ftehimiet dwar il-produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt

                  3.2.5.

               Tul ta' żmien

                  3.2.6.

               Relazzjoni ma' regolamenti oħra ta' eżenzjoni ta' kategorija

                  3.2.6.1.

               Ir-Regolamenti ta' Eżenzjonijiet ta' Kategorija għal ftehimiet ta' speċjalizzazzjoni u ta' R&Ż

                  3.2.6.2.

               Ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali

                  3.3.

               Il-limiti tas-sehem mis-suq fejn tidħol l-eżenzjoni

                  3.4.

               Ir-restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni taħt ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija

                  3.4.1.

               Prinċipji ġenerali

                  3.4.2.

               Ftehimiet bejn partijiet kompetituri

                  3.4.3.

               Ftehimiet bejn partijiet li mhumiex kompetituri

                  3.5.

               Restrizzjonijiet esklużi

                  3.6.

               L-irtirar u n-nonapplikazzjoni tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija

                  3.6.1.

               Proċedura għall-irtirar

                  3.6.2.

               In-nonapplikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali

                  4.

                  APPLIKAZZJONI TAL-ARTIKOLU 53(1) U 53(3) BARRA L-KAMP TA' APPLIKAZZJONI TAR-REKTT

                  4.1.

               Il-qafas ġenerali għall-analiżi

                  4.1.1.

               Il-fatturi rilevanti

                  4.1.2.

               L-effetti negattivi tal-ftehimiet restrittivi ta' liċenzji

                  4.1.3.

               L-effetti pożittivi ta' ftehimiet restrittivi ta' liċenzji u l-qafas tal-analiżi ta' dawn l-effetti

                  4.2.

               L-applikazzjoni tal-Artikolu 53 għal diversi tipi ta' restrizzjonijiet fil-ħruġ ta' liċenzji

                  4.2.1.

               Obbligi rigward royalties

                  4.2.2.

               Ħruġ esklussiv ta' liċenzji u restrizzjonijiet fuq il-bejgħ

                  4.2.2.1.

               Liċenzji esklussivi u uniċi

                  4.2.2.2.

               Restrizzjonijiet fuq il-bejgħ

                  4.2.3.

               Restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni

                  4.2.4.

               Restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu

                  4.2.5.

               Restrizzjonijiet fuq l-użu ristrett

                  4.2.6.

               Abbinament u ggruppar

                  4.2.7.

               Obbligi li ma ssirx kompetizzjoni

                  4.3.

               Ftehimiet ta' soluzzjoni

                  4.4.

               Pools tat-teknoloġija

                  4.4.1.

               Il-valutazzjoni tal-formazzjoni u l-operazzjoni tal-pools tat-teknoloġija

                  4.4.2.

               Il-valutazzjoni ta' restrizzjonijiet individwali fi ftehimiet bejn il-pool u d-detenturi ta' liċenzja tiegħu

            1.   INTRODUZZJONI

                  (1)

                  Dawn il-linji gwida jistabbilixxu l-prinċipji għall-valutazzjoni tal-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija skont l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (“Artikolu 53”). Il-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija jikkonċernaw il-ħruġ ta' liċenzji ta' drittijiet marbutin mat-teknoloġija meta l-liċenzjatur jagħti permess lid-detentur ta' liċenzja sabiex jisfrutta d-drittijiet marbutin mat-teknoloġija lliċenzjata għall-produzzjoni ta' prodotti jew servizzi, kif iddefiniti fl-Artikolu 1(1)(c) tal-att imsemmi fil-punt 5 tal-Anness XIV għall-Ftehim ŻEE (Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 316/2014 tal-21 ta' Marzu 2014 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta' ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija (“REKTT”)). (3)

                  (2)

                  L-għan ta' dawn il-linji gwida huwa li jkunu ta' gwida fl-applikazzjoni tar-REKTT kif ukoll fl-applikazzjoni tal-Artikolu 53 għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija li jaqgħu barra mill-kamp ta' applikazzjoni tar-REKTT. Ir-REKTT u l-linji gwida huma mingħajr ħsara għall-applikazzjoni parallela possibbli tal-Artikolu 54 tal-Ftehim ŻEE (“Artikolu 54”) għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija. (4)

                  (3)

                  L-istandards stabbiliti f'dawn il-linji gwida jridu jiġu applikati fid-dawl taċ-ċirkostanzi speċifiċi ta' kull każ. Dan jeskludi applikazzjoni mekkanika. Kull każ irid jiġi evalwat skont il-fatti tiegħu stess u l-linji gwida jridu jkunu applikati b'mod raġonevoli u flessibbli. L-eżempji mogħtija jservu biss bħala tali, u ma humiex maħsuba biex ikunu eżawrjenti. L-Awtorità ser tibqa' tissorvelja l-funzjonament tar-REKTT u l-linji gwida fis-sistema ta' infurzar maħluqa mill-Kapitolu II tal-Protokoll 4 għall-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti (“Protokoll 4”) (5) sabiex tara jekk ikunx hemm bżonn isiru bidliet.

                  (4)

                  Dawn il-linji gwida huma mingħajr ħsara għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 53 u r-REKTT li jistgħu jingħataw mill-Qorti tal-EFTA, il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali.

            2.   PRINĊIPJI ĠENERALI

      2.1.   L-Artikolu 53 u d-drittijiet ta' proprjetà intellettwali

                  (5)

                  L-għan tal-Artikolu 53 b'mod ġenerali huwa li jipproteġi l-kompetizzjoni fis-suq sabiex jitħares il-ġid tal-konsumatur u sabiex ir-riżorsi jiġu allokati b'mod effiċjenti. L-Artikolu 53(1) jipprojbixxi kull ftehim u prattika miftiehma bejn l-impriżi u deċiżjonijiet minn assoċjazzjonijiet ta' impriżi (6) li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti (“Stati taż-ŻEE”) (7) u li bħala l-oġġett jew l-effett tagħhom għandhom il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni. (8) Bħala eċċezzjoni għal din ir-regola, l-Artikolu 53(3) jistipula li l-projbizzjoni li tinsab fl-Artikolu 53(1) tista' tiġi ddikjarata inapplikabbli fil-każ ta' ftehimiet bejn impriżi li jikkontribwixxu għat-titjib tal-produzzjoni jew id-distribuzzjoni tal-prodotti jew li jippromwovu progress tekniku jew ekonomiku, filwaqt li jħallu lill-konsumaturi sehem ġust mill-benefiċċji li jirriżultaw u li ma jimponux restrizzjonijiet li ma humiex indispensabbli biex jintlaħqu dawn l-għanijiet, u li ma jippermettux lil dawn l-impriżi li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta' parti sostanzjali mill-prodotti kkonċernati.

                  (6)

                  Il-liġijiet dwar il-proprjetà intellettwali jagħtu drittijiet esklussivi lid-detenturi ta' privattivi, drittijiet tal-awtur, drittijiet ta' disinn, marki kummerċjali u drittijiet oħra mħarsa legalment. Sid il-proprjetà intellettwali huwa intitolat skont il-liġijiet tal-propjetà intellettwali li ma jħallix li jsir użu mhux awtorizzat tal-proprjetà intellettwali tiegħu u li jisfruttaha, pereżempju, billi jilliċenzjaha lil partijiet terzi. Ladarba prodott li jinkorpora dritt tal-proprjetà intellettwali, bl-eċċezzjoni ta' drittijiet ta' eżekuzzjoni, (9) ikun tqiegħed fis-suq fiż-ŻEE mid-detentur jew bil-kunsens tiegħu, id-dritt tal-proprjetà intellettwali jiġi eżawrit fit-territorju sħiħ taż-ŻEE inklużi l-Istati tal-EFTA fis-sens li d-detentur ma jkunx jista' jibqa' jużah biex jikkontrolla l-bejgħ tal-prodott (prinċipju ta' eżawriment fiż-ŻEE). (10) Id-detentur tad-dritt m'għandux dritt taħt il-liġijiet dwar il-proprjetà intellettwali li jippreveni l-bejgħ mid-detenturi jew ix-xerrejja ta' prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata. Il-prinċipju ta' eżawriment fiż-ŻEE huwa konformi mal-funzjoni essenzjali tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, jiġifieri li jingħata lid-detentur id-dritt li jeskludi lil oħrajn milli jisfruttaw il-proprjetà intellettwali tiegħu mingħajr il-kunsens tiegħu.

                  (7)

                  Il-fatt li l-liġijiet dwar il-proprjetà intellettwali jagħtu drittijiet esklussivi ta' sfruttament ma jimplikax li d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ma japplikawx għal-liġi tal-kompetizzjoni. L-Artikolu 53 huwa partikolarment applikabbli għal ftehimiet li bihom id-detentur jagħti l-liċenzja lil impriża oħra sabiex tisfrutta d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tiegħu. (11) Lanqas ma jimplika li hemm kunflitt bejn id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u r-regoli tal-kompetizzjoni taż-ŻEE. Fil-fatt, iż-żewġ korpi ta' liġijiet għandhom l-istess objettiv bażiku li jippromwovu l-ġid tal-konsumatur u allokazzjoni effiċjenti tar-riżorsi. L-innovazzjoni tikkostitwixxi komponent essenzjali u dinamiku f'ekonomija tas-suq miftuħa u kompetittiva. Id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali jippromwovu kompetizzjoni dinamika billi jinkoraġġixxu lill-impriżi jiżviluppaw prodotti u proċessi ġodda jew imtejba. L-istess tagħmel il-kompetizzjoni billi tpoġġi pressjoni fuq l-impriżi biex ikunu innovattivi. Għalhekk, kemm id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali kif ukoll il-kompetizzjoni huma neċessarji għall-promozzjoni tal-innovazzjoni u biex jiġi żgurat l-isfruttament kompetittiv tagħhom.

                  (8)

                  Fil-valutazzjoni tal-ftehimiet tal-liċenzja skont l-Artikolu 53, ta' min ifakkar li l-ħolqien ta' drittijiet tal-proprjetà intellettwali spiss jinvolvi investiment sostanzjali u li spiss dan ikun sogru. Biex il-kompetizzjoni dinamika ma titnaqqasx u biex jinżamm l-inċentiv għall-innovazzjoni, l-innovatur m'għandux ikun ristrett bla bżonn milli jisfrutta d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali li jirriżultaw ta' valur. Għal dawn ir-raġunijiet l-innovatur normalment għandu jkun liberu li jfittex remunerazzjoni xierqa għal proġetti ta' suċċess li tkun biżżejjed biex jinżammu l-inċentivi għall-investiment, meta jitqiesu wkoll il-proġetti li jfallu. Il-ħruġ ta' liċenzji tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija jista' jirrikjedi wkoll li d-detentur jagħmel investimenti irrekuperabbli sinifikanti (jiġifieri, li hekk kif jitħalla dak il-qasam partikolari ta' attività, l-investiment ma jistax jintuża mid-detentur tal-liċenzja għal attivitajiet oħra jew jinbiegħ ħlief jekk mhux b'telf sinifikanti) fit-teknoloġija liċenzjata u l-assi tal-produzzjoni meħtieġa biex dan jiġi sfruttat. L-Artikolu 53 ma jistax jiġi applikat mingħajr ma jitqiesu dawn l-investimenti ex ante mill-partijiet u r-riskji relatati magħhom. Ir-riskju li jiffaċċjaw il-partijiet u l-investiment irrekuperabbli li jridu jagħmlu jistgħu għalhekk iwasslu biex, għall-perjodu ta' żmien meħtieġ biex jiġu rkuprati l-investimenti, il-ftehim ma jaqax taħt l-Artikolu 53(1) jew jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3), skont il-każ.

                  (9)

                  Fil-valutazzjoni tal-ftehimiet tal-liċenzja skont l-Artikolu 53, il-qafas analitiku eżistenti huwa flessibbli biżżejjed sabiex iqis kif xieraq l-aspetti dinamiċi tal-ħruġ ta' liċenzji tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija. M'hemm l-ebda preżunzjoni li d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u l-ftehimiet tal-liċenzji minnhom infushom iwasslu għal tħassib fir-rigward tal-kompetizzjoni. Il-parti l-kbira tal-ftehimiet tal-liċenzji ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni u joħolqu effiċjenzi favur il-kompetizzjoni. Fil-fatt, il-ħruġ tal-liċenzji fih innifsu jiffavorixxi l-kompetizzjoni għaliex iwassal għat-tixrid tat-teknoloġija u jippromwovi l-innovazzjoni mil-liċenzjatur u mid-detentur(i) tal-liċenzja. Barra minn hekk, anki l-ftehimiet tal-liċenzji li ma jillimitawx il-kompetizzjoni jistgħu jwasslu għal effiċjenzi li jiffavorixxu l-kompetizzjoni, li jridu jiġu kkunsidrati skont l-Artikolu 53(3) u bbilanċjati kontra l-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni. (12) Għaldaqstant, il-maġġoranza kbira tal-ftehimiet tal-liċenzji huma kompatibbli mal-Artikolu 53.

            2.2.   Il-qafas ġenerali għall-applikazzjoni tal-Artikolu 53

                  (10)

                  L-Artikolu 53(1) jipprojbixxi ftehimiet li l-għan jew l-effett tagħhom ikun li jirrestrinġu l-kompetizzjoni. L-Artikolu 53(1) japplika kemm għal restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni bejn il-partijiet fi ftehim nfushom u kemm għal restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni bejn xi waħda mill-partijiet u partijiet terzi.

                  (11)

                  Il-valutazzjoni dwar jekk ftehim tal-liċenzji jirrestrinġix il-kompetizzjoni trid issir fil-kuntest attwali li fih ikun hemm kompetizzjoni fl-assenza tal-ftehim u l-allegati restrizzjonijiet tiegħu. (13) Fit-twettiq ta' din il-valutazzjoni, hemm bżonn li jittieħed f'kunsiderazzjoni l-impatt probabbli tal-ftehim fuq il-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji (jiġifieri kompetizzjoni bejn impriżi li jużaw teknoloġiji f'kompetizzjoni) u fuq kompetizzjoni intrateknoloġika (jiġifieri kompetizzjoni bejn impriżi li jużaw l-istess teknoloġija). (14) L-Artikolu 53(1) jipprojbixxi restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni kemm bejn it-teknoloġiji kif ukoll fl-ambitu tal-istess teknoloġija. Għaldaqstant jeħtieġ li jiġi valutat l-effett jew il-possibbiltà ta' effett tal-ftehim fuq dawn iż-żewġ aspetti tal-kompetizzjoni fis-suq.

                  (12)

                  Iż-żewġ mistoqsijiet li ġejjin jipprovdu qafas utli għal din il-valutazzjoni. L-ewwel mistoqsija tirrigwarda l-impatt tal-ftehim fuq il-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji filwaqt li t-tieni mistoqsija tirrigwarda l-impatt tal-ftehim fuq il-kompetizzjoni fl-ambitu tal-istess teknoloġija. Peress li r-restrizzjonijiet jaf ikunu kapaċi jaffettwaw kemm il-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji kif ukoll dik intrateknoloġika fl-istess ħin, jaf ikun hemm bżonn li restrizzjoni tiġi analizzata fid-dawl taż-żewġ mistoqsijiet fil-punti (a) u (b) qabel ma jkun jista' jiġi konkluż jekk il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) hijiex ristretta:

                              (a)

                              Il-ftehim tal-liċenzji jirrestrinġi l-kompetizzjoni attwali jew potenzjali li kieku teżisti mingħajr il-ftehim ikkontemplat? Jekk dan ikun il-każ, il-ftehim jaqa' taħt l-Artikolu 53(1). F'din il-valutazzjoni jeħtieġ li tiġi kkunsidrata l-kompetizzjoni bejn il-partijiet u l-kompetizzjoni minn partijiet terzi. Pereżempju, meta żewġ impriżi stabbiliti fi Stati differenti taż-ŻEE jagħtu liċenzji għal teknoloġiji f'kompetizzjoni u jieħdu impenn li ma jbigħux prodotti fis-swieq domestiċi ta' xulxin, il-kompetizzjoni (potenzjali) li kienet teżisti qabel il-ftehim tkun ristretta. Bl-istess mod, fejn il-liċenjatur jimponi obbligi fuq id-detenturi tal-liċenżja tiegħu li ma jużawx teknoloġiji li jikkompetu u dawn l-obbligi jeskludu teknoloġiji ta' partijiet terzi, tiġi ristretta l-kompetizzjoni attwali jew potenzjali li inkella kien ikun hemm fl-assenza tal-ftehim.

                              (b)

                              Il-ftehim tal-liċenzji jirrestrinġi l-kompetizzjoni attwali jew potenzjali li kienet teżisti biss fin-nuqqas ta' restrizzjoni(jiet) kuntrattwali? Jekk dan ikun il-każ, jaqa' taħt l-Artikolu 53(1). Ngħidu aħna, fejn il-liċenzjatur jirrestrinġi lid-detenturi ta' liċenzja, li ma kinux kompetituri attwali jew potenzjali qabel il-ftehim, milli jikkompetu bejniethom, il-kompetizzjoni (potenzjali) li seta' jkun hemm bejn id-detenturi ta' liċenzja fin-nuqqas tar-restrizzjonijiet hija ristretta. Dawn ir-restrizzjonijiet jinkludu l-iffissar vertikali tal-prezzijiet u r-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ bejn id-detenturi ta' liċenzja fuq bażi territorjali jew skont il-klijent. Madankollu, ċerti restrizzjonijiet jistgħu f'ċerti każi mhux koperti mill-Artikolu 53(1) fejn ir-restrizzjoni tkun oġġettivament neċessarja għall-eżistenza ta' ftehim ta' dak it-tip jew il-karatteristika. (15) Din l-esklużjoni tal-applikazzjoni tal-Artikolu 53(1) tista' ssir biss minħabba fatturi oġġettivi esterni għall-partijiet infushom u mhux minħabba perspettivi u karatteristiċi suġġettivi tal-partijiet. Il-mistoqsija mhijiex jekk il-partijiet fis-sitwazzjoni partikolari tagħhom kinux jaċċettaw il-konklużjoni ta' ftehim inqas restrittiv, iżda jekk, minħabba l-għamla tal-ftehim u l-karatteristiki tas-suq, kienx ikun konkluż ftehim inqas restrittiv mill-impriżi f'kuntest simili. (16) L-argument li fin-nuqqas ta' restrizzjoni l-fornitur kien jirrikorri għal integrazzjoni vertikali mhuwiex biżżejjed. Id-deċiżjonijiet dwar jekk għandux ikun hemm integrazzjoni vertikali jew le jiddependu minn firxa wiesgħa ta' fatturi ekonomiċi kumplessi, li numru minnhom huma interni għall-impriża kkonċernata.

                  (13)

                  Il-fatt li l-Artikolu 53(1) jagħmel distinzjoni bejn dawk il-ftehimiet li għandhom restrizzjoni tal-kompetizzjoni bħala l-oġġett tagħhom u dawk il-ftehimiet għandhom restrizzjoni tal-kompetizzjoni bħala l-effett tagħhom għandu jiġu kkunsidrat fl-applikazzjoni tal-qafas analitiku stabbilit fil-punt (12) ta' dawn il-linji gwida. L-Artikolu 53(1) jipprojbixxi ftehim jew restrizzjoni kuntrattwali biss fejn l-għan jew l-effett ikun li tiġi mxekkla l-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji u/jew dik fl-ambitu tal-istess teknoloġija.

                  (14)

                  Ir-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni intenzjonati huma dawk li bin-natura proprja tagħhom jirrestrinġu l-kompetizzjoni. Dawn huma restrizzjonijiet li fid-dawl tal-objettivi mfittxijin mir-regoli tal-kompetizzjoni taż-ŻEE għandhom potenzjal tant għoli għal effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni li ma hemmx bżonn għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 53(1) li jintwera xi effett fuq is-suq. (17) Barra minn hekk, diffiċli jintlaħqu l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) fil-każ ta' restrizzjonijiet intenzjonati. Il-valutazzjoni dwar jekk ftehim għandux bħala l-għan tiegħu r-restrizzjoni tal-kompetizzjoni hija bbażata fuq għadd ta' fatturi. Dawn jinkludu, b'mod partikolari, il-kontenut tal-ftehim u l-objettivi li jipprova jilħaq. Jaf ikun hemm bżonn ukoll li jiġi kkunsidrat il-kuntest li fih huwa applikat (jew għandu jiġi applikat) jew il-kondotta u l-imġiba attwali tal-partijiet fis-suq. (18) Fi kliem ieħor, qabel ma jiġi konkluż jekk restrizzjoni partikolari tikkostitwixxix restrizzjoni fundamentali tal-kompetizzjoni, jista' jkun hemm bżonn ta' eżaminazzjoni tal-fatti wara l-ftehim u taċ-ċirkostanzi speċifiċi tal-operat. Il-mod li bih il-ftehim attwalment jiġi implimentat jista' jiżvela restrizzjoni intenzjonata anke fejn il-ftehim formali ma jinkludix dispożizzjoni espressa f'dan is-sens. Prova tal-intenzjoni suġġettiva tal-partijiet li jirrestrinġu l-kompetizzjoni hija fattur rilevanti, iżda mhix kundizzjoni neċessarja. Ftehim jista jitqies li għandu oġġett restrittiv anki jekk ma jkollux ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni bħala l-uniku skop tiegħu iżda jfittex objettivi leġittimi oħrajn ukoll. (19) Għal ftehimiet tal-liċenzji, l-Awtorità tqis li r-restrizzjonijiet koperti mil-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni stabbiliti fl-Artikolu 4 tar-REKTT huma restrittivi fl-għamla tagħhom stess. (20)

                  (15)

                  Fejn il-ftehim ma jkunx restrittiv għall-kompetizzjoni bl-għan tiegħu jkun jinħtieġ li jiġi eżaminat jekk dan għandux effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Irid jingħata kont kemm tal-effetti attwali kif ukoll dawk potenzjali. (21) Fi kliem ieħor, il-ftehim irid ikollu effetti li x'aktarx huma antikompetittivi. Biex ftehimiet tal-liċenzji jkollhom effett restrittiv għall-kompetizzjoni dan irid iħalli effett attwali jew potenzjali fuq il-kompetizzjoni b'tali mod li fis-suq rilevanti wieħed ikun jista' jistenna, bi grad ta' probabbiltà raġonevoli, effetti negattivi fuq il-prezzijiet, il-produzzjoni, l-innovazzjoni jew il-varjetà jew il-kwalità tal-prodotti u s-servizzi. Dawn l-effetti x'aktarx negattivi fuq il-kompetizzjoni jridu jkunu apprezzabbli. (22) X'aktarx ikun hemm effetti antikompetittivi apprezzabbli meta għall-anqas wieħed mill-partijiet ikollu jew jikseb ammont ta' saħħa fis-suq u l-ftehim jikkontribwixxi għall-ħolqien, iż-żamma jew it-tisħiħ ta' dik is-saħħa fis-suq jew jippermetti lill-partijiet li jisfruttaw dik is-saħħa fis-suq. Is-saħħa fis-suq hija l-ħila li wieħed iżomm il-prezzijiet f'livelli ogħla minn dawk kompetittivi jew li jżomm il-produzzjoni f'termini ta' kwantitajiet ta' prodotti, kwalità ta' prodotti u firxa jew innovazzjoni f'livelli inqas minn dawk kompetittivi għal perjodu mhux insinifikanti ta' żmien. (23) Il-grad ta' saħħa fis-suq normalment meħtieġ sabiex jinstab ksur skont l-Artikolu 53(1) huwa inqas mill-grad tas-setgħa fis-suq meħtieġ biex tinstab id-dominanza taħt l-Artikolu 54. (24)

                  (16)

                  Għall-iskopijiet tal-analiżi ta' restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni minħabba l-effett tagħhom normalment ikun meħtieġ li jiġi definit is-suq rilevanti u li jsir eżami u valutazzjoni, b'mod partikolari, tan-natura tal-prodotti u t-teknoloġiji kkonċernati, il-pożizzjoni fis-suq tal-partijiet, il-pożizzjoni fis-suq tax-xerrejja, l-eżistenza ta' kompetituri potenzjali u l-livell ta' ostakli għad-dħul. F'ċerti każi, madankollu, jista' jkun possibbli li jintwerew effetti antikompetittivi direttament billi tiġi analizzata l-imġiba tal-partijiet fil-ftehim fis-suq. Pereżempju, jista' jiġi nnutat li ftehim wassal għal żieda fil-prezzijiet.

                  (17)

                  Madankollu, il-ftehimiet tal-liċenzji jista' jkollhom ukoll potenzjal sostanzjali li jiffavorixxi l-kompetizzjoni u l-maġġoranza l-kbira ta' dawk il-ftehimiet tabilħaqq jiffavorixxu l-kompetizzjoni. Il-ftehimiet tal-liċenzji jistgħu jippromwovu l-innovazzjoni billi jippermettu lill-innovaturi li jieħdu lura qligħ biex ikopru għall-anqas parti mill-ispejjeż fuq ir-riċerka u l-iżvilupp. Il-ftehimiet tal-liċenzji jwasslu wkoll biex jinxterdu t-teknoloġiji, li jistgħu joħolqu l-valur billi jnaqqsu l-ispejjeż tal-produzzjoni tad-detentur ta' liċenzja jew billi jippermettulu jipproduċi prodotti ġodda jew imtejba. L-effiċjenzi fil-livell tad-detentur ta' liċenzja spiss jinbtu minn taħlita tat-teknoloġija tal-liċenzjatur mal-assi u t-teknoloġiji tad-detentur ta' liċenzja. Din l-integrazzjoni ta' assi u teknoloġiji komplimentari tista' twassal għal konfigurazzjoni ta' nfiq/benefiċċju li kieku ma tkunx possibbli. Ngħidu aħna, it-teknoloġija mtejba tal-liċenzjatur applikata flimkien ma' produzzjoni u distribuzzjoni tal-assi aktar effiċjenti min-naħa tad-detentur ta' liċenzja jistgħu jnaqqsu l-ispejjeż tal-produzzjoni jew iwasslu għall-produzzjoni ta' prodott ta' kwalità ogħla. Il-ħruġ ta' liċenzji jaf iservi wkoll għall-iskop favur il-kompetizzjoni ta' tneħħija tal-ostakoli għall-iżvilupp u l-isfruttar tat-teknoloġija propja tad-detentur ta' liċenzja. B'mod partikolari f'setturi fejn jipprevalu numru kbir ta' privattivi, il-ħruġ ta' liċenzji ħafna drabi jservi biex tinħoloq libertà tad-disinn billi jitneħħa r-riskju ta' pretensjonijiet ta' ksur tad-drittijiet tal-liċenzjatur. Meta l-liċenzjatur ma jinvokax id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tiegħu biex jevita l-bejgħ tal-prodotti tad-detentur ta' liċenzja, il-ftehim ineħħi ostakoli għall-bejgħ tal-prodott tad-detentur ta' liċenzja u b'hekk ġeneralment jippromwovi l-kompetizzjoni.

                  (18)

                  F'każijiet fejn ftehim tal-liċenzja jinqabad mill-Artikolu 53(1), l-effetti tal-ftehim li jiffavorixxu l-kompetizzjoni jridu jiġu bbilanċjati mal-effetti restrittivi tiegħu fil-kuntest tal-Artikolu 53(3). Meta jkunu ssodisfati l-erba' kundizzjonijiet kollha kemm huma tal-Artikolu 53(3), il-ftehim restrittiv tal-liċenzja inkwistjoni jkun validu u infurzabbli, bla ebda deċiżjoni preċedenti li tkun meħtieġa għal dan il-għan. (25) Restrizzjonijiet “ibsin” aktarx li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Dan it-tip ta' ftehim ġeneralment ma jissodisfax (għall-anqas) waħda mill-ewwel żewġ kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Ġeneralment dawn ma joħolqux benefiċċji ekonomiċi oġġettivi jew benefiċċji għall-konsumaturi. Barra minn hekk, dan it-tip ta' ftehimiet ġeneralment ma jissodisfawx it-test ta' indispensabbiltà (taħt it-tielet kundizzjoni). Pereżempju, jekk il-partijiet jiffissaw il-prezz li bih għandhom jinbiegħu l-prodotti magħmula taħt il-liċenzja, normalment dan iwassal għal anqas produzzjoni u allokazzjoni ħażina tar-riżorsi, kif ukoll prezzijiet ogħla għall-konsumaturi. Minbarra dan, ir-restrizzjoni fuq il-prezz mhix indispensabbli biex jinkisbu l-effiċjenzi possibbli li jirriżultaw mid-disponibbiltà taż-żewġ kompetituri taż-żewġ teknoloġiji.

            2.3.   Definizzjoni tas-suq

                  (19)

                  L-approċċ tal-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA sabiex tiddefinixxi s-suq relevanti huwa stabbilit fl-Avviż tagħha dwar id-definizzjoni tas-suq relevanti għall-finijiet tal-liġi taż-ŻEE dwar il-kompetizzjoni. (26) Dawn il-linji gwida jindirizzaw biss aspetti mid-definizzjoni tas-suq li huma ta' importanza partikolari fil-qasam tal-ħruġ tal-liċenzji marbutin mat-teknoloġija.

                  (20)

                  It-teknoloġija hija fattur tal-produzzjoni li jiġi integrat jew fi prodott jew fi proċess tal-produzzjoni. Il-ħruġ tal-liċenzji tat-teknoloġija għaldaqstant jista' jaffettwa l-kompetizzjoni kemm upstream fis-swieq tal-fatturi tal-produzzjoni kif ukoll downstream fis-swieq ta' prodotti lesti. Pereżempju, ftehim bejn żewġ partijiet li jbigħu prodotti li jikkompetu u li jagħtu liċenzja reċiproka tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija li jirrigwardaw il-produzzjoni ta' dawn il-prodotti upstream jista' jirrestrinġi l-kompetizzjoni fejn jidħol is-suq ta' prodotti jew servizzi downstream ikkonċernati. Il-ħruġ ta' liċenzji reċiproku jista' wkoll jirrestrinġi l-kompetizzjoni fis-suq upstream għat-teknoloġija u possibbilment anke fi swieq oħra upstream tal-fatturi tal-produzzjoni. Għalhekk, għall-finijiet tal-valutazzjoni tal-effetti kompetittivi tal-ftehimiet tal-liċenzji, jaf ikun hemm bżonn li jiġi ddefinit is-suq (jew is-swieq) tal-prodott kif ukoll is-suq (jew is-swieq) tat-teknoloġija relevanti. (27)

                  (21)

                  Is-suq tal-prodotti rilevanti jinkludi l-prodotti tal-kuntratt (li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata) u prodotti li jitqiesu mix-xerrejja bħala skambjabbli jew sostitwibbli mal-prodotti tal-kuntratt, minħabba l-karatteristiki tal-prodotti, il-prezzijiet tagħhom u l-użu maħsub tagħhom. Prodotti tal-kuntratt jistgħu jkunu parti minn suq tal-prodotti finali u/jew intermedji.

                  (22)

                  Is-swieq rilevanti tat-teknoloġija jikkonsistu fid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata u s-sostituti tagħha, jiġifieri teknoloġiji oħrajn li jitqiesu mid-detenturi ta' liċenzja bħala skambjabbli jew sostitwibbli bid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata, minħabba l-karatteristiċi tat-teknoloġiji, ir-royalties għalihom u l-użu intenzjonat għalihom. L-ewwel, rigward it-teknoloġija mqiegħda fis-suq mil-liċenzjatur, jeħtieġ li jiġu identifikati dawk it-teknoloġiji oħrajn li d-detenturi ta' liċenzja jistgħu jirrikorru għalihom b'rispons għal żieda żgħira iżda permanenti fil-prezzijiet relattivi, jiġifieri fir-royalties. Metodu alternattiv huwa li jitqies is-suq tal-prodotti li jinkorporaw id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata (ara l-punt (25) ta' taħt).

                  (23)

                  It-terminu “suq rilevanti” użat fl-Artikolu 3 tar-REKTT u definit fl-Artikolu 1(1)(m) jirreferi għas-suq tal-prodotti rilevanti u s-suq rilevanti tat-teknoloġija sew fid-dimensjoni tal-prodott kif ukoll f'dik ġeografika tagħhom.

                  (24)

                  Is-“suq ġeografiku rilevanti” kif definit fl-Artikolu 1(1)(l) tar-REKTT jinkludi ż-żona fejn l-impriżi konċernati jkunu involuti fil-provvista u d-domanda ta' prodotti jew fil-ħruġ tal-liċenzji għat-teknoloġija, li fiha l-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni jkunu omoġenji biżżejjed u li jistgħu jkunu distinti minn żoni ġirien peress li l-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni jkunu sostanzjalment differenti f'dawk iż-żoni. Is-suq ġeografiku tas-suq/swieq rilevanti ta' teknoloġija jista' jvarja mis-suq ġeografiku tas-suq/swieq rilevanti tal-prodotti.

                  (25)

                  Ladarba s-swieq rilevanti jkunu identifikati, l-ishma fis-suq jistgħu jiġu assenjati lid-diversi sorsi ta' kompetizzjoni fis-suq u jintużaw bħala indikazzjoni tas-saħħa relattiva tal-operaturi fis-suq. Fil-każ ta' swieq tat-teknoloġija, mod kif tipproċedi huwa li tikkalkola l-ishma mis-suq fuq il-bażi tas-sehem ta' kull teknoloġija mid-dħul tal-liċenzji totali mir-royalties, li jirrappreżentaw is-sehem mis-suq ta' teknoloġija fejn ikunu nħarġu liċenzji għal teknoloġiji f'kompetizzjoni. Madankollu, ħafna drabi dan jista' jkun eżerċizzju teoretiku u mhux prattiku minħabba nuqqas ta' informazzjoni ċara dwar ir-royalties. Metodu ieħor, li jintuża biex tiġi kkalkulata l-isfera ta' sikurezza, kif spjegat fl-Artikolu 8(d) tar-REKTT, huwa li l-ishma tas-suq fis-suq tat-teknoloġija jiġi kkalkulat fuq il-bażi tal-bejgħ ta' prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata fi swieq tal-prodotti downstream (għal aktar dettalji ara l-punt (86) u aktar 'il quddiem.). F'każijiet individwali barra l-isfera ta' sikurezza tar-REKTT, fejn ikun possibbli fil-prattika jaf ikun hemm bżonn li jiġu applikati ż-żewġ approċċi deskritti sabiex tiġi vvalutata s-saħħa fis-suq tal-liċenzjatur bi preċiżjoni ikbar u sabiex jitqiesu fatturi disponibbli oħrajn li jagħtu indikazzjoni tajba tas-saħħa relattiva tat-teknoloġiji disponibbli (għal aktar fatturi ara l-punti (157) u (159) u aktar 'il quddiem). (28)

                  (26)

                  Ċerti ftehimiet tal-liċenzji jistgħu jaffettwaw il-kompetizzjoni fl-innovazzjoni. Madankollu, meta tanalizza t-tali effetti, normalment l-Awtorità ser tillimita lilha nnifisha għall-eżaminazzjoni tal-impatt tal-ftehim fuq il-kompetizzjoni fi ħdan is-swieq tal-prodott u t-teknoloġija eżistenti (29). Il-kompetizzjoni fi swieq bħal dawn tista' tiġi affettwata minn ftehimiet li jittardjaw l-introduzzjoni ta' prodotti mtejba jew ta' prodotti ġodda li maż-żmien jieħdu post il-prodotti eżistenti. F'dawn il-każijiet l-innovazzjoni hija sors ta' kompetizzjoni potenzjali li għandha titqies meta jiġi vvalutat l-impatt tal-ftehim fuq is-swieq tal-prodotti u tat-teknoloġija. F'għadd limitat ta' każijiet, madankollu, jista' jkun utli u neċessarju li jiġu wkoll analizzati separatament l-effetti fuq il-kompetizzjoni fl-innovazzjoni. Dan huwa partikolarment il-każ meta l-ftehim ikun jaffettwa l-innovazzjoni li għandha l-għan li toħloq prodotti ġodda u minn stadju bikri jkun possibbli li jiġu identifikati l-poli tar-riċerka u l-iżvilupp. (30) F'każijiet bħal dawn jista' jiġi analizzat jekk wara l-ftehim hux ser jifdal għadd biżżejjed ta' poli ta' riċerka u żvilupp li jikkompetu biex tinżamm effettivament il-kompetizzjoni fl-innovazzjoni.

            2.4.   Id-distinzjoni bejn partijiet kompetituri u partijiet li ma humiex

                  (27)

                  B'mod ġenerali, ftehimiet bejn partijiet kompetituri huma ta' riskju akbar għall-kompetizzjoni milli ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri. Madankollu, il-kompetizzjoni bejn impriżi li jużaw l-istess teknoloġija (kompetizzjoni bejn detenturi ta' liċenzja, fl-ambitu tal-istess teknoloġija) tikkomplimenta l-kompetizzjoni bejn l-impriżi li jużaw teknoloġiji li jikkompetu (kompetizzjoni bejn teknoloġiji differenti). Ngħidu aħna, il-kompetizzjoni fl-ambitu tal-istess teknoloġija tista' twassal għal prezzijiet orħos ta' prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija kkonċernata, li mhux biss tista' tipprovdi benefiċċji immedjati għall-konsumaturi ta' dawn il-prodotti, iżda wkoll toħloq kompetizzjoni akbar bejn l-impriżi li jużaw it-teknoloġiji li jikkompetu. Fil-kuntest tal-ħruġ ta' liċenzji l-fatt li d-detenturi ta' liċenzja qegħdin ibigħu l-prodott tagħhom stess irid jiġi kkunsidrat ukoll. Mhumiex ibigħu mill-ġdid prodott fornut minn impriża oħra. Għaldaqstant, jista' jkun hemm aktar lok għal differenzjazzjoni tal-prodott u kompetizzjoni bbażata fuq il-kwalità bejn id-detenturi ta' liċenzja milli fil-każ ta' ftehimiet vertikali għall-bejgħ mill-ġdid tal-prodotti.

                  (28)

                  Sabiex tiġi determinata r-relazzjoni kompetittiva bejn il-partijiet jinħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-partijiet fin-nuqqas tal-ftehim kinux ikunu kompetituri attwali jew potenzjali. Jekk fin-nuqqas tal-ftehim il-partijiet kieku ma jkunux kompetituri attwali jew potenzjali fl-ebda suq rilevanti affettwat mill-ftehim, huma ma jitqisux bħala kompetituri.

                  (29)

                  Bħala prinċipju, il-partijiet ta' ftehim mhumiex ikkunsidrati bħala kompetituri jekk ikunu f'pożizzjoni ta' mblukkar unidirezzjonali jew bidirezzjonali. Teżisti pożizzjoni ta' mblukkar unidirezzjonali meta dritt marbut mat-teknoloġija ma jkunx jista' jiġi sfruttat mingħajr ma jinkiser dritt validu ieħor tat-teknoloġija, jew meta parti ma tkunx tista' tkun attiva b'mod kummerċjalment vijabbli fis-suq rilevanti bla ma tikser id-dritt validu tat-teknoloġija tal-parti l-oħra. Dan huwa, pereżempju, il-każ fejn id-dritt marbut ma' teknoloġija waħda jkopri t-titjib tad-dritt marbut ma' teknoloġija oħra u t-titjib ma jistax ikun legalment użat mingħajr liċenzja tad-dritt bażiku ta' teknoloġija. Teżisti pożizzjoni ta' mblukkar bidirezzjonali meta la d-dritt marbut mat-teknoloġija ma jkun jista' jiġi sfruttat bla ma jinkiser id-dritt validu l-ieħor tat-teknoloġija jew meta l-ebda parti ma tkun tista' tkun attiva b'mod kummerċjalment vijabbli fis-suq rilevanti bla ma jinkiser id-dritt validu tat-teknoloġija tal-parti l-oħra u meta, għalhekk, il-partijiet ikunu jridu jiksbu liċenzja jew rinunzja minn xulxin. (31) Madankollu, fil-prattika se jkun hemm każijiet fejn mhemm l-ebda ċertezza jekk id-dritt marbut ma' teknoloġija partikolari jkunx validu u miksur.

                  (30)

                  Il-partijiet huma kompetituri attwali fis-suq tal-prodott jekk qabel il-ftehim iż-żewġ naħat ikunu diġà attivi fl-istess suq tal-prodotti rilevanti. Il-fatt li ż-żewġ partijiet diġà jkunu attivi fl-istess suq tal-prodotti rilevanti, mingħajr ma jkunu daħlu f'arranġament tal-liċenzji, huwa indikatur b'saħħtu li l-partijiet ma jkunux qed jimblukkaw lil xulxin. F'xenarju bħal dan, il-partijiet jistgħu jiġu supponuti li huma kompetituri propji, sakemm jingħataw provi li hemm pożizzjoni ta' mblukkar (b'mod partikolari permezz ta' sentenza finali tal-qorti).

                  (31)

                  Id-detentur ta' liċenzja jista' jitqies kompetitur potenzjali fis-suq tal-prodotti jekk ikun probabbli li, fin-nuqqas ta' ftehim, x'aktarx kien jagħmel l-investiment addizzjonali neċessarju fis-suq rilevanti b'rispons għal żieda żgħira iżda permanenti fil-prezzijiet tal-prodotti. Probabbli tali annotazzjoni għandha tiġi vvalutata fuq bażi realistika, jiġifieri bbażata fuq il-fatti tal-każ ikkonċernat. Id-dħul ikun iktar probabbli jekk id-detentur ta' liċenzja jkollu assi li faċilment ikunu jistgħu jintużaw biex jidħlu fis-suq bla ma jiġġarrbu spejjeż mitlufa jew jekk diġà jkun żviluppa pjanijiet, jew beda jinvesti b'xi mod ieħor, sabiex jidħol fis-suq. Irid ikun hemm possibbiltajiet konkreti reali għad-detentur ta' liċenzja sabiex jidħol fis-suq relevanti u jikkompeti ma' impriżi stabbiliti. (32) Kif xieraq, id-detentur tal-liċenzja ma jistax jiġi deskritt bħala kompetitur potenzjali jekk id-dħul tiegħu f'suq ma jkunx strateġija kummerċjalment vijabbli. (33)

                  (32)

                  Fil-kuntest speċifiku tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, fattur addizzjonali għall-valutazzjoni ta' jekk il-partijiet humiex kompetituri potenzjali f'suq partikolari hija l-possibbiltà li d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tagħhom huma f'pożizzjoni ta' mblukkar, jiġifieri li d-detentur ta' liċenzja ma jistax jidħol fis-suq rispettiv mingħajr ma jikser id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tal-parti l-oħra.

                  (33)

                  Fin-nuqqas ta' ċertezza fil-forma ta' deċiżjoni finali tal-qorti li teżisti pożizzjoni ta' mblukkar u, għalhekk, ta' ċertezza dwar dan il-punt, il-partijiet, meta jindirizzaw il-kwistjoni dwar jekk humiex kompetituri potenzjali, ser ikollhom jibbażaw lilhom infushom fuq l-evidenza disponibbli kollha dak iż-żmien, inkluża l-possibbiltà li jinkisru d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u jekk, f'każ speċifiku, hemmx possibbiltajiet effettivi li wieħed idur mad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali eżistenti. Investimenti sostanzjali diġà magħmula jew pjanijiet avvanzati li jidħlu f'suq partikolari, jistgħu jappoġġjaw il-fehma li l-partijiet huma mill-inqas kompetituri potenzjali, anke jekk pożizzjoni ta' mblukkar ma tistax tiġi eskluża. Jaf ikun hemm bżonn ta' evidenza partikolarment konvinċenti li teżisti pożizzjoni ta' mblukkar meta l-partijiet ikollhom interess komuni li jiddikjaraw li hemm pożizzjoni ta' mblukkar sabiex jiġu kkwalifikati li mhumiex kompetituri, pereżempju meta l-pożizzjoni ta' mblukkar allegata tkun tikkonċerna teknoloġiji li huma sostituti teknoloġiċi (ara l-punt (22) iktar 'il fuq) jew jekk ikun hemm tħajjir finanzjarju importanti mil-liċenzjatur lid-detentur ta' liċenzja.

                  (34)

                  Sabiex ikun jikkostitwixxi restrizzjoni kompetittiva realistika, dħul irid ikollu probabbiltà li jseħħ fi ħdan perjodu qasir ta' żmien. (34) Normalment perjodu bejn sena u sentejn ikun xieraq. Iżda, f'każijiet individwali jistgħu jitqiesu perjodi ta' żmien itwal. Il-perjodu ta' żmien meħtieġ għal impriżi diġà attivi fis-suq biex jaġġustaw il-kapaċitajiet tagħhom jista' jintuża bħala paragun ta' kejl biex ikun stabbilit dan il-perjodu. Ngħidu aħna, il-partijiet x'aktarx jiġu kkunsidrati bħala kompetituri potenzjali fis-suq tal-prodotti fejn id-detentur ta' liċenzja jipproduċi f'suq ġeografiku wieħed abbażi tat-teknoloġija tiegħu stess, u jibda jipproduċi f'suq ġeografiku ieħor abbażi ta' teknoloġija liċenzjata li tikkompeti. F'tali ċirkostanzi huwa probabbli li d-detentur ta' liċenzja jkun kapaċi jidħol fit-tieni suq ġeografiku abbażi tat-teknoloġija tiegħu stess, sakemm tali dħul ma jinżammx minħabba fatturi oġġettivi, inkluża l-eżistenza ta' mblukkar ta' drittijiet tal-proprjetà intellettwali.

                  (35)

                  Il-partijiet huma kompetituri attwali fis-suq tat-teknoloġija jekk diġà jkunu qed jagħtu liċenzji fir-rigward ta' teknoloġija sostitwibbli t-tnejn li huma, jew inkella d-detentur ta' liċenzja diġà jkun qed jagħti liċenzji għat-teknoloġija tiegħu lil ħaddieħor u l-liċenzjatur jidħol fis-suq tat-teknoloġija billi jagħti liċenzja għal teknoloġija tal-kompjuter lid-detentur ta' liċenzja.

                  (36)

                  Il-partijiet jiġu kkunsidrati bħala kompetituri potenzjali fis-suq tat-teknoloġija fil-każ fejn ikunu proprjetarji ta' teknoloġiji sostitwibbli u fil-każ li d-detentur ta' liċenzja ma jagħtix liċenzja għat-teknoloġija proprja tiegħu, sakemm x'aktarx ikun probabbli li jagħmel dan fil-każ ta' żieda żgħira iżda permanenti fil-prezzijiet tat-teknoloġija. Fil-każ tas-swieq tat-teknoloġija, ġeneralment huwa aktar diffiċli li jiġi vvalutat jekk il-partijiet ikunux kompetituri potenzjali. Din hija r-raġuni għaliex, għall-applikazzjoni tar-REKTT, il-kompetizzjoni potenzjali fis-suq tat-teknoloġija ma tittiħidx f'kunsiderazzjoni (ara l-punt (83) hawn taħt) u l-partijiet jitqiesu li mhumiex kompetituri.

                  (37)

                  F'ċerti każi jista' jkun possibbli wkoll li wieħed jikkonkludi li filwaqt li l-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja jipproduċu prodotti li jikkompetu bejniethom, mhumiex kompetituri fis-suq tal-prodott rilevanti u fis-suq tat-teknoloġija rilevanti għaliex it-teknoloġija li tkun ħarġet liċenzja għaliha tirrappreżenta innovazzjoni tant drastika li t-teknoloġija tad-detentur ikun għaddha żmienha jew ma tkunx għadha kompetittiva. F'dawn il-każijiet, it-teknoloġija tal-liċenzjatur toħloq suq ġdid jew inkella teskludi t-teknoloġija tad-detentur ta' liċenzja mis-suq eżistenti. Spiss, madankollu, ma jkunx possibbli li wieħed jasal għal din il-konklużjoni fiż-żmien meta jiġi konkluż il-ftehim. Normalment ikun biss meta t-teknoloġija jew il-prodotti li jinkorporawha jkunu saru disponibbli għall-konsumaturi għal ċertu żmien li joħroġ fid-deher li t-teknoloġija l-qadima jkun għadda żmienha jew ma tibqax kompetittiva. Ngħidu aħna, meta ġiet żviluppata t-teknoloġija tas-CD u fis-suq tpoġġew is-CD players u d-disks, ma kienx għadu ovvju li din it-teknoloġija ġdida kienet ser tieħu post it-teknoloġija LP. Dan ħareġ fid-dieher biss għadd ta' snin wara. Għaldaqstant, il-partijiet jitqiesu bħala kompetituri jekk fi żmien il-konklużjoni tal-ftehim ma jkunx ovvju li t-teknoloġija tad-detentur ta' liċenzja hija obsoleta jew mhux kompetittiva. Madankollu, peress li kemm l-Artikolu 53(1) kif ukoll l-Artikolu 53(3) iridu jiġu applikati fid-dawl tal-kuntest attwali li fih iseħħ il-ftehim, il-valutazzjoni hija sensittiva għal bidliet materjali fil-fatti. Il-klassifikazzjoni tar-relazzjoni bejn il-partijiet għaldaqstant tinbidel f'waħda ta' partijiet li mhumiex kompetituri jekk aktar tard it-teknoloġija tad-detentur ta' liċenzja ssir obsoleta jew mhux kompetittiva fis-suq.

                  (38)

                  F'xi każijiet il-partijiet jistgħu jsiru kompetituri wara l-konklużjoni ta' ftehim minħabba li d-detentur ta' liċenzja jiżviluppa jew jakkwista u jibda jisfrutta teknoloġija li tikkompeti. F'każijiet bħal dawn wieħed irid iqis il-fatt li l-partijiet ma kinux kompetituri fil-mument meta sar il-ftehim u li l-ftehim ġie konkluż f'dak il-kuntest. Għaldaqstant, l-Awtorità ser tiffoka l-aktar fuq l-impatt tal-ftehim fuq il-ħila tad-detentur ta' liċenzja sabiex jisfrutta t-teknoloġija (f'kompetizzjoni) tiegħu stess. B'mod partikolari, il-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” li japplikaw għal ftehimiet bejn kompetituri mhux se jiġu applikati fil-każ ta'tali ftehimiet sakemm il-ftehim ma jiġix sussegwentement emendat sostantivament wara li l-partijiet ikunu saru kompetituri (ara l-Artikolu 4(3) tar-REKTT).

                  (39)

                  L-impriżi li jkunu partijiet fi ftehim jistgħu jsiru kompetituri wkoll wara l-konklużjoni tal-ftehim fejn id-detentur ta' liċenzja kien diġà attiv fis-suq rilevanti fejn il-prodott tal-kuntratt ikun qiegħed jinbiegħ qabel tkun ingħatat il-liċenzja, u fejn il-liċenzjatur sussegwentement jidħol fis-suq rilevanti jew abbażi ta' drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata jew b'teknoloġija ġdida. F'dan il-każ ukoll, il-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” rilevanti għal ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri tkompli tapplika għall-ftehim sakemm il-ftehim ma jiġix sussegwentement emendat sostantivament (ara l-Artikolu 4(3) tar-REKTT). Emenda materjali tinkludi l-konklużjoni ta' ftehim ġdid ta' trasferiment ta' teknoloġija bejn il-partijiet rigward drittijiet marbutin mat-teknoloġiji li jikkompetu li jistgħu jintużaw għall-produzzjoni ta' prodotti li jikkompetu mal-prodotti tal-kuntratt.

            3.   L-APPLIKAZZJONI TAR-REKTT

      3.1.   L-effetti tar-REKTT

                  (40)

                  Il-kategoriji tal-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija li jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-REKTT huma eżentati mir-regola ta' projbizzjoni li tinsab fl-Artikolu 53(1). Ftehimiet eżentati bħala kategorija huma legalment validi u infurzabbli. It-tali ftehimiet jistgħu jiġu pprojbiti biss għall-ġejjieni u biss malli tiġi rtirata l-eżenzjoni ta' kategorija mill-Awtorità u l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati tal-EFTA. Ftehimiet eżentati bħala kategorija ma jistgħux ikunu pprojbiti taħt l-Artikolu 53 mill-qrati nazzjonali fil-kuntest ta' tilwim privat.

                  (41)

                  Eżenzjoni ta' kategoriji tal-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija hija msejsa fuq il-presuppożizzjoni li — sa fejn huma koperti mill-Artikolu 53(1) — dawk il-ftehimiet jissodisfaw l-erba' kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 53(3). Għalhekk wieħed jassumi li l-ftehimiet iwasslu għal effiċjenzi ekonomiċi, li r-restrizzjonijiet fil-ftehimiet huma indispensabbli biex jintlaħqu dawn l-effiċjenzi, li l-konsumaturi fis-swieq milquta jibbenefikaw minn sehem ġust mir-rendiment tal-effiċjenza u li l-ftehimiet ma jippermettux lill-impriżi kkonċernati l-possibbiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta' parti sostanzjali mill-prodotti involuti. Il-limiti tas-sehem fis-suq (l-Artikolu 3), il-lista ta' restrizzjonijiet fundamentali (l-Artikolu 4) u r-restrizzjonijiet esklużi (l-Artikolu 5) stabbiliti fir-REKTT għandhom l-għan li jiżguraw li jiġu eżentati bħala kategorija biss dawk il-ftehimiet restrittivi li jistgħu raġonevolment jitqiesu konformi mal-erba' kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3).

                  (42)

                  Kif stipulat fit-Taqsima 4 ta' dawn il-linji gwida, ħafna ftehimiet ta' ħruġ ta' liċenzji jaqgħu barra mill-Artikolu 53(1), jew għaliex ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni affattu jew inkella għaliex ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni mhijiex apprezzabbli. (35) Sal-punt li t-tali ftehimiet jaqgħu b'xi mod taħt il-kamp ta' applikazzjoni tar-REKTT, ma hemm ebda bżonn li jiġi stabbilit jekk humiex koperti mill-Artikolu 53(1). (36)

                  (43)

                  Lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija, huwa rilevanti li jiġi eżaminat jekk fil-każ individwali l-ftehim jaqax taħt l-Artikolu 53(1), u jekk dan ikun il-każ, jekk jintlaħqux il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). M'hemm l-ebda preżunzjoni li ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija li mhumiex koperti b'eżenzjoni ta' kategorija jaqgħux taħt l-Artikolu 53(1) jew li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). B'mod partikolari, is-sempliċi fatt li s-sehem tal-partijiet fis-suq jeċċedi l-limiti fuq is-sehem fis-suq stabbiliti fl-Artikolu 3 tar-REKTT mhuwiex bażi biżżejjed biex il-ftehim jitqies li jaqa' taħt l-Artikolu 53(1). Tinħtieġ valutazzjoni individwali tal-effetti probabbli tal-ftehim. Huwa biss f'każijiet li fihom il-ftehimiet fihom restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni li normalment jista' jiġi preżunt li huma pprojbiti mill-Artikolu 53.

            3.2.   Il-kamp ta' applikazzjoni u t-tul ta' żmien tar-REKTT

      3.2.1.   Il-kunċett ta' ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija

                  (44)

                  Ir-REKTT u dawn il-linji gwida jkopru ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija. Skont l-Artikolu 1(1)(b) tar-REKTT, il-kunċett ta' “drittijiet marbutin mat-teknoloġija” jkopri għarfien kif ukoll privattivi, mudelli ta' utilità, drittijiet tad-disinn, topografiji tal-prodotti semikondutturi, ċertifikati ta' protezzjoni supplimentari għal prodotti mediċinali jew prodotti oħrajn li għalihom jistgħu jinkisbu t-tali ċertifikati ta' protezzjoni supplimentari, ċertifikati ta' nissiela ta' pjanti u drittijiet tal-awtur ta' softwer jew taħlita tagħhom kif ukoll applikazzjonijiet għal dawn id-drittijiet u għar-reġistrazzjoni ta' dawn id-drittijiet. Id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata għandha tippermetti lid-detentur ta' liċenzja li jipproduċi l-prodotti tal-kuntratt, kemm jekk bil-kontribut ta' fatturi oħrajn kif ukoll jekk le. Ir-REKTT japplika biss fi Stati taż-ŻEE fejn il-liċenzjatur ikollu d-drittijiet marbutin mat-teknoloġija rilevanti. Inkella, ma jkunx hemm drittijiet marbutin mat-teknoloġija x'jiġu trasferiti fi ħdan it-tifsira tar-REKTT.

                  (45)

                  Fl-Artikolu 1(1)(i) tar-REKTT, kompetenza hija definita bħala pakkett ta' informazzjoni prattika, li jirriżulta mill-esperjenza u l-ittestjar li jkun sigriet, sostanzjali u identifikat:

                              (a)

                              “Sigriet” tfisser li l-kompetenza ma tkunx magħrufa b'mod ġenerali jew ma tkunx aċċessibbli b'mod faċli.

                              (b)

                              “Sostanzjali” tfisser li l-kompetenza tinkludi informazzjoni li tkun sinifikanti u utli għall-produzzjoni tal-prodotti koperti bil-ftehim ta' ħruġ tal-liċenzji jew għall-applikazzjoni tal-proċess kopert bil-ftehim ta' ħruġ tal-liċenzji. Fi kliem ieħor, l-informazzjoni trid tikkontribwixxi għall-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt, jew tiffaċilitaha, b'mod sinifikanti. Fejn il-kompetenza liċenzjata tkun dwar prodott, u mhux dwar proċess, din il-kundizzjoni timplika li l-kompetenza hija utli għall-produzzjoni tal-prodott tal-kuntratt. Din il-kundizzjoni ma tintlaħaqx fejn il-prodott tal-kuntratt jista' jiġi prodott abbażi ta' teknoloġija disponibbli liberament. Madankollu, il-kundizzjoni ma tirrikjedix li l-prodott tal-kuntratt ikun ta' valur ogħla minn prodotti magħmula permezz ta' teknoloġija disponibbli liberament. Fil-każ ta' teknoloġiji ta' proċess, din il-kundizzjoni timplika li l-kompetenza hija utli fis-sens li fid-data tal-konklużjoni tal-ftehim jista' jkun mistenni li jkun jista' jtejjeb il-pożizzjoni kompetittiva tad-detentur ta' liċenzja b'mod sinifikanti, ngħidu aħna billi jnaqqas l-ispejjeż tal-produzzjoni.

                              (c)

                              “Identifikat” tfisser li jkun possibbli li jiġi verifikat li l-kompetenza liċenzjata tissodisfa l-kriterji li tkun sigrieta u sostanzjali. Din il-kundizzjoni tintlaħaq fejn il-kompetenza liċenzjata tkun deskritta fil-manwali jew f'forma miktuba oħra. Madankollu, f'xi każijiet dan jista' ma jkunx raġonevolment possibbli. L-għarfien liċenzjat jista' jkun jikkonsisti f'għarfien prattiku li jkollhom l-impjegati tal-konċedent tal-liċenzja. Ngħidu aħna, l-impjegati tal-konċedent jistgħu jkunu fil-pussess ta' għarfien sigriet u sostanzjali dwar proċess ta' produzzjoni partikolari li jingħadda lid-detentur ta' liċenzja fil-forma ta' taħriġ lill-impjegati tal-istess detentur. F'dawn il-każijiet ikun biżżejjed li fil-ftehim tiġi deskritta n-natura ġenerali tal-kompetenza u jiġu elenkati l-impjegati involuti diġà, jew li ser ikunu involuti, fit-trażmissjoni lid-detentur ta' liċenzja.

                  (46)

                  Dispożizzjonijiet fi ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija li għandhom x'jaqsmu max-xiri ta' prodotti mid-detentur ta' liċenzja huma koperti mir-REKTT biss, u sal-punt fejn dawk id-dispożizzjonijiet ikunu direttament relatati mal-produzzjoni jew il-bejgħ tal-prodotti tal-kuntratt. Għalhekk ir-REKTT ma japplikax għal dawk il-partijiet ta' ftehim dwar it-trasferiment ta' teknoloġija relatati mal-kontribut u/jew tagħmir li jintuża għal għanijiet oħra għajr il-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt. Pereżempju, fejn il-ħalib jinbiegħ flimkien ma' ħruġ ta' liċenzi għat-teknoloġija li tipproduċi l-ġobon, ikun biss il-ħalib użat għall-produzzjoni tal-ġobon bit-teknoloġija liċenzjata li jkun kopert bir-REKTT.

                  (47)

                  Id-dispożizzjonijiet fi ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija relatati mal-ħruġ ta' liċenzji ta' tipi oħra ta' proprjetà intellettwali bħal marki kummerċjali u d-drittijiet tal-awtur, iktar milli drittijiet tal-awtur tas-softwer (dwar id-drittijiet tal-awtur għas-softwer ara l-punti (44) u (62)) huma koperti mir-REKTT biss, u sal-punt fejn dawk id-dispożizzjonijiet ikunu direttament relatati mal-produzzjoni jew il-bejgħ tal-prodotti tal-kuntratt. Din il-kundizzjoni tiżgura li dispożizzjonijiet li jkopru tipi oħrajn ta' drittijiet ta' proprjetà intellettwali jiġu eżentati bħala kategorija sa tali punt li dawn id-drittijiet ta' proprjetà intelletwali oħra jkunu jservu biex id-detentur ta' liċenzja jkun jista' jisfrutta t-teknoloġija liċenzjata aħjar. Pereżempju, fejn il-liċenzjatur ma jawtorizzax detentur ta' liċenzja li juża marka kummerċjali tiegħu fuq il-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata, din il-liċenzja tal-marka kummerċjali tista' tippermetti lid-detentur ta' liċenzja li jisfrutta t-teknoloġija liċenzjata aħjar billi l-konsumaturi jkunu jistgħu jagħmlu r-rabta immedjata bejn il-prodott u l-karatteristiċi mogħtija lilu permezz tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata. Obbligu fuq id-detentur ta' liċenzja sabiex juża l-marka kummerċjali tal-liċenzjatur jista' jippromwovi wkoll it-tixrid tat-teknoloġija billi jippermetti lil-liċenzjatur sabiex huwa stess jidentifika bħala s-sors tat-teknoloġija sottostanti. Ir-REKTT ikopri ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija f'dan ix-xenarju anki jekk l-interess ewlieni tal-partijiet ikun fl-isfruttar tal-marka kummerċjali iktar milli tat-teknoloġija. (37)

                  (48)

                  Ir-REKTT ma jkoprix ħruġ ta' liċenzji għal drittijiet tal-awtur għajr dawk fuq softwer (ħlief għas-sitwazzjoni stabbilita fil-punt (47)). Madankollu, bħala regola ġenerali l-Awtorità ser tapplika l-prinċipji stabbiliti fir-REKTT u dawn il-linji gwida meta tivvaluta l-ħruġ ta' liċenzji għad-dritt tal-awtur għall-produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt skont l-Artikolu 53.

                  (49)

                  Min-naħa l-oħra, il-ħruġ ta' liċenzji għad-drittijiet tal-kiri u d-drittijiet ta' eżibizzjoni pubblika protetti mid-drittijiet tal-awtur, b'mod partikolari fil-każ ta' films jew mużika, jitqies li jinvolvi kwistjonijiet partikolari u jista' ma jkunx opportun li ssir valutazzjoni ta' ħruġ ta' liċenzji bħal dawn abbażi tal-prinċipji żviluppati f'dawn il-linji gwida. Fl-applikazzjoni tal-Artikolu 53, l-ispeċifiċitajiet tal-ħidma u l-mod li bih hija sfruttata jridu jittieħdu f'kunsiderazzjoni. (38) Għaldaqstant, l-Awtorità mhijiex ser tapplika r-REKTT u l-linji gwida attwali b'analoġija għall-ħruġ tal-liċenzji ta' dawn id-drittijiet l-oħrajn.

                  (50)

                  L-Awtorità lanqas ma hija ser testendi l-prinċipji żviluppati fir-REKTT u dawn il-linji gwida għal-ħruġ tal-liċenzji tal-marki kummerċjali (għajr is-sitwazzjoni stabbilita fil-punt (47)). Il-ħruġ tal-liċenzji tal-marki kummerċjali ħafna drabi jsir fil-kuntest tad-distribuzzjoni u l-bejgħ mill-ġdid ta' prodotti u servizzi u ġeneralment huwa aktar simili għal ftehimiet ta' distribuzzjoni milli għall-ħruġ tal-liċenzji ta' teknoloġija. Meta liċenzja ta' marka kummerċjali tkun marbuta direttament mal-użu, il-bejgħ jew il-bejgħ mill-ġdid ta' prodotti u servizzi u ma tikkostitwixxix l-oġġett primarju tal-ftehim, il-ftehim tal-liċenzja jkun kopert mill-att imsemmi fil-punt 2 tal-Anness XIV għall-Ftehim ŻEE (Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 330/2010 tal-20 ta' April 2010) dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE għal kategoriji ta' ftehimiet vertikali u prattiċi miftiehma (“Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorjia Vertikali”). (39)

            3.2.2.   Il-kunċett ta' “trasferiment”

                  (51)

                  Il-kunċett ta' “trasferiment” jimplika li t-teknoloġija trid tgħaddi minn impriża għal oħra. Trasferimenti bħal dawn normalment isiru fil-forma ta' ħruġ ta' liċenzji li permezz tiegħu l-liċenzjatur jagħti lid-detentur ta' liċenzja d-dritt li juża t-teknoloġija tiegħu filwaqt li dan tal-aħħar iħallas ir-royalties.

                  (52)

                  Kif stipulat fl-Artikolu 1(1)(c) tar-REKTT, l-assenjamenti fejn parti mir-riskju assoċjat mal-isfruttament tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija tibqa' f'idejn min jassenja huma wkoll meqjusa bħala ftehimiet dwar it-trasferiment tat-teknoloġija. B'mod partikolari, dan huwa l-każ fejn is-somma pagabbli għall-assenjament hija dipendenti fuq id-dħul miksub mill-persuna assenjata fir-rigward ta' prodotti manifatturati b'teknoloġija assenjata, il-kwantità ta' dawn il-prodotti magħmula jew l-għadd ta' operazzjonijiet imwettqa li jużaw it-teknoloġija.

                  (53)

                  Ftehim li permezz tiegħu l-liċenzjatur jimpenja ruħu li ma jeżerċitax id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija kontra d-detentur ta' liċenzja jista' wkoll jitqies bħala trasferiment tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija. Tabilħaqq, l-essenza ta' liċenzja ta' privattiva pura huwa d-dritt li wieħed jopera fl-ambitu tad-dritt esklussiv tal-privattiva. Minn dan isegwi li r-REKTT ikopri wkoll l-hekk imsejħin ftehimiet ta' nuqqas ta' dikjarazzjoni u ftehimiet ta' soluzzjoni li bihom il-liċenzjatur iħalli lid-detentur ta' liċenzja jipproduċi fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni tal-privattiva. (40)

            3.2.3.   Ftehimiet bejn żewġ partijiet

                  (54)

                  Skont l-Artikolu 1(1)(c) tar-REKTT, ir-Regolament ikopri biss il-ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija “bejn żewġ impriżi”. Ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija bejn aktar minn żewġ impriżi mhumiex koperti bir-REKTT. Il-fattur deċiżiv f'termini ta' distinzjoni bejn ftehimiet bejn żewġ impriżi u dawk b'aktar partijiet huwa jekk il-ftehim ikkonċernat jiġix konkluż bejn aktar minn żewġ impriżi.

                  (55)

                  Ftehimiet konklużi bejn żewġ impriżi jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tar-REKTT anki jekk il-ftehim jistipula kundizzjonijiet għal aktar minn livell wieħed ta' kummerċ. Pereżempju, ir-REKTT japplika għal ftehim tal-liċenzja li ma jikkonċernax biss l-istadju tal-produzzjoni iżda anki l-istadju tad-distribuzzjoni, li jistipula l-obbligi li d-detentur ta' liċenzja jrid jew jista' jimponi fuq dawk li jerġgħu jbigħu l-prodotti prodotti skont il-liċenzja. (41)

                  (56)

                  Ftehimiet li jistabbilixxu pools tat-teknoloġija u li joħorġu liċenzji barra minn pools tat-teknoloġija ġeneralment huma ftehimiet pluripartitiċi u għalhekk mhumiex koperti mir-REKTT. (42) Il-kunċett ta' pools tat-teknoloġija jkopri ftehimiet li permezz tagħhom żewġ partijiet jew aktar jiftiehmu li jiġbru flimkien it-teknoloġiji rispettivi tagħhom u joħorġu liċenzja għalihom f'daqqa bħala pakkett. Il-kunċett ta' pools tat-teknoloġija jkopri wkoll arranġamenti li permezz tagħhom żewġ impriżi jew aktar jiftiehmu li joħorġu liċenzja għal parti terza u jawtorizzawha toħroġ liċenzja għall-pakkett ta' teknoloġiji.

                  (57)

                  Ftehimiet tal-liċenzji konklużi bejn aktar minn żewġ impriżi ħafna drabi jkunu jinvolvu l-istess kwistjonijiet bħal ftehimiet tal-istess natura konklużi bejn żewġ impriżi. Fil-valutazzjoni individwali tagħha tal-ftehimiet tal-liċenzji li huma tal-istess għamla bħal dawk koperti mill-eżenzjoni ta' kategorija iżda li huma konklużi bejn iktar minn żewġ impriżi, b'analoġija l-Awtorità ser tapplika l-prinċipji stabbiliti fir-REKTT. Madankollu, il-pools tat-teknoloġija u l-ħruġ ta' liċenzji minn pools tat-teknoloġija huma trattati b'mod speċifiku fit-Taqsima 4.4.

            3.2.4.   Ftehimiet dwar il-produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt

                  (58)

                  Mill-Artikolu 1(1)(c) tar-REKTT isegwi li sabiex il-ftehimiet tal-liċenzji jkunu koperti minnu, dawn iridu jsiru “għall-iskop ta' produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt”, jiġifieri prodotti li jinkorporaw id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata jew magħmula permezz tagħhom. Il-liċenzja trid tippermetti lid-detentur ta' liċenzja tagħha u/jew is-subkuntrattur(i) li jisfrutta t-teknoloġija liċenzjata bl-iskop li jiġu prodotti oġġetti jew servizzi (ara l-premessa 7 tal-preambolu tar-REKTT).

                  (59)

                  Meta l-iskop tal-ftehim ma jkunx il-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt iżda, pereżempju, kemm sempliċiment jimblokka l-iżvilupp ta' teknoloġija li tikkompeti, il-ftehim tal-liċenzja ma jkunx kopert mir-REKTT u dawn il-linji gwida jistgħu lanqas ma jkunu xierqa għall-valutazzjoni tal-ftehim. Fil-fatt, meta l-partijiet ma jisfruttawx id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata, ma jkun hemm l-ebda attività li ttejjeb l-effiċjenza u għaldaqstant ir-raġuni nnifisha wara l-eżenzjoni bħala kategorija tkun nieqsa. Madankollu, mhux meħtieġ li l-isfruttament jieħu l-forma ta' integrazzjoni tal-assi. Ikun hemm sfruttament ukoll fejn il-liċenzja tagħti lid-detentur tagħha l-libertà tad-disinn billi tippermettilu li jisfrutta t-teknoloġija tiegħu stess mingħajr ir-riskju ta' pretensjonijiet ta' ksur tal-liċenzja mil-liċenzjatur. Fil-każ ta' ħruġ ta' liċenzji bejn kompetituri, il-fatt li l-partijiet ma jisfruttawx it-teknoloġija liċenzjata jista' jkun indikazzjoni li l-arranġament ikun biss kartell mistur. Għal dawn ir-raġunijiet, l-Awtorità ser teżamina l-każijiet ta' nuqqas ta' sfruttament ferm mill-qrib.

                  (60)

                  Ir-REKTT japplika għal ftehimiet tal-liċenzji għall-iskop tal-produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt mid-detentur ta' liċenzja u/jew is-subkuntrattur(i) tiegħu. Għalhekk, ir-REKTT ma japplikax għal (dawk il-partijiet ta') ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija li jippermettu s-subliċenzjar. Madankollu, b'analoġija, l-Awtorità ser tapplika l-prinċipji stabbiliti fir-REKTT u dawn il-linji gwida għal ftehimiet “tal-liċenzjar prinċipali” bejn il-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja (jiġifieri ftehim li bih il-liċenzjatur jippermetti lid-detentur ta' liċenzja jagħti t-teknoloġija b'subliċenzja lil ħaddieħor). Ftehimiet bejn id-detentur ta' liċenzja u subdetenturi għall-produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt huma koperti mir-REKTT.

                  (61)

                  It-terminu “prodotti tal-kuntratt” jinkludi prodotti u servizzi magħmula permezz tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata. Dan ikun il-każ kemm fejn it-teknoloġija liċenzjata tintuża fil-proċess tal-produzzjoni kif ukoll fejn din tkun inkorporata fil-prodott innifsu. F'dawn il-linji gwida t-terminu “prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata” jkopru ż-żewġ sitwazzjonijiet. Ir-REKTT japplika fil-każijiet kollha fejn id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija jiġu liċenzjati għall-iskopijiet ta' produzzjoni ta' prodotti u servizzi. Il-qafas tar-REKTT u dawn il-linji gwida huma bbażati fuq il-premessa li hemm rabta diretta bejn id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata u prodott tal-kuntratt. Fejn din ir-rabta ma teżistix, jiġifieri fejn l-iskop tal-ftehim huwa li ma jippermettux il-produzzjoni ta' prodott tal-kuntratt, il-qafas analitiku tar-REKTT u dawn il-linji gwida jistgħu ma jkunux xierqa.

                  (62)

                  Il-ħruġ tal-liċenzji tad-drittijiet tal-awtur tas-softwer għal skopijiet ta' sempliċi riproduzzjoni u distribuzzjoni tax-xogħol protett, jiġifieri l-produzzjoni ta' kopji għall-bejgħ, ma jkunx ikkunsidrat bħala “produzzjoni” fit-tifsira tar-REKTT u għalhekk mhuwiex kopert mir-REKTT u dawn il-linji gwida. It-tali riproduzzjoni għad-distribuzzjoni hija minflok koperta b'analoġija mir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali (43) u l-Linji Gwida dwar ir-Restrizzjonijiet Vertikali. (44) Fil-każ ta' riproduzzjoni għad-distribuzzjoni tingħata liċenzja biex jiġi riprodott softwer fuq trasportatur, irrispettivament mill-mezzi tekniċi li bihom is-softwer jiġi distribwit. Ngħidu aħna, ir-REKTT u dawn il-linji gwida ma jkoprux il-ħruġ ta liċenzji tad-drittijiet tal-awtur tas-softwer fejn id-detentur ta' liċenzja jkun provdut b'kopja oriġinali tas-softwer sabiex jirriproduċi u jbigħ is-softwer lill-utenti finali. Lanqas ma jkopru l-ħruġ ta' liċnezji tad-drittijiet tal-awtur tas-softwer u d-distribuzzjoni ta' softwer permezz ta' liċenzji “shrink wrap”, jiġifieri sett ta' kundizzjonijiet inklużi fil-pakkett tal-kopja solida li l-utent finali jitqies bħala li aċċetta billi jiftaħ il-qoxra tal-pakkett, jew il-ħruġ ta' liċenzji tad-drittijiet tal-awtur tas-softwer tal-awtur u d-distribuzzjoni ta' softwer billi jitniżżel onlajn.

                  (63)

                  Madankollu, meta s-softwer liċenzjat jiġi inkorporat mid-detentur ta' liċenzja fil-prodott tal-kuntratt, dan mhuwiex meqjus bħala sempliċi riproduzzjoni iżda bħala produzzjoni. Ngħidu aħna, ir-REKTT u dawn il-linji gwida jkopru l-ħruġ ta' liċenzji tad-drittijiet tal-awtur tas-softwer fejn id-detentur ta' liċenzja jkollu d-dritt tar-riproduzzjoni tas-softwer billi jinkorporah f'apparat li miegħu jinteraġixxi s-softwer.

                  (64)

                  Ir-REKTT ikopri s-“subkuntrattar” li permezz tiegħu l-liċenzjatur jagħti liċenzja għad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija lid-detentur ta' liċenzja li min-naħa tiegħu jikkommetti ruħu li jipproduċi ċerti prodotti abbażi tagħhom esklussivament għal-liċenzjatur. Is-subkuntrattar jista' jinvolvi wkoll il-forniment ta' tagħmir mil-liċenzjatur biex jintuża fil-produzzjoni tal-prodotti u servizzi koperti bil-ftehim. Biex dan it-tip ta' subkuntrattar jiġi kopert mir-REKTT bħala parti minn ftehim dwar it-trasferiment ta' teknoloġija, it-tagħmir fornut irid ikun direttament relatat mal-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt. Is-sottokuntrattar huwa kopert ukoll mill-Avviż tal-Awtorità dwar il-valutazzjoni tagħha ta' ċerti ftehimiet ta' sottokuntrattar b'rabta mal-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE. (45) Skont dak l-Avviż, li jibqa' applikabbli, il-ftehimiet ta' sottokuntrattar li fihom is-sottokuntrattur jieħu impenn li jipproduċi ċerti prodotti b'mod esklussiv għall-kuntrattur ġeneralment jaqgħu barra l-Artikolu 53(1). Ftehimiet ta' subkuntrattar fejn il-kuntrattur jiddetermina l-prezz tat-trasferiment tal-prodotti tal-kuntratt intermedju bejn is-subkuntratturi f'katina ta' valur tas-subkuntrattar ġeneralment ukoll jaqgħu barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 53(1) sakemm il-prodotti tal-kuntratt ikunu prodotti esklussivament għall-kuntrattur. Madankollu, restrizzjonijiet oħrajn imposti fuq is-sottokuntrattur bħall-obbligu li ma jagħmilx jew ma jisfruttax ir-riċerka u l-iżvilupp tiegħu stess jistgħu jkunu koperti mill-Artikolu 53. (46)

                  (65)

                  Ir-REKTT japplika wkoll għal ftehimiet li permezz tagħhom id-detentur ta' liċenzja jkollu jwettaq xogħol ta' żvilupp qabel ma jikseb prodott jew proċess li jkun lest għall-isfruttament kummerċjali, sakemm ma jkunx ġie identifikat prodott tal-kuntratt. Anke jekk ikun meħtieġ dan ix-xogħol u investiment ulterjuri, l-għan tal-ftehim huwa l-produzzjoni ta' prodott tal-kuntratt identifikat, jiġifieri prodotti magħmula bid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata.

                  (66)

                  Ir-REKTT u dawn il-linji gwida ma jkoprux ftehimiet li fihom id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija huma lliċenzjati għall-fini ta' awtorizzazzjoni tad-detentur ta' liċenzja sabiex iwettaq iktar riċerka u żvilupp f'bosta oqsma, inkluż żvilupp ulterjuri ta' prodott li jirriżulta mit-tali riċerka u żviluppi. (47) Ngħidu aħna, ir-REKTT u l-linji gwida ma jkoprux il-ħruġ ta' liċenzji ta' għodda ta' riċerka teknoloġika fil-proċess ta' attività ta' riċerka ulterjuri. Lanqas ma jkopru sottokuntrattar tar-riċerka u l-iżvilupp li bih id-detentur ta' liċenzja jieħu impenn li jwettaq riċerka u żvilupp fil-qasam tat-teknoloġija lliċenzjata u sabiex irodd lura l-pakkett ta' teknoloġija mtejjeb lil-liċenzjatur. (48) L-għan ewlieni ta' ftehimiet bħal dawn huwa l-forniment ta' servizzi ta' riċerka u żvilupp bil-ħsieb li t-teknoloġija tittejjeb, u mhux il-produzzjoni ta' prodotti u servizzi abbażi tat-teknoloġija liċenzjata.

            3.2.5.   Tul ta' żmien

                  (67)

                  Sakemm idum applikabbli r-REKTT, li jiskadi fit-30 ta' April 2026, l-eżenzjoni ta' kategorija tapplika sakemm id-dritt fuq il-proprjetà liċenzjata ma jkunx intemm, skada jew ġie dikjarat invalidu. Fil-każ tal-kompetenza l-eżenzjoni ta' kategorija tapplika sakemm il-kompetenza liċenzjata tibqa' sigrieta, ħlief fejn tali kompetenza ssir magħrufa pubblikament minħabba intervent tad-detentur ta' liċenzja, f'liema każ l-eżenzjoni tibqa' tapplika sakemm jibqa' fis-seħħ il-ftehim (ara l-Artikolu 2 tar-REKTT).

                  (68)

                  L-eżenzjoni kategorija tapplika għal kull dritt marbut ma' teknoloġija liċenzjata kopert mill-ftehim u ma tibqax tapplika mad-data meta l-aħħar dritt marbut mat-teknoloġija fit-tifsira tar-REKTT jiskadi, isir invalidu jew isir pubbliku.

            3.2.6.   Relazzjoni ma' regolamenti oħra ta' eżenzjoni ta' kategorija

                  (69)

                  Ir-REKTT ikopri ftehimiet bejn żewġ impriżi li jirrigwardaw il-ħruġ ta' liċenzji ta' drittijiet marbutin mat-teknoloġija għal skopijiet ta' produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt. Madankollu, id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija jistgħu jkunu wkoll element ta' tipi ta' ftehimiet oħrajn. Barra minn hekk, il-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata sussegwentement jinbiegħu fis-suq. Għaldaqstant hemm bżonn li tiġi indirizzata l-interfaċċja bejn ir-REKTT u l-att imsemmi fil-punt 6 tal-Anness XIV għall-Ftehim ŻEE (Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1218/2010 tal-14 ta' Diċembru 2010 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta' ftehimiet ta' speċjalizzazzjoni (“Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija ta' Speċjalizzazzjoni”)), (49) l-att imsemmi fil-punt 7 tal-Anness XIV għall-Ftehim ŻEE (Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1217/2010 tal-14 ta' Diċembru 2010 dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta' ftehimiet ta' riċerka u żvilupp (“Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp”)) (50) u r-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali. (51)

            3.2.6.1.   Ir-Regolamenti ta' Eżenzjonijiet ta' Kategorija għal ftehimiet ta' speċjalizzazzjoni u ta' R&Ż.

                  (70)

                  Ir-REKTT ma japplikax għall-ħruġ ta' liċenzji fil-kuntest ta' ftehimiet ta' speċjalizzazzjoni li huma koperti mir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija ta' Speċjalizzazzjoni jew għall-ħruġ ta' liċenzji fil-kuntest tal-ftehimiet ta' riċerka u żvilupp li huma koperti mir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp (ara l-premessa 7 u l-Artikolu 9 tar-REKTT).

                  (71)

                  Skont l-Artikolu 1(1)(d) tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija ta' Speċjalizzazzjoni, dak ir-Regolament ikopri, b'mod partikolari, ftehimiet ta' produzzjoni konġunta li bis-saħħa tagħhom żewġ partijiet jew iktar jaqblu li jipproduċu ċerti prodotti b'mod konġunt. Ir-Regolament jestendi għal dispożizzjonijiet rigward iċ-ċessjoni jew l-użu tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali, sakemm dawn ma jkunux jikkostitwixxu l-għan ewlieni tal-ftehim, iżda li jkunu relatati direttament u neċessarji għall-implimentazzjoni tiegħu.

                  (72)

                  Meta l-impriżi jistabbilixxu impriża ta' produzzjoni konġunta u joħorġu liċenzja għal impriża konġunta biex jisfruttaw teknoloġija, li tintuża fil-produzzjoni tal-prodotti prodotti mill-impriża konġunta, it-tali ħruġ ta' liċenzja jkun soġġett għar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija ta' Speċjalizzazzjoni u mhux għar-REKTT. Kif xieraq, il-ħruġ ta' liċenzji fil-kuntest ta' impriża ta' produzzjoni konġunta normalment irid jiġi kkunsidrat skont ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija ta' Speċjalizzazzjoni. Minkejja dan, fejn l-impriża konġunta tilliċenzja t-teknoloġija lil partijiet terzi, l-attività ma tkunx marbuta mal-produzzjoni mill-impriża konġunta, u għalhekk ma tkunx koperta minn dak ir-Regolament. Arranġamenti ta' ħruġ ta' liċenzji bħal dan, li jgħaqqdu flimkien it-teknoloġiji tal-partijiet, jikkostitwixxu ġabriet ta' teknoloġija, li huma trattati fit-Taqsima 4.4 da' dawn il-linji gwida.

                  (73)

                  Ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp ikopri ftehimiet li fihom żewġ impriżi jew iktar jaqblu li jwettqu riċerka u żvilupp b'mod konġunt u sabiex jisfruttaw ir-riżultati ta' dawn b'mod konġunt. Skont l-Artikolu 1(1)(m) ta' dak ir-Regolament, ir-riċerka u l-iżvilupp u l-isfruttament tar-riżultati jitwettqu flimkien fejn ix-xogħol involut isir minn tim konġunt, minn organizzazzjoni konġunta jew minn impriża konġunta li jkun fdat b'mod konġunt lil parti terza jew li jkun allokat bejn il-partijiet permezz ta' speċjalizzazzjoni fil-kuntest tar-riċerka, l-iżvilupp, il-produzzjoni u d-distribuzzjoni, inkluż il-ħruġ ta' liċenzji. Ir-Regolament ikopri wkoll ftehimiet ta' riċerka u żvilupp imħallsin li fihom żewġ impriżi jew iktar jaqblu li r-riċerka u żvilupp jitwettqu minn parti waħda u ffinanzjati minn oħra, bi sfruttament konġunt jew le tar-riżultati li jinkisbu (ara l-Artikolu 1(1)(a) (vi) tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp).

                  (74)

                  Minn dan isegwi li r-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp ikopri l-ħruġ ta' liċenzji bejn il-partijiet u mill-partijiet lil entità konġunta fil-kuntest ta' ftehim ta' riċerka u żvilupp. It-tali ħruġ ta' liċenzji huwa soġġett biss għar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp u mhux għar-REKTT. Fil-kuntest ta' ftehimiet bħal dawn, il-partijiet jistgħu jiddeterminaw ukoll il-kundizzjonijiet għall-ħruġ ta' liċenzji lil partijiet terzi tar-riżultati li joħorġu mill-ftehim ta' riċerka u żvilupp. Madankollu, peress li d-detenturi ta' liċenzja terzi ma jkunux parti għall-ftehim ta' riċerka u żvilupp, il-ftehim tal-liċenzja individwali konkluż mal-partijiet terzi mhuwiex kopert mir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp. Dak il-ftehim għal-liċenzja jkun kopert mill-eżenzjoni ta' kategorija fir-REKTT jekk il-kundizzjonijiet tiegħu jkunu ssodisfati.

            3.2.6.2.   Ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali

                  (75)

                  Ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali jkopri ftehimiet li jidħlu fihom żewġ impriżi jew iktar li kull waħda minnhom topera, għall-finijiet tal-ftehim, f'livelli differenti tal-katina ta' produzzjoni jew distribuzzjoni, u b'rabta mal-kundizzjonijiet li fihom il-partijiet jistgħu jixtru, ibigħu jew jerġgħu jbigħu ċerti prodotti jew servizzi. B'hekk, ikopri ftehimiet ta' forniment u distribuzzjoni. (52)

                  (76)

                  Peress li r-REKTT ikopri biss ftehimiet bejn żewġ partijiet u li detentur ta' liċenzja, li jbigħ prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija lliċenzjata, huwa fornitur għall-finijiet tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali, dawk iż-żewġ regolamenti ta' eżenzjoni ta' kategorija huma marbutin ferm mill-qrib. Il-ftehim bejn il-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja huwa soġġett għar-REKTT filwaqt li ftehimiet konklużi bejn detentur ta' liċenzja u x-xerrejja tal-prodotti tal-kuntratt huma soġġetti għar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali. (53)

                  (77)

                  Ir-REKTT jeżenta bħala kategorija wkoll ftehimiet bejn il-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja fejn il-ftehim jimponi obbligi fuq id-detentur rigward il-mod kif għandu jbigħ il-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata. B'mod partikolari, id-detentur ta' liċenzja jista' jkun obbligat li jistabbilixxi tip ta' sistema ta' distribuzzjoni partikolari bħal distribuzzjoni esklussiva jew distribuzzjoni selettiva. Madankollu, sabiex ikunu koperti minn eżenzjoni ta' kategorija, il-ftehimiet ta' distribuzzjoni konklużi għall-finijiet ta' implimentazzjoni tat-tali obbligi jridu jikkonformaw mar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali. Ngħidu aħna, il-liċenzjatur jista' jobbliga lid-detentur ta' liċenzja li jistabilixxi sistema bbażata fuq distribuzzjoni esklussiva skont regoli speċifikati. Madankollu, mill-Artikolu 4(b) tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali jsegwi li d-distributuri ġeneralment iridu jkunu ħielsa li jagħmlu bejgħ passiv fit-territorji ta' distributuri esklussivi oħrajn tad-detentur ta' liċenzja.

                  (78)

                  Barra minn hekk, skont ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali, fil-prinċipju d-distributuri jridu jkunu ħielsa li jbigħu kemm b'mod attiv kif ukoll b'mod passiv fit-territorju koperti mis-sistemi ta' distribuzzjoni ta' fornituri oħrajn, jiġifieri, detenturi ta' liċenzja oħrajn li jipproduċu l-prodotti tagħhom stess fuq il-bażi tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija lliċenzjati. Dan għaliex għall-finijiet tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali, kull detentur ta' liċenzja huwa fornitur separat. Madankollu, ir-raġunijiet li huma fil-bażi tal-eżenzjoni ta' kategorija ta' restrizzjonijiet tal-bejgħ attiv fi ħdan sistema ta' distribuzzjoni ta' fornitur li tinsab f'dak ir-Regolament, jistgħu japplikaw ukoll meta l-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija lliċenzjata jinbiegħu minn detenturi ta' liċenzja differenti b'ditta komuni li hija proprjetà tal-liċenzjatur. Fejn il-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata jinbiegħu taħt identità taħt marka komuni, jista' jkun hemm l-istess raġunijiet ta' effiċjenza biex jiġu applikati l-istess tipi ta' limiti bejn is-sistemi ta' distribuzzjoni tad-detenturi ta' liċenzja bħal fil-każ ta' sistema ta' distribuzzjoni vertikali unika. Fit-tali każijiet, l-Awtorità aktarx li ma tikkontestax restrizzjonijiet meta b'analoġija jkunu ssodisfati r-rekwiżiti tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali. Sabiex tkun teżisti identità taħt marka komuni, il-prodotti jridu jinbiegħu u jkunu kkummerċjalizzati taħt marka komuni, li tkun predominanti f'termini ta' kwalità u informazzjoni rilevanti oħra għall-konsumatur. Mhuwiex biżżejjed li minbarra d-ditti tad-detenturi ta' liċenzja l-prodott ikollu d-ditta tal-liċenzjatur, li tidentifikah bħala s-sors tat-teknoloġija lliċenzjata.

            3.3.   Il-limiti tas-sehem mis-suq fejn tidħol l-eżenzjoni

                  (79)

                  Skont l-Artikolu 3 tar-REKTT, l-eżenzjoni ta' kategorija għal ftehimiet restrittivi, jew fi kliem ieħor id-dispożizzjonijiet ta' eżenzjoni tar-REKTT, hija suġġett għal limiti fuq is-sehem fis-suq, u b'hekk jiġi llimitat l-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija għal ftehimiet li, minkejja li jistgħu jkunu restrittivi għall-kompetizzjoni, ġeneralment jistgħu jitqiesu li jilħqu l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Lil hinn mill-eżenzjoni maħluqa bil-limiti fuq is-sehem fis-suq, tkun tinħtieġ valutazzjoni individwali. Il-fatt li s-sehem fis-suq ikun jaqbeż il-limiti ma jfissirx preżunzjoni li l-ftehim jaqa' taħt l-Artikolu 53(1) jew li l-ftehim ma jilħaqx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Fin-nuqqas ta' restrizzjonijiet assoluti kif stabbilit fl-Artikolu 4 tar-REKTT, tkun meħtieġa analiżi tas-suq.

         Limiti rilevanti tas-sehem mis-suq

                  (80)

                  Il-limitu tas-sehem fis-suq li għandu jkun applikat għall-iskopijiet tal-eżenzjoni tar-REKTT jiddependi minn jekk il-ftehim kienx konkluż bejn partijiet kompetituri jew partijiet li mhumiex.

                  (81)

                  Il-limiti tas-sehem mis-suq japplikaw kemm għas-suq/swieq rilevanti tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata kif ukoll għas-suq/swieq rilevanti tal-prodotti tal-kuntratt. Jekk f'suq rilevanti tal-prodott u teknoloġija, wieħed jew ħafna, jinqabeż il-limitu applikabbli fuq is-sehem mis-suq, l-eżenzjoni ta' kategorija ma tapplikax għall-ftehim għal da(w)k is-suq/swieq rilevanti. Pereżempju, jekk il-ftehim tal-liċenzji ikun jirrigwarda żewġ swieq separati tal-prodott, l-eżenzjoni ta' kategorija tista' tapplika għal wieħed minn dawn is-swieq u mhux għall-ieħor.

                  (82)

                  Skont l-Artikolu 3(1) tar-REKTT l-eżenzjoni pprovduta fl-Artikolu 2 tar-REKTT tapplika għall-ftehimiet bejn partijiet kompetituri bil-kundizzjoni li s-sehem tas-suq ikkumbinat tal-partijiet ma jaqbiżx l-20 % ta' xi suq rilevanti. Il-limitu tas-sehem mis-suq tal-Artikolu 3(1) tar-REKTT huwa applikabbli jekk il-partijiet huma kompetituri proprji jew kompetituri potenzjali fis-suq/swieq tal-prodott u/jew kompetituri proprji fis-suq tat-teknoloġija (għad-distinzjoni bejn partijiet kompetituri u partijiet li mhumiex, ara l-punt (27) u aktar 'il quddiem.).

                  (83)

                  Il-kompetizzjoni potenzjali fis-suq tat-teknoloġija ma tiġix ikkunsidrata fl-applikazzjoni tal-limitu tas-sehem fis-suq jew fil-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” b'rabta ma ftehimiet bejn kompetituri. Lil hinn mill-eżenzjoni tar-REKTT, il-kompetizzjoni potenzjali fis-suq tat-teknoloġija tiġi kkunsidrata iżda ma twassalx għall-applikazzjoni tal-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” rigward ftehimiet bejn kompetituri.

                  (84)

                  Meta l-impriżi li jkunu partijiet fil-ftehimiet tal-liċenzji ma jkunux kompetituri, japplika l-limitu tas-sehem mis-suq tal-Artikolu 3(2) tar-REKTT. Għalhekk, il-ftehim bejn partijiet mhux kompetituri jkun kopert jekk is-sehem mis-suq ta' kull parti ma taqbiżx 30 % tas-swieq tat-teknoloġija u tal-prodotti rilevanti affettwati.

                  (85)

                  Meta l-partijiet isiru kompetituri skont it-tifsira tal-Artikolu 3(1) tar-REKTT iktar tard, pereżempju meta d-detentur ta' liċenzja diġà kien preżenti, qabel il-ħruġ tal-liċenzja, fis-suq relevanti li fih jinbiegħu l-prodotti tal-kuntratt u l-liċenzjatur imbagħad isir fornitur attwali jew potenzjali fl-istess suq relevanti, il-limitu ta' sehem mis-suq ta' 20 % ser japplika mill-mument li fih saru kompetituri. Madankollu, f'dan il-każ, il-lista “iebsa” relevanti għall-ftehimiet bejn dawk li mhumiex kompetituri ser tibqa' tapplika għall-ftehim sakemm il-ftehim ma jiġix emendat wara b'xi mod materjali (ara l-Artikolu 4(3) tar-REKTT u l-punt (39) ta' dawn il-linji gwida).

         Il-kalkolu tal-ishma tas-suq għal suq/swieq tat-teknoloġija għall-applikazzjoni tal-eżenzjoni

                  (86)

                  Il-kalkolu tal-ishma mis-suq fis-swieq relevanti fejn jinħarġu liċenzji għad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija, skont ir-REKTT, jitbiegħed mill-prattika tas-soltu għar-raġunijiet spjegati fil-punt (87) ta' dawn il-linji gwida. Fil-każ tas-swieq tat-teknoloġija, mill-Artikolu 8(d) tar-REKTT isegwi li, kemm għall-prodott kif ukoll għad-dimensjoni ġeografika tas-suq relevanti, is-sehem mis-suq tal-liċenzjatur irid jiġi kkalkolat fuq il-bażi tal-bejgħ tal-liċenzjatur u d-detenturi ta' liċenzja kollha tal-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija lliċenzjata. Permezz ta' dan il-metodu, il-bejgħ kombinat tal-liċenzjatur u tad-detenturi ta' liċenzja tiegħu ta' prodotti tal-kuntratt jiġu kkalkulati bħala parti mill-bejgħ kollu ta' prodotti li jikkompetu, irrispettivament minn jekk dawn il-prodotti f'kompetizzjoni jiġux prodotti b'teknoloġija li tkun qed tiġi liċenzjata jew le.

                  (87)

                  Dan l-approċċ ta' kalkolu tas-sehem mis-suq tal-liċenzjatur fis-suq tat-teknoloġija bħala l-“impronta” tiegħu fil-livell tal-prodott, intgħażel minħabba d-diffikultajiet prattiċi fil-kalkolu tas-sehem mis-suq tal-liċenzjatur fuq il-bażi tad-dħul mir-royalties (ara l-punt (25) iktar 'il fuq). Minbarra d-diffikultà ġenerali fil-kisba ta' dejta affidabbli dwar id-dħul mir-royalties, id-dħul propju mir-royalties jaf jissottovaluta serjament il-pożizzjoni ta' teknoloġija fis-suq f'każ li l-pagamenti tar-royalties jitnaqqsu minħabba l-ħruġ reċiproku ta' liċenzji jew il-provvista ta' prodotti assoċjati. L-ibbażar tas-sehem mis-suq tal-liċenzjaturi fis-suq tat-teknoloġija fuq il-prodotti prodotti b'dik it-teknoloġija meta mqabbla ma' prodotti manifatturati b'teknoloġiji li jikkompetu ma jġorrx miegħu dak ir-riskju. Tali impatt fil-livell tal-prodott b'mod ġenerali jirrifletti sew il-pożizzjoni fis-suq tat-teknoloġija.

                  (88)

                  Idealment tali impatt ikun ikkalkolat billi jiġu esklużi mis-suq tal-prodott il-prodotti magħmula b'teknoloġiji interni li ma jkunux liċenzjati, billi dawn it-teknoloġiji interni huma biss limitazzjoni indiretta fuq it-teknoloġija liċenzjata. Madankollu, peress li fil-prattika jista' jkun diffiċli għal-liċenzjatur u d-detenturi ta' liċenzja li jkunu jafu jekk prodotti oħra fl-istess suq tal-prodott ikunux magħmula b'teknoloġiji liċenzjati jew interni, il-kalkolu tas-sehem mis-suq tat-teknoloġija, għall-iskopijiet tar-REKTT huwa bbażat fuq il-prodotti magħmula bit-teknoloġija liċenzjata bħala parti mill-prodotti kollha mibjugħa f'dak is-suq ta' prodott. Dan l-approċċ ibbażat fuq l-impronta tat-teknoloġija fuq is-suq/swieq tal-prodott ġenerali jista' jkun mistenni li ser inaqqas is-sehem mis-suq ikkalkolat billi jinkludi prodotti forniti b'teknoloġiji interni, iżda b'mod ġenerali xorta waħda ser jipprovdi indikatur tajjeb tas-saħħa tat-teknoloġija. L-ewwel nett, jinkludi kull kompetizzjoni potenzjali minn impriżi li jipproduċu bit-teknoloġija tagħhom stess u li kieku probabbli jibdew joħorġu liċenzji f'każ ta' żieda żgħira iżda permanenti fil-prezz tal-liċenzji. It-tieni nett, anke fejn mhux probabbli li proprjetarji ta' teknoloġija oħra jibdew joħorġu liċenzji, il-liċenzjatur mhux bilfors ikollu saħħa fis-suq tat-teknoloġija anke jekk għandu sehem kbir mid-dħul tal-liċenzji. Jekk is-suq tal-prodotti downstream huwa kompetittiv, il-kompetizzjoni fuq dan il-livell tista' effettivament tillimita lil-liċenzjatur. Żieda upstream fir-royalties taffettwa l-ispejjeż tad-detentur ta' liċenzja, u b'hekk ikun anqas kompetittiv u jitlef il-bejgħ. Is-sehem mis-suq ta' teknoloġija fis-suq tal-prodott ikopri dan l-element ukoll u, għalhekk, normalment ikun indikatur tajjeb tas-saħħa fis-suq tal-liċenzjaturi fis-suq tat-teknoloġija.

                  (89)

                  Sabiex tiġi stmata s-saħħa tat-teknoloġija, trid titqies ukoll id-dimensjoni ġeografika tas-suq tat-teknoloġija. Xi kultant dan jista' jkun differenti mid-dimensjoni ġeografika tas-suq tal-prodott downstream rispettiv. Għall-iskop tal-applikazzjoni tar-REKTT, id-dimensjoni ġeografika tas-suq tat-teknoloġija rilevanti tkun iddeterminata wkoll mis-suq/swieq tal-prodott. Madankollu, lil hinn mill-eżenzjoni mir-REKTT jista' jkun xieraq li titqies ukoll żona ġeografika akbar, fejn il-liċenzjatur u d-detenturi ta' liċenzja tat-teknoloġiji li jikkompetu jkunu involuti fil-ħruġ ta' liċenzji ta' dawn it-teknoloġiji u li fiha l-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni jkunu omoġenji biżżejjed u li jistgħu jkunu distinti minn żoni ġirien minħabba li l-kondizzjonijiet tal-kompetizzjoni ikunu differenti b'mod apprezzabbli f'dawk iż-żoni.

                  (90)

                  Fil-każ ta' teknoloġiji ġodda li jkunu għadhom ma ġġeneraw l-ebda bejgħ fis-sena kalendarja ta' qabel, jiġi assenjat sehem fis-suq ta' żero. Meta dawn jibdew jinbiegħu, it-teknoloġija kkonċernata tibda takkumula s-sehem fis-suq.Jekk is-sehem mis-suq sussegwentement jogħla 'l fuq mil-limitu rilevanti ta' 20 % jew 30 %, l-eżenzjoni tkompli tapplika għal perjodu ta' sentejn kalendarji konsekuttivi wara s-sena li fiha jkun inqabeż il-limitu (ara l-Artikolu 8(e) tar-REKTT).

         Il-kalkolu tal-ishma tas-suq għal suq/swieq tal-prodott għall-applikazzjoni tal-eżenzjoni

                  (91)

                  Fil-każ ta' swieq rilevanti fejn jinbiegħu l-prodotti tal-kuntratt, is-sehem mis-suq tad-detentur ta' liċenzja jrid jiġi kkalkolat fuq il-bażi tal-bejgħ tal-prodotti tad-detentur ta' liċenzja li jinkorporaw it-teknoloġija u l-prodotti kompetituri tal-liċenzjatur, jiġifieri l-bejgħ totali tad-detentur ta' liċenzja fis-suq tal-prodotti inkwistjoni. Fejn il-liċenzjatur ikun ukoll fornitur tal-prodotti fis-suq rilevanti, irid jitqies ukoll il-bejgħ tal-liċenzjatur fis-suq tal-prodott ikkonċernat. Madankollu, fil-kalkolu tas-sehem fis-suq tal-liċenzjatur u/jew tad-detentur ta' liċenzja għas-swieq tal-prodotti, ma jitqiesx il-bejgħ minn detenturi ta' liċenzja oħrajn.

                  (92)

                  L-ishma fis-suq għandhom ikunu kkalkulati skont id-dejta dwar il-valur tal-bejgħ tas-sena ta' qabel, fejn din tkun disponibbli. Din id-dejta normalment tipprovdi indikazzjoni aktar preċiża dwar is-saħħa ta' teknoloġija milli d-dejta dwar il-volum. Madankollu, fejn ma tkunx disponibbli dejta bbażata fuq il-valur, jistgħu jintużaw stimi fuq informazzjoni tas-suq affidabbli oħra, inkluża dejta dwar il-volum tal-bejgħ fis-suq.

                  (93)

                  Il-prinċipji stabbiliti fit-Taqsima 3.3 ta' dawn il-linji gwida jistgħu jiġu spjegati bl-eżempji li ġejjin:

         Il-ħruġ ta' liċenzji bejn partijiet li mhumiex kompetituri

            Eżempju 1

      Impriża A hija speċjalizzata fl-iżvilupp ta' prodotti u tekniki bijoteknoloġiċi, u żviluppat prodott ġdid jismu Xeran. L-impriża mhijiex attiva bħala produttur ta' Xeran u mgħandhiex il-faċilitajiet ta' produzzjoni jew ta' distribuzzjoni għalih. Impriża B hija waħda mill-produtturi ta' prodotti li jikkompetu, u li tipproduċihom permezz ta' teknoloġiji disponibbli liberament u mingħajr proprjetarju. Fis-sena 1, B kienet qiegħda tbigħ b'EUR 25 miljun fi prodotti li hija pproduċiet permezz tat-teknoloġiji disponibbli liberament. Fis-sena 2, A tagħti liċenzja lil B biex tipproduċi prodotti Xeran. Fl-istess sena B tbigħ b'EUR 15-il miljun fi produzzjoni bl-għajnuna tat-teknoloġiji disponibbli liberament u b'EUR 15-il miljun fi prodotti Xeran. Fis-sena 3 u fis-snin ta' wara B tipproduċi u tbigħ prodotti Xeran biss, għall-valur ta' EUR 40 miljun fis-sena. Barra minn hekk, fis-sena 2 A ħarġet ukoll liċenzja lil C, li ma kinitx attiva f'dak is-suq tal-prodotti qabel. C tipproduċi u tbigħ prodotti Xeran biss: b'EUR 10 miljun fis-sena 2 u bi EUR 15-il miljun fis-sena 3 u fis-snin ta' wara. Huwa stabbilit li s-suq totali ta' Xeran u tas-sostituti tiegħu, fejn huma attivi B u C, għandu valur ta' EUR 200 miljun fis-sena.
      Fis-sena 2, is-sena li fiha huma konklużi l-ftehimiet tal-liċenzja, is-sehem mis-suq ta' A fis-suq tat-teknoloġija huwa ta' 0 % peress li s-sehem mis-suq tiegħu jrid jiġi kkalkolat fuq il-bażi tal-bejgħ totali ta' Xeran fis-sena ta' qabel. Fis-sena 3, is-sehem mis-suq ta' A fis-suq tat-teknoloġija huwa ta' 12,5 %, li jirrifletti l-valur ta' Xeran prodott minn B u C fis-sena 2 ta' qabel. Fis-sena 4 u wara, is-sehem mis-suq ta' A fis-suq tat-teknoloġija huwa ta' 27,5 %, li jirrifletti l-valur ta' Xeran prodott minn B u C fis-sena ta' qabel.
      Fis-sena 2, is-sehem mis-suq ta' B fis-suq tal-prodott huwa ta' 12,5 %, li jirrifletti l-bejgħ ta' EUR 25 miljun ta' B fis-sena 1. Fis-sena 3, is-sehem mis-suq ta' B fis-suq tal-prodott huwa ta' 15 % għaliex il-bejgħ tiegħu żdied għal EUR 30 miljun fis-sena 2. Fis-sena 4 u wara, is-sehem mis-suq ta' B fis-suq tal-prodott huwa ta' 20 % peress li l-bejgħ tiegħu laħaq l-EUR 40 miljun fis-sena. Is-sehem mis-suq ta' C fis-suq tal-prodott huwa ta' 0 % fis-snin 1 u 2, 5 % fis-sena 3 u 7,5 % wara.
      Minħabba li l-ftehimiet tal-liċenzji bejn A u B, u bejn A u C, humA bejn partijiet mhux kompetituri u s-sehem individwali ta' A, B u C fis-suq huwa ta' inqas minn 30 % kull sena, kull ftehim huwa kopert mill-eżenzjoni tar-REKTT.

            Eżempju 2

      Is-sitwazzjoni hija l-istess bħal dik fl-eżempju 1, iżda din id-darba B u C joperaw fi swieq ġeografiċi differenti. Huwa stabbilit li s-suq totali ta' Xeran u tas-sostituti tiegħu għandu valur ta' EUR 100 miljun fis-sena f'kull suq ġeografiku.
      F'dan il-każ, is-sehem mis-suq ta' A fis-swieq tat-teknoloġija relevanti jrid jiġi kkalkolat fuq il-bażi tad-dejta dwar il-bejgħ ta' prodotti ta' kull wieħed miż-żewġ swieq tal-prodotti ġeografiċi b'mod separat. Fis-suq fejn B huwa attiv, is-sehem mis-suq ta' A jiddependi mill-bejgħ ta' Xeran minn B. Peress li f'dan l-eżempju s-suq totali huwa supponut għal madwar EUR 100 miljun, jiġifieri, nofs id-daqs tas-suq fl-eżempju 1, is-sehem mis-suq ta' A huwa 0 % fis-sena 2, 15 % fis-sena 3 u 40 % wara. Is-sehem mis-suq ta' B huwa ta' 25 % fis-sena 2, 30 % fis-sena 3 u 40 % wara. Fis-snin 2 u 3, is-sehem mis-suq ta' A kif ukoll ta' B ma jaqbiżx il-limitu ta' 30 %. Madankollu, il-limitu jinqabeż mis-sena 4, u dan ifisser li skont l-Artikolu 8(e) tar-REKTT, wara s-sena 6 il-ftehim tal-liċenzja bejn A u B ma jistax jibqa' jibbenefika mill-eżenzjoni, iżda jrid jiġi vvalutat fuq bażi individwali.
      Fis-suq fejn huwa attiv C, is-sehem mis-suq ta' A jiddependi mill-bejgħ ta' Xeran minn C. Għaldaqstant, is-sehem mis-suq ta' A fis-suq tat-teknoloġija, fuq il-bażi tal-bejgħ ta' C fis-sena ta' qabel huwa ta' 0 % fis-sena 2, 10 % fis-sena 3 u 15 % wara. Is-sehem ta' C fis-suq tal-prodotti huwa l-istess: 0 % fis-sena 2, ta' 10 % fis-sena 3, u ta' 15 % minn hemm 'il quddiem. Għalhekk, il-ftehim tal-liċenzji bejn A u C huwa kopert mill-eżenzjoni matul il-perjodu kollu.

         Ħruġ ta' liċenzji bejn kompetituri

            Eżempju 3

      L-impriżi A u B huma attivi fl-istess suq tal-prodotti u ġeografiku rilevanti ta' prodott kimiku. It-tnejn li huma proprjetarji ta' privattiva fuq teknoloġiji differenti użati fil-produzzjoni ta' dan il-prodott. Fis-sena 1, A u B jiffirmaw ftehim tal-liċenzja reċiproku biex joħorġu liċenzja lil xulxin għall-użu tat-teknoloġiji rispettivi tagħhom. Fis-sena 1, A u B jipproduċu biss permezz tat-teknoloġiji tagħhom stess u A tbigħ bi EUR 15-il miljun fi prodotti filwaqt li B tbigħ b'EUR 20 miljun. Mis-sena 2, it-tnejn li huma jużaw it-teknoloġija tagħhom stess u tal-ieħor. Minn dik is-sena 'l quddiem, A tbigħ b'EUR 10 miljuni fi prodotti magħmula permezz tat-teknoloġija tagħha stess u b'EUR 10 miljuni fi prodotti magħmula permezz tat-teknoloġija ta' B. Mis-sena 2, B beda jbigħ EUR 15-il miljun fi prodotti mmanifatturati bit-teknoloġija tiegħu stess u EUR 10 miljun fi prodotti mmanifatturati bit-teknoloġija ta' A. Huwa stabbilit li s-suq totali tal-prodott u tas-sostituti tiegħu għandu valur ta' EUR 100 miljun fis-sena.
      Sabiex ikun ivvalutat il-ftehim tal-liċenzja taħt ir-REKTT, irid ikun ikkalkulat is-sehem ta' A u B kemm fis-suq tat-teknoloġija kif ukoll fis-suq tal-prodotti. Is-sehem ta' A fis-suq tat-teknoloġija jiddependi mill-ammont tal-prodott mibjugħ fis-sena ta' qabel il-produzzjoni, kemm minn A kif ukoll minn B, bit-teknoloġija ta' A. Is-sehem ta' A fis-suq tat-teknoloġija jiddependi mill-ammont tal-prodott mibjugħ fis-sena ta' qabel il-produzzjoni, kemm minn A kif ukoll minn B, bit-teknoloġija ta' A. Fis-sena 2, is-sehem ta' A fis-suq tat-teknoloġija għalhekk huwa ta' 15 %, li jirrifletti l-produzzjoni u l-bejgħ tagħha ta' EUR 15-il miljun fis-sena 1. Mis-sena 3, is-sehem mis-suq ta' A fis-suq tat-teknoloġija huwa ta' 20 %, li jirrifletti l-bejgħ ta' EUR 20 miljun fi prodotti mmanifatturati bit-teknoloġija ta' A u prodotti u mibjugħa minn A u B (EUR 10 miljun kull wieħed). B'mod simili, fis-sena 2, is-sehem mis-suq ta' B fis-suq tat-teknoloġija huwa ta' 20 % u wara 25 %.
      Is-sehem ta' A u B fis-suq tal-prodotti jiddependi mill-bejgħ rispettiv tagħhom fis-sena preċedenti, irrispettivament mit-teknoloġija użata. Is-sehem ta' A fis-suq tal-prodotti huwa ta' 15 % fis-sena 2 u ta' 20 % minn hemm 'il quddiem. Is-sehem ta' B fis-suq tal-prodotti huwa ta' 20 % fis-sena 2 u ta' 25 % minn hemm 'il quddiem.
      Minħabbba li l-ftehim huwa bejn partijiet kompetituri, biex dan jibbenefika mill-eżenzjoni, is-sehem tagħhom flimkien fis-suq, kemm fis-suq tat-teknoloġija kif ukoll fis-suq tal-prodotti, irid ikun inqas mil-limitu fuq is-sehem fis-suq ta' 20 %. Huwa ċar li dan mhuwiex il-każ hawnhekk. Is-sehem ikkombinat fis-suq tat-teknoloġija u f'dak tal-prodotti huwa ta' 35 % fis-sena 2 u ta' 45 % minn hemm 'il quddiem. Dan il-ftehim bejn partijiet kompetituri għaldaqstant irid ikun ivvalutat fuq bażi individwali.
      3.4.   Ir-restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni taħt ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija

      3.4.1.   Prinċipji ġenerali

                  (94)

                  L-Artikolu 4 tar-REKTT jinkludi lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni. Il-klassifikazzjoni ta' restrizzjoni tal-kompetizzjoni bħala waħda “iebsa” hija bbażata fuq in-natura tar-restrizzjoni u l-esperjenza turi li restrizzjonijiet bħal dawn kważi dejjem ikunu antikompetittivi. B'konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali (54) restrizzjoni bħal din tista' tirriżulta mill-objettiv ċar tal-ftehim jew miċ-ċirkustanzi tal-każ individwali (ara l-punt (14) iktar 'il fuq). Restrizzjonijiet “ibsin” jistgħu jkunu meħtieġa oġġettivament f'każijiet eċċezzjonali għal ftehim ta' tip jew għamla partikolari (55) u għaldaqstant jaqgħu barra mill-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE. Barra minn hekk, l-impriżi dejjem jistgħu jisfruttaw difiża dwar l-effiċjenza skont l-Artikolu 53(3) f'każ individwali. (56)

                  (95)

                  Isegwi mill-Artikolu 4(1) u 4(2) tar-REKTT li, meta ftehim dwar it-trasferiment ta' teknoloġija jkun fih restrizzjoni “iebsa” tal-kompetizzjoni, il-ftehim kollu jaqa' barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija. Għall-iskopijiet tar-REKTT, ir-restrizzjonijiet “ibsin” ma jistgħux jitqiesu separatament mill-bqija tal-ftehim. Barra minn hekk, l-Awtorità tqis li fil-kuntest ta' valutazzjoni individwali, aktarx li restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni ma jissodisfawx l-erba' kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) (ara l-punt (18) iktar 'il fuq).

                  (96)

                  L-Artikolu 4 tar-REKTT jiddistingwi bejn ftehimiet bejn partijiet kompetituri u oħrajn bejn partijiet li mhumiex.

            3.4.2.   Ftehimiet bejn partijiet kompetituri

                  (97)

                  L-Artikolu 4(1) tar-REKTT jelenka r-restrizzjonijiet “ibsin” għall-ħruġ tal-liċenzji bejn partijiet kompetituri. Skont l-Artikolu 4(1), ir-REKTT ma jkoprix ftehimiet li, direttament jew indirettament, waħedhom jew flimkien ma' fatturi oħra taħt il-kontroll tal-partijiet, ikollhom bħala l-iskop tagħhom:

                              (a)

                              ir-restrizzjoni tal-kapaċita ta' parti partikolari li tistabbilixxi l-prezzijiet tagħha meta tkun qed tbigħ il-prodotti lil partijiet terzi;

                              (b)

                              il-limitazzjoni tal-produzzjoni, minbarra l-limitazzjonijiet fuq il-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt li jkunu imposti fuq id-detentur ta' liċenzja fi ftehim mhux reċiproku jew imposti fuq wieħed biss mid-detenturi ta' liċenzja fi ftehim reċiproku;

                              (c)

                              l-allokazzjoni ta' swieq jew klijenti għajr:

                                          (i)

                                          l-obbligu tal-liċenzjatur u/jew tad-detentur tal-liċenzja biex, permezz ta' ftehim mhux reċiproku, ma jipproduċix bid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata f'territorju esklussiv riżervat għall-parti l-oħra u/jew li ma jbigħx, kemm attivament u/jewl passivament fit-territorju esklussiv jew lill-grupp esklussiv ta' klijenti li jkun riżervat għall-parti l-oħra;

                                          (ii)

                                          ir-restrizzjoni, permezz ta' ftehim mhux reċiproku, ta' bejgħ attiv minn detentur tal-liċenzja f'territorju esklussiv jew lill-grupp esklussiv ta' klijenti li jkun allokat minn liċenzjatur lil xi detentur ieħor tal-liċenzja sakemm ikun provdut li dan tal-aħħar ma kienx impriża li kkompetiet mad-detentur tal-liċenzja fiż-żmien meta kien qed jiġi konkluż il-ftehim dwar il-liċenzja tiegħu stess;

                                          (iii)

                                          l-obbligu tad-detentur ta' liċenzja li l-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt issir għall-użu tiegħu biss sakemm ma jkunx ristrett milli jbigħ il-prodotti tal-kuntratt b'mod attiv jew passiv bħala spare parts għall-prodotti tiegħu stess;

                                          (iv)

                                          l-obbligu tad-detentur ta' liċenzja biex, fi ftehim mhux reċiproku, jipproduċi l-prodotti tal-kuntratt għal xi klijent partikolari biss, fejn il-liċenzja tkun ingħatat sabiex jinħoloq sors alternattiv ta' provvista għal dak il-klijent;

                              (d)

                              ir-restrizzjoni tal-kapaċità tad-detentur ta' liċenzja li jisfrutta d-drittijiet marbuta mat-teknoloġija tiegħu stess jew ir-restrizzjoni tal-kapaċità ta' kull parti fil-ftehim li twettaq riċerka u żvilupp, sakemm din l-aħħar restrizzjoni ma tkunx indispensabbli biex ma tiġix żvelata l-kompetenza liċenzjata lil partijiet terzi.

         Distinzjoni bejn ftehimiet reċiproċi u dawk mhux reċiproċi bejn partiiet kompetituri

                  (98)

                  Għal għadd ta' restrizzjonijiet “ibsin”, ir-REKTT jagħmel distinzjoni bejn ftehimiet reċiproċi u oħrajn li mhumiex. Il-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” hija aktar stretta għal ftehimiet reċiproċi milli hija għal ftehimiet mhux reċiproċi bejn partijiet kompetituri. Ftehimiet reċiproċi huma ftehimiet tal-liċenzji bejn il-partijiet fejn it-teknoloġiji liċenzjati jikkompetu bejniethom jew jistgħu jintużaw għall-produzzjoni ta' prodotti li jikkompetu. Ftehimiet mhux reċiproċi huma ftehimiet fejn parti waħda biss toħroġ liċenzja għat-teknoloġija tagħha lill-oħra jew, fil-każ ta' ħruġ reċiproku ta' liċenzji, it-teknoloġiji liċenzjati ma jikkompetux bejniethom u ma jistgħux jintużaw għall-produzzjoni ta' prodotti li jikkompetu. Ftehim ma jkunx reċiproku għall-iskopijiet tar-REKTT, sempliċiment għaliex ikun jinkludi obbligu li l-liċenzja tintradd lura jew għaliex id-detentur ta' liċenzja jilliċenzja lura t-titjib li jagħmel fuq it-teknoloġija liċenzjata. Fejn maż-żmien ftehim mhux reċiproku jsir reċiproku minħabba li tiġi konkluża t-tieni liċenzja bejn l-istess partijiet, dawn jista' jkollhom jirrevedu l-ewwel liċenzja sabiex jevitaw li l-ftehim ikun jinkludi restrizzjoni “iebsa”. Fil-valutazzjoni tal-każ individwali, l-Awtorità ser tieħu f'kunsiderazzjoni kemm għadda żmien bejn il-konklużjoni tal-ewwel liċenzja u t-tieni waħda.

         Restrizzjonijiet fuq il-prezz bejn partijiet kompetituri

                  (99)

                  Ir-restrizzjoni “iebsa” tal-kompetizzjoni msemmija fl-Artikolu 4(1)(a) tar-REKTT tirrigwarda ftehimiet bejn kompetituri li jkollhom l-iskop li jiffissaw il-prezzijiet ta' prodotti mibjugħa lil partijiet terzi, inklużi l-prodotti li jinkoporaw it-teknoloġija liċenzjata. L-iffissar tal-prezzijiet bejn kompetituri minnu nnifsu jikkostitwixxi restrizzjoni tal-kompetizzjoni. L-iffissar tal-prezzijiet jista' jsir fil-forma ta' ftehim dirett dwar il-prezz eżatt li għandu jinżamm jew lista ta' prezzijiet li jippermettu ammont massimu ta' tnaqqis. Huwa immaterjali jekk il-ftehim jirrigwardax prezzijiet fissi, minimi, massimi jew irrakkomandati. L-iffissar tal-prezzijiet jista' jiġi implimentat ukoll indirettament permezz ta' diżinċentivi biex wieħed ma jvarjax wisq mill-prezz miftiehem, ngħidu aħna billi jkun miftiehem li r-rata tar-royalties tiżdied jekk il-prezzijiet tal-prodott jitnaqqsu aktar minn ċertu livell. Madankollu, obbligu fuq id-detentur ta' liċenzja li jħallas ammont minimu ta' royalties ma jikkostitwixxix fih innifsu ffissar tal-prezzijiet.

                  (100)

                  Meta r-royalties jiġu kkalkolati fuq il-bażi tal-bejgħ ta' prodott individwali, l-ammont tar-royalty ikollu impatt dirett fuq il-kost marġinali tal-prodott u b'hekk, impatt dirett fuq il-prezzijiet tal-prodott. (57) Għaldaqstant, il-kompetituri jistgħu joħorġu liċenzji reċiproċi b'royalties reċiproċi bħala mezz kif jikkoordinaw u/jew iżidu l-prezzijiet fuq swieq tal-prodotti downstream. (58) Madankollu, l-Awtorità ser tqis li liċenzji reċiproċi b'royalties reċiproċi qed jiffissaw il-prezzijiet biss meta l-ftehim ikun nieqes minn kull skop favur il-kompetizzjoni u għalhekk ma jikkostitwixxix arranġament tal-liċenzji bona fide. F'każijiet bħal dawn, fejn il-ftehim ma jkun tal-ebda valur u għalhekk ma jkollu l-ebda ġustifikazzjoni kummerċjali, l-arranġament ikun qarrieq u jammonta għal kartell.

                  (101)

                  Ir-restrizzjoni “iebsa” msemmija fl-Artikolu 4(1)(a) tar-REKTT tkopri wkoll ftehimiet li permezz tagħhom ir-royalties jiġu kkalkulati skont il-bejgħ tal-prodotti globali, kemm jekk intużat it-teknoloġija liċenzjata kif ukoll jekk le. Ftehimiet bħal dawn ukoll jaqgħu taħt l-Artikolu 4(1)(d) li jipprevedi li d-detentur ta' liċenzja ma għandux jinżamm milli juża t-teknoloġija tiegħu stess (ara l-punt (116) ta' dawn il-linji gwida). B'mod ġenerali, ftehimiet bħal dawn jirrestrinġu l-kompetizzjoni peress li l-ftehim iżid l-ispejjeż sabiex id-detentur ta' liċenzja juża d-drittijiet marbutin mat-teknoloġija f'kompetizzjoni tiegħu stess u jirrestrinġu l-kompetizzjoni li kienet teżisti fin-nuqqas tal-ftehim. (59)) Dan jiġri kemm fil-każ ta' ftehimiet reċiproċi kif ukoll fil-każ ta' ftehimiet mhux reċiproċi.

                  (102)

                  B'mod eċċezzjonali, madankollu, fejn il-ftehim ikun wieħed li permezz tiegħu r-royalties jiġu kkalkulati abbażi tat-total ta' bejgħ tal-prodotti, dan jista' jkun jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) f'każ individwali fejn, skont fatturi oġġettivi, wieħed ikun jista' jikkonkludi li r-restrizzjoni hija indispensabbli għal ħruġ ta' liċenzji favur il-kompetizzjoni. Dan jista' jkun il-każ fejn fl-assenza tar-restrizzjoni jkun impossibbli jew diffiċli li jiġu kkalkulati u mmonitorjati r-royalties li għandhom jitħallsu mid-detentur ta' liċenzja, ngħidu aħna għaliex it-teknoloġija tal-liċenzjatur ma tħalli l-ebda traċċa fuq il-prodott finali u ma jkunux disponibbli metodi ta' monitoraġġ alternattivi prattikabbli.

         Ir-restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni bejn partijiet kompetituri

                  (103)

                  Ir-restrizzjoni “iebsa” tal-kompetizzjoni msemmija fl-Artikolu 4(1)(b) tar-REKTT tirrigwarda restrizzjonijiet reċiproċi fuq il-produzzjoni tal-partijiet. Restrizzjoni fuq il-produzzjoni hija limitazzjoni fuq kemm parti tkun tista' tipproduċi u tbigħ. L-Artikolu 4(1)(b) ma japplikax fil-każ ta' limitazzjonijiet fuq il-produzzjoni imposti fuq id-detentur ta' liċenzja fi ftehim mhux reċiproku, jew limitazzjonijiet fuq il-produzzjoni imposti fuq wieħed mid-detenturi ta' liċenzja fi ftehim reċiproku, sakemm il-limitazzjoni tkun tirrigwarda biss il-prodotti magħmula permezz tat-teknoloġija liċenzjata. L-Artikolu 4(1)(b) għaldaqstant jidentifika r-restrizzjonijiet reċiproċi fuq il-produzzjoni tal-partijiet u r-restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni tal-liċenzjatur fir-rigward tat-teknoloġija tiegħu stess bħala restrizzjonijiet “ibsin”. Fejn il-kompetituri jiftiehmu li jimponu limitazzjonijiet reċiproċi fuq il-produzzjoni, l-iskop u l-effett probabbli tal-ftehim ikun li titnaqqas il-produzzjoni fis-suq. L-istess jista' jingħad għal ftehimiet li jnaqqsu l-inċentiv tal-partijiet li jespandu l-produzzjoni, pereżempju billi japplikaw royalties kontinwi reċiproki għal kull unità li jiżdiedu hekk kif tiżdied il-produzzjoni jew billi jobbligaw lil xulxin li jagħmlu pagamenti jekk jinqabeż ċertu livell ta' produzzjoni.

                  (104)

                  It-trattament aktar favorevoli għal limitazzjonijiet mhux reċiproċi fuq il-kwantità huwa bbażat fuq il-konsiderazzjoni li restrizzjoni imposta biss fuq parti waħda mhux bilfors twassal għal inqas produzzjoni fis-suq, filwaqt li r-riskju li l-ftehim ma jkunx arranġament ta' ħruġ ta' liċenzja f'bona fede huwa iżgħar meta r-restrizzjoni ma tkunx waħda reċiproka. Meta detentur ta' liċenzja jkun lest li jaċċetta restrizzjoni unidirezzjonali, aktarx li l-ftehim iwassal għal integrazzjoni reali tat-teknoloġiji komplimentari jew integrazzjoni li ssaħħaħ l-effiċjenza tat-teknoloġija superjuri tal-liċenzjatur bl-assi produttivi tad-detentur ta' liċenzja. Fi ftehim reċiproku, restrizzjoni fuq il-produzzjoni imposta fuq wieħed mid-detenturi ta' liċenzja x'aktarx tirrifletti l-valur ogħla tat-teknoloġija liċenzjata minn waħda mill-partijiet u tista' sservi ta' promozzjoni għall-ħruġ ta' liċenzji favur il-kompetizzjoni.

         L-allokazzjoni tas-suq u tal-konsumatur bejn il-kompetituri

                  (105)

                  Ir-restrizzjoni “iebsa” tal-kompetizzjoni msemmija fl-Artikolu 4(1)(c) tirrigwarda l-allokazzjoni tas-swieq u l-klijenti. Ftehimiet li permezz tagħhom il-kompetituri jaqsmu s-suq u l-klijenti jkollhom bħala l-iskop ewlieni tagħhom ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni. Ftehim li bih il-kompetituri jaqblu li, bi ftehim reċiproku, ma jipproduċux f'ċerti territorji jew ma jbigħux, la b'mod attiv u lanqas passiv jew b'mod attiv biss, f'ċerti territorji biss jew lil ċerti klijenti riżervati għall-parti l-oħra, jitqies li huwa restrizzjoni “iebsa”. B'hekk, pereżempju, il-ħruġ esklussiv ta' liċenzji reċiproku bejn il-kompetituri jitqies bħala qsim tas-suq.

                  (106)

                  L-Artikolu 4(1)(c) japplika kemm jekk id-detentur ta' liċenzja jibqa' liberu li juża l-liċenzja tiegħu stess kif ukoll jekk le. Ladarba d-detentur ta' liċenzja jkun investa biex juża t-teknoloġija tal-liċenzjatur biex jipproduċi prodott partikolari, jista' jkun jinvolvi spejjeż kbar li jżomm linja ta' produzzjoni separata li tuża teknoloġija oħra biex jaqdi klijenti li jaqgħu taħt ir-restrizzjoni. Barra minn hekk, minħabba l-potenzjal antikompetittiv tar-restrizzjoni, id-detentur ta' liċenzja jista' ma jkollux wisq inċentiv li jipproduċi permezz tat-teknoloġija tiegħu stess. Huwa wkoll probabbli ħafna li restrizzjonijiet bħal dawn ma jkunux indispensabbli għall-ħruġ ta' liċenzji favur il-kompetizzjoni.

                  (107)

                  Skont l-Artikolu 4(1)(c)(i) mhijiex meqjusa bħala restrizzjoni fundamentali li l-liċenzjatur fi ftehim mhux reċiproku jagħti liċenzja esklussiva lid-detentur biex jipproduċi permezz tat-teknoloġija liċenzjata f'territorju partikolari u li b'hekk jaqbel li hu stess ma jipproduċix jew ma jipprovdix il-prodotti tal-kuntratt minn dak it-territorju. Liċenzji esklussivi bħal dawn huma eżentati bħala kategorija irrispettivament mill-firxa tat-territorju. Jekk il-liċenzja tkun waħda dinjija, l-esklussività timplika li l-liċenzjatur jastjeni milli jidħol jew jibqa' fis-suq. L-eżenzjoni ta' kategorija tapplika wkoll jekk id-detentur ta' liċenzja fi ftehim mhux reċiproku mhuwiex permess li jipproduċi f'territorju esklussiv riżervat għal-liċenzjatur. Bil-għan ta' ftehim bħal dan jista' jkun li jagħti lil-liċenzjatur u/jew lid-detentur inċentiv li jinvesti fit-teknoloġija liċenzjata u jiżviluppaha. L-għan tal-ftehim, għaldaqstant, mhuwiex bilfors li jinqasmu s-swieq.

                  (108)

                  Skont l-Artikolu 4(1)(c)(i) u għall-istess raġuni, l-eżenzjoni ta' kategorija tapplika wkoll għal ftehimiet mhux reċiproki li permezz tagħhom il-partijiet jiftiehmu li ma jbigħux attivament jew passivament f'territorju esklussiv jew lil grupp ta' klijenti esklussiv riżervat għall-parti l-oħra. Għall-applikazzjoni tar-REKTT, l-Awtorità tinterpreta bejgħ “attiv” u “passiv” kif iddefinit fil-Linji Gwida dwar Restrizzjonijiet Vertikali. (60) Restrizzjonijiet fuq detentur ta' liċenzja jew liċenzjatur sabiex ibigħ b'mod attiv u/jew passiv fit-territorju jew lil grupp ta' klijenti ta' parti oħra huma soġġetti għal eżenzjoni ta' kategorija biss jekk dak it-territorju jew grupp ta' klijenti jkun riżervat b'mod esklussiv għal dik il-parti l-oħra. Madankollu, f'ċerti ċirkostanzi speċifiċi, ftehimiet li jkun fihom restrizzjonijiet ta' bejgħ bħal dawn jistgħu, f'każ individwali, jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) ukoll jekk l-esklussività hija kondiviża fuq bażi ad hoc, pereżempju jekk meħtieġ biex tittaffa skarsezza temporanja fil-produzzjoni tal-liċenzjatur jew tad-detentur li għalihom ikun esklussivament allokat it-territorju jew il-grupp tal-klijenti. F'każijiet bħal dawn, il-liċenzjatur jew id-detentur ta' liċenzja għadu aktarx ikun protett biżżejjed kontra bejgħ attiv u/jew passiv biex ikollu l-inċentiv li joħroġ liċenzji għat-teknoloġija tiegħu jew biex jinvesti u jaħdem bit-teknoloġija liċenzjata. Restrizzjonijiet bħal dawn, anki fejn jirrestrinġu l-kompetizzjoni, jippromwovu t-tixrid favur il-kompetizzjoni u l-integrazzjoni ta' dik it-teknoloġija fl-assi tal-produzzjoni tad-detentur ta' liċenzja.

                  (109)

                  Għalhekk, dan jimplika li l-fatt li l-liċenzjatur iqabbad lid-detentur ta' liċenzja bħala l-uniku detentur ta' liċenzja tiegħu f'territorju partikolari, xi ħaġa li timplika li partijiet terzi mhumiex ser ikollhom liċenzja sabiex jipproduċu fuq il-bażi tat-teknoloġija tal-liċenzjatur fit-territorju inkwistjoni, ma jikkostitwixxix restrizzjoni “iebsa” lanqas. Fil-każ ta' liċenzji uniċi l-eżenzjoni ta' kategorija tapplika kemm jekk il-ftehim huwa reċiproku kif ukoll jekk le peress li l-ftehim ma jaffettwax il-kapaċità tal-partijiet li jisfruttaw bis-sħiħ it-teknoloġija tagħhom stess fit-territorji rispettivi.

                  (110)

                  L-Artikolu 4(1)(c)(ii) jeskludi mil-lista ta' restrizzjonijiet “iebsa” dawk ir-restrizzjonijiet fi ftehim mhux reċiproku rigward il-bejgħ attiv minn detentur ta' liċenzja fit-territorju jew lill-grupp ta' klijenti allokati mil-liċenzjatur lil detentur ta' liċenzja ieħor, u għalhekk jeżentahom bħala kategorija sal-limitu tas-sehem fis-suq. Dan bil-kundizzjoni, madankollu, li d-detentur ta' liċenzja protett ma kienx kompetitur tal-liċenzjatur fiż-żmien meta jiġi konkluż il-ftehim. Mhuwiex ġustifikat li dawn ir-restrizzjonijiet f'dik is-sitwazzjoni jiġu trattati bħala restrizzjonijiet “iebsa”. Jekk il-liċenzjatur jagħti lid-detentur ta' liċenzja, li ma kienx diġà fis-suq, protezzjoni kontra l-bejgħ attiv minn detenturi ta' liċenzja kompetituri tal-liċenzjatur u li għal din ir-raġuni huma diġà stabbiliti fis-suq, dawn ir-restrizzjonijiet x'aktarx iwasslu biex id-detentur ta' liċenzja jisfrutta t-teknoloġija liċenzjata b'mod aktar effiċjenti. Min-naħa l-oħra, jekk id-detenturi ta' liċenzja jaqblu bejniethom li ma jbigħux attivament jew passivament f'ċerti territorji jew lil ċerti gruppi ta' klijenti, il-ftehim ikun jammonta għal kartell fost id-detenturi ta' liċenzja. Peress li ftehimiet bħal dawn ma jinvolvu l-ebda trasferiment ta' teknoloġija, dawn ma jidħlux fil-kamp ta' applikazzjoni tar-REKTT.

                  (111)

                  L-Artikolu 4(1)(c)(iii) jinkludi eċċezzjoni ulterjuri, restrizzjoni tal-Artikolu 4(1)(c), dik rigward restrizzjonijiet għall-użu intern, jiġifieri r-rekwiżit li d-detentur ta' liċenzja jipproduċi l-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata biss għall-użu tiegħu stess. Fejn il-prodott tal-kuntratt ikun komponent, id-detentur ta' liċenzja jista' għalhekk ikun obbligat li jipproduċi dak il-komponent biss biex jiġi inkorporat fil-prodotti tiegħu stess u jista' jkun obbligat li ma jbigħx il-komponenti lil produtturi oħrajn. Madankollu, id-detentur ta' liċenzja għandu jkun jista' jbigħ il-komponenti bħala spare parts għall-prodotti tiegħu stess u b'hekk għandu jkun jista' jforni lil partijiet terzi li jipprovdu servizzi ta' wara l-bejgħ fuq dawn il-prodotti. Ir-restrizzjonijiet dwar użu intern kif definiti jistgħu jkunu neċessarji biex iħeġġu t-tixrid tat-teknoloġija, partikolarment bejn kompetituri, u huma koperti bl-eżenzjoni ta' kategorija. Dawn ir-restrizzjonijiet huma trattati wkoll fit-Taqsima 4.2.5.

                  (112)

                  Fl-aħħar nett, l-Artikolu 4(1)(c)(iv) jeskludi mil-lista ta' restrizzjonijiet “iebsa” l-obbligu tad-detentur ta' liċenzja biex, fi ftehim mhux reċiproku, jipproduċi l-prodotti tal-kuntratt għal xi klijent partikolari biss bil-għan li joħloq sors ta' provvista alternattiv għal dak il-klijent. Għaldaqstant, biex japplika l-Artikolu 4(1)(c)(iv) il-liċenzja hija limitata għall-ħolqien ta' sors ta' provvista alternattiv għal dak il-klijent partikolari. Minkejja dan, mhuwiex neċessarju li tingħata liċenzja waħda biss ta' dan it-tip. L-Artikolu 4(1)(c)(iv) ikopri wkoll sitwazzjonijiet fejn jiġu liċenzjati aktar minn impriża waħda biex ifornu lill-istess klijent speċifikat. L-Artikolu 4(1)(c)(iv) japplika irrespettivament mit-tul tal-validità tal-ftehim ta' liċenzji. Pereżempju, liċenzja ta' darba sabiex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti ta' proġett ta' klijent partikolari hija koperta minn din l-eċċezzjoni. Il-potenzjal li ftehimiet bħal dawn jaqsmu s-swieq huwa limitat hekk kif il-liċenzja tingħata biss bl-iskop li jiġi fornut klijent partikolari. B'mod partikolari, f'ċirkostanzi bħal dawn wieħed ma jistax jassumi li l-ftehim ser iwaqqaf lid-detentur ta' liċenzja milli jisfrutta t-teknoloġija tiegħu stess.

                  (113)

                  Restrizzjonijiet fi ftehimiet bejn kompetituri li jillimitaw il-liċenzja għal suq tal-prodotti jew qasam tekniku tal-użu wieħed jew iktar (61) mhumiex restrizzjonijiet ibsin. Dawn ir-restrizzjonijiet huma eżentati bħala kategorija sal-limitu fuq is-sehem fis-suq ta' 20 % kemm jekk il-ftehim ikun reċiproku kif ukoll jekk le. Dawn ir-restrizzjonijiet mhumiex meqjusa li għandhom bħala l-iskop tagħhom l-allokazzjoni ta' swieq jew klijenti. Biex tapplika l-eżenzjoni ta' kategorija, madankollu, ir-restrizzjonijiet rigward il-qasam ta' użu ma jistgħux imorru lil hinn mill-ambitu tat-teknoloġiji liċenzjati. Pereżempju, fejn id-detenturi ta' liċenzja huma limitati wkoll f'oqsma tekniċi li jistgħu jużaw id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija tagħhom stess, il-ftehim ikun jammonta għal tqassim tas-suq.

                  (114)

                  L-eżenzjoni ta' kategorija tapplika kemm jekk ir-restrizzjoni rigward il-qasam ta' użu tkun simetrika kif ukoll jekk tkun asimetrika. Restrizzjoni rigward il-qasam ta' użu asimetriku fi ftehim ta' liċenzji reċiproku timplika li ż-żewġ partijiet ikunu jistgħu jużaw it-teknoloġiji rispettivi li joħorġu liċenzji biss f'oqsma differenti. Sakemm il-partijiet ma jkunux ristretti fl-użu tat-teknoloġiji tagħhom stess, m'hemm l-ebda suppożizzjoni li l-ftehim iwassalhom biex jabbandunaw il-qasam/oqsma koperti mil-liċenzja lill-parti l-oħra, jew biex jastjenu milli jidħlu fihom. Anke jekk id-detenturi ta' liċenzja jattrezzaw ruħhom biex ikunu jistgħu jużaw it-teknoloġija liċenzjata fil-qasam ta' użu liċenzjat, jista' ma jkun hemm l-ebda impatt fuq ir-riżorsi utilizzati biex jipproduċu barra mill-ambitu tal-liċenzja. F'dan ir-rigward, huwa importanti li r-restrizzjoni tkun tikkonċerna swieq tal-prodotti, setturi industrijali jew oqsma ta' użu distinti u mhux il-klijenti, allokati skont it-territorju jew skont il-grupp, li jakkwistaw prodotti li jidħlu fl-istess suq tal-prodotti jew qasam ta' użu tekniku. Ir-riskju tat-tqassim tas-suq huwa meqjus sostanzjalment akbar fl-aħħar każ (ara l-punt (106) hawn fuq). Barra minn hekk, restrizzjonijiet dwar il-qasam ta' użu jistgħu jkunu neċessarji biex ikun promoss il-ħruġ ta' liċenzji favur il-kompetizzjoni (ara l-punt (212) hawn taħt).

         Restrizzjonijiet fuq il-kapaċità tal-partijiet li jwettqu r-riċerka u l-iżvilupp

                  (115)

                  Ir-restrizzjoni “iebsa” tal-kompetizzjoni msemmija fl-Artikolu 4(1)(d) tkopri restrizzjonijiet fuq il-kapaċità li l-partijiet iwettqu riċerka u żvilupp. Iż-żewġ partijiet iridu jkunu liberi li jwettqu riċerka u żvilupp indipendenti. Din ir-regola tapplika irrispettivament minn jekk ir-restrizzjoni tapplikax għal qasam kopert mil-liċenzja jew għal oqsma oħrajn. Madankollu, is-sempliċi fatt li l-partijiet jaqblu li jipprovdu lil xulxin titjib tat-teknoloġiji rispettivi tagħhom ma jikkostitwixxix restrizzjoni fuq ir-riċerka u l-iżvilupp indipendenti. L-effett ta' ftehimiet bħal dawn fuq il-kompetizzjoni għandu jkun valutat fid-dawl taċ-ċirkostanzi tal-każ individwali. L-Artikolu 4(1)(d) ma jestendix għal restrizzjonijiet fuq parti li twettaq riċerka u żvilupp ma' partijiet terzi, fejn dawn ir-restrizzjonijiet ikunu neċessarji biex iħarsu l-għarfien tal-liċenzjatur milli jiġi żvelat. Biex ikunu koperti bl-eċċezzjoni, ir-restrizzjonijiet imposti biex iħarsu l-għarfien tal-konċedent milli jiġi żvelat għandhom ikunu neċessarji u proporzjonati biex jiżguraw tali protezzjoni. Ngħidu aħna, fejn il-ftehim jaħtar impjegati partikolari tad-detentur ta' liċenzja biex jitħarrġu fl-użu tal-kompetenza liċenzjata u jkunu responsabbli minnu, jista' jkun biżżejjed li d-detentur ta' liċenzja jkun obbligat li ma jippermettix li dawn l-impjegati jkunu involuti fir-riċerka u l-iżvilupp ma' partijiet terzi. Hemm salvagwardji oħrajn li jistgħu jkunu xierqa bl-istess mod.

         Restrizzjonijiet fuq l-użu tat-teknoloġija propja tad-detentur ta' liċenzja

                  (116)

                  Skont l-Artikolu 4(1)(d) id-detentur ta' liċenzja ma jridx ikun ristrett fl-użu tat-teknoloġija li tikkompeti tiegħu stess sakemm ma jkunx qiegħed juża t-teknoloġija liċenzjata mil-liċenzjatur. Fir-rigward tat-teknoloġija stess, id-detentur ta' liċenzja m'għandux ikun suġġett għal limitazzjonijiet f'termini ta' fejn jipproduċi jew ibigħ, l-oqsma tekniċi tal-użu jew is-swieq tal-prodotti li fihom jipproduċi, kemm jipproduċi jew ibigħ u b'liema prezz. Lanqas ma jista' jkun obbligat iħallas royalties fuq prodotti mmanifatturati fuq il-bażi tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija tiegħu stess (ara l-punt (101) iktar 'il fuq). Barra minn hekk, id-detentur ta' liċenzja m'għandux jinżamm milli joħroġ liċenzji għat-teknoloġija tiegħu lil partijiet terzi. Meta jiġu imposti restrizzjonijiet fuq l-użu mid-detentur ta' liċenzja tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija tiegħu stess jew id-dritt tiegħu li jwettaq riċerka u żvilupp, tonqos il-kompetittività tat-teknoloġija tad-detentur ta' liċenzja. L-effett ikkaġunat huwa li tonqos il-kompetizzjoni fis-swieq tal-prodotti u tat-teknoloġija eżistenti u jonqos l-inċentiv tad-detentur ta' liċenzja sabiex jinvesti fl-iżvilupp u t-titjib tat-teknoloġija tiegħu. L-Artikolu 4(1)(d) ma jestendix għal restrizzjonijiet fuq l-użu mid-detentur ta' liċenzja tat-teknoloġija tal-parti terza li tikkompeti mat-teknoloġija lliċenzjata. Għalkemm tali obbligi li wieħed ma jikkompetix jistgħu jkollhom effetti ta' esklużjoni fuq it-teknoloġija ta' partijiet terzi (ara t-Taqsima 4.2.7), dawn ma jkollhomx l-effett li jnaqqsu l-inċentiv tad-detenturi ta' liċenzja li jinvestu fl-iżvilupp u t-titjib tat-teknoloġija tagħhom stess.

            3.4.3.   Ftehimiet bejn partijiet li mhumiex kompetituri

                  (117)

                  L-Artikolu 4(2) tar-REKTT jelenka r-restrizzjonijiet “iebsa” għall-ħruġ ta' liċenzji bejn partijiet li mhumiex kompetituri. Skont din id-dispożizzjoni, ir-REKTT ma jkoprix ftehimiet li, direttament jew indirettament, waħedhom jew flimkien ma' fatturi oħra taħt il-kontroll tal-partijiet, ikollhom bħala l-iskop tagħhom:

                              (a)

                              ir-restrizzjoni tal-kapaċità ta' parti li tistabbilixxi l-prezzijiet tagħha meta tbiegħ il-prodotti tagħha lil terzi, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li jiġi impost prezz massimu ta' bejgħ jew prezz rakkomandat ta' bejgħ, sakemm dan ma jsirx prezz fiss jew prezz minimu ta' bejgħ minħabba pressjoni li tkun qed issir minn kwalunkwe mill-partijiet jew inċentivi li jkunu qed jiġu offruti minnhom;

                              (b)

                              ir-restrizzjoni tat-territorju li fih, jew tal-klijenti li lilhom id-detentur tal-liċenzja jista' jbigħ b'mod passiv il-prodotti kuntrattwali, minbarra:

                                          (i)

                                          ir-restrizzjoni ta' bejgħ passiv f'territorju esklussiv jew lil grupp esklussiv ta' klijenti li jkun riżervat għal-liċenzjatur;

                                          (ii)

                                          l-obbligu li l-prodotti tal-kuntratt jiġu prodotti biss għall-użu proprju tiegħu sakemm id-detentur ta' liċenzja ma jkunx ristrett milli jbigħ il-prodotti tal-kuntratt b'mod attiv jew passiv bħala spare parts għall-prodotti tiegħu stess;

                                          (iii)

                                          l-obbligu li l-prodotti tal-kuntratt jiġu prodotti biss għal xi klijent partikolari, fejn il-liċenzja tkun ingħatat sabiex jinħoloq sors alternattiv ta' provvista għal dak il-klijent;

                                          (iv)

                                          ir-restrizzjoni ta' bejgħ lill-utenti finali permezz ta' detentur ta' liċenzja li jopera fuq il-livell kummerċjali tal-bejgħ bl-ingrossa;

                                          (v)

                                          ir-restrizzjoni ta' bejgħ lil distributuri mhux awtorizzati mill-membri ta' sistema ta' distribuzzjoni selettiva;

                              (c)

                              ir-restrizzjoni ta' bejgħ attiv jew passiv lill-utenti finali minn detentur ta' liċenzja li jkun membru ta' sistema ta' distribuzzjoni selettiva u li jopera fuq il-livell kummerċjali tal-bejgħ bl-imnut, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li membru tas-sistema jkun ipprojbit milli jopera minn post ta' stabbiliment mhux awtorizzat.

         L-iffissar tal-prezzijiet

                  (118)

                  Ir-restrizzjoni “iebsa” tal-kompetizzjoni msemmija fl-Artikolu 4(2)(a) tirrigwarda l-iffissar tal-prezzijiet fil-bejgħ ta' prodotti lil partijiet terzi. B'mod aktar speċifiku, din id-dispożizzjoni tkopri restrizzjonijiet li l-iskop dirett jew indirett tagħhom ikun l-iffissar ta' prezz tal-bejgħ fiss jew minimu, jew livell ta' prezz fiss jew minimu li għandu jkun osservat mil-liċenzjatur jew mid-detentur ta' liċenzja fil-bejgħ ta' prodotti lil partijiet terzi. Fil-każ ta' ftehimiet li jiffissaw il-prezz tal-bejgħ direttament, ir-restrizzjoni hija ċara. Madankollu, l-iffissar tal-prezzijiet tal-bejgħ jista' jsir ukoll b'mezzi indiretti. Eżempji ta' dawn tal-aħħar huma ftehimiet li jiffissaw il-marġini, li jiffissaw il-livell massimu ta' skontijiet, li jorbtu l-prezz tal-bejgħ mal-prezzijiet tal-kompetituri, theddid, intimidazzjoni, twissijiet, penali jew terminazzjoni tal-kuntratt marbuta mal-osservanza ta' livell ta' prezzijiet partikolari. Il-mezzi diretti jew indiretti biex jiġi ffissat prezz jistgħu jkunu aktar effettivi meta jsiru flimkien ma' miżuri biex ikun identifikat it-tnaqqis fil-prezzijiet, bħalma huma sistemi ta' monitoraġġ tal-prezzijiet jew l-obbligu fuq id-detentur ta' liċenzja li jirrapporta kull devjazzjoni fil-prezz. B'mod simili, iffissar dirett jew indirett tal-prezzijiet jista' jsir iktar effettiv meta jsir flimkien ma' miżuri li jnaqqsu l-inċentiv għad-detentur ta' liċenzja sabiex ibaxxi l-prezz tal-bejgħ tiegħu, bħall-obbligu mil-liċenzjatur lid-detentur ta' liċenzja sabiex japplika klawżola tal-klijent ippreferut, jiġifieri, obbligu sabiex klijent jingħata termini iktar favorevoli minn kull klijent ieħor. L-istess mezzi jistgħu jintużaw biex il-prezzijiet massimi jew rakkomandati jiffunzjonaw bħala prezzijiet fissi jew minimi tal-bejgħ. Madankollu, l-għoti ta' lista ta' prezzijiet rakkomandati jew l-impożizzjoni ta' prezz massimu fuq id-detentur ta' liċenzja mil-liċenzjatur ma jitqisux fihom infushom bħala mezzi li jwasslu għal prezzijiet fissi jew minimi tal-bejgħ.

         Ir-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ passiv mid-detentur ta' liċenzja

                  (119)

                  L-Artikolu 4(2)(b) jidentifika bħala restrizzjonijiet “iebsa” tal-kompetizzjoni dawk il-ftehimiet jew prattiki miftiehma li bħala l-oġġett dirett jew indirett tagħhom għandhom ir-restrizzjoni ta' bejgħ passiv (62) mid-detenturi ta' liċenzja ta' prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija lliċenzjata. (63) Ir-restrizzjonijiet fuq id-detentur ta' liċenzja rigward il-bejgħ passiv jistgħu jkunu r-riżultat ta' obbligi diretti, bħalma hu l-obbligu li ma jbigħx lil ċerti klijenti jew lil klijenti f'ċerti territorji jew l-obbligu li jirreferi ordnijiet minn dawn il-klijenti lil detenturi ta' liċenzja oħrajn. Dan jista' jirriżulta wkoll minn miżuri indiretti maħsuba biex iwasslu lid-detentur ta' liċenzja biex jastjeni milli jbigħ b'dan il-mod, bħal ngħidu aħna inċentivi finanzjarji u l-implimentazzjoni ta' sistema ta' monitoraġġ maħsuba biex tivverifika d-destinazzjoni effettiva tal-prodotti liċenzjati. Limitazzjonijiet kwantitattivi jistgħu jkunu mezz indirett biex jiġi ristrett il-bejgħ passiv. L-Awtorità mhijiex ser tassumi li l-limitazzjonijiet tal-kwantità bħala tali jservu għal dan l-iskop. Madankollu, il-każ ikun differenti fejn il-limitazzjonijiet fuq il-kwantità jintużaw biex jiġi implimentat ftehim sottostanti li jaqsam is-suq bejn il-partijiet. Indikazzjonijiet ta' dan jinkludu l-aġġustament tal-kwantitajiet maż-żmien biex ikopru d-domanda lokali biss, ir-rabta flimkien ta' limitazzjonijiet fuq il-kwantità u l-obbligu li jinbigħu kwantitajiet minimi fit-territorju, obbligi minimi ta' royalty marbuta mal-bejgħ fit-territorju, rati ta' royalties differenzjati li jiddependu mid-destinazzjoni tal-prodotti u monitoraġġ tad-destinazzjoni tal-prodotti mibjugħa mid-detenturi ta' liċenzja. Ir-restrizzjoni “iebsa” ġenerali li tkopri l-bejgħ passiv mid-detenturi ta' liċenzja hija suġġetta għal numru ta' eċċezzjonijiet li huma trattati fil-punti (120) sa (125).

                  (120)

                  Eċċezzjoni 1: L-Artikolu 4(2)(b) ma jkoprix restrizzjonijiet tal-bejgħ (kemm attivi kif ukoll passivi) fuq il-liċenzjatur. Ir-restrizzjonijiet kollha fuq il-bejgħ imposti fuq il-liċenzjatur huma eżentati bħala kategorija sal-limitu tas-sehem fis-suq ta' 30 %. L-istess jgħodd għar-restrizzjonijiet kollha fuq il-bejgħ attiv mid-detentur ta' liċenzja, bl-eċċezzjoni ta' dak li jingħad dwar il-bejgħ attiv fil-punt (125). L-eżenzjoni ta' kategorija ta' restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv hija bbażata fuq is-suppożizzjoni li restrizzjonijiet bħal dawn jippromwovu l-investiment, il-kompetizzjoni mhux ibbażata fuq il-prezzijiet u titjib fil-kwalità tas-servizzi pprovduti mid-detenturi ta' liċenzja billi jsolvu problemi ta' min japprofitta mill-benefiċċji miksuba minn ħaddieħor u ta' opportuniżmu mingħajr ma jsir investiment. Fil-każ ta' restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv bejn it-territorji tad-detenturi ta' liċenzja jew bejn gruppi ta' klijenti, mhux meħtieġ li d-detentur ta' liċenzja protett ikun ingħata territorju esklussiv jew grupp ta' klijenti esklussiv. L-eżenzjoni ta' kategorija tapplika wkoll fir-rigward ta' restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv fejn ikun inħatar aktar minn detentur ta' liċenzja wieħed għal territorju jew grupp ta' klijenti partikolari. Fejn id-detentur ta' liċenzja jista' jkun aċċertat li ser ikollu biss kompetizzjoni fil-bejgħ attiv minn numru limitat ta' detenturi ta' liċenzja fit-territorju, u mhux anke minn detenturi minn barra t-territorju, il-possibbiltà hija li jkun promoss aktar investiment biex tittejjeb l-effiċjenza.

                  (121)

                  Eċċezzjoni 2: Ir-restrizzjonijiet fuq bejgħ attiv u passiv mid-detentur ta' liċenzja f'territorju esklussiv jew lil grupp ta' klijenti esklussivi rriżervat għal-liċenzjatur ma jikkostitwixxux restrizzjonijiet “iebsa” tal-kompetizzjoni (ara l-Artikolu 4(2)(b)(i)) u huma soġġetti għal eżenzjoni ta' kategorija. Huwa preżunt li, sal-limitu fuq is-sehem fis-suq, tali limitazzjonijiet, fejn jirrestrinġu l-kompetizzjoni, jippromwovu t-tixrid favur il-kompetizzjoni u l-integrazzjoni tat-teknoloġija fl-assi tal-produzzjoni tad-detentur ta' liċenzja. Biex territorju jew grupp ta' klijenti jkun riżervat għal-liċenzjatur, mhuwiex meħtieġ li l-liċenzjatur attwalment jipproduċi permezz tat-teknoloġija liċenzjata fit-territorju jew għall-grupp ta' klijenti kkonċernat. Territorju jew grupp ta' klijenti jistgħu jkunu riżervati mil-liċenzjatur ukoll għal sftruttament aktar tard.

                  (122)

                  Eċċezzjoni 3: L-Artikolu 4(2)(b)(ii) idaħħal taħt l-eżenzjoni ta' kategorija restrizzjoni li biha d-detentur ta' liċenzja jkun obbligat jipproduċi prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija lliċenzjata biss għall-użu (ristrett) tiegħu stess. Fejn il-prodott tal-kuntratt ikun komponent, id-detentur ta' liċenzja jista' għalhekk ikun obbligat li jipproduċi dak il-prodott biss biex jiġi inkorporat fil-prodotti tiegħu stess u jista' jkun obbligat li ma jbigħx il-prodott lil produtturi oħrajn. Madankollu, id-detentur ta' liċenzja jrid ikun jista' jbigħ il-prodotti attivament u passivament bħala spare parts għall-prodotti tiegħu stess u b'hekk għandu jkun jista' jforni lil partijiet terzi li jipprovdu servizzi ta' wara l-bejgħ fuq dawn il-prodotti. Dawn ir-restrizzjonijiet huma trattati wkoll fit-Taqsima 4.2.5.

                  (123)

                  Eċċezzjoni 4: Bħal fil-każ ta' ftehimiet bejn il-kompetituri (ara l-punt (112) iktar 'il fuq) l-eżenzjoni ta' kategorija tapplika wkoll għal ftehimiet li bihom id-detentur ta' liċenzja huwa obbligat jipproduċi l-prodotti tal-kuntratt biss għal klijent partikolari sabiex jipprovdi lil dak il-klijent b'sors alternattiv ta' forniment, irrelevanti kemm ikun twil il-ftehim tal-liċenzja (ara l-Artikolu 4(2)(b)(iii)). Fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri, tali restrizzjonijiet x'aktarx ma jaqgħux taħt l-Artikolu 53(1).

                  (124)

                  Eċċezzjoni 5: L-Artikolu 4(2)(b)(iv) idaħħal fil-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija l-obbligu fuq id-detentur ta' liċenzja li ma jbigħx lil utenti finali u b'hekk li jbigħ biss lil bejjiegħa bl-imnut. It-tali obbligu jippermetti lil-liċenzjatur sabiex jassenja lid-detentur ta' liċenzja għal funzjoni ta' distribuzzjoni bl-ingrossa u normalment jaqa' barra l-Artikolu 53(1). (64)

                  (125)

                  Eċċezzjoni 6: Fl-aħħar nett, l-Artikolu 4(2)(b)(v) idaħħal fil-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija r-restrizzjoni fuq id-detentur ta' liċenzja li ma jbigħx lil distributuri mhux awtorizzati. Din l-eċċezzjoni tippermetti lil-liċenzjatur li jimponi fuq id-detenturi ta' liċenzja l-obbligu li jkunu parti minn sistema ta' distribuzzjoni selettiva. Madankollu, f'dak il-każ, skont l-Artikolu 4(2)(c) id-detenturi ta' liċenzja jridu jitħallew ibigħu kemm b'mod attiv kif ukoll passiv lil utenti finali, bla ħsara għall-possibbiltà li jirrestrinġu lid-detentur ta' liċenzja għal funzjoni ta' grossist kif stipulat fl-Artikolu 4(2)(b)(iv) (ara l-punt(124) iktar 'il fuq). Fit-territorju fejn il-liċenzjatur ikun qed jopera sistema ta' distribuzzjoni selettiva, din is-sistema ma tistax tiġi magħquda ma' territorji jew gruppi ta' klijenti esklussivi peress li dan iwassal għal restrizzjoni “iebsa” ta' bejgħ attiv jew passiv mid-detenturi ta' liċenzja taħt l-Artikolu 4(2)(c), mingħajr preġudizzju għall-possibbilità li detentur ikun jista' jopera minn post mhux awtorizzat ta' stabbiliment.

                  (126)

                  Ir-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ passiv mid-detenturi ta' liċenzja f'territorju jew grupp ta' klijenti esklussiv allokat lil liċenzja oħra, filwaqt li normalment ikunu restrizzjoni “iebsa”, jistgħu ma jaqgħux taħt l-Artikolu 53(1) għal ċertu perjodu jekk ir-restrizzjonijiet ikunu oġġettivament meħtieġa sabiex id-detentur ta' liċenzja protett jippenetra f'suq ġdid. Dan jista' jkun il-każ meta d-detenturi ta' liċenzja jkollhom jikkommettu investimenti sostanzjali f'assi tal-produzzjoni u attivitajiet promozzjonali sabiex jibdew u jiżviluppaw suq ġdid. Ir-riskji li jkollu quddiemu detentur ġdid jistgħu għaldaqstant ikunu sostanzjali, partikolarment peress li l-ispiżi ta' promozzjoni u l-investiment fl-assi meħtieġa biex issir il-produzzjoni abbażi ta' xi teknoloġija partikolari spiss ikunu mitlufa, jiġifieri li malli jiġi abbandunat dak il-qasam partikolari ta' attività, l-investiment ma jkunx jista' jintuża mid-detentur għal attivitajiet oħra jew jinbiegħ, għajr b'telf konsiderevoli. Pereżempju, id-detentur ta' liċenzja jista' jkun l-ewwel li jipproduċi u jbigħ tip ġdid ta' prodott jew ikun l-ewwel li japplika teknoloġija ġdida. F'ċirkostanzi bħal dawn, spiss ikun il-każ fejn id-detenturi ta' liċenzja ma jidħlux fi ftehim ta' liċenzji mingħajr protezzjoni għal perjodu ta' żmien kontra l-bejgħ (attiv u) passiv fit-territorju jew fil-grupp ta' klijenti tagħhom minn detenturi ta' liċenzja oħrajn. Meta jkun neċessarju li jsiru investimenti sostanzjali sabiex jinbeda u jiġi żviluppat suq ġdid, ir-restrizzjonijiet ta' bejgħ passiv minn detenturi oħrajn tal-liċenzja f'territorju bħal dan jew lil grupp ta' klijenti bħal dan ma jaqgħux taħt l-Artikolu 53(1) għall-perjodu meħtieġ sabiex id-detentur ta' liċenzja jirkupra dawk l-investimenti. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet perjodu ta' mhux aktar minn sentejn mid-data li fih prodott ta' kuntratt tqiegħed fis-suq fit-territorju mid-detentur ta' liċenzja inkwistjoni jew jinbiegħ lil grupp ta' klijenti esklussiv tiegħu għandu jkun biżżejjed għad-detentur ta' liċenzja biex jirkupra l-investimenti magħmula. Madankollu, f'każ individwali, jista' jkun hemm bżonn ta' perjodu itwal ta' protezzjoni għad-detentur ta' liċenzja sabiex id-detentur ta' liċenzja jirkupra l-ispejjeż imġarrbin.

                  (127)

                  Bl-istess mod, projbizzjoni imposta fuq id-detenturi ta' liċenzja kollha milli jbigħu lil ċerti kategoriji ta' utenti finali tista' ma tkunx restrittiva għall-kompetizzjoni jekk din tkun oġġettivament neċessarja għal raġunijiet ta' saħħa jew sigurtà relatati man-natura perikoluża tal-prodott ikkonċernat.

            3.5.   Restrizzjonijiet esklużi

                  (128)

                  L-Artikolu 5 tar-REKTT jelenka tliet tipi ta' restrizzjonijiet li mhumiex eżentati bħala kategorija u li għalhekk jirrikjedu valutazzjoni individwali tal-effetti tagħhom favur jew kontra l-kompetizzjoni. L-iskop tal-Artikolu 5 huwa li tiġi evitata eżenzjoni ta' kategorija għal ftehimiet li jistgħu jnaqqsu l-inċentiv għall-innovazzjoni. Mill-Artikolu 5 isegwi li l-inklużjoni fi ftehim ta' liċenzji ta' xi restrizzjoni msemmija f'dak l-Artikolu ma tipprevenix l-applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija għall-bqija tal-ftehim, jekk il-kumplament ikun jista' jinqata' mir-restrizzjoni(jiet) eskluża/i. Hija biss ir-restrizzjoni individwali kkonċernata li mhix koperta mill-eżenzjoni ġenerali, li jimplika li tkun tinħtieġ valutazzjoni individwali.

         Retroċessjonijiet esklussivi

                  (129)

                  L-Artikolu 5(1)(a) tar-REKTT jikkonċerna retroċessjonijiet esklussivi (jiġifieri retroċessjoni tal-liċenzja esklussiva lil-liċenzjatur tat-titjib tad-detentur ta' liċenzja) jew assenjamenti lil-liċenzjatur ta' titjib fit-teknoloġija lliċenzjata. Obbligu sabiex il-liċenzjatur jingħata liċenzja esklussiva għal titjib fit-teknoloġija lliċenzjata jew sabiex it-tali titjib jiġi assenjat lil-liċenzjatur x'aktarx inaqqas l-inċentiv tad-detentur ta' liċenzja sabiex joħroġ b'innovazzjonijiet peress li jxekkel lid-detentur ta' liċenzja meta jisfrutta t-titjib, inkluż il-mod li bih joħroġ liċenzja għal partijiet terzi. Retroċessjoni esklussiva hija definita bħala għotja lura li żżomm lid-detentur ta' liċenzja (li huwa l-innovatur u l-liċenzjatur tat-titjib f'dan il-każ) milli jisfrutta t-titjib (kemm għall-produzzjoni tiegħu kif ukoll biex joħroġ liċenzja għal partijiet terzi). Dan ikun il-każ fejn it-titjib jikkonċerna l-istess applikazzjoni bħat-teknoloġija liċenzjata u fejn id-detentur ta' liċenzja jiżviluppa applikazzjonijiet ġodda tat-teknoloġija liċenzjata. Skont l-Artikolu 5(1)(a) tali obbligi mhumiex koperti mill-eżenzjoni ta' kategorija.

                  (130)

                  L-applikazzjoni tal-Artikolu 5(1)(a) ma tiddependix minn jekk il-liċenzjatur iħallasx prezz għall-akkwist tat-titjib jew għall-kisba tal-liċenzja esklussiva. Madankollu, l-eżistenza u l-livell ta' tali prezz jista' jkun fattur rilevanti fil-kuntest ta' valutazzjoni individwali taħt l-Artikolu 53. Meta r-retroċessjoni ssir fuq prezz, hemm inqas possibbiltà li l-obbligu joħloq diżinċentiv għad-detentur ta' liċenzja li jinnova. Fil-valutazzjoni tal-obbligu ta' retroċessjoni esklussiv lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija, il-pożizzjoni tal-liċenzjatur fis-suq tat-teknoloġija hija wkoll fattur rilevanti. Aktar ma tkun b'saħħitha l-pożizzjoni tal-liċenzjatur, aktar ikun probabbli li l-obbligi ta' retroċessjoni esklussivi jkollhom effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni fl-innovazzjoni. Iktar ma tkun b'saħħitha l-pożizzjoni tat-teknoloġija tal-liċenzjatur, iktar ser ikun importanti li d-detentur ta' liċenzja jsir sors importanti ta' innovazzjoni u kompetizzjoni futura. L-impatt negattiv ta' obbligi ta' retroċessjoni jista' jiżdied ukoll fil-każ ta' netwerks ta' ftehimiet ta' liċenzji paralleli li jinkludu tali obbligi. Fejn it-teknoloġiji disponibbli jkunu kkontrollati minn numru limitat ta' liċenzjaturi li jimponu obbligi ta' retroċessjoni esklussivi fuq id-detenturi ta' liċenzja, ir-riskju ta' effetti antikompetittivi huwa akbar minn meta jkun hemm numru ta' teknoloġiji li xi wħud biss minnhom ikunu liċenzjati fuq termini ta' retroċessjoni esklussiva.

                  (131)

                  L-obbligi mhux esklussivi ta' retroċessjoni huma koperti mill-eżenzjoni tar-REKTT. Dan japplika wkoll anki fejn huma ma jkunux reċiproki, jiġifieri imposti biss fuq id-detentur ta' liċenzja, u fejn taħt il-ftehim il-liċenzjatur ikun intitolat li jgħaddi t-titjib lil detenturi ta' liċenzja oħrajn. Obbligu ta' retroċessjoni mhux reċiproku jista' jippromwovi t-tixrid ta' teknoloġija ġdida billi jippermetti lil-liċenzjatur li jiddetermina liberament jekk jgħaddix, u sa fejn, it-titjib li jkun għamel lid-detenturi liċenzjati minnu. Klawżola li tipprevedi li tali titjib jingħadda lil oħrajn tippromwovi wkoll it-tixrid tat-teknoloġija għaliex kull detentur ta' liċenzja jkun jaf, fiż-żmien meta jiġi konkluż il-kuntratt, li f'termini tat-teknoloġija li abbażi tagħha jipproduċi ser ikun fuq l-istess livell ma' detenturi ta' liċenzja oħrajn.

                  (132)

                  L-obbligi mhux esklussivi ta' retroċessjoni jistgħu b'mod partikolari jkollhom effetti fuq l-innovazzjoni fil-każ ta' liċenzji bejn kompetituri fejn obbligi ta' retroċessjoni fuq iż-żewġ partijiet jingħaqdu ma' obbligu fuq iż-żewġ partijiet li jaqsmu t-titjib tat-teknoloġija tagħhom mal-parti l-oħra. Il-qsim tat-titjib kollu bejn il-kompetituri jista' jipprevjeni lil kull kompetitur milli jikseb vantaġġ kompetittiv fuq l-ieħor (ara l-punt (241) hawn taħt). Madankollu x'aktarx li l-partijiet ma jinżammux milli jiksbu vantaġġ kompetittiv fuq xulxin fejn l-għan tal-liċenzja ikun li jippermettulhom jiżviluppaw it-teknoloġiji rispettivi tagħhom u fejn il-liċenzja ma twassalhomx jużaw l-istess bażi tat-teknoloġija fit-tfassil tal-prodotti tagħhom. Dan huwa l-każ fejn l-għan tal-liċenzja huwa li toħloq libertà tad-diżinn aktar milli ttejjeb il-bażi teknoloġija tal-liċenzja.

         Klawżoli ta' nonkontestazzjoni u terminazzjoni

                  (133)

                  Ir-restrizzjoni eskluża stipulata fl-Artikolu 5(1)(b) tar-REKTT tikkonċerna klawżola ta' nonkontestazzjoni, jiġifieri, obbligi diretti jew indiretti sabiex ma tiġix ikkontestata l-validità tal-proprjetà intellettwali tal-liċenzjatur, mingħajr ħsara għall-possibbiltà, fil-każ ta' liċenzja esklussiva, li l-liċenzjatur itemm il-ftehim ta' trasferiment tat-teknoloġija f'każ li d-detentur ta' liċenzja jikkontesta l-validità ta' xi wieħed mid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija lliċenzjata.

                  (134)

                  Ir-raġuni wara l-esklużjoni ta' klawżoli ta' nonkontestazzjoni mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija hija li d-detenturi ta' liċenzja normalment ikunu fl-aħjar pożizzjoni biex jiddeterminaw jekk dritt ta' proprjetà intellettwali hux invalidu jew le. Fl-interess ta' kompetizzjoni mingħajr distorsjonijiet u f'konformità mal-prinċipji li fuqhom hu msejjes il-ħarsien tal-proprjetà intellettwali, drittijiet ta' proprjetà intellettwali invalidi għandhom ikunu eliminati. Proprjetà intellettwali invalida xxekkel l-innovazzjoni u mhux tippromwoviha. L-Artikolu 53(1) x'aktarx japplika għal klawsoli ta' nonkontestazzjoni fejn it-teknoloġija tal-liċenzjatur hija ta' valur u li għalhekk toħloq żvantaġġ kompetittiv għal impriżi li ma jkunux jistgħu jużawha jew li jistgħu jużawha biss jekk iħallsu r-royalties. F'każijiet bħal dawn diffiċilment jintlaħqu l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Madankollu, jekk it-teknoloġija lliċenzjata tkun marbuta ma' proċess teknikament skadut li d-detentur ta' liċenzja ma jużax, jew jekk il-liċenzja tingħata b'xejn, ma tirriżulta ebda restrizzjoni tal-kompetizzjoni. (65) Rigward il-klawżoli ta' nonkontestazzjoni, fil-kuntest tal-ftehimiet ta' soluzzjoni, ara l-punti (242) u (243) hawn taħt.

                  (135)

                  Ġeneralment, klawżola li tobbliga lid-detentur ta' liċenzja ma jikkontestax is-sjieda tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija ma tikkostitwixxix restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1). Kemm jekk il-liċenzjatur huwa sid id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija kif ukoll jekk le, l-użu tat-teknoloġija mid-detentur ta' liċenzja u kwalunkwe parti jiddependi mill-kisba ta' liċenzja fi kwalunkwe każ, u b'hekk b'mod ġenerali l-kompetizzjoni ma tkunx affettwata. (66)

                  (136)

                  L-Artikolu 5(1)(b) tar-REKTT jeskludi mis-sfera ta' sikurezza tal-eżenzjoni ta' kategorija d-dritt, fil-kuntest ta' liċenzji mhux esklusivi, li l-liċenzjatur itemm il-ftehim f'każ li d-detentur ta' liċenzja jikkontesta l-validità ta' xi dritt tal-proprjetà intellettwali li l-liċenzjatur ikollu fiż-ŻEE. It-tali dritt ta' terminazzjoni jista' jkollu l-istess effett bħal klawżola ta' nonkontestazzjoni, b'mod partikolari meta l-bdil mit-teknoloġija tal-liċenzjatur jirriżulta f'telf importanti għad-detentur ta' liċenzja (pereżempju meta d-detentur ta' liċenzja diġà jkun investa f'magni jew għodod speċifiċi li ma jistgħux jintużaw għall-produzzjoni b'teknoloġija oħra) jew meta t-teknoloġija tal-liċenzjatur tkun input neċessarju għall-produzzjoni tad-detentur tal-liċenzja. Pereżempju, fil-kuntest tal-privattivi standard essenzjali d-detentur ta' liċenzja li jipproduċi prodotti konformi standard se jkollu juża bilfors il-privattivi kollha li jimxu fuq tali standards. F'każ bħal dan, li tiġi kkuntestata l-validità tal-privattivi rilevanti jista' jirriżulta f'telf sinifikanti jekk il-ftehim tat-trasferiment tat-teknoloġija jintemm. Meta t-teknoloġija tal-liċenzjatur ma tkunx essenzjali bħal standard, iżda jkollha pożizzjoni ferm importanti fis-suq, id-diżinċentiv għall-kontestazzjoni jista' jkun għoli wkoll jekk tqis id-diffikultà għad-detentur ta' liċenzja sabiex isib teknoloġija alternattiva valida x'jikseb b'liċenzja. Il-kwistjoni dwar jekk it-telf ta' profitt tad-detentur ta' liċenzja jkunx sinifikanti, u għalhekk jaġixxix ta' diżinċentiv qawwi għall-kontestazzjoni, tkun trid tiġi vvaluta fuq bażi ta' każ b'każ.

                  (137)

                  F'dawn il-każijiet deskritti fil-punt (136), id-detentur ta' liċenzja jista' jkun li jaqta' qalbu li jikkontesta l-validità tad-dritt ta' proprjetà intellettwali peress li dan jista' jirriskja t-terminazzjoni tal-ftehim tal-liċenzja u b'hekk jaffaċċja riskji sinifikanti li jmorru lil hinn sew mill-obbligi tar-royalties tiegħu. Iżda, ta' min jinnota wkoll li, barra mill-kuntest ta' dawn ix-xenarji, klawżola ta' terminazzjoni sikwit ma tipprovdix diżinċentiv sinifikanti għal ikkuntestar u għalhekk ma tipproduċix l-istess effett ta' klawżola ta' nonkontestazzjoni.

                  (138)

                  L-interess pubbliku ta' tisħiħ tal-inċentiv tal-liċenzjatur sabiex jagħti l-liċenzja billi ma jkunx imġiegħel ikompli jittratta ma' detentur ta' liċenzja li jikkontesta l-għamla stess tal-ftehim tal-liċenzja jrid jiġi bbilanċjat kontra l-interess pubbliku sabiex jiġi eliminat kull xkiel għall-attività ekonomika li jista' jirriżulta meta dritt tal-proprjetà intellettwali jkun ingħata bi żball. (67) Sabiex jinstab bilanċ bejn dawn l-interessi għandu jitqies jekk id-detentur ikunx jissodisfa l-obbligi kollha skont il-ftehim fil-mument tal-kontestazzjoni, b'mod partikolari l-obbligu li jitħallsu r-royalties miftiehma.

                  (139)

                  Fil-każ ta' ħruġ esklussiv ta' liċenzji, klawżoli ta' terminazzjoni huma normalment anqas probabbli li jkollhom effetti antikompetittivi. Ladarba tkun ingħatat il-liċenzja, il-liċenzjatur jista' jsib ruħu f'sitwazzjoni partikolari ta' dipendenza, minħabba li d-detentur ta' liċenzja se jkun l-uniku sors ta' dħul fejn jidħlu d-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata jekk ir-royalties jiddependu fuq il-produzzjoni bid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata, minħabba li spiss dan jista' jkun mod effiċjenti biex jiġi strutturat il-ħlas tar-royalties. F'dan ix-xenarju, l-inċentivi għall-innovazzjoni u għall-ħruġ ta' liċenzji lil ħaddieħor jistgħu jiġu mxekklin jekk, pereżempju, il-liċenzjatur jintrabat bi ftehim ma' detentur ta' liċenzja esklussiv li ma jibqax jagħmel sforzi importanti biex jiżviluppa, jipproduċi u jqiegħed fis-suq il-prodott (li għandu jiġi) immanifatturat bid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija lliċenzjata. (68) Din hija r-raġuni għaliex ir-REKTT jeżenta bħala kategorija klawżoli ta' terminazzjoni għal ftehimiet esklussivi ta' liċenzji sakemm jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet l-oħra tal-eżenzjoni wkoll, bħar-rispett tal-limitu tas-sehem mis-suq. Barra l-eżenzjoni, trid issir valutazzjoni ta' każ b'każ filwaqt li jittieħdu f'kunsiderazzjoni l-interessi differenti kif spjegat fil-punt (138) iktar 'il fuq.

                  (140)

                  Barra minn hekk, l-Awtorità tieħu perspettiva iktar favorevoli tal-klawżoli ta' nonkontestazzjoni u tmiem b'rabta mal-għarfien meta l-irkupru tal-għarfien illiċenzjat aktarx li jkun impossibbli jew tassew diffiċli ladarba jiġi żvelat. F'dawn il-każijiet, l-obbligu fuq id-detentur ta' liċenzja li ma jikkontestax il-kompetenza liċenzjata jippromwovi t-tixrid ta' teknoloġija ġdida, partikolarment għaliex jippermetti lil-liċenzjaturi aktar dgħajfa li joħorġu liċenzji għal detenturi b'saħħithom mingħajr il-biża' li ssirilhom kontestazzjoni ladarba l-kompetenza tkun ġiet assorbita mid-detentur ta' liċenzja. Għalhekk, klawżoli ta' nonkontestazzjoni u ta' terminazzjoni li jirrigwardjaw biss il-kompetenza mhumiex esklużi mill-kamp ta' applikazzjoni tar-REKTT.

         Limitazzjoni tal-użu mid-detentur ta' liċenzja jew l-iżvilupp tat-teknoloġija tiegħu stess (bejn il-partijiet li mhumiex kompetituri)

                  (141)

                  Fil-każ ta' ftehimiet bejn il-partijiet li mhumiex kompetituri, l-Artikolu 5(2) jeskludi mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija kull obbligu dirett jew indirett li jillimita l-ħila tad-detentur ta' liċenzja sabiex jisfrutta d-drittijiet marbutin mat-teknoloġija tiegħu stess jew jillimita l-ħila tal-partijiet għall-ftehim sabiex iwettqu r-riċerka u l-iżvilupp, sakemm dik ir-restrizzjoni ma tkunx indispensabbli sabiex jiġi evitat milli jiġi żvelat l-għarfien illiċenzjat lil partijiet terzi. Il-kontenut ta' din il-kundizzjoni huwa l-istess bħal dak tal-Artikolu 4(1)(d) tal-lista ta' restrizzjonijiet “iebsa” li jikkonċernaw ftehimiet bejn partijiet kompetituri, trattat fil-punti (115) u (116) ta' dawn il-linji gwida. Madankollu, fil-każ ta' ftehimiet bejn il-partijiet li mhumiex kompetituri, ma jistax jitqies li t-tali restrizzjonijiet ġeneralment ikollhom effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni, jew li ġeneralment il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) ma jkunux issodisfati. (69) Għalhekk tinħtieġ valutazzjoni individwali.

                  (142)

                  Fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri, id-detentur ta' liċenzja normalment ma jkunx proprjetarju ta' teknoloġija li tikkompeti. Iżda jista' jkun hemm każijiet fejn għall-iskopijiet tal-eżenzjoni ta' kategorija l-partijiet jitqiesu mhux kompetituri minkejja l-fatt li d-detentur ta' liċenzja jkun proprjetarju ta' teknoloġija li tikkompeti. Dan huwa l-każ fejn id-detentur ta' liċenzja jkollu teknoloġija iżda ma joħroġx liċenzja għaliha u l-liċenzjatur ma jkunx fornitur attwali jew potenzjali fis-suq tal-prodott. Għall-finijiet tal-eżenzjoni ta' kategorija, fit-tali ċirkustanzi, il-partijiet la jkunu kompetituri fis-suq tat-teknoloġija u lanqas kompetituri fis-suq tal-prodotti downstream. (70)) F'każijiet bħal dawn huwa importanti li jiġi żgurat li d-detentur ta' liċenzja ma jinżammx milli jisfrutta t-teknoloġija tiegħu stess u jiżviluppaha. Din it-teknoloġija tikkostitwixxi limitazzjoni kompetittiva fis-suq, li għandha tinżamm. F'sitwazzjoni bħal din, ir-restrizzjonijiet fuq l-użu tad-detentur ta' liċenzja tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija tiegħu stess jew fuq ir-riċerka u l-iżvilupp normalment jitqiesu li jirrestrinġu l-kompetizzjoni u ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Ngħidu aħna, obbligu li d-detentur ta' liċenzja jħallas ir-royalties mhux biss abbażi tal-prodotti li jipproduċi bit-teknoloġija liċenzjata iżda wkoll abbażi tal-prodotti li jipproduċi biss bit-teknoloġija tiegħu stess b'mod ġenerali tillimitah milli jisfrutta t-teknoloġija tiegħu u b'hekk ikun eskluż mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija.

                  (143)

                  Fejn ikunu disponibbli biss ftit teknoloġiji, jekk id-detentur ta' liċenzja ma jkunx proprjetajru ta' teknoloġija li tikkompeti jew ma jkunx qiegħed diġà jiżviluppa tali teknoloġija, restrizzjoni fuq il-partijiet li ma jwettqux riċerka u żvilupp indipendenti tista' tkun restrittiva għall-kompetizzjoni. F'dak il-każ il-partijiet jistgħu jkunu sors (potenzjali) ta' innovazzjoni importanti fis-suq. Aktar u aktar fejn il-partijiet ikollhom l-assi u l-ħiliet neċessarji biex iwettqu aktar riċerka u żvilupp. F'każijiet bħal dawn diffiċilment jintlaħqu l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). F'każijiet oħrajn li fihom ikun hemm numru ta' teknoloġiji disponibbli u li fihom il-partijiet ma jkollhomx assi jew ħiliet speċjali, ir-restrizzjoni fuq ir-riċerka u l-iżvilupp aktarx li ma taqax taħt l-Artikolu 53(1) għan-nuqqas ta' effett restrittiv applikabbli jew inkella tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Ir-restrizzjoni tista' tippromwovi t-tixrid ta' teknoloġija ġdida billi l-liċenzjatur ikun żgurat li l-liċenzja ma toħloqx kompetitur ġdid u billi tħeġġeġ lid-detentur ta' liċenzja biex jiffoka fuq l-isfruttament u l-iżvilupp tat-teknoloġija liċenzjata. Barra minn hekk, l-Artikolu 53(1) japplika biss meta l-ftehim inaqqas l-inċentiv għad-detentur ta' liċenzja sabiex itejjeb u jisfrutta t-teknoloġija tiegħu stess. Dan x'aktarx ma jkunx il-każ fejn, ngħidu aħna, il-liċenzjatur ikun intitolat li jtemm il-ftehim ta' liċenzji ladarba d-detentur ta' liċenzja jibda jipproduċi abbażi tat-teknoloġija li tikkompeti tiegħu stess. Dritt bħal dan ma jnaqqasx l-inċentiv tad-detentur ta' liċenzja sabiex jinnova, peress li l-ftehim jista' jiġi terminat biss meta tkun ġiet żviluppata teknoloġija kummerċjalment vijabbli u l-prodotti mmanifatturati fuq il-bażi tagħha jkunu lesti sabiex jitqiegħdu fis-suq.

            3.6.   L-irtirar u n-nonapplikazzjoni tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija

      3.6.1.   Proċedura għall-irtirar

                  (144)

                  Skont l-Artikolu 6 tar-REKTT, l-Awtorità u l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati tal-EFTA jistgħu jirtiraw il-benefiċċju tal-eżenzjoni ta' kategorija fir-rigward ta' ftehimiet individwali li aktarx li jkollhom effetti antikompetittivi (iridu jiġu kkunsidrati kemm effetti attwali kif ukoll dawk potenzjali) u li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Is-setgħa tal-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati tal-EFTA li jirtiraw il-benefiċċju tal-eżenzjoni ta' kategorija hija limitata għal każijiet fejn is-suq ġeografiku rilevanti ma jkunx akbar mit-territorju tal-Istat EFTA kkonċernat.

                  (145)

                  L-erba' kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) huma kumulattivi u jridu jiġu ssodisfati kollha sabiex tkun tapplika r-regola ta' eċċezzjoni. (71) Għaldaqstant, fejn ftehim partikolari ma jissodisfax waħda jew aktar mill-erba' kundizzjonijiet, l-eżenzjoni ta' kategorija tista' tiġi rtirata.

                  (146)

                  Fejn tkun applikata l-proċedura tal-irtirar, l-awtorità li tirtira ġġorr il-piż tal-prova li l-ftehim jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 53(1) u li l-ftehim ma jissodisfax l-erba' kundizzjonijiet kollha tal-Artikolu 53(3). Peress li l-irtirar jimplika li l-ftehim inkwistjoni jirrestrinġi l-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) u ma jissodisfax il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3), l-irtirar bilfors li jrid ikun akkumpanjat minn deċiżjoni negattiva bbażata fuq l-Artikoli 5, 7 jew 9 tal-Kapitolu II tal-Protokoll 4.

                  (147)

                  Skont l-Artikolu 6 tar-REKTT, l-irtirar jista' b'mod partikolari jkun ġustifikat fiċ-ċirkostanzi li ġejjin:

                              (a)

                              l-aċċess tat-teknoloġiji tal-partijiet terzi għas-suq ikun restritt, pereżempju minħabba l-effett kumulattiv ta' netwerks paralleli ta' ftehimiet restrittivi simili li jipprojbixxu lid-detenturi milli jużaw it-teknoloġiji tal-partijiet terzi;

                              (b)

                              l-aċċess tad-detenturi ta' liċenzja potenzjali għas-suq huwa ristrett, pereżempju minħabba l-effett kumulattiv ta' netwerks paralleli ta' ftehimiet restrittivi simili li jipprevjenu lil-liċenzjatur milli joħorġu liċenzji għal detenturi ta' liċenzja oħrajn jew għaliex l-uniku sid tat-teknoloġija lest li jilliċenzja d-drittijiet marbutin mat-teknoloġija relevanti jikkonkludi liċenzja esklussiva ma' detentur ta' liċenzja li diġà jkun attiv fis-suq tal-prodotti fuq il-bażi ta' drittijiet marbutin mat-teknoloġija sostitwibbli. Sabiex jikkwalifikaw bħala rilevanti, id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija jeħtieġ li jkunu kemm teknikament u kummerċjalment sostitwibbli sabiex id-detentur ta' liċenzja jkun attiv fis-suq rilevanti tal-prodott.

                  (148)

                  L-Artikoli 4 u 5 tar-REKTT, li jinkludu l-lista ta' restrizzjonijiet “iebsa” tal-kompetizzjoni u ta' restrizzjonijiet esklużi, għandhom l-għan li jiżguraw li l-ftehimiet eżentati bħala kategorija ma jnaqqsux l-inċentiv tal-innovazzjoni, ma jdewmux it-tixrid tat-teknoloġija, u ma jirrestrinġux indebitament il-kompetizzjoni bejn il-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja jew bejn id-detenturi ta' liċenzja nfushom. Madankollu, il-lista ta' restrizzjonijiet “iebsa” tal-kompetizzjoni u ta' restrizzjonijiet esklużi ma tikkunsidrax l-impatti kollha possibbli tal-ftehimiet tal-liċenzji. B'mod partikolari, l-eżenzjoni ta' kategorija ma tikkunsidrax l-effett kumulattiv li jista' jirriżulta minn restrizzjonijiet bħal dawn li jkunu jinsabu f'netwerks ta' ftehimiet tal-liċenzji. Il-ftehimiet tal-liċenzji jistgħu jwasslu biex partijiet terzi jkunu esklużi kemm fil-livell tal-liċenzjatur kif ukoll fil-livell tad-detentur ta' liċenzja. L-esklużjoni ta' liċenzjaturi oħrajn tista' tirriżulta mill-effett kumulattiv ta' netwerks ta' ftehimiet tal-liċenzji li jipprojbixxu lid-detenturi ta' liċenzja milli jisfruttaw teknoloġiji li jikkompetu, biex b'hekk jiġu esklużi liċenzjaturi (potenzjali) oħrajn. L-esklużjoni ta' liċenzjaturi oħrajn hija possibbli fejn il-parti l-kbira tal-impriżi fis-suq li jistgħu jieħdu (b'mod effiċjenti) liċenzja li tikkompeti jinżammu milli jagħmlu dan minħabba ftehimiet restrittivi u fejn detenturi ta' liċenzja potenzjali jkollhom jegħlbu ostakoli relattivament kbar għad-dħul fis-suq. L-esklużjoni ta' detenturi ta' liċenzja oħrajn tista' tirriżulta mill-effett kumulattiv ta' ftehimiet ta' liċenzji li jipprojbixxu lil-liċenzjaturi milli joħorġu liċenzji għal detenturi oħrajn u b'hekk iżommu lil detenturi ta' liċenzja potenzjali milli jiksbu l-aċċess għat-teknoloġija neċessarja. Il-kwistjoni tal-esklużjoni hija eżaminata f'aktar dettall fit-Taqsima 4.2.2 u 4.2.7. Barra minn hekk, aktarx li l-Awtorità tirtira l-benefiċċju tal-eżenzjoni ta' kategorija meta, fi ftehimiet individwali, għadd importanti ta' liċenzjaturi ta' teknoloġiji f'kompetizzjoni jimponu fuq id-detenturi ta' liċenzja tagħhom sabiex jestendulhom kundizzjonijiet iktar vantaġġużi maqbulin ma' liċenzjaturi oħrajn.

            3.6.2.   In-nonapplikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali

                  (149)

                  L-Artikolu 7(2) tar-REKTT, kif inkorporat fil-Ftehim ŻEE, jistabbilixxi proċedura speċjali biex titwaqqaf l-applikazzjoni tar-REKTT fl-Istati tal-EFTA. Filwaqt li l-Kummissjoni tista' twaqqaf l-applikazzjoni tar-REKTT permezz ta' regolament indirizzat lill-Istati Membri tal-UE, l-Artikolu 7(2) tar-REKTT jippermetti lill-Awtorità tiddikjara, permezz ta' rakkomandazzjoni, li meta netwerks paralleli ta' ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija simili jkopru iktar minn 50 % ta' suq relevanti fl-Istati tal-EFTA, ir-REKTT ma għandux japplika għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija li fihom restrizzjonijiet speċifiċi marbutin ma' dak is-suq. Ir-rakkomandazzjoni tiġi indirizzata lill-Istat jew Stati tal-EFTA li jkunu jiffurmaw is-suq rilevanti kkonċernat. Wara l-adozzjoni ta' rakkomandazzjoni mill-Awtorità skont l-Artikolu 7, l-Istati tal-EFTA għandhom tliet xhur biex jinnotifikaw lill-Awtorità jekk jaċċettawx ir-rakkomandazzjoni. Fejn Stat tal-EFTA jibqa' ma jikkomunika l-ebda risposta, is-silenzju jittieħed bħala aċċettazzjoni. Jekk Stat tal-EFTA jaċċetta, jew jitqies li jaċċetta, ir-rakkomandazzjoni, l-Istat tal-EFTA jrid jimplimenta r-rakkomandazzjoni fi żmien tliet xhur mill-jum li tiġi adottata. (72)

                  (150)

                  Filwaqt li l-irtirar tal-benefiċċju tar-REKTT mill-Awtorità skont l-Artikolu 6 jimplika l-adozzjoni ta' deċiżjoni skont l-Artikoli 7 jew 9 tal-Kapitolu II tal-Protokoll 4 għall-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti, l-effett tal-waqfien tal-applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija fuq rakkomandazzjoni ta' Awtorità u aċċettazzjoni mill-Istati tal-EFTA skont l-Artikolu 7 tar-REKTT huwa ta' sempliċi tneħħija, fir-rigward tar-restrizzjonijiet u s-swieq ikkonċernati, tal-benefiċċju tar-REKTT u li terġa' tidħol fis-seħħ l-applikazzjoni sħiħa tal-Artikolu 53(1) u (3) tal-Ftehim ŻEE. Wara l-waqfien tal-applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija għal suq partikolari fir-rigward ta' ftehimiet li fihom ċerti restrizzjonijiet, il-kriterji żviluppati mill-ġurisprudenza relevanti tal-Qorti tal-EFTA u l-Qrati tal-Unjoni u mill-avviżi u d-deċiżjonijiet preċedenti adottati mill-Awtorità ser jipprovdu gwida dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53 għal ftehimiet individwali. Fejn xieraq, l-Awtorità tieħu deċiżjoni f'każ individwali, li tkun tista' tipprovdi gwida għall-impriżi kollha li joperaw fis-suq ikkonċernat.

                  (151)

                  Biex jiġi kkalkulat il-proporzjon ta' 50 % ta' kopertura tas-suq, irid jitqies kull netwerk individwali ta' ftehimiet tal-liċenzji li jkun fihom ir-restrizzjonijiet, jew possibbiltajiet ta' restrizzjonijiet differenti, li jipproduċu effetti simili fis-suq ikkonċernat.

                  (152)

                  L-Artikolu 7 tar-REKTT ma jinvolvix obbligu min-naħa tal-Awtorità sabiex taġixxi meta jinqabeż il-proporzjon ta' 50 % ta' kopertura tas-suq. Ġeneralment, id-disapplikazzjoni tkun xierqa meta x'aktarx l-aċċess għas-suq rilevanti jew il-kompetizzjoni jkunu ristretti b'mod sinifikanti. Hija u tivvaluta l-ħtieġa li tapplika l-Artikolu 7, l-Awtorità tqis jekk l-irtirar individwali jkunx rimedju aktar xieraq. Dan jista' jiddependi, partikolarment, mill-għadd ta' impriżi f'kompetizzjoni li jikkontribwixxu għal effett kumulattiv f'suq jew min-numru ta' swieq ġeoġrafiċi affettwati fi ħdan l-Istati tal-EFTA.

                  (153)

                  Kull rakkomandazzjoni addottata taħt l-Artikolu 7 trid tistabbilixxi b'mod ċar l-kamp ta' applikazzjoni tagħha. L-ewwel nett, dan ifisser li l-Awtorità trid tiddefinixxi l-prodott u s-suq ġeografiku/swieq ġeografiċi u, it-tieni nett, li trid tidentifika t-tip ta' restrizzjoni għal-liċenzji li fir-rigward tagħha mhux ser jibqa' japplika r-REKTT. Dwar dan l-aħħar aspett, l-Awtorità tista' taġġusta l-kamp ta' applikazzjoni tar-rakkomandazzjoni tagħha skont it-tħassib rigward il-kompetizzjoni li hija tkun beħsiebha tindirizza. Pereżempju, filwaqt li bil-ħsieb li jkun stabbilit il-proporzjon ta' 50 % tal-kopertura tas-suq jiġu kkunsidrati n-netwerks paralleli kollha ta' arranġamenti ta' nonkompetizzjoni bejn il-partijiet, min-naħa l-oħra l-Awtorità tista' tirriduċi l-għan tar-rakkomandazzjoni biss għal obbligi li wieħed ma jikkompetix li jaqbżu ċertu tul ta' żmien. Għalhekk, ftehimiet għal perjodu iqsar jew ta' natura inqas restrittiva jistgħu ma jkunux affettwati minħabba l-grad anqas ta' esklużjoni attribwibbli għal restrizzjonijiet bħal dawn. Fejn xieraq, l-Awtorità tista' tipprovdi wkoll gwida billi tispeċifika l-livell tas-sehem fis-suq li, fil-kuntest tas-suq speċifiku, jista' jitqies li mhuwiex biżżejjed biex iwassal għal kontribut sinifikanti minn impriża individwali għall-effett kumulattiv. B'mod ġenerali, meta s-sehem mis-suq tal-prodotti li jinkorporaw teknoloġija lliċenzjata minn detentur ta' liċenzja individwali ma jaqbiżx il-5 %, il-ftehim jew in-netwerk ta' ftehimiet li jkopri dik it-teknoloġija ma jitqiesx li jikkontribwixxi b'mod sinifikanti għal effett ta' esklużjoni kumulattiv. (73)

                  (154)

                  Il-perjodu tranżitorju għall-waqfien tal-applikazzjoni tar-REKTT ta' mhux inqas minn sitt xhur li l-Awtorità ser ikollha tistabbilixxi fir-rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 7(2), għandu jippermetti lill-impriżi kkonċernati sabiex jadattaw il-ftehimiet tagħhom sabiex iqisu l-waqfien tal-applikazzjoni tar-REKTT. L-Awtorità tikkunsidra li l-perjodu tranżitorju għandu jibda jiddekorri mid-data tal-adozzjoni ta' miżuri ta' implimentazzjoni nazzjonali minn Stat tal-EFTA destinatarju.

                  (155)

                  Ir-rakkomandazzjoni u l-miżuri ta' implimentazzjoni li jwaqqfu l-applikazzjoni tar-REKTT ma jaffettwawx l-istatus ta' eżenzjoni bħala kategorija tal-ftehimiet ikkonċernati għall-perjodu qabel ma jidħlu fis-seħħ il-miżuri ta' implimentazzjoni nazzjonali.

            4.   APPLIKAZZJONI TAL-ARTIKOLU 53(1) U 53(3) BARRA L-KAMP TA' APPLIKAZZJONI TAR-REKTT

      4.1.   Il-qafas ġenerali għall-analiżi

                  (156)

                  Ftehimiet li ma jaqgħux fil-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija, ngħidu aħna għaliex jinqabżu l-limiti fuq is-sehem fis-suq jew għaliex il-ftehim ikun jinvolvi aktar minn żewġ partijiet, huma suġġett għal valutazzjoni individwali. Il-ftehimiet li ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni skont l-Artikolu 53(1) jew li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3), huma validi u eżegwibbli. Ta' min ifakkar li ma hemm l-ebda suppożizzjoni ta' illegalità ta' ftehimiet li ma jaqgħux fil-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija sakemm ma jkunux jinkludu restrizzjonijiet “iebsa” tal-kompetizzjoni. B'mod partikolari, ma hemm l-ebda preżunzjoni li l-Artikolu 53(1) japplika sempliċiment għaliex jinqabżu l-limiti fuq is-sehem fis-suq. Tkun dejjem meħtieġa valutazzjoni individwali bbażata fuq il-prinċipji deskritti f'dawn il-linji gwida.

         Eżenzjoni jekk ikun hemm biżżejjed teknoloġiji kkontrollati indipendentement

                  (157)

                  Sabiex tippromwovi l-prevedibbiltà lil hinn mill-applikazzjoni tar-REKTT u biex tillimita l-analiżi ddettaljata għal każijiet li aktarx li jqajmu tħassib veru dwar il-kompetizzjoni, l-Awtorità tieħu l-pożizzjoni li barra l-qasam ta' restrizzjonijiet “iebsa”, aktarx li l-Artikolu 53 ma jinkisirx meta jkun hemm erba' teknoloġiji jew iktar ikkontrollati indipendentement minbarra t-teknoloġiji kkontrollati mill-partijiet għall-ftehim li jistgħu jkunu sostitwibbli għat-teknoloġija lliċenzjata b'kost paragunabbli għall-utent. Fil-valutazzjoni jekk it-teknoloġiji humiex sostitwibbli biżżejjed trid titqies is-saħħa kummerċjali tat-teknoloġiji kkonċernati. Ir-restrizzjoni kompetittiva li teżerċita teknoloġija tkun limitata jekk ma tikkostitwixxix alternattiva kummerċjalment vijabbli għat-teknoloġija liċenzjata. Ngħidu aħna, jekk minħabba l-effetti ta' netwerk fis-suq il-konsumaturi jkollhom preferenza qawwija għal prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata, teknoloġiji oħrajn fis-suq jew li x'aktarx ikunu fis-suq fi żmien raġonevoli jistgħu ma jikkostitwixxux alternattiva reali u għalhekk jistgħu jimponu biss restrizzjoni kompetittiva limitata.

                  (158)

                  Il-fatt li ftehim jaqa' barra l-isfera ta' sikurezza deskritt fil-punt (157) ma jimplikax li l-ftehim huwa kopert mill-Artikolu 53(1) u, jekk dan huwa minnu, li l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) mhumiex issodisfati. Rigward id-deroga tar-REKTT relatata mas-sehem fis-suq, din sempliċiment toħloq preżunzjoni li l-ftehim mhuwiex ipprojbit mill-Artikolu 53. 'Il barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni tkun tinħtieġ valutazzjoni individwali tal-ftehim ibbażata fuq il-prinċipji deskritti f'dawn il-linji gwida.

            4.1.1.   Il-fatturi rilevanti

                  (159)

                  Fl-applikazzjoni tal-Artikolu 53 għal każijiet individwali huwa neċessarju li jitqies il-mod kif topera l-kompetizzjoni fis-suq ikkonċernat. F'dan ir-rigward, il-fatturi li ġejjin huma partikolarment rilevanti:

                              (a)

                              in-natura tal-ftehim;

                              (b)

                              il-pożizzjoni fis-suq tal-partijiet;

                              (c)

                              il-pożizzjoni fis-suq tal-kompetituri;

                              (d)

                              il-pożizzjoni fis-suq tax-xerrejja fis-swieq rilevanti;

                              (e)

                              ostakli għad-dħul u

                              (f)

                              il-maturità tas-suq.

                  (160)

                  L-importanza ta' fatturi individwali tista' tvarja minn każ għal każ u tiddependi mill-fatturi l-oħra kollha. Pereżempju, sehem kbir tal-partijiet fis-suq normalment huwa indikatur tajjeb tas-saħħa fis-suq, iżda dan jista' ma jkunx il-każ fejn l-ostakli għad-dħul huma limitati. Għaldaqstant, mhux possibbli li jkun hemm regoli fissi dwar l-importanza tal-fatturi individwali.

                  (161)

                  Il-ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija jistgħu jsiru f'diversi forom. Għalhekk, huwa importanti li tiġi analizzata n-natura tal-ftehim f'termini tar-relazzjoni kompetittiva bejn il-partijiet u tal-limitazzjonijiet li jinkludi. F'dan ir-rigward huwa neċessarju li wieħed imur lil hinn mit-termini espressi tal-ftehim. Wieħed jista' jsib restrizzjonijiet impliċiti fil-mod kif il-partijiet jimplimentaw il-ftehim u mill-inċentivi li jkollhom.

                  (162)

                  Il-pożizzjoni tal-partijiet fis-suq, inkluż impriżi de facto jew de jure kkontrollati mill-partijiet, tipprovdi indikazzjoni dwar kemm għandhom saħħa fis-suq, jekk ikollhom, il-liċenzjatur, id-detentur ta' liċenzja jew it-tnejn li huma. Aktar ma jkun għoli s-sehem tagħhom fis-suq, aktar tkun kbira l-possibbiltà li jkunu b'saħħithom fis-suq. Dan jgħodd b'mod partikolari fejn is-sehem fis-suq jirrifletti l-vantaġġi f'termini ta' spejjeż jew vantaġġi kompetittivi oħrajn fil-konfront tal-kompetituri. Dawn il-vantaġġi kompetittivi jistgħu pereżempju jirriżultaw mill-fatt li impriża tkun l-ewwel li topera fis-suq, mill-pussess ta' privattivi essenzjali jew ta' teknoloġija superjuri. Madankollu, l-ishma mis-suq huma dejjem biss fattur wieħed fl-evalwazzjoni pożizzjonijiet fis-suq. Irid jitqies li, b'mod partikolari fil-każ tas-swieq tat-teknoloġija, l-ishma mis-suq mhux dejjem jistgħu jkunu indikatur tajjeb tas-saħħa relattiva tat-teknoloġija inkwistjoni u li ċ-ċifri dwar is-sehem mis-suq jistgħu jvarjaw konsiderevolment skont metodi ta' kalkolu differenti.

                  (163)

                  L-ishms fis-suq kif ukoll il-vantaġġi u l-iżvantaġġi kompetittivi possibbli jintużaw ukoll fil-valutazzjoni tal-pożizzjoni tal-kompetituri. Aktar ma jkunu b'saħħithom il-kompetituri attwali u aktar ma jkunu bħala numru, inqas ikun hemm ir-riskju li l-partijiet ikunu jistgħu jeżerċitaw is-saħħa fis-suq individwalment. Madankollu, jekk l-għadd ta' kompetituri jkun pjuttost baxx u l-pożizzjoni fis-suq tagħhom (daqs, spejjeż, potenzal ta' R&Ż, eċċ.) tkun pjuttost simili, din l-istruttura tas-suq tista' żżid ir-riskju ta' kollużjoni.

                  (164)

                  Il-pożizzjoni tax-xerrejja fis-suq tipprovdi indikazzjoni tas-saħħa fis-suq li jista' jkollu xerrej, wieħed jew aktar. L-ewwel indikatur tas-setgħa tax-xiri huwa s-sehem tax-xerrej fis-suq tax-xiri. Dan is-sehem jirrifletti l-importanza tad-domanda tiegħu għal fornituri possibbli. Indikaturi oħra jiffukaw fuq il-pożizzjoni tax-xerrej fis-suq tal-bejgħ mill-ġdid, li tinkludi karatteristiki bħal firxa ġeografika wiesgħa tal-ħwienet tiegħu kif ukoll l-immaġni tal-marka tiegħu mal-konsumaturi finali. F'ċerti ċirkostanzi s-saħħa tax-xerrej tista' żżomm lil-liċenzjatur u/jew lid-detentur ta' liċenzja milli jeżerċita(w) is-saħħa tagħhom fis-suq u b'hekk tissolva l-problema ta' kompetizzjoni li kieku kienet tinqala'. Dan jgħodd b'mod partikolari meta xerrejja b'saħħithom ikunu kapaċi u jkollhom l-inċentiv li, fil-każ ta' żieda żgħira iżda permanenti fil-prezzijiet relattivi, idaħħlu fis-suq sorsi ta' forniment oħrajn. Meta x-xerrejja b'saħħithom sempliċiment jakkwistaw termini vantaġġużi mill-fornitur jew kemm jgħaddu kwalunkwe żieda fil-prezz lill-klijenti tagħhom, il-pożizzjoni tax-xerrejja ma tkunx tali li tipprevjeni l-eżerċizzju tas-saħħa fis-suq mid-detentur ta' liċenzja fis-suq tal-prodotti u, għalhekk, ma tkunx tali li ssolvi l-problema tal-kompetizzjoni f'dak is-suq. (74)

                  (165)

                  L-eżistenza ta' ostakli għad-dħul titkejjel skont kemm kumpaniji li jkunu diġà stabbiliti fis-suq ikunu jistgħu jżidu l-prezz tagħhom aktar mil-livell kompetittiv mingħajr ma jwasslu għad-dħul fis-suq ta' operaturi oħrajn. Fejn ma jkunx hemm ostakli għad-dħul, iż-żidiet fil-prezz ma jkunux vijabbli minħabba li d-dħul fis-suq ikun faċli u rapidu. Fejn id-dħul fis-suq effettiv, li jippreveni jew ixejjen l-eżerċizzju tas-saħħa fis-suq, x'aktarx li jseħħ fi żmien sena jew sentejn, bħala regola ġenerali jista' jingħad li l-ostakli għad-dħul huma baxxi.

                  (166)

                  L-ostakli għad-dħul jistgħu jirriżultaw minn varjetà wiesgħa ta' fatturi bħall-ekonomiji tal-kobor u l-firxa, regolamenti tal-gvern, speċjalment fejn jistabbilixxu drittijiet esklussivi, għajnuna mill-Istat, tariffi tal-importazzjoni, drittijiet ta' proprjetà intellettwali, il-pussess ta' riżorsi fejn il-provvista tkun limitata minħabba pereżempju limitazzjonijiet naturali, faċilitajiet essenzjali, il-vantaġġ ta' min jopera l-ewwel fis-suq u l-lealtà tal-konsumaturi lejn marka mrawma matul iż-żmien permezz ta' reklamar qawwi. Ftehimiet restrittivi konklużi mill-impriżi wkoll jistgħu jaħdmu bħala ostaklu għad-dħul billi jagħmlu l-aċċess aktar diffiċli u jeskludu l-partijiet kompetituri (potenzjali). L-ostakli għad-dħul jistgħu jkunu preżenti f'kull stadju tal-proċess ta' riċerka u żvilupp, produzzjoni u distribuzzjoni. Il-kwistjoni dwar jekk xi wħud minn dawn il-fatturi għandhomx ikunu deskritti bħala ostakli għad-dħul jiddependi minn jekk jinvolvux spejjeż irrekuperabbli. Tali spejjeż huma dawk l-ispejjeż li jridu jintefqu sabiex wieħed jidħol jew ikun attiv f'suq iżda li jintilfu meta wieħed joħroġ mis-suq. Aktar ma jkun hemm spejjeż irrekuperabbli, aktar iridu l-parteċipanti potenzjali jiżnu r-riskji marbuta mad-dħul fis-suq u aktar ukoll l-operaturi stabbiliti jistgħu jheddu b'mod kredibbli li jlaħħqu mal-kompetizzjoni ġdida, għaliex l-ispejjeż irrekuperabbli jagħmluha diffiċli, f'termini ta' spejjeż, għall-operaturi stabbiliti li joħorġu mis-suq. B'mod ġenerali, id-dħul fis-suq jirrikjedi spejjeż irrekuperabbli, xi drabi aktar minn oħrajn. Għaldaqstant, il-kompetizzjoni attwali ġeneralment hija aktar effettiva u tħalli impatt akbar fil-valutazzjoni ta' każ milli l-kompetizzjoni potenzali.

                  (167)

                  F'suq matur, jiġifieri suq li eżista għal xi żmien, fejn it-teknoloġija użata tkun magħrufa sew u mifruxa u ma tinbidilx wisq u li d-domanda għaliha hija relattivament stabbli jew qiegħda tonqos, restrizzjonijiet ta' kompetizzjoni x'aktarx ikollhom aktar effetti negattivi milli fi swieq aktar dinamiċi.

                  (168)

                  Fil-valutazzjoni ta' restrizzjonijiet partikolari jista' jkun neċessarju li jitqiesu fatturi oħrajn. Dawn il-fatturi jinkludu effetti kumulattivi, jiġifieri l-kopertura tas-suq minn ftehimiet simili, it-tul ta' żmien tal-applikabbiltà tal-ftehimiet, l-ambjent regolatorju u l-aġir li jista' jindika jew jiffaċilita l-kollużjoni bħal fil-każ ta' price leadership, bidliet fil-prezz imħabbra minn qabel u diskussjonijiet dwar il-prezz “it-tajjeb”, riġidità fil-prezz bħala rispons għal kapaċità ta' produzzjoni żejda, diskriminazzjoni fil-prezz miżmum u mġiba ta' kollużjoni fil-passat.

            4.1.2.   L-effetti negattivi tal-ftehimiet restrittivi ta' liċenzji

                  (169)

                  L-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni fis-suq li jistgħu jirriżultaw minn ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija restrittivi jinkludu:

                              (a)

                              tnaqqis fil-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji bejn il-kumpaniji li joperaw f'suq tat-teknoloġija jew f'suq ta' prodotti li jinkorporaw it-teknoloġiji kkonċernati, inkluż il-possibbiltà ta' kollużjoni aktar faċli, kemm espliċita kif ukoll taċita;

                              (b)

                              esklużjoni tal-kompetituri biż-żieda tal-kostijiet tagħhom, sabiex jiġi ristrett l-aċċess tagħhom għal inputs essenzjali jew jiżdiedu iktar l-ostakli għad-dħul; u

                              (c)

                              tnaqqis fil-kompetizzjoni fl-ambitu tal-istess teknoloġija bejn impriżi li jipproduċu prodotti abbażi tal-istess teknoloġija.

                  (170)

                  Il-ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija jistgħu jnaqqsu l-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji, jiġifieri l-kompetizzjoni bejn impriżi li joħorġu liċenzji jew li jipproduċu abbażi ta' teknoloġiji sostitwibbli. Dan jgħodd b'mod partikolari fejn ikunu imposti obbligi reċiproċi. Pereżempju, meta l-kompetituri jittrasferixxu teknoloġiji f'kompetizzjoni lil xulxin u jimponu obbligu reċiproku sabiex jipprovdu lil xulxin b'titjib futur tat-teknoloġiji rispettivi tagħhom u meta dan il-ftehim jipprevjeni lil xi kompetitur minnhom milli jiksbu vantaġġ teknoloġiku fuq l-ieħor, il-kompetizzjoni fl-innovazzjoni bejn il-partijiet tkun ristretta (ara wkoll il-punt (241) iktar 'il quddiem).

                  (171)

                  Il-ħruġ ta' liċenzji bejn partijiet kompetituri jista' wkoll jiffaċilita l-kollużjoni. Ir-riskju ta' kollużjoni huwa partikolarment għoli fi swieq ikkonċentrati. Kollużjoni tirrikjedi li l-impriżi kkonċernati jkollhom fehmiet simili dwar dak li huwa ta' interess komuni għalihom u dwar kif jiffunzjonaw il-mekkaniżmi ta' koordinazzjoni. Biex il-kollużjoni taħdem, l-impriżi jridu jkunu jistgħu jsegwu l-imġiba ta' xulxin fis-suq u jrid ikun hemm deterrenti adegwati biex jiżguraw li jkun hemm inċentiv biex ħadd ma jmur kontra l-politika komuni fis-suq, filwaqt li l-ostakli għad-dħul iridu jkunu għolja biżżejjed li jillimitaw id-dħul jew l-espansjoni ta' impriżi oħrajn. Il-ftehimiet jistgħu jiffaċilitaw il-kollużjoni billi jżidu t-trasparenza fis-suq, billi jikkontrollaw ċerta mġiba u jgħollu l-ostakli għad-dħul. F'ċerti eċċezzjonijiet, kollużjoni tista' tiġi ffaċilitata wkoll permezz ta' ftehimiet ta' liċenzji li jwasslu għal livell għoli ta' komunalità tal-kostijiet, għaliex l-impriżi li għandhom kostijiet simili huma iktar probabbli li jaqsmu l-istess fehmiet fuq it-termini tal-koordinazzjoni. (75)

                  (172)

                  Ftehimiet ta' liċenzji jistgħu jaffettwaw ukoll il-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji billi joħolqu ostakli għad-dħul u l-espansjoni għall-partijiet kompetituri. L-effetti ta' esklużjonijiet bħal dawn huma kkawżati minn restrizzjonijiet li jżommu lid-detenturi ta' liċenzja milli jiksbu liċenzja mingħand partijiet terzi jew li joħolqu diżinċentivi li jagħmlu dan. Pereżempju, partijiet terzi jistgħu jkunu esklużi fejn liċenzjaturi diġà stabbiliti fis-suq jimponu fuq id-detenturi ta' liċenzja obbligi li wieħed ma jikkompetix biex b'hekk l-għadd ta' detenturi ta' liċenzja disponibbli għal partijiet terzi ma jkunx biżżejjed, u fejn id-dħul fis-suq fil-livell ta' detentur ta' liċenzja jkun diffiċli. Il-fornituri ta' teknoloġiji sostitwibbli jistgħu wkoll ikunu esklużi fejn liċenzjatur li jkollu grad suffiċjenti ta' saħħa fis-suq jorbot flimkien diversi partijiet ta' teknoloġija u joħroġ liċenzja għalihom flimkien bħala pakkett, filwaqt li parti waħda mill-pakkett tkun essenzjali għall-produzzjoni ta' prodott partikolari.

                  (173)

                  Il-ftehimiet ta' liċenzji jistgħu jnaqqsu l-kompetizzjoni fl-ambitu tal-istess teknoloġija, jiġifieri l-kompetizzjoni bejn impriżi li jipproduċu abbażi tal-istess teknoloġija. Ftehim li jimponi restrizzjonijiet territorjali fuq id-detenturi ta' liċenzja, li jżommhom milli jbigħu fit-territorju ta' xulxin inaqqas il-kompetizzjoni bejniethom. Il-ftehimiet ta' liċenzji jistgħu jnaqqsu wkoll il-kompetizzjoni fl-ambitu tal-istess teknoloġija billi jiffaċilitaw kollużjoni bejn id-detenturi ta' liċenzja. Barra minn hekk, ftehimiet ta' liċenzji li jnaqqsu l-kompetizzjoni fl-ambitu tal-istess teknoloġija jistgħu jiffaċilitaw kollużjoni bejn is-sidien ta' teknoloġiji li jikkompetu bejniethom jew inaqqsu l-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji billi jgħollu l-ostakli għad-dħul.

            4.1.3.   L-effetti pożittivi ta' ftehimiet restrittivi ta' liċenzji u l-qafas tal-analiżi ta' dawn l-effetti

                  (174)

                  Fil-parti l-kbira tagħhom, ftehimiet ta' liċenzji restrittivi jipproduċu wkoll effetti li jaffavorixxu l-kompetizzjoni fil-forma ta' żieda fl-effiċjenza, li jistgħu jissuperaw l-effetti antikompetittivi. Il-valutazzjoni tal-effetti li jiffavorixxu l-kompetizzjoni possibbli sseħħ fi ħdan il-qafas tal-Artikolu 53(3), li fih eċċezzjoni mir-regola ta' projbizzjoni tal-Artikolu 53(1). Biex din l-eċċezzjoni tkun applikabbli, il-ftehim ta' liċenzji jrid jipproduċi benefiċċji ekonomiċi oġġettivi, ir-restrizzjonijiet fuq il-kompetizzjoni jridu jkunu indispensabbli biex jinkisbu l-effiċjenzi, il-konsumaturi jridu jirċievu sehem ġust mill-kisbiet fl-effiċjenza, u l-ftehim ma jridx jagħti lill-partijiet il-possibbiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta' parti sostanzjali mill-prodotti kkonċernati. Impriża li tiddependi mill-Artikolu 53(3) trid turi, permezz ta' argumenti konvinċenti u evidenza, li huma ssodisfati l-kundizzjonijiet għall-kisba ta' eżenzjoni. (76)

                  (175)

                  Il-valutazzjoni tal-ftehimiet restrittivi skont l-Artikolu 53(3) issir fi ħdan il-kuntest propju li jseħħu fih (77) u fuq il-bażi tal-fatti eżistenti fi kwalunkwe waqt. Il-valutazzjoni hija għalhekk sensittiva għal bidliet materjali fil-fatti. Ir-regola ta' eċċezzjoni tal-Artikolu 53(3) tapplika diment li jiġu ssodisfati l-erba' kundizzjonijiet u ma tibqax tapplika meta dan ma jibqax iktar il-każ. (78) Madankollu, meta jiġi applikat l-Artikolu 53(3), hemm bżonn li wieħed iqis l-investimenti b'ammortament progressiv li saru minn xi waħda mill-partijiet u ż-żmien meħtieġ u r-restrizzjonijiet meħtieġa biex jiġi impenjat u rkuprat investiment li jsaħħaħ l-effiċjenza. L-Artikolu 53 ma jistax jiġi applikat mingħajr ma jitqiesu l-investimenti ex ante u r-riskji relatati magħhom. Ir-riskju quddiem il-partijiet u l-investiment li ma jinġabarx lura li jridu jagħmlu biex jimplimentaw il-ftehim jistgħu għalhekk iwasslu biex, għall-perjodu ta' żmien meħtieġ biex jiġu rkuprati l-investimenti, il-ftehim ma jaqax taħt l-Artikolu 53(1) jew jilħaq il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3), skont il-każ.

                  (176)

                  L-ewwel kundizzjoni tal-Artikolu 53(3) teħtieġ valutazzjoni tal-benefiċċji oġġettivi f'termini tal-effiċjenzi prodotti mill-ftehim. F'dan ir-rigward, il-ftehimiet ta' liċenzji għandhom il-potenzjal li jressqu lejn xulxin teknoloġiji komplimentari u assi oħrajn li jwasslu għal prodotti ġodda jew imtejba fis-suq jew biex prodotti eżistenti jibdew isiru b'inqas spejjeż. 'Il barra mill-kuntest ta' kartelli fundamentali, il-liċenzji ħafna drabi joħorġu minħabba li huwa aktar effiċjenti għal-liċenzjatur li joħroġ liċenzja għat-teknoloġija milli jisfruttaha hu stess. Dan jista' jkun il-każ b'mod partikolari fejn id-detentur ta' liċenzja diġà jkollu aċċess għall-assi neċessarji għall-produzzjoni. Il-ftehim jippermetti lid-detentur li jikseb aċċess għal teknoloġija li tista' tiġi kkombinata ma' dawn l-assi biex b'hekk ikun jista' jisfrutta teknoloġiji ġodda jew imtejba. Eżempju ieħor ta' ħruġ ta' liċenzji li potenzjalment isaħħaħ l-effiċjenza huwa meta d-detentur ta' liċenzja jkollu teknoloġija u t-taħlita ta' din it-teknoloġija u t-teknoloġija tal- liċenzjatur twassal għal sinerġiji. Din l-integrazzjoni bejn iż-żewġ teknoloġiji komplimentari tista' twassal lid-detentur ta' liċenzja għal konfigurazzjoni ta' spiża/benefiċċju li kieku ma kinitx tkun possibbli. Il-ftehimiet ta' liċenzji jistgħu jwasslu wkoll għal effiċjenza fl-istadju tad-distribuzzjoni bl-istess mod bħal ftehimiet ta' distribuzzjonijiet vertikali. Tali effiċjenza tista' tieħu l-forma ta' ffrankar ta' spejjeż jew il-forniment ta' servizzi ta' valur għall-konsumaturi. L-effetti pożittivi tal-ftehimiet vertikali huma deskritti fil-Linji Gwida tal-Awtorità dwar Restrizzjonijiet Vertikali. (79) Eżempju ieħor ta' titjib possibbli fl-effiċjenza huma ftehimiet li permezz tagħhom is-sidien ta' teknoloġija jgħaqqdu bejniethom pakkett ta' teknoloġija biex joħorġu liċenzji għal partijiet terzi. Tali arranġamenti ta' ġbir flimkien ta' teknoloġija (pooling) jista' b'mod partikolari jnaqqas l-ispejjeż tal-operat, għaliex id-detenturi ta' liċenzja ma jkollhomx jikkonkludu ftehimiet ta' liċenzji separati ma' kull liċenzjatur. Il-ħruġ ta' liċenzji li jiffavorixxi l-kompetizzjoni huwa possibbli wkoll biex jiżgura l-libertà tad-disinn. F'setturi fejn jeżisti għadd kbir ta' drittijiet ta' proprjetà intellettwali u fejn prodotti individwali jistgħu jiksru għadd ta' drittijiet ta' proprjetà intellettwali eżistenti u futuri, ftehimiet ta' liċenzji li permezz tagħhom il-partijiet jaqblu li ma jasserixxux id-drittijiet ta' proprjetà tagħhom kontra xulxin ħafna drabi jkunu favur il-kompetizzjoni għaliex jippermettu lill-partijiet li jiżviluppaw it-teknoloġiji rispettivi tagħhom mingħajr ir-riskju ta' pretensjonijiet ta' ksur sussegwenti.

                  (177)

                  Fl-applikazzjoni tat-test tal-indispensabbiltà li jinsab fl-Artikolu 53(3), l-Awtorità ser tanalizza b'mod partikolari jekk ir-restrizzjonijiet individwali jagħmluhiex possibbli li l-attività inkwistjoni titwettaq b'effiċjenza ikbar milli kien ikun il-każ li kieku ma kinitx teżisti r-restrizzjoni kkonċernata. F'din il-valutazzjoni jridu jitqiesu l-kundizzjonijiet tas-suq u r-realtajiet li jħabbtu wiċċhom magħhom il-partijiet. Impriżi li jinvokaw il-benefiċċju tal-Artikolu 53(3) mhumiex meħtieġa li jikkunsidraw alternattivi ipotetiċi u teoretiċi. Madankollu, dawn iridu jispjegaw u juru għaliex alternattivi li huma partikolarment inqas restrittivi u li jidhru realistiċi kieku jkunu konsiderevolment inqas effiċjenti. Jekk l-applikazzjoni ta' alternattiva inqas restrittiva u li tidher kummerċjalment realistika tkun twassal għal nuqqas sinifikanti fl-effiċjenza, ir-restrizzjoni kkonċernata tiġi trattata bħala waħda indispensabbli. F'ċerti każijiet, jista' jkun neċessarju wkoll li jiġi eżaminat jekk il-ftehim innifsu hux indispensabbli biex tinkiseb l-effiċjenza. Pereżempju, dan jista' jkun il-każ ta' pools tat-teknoloġija li jinkludu teknoloġiji komplimentari iżda mhux essenzjali (80), f'liema każ irid jiġi mistħarreġ kemm l-inklużjoni ta' dawk it-teknoloġiji twassal għal effiċjenzi partikolari jew jekk, mingħajr telf importanti fl-effiċjenzi, il-grupp jistax ikun limitat għal teknoloġiji li għalihom ma hemm ebda sostitut. Fil-każ ta' ħruġ sempliċi ta' liċenzji bejn żewġ partijiet ġeneralment mhux neċessarju li wieħed imur lil hinn minn eżaminazzjoni tal-indispensabbiltà ta' limitazzjonijiet individwali. Normalment ma jkunx hemm alternattiva inqas restrittiva għall-ftehim ta' liċenzji nnifsu.

                  (178)

                  Il-kundizzjoni li l-konsumaturi jridu jirċievu sehem ġust tal-benefiċċji timplika li l-konsumaturi tal-prodotti mmanifatturati skont il-liċenzja tal-inqas iridu jiġu kkumpensati għall-effetti negattivi tal-ftehim. (81) Dan ifisser li l-kisbiet fl-effiċjenza jridu jibbilanċjaw kompletament l-impatt negattiv fuq il-prezzijiet, il-produzzjoni u fatturi rilevanti oħrajn ikkawżati mill-ftehim. Jistgħu jagħmlu dan billi jibdlu l-istruttura tal-kostijiet tal-impriżi kkonċernati, billi jagħtuhom inċentiv ħalli jnaqqsu l-prezz, jew billi jagħtu aċċess lill-konsumaturi għal prodotti ġodda jew imtejbin, biex jikkumpensawhom għal kwalunkwe żieda fil-prezz. (82)

                  (179)

                  L-aħħar kundizzjoni fl-Artikolu 53(3), li tistipula li l-ftehim m'għandux jagħti l-possibbiltà lill-partijiet li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta' parti sostanzjali mill-prodotti kkonċernati, jipprevedi analiżi tal-pressjoni kompetittiva li jifdal fis-suq u tal-impatt tal-ftehim fuq is-sorsi ta' kompetizzjoni. Fl-applikazzjoni ta' din l-aħħar kundizzjoni fl-Artikolu 53(3) trid titqies ir-relazzjoni bejn l-Artikolu 53(3) u l-Artikolu 54. Skont il-ġurisprudenza stabbilita dwar l-Artikolu 101(3) u l-Artikolu 102 tat-Trattat, l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) ma tistax tipprevjeni l-applikazzjoni tal-Artikolu 54. (83) Barra minn hekk, peress li kemm l-Artikolu 53 kif ukoll l-Artikolu 54 għandhom l-għan li jżommu l-kompetizzjoni effettiva fis-suq, il-konsistenza tirrekjedi li l-Artikolu 53(3) jiġi interpretat li jipprekludi kull applikazzjoni tar-regola ta' eċċezzjoni għall-ftehimiet restrittivi li jikkostitwixxu abbuż ta' pożizzjoni dominanti. (84))

                  (180)

                  Il-fatt li l-ftehim jnaqqas b'mod sostanzjali dimensjoni waħda tal-kompetizzjoni mhux bilfors ifisser li l-kompetizzjoni hija eliminata fis-sens tal-Artikolu 53(3). Pool ta' teknoloġija, per eżempju, jista' jirriżulta fi standard għall-industrija, u jwassal għal sitwazzjoni fejn ftit li xejn ikun hemm kompetizzjoni f'termini ta' format teknoloġiku. Ladarba l-operaturi ewlenin fis-suq jadottaw format partikolari, l-effetti ta' netwerk jistgħu jagħmluha diffiċli ferm għal formati oħrajn li jkampaw. Iżda dan ma jimplikax li l-ħolqien ta' standard de facto għall-industrija dejjem jelimina l-kompetizzjoni skont is-sens tal-aħħar kundizzjoni tal-Artikolu 53(3). Fl-ambitu ta' dak l-istandard, il-fornituri jistgħu jikkompetu fuq il-prezz, il-kwalità u l-karatteristiċi tal-prodott. Madankollu, biex il-ftehim ikun konformi mal-Artikolu 53(3), għandu jkun żgurat li l-ftehim ma jirrestrinġix indebitament il-kompetizzjoni u lanqas ma jirrestrinġi indebitament l-innovazzjoni futura.

            4.2.   L-applikazzjoni tal-Artikolu 53 għal diversi tipi ta' limitazzjorestrizzjonijiet fil-ħruġ ta' liċenzji

                  (181)

                  Din it-Taqsima tittratta d-diversi tipi ta' limitazzjonijiet li huma komuni fi ftehimiet ta' liċenzji. Peress li jintużaw tant spiss, ikun utli li tingħata gwida rigward il-valutazzjoni tagħhom lil hinn mill-eżenzjoni tar-REKTT. Il-limitazzjonijiet li ġew trattati diġà fil-partijiet preċedenti ta' dawn il-linji gwida, partikolarment it-Taqsimiet 3.4 u 3.5, hawnhekk jissemmew biss fil-qosor.

                  (182)

                  Din it-Taqsima tkopri kemm ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri kif ukoll ftehimiet bejn partijiet li jikkompetu bejniethom. Fir-rigward ta' dawn tal-aħħar, issir id-distinzjoni — fejn xieraq — bejn ftehimiet reċiproċi u ftehimiet li mhumiex. Fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri din id-distinzjoni mhix meħtieġa. Tabilħaqq, fejn l-impriżi f'suq tat-teknoloġija rilevanti jew f'suq ta' prodotti li jinkorpora t-teknoloġija liċenzjata la jkunu kompetituri attwali u lanqas potenzjali, liċenzja reċiproka fil-prattika hija identika għal żewġ liċenzji separati. Is-sitwazzjoni hija differenti għal arranġamenti li permezz tagħhom il-partijiet jiġbru flimkien pakketti ta' teknoloġija, li mbagħad jiġu liċenzjati lil partijiet terzi. It-tali arranġamenti huma pools tat-teknoloġija, li huma indirizzati fit-Taqsima 4 iktar 'il quddiem.

                  (183)

                  Din it-Taqsima ma tittrattax obbligi fil-ftehimiet tal-liċenzi li b'mod ġenerali mhumiex restrittivi għall-kompetizzjoni fis-sens tal-Artikolu 53(1). Dawn l-obbligi jinkludu, iżda mhumiex limitati għal:

                              (a)

                              obbligi ta' kunfidenzjalità;

                              (b)

                              obbligi fuq id-detentur ta' liċenzja li ma jissottoliċenzjax;

                              (c)

                              obbligi biex it-teknoloġija liċenzjata ma tintużax wara l-iskadenza tal-ftehim, sakemm it-teknoloġija liċenzjata tibqa' valida u fis-seħħ;

                              (d)

                              obbligi biex id-detentur ta' liċenzja jkun assistit fl-infurzar tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali liċenzjata;

                              (e)

                              obbligi li jitħallsu r-royalties minimi jew li tiġi prodotta kwantità minima ta' prodotti li fihom it-teknoloġija lliċenzjata; u

                              (f)

                              obbligi sabiex tintuża l-marka kummerċjali tal-liċenzjatur jew li jiġi indikat isem il-liċenzjatur fuq il-prodott.

            4.2.1.   Obbligi rigward royalties

                  (184)

                  Il-partijiet fi ftehim tal-liċenzja normalment huma liberi li jiddeterminaw ir-royalties li għandu jħallas id-detentur ta' liċenzja u l-mod tal-ħlas mingħajr ma jinqabdu taħt l-Artikolu 53(1). Dan il-prinċipju japplika kemm għal ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri kif ukoll ftehimiet bejn partijiet kompetituri. L-obbligi relatati mar-royalties jistgħu pereżempju jkunu fil-forma ta' ħlasijiet ta' somma f'daqqa, perċentwal mill-prezz tal-bejgħ jew ammont fiss għal kull prodott li jinkorpora t-teknoloġija liċenzjata. F'każijiet li fihom it-teknoloġija lliċenzjata tkun marbuta ma' input li huwa inkorporat fi prodott finali, bħala regola ġenerali ma jitqiesx li huwa restrittiv għall-kompetizzjoni li r-royalties jiġu kkalkolati fuq il-bażi tal-prezz tal-prodott finali, diment li jinkorpora t-teknoloġija lliċenzjata. (85) Fil-każ tal-ħruġ tal-liċenzji għal softwer, royalties ibbażati fuq l-għadd ta' utenti u royalties ikkalkulati għal kull magna ġeneralment huma kompatibbli mal-Artikolu 53(1).

                  (185)

                  Fil-każ ta' ftehmiet tal-liċenzja bejn partijiet kompetituri, (ara l-punti (100) sa (101) u (116) hawn fuq), wieħed irid iżomm f'moħħu li f'numru limitat ta' ċirkostanzi l-obbligi tar-royalties li jitħallsu jistgħu jikkostitwixxu ffissar tal-prezzijiet, li hija kkunsidrata bħala restrizzjoni “iebsa” (ara l-Artikolu 4(1)(a)). Tkun restrizzjoni “iebsa” taħt l-Artikolu 4(1)(a) jekk il-kompetituri jiftiehmu fuq il-ħlas reċiproku ta' royalties kontinwi f'ċirkostanzi fejn il-liċenzja tkun biss montatura, għaliex l-għan tagħha ma jkunx li tippermetti integrazzjoni ta' teknoloġiji komplimentari jew li tikseb xi għan ieħor li jtejjeb il-kompetizzjoni. Titqies li hija restrizzjoni “iebsa” wkoll skont l-Artikolu 4(1)(a) u 4(1)(d) jekk ir-royalties jestendu għal prodotti mmanifatturati biss bid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija tad-detentur ta' liċenzja stess.

                  (186)

                  Tipi oħra ta' arranġamenti dwar il-ħlas ta' royalties bejn kompetituri huma eżentati bħala kategorija sal-limitu fuq is-sehem fis-suq ta' 20 % anke jekk ikunu jirrestrinġu l-kompetizzjoni. 'Il barra mid-deroga tal-eżenzjoni ta' kategorija, l-Artikolu 53(1) jista' jkun applikabbli fejn il-kompetituri joħorġu liċenzji reċiproċi u jimponu l-ħlas ta' royalties kontinwi li jkunu b'mod ċar sproporzjonati meta mqabbla mal-valur tas-suq tal-liċenzja u fejn dawn ir-royalties ikollhom impatt sinifikanti fuq il-prezzijiet tas-suq. Fil-valutazzjoni jekk ir-royalties humiex sproporzjonati jeħtieġ li jiġu kkunsidrati r-royalties li jitħallsu minn detenturi ta' liċenzja oħrajn għall-istess teknoloġija jew għal teknoloġija sostitwibbli fis-suq tal-prodott. F'każijiet bħal dawn diffiċilment jintlaħqu l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3).

                  (187)

                  Minkejja l-fatt li l-eżenzjoni ta' kategorija tapplika biss diment li d-drittijiet marbutin mat-teknoloġija jkunu validi u fis-seħħ, il-partijiet normalment jistgħu jaqblu li jestendu l-obbligi tar-royalties lil hinn mill-perjodu ta' validità tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali lliċenzjati bla ma jiksru l-Artikolu 53(1). Hekk kif dawn id-drittijiet jiskadu, partijiet terzi jistgħu jisfruttaw it-teknoloġija kkonċernata legalment u jikkompetu mal-partijiet fil-ftehim. Kompetizzjoni attwali u potenzjali bħal din normalment hija biżżejjed biex ikun żgurat li l-obbligu kkonċernat ma jkollux effetti antikompetittivi sensibbli.

                  (188)

                  Fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri, l-eżenzjoni ta' kategorija tkopri ftehimiet li permezz tagħhom ir-royalties jiġu kkalkulati abbażi kemm tal-prodotti magħmula bit-teknoloġija liċenzjata u kemm tal-prodotti magħmula b'teknoloġiji liċenzjati minn partijiet terzi. Arranġamenti bħal dawn jistgħu jiffaċilitaw il-kalkolu tar-royalties. Madankollu, jistgħu jwasslu wkoll għal esklużjoni billi jżidu l-ispejjeż tal-użu ta' fatturi tal-produzzjoni ta' partijiet terzi u b'hekk jista' jkollhom effetti simili għal obbligu li wieħed ma jikkompetix. Jekk jitħallsu royalties mhux biss fuq prodotti magħmula bit-teknoloġija liċenzjata imma wkoll fuq prodotti magħmula b'teknoloġija ta' partijiet terzi, hekk ir-royalties iżidu l-ispejjeż ta' dawn tal-aħħar u jnaqqsu d-domanda għat-teknoloġija tal-partijiet terzi. Lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija l-kwistjoni jekk ir-restrizzjoni għandhiex effetti ta' esklużjoni għalhekk għandha tiġi kkunsidrata. Għal dan l-għan huwa xieraq li jintuża l-qafas analitiku stabbilit fit-Taqsima 4.2.7 hawn taħt. Fil-każ ta' effetti ta' esklużjoni sensibbli, tali ftehimiet jinqabdu taħt l-Artikolu 53(1) u x'aktarx ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3), sakemm ma jkunx hemm xi mod prattiku ieħor biex jiġu kkalkulati u mmonitorjati l-ħlasijiet tar-royalties.

            4.2.2.   Ħruġ esklussiv ta' liċenzji u restrizzjonijiet fuq il-bejgħ

                  (189)

                  Għall-iskopijiet ta' dawn il-linji gwida, ikun utli li ssir id-distinzjoni bejn restrizzjonijiet rigward il-produzzjoni f'territorju partikolari (liċenzji esklussivi jew uniċi) u restrizzjonijiet fuq il-bejgħ ta' prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata f'territorju partikolari u lil grupp ta' klijenti partikolari (restrizzjonijiet fuq il-bejgħ).

            4.2.2.1.   Liċenzji esklussivi u uniċi

                  (190)

                  “Liċenzja esklussiva” tfisser li l-liċenzjatur innifsu mhuwiex permess biex jipproduċi abbażi tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata, u lanqas ma huwa permess li joħroġ liċenzja għad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata lil partijiet terzi, b'mod ġenerali jew għal użu partikolari jew f'territorju partikolari. Dan ifisser li, b'mod ġenerali jew għal użu partikolari jew li f'dak it-territorju partikoli, id-detentur ta' liċenzja huwa l-uniku wieħed li jitħalla jipproduċi abbażi tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata.

                  (191)

                  Fejn il-liċenzjatur jikkommetti ruħu li ma jipproduċix hu stess jew li ma joħroġx liċenzji għal oħrajn biex jipproduċu f'territorju partikolari, dan it-territorju jista' jkopri d-dinja kollha jew xi parti minnha. Fejn il-liċenzjatur jikkommetti ruħu biss li ma joħroġx liċenzji għal partijiet terzi biex jipproduċu f'territorju partikolari, il-liċenzja tkun waħda unika. Ħafna drabi mal-ħruġ esklussiv jew uniku tal-liċenzji jkun hemm involuti restrizzjonijiet li jillimitaw lill-partijiet dwar il-lok fejn ikunu jistgħu jbigħu l-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata.

                  (192)

                  Il-ħruġ esklussiv reċiproku ta' liċenzji bejn partijiet li jikkompetu bejniethom jaqa' taħt l-Artikolu 4(1)(c) tar-REKTT, li jidentifika l-qsim tas-suq u tal-klijenti bejn il-kompetituri bħala restrizzjoni “iebsa”. Il-ħruġ uniku reċiproku ta' liċenzji bejn partijiet kompetituri huwa eżentat bħala kategorija sal-limitu tas-sehem fis-suq ta' 20 %. Taħt ftehim bħal dan, il-partijiet jikkommettu ruħhom reċiprokament li ma joħorġux liċenzji għat-teknoloġiji f'kompetizzjoni tagħhom lil partijiet terzi. Fejn il-partijiet ikollhom grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq, ftehimiet bħal dawn jistgħu jiffaċilitaw kollużjoni għaliex jiżguraw li l-partijiet ikunu l-uniċi sorsi ta' produzzjoni fis-suq ibbażata fuq it-teknoloġiji liċenzjati.

                  (193)

                  Il-ħruġ esklussiv mhux reċiproku tal-liċenzji bejn partijiet kompetituri huwa eżentat bħala kategorija sal-limitu tas-sehem fis-suq ta' 20 %. 'Il fuq mil-limitu tas-sehem fis-suq ikun jeħtieġ li jiġu analizzati l-effetti antikompetittivi possibbli ta' dan il-ħruġ esklussiv ta' liċenzji. Fejn il-liċenzja esklussiva tkun waħda li tkopri d-dinja kollha, dan jimplika li l-liċenzjatur ikun ħareġ mis-suq. Fejn l-esklussività tkun limitata għal territorju partikolari, bħal pereżempju Stat fiż-ŻEE, il-ftehim jimplika li l-konċedent jastjeni milli jipproduċi prodotti u servizzi fit-territorju kkonċernat. Fil-kuntest tal-Artikolu 53(1), l-importanza kompetittiva tal-liċenzjatur trid tiġi vvalutata b'mod partikolari. Jekk il-konċedent ikollu pożizzjoni limitata fis-suq tal-prodott jew ma jkollux il-kapaċità li jisfrutta t-teknoloġija b'mod effettiv fit-territorju tad-detentur ta' liċenzja, il-ftehim x'aktarx ma jaqax taħt l-Artikolu 53(1). Hemm il-każ speċjali fejn il-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja jikkompetu biss fis-suq tat-teknoloġija u l-liċenzjatur, ngħidu aħna istitut tar-riċerka jew impriża żgħira ffukata fuq ir-riċerka, ma jkollux l-assi ta' produzzjoni u distribuzzjoni biex ipoġġi fis-suq prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata. F'każijiet bħal dawn, x'aktarx l-Artikolu 53(1) ma jkunx qiegħed jinkiser.

                  (194)

                  Il-ħruġ esklussiv ta' liċenzji bejn dawk li mhumiex kompetituri — sa fejn ikun kopert mill-Artikolu 53(1) (86) — aktarx li jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Id-dritt li tingħata liċenzja esklussiva ġeneralment ikun neċessarju sabiex id-detentur ta' liċenzja jkun imħeġġeġ jinvesti fit-teknoloġija liċenzjata u jpoġġi l-prodotti fis-suq fil-mument xieraq. Dan jgħodd b'mod partikolari fejn id-detentur ta' liċenzja jkollu jagħmel investimenti kbar biex ikompli jiżviluppa t-teknoloġija liċenzjata. Intervent kontra l-esklussività, ladarba d-detentur ta' liċenzja jkun għamel suċċess kummerċjali bit-teknoloġija liċenzjata, iċaħħad lid-detentur ta' liċenzja mill-frott tas-suċċess tiegħu u jkun ta' detriment għall-kompetizzjoni, it-tixrid tat-teknoloġija u l-innovazzjoni. Għalhekk, l-Awtorità ser tintervjeni f'eċċezzjonijiet biss kontra l-ħruġ esklussiv ta' liċenzji fi ftehimiet bejn dawk li mhumiex kompetituri, ikun xi jkun il-kamp ta' applikazzjoni territorjali tal-liċenzja.

                  (195)

                  Madankollu, jekk id-detentur ta' liċenzja diġà għandu teknoloġija sostitwibbli użata għall-produzzjoni interna, il-ħruġ esklussiv ta' liċenzji jista' ma jkunx meħtieġ sabiex jingħataw inċentivi lid-detentur sabiex iġib prodott fis-suq. F'xenarju bħal dan, minflok, il-ħruġ esklussiv ta' lienzji jista' jkun kopert mill-Artikolu 53(1), b'mod partikolari meta d-detentur ta' liċenzja jkollu saħħa fis-suq tal-prodotti. Is-sitwazzjoni ewlenija fejn jista' jkun ġustifikat intervent hija fejn il-liċenzja esklussiva għal teknoloġija li tikkompeti, waħda jew aktar, tinkiseb minn detentur li jkun dominanti. Ftehimiet bħal dawn ġeneralment jaqgħu taħt l-Artikolu 53(1) u x'aktarx ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Madankollu, sabiex ikun japplika l-Artikolu 53(1), id-dħul fis-suq tat-teknoloġija jrid ikun diffiċli u t-teknoloġija li tkun ħarġet liċenzja għaliha trid tkun tikkostitwixxi sors veru ta' kompetizzjoni fis-suq. F'dawn iċ-ċirkostanzi liċenzja esklussiva tista' teskludi detenturi terzi ta' liċenzja, iżżid l-ostakli u tippermetti lid-detentur tagħha li jżomm is-saħħa tiegħu fis-suq.

                  (196)

                  Ftehimiet li permezz tagħhom żewġ partijiet jew aktar joħorġu liċenzji reċiproċi u jikkommettu ruħhom li ma joħorġux liċenzji għal partijiet terzi joħolqu tħassib partikolari meta l-pakkett ta' teknoloġiji li jirriżulta mil-ħruġ reċiproku ta' liċenzji jwassal għal standard de facto għall-industrija, li jirrikjedi li partijiet terzi jkollhom aċċess għalih biex ikunu jistgħu jikkompetu b'mod effettiv fis-suq. F'dawn il-każijiet il-ftehim joħloq standard magħluq riżervat għall-partijiet. L-Awtorità ser tivvaluta t-tali arranġamenti skont l-istess prinċipji bħal dawk applikati għall-pools tat-teknoloġija (ara t-Taqsima 4.4). Normalment jintalab li t-teknoloġiji li jappoġġjaw l-istandard jiġu liċenzjati lil partijiet terzi taħt termini ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji. (87) Fejn il-partijiet f'arranġament ikunu jikkompetu ma' partijiet terzi f'suq ta' prodott eżistenti u l-arranġament ikun jirrigwarda lil dak is-suq ta' prodott, standard magħluq x'aktarx ikollu effetti ta' esklużjoni sostanzjali. Dan l-impatt negattiv fuq il-kompetizzjoni jista' jiġi evitat biss permezz tal-ħruġ ta' liċenzji lil partijiet terzi wkoll.

            4.2.2.2.   Restrizzjonijiet fuq il-bejgħ

                  (197)

                  Anke fir-rigward tar-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ trid issir distinzjoni importanti bejn ħruġ ta' liċenzji bejn partijiet kompetituri u ħruġ ta' liċenzji bejn partijiet mhux kompetituri.

                  (198)

                  Restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv u passiv minn waħda mill-partijiet, jew mit-tnejn li huma, fi ftehim reċiproku bejn partijiet kompetituri huma restrizzjonijiet “iebsa” tal-kompetizzjoni skont l-Artikolu 4(1)(c) tar-REKTT. It-tali restrizzjonijiet fuq il-bejgħ huma koperti mill-Artikolu 53(1) u huwa improbabbli li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Restrizzjonijiet bħal dawn ġeneralment jitqiesu bħala tqassim tas-suq, għaliex iżommu lill-parti affettwata milli tbigħ b'mod attiv jew passiv f'territorji u lil gruppi ta' klijenti li attwalment kienet diġà taqdi jew li realistikament setgħet taqdi fl-assenza tal-ftehim.

                  (199)

                  Fil-każ ta' ftehimiet mhux reċiproċi bejn partijiet kompetituri, l-eżenzjoni ta' kategorija tapplika għal restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv u passiv mid-detentur ta' liċenzja jew mil-liċenzjatur fit-territorju esklussiv jew għall-grupp esklussiv ta' klijenti li jkun riżervat għall-parti l-oħra (ara l-Artikolu 4(1)(c)(i) tar-REKTT). 'Il fuq mil-limitu fuq is-sehem fis-suq ta' 20 %, ir-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ mil-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja jinqabdu taħt l-Artikolu 53(1) meta waħda mill-partijiet, jew it-tnejn li huma, ikollhom grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq. Madankollu, restrizzjonijiet bħal dawn jistgħu jkunu indispensabbli għat-tixrid ta' teknoloġiji siewja u għalhekk jistgħu jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Dan jista' jkun il-każ fejn il-liċenzjatur ikollu pożizzjoni relattivament dgħajfa fis-suq fit-territorju fejn hu stess jisfrutta t-teknoloġija. F'ċirkostanzi bħal dawn, ir-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv b'mod partikolari jistgħu jkunu indispensabbli biex iwasslu lil-liċenzjatur li jagħti liċenzja. Fin-nuqqas ta' restrizzjonijiet bħal dawn, il-liċenzjatur jista' jkollu jħabbat wiċċu ma' kompetizzjoni attiva fil-qasam ewlieni tal-attività tiegħu. Bl-istess mod, restrizzjonijiet mil-liċenzjatur fuq il-bejgħ attiv jistgħu jkunu indispensabbli b'mod partikolari fejn id-detentur ta' liċenzja jkollu pożizzjoni relattivament dgħajfa fis-suq fit-territorju allokat lilu u jkollu jagħmel investimenti sinifikanti sabiex jisfrutta t-teknoloġija liċenzjata b'mod effiċjenti.

                  (200)

                  L-eżenzjoni ta' kategorija tkopri wkoll restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv fit-territorju jew lil grupp ta' klijenti allokat lil detentur ta' liċenzja ieħor, li ma kienx kompetitur tal-liċenzjatur fiż-żmien meta jkun ġie konkluż il-ftehim ta' liċenzji ma' dan tal-aħħar. Madankollu, dan huwa l-każ biss meta l-ftehim bejn il-partijiet ikkonċernati ma jkunx reċiproku. (ara l-Artikolu 4(1)(c)(ii) tar-REKTT). 'Il fuq mil-limitu fuq is-sehem fis-suq, ir-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv x'aktarx jaqgħu taħt l-Artikolu 53(1) meta l-partijiet ikollhom grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq. Ir-restrizzjonijiet xorta waħda x'aktarx tkun indispensabbli skont it-tifsira tal-Artikolu 53(3) għall-perjodu ta' żmien meħtieġ sabiex id-detentur ta' liċenzja protett jippenetra suq ġdid u jistabbilixxi preżenza fis-suq fit-territorju allokat jew fil-konfront tal-grupp ta' klijenti allokat. Din il-protezzjoni kontra l-bejgħ attiv tippermetti lid-detentur ta' liċenzja li jegħleb l-assimetrija li jkollu jħabbat wiċċu magħha minħabba l-fatt li xi wħud mid-detenturi ta' liċenzja jkunu impriżi li jikkompetu mal-liċenzjatur u għalhekk ikunu diġà stabbiliti fis-suq. Ir-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ passiv mil-liċenzjatur f'territorju jew lil grupp ta' klijenti allokat lil detentur ieħor huma restrizzjonijiet “iebsa” taħt l-Artikolu 4(1)(c) tar-REKTT.

                  (201)

                  Fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri, ir-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ bejn il-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja huma eżentati bħala kategorija sal-limitu tas-sehem fis-suq ta' 30 %. F'livelli ogħla mil-limitu tas-sehem mis-suq, ir-restrizzjonijiet fuq bejgħ attiv u passiv minn detenturi ta' liċenzja għal territorji jew gruppi ta' klijenti riżervati b'mod esklussiv għal-liċenzjatur jistgħu jkunu indispensabli għat-tixrid ta' teknoloġiji siewja u, għalhekk, ma jaqgħux taħt l-Artikolu 53(1) jew jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Dan jista' jkun il-każ fejn il-liċenzjatur ikollu pożizzjoni relattivament dgħajfa fis-suq fit-territorju fejn hu stess jisfrutta t-teknoloġija. F'ċirkostanzi bħal dawn, ir-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv b'mod partikolari jistgħu jkunu indispensabbli biex iwasslu lil-liċenzjatur li jagħti liċenzja. Fin-nuqqas ta' restrizzjonijiet bħal dawn, il-liċenzjatur jista' jkollu jħabbat wiċċu ma' kompetizzjoni attiva fil-qasam ewlieni tal-attività tiegħu. F'każijiet oħrajn, restrizzjonijiet tal-bejgħ fuq id-detentur ta' liċenzja jistgħu jkunu koperti mill-Artikolu 53(1) u ma jistgħux jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Dan x'aktarx li jkun il-każ fejn il-liċenzjatur individwalment ikollu grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq u wkoll meta serje ta' ftehimiet simili konklużi minn liċenzjaturi li flimkien ikollhom pożizzjoni b'saħħitha fis-suq ikollhom effett kumulattiv.

                  (202)

                  Restrizzjonijiet fuq il-bejgħ imposti fuq il-liċenzjatur, meta jkunu koperti mill-Artikolu 53(1), x'aktarx jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) sakemm ma jkunx hemm alternattivi reali għat-teknoloġija tal-liċenzjatur jew tali alternattivi jkunu liċenzjati lid-detentur ta' liċenzja mingħand terzi. Dawn ir-restrizzjonijiet, u partikolarment restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv, x'aktarx ikunu indispensabbli fis-sens tal-Artikolu 53(3) sabiex iħeġġu lid-detentur ta' liċenzja jinvesti fil-produzzjoni, it-tqegħid fis-suq u l-bejgħ tal-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata. Aktarx li l-inċentiv tad-detentur ta' liċenzja li jinvesti jonqos b'mod sinifikanti jekk jaffaċċja kompetizzjoni diretta mil-liċenzjatur li l-kostijiet ta' produzzjoni tiegħu m'għandhomx il-piż ta' pagamenti ta' royalties, li possibilment iwasslu għal livelli subottimali ta' investiment.

                  (203)

                  Rigward restrizzjonijiet fuq il-bejgħ bejn detenturi ta' liċenzja nfushom fi ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri, ir-REKTT jeżenta bħala kategorija restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv bejn it-territorji jew gruppi ta' klijenti. F'livelli ogħla mil-limitu ta' sehem mis-suq ta' 30 %, restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv bejn it-territorji u l-gruppi ta' klijenti tad-detenturi ta' liċenzja jillimitaw il-kompetizzjoni intrateknoloġika u aktarx li jkunu koperti mill-Artikolu 53(1) meta d-detentur ta' liċenzja individwali jkollu grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq. Madankollu, restrizzjonijiet bħal dawn jistgħu jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) meta jkunu meħtieġa biex jipprevjenu parassitiżmu u sabiex jinduċu lid-detentur ta' liċenzja sabiex jinvesti kemm hemm bżonn sabiex jisfrutta b'mod effiċjenti t-teknoloġija lliċenzjata fit-territorju tiegħu u jippromwovi l-bejgħ tal-prodott illiċenzjat. Ir-restrizzjonijiet fuq bejgħ passiv huma koperti mil-lista ta' restrizzjonijiet fundamentali tal-Artikolu 4(2)(b) tar-REKTT (ara l-punti (119) sa (127) hawn fuq).

            4.2.3.   Restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni

                  (204)

                  Restrizzjonijiet reċiproċi fuq il-produzzjoni fi ftehimiet ta' liċenzji bejn partijiet kompetituri jammontaw għal restrizzjoni “iebsa” skont l-Artikolu 4(1)(b) tar-REKTT (ara l-punt (103) hawn fuq). L-Artikolu 4(1)(b) ma jkoprix ir-restrizzjonijiet tal-produzzjoni fuq it-teknoloġija tal-liċenzjatur imposti fuq id-detentur ta' liċenzja fi ftehim mhux reċiproku jew fuq wieħed mid-detenturi ta' liċenzja fi ftehim reċiproku. Restrizzjonijiet bħal dawn huma eżentati bħala kategorija sal-limitu tas-sehem fis-suq ta' 20 %. 'Il fuq mil-limitu tas-sehem fis-suq, fejn il-partijiet ikollhom grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq, ir-restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni imposti fuq id-detentur ta' liċenzja jistgħu jirrestrinġu l-kompetizzjoni. Madankollu, l-Artikolu 53(3) aktarx li jkun japplika f'każijiet li fihom it-teknoloġija tal-liċenzjatur tkun sostanzjalment aħjar mit-teknoloġija tad-detentur ta' liċenzja u l-limitazzjoni tal-produzzjoni tkun taqbeż b'mod sostanzjali l-produzzjoni tad-detentur ta' liċenzja qabel ma ġie konkluż il-ftehim. F'dan il-każ, l-effett tal-limitazzjoni fuq il-produzzjoni jkun limitat anke fi swieq fejn id-domanda tkun qiegħda tiżdied. Fl-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) irid jitqies ukoll li restrizzjonijiet bħal dawn jistgħu jkunu neċessarji sabiex iħeġġu lill-konċedent li jifrex it-teknoloġija kemm jista' jkun. Pereżempju, jista' jkun li liċenzjatur ma jkunx jixtieq li joħroġ liċenzja għall-kompetituri tiegħu jekk ma jkunx jista' jillimita l-liċenzja għal sit tal-produzzjoni partikolari b'kapaċità speċifika (liċenzja għal sit partikolari). Fejn il-ftehim tal-liċenzja jwassal għal integrazzjoni reali tal-assi komplimentari, ir-restrizzjonijiet imposti fuq id-detentur ta' liċenzja jistgħu għalhekk jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Iżda, dan ma jkunx probabbli fejn il-partijiet ikollhom saħħa sostanzjali fis-suq.

                  (205)

                  Ir-restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni fi ftehimiet ta' liċenzji bejn partijiet mhux kompetituri huma eżentati bħala kategorija sal-limitu tas-sehem fis-suq ta' 30 %. L-akbar riskju antikompetittiv li jirriżulta minn restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni imposti fuq id-detentur ta' liċenzja fi ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri huwa n-nuqqas ta' kompetizzjoni bejn id-detenturi ta' liċenzja fl-ambitu tal-istess teknoloġija. L-impatt ta' dawn l-effetti antikompetittivi jiddependi mill-pożizzjoni tal-liċenzjatur u tad-detenturi ta' liċenzja fis-suq, u minn kemm il-limitazzjoni fuq il-produzzjoni żżomm lid-detentur ta' liċenzja milli jlaħħaq mad-domanda għall-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata.

                  (206)

                  L-effetti restrittivi jiżdiedu meta r-restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni jkunu marbuta ma' territorji jew gruppi ta' klijenti esklussivi. It-tagħqid flimkien taż-żewġ tipi ta' limiti jżid il-probabbiltà li l-ftehim iservi biex jinqasam is-suq.

                  (207)

                  Limitazzjonijiet fuq il-produzzjoni imposti fuq id-detentur ta' liċenzja fi ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri jista' jkollu wkoll effetti li jiffavorixxu l-kompetizzjoni billi jippromwovi t-tixrid tat-teknoloġija. Bħala fornitur tat-teknoloġija, il-liċenzjatur normalment għandu jkun liberu li jiddetermina l-ammont ta' produzzjoni li d-detentur ta' liċenzja jipproduċi permezz tat-teknoloġija liċenzjata. Jekk il-liċenzjatur ma jkunx liberu li jiddetermina l-produzzjoni tad-detentur ta' liċenzja, għadd ta' ftehimiet ta' liċenzji lanqas biss isiru, u dan ikollu impatt negattiv fuq it-tixrid ta' teknoloġija ġdida. Huwa probabbli li dan ikun il-każ b'mod partikolari meta l-liċenzjatur ikun produttur ukoll, peress li l-produzzjoni tad-detentur ta' liċenzja tista' taqbad triqitha lura lejn il-qasam ewlieni tal-operazzjoni tal-liċenzjatur u b'hekk ikollha impatt dirett fuq dawk l-attivitajiet. Min-naħa l-oħra, huwa inqas probabbli li r-restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni jkunu meħtieġa sabiex jiġi żgurat tixrid tat-teknoloġija tal-liċenzjatur meta jkunu kombinati ma' restrizzjonijiet tal-bejgħ fuq id-detentur ta' liċenzja li jipprojbixxuh milli jbigħ f'territorju jew grupp ta' klijenti riżervati għal-liċenzjatur.

            4.2.4.   Restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu

                  (208)

                  Taħt restrizzjoni fuq il-qasam tal-użu l-liċenzja tkun limitata jew għal qasam tekniku ta' użu wieħed jew aktar, jew għal suq tal-prodotti jew settur industrijali, wieħed jew aktar. Settur industrijali jista' jkopri diversi swieq ta' prodotti imma mhux parti minn suq tal-prodott. Hemm bosta każijiet fejn l-istess teknoloġija tista' tintuża biex isiru prodotti differenti jew li tista' tkun inkorporata fi prodotti li jkollhom swieq differenti. Ngħidu aħna, teknoloġija ġdida tal-immudellar tista' tintuża biex isiru fliexken tal-plastik u tazzi tal-plastik, li huma prodotti fi swieq separati. Iżda suq tal-prodotti wieħed jista' jkun jinkludi diversi oqsma tekniċi ta' użu. Pereżempju, teknoloġija ġdida f'magna tista' tintuża f'magni b'erba' ċilindri kif ukoll f'magni b'sitt ċilindri. Bl-istess mod, teknoloġija użata fil-produzzjoni taċ-chipsets tista' tintuża biex isiru chipsets b'limitu ta' erba' CPUs u b'aktar minn erba' CPUs. Liċenzja li tillimita l-użu tat-teknoloġija liċenzjata għall-produzzjoni ta', ngħidu aħna, magni b'erba' ċilindri u chipsets ta' mhux aktar minn erba' CPUs tikkostitwixxi restrizzjoni fuq il-qasam tekniku tal-użu.

                  (209)

                  Peress li r-restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu huma koperti mill-eżenzjoni ta' kategorija u li ċerti restrizzjonijiet rigward il-klijenti huma restrizzjonijiet “iebsa” taħt l-Artikoli 4(1)(c) u 4(2)(b) tar-REKTT, huwa importanti li ssir distinzjoni bejn iż-żewġ kategoriji ta' limitazzjonijiet. Restrizzjoni rigward il-klijenti tippresupponi li ġew identifikati gruppi ta' klijenti speċifiċi u li l-partijiet huma limitati li jbigħu lil dawn il-gruppi identifikati. Il-fatt li restrizzjoni fuq il-qasam tekniku tal-użu tista' tikkorrispondi għal ċerti gruppi ta' klijenti f'suq ta' prodott ma jimplikax li l-limitazzjoni għandha tkun klassifikata bħala restrizzjoni rigward il-klijenti. Pereżempju, il-fatt li ċerti klijenti jixtru l-aktar jew esklussivament chipsets b'aktar minn erba' CPUs ma jimplikax li liċenzja li hija limitata għal chipsets ta' mhux aktar minn erba' CPUs tikkostitwixxi restrizzjoni rigward il-klijenti. Iżda l-qasam tal-użu għandu jkun definit b'mod oġġettiv skont karatteristiki tekniċi identifikati u ta' sinifikat fil-prodott tal-kuntratt.

                  (210)

                  Minħabba li r-restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-produzzjoni huma restrizzjonijiet “iebsa” skont l-Artikolu 4(1)(b) tar-REKTT, huwa wkoll importanti li wieħed jinnota li r-restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu ma jitqisux ukoll bħala restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni peress li restrizzjoni fuq il-qasam tal-użu ma tillimitax il-produzzjoni li d-detentur ta' liċenzja jista' jipproduċi fi ħdan il-qasam ta' użu liċenzjat.

                  (211)

                  Restrizzjoni tal-kamp tal-użu tillimita l-isfruttament tat-teknoloġija lliċenzjata mid-detentur ta' liċenzja għal qasam partikolari wieħed jew iktar tal-użu bla ma tillimita l-ħila tal-liċenzjatur sabiex jisfrutta t-teknoloġija lliċenzjata. Barra minn hekk, rigward it-territorji, dawn l-oqsma ta' użu jistgħu jkunu allokati lid-detentur ta' liċenzja taħt liċenzja esklussiva jew unika. Restrizzjonijiet tal-kamp tal-użu flimkien ma' liċenzja esklussiva jew unika jillimitaw il-ħila tal-liċenzjatur sabiex jisfrutta t-teknoloġija tiegħu stess, billi jżommuh milli jisfruttaha huwa stess, inkluż permezz ta' ħruġ ta' liċenzji lil oħrajn. Fil-każ ta' liċenzja unika, ikun ristrett biss il-ħruġ ta' liċenzji lil partijiet terzi. Ir-restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu marbuta ma' liċenzja esklussiva jew unika huma trattati bl-istess mod bħal-liċenzji esklussivi u uniċi, imsemmija fit-Taqsima 4.2.2 hawn fuq. B'mod partikolari, għall-ħruġ ta' liċenzji bejn partijiet kompetituri, dan ifisser li l-ħruġ esklussiv reċiproku ta' liċenzji huwa restrizzjoni “iebsa” taħt l-Artikolu 4(1)(c).

                  (212)

                  Ir-restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu jista' jkollhom effetti li iffavorixxu l-kompetizzjoni billi jinkoraġġixxu lil-liċenzjatur li jilliċenzja t-teknoloġija tiegħu għal applikazzjonijiet lil hinn mill-qasam ewlieni li fih huwa jopera. Jekk il-liċenzjatur ma jkunx jista' jżomm lid-detenturi ta' liċenzja milli joperaw f'oqsma fejn huwa nnifsu jisfrutta t-teknoloġija tiegħu, jew f'oqsma fejn il-valur tat-teknoloġija jkun għadu mhux daqstant stabbilit, x'aktarx jinħoloq diżinċentiv għal-liċenzjatur li joħroġ liċenzja għat-teknoloġija, jew ikollu jitlob royalties ogħla. Il-fatt li f'ċerti setturi l-liċenzji ħafna drabi jinħarġu biex tiġi żgurata l-libertà tad-diżinn billi jiġu evitati pretensjonijiet ta' ksur irid ikun ikkunsidrat ukoll. Fil-kamp ta' applikazzjoni tal-liċenzja, id-detentur ta' liċenzja jista' jiżviluppa t-teknoloġija tiegħu stess mingħajr biża' li l-liċenzjatur iressaq pretensjonijiet ta' ksur.

                  (213)

                  Ir-restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu imposti fuq id-detentur ta' liċenzja fi ftehimiet ta' liċenzji bejn partijiet attwalment jew potenzjament kompetituri huma eżentati bħala kategorija sal-limitu tas-sehem fis-suq ta' 20 %. L-element ta' tħassib ewlieni rigward il-kompetizzjoni fil-każ ta' tali restrizzjonijiet huwa r-riskju li d-detentur ta' liċenzja ma jibqax forza kompetittiva 'l barra mill-qasam tal-użu liċenzjat. Dan ir-riskju huwa akbar fil-każ ta' ħruġ reċiproku ta' liċenzji bejn partijiet kompetituri fejn il-ftehim ikun jistipula restrizzjonijiet assimetriċi fuq il-qasam tal-użu. Restrizzjoni fuq il-qasam tal-użu tkun assimetrika meta parti waħda tkun tista' tuża t-teknoloġija liċenzjata fi ħdan settur industrijali, suq tal-prodotti jew qasam tekniku tal-użu wieħed, u l-parti l-oħra tkun tista' tuża t-teknoloġija liċenzjata l-oħra f'suq tal-prodotti jew qasam tekniku tal-użu ieħor. Tħassib dwar il-kompetizzjoni jista' jirriżulta b'mod partikolari meta l-faċilità ta' produzzjoni tad-detentur ta' liċenzja, li hija mgħammra biex tuża t-teknoloġija lliċenzjata, tintuża wkoll biex tipproduċi prodotti li jaqgħu barra l-kamp tal-użu lliċenzjat bit-teknoloġija tiegħu stess. Jekk il-probabbiltà hija li l-ftehim iwassal biex id-detentur ta' liċenzja jnaqqas il-produzzjoni barra mill-qasam ta' użu liċenzjat, il-ftehim x'aktarx jaqa' taħt l-Artikolu 53(1). Restrizzjonijiet simmetriċi tal-kamp tal-użu, jiġifieri ftehimiet li bihom il-partijiet jiġu lliċenzjati sabiex jużaw it-teknoloġija ta' xulxin fi ħdan l-istess kamp(ijiet) tal-użu, aktarx li ma jkunux koperti mill-Artikolu 53(1). X'aktarx ftehimiet bħal dawn ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni li tkun eżistiet fin-nuqqas tal-ftehim. Ukoll, l-Artikolu 53(1) x'aktarx ma japplikax fil-każ ta' ftehimiet li sempliċiment jippermettu lid-detentur ta' liċenzja li jiżviluppa u jisfrutta t-teknoloġija tiegħu stess fil-kamp ta' applikazzjoni tal-liċenzja mingħajr il-biża' li l-konċedent iressaq prestensjonijiet ta' ksur. F'ċirkostanzi bħal dawn, ir-restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu fihom infushom ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni li kienet teżisti fin-nuqqas tal-ftehim. Fin-nuqqas tal-ftehim id-detentur ta' liċenzja seta' jaffaċċja wkoll pretensjonijiet ta' ksur 'il barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-qasam tal-użu liċenzjat. Madankollu, jekk id-detentur ta' liċenzja mingħajr ġustifikazzjoni kummerċjali jtemm jew inaqqas l-attivitajiet tiegħu fil-qasam 'il barra mill-qasam ta' użu liċenzjat, dan jista' jkun indikazzjoni li hemm involut arranġament ta' qsim tas-suq, li jammonta għal restrizzjoni “iebsa” taħt l-Artikolu 4(1)(c) tar-REKTT.

                  (214)

                  Ir-restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu imposti fuq id-detentur ta' liċenzja u fuq il-liċenzjatur fi ftehimiet ta' liċenzji bejn partijiet mhux kompetituri huma eżentati bħala kategorija sal-limitu tas-sehem fis-suq ta' 30 %. Ir-restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu fi ftehimiet ta' liċenzji bejn partijiet mhux kompetituri li permezz tagħhom il-liċenzjatur jirriżerva għalih suq ta' prodott jew qasam tekniku tal-użu, wieħed jew aktar, ġeneralment jew ma jkunux jirrestrinġu l-kompetizzjoni jew ikunu jservu biex titjieb l-effiċjenza. Restrizzjonijiet simili jippromwovu t-tixrid ta' teknoloġija ġdida billi jagħtu inċentiv lil-liċenzjatur sabiex joħroġ liċenzja għall-isfruttament f'oqsma fejn ma jkunx irid jisfrutta t-teknoloġija hu stess. Jekk il-liċenzjatur ma jkunx jista' jżomm lid-detenturi ta' liċenzja milli joperaw f'oqsma fejn il-liċenzjatur jisfrutta t-teknoloġija hu stess, x'aktarx jinħoloq diżinċentiv għal-liċenzjatur.

                  (215)

                  Fi ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri, il-liċenzjatur normalment huwa intitolat ukoll li jagħti liċenzji uniċi jew esklussivi lil detenturi differenti li jkunu limitati għal qasam ta' użu wieħed jew aktar. Dawn ir-restrizzjonijiet jillimitaw il-kompetizzjoni bejn id-detenturi ta' liċenzja fil-kamp ta' applikazzjoni tal-istess teknoloġija bl-istess mod bħall-ħruġ esklussiv tal-liċenzji u jiġu analizzati bl-istess mod (ara t-Taqsima 4.2.2.1 hawn fuq).

            4.2.5.   Restrizzjonijiet fuq l-użu ristrett

                  (216)

                  Restrizzjoni għall-użu ristrett tista' tiġi definita bħala obbligu fuq id-detentur ta' liċenzja li jillimita l-produzzjoni tal-prodott liċenzjat għall-kwantitajiet meħtieġa biex jipproduċi l-prodotti tiegħu stess u għall-manutenzjoni u t-tiswija tal-prodotti tiegħu. Fi kliem ieħor, dan it-tip ta' restrizzjoni tal-użu tieħu l-forma ta' obbligu fuq id-detentur ta' liċenzja sabiex juża l-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija lliċenzjata biss bħala input għall-inkorporazzjoni fil-produzzjoni tiegħu stess; ma jkoprix il-bejgħ tal-prodott illiċenzjat għall-inkorporazzjoni fil-prodotti ta' produtturi oħrajn. Ir-restrizzjonijiet għall-użu intern huma eżentati bħala kategorija sal-limitu tas-sehem fis-suq rispettiv ta' 20 % u 30 %. Lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija, ikun jinħtieġ li jiġu eżaminati l-effetti li jiffavorixxu l-kompetizzjoni u dawk antikompetittivi tal-limitazzjoni. F'dan ir-rigward jinħtieġ li ssir distinzjoni bejn ftehimiet bejn partijiet li jikkompetu bejniethom u ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri.

                  (217)

                  Fil-każ ta' ftehimiet ta' liċenzji bejn partijiet kompetituri, restrizzjonijiet li jimponu fuq id-detentur ta' liċenzja l-obbligu li jipproduċi taħt il-liċenzja biss għall-inkorporazzjoni fil-prodotti tiegħu ma jippermettulux li jkun fornitur ta' komponenti lil produtturi terzi. Jekk qabel ma jiġi konkluż il-ftehim, id-detentur ma kienx fornitur attwali jew possibbilment potenzjali tal-komponenti lil produtturi oħrajn, ir-restrizzjoni għall-użu ristrett ma tibdel xejn meta mqabbla mas-sitwazzjoni preċedenti. F'ċirkostanzi bħal dawn ir-restrizzjoni tiġi valutata bl-istess mod bħal fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri. Min-naħa l-oħra, jekk id-detentur ta' liċenzja huwa fornitur attwali jew potenzjali tal-komponenti, ikun jinħtieġ li jiġi eżaminat l-impatt tal-ftehim fuq l-attività tiegħu. Jekk billi jħejji t-tagħmir meħtieġ biex juża t-teknoloġija tal-liċenzjatur, id-detentur ta' liċenzja ma jibqax juża t-teknoloġija tiegħu stess fuq bażi awtonoma u b'hekk ma jibqax fornitur tal-komponenti, il-ftehim jirrestrinġi l-kompetizzjoni li kienet teżisti qabel il-ftehim. Dan jista' jirriżulta f'effetti negattivi serji fuq is-suq meta l-liċenzjatur ikollu grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq tal-komponenti.

                  (218)

                  Fil-każ ta' ftehimiet tal-liċenzja bejn dawk li mhumiex kompetituri, hemm żewġ riskji kompetittivi ewlenin li jirriżultaw mir-restrizzjonijiet ta' użu ristrett: restrizzjoni tal-kompetizzjoni intrateknoloġika is-suq għall-provvista ta' inputs u esklużjoni tal-arbitraġġ bejn id-detenturi ta' liċenzja li ssaħħaħ il-possibbiltà li l-liċenzjatur jimponi royalties diskriminatorji fuq id-detenturi ta' liċenzja.

                  (219)

                  Iżda r-restrizzjonijiet fuq l-użu ristrett jistgħu wkoll jippromwovu l-ħruġ ta' liċenzji favur il-kompetizzjoni. Jekk il-liċenzjatur huwa fornitur tal-komponenti, il-limitu jista' jkun meħtieġ sabiex it-teknoloġija tinxtered għand partijiet mhux kompetituri. Fin-nuqqas tal-limitu, il-liċenzjatur jista' ma joħroġx liċenzji jew joħroġ biss liċenzji b'royalties ogħla, għaliex inkella joħloq kompetizzjoni diretta għalih innifsu fis-suq tal-komponenti. F'każijiet bħal dawn, restrizzjoni għall-użu ristrett normalment jew ma tkunx restrittiva jew tkun koperta bl-Artikolu 53(3). Iżda dan bil-kundizzjoni li d-detentur ta' liċenzja ma jkunx miżmum milli jbigħ il-prodott liċenzjat fil-forma ta' spare parts għall-prodotti tiegħu stess. Id-detentur ta' liċenzja jrid ikun kapaċi jservi lis-suq ta' wara l-bejgħ għall-prodotti tiegħu stess, inklużi organizzazzjonijiet tas-servizzi indipendenti li jisservizzjaw u jsewwu l-prodotti mmanifatturati minnu.

                  (220)

                  Fejn il-liċenzjatur ma jkunx fornitur tal-komponenti fis-suq tal-prodott rilevanti, din ir-raġuni biex jiġu imposti restrizzjonijiet għall-użu ristrett ma tapplikax. F'dawn il-każi, restrizzjoni fuq l-użu ristrett fil-prinċipju tista' tippromwovi t-tixrid tat-teknoloġija billi tiżgura li d-detenturi ta' liċenzja ma jbigħux lil produtturi li jikkompetu mal-liċenzjatur fi swieq tal-prodott oħrajn. Madankollu, restrizzjoni imposta fuq id-detentur ta' liċenzja biex dan ma jbigħx lil ċerti gruppi ta' klijenti riżervati għal-liċenzjatur normalment tikkostitwixxi alternattiva inqas restrittiva. Konsegwenza ta' dan, f'każijiet bħal dawn normalment ir-restrizzjoni fuq l-użu ristrett ma tkunx meħtieġa biex tinxtered it-teknoloġija.

            4.2.6.   Abbinament u ggruppar

                  (221)

                  Fil-kuntest tal-ħruġ ta' liċenzji tat-teknoloġija, il-liċenzja tkun abbinata meta l-liċenzjatur joħroġ liċenzja għal teknoloġija waħda (il-prodott prinċipali) biss jekk id-detentur jieħu liċenzja għal teknoloġija oħra jew jekk jixtri prodott partikolari mingħand il-liċenzjatur jew ħaddieħor indikat minnu (il-prodott abbinat). L-iggruppar iseħħ meta żewġ teknoloġiji, jew teknoloġija u prodott, jinbiegħu flimkien f'pakkett. Fiż-żewġ każijiet, madankollu, il-prodotti u t-teknoloġiji involuti jridu jkunu distinti minn xulxin fis-sens li jkun hemm domanda separata għal kull wieħed mill-prodotti u t-teknoloġiji li jkunu abbinati jew f'pakkett. Normalment dan ma jkunx il-każ fejn it-teknoloġiji jew il-prodotti huma neċessarjament marbuta b'mod li t-teknoloġija liċenzjata ma tistax tiġi sfruttata mingħajr il-prodott abbinat jew iż-żewġ partijiet f'pakkett ma jistgħux jiġu sfruttati mingħajr xulxin. Fis-segwenti, it-terminu “abbinament” jinkludi kemm l-abbinament kif ukoll l-iggruppar.

                  (222)

                  L-Artikolu 3 tar-REKTT, li jillimita l-applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija skont il-limiti tas-sehem fis-suq, jiżgura li l-abbinament u l-iggruppar ma jkunux eżentati bħala kategorija 'il fuq mil-limitu tas-sehem fis-suq ta' 20 % fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet kompetituri u 30 % fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri. Il-limiti tas-sehem fis-suq japplikaw għal kwalunkwe suq ta' prodott jew ta' teknoloġija affettwat mill-ftehim ta' liċenzji, inkluż is-suq tal-prodott abbinat. 'Il fuq mil-limitu tas-sehem fis-suq ikun jinħtieġ li jiġu bbilanċjati l-effetti antikompetittivi u dawk li jiffavorixxu l-kompetizzjoni.

                  (223)

                  L-akbar effett restrittiv tal-ħruġ abbinat tal-liċenzji huwa li jiġu esklużi l-kompetituri li jfornu l-prodott abbinat. Il-ħruġ abbinat tal-liċenzji jista' wkoll jippermetti lil-liċenzjatur li jżomm is-saħħa fis-suq tal-prodott abbinat billi jżid l-ostakli għad-dħul, għaliex dan jista' jġiegħel lil operaturi ġodda fis-suq li jidħlu f'bosta swieq fl-istess ħin. Barra dan, il-ħruġ abbinat tal-liċenzji jista' jippermetti lil-liċenzjatur li jżid ir-royalties, partikolarment fejn il-prodott prinċipali u dak abbinat ikunu parzjalment sostitwibbli u ż-żewġ prodotti ma jintużawx fi proporzjon fiss. Il-ħruġ abbinat tal-liċenzjijillimita lid-detentur milli jaqleb għal fatturi ta' produzzjoni sostitwibbli meta jkun iffaċċjat b'royalties ogħla għall-prodott abbinat. Dan it-tħassib dwar il-kompetizzjoni jirriżulta irrispettivament minn jekk il-partijiet ikunux kompetituri ta' xulxin jew le. Biex il-ħruġ abbinat tal-liċenzji jipproduċi effetti x'aktarx antikompetittivi, il-liċenzjatur irid ikollu saħħa sinifikanti fis-suq tal-prodott prinċipali b'mod li jirrestrinġi l-kompetizzjoni fis-suq tal-prodott abbinat. Jekk ma jkollux saħħa fis-suq tal-prodott prinċipali, il-liċenzjatur ma jistax juża t-teknoloġija tiegħu għall-iskop antikompetittiv li jeskludi fornituri tal-prodott abbinat. Barra minn hekk, bħalma hu l-każ fejn jidħlu obbligi li wieħed ma jikkompetix, biex jirriżultaw effetti ta' esklużjoni sensibbli, il-ħruġ abbinat tal-liċenzji jrid ikopri ċertu perċentwal tas-suq tal-prodott abbinat. F'każijiet li fihom il-liċenzjatur ikollu s-saħħa fis-suq għall-prodott abbinat u mhx fis-suq għall-prodott abbinanti, ir-restrizzjoni tiġi analizzata bħala klawżola ta' nonkompetizzjoni jew sfurzar tal-kwantità, li jirriflettu l-fatt li kwalunkwe problema ta' kompetizzjoni ġejja mis-suq għall-prodott “abbinat” u mhux fis-suq għall-prodott li “jabbina”. (88)

                  (224)

                  Il-ħruġ abbinat ta' liċenzjibjista' jwassal ukoll għal titjib fl-effiċjenza. Ngħidu aħna fil-każ fejn il-prodott abbinat huwa neċessarju għal sfruttament teknikament sodisfaċenti tat-teknoloġija liċenzjata jew biex jiġi żgurat li l-produzzjoni taħt il-liċenzja tkun konformi mal-istandards ta' kwalità osservati mil-liċenzjatur u minn detenturi ta' liċenzja oħrajn. F'każijiet bħal dawn, il-ħruġ abbinat tal-liċenzji normalment ma jirrestrinġix il-kompetizzjoni jew huwa kopert bl-Artikolu 53(3). Meta d-detenturi ta' liċenzja jużaw il-marka kummerċjali jew l-isem kummerċjali tal-liċenzjatur jew meta jkun ovvju b'xi mod ieħor għall-konsumaturi li hemm rabta bejn il-prodott li jinkorpora t-teknoloġija lliċenzjata u l-liċenzjatur, il-liċenzjatur għandu interess leġittimu sabiex jiżgura li l-kwalità tal-prodotti tkun tali li ma xxekkilx il-valur tat-teknoloġija tiegħu jew ir-reputazzjoni tiegħu bħala operatur ekonomiku. Barra dan, fejn ikun magħruf mill-konsumaturi li d-detenturi ta' liċenzja (u l-liċenzjatur) jipproduċu abbażi tal-istess teknoloġija, x'aktarx id-detenturi ta' liċenzja ma jkunux iridu li jiksbu l-liċenzja sakemm it-teknoloġija ma tiġix sfruttata minn kulħadd b'mod teknikament sodisfaċenti.

                  (225)

                  Il-ħruġ abbinat tal-liċenzji x'aktarx ikun favur il-kompetizzjoni ukoll fejn il-prodott abbinat jippermetti lid-detentur ta' liċenzja li jisfrutta t-teknoloġija liċenzjata b'mod konsiderevolment aktar effiċjenti. Pereżempju, fejn il-liċenzjatur jilliċenzja teknoloġija fi proċess partikolari, il-partijiet jistgħu jiftiehmu wkoll li d-detentur ta' liċenzja jixtri mingħand il-liċenzjatur katalizzatur żviluppat għall-użu mat-teknoloġija liċenzjata u li jippermetti li t-teknoloġija tiġi sfruttata b'mod aktar effiċjenti milli ma' katalizzaturi oħra. Fejn, f'każijiet bħal dawn, ir-restrizzjoni tinqabad taħt l-Artikolu 53(1), x'aktarx li l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) ikunu ssodisfati anke 'l fuq mil-limitazzjonijiet fuq is-sehem fis-suq.

            4.2.7.   Obbligi li ma ssirx kompetizzjoni

                  (226)

                  Obbligi li ma ssirx kompetizzjoni fil-kuntest tal-ħruġ ta' liċenzji tat-teknoloġija jieħdu l-forma ta' obbligu fuq id-detentur ta' liċenzja li ma jużax teknoloġiji ta' partijiet terzi li jikkompetu mat-teknoloġija liċenzjata. Fejn l-obbligu li ma ssirx kompetizzjoni jkun ikopri prodott jew teknoloġija addizzjonali fornuta mil-liċenjzatur, tali obbligu huwa trattat fit-Taqsima 4.2.6 preċedenti dwar il-ħruġ abbinat tal-liċenzji.

                  (227)

                  Ir-REKTT jeżenta obbligi li ma ssirx kompetizzjoni, kemm fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet kompetituri kif ukoll fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri, sal-limiti rispettivi tas-sehem fis-suq ta' 20 % u 30 % rispettivament.

                  (228)

                  L-akbar riskju għall-kompetizzjoni fil-każ ta' obbligi li ma ssirz kompetizzjoni huwa li jiġu esklużi teknoloġiji ta' partijiet terzi. Obbligi li ma ssirx kompetizzjoni jistgħu wkoll jiffaċilitaw il-kollużjoni bejn il-liċenzjaturi meta diversi liċenzjaturi jużawhom fi ftehimiet separati (jiġifieri fil-każ ta' użu kumulattiv). L-esklużjoni ta' teknoloġiji li jikkompetu tnaqqas il-pressjoni kompetittiva fuq ir-royalties li jieħu l-liċenzjatur u tnaqqas il-kompetizzjoni bejn teknoloġiji diġà stabbiliti għaliex tillimita l-possibbiltajiet li d-detenturi ta' liċenzja jaqilbu minn teknoloġija għall-oħra. Minħabba li fiż-żewġ każijiet l-akbar problema hija l-esklużjoni, l-analiżi ġeneralment tista' tkun l-istess fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet kompetituri bħal fil-każ ta' ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri. Iżda fil-każ ta' ħruġ reċiproku ta' liċenzji bejn partijiet kompetituri, fejn it-tnejn jaqblu li ma jużawx teknoloġiji ta' partijiet terzi, il-ftehim jista' jiffaċilita l-kollużjoni bejniethom fis-suq tal-prodott, u b'hekk jiġġustifikaw il-limitu fuq is-sehem fis-suq aktar baxx ta' 20 %.

                  (229)

                  Tista' tirriżulta esklużjoni meta sehem sostanzjali ta' detenturi ta' liċenzja potenzjali diġà jkunu abbinati ma' sors wieħed jew, fil-każ ta' effetti kumulattivi, iktar ta' teknoloġija u huma prevenuti milli jisfruttaw teknoloġiji f'kompetizzjoni. L-effetti tal-esklużjoni jistgħu jirriżultaw minn ftehimiet konklużi minn liċenzjatur wieħed bi grad importanti ta' saħħa fis-suq jew mill-effett kumulattiv ta' ftehimiet konklużi minn bosta liċenzjaturi, anki meta kull ftehim individwali jew netwerk ta' ftehimiet ikun kopert mir-REKTT. F'dan tal-aħħar, madankollu, diffiċilment jirriżulta effett kumulattiv serju sakemm ikun hemm abbinat inqas minn 50 % tas-suq. 'Il fuq minn dan il-limitu, fejn ikun hemm ostakli għad-dħul relattivament għoljin għal detenturi ġodda x'aktarx tirriżulta esklużjoni sinifikanti. Jekk l-ostakli għad-dħul ikunu baxxi, detenturi ta' liċenzja ġodda jkunu jistgħu jidħlu fis-suq u jisfruttaw kummerċjalment teknoloġiji attraenti miżmuma minn partijiet terzi u b'hekk ikunu jirrappreżentaw alternattiva reali għad-detenturi diġà stabbiliti. Sabiex tiġi ddeterminata l-possibbiltà reali tad-dħul u l-espansjoni fis-suq minn partijiet terzi, jinħtieġ ukoll li jitqies b'liema mod id-distributuri jkunu abbinati ma' detenturi ta' liċenzja b'obbligi li ma ssirx kompetizzjoni. L-unika mod biex teknoloġiji ta' partijiet terzi jkollhom possibbiltà reali ta' dħul fis-suq huwa li jkollhom aċċess għall-assi ta' produzzjoni u distribuzzjoni neċessarji. Fi kliem ieħor, il-faċilità għad-dħul fis-suq ma tiddependix biss mid-disponibbiltà tad-detenturi ta' liċenzja, iżda wkoll minn kemm dawn ikollhom aċċess għad-distribuzzjoni. Fil-valutazzjoni tal-effetti ta' esklużjoni fil-livell ta' distribuzzjoni, l-Awtorità ser tapplika l-qafas analitiku stabbilit fit-Taqsima VI.2.1 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar Restrizzjonijiet Vertikali. (89)

                  (230)

                  Meta l-liċenzjatur ikollu grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq, obbligi imposti fuq id-detenturi ta' liċenzja biex dawn jiksbu t-teknoloġija biss mingħand il-liċenzjatur jistgħu jwasslu għal effetti ta' esklużjoni sinifikanti. Aktar kemm il-liċenzjatur ikun b'saħħtu fis-suq aktar ikun hemm ir-riskju li jiġu esklużi teknoloġiji li jikkompetu. Biex jinħolqu effetti ta' esklużjoni sensibbli, l-obbligi li ma ssirx kompetizzjoni mhux bilfors iridu jkunu jkopru parti sostanzjali mis-suq. Anke fin-nuqqas ta' dan, jistgħu jinħolqu effetti ta' esklużjoni sensibbli fejn ikun hemm obbligi li ma ssirx kompetizzjoni mmirati lejn impriżi li jkunu l-aktar propensi li joħorġu liċenzji għal teknoloġiji li jikkompetu. Ir-riskju ta' esklużjoni jkun partikolarment għoli fejn ikun hemm biss għadd limitat ta' detenturi ta' liċenzja potenzjali u l-ftehim ta' liċenzji jikkonċerna teknoloġija li tintuża mid-detenturi ta' liċenzja biex jużaw fattur tal-produzzjoni għalihom stess. F'każijiet bħal dawn, l-ostakli għad-dħul għal liċenzjatur ġdid x'aktarx ikunu għoljin. Ikun hemm anqas probabbiltà ta' esklużjoni fejn it-teknoloġija tintuża biex isir prodott li jinbiegħ lil partijiet terzi. Minkejja li f'dan il-każ ir-restrizzjoni torbot ukoll il-kapaċità tal-produzzjoni għall-fattur ta' produzzjoni kkonċernat, din ma torbotx id-domanda tad-detenturi tal-liċenzji li jiddependu minnhom. Biex jidħlu fis-suq fil-każ tal-aħħar il-liċenzjaturi biss jeħtieġu aċċess għal detentur wieħed jew aktar li jkollhom kapaċità xierqa ta' produzzjoni. Sakemm ikunu biss ftit l-impriżi li jippossjedu jew ikunu jistgħu jiksbu l-assi meħtieġa biex jiksbu l-liċenzja, huwa improbabbli li l-liċenzjatur jista' jiċħad aċċess lill-kompetituri għal detenturi ta' liċenzja effiċjenti billi jimponi obbligi nonkompetittivi fuq id-detenturi tal-liċenzji tiegħu.

                  (231)

                  Obbligi li ma ssirx kompetizzjoni jistgħu joħolqu wkoll effetti li jiffavorixxu l-kompetizzjoni. L-ewwel nett, tali obbligi jistgħu jippromwovu t-tixrid tat-teknoloġija billi jnaqqsu r-riskju ta' miżapproprjazzjoni tat-teknoloġija liċenzjata, partikolarment il-kompetenza. Jekk detentur ta' liċenzja jkun intitolat li joħroġ liċenzji għal teknoloġiji li jikkompetu mingħand partijiet terzi, hemm ir-riskju li partikolarment il-kompetenza liċenzjata tintuża fl-isfruttament tat-teknoloġiji li jikkompetu u b'hekk ikunu qegħdin jibbenefikaw il-kompetituri. Meta detentur ta' liċenzja jisfrutta teknoloġiji li jikkompetu, dan normalment irendi aktar diffiċli l-monitoraġġ tal-ħlas tar-royalties, li jistgħu jservu ta' diżinċentiv għall-ħruġ ta' liċenzji.

                  (232)

                  It-tieni nett, obbligi li ma ssirx kompetizzjoni, possibbilment flimkien ma' territorju esklussiv, jistgħu jkunu neċessarji sabiex ikun żgurat li d-detentur ta' liċenzja jkollu inċentiv li jinvesti fit-teknoloġija u jisfruttaha b'mod effettiv. Fejn il-ftehim jaqa' taħt l-Artikolu 53(1) minħabba effett ta' esklużjoni sensibbli, biex wieħed jibbenefika mill-Artikolu 53(3) jista' jkun jinħtieġ li tintgħażel alternattiva anqas restrittiva, ngħidu aħna obbligi li jimponu ammont ta' minimu ta' produzzjoni jew il-ħlas ta' royalties, li normalment għandhom anqas potenzjal li jeskludu teknoloġiji li jikkompetu.

                  (233)

                  It-tielet nett, f'każijiet li fihom il-liċenzjatur jieħu impenn li jagħmel investimenti sinifikanti speċifiċi għall-klijent, pereżempju fit-taħriġ u t-tfassil tat-teknoloġija lliċenzjata għall-ħtiġijiet tad-detentur ta' liċenzja, obbligi nonkompetittivi jew inkella produzzjoni minima jew obbligi minimi ta' royalties, jafu jkunu meħtieġa biex il-liċenzjatur jagħmel l-investiment u jevita problemi li jdewmu l-proċess. Iżda normalment il-liċenzjatur ikun jista' jirkupra tali investimenti direttament billi jitlob il-ħlas ta' somma f'daqqa, u dan jimplika li jkunu disponibbli alternattivi anqas restrittivi.

            4.3.   Ftehimiet ta' soluzzjoni

                  (234)

                  Il-ħruġ ta' liċenzji tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija fi ftehimiet ta' soluzzjoni jista' jservi bħala mezz ta' soluzzjoni għal tilwim jew evitar milli parti waħda teżerċita d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tagħha sabiex tipprevjeni lill-parti l-oħra milli tisfrutta d-drittijiet marbutin mat-teknoloġija tagħha stess. (90)

                  (235)

                  Ftehimiet ta' soluzzjoni fil-kuntest ta' disputi dwar teknoloġija huma, bħal ma huma f'ħafna oqsma oħra ta' disputi kummerċjali, fil-prinċipju, mod leġittimu biex jinstab kompromess aċċettabbli għaż-żewġ naħat fil-każ ta' nuqqas ta' qbil ġuridiku bona fede. Il-partijiet jistgħu jippreferu li ma jkomplux it-tilwima jew il-litigazzjoni minħabba li tispiċċa tkun għalja wisq, taħli ħafna ħin u/jew l-eżitu tagħha jkun inċert. Il-ftehimiet ta' soluzzjoni jistgħu jiffrankaw sforzi lill-qrati u/jew lill-korpi amministrattivi kompetenti biex jiddeċiedu dwar il-kwistjoni u għalhekk jistgħu jagħtu lok għal benefiċċji li jkabbru l-benessri. Min-naħa l-oħra, huwa fl-interess tal-pubbliku ġenerali li jitneħħew drittijiet invalidi tal-proprjetà intellettwali milli jkunu ostakolu żejjed għall-attività ta' innovazzjoni u ekonomika. (91)

                  (236)

                  Il-ħruġ ta' liċenzji, inkluż l-għoti ta' liċenzji reċiproċi fil-kuntest ta' ftehimiet ta' soluzzjoni ġeneralment mhuwiex restrittiv fih innifsu għall-kompetizzjoni għaliex jippermetti lill-partijiet li jisfruttaw it-teknoloġiji tagħhom wara li jintlaħaq il-ftehim. F'każijiet li fihom, fin-nuqqas tal-liċenzja, ikun possibbli li d-detentur ta' liċenzja jkun eskluż mis-suq, l-aċċess għat-teknoloġija inkwistjoni għad-detentur ta' liċenzja permezz ta' ftehim ta' soluzzjoni ġeneralment ma jaqax taħt l-Artikolu 53(1).

                  (237)

                  Madankollu, it-termini u l-kundizzjonijiet individwali ta' ftehimiet ta' soluzzjoni jistgħu jaqgħu taħt l-Artikolu 53(1). Il-ħruġ ta' liċenzji fil-kuntest ta' ftehimiet ta' soluzzjoni jiġi ttrattat bl-istess mod bħal ftehimiet ta' liċenzji oħrajn. (92) F'dawn il-każijiet, huwa partikolarment neċessarju li ssir valutazzjoni dwar jekk il-partijiet ikunux kompetituri attwali jew potenzjali.

         Restrizzjoni bi ħlas fi ftehimiet ta' soluzzjoni

                  (238)

                  Ftehimiet bonarji tat-tip “Ħallas għar-restrizzjoni” jew “ħallas għall-ittardjar” spiss ma jinvolvux it-trasferiment ta' drittijiet marbutin mat-teknoloġija, iżda huma bbażati fuq trasferiment tal-valur minn parti għal limitazzjoni fuq id-dħul u/jew l-espansjoni fis-suq tal-parti l-oħra u jista' jaqa' taħt l-Artikolu 53(1). (93)

                  (239)

                  Madankollu, jekk ftehim ta' soluzzjoni jinkludi anki ħruġ ta' liċenzji għad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija kkonċernati mit-tilwim sottostanti, u li l-ftehim iwassal għal ħila ttardjata jew limitata b'xi mod ieħor għad-detentur ta' liċenzja sabiex iniedi l-prodott f'xi wieħed mis-swieq ikkonċernati, il-ftehim jista' jkun kopert bl-Artikolu 53(1) u mbagħad ikollu jiġi vvalutat fid-dawl tal-Artikoli 4(1)(c) u 4(1)(d) tar-REKTT (ara t-Taqsima 3.4.2 iktar 'il fuq). Jekk il-partijiet għal ftehim ta' soluzzjoni bħal dan ikunu kompetituri propji jew potenzjali u jkun hemm trasferiment sinifikanti tal-valur għad-detentur ta' liċenzja, l-Awtorità ser toqgħod partikolarment attenta għar-riskju ta' allokazzjoni tas-suq/qsim tas-suq.

         Ħruġ reċiproku ta' liċenzji fi ftehimiet ta' soluzzjoni

                  (240)

                  Ftehimiet ta' soluzzjoni li permezz tagħhom il-partijiet joħorġu liċenzji lil xulxin u jimponu restrizzjonijiet fuq l-użu tat-teknoloġiji tagħhom, inklużi restrizzjonijiet dwar il-ħruġ ta' liċenzji lil partijietterzi, jistgħu jinqabdu taħt l-Artikolu 53(1). Fejn il-partijiet ikollhom grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq u l-ftehim jimponi restrizzjonijiet li b'mod ċar imorru lil hinn minn dak li jkun meħtieġ biex jitneħħa l-imblukkar, il-ftehim x'aktarx jaqa' taħt l-Artikolu 53(1) anke jekk il-probabbiltà hija li teżisti pożizzjoni ta' imblukkar reċiproka. L-Artikolu 53(1) x'aktarx japplika partikolarment fejn il-partijiet jaqsmu s-swieq jew jiffissaw royalties kostanti reċiproċi li jkollhom impatt sinifikanti fuq il-prezzijiet fis-suq.

                  (241)

                  Meta skont il-ftehim ta' soluzzjoni l-partijiet ikunu intitolati sabiex jużaw it-teknoloġija ta' xulxin u l-ftehim jestendi għal żviluppi fil-ġejjieni, hemm bżonn li jiġi vvalutat x'inhu l-impatt tal-ftehim fuq l-inċentiv tal-partijiet sabiex jinnovaw. Fejn il-partijiet ikollhom grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq, il-ftehim x'aktarx jaqa' taħt l-Artikolu 53(1) fejn dan ikun iżomm lill-partijiet milli jieħdu vantaġġ kompetittiv fuq xulxin. Ftehimiet li jeliminaw jew inaqqsu sostanzjalment il-possibbiltajiet li parti tieħu vantaġġ kompetittiv fuq l-oħra jnaqqsu l-inċentiv għall-innovazzjoni u b'hekk jaffettwaw b'mod negattiv parti essenzjali mill-proċess kompetittiv. Barra minn hekk, ftehimiet bħal dawn x'aktarx ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). B'mod partikolari, diffiċilment ir-restrizzjoni tista' titqies indispensabbli fis-sens tat-tielet kundizzjoni tal-Artikolu 53(3). Biex jinkiseb l-għan tal-ftehim, jiġifieri li jkun żgurat li l-partijiet jistgħu jkomplu jisfruttaw iit-teknoloġija tagħhom stess mingħajr ma jimblukkaw lil xulxin, m'hemmx bżonn li l-partijiet jaqblu li jaqsmu l-innovazzjonijiet futuri. Madankollu, x'aktarx il-partijiet ma jinżammux milli jieħdu vantaġġ kompetittiv fuq xulxin fejn l-għan tal-liċenzja jkun li tippermettilhom jiżviluppaw it-teknoloġiji rispettivi tagħhom u fejn il-liċenzja ma twassalhomx biex jużaw l-istess soluzzjonijiet teknoloġiċi. Dawn il-ftehimiet sempliċiment joħolqu l-libertà tad-disinn billi jevitaw pretensjonijiet ta' ksur mill-parti l-oħra fil-futur.

         Klawżoli ta' nonkontestazzjoni fi ftehimiet ta' soluzzjoni

                  (242)

                  Fil-kuntest ta' ftehim ta' soluzzjoni, klawżoli ta' nonkontestazzjoni ġeneralment jitqiesu li ma jaqgħux taħt l-Artikolu 53(1). Huwa inerenti fi ftehimiet bħal dawn li l-partijiet jaqblu li ma jikkontestawx ex post id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali li kienu fil-qalba tat-tilwima. Għall-kuntrarju, l-għan innifsu tal-ftehim huwa li jsolvi tilwim eżistenti u/jew li jevita tilwim fil-futur.

                  (243)

                  Madankollu, klawżoli ta' nonkontestazzjoni fi ftehimiet ta' soluzzjoni jistgħu, taħt ċirkostanzi speċifiċi, ikunu antikompetittivi u jistgħu jaqgħu taħt l-Artikolu 53(1). Ir-restrizzjoni tal-libertà li jiġi kkontestat id-dritt ta' proprjetà intellettwali mhix parti mis-suġġett speċifiku ta' dritt tal-proprjetà intellettwali u tista' tirrestrinġi l-kompetizzjoni. Pereżempju, klawżola ta' nonkontestazzjoni tista' tikser l-Artikolu 53(1) meta dritt tal-proprjetà intellettwali jkun ingħata wara l-forniment ta' informazzjoni żbaljata jew qarrieqa. (94) Skrutinju ta' klawżoli bħal dawn jista' jkun meħtieġ ukoll jekk il-liċenzjatur, minbarra l-ħruġ ta' liċenzji għad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija, jinduċi, b'mod finanzjarju jew ieħor, lid-detentur ta' liċenzja sabiex jaqbel li ma jikkontestax il-validità tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija jew jekk id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija jkunu input meħtieġ għall-produzzjoni tad-detentur ta' liċenzja (ara l-punt (136) iktar 'il fuq ukoll).

            4.4.   Pools tat-teknoloġija

                  (244)

                  Pools tat-teknoloġija huma definiti bħala arranġamenti li permezz tagħhom żewġ partijiet jew aktar jgħaqdu flimkien pakkett ta' teknoloġija li toħroġ liċenzja għalih mhux biss lill-kontributuri fil-pool iżda wkoll lil partijiet terzi. F'termini ta' struttura, il-pools tat-teknoloġija jistgħu jkunu fil-forma ta' arranġamenti sempliċi bejn għadd limitat ta' partijiet jew arranġamenti ta' organizzazzjoni elaborati fejn l-organizzazzjoni tal-ħruġ tal-liċenzji tat-teknoloġiji inklużi fil-pool tkun fdata lil entità separata. Fiż-żewġ każijiet il-pool jista' jippermetti lid-detenturi ta' liċenzja li joperaw fis-suq abbażi ta' liċenzja singola.

                  (245)

                  Ma hemm ebda rabta inerenti bejn il-gruppi ta' teknoloġija u l-istandards, iżda t-teknoloġiji fil-grupp spiss jappoġġjaw, b'mod sħiħ jew f'parti minnu, standard tal-industrija de facto jew de jure. (95) Pools tat-teknoloġija differenti jistgħu jsostnu standards f'kompetizzjoni. (96) Il-pools tat-teknoloġija jistgħu wkoll jipproduċu effetti li jiffavorixxu l-kompetizzjoni, b'mod partikolari billi jnaqqsu l-ispejjeż tat-tranżazzjoni u billi jiffissaw limitu fuq ir-royalties kumulattivi biex jevitaw marġinalizzazzjoni doppja. Il-ħolqien ta' pool jippermetti one-stop licensing tat-teknoloġiji koperti mill-pool. Dan huwa importanti partikolarment f'setturi fejn id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali huma prevalenti u fejn l-operat fis-suq jirrikjedi l-ksib ta' liċenzji minn għadd sostanzjali ta' liċenzjaturi sabiex ikun jistgħu joperaw fis-suq. Fejn id-detenturi ta' liċenzja jirċievu servizzi ta' assistenza kostanti rigward l-applikazzjoni tat-teknoloġija liċenzjata, il-ħruġ ta' liċenzji u l-assistenza konġunti jistgħu jwasslu għal tnaqqis ulterjuri fl-ispejjeż. Pools ta' privattivi jista' wkoll ikollhom rwol pożittiv fuq l-implimentazzjoni ta' standards li jiffavorixxu l-kompetizzjoni.

                  (246)

                  Il-pools tat-teknoloġija jistgħu wkoll ikunu restrittivi għall-kompetizzjoni. Il-ħolqien ta' pool tat-teknoloġija neċessarjament jimplika bejgħ konġunt tat-teknoloġiji parti mill-pool, li fil-każ ta' pools komposti biss jew l-aktar minn teknoloġiji sostituti jammonta għal kartell ta' ffissar tal-prezzijiet. Barra minn hekk, minbarra li jnaqqsu l-kompetizzjoni bejn il-partijiet, il-pools tat-teknoloġija jistgħu wkoll, speċjalment fejn ikunu kompatibbli ma' standard tal-industrija jew fejn jistabbilixxu standard tal-industrija de facto, iwasslu għal tnaqqis fl-innovazzjoni billi jeskludu teknoloġiji alternattivi. L-eżistenza tal-istandard u l-pool tat-teknoloġija relatat tista' żżid id-diffikultà għal teknoloġiji ġodda jew imtejba biex jidħlu fis-suq.

                  (247)

                  Ftehimiet li jistabbilixxu pools tat-teknoloġija u l-istabbiliment tal-patti u l-kundizzjonijiet għat-tħaddim tagħhom mhumiex — ikun xi jkun l-għadd ta' partijiet — koperti mill-eżenzjoni ta' kategorija, peress li l-ftehim li jiġi stabbilit il-grupp ma jippermettix lil detentur ta' liċenzja partikolari sabiex jipproduċi prodotti tal-kuntratt (ara t-Taqsima 3.2.4 iktar 'il fuq). Dawn il-ftehimiet huma trattati biss f'dawn il-linji gwida. Arranġamenti ta' pooling iwasslu għal għadd ta' kwistjonijiet partikolari rigward l-għażla tat-teknoloġiji inklużi u l-operat tal-pool, li ma jinqalgħux fil-kuntest ta' tipi oħra ta' ħruġ ta' liċenzji. Il-ħruġ ta' liċenzji 'l barra mill-pool ġeneralment jitqies bħala ftehim pluriipartitiku li jqis li kontributuri komunement jiddeterminaw il-kundizzjonijiet għal tali ħruġ, u għalhekk mhux kopert mill-eżenzjoni ta' kategorija. Il-ħruġ ta' liċenzji mill-grupp huwa indirizzat fil-punt (261) u fit-Taqsima 4.4.2 iktar 'il quddiem.

            4.4.1.   Il-valutazzjoni tal-formazzjoni u l-operazzjoni tal-pools tat-teknoloġija

                  (248)

                  Il-mod kif pool tat-teknoloġija jinħoloq, jiġi organizzat u operat jista' jnaqqas ir-riskju li jkollu l-iskop jew l-effett li jirrestrinġi l-kompetizzjoni u jiżgura li l-arranġament jiffavorixxi l-kompetizzjoni. Fil-valutazzjoni tar-riskji kompetittivi possibbli u l-effiċjenzi, l-Awtorità, fost l-oħrajn, ser tqis it-trasparenza tal-proċess ta' ħolqien tal-grupp; l-għażla u l-għamla tat-teknoloġiji fil-pool, inkluż kemm l-esperti indipendenti huma involuti fil-ħolqien u t-tħaddim tal-grupp u jekk ġewx implimentati salvagwardji kontra l-iskambju ta' informazzjoni sensittiva u mekkaniżmi indipendenti biex jittratta l-ilmenti.

         Il-parteċipazzjoni miftuħa

                  (249)

                  Meta l-parteċipazzjoni fil-proċess tal-ħolqien ta' standard jew pool tkun miftuħa għall-partijiet kollha interessati li jirrappreżentaw interessi differenti, ikun hemm aktar probabbiltà li t-teknoloġiji inklużi fil-pool jintgħażlu abbażi ta' kunsiderazzjonijiet ta' prezz/kwalità milli meta l-pool jiġi stabbilit minn grupp limitat ta' proprjetarji ta' teknoloġija.

         L-għażla u n-natura tat-teknoloġiji fil-pool

                  (250)

                  Ir-riskji kompetittivi u l-potenzjal ta' titjib fl-effiċjenza li jippreżentaw il-pools tat-teknoloġija jiddependu ħafna mir-relazzjoni bejn it-teknoloġiji miġbura u mir-relazzjoni ta' dawn ma' teknoloġiji oħra barra mill-pool. Għandhom isiru żewġ distinzjonijiet bażiċi, (a) bejn teknoloġiji komplimentari u dawk sostituti ta' xulxin; u (b) bejn teknoloġiji essenzjali u mhux essenzjali.

                  (251)

                  Żewġ teknoloġiji jitqiesu komplimentari, għall-kuntrarju ta' sostituti ta' xulxin, meta t-tnejn ikunu meħtieġa biex isir prodott jew biex jitwettaq proċess li miegħu jkunu relatati t-teknoloġiji. Bil-maqlub, żewġ teknoloġiji jitqiesu sostituti ta' xulxin meta kull waħda minnhom tippermetti lid-detentur tagħha li jipproduċi l-prodott jew li jwettaq il-proċess li miegħu jkunu relatati t-teknoloġiji.

                  (252)

                  Teknoloġija tista' tkun essenzjali a) biex tipproduċi prodott partikolari jew biex twettaq proċess partikolari li miegħu jkunu relatati t-teknoloġiji fil-pool jew b) biex tipproduċi dak il-prodott jew twettaq tali proċess f'konformità ma' standard li jinkludi t-teknoloġiji fil-pool. Fl-ewwel każ, teknoloġija hija essenzjali (għall-kuntrarju ta' waħda li mhix essenzjali) jekk ma jkun hemm ebda sostitut vijabbli (kemm minn perspettiva kummerċjali kif ukoll teknika) għal dik it-teknoloġija ġewwa jew barra l-grupp u t-teknoloġija inkwistjoni tkun tikkostitwixxi parti neċessarja mill-pakkett ta' teknoloġiji għall-finijiet ta' produzzjoni tal-prodott(i) jew it-twettiq tal-proċess(i) li miegħu huwa marbut il-grupp. Fit-tieni każ, teknoloġija tkun essenzjali jekk tikkostitwixxi parti meħtieġa (jiġifieri ma jkun hemm l-ebda sostituti vijabbli) tat-teknoloġiji fil-pool meħtieġa għall-konformità mal-istandard li miegħu hu kumpatibbli l-pool (teknoloġiji standard essenzjali). Teknoloġiji li huma essenzjali bilfors ikunu wkoll komplimentari. Il-fatt li detentur ta' teknoloġija sempliċiment jiddikjara li teknoloġija hija essenzjali ma jimplikax li din it-teknoloġija tkun essenzjali skont il-kriterji deskritti f'dan il-punt.

                  (253)

                  Fejn it-teknoloġiji f'pool ikunu sostituti, x'aktarx ir-royalties ikunu ogħla għaliex id-detenturi ta' liċenzja ma jibbenefikawx mir-rivalità bejn it-teknoloġiji kkonċernati. Meta t-teknoloġiji f'pool ikunu komplimentari l-pool ta' teknoloġija jnaqqas l-ispejjeż tat-tranżazzjoni u jista' jwassal b'mod ġenerali għal tnaqqis fir-royalties għaliex il-partijiet ikunu f'pożizzjoni li jiffissaw royalties komuni għall-pakkett, u mhux kull wieħed minnhom jiffissa r-royalties għat-teknoloġija tiegħu mingħajr ma jqis li royalty ogħla għal teknoloġija waħda ħafna drabi tnaqqas id-domanda għal teknoloġiji kumplimentari. Jekk ir-royalties għal teknoloġiji komplimentari jiġu ffissati individwalment, it-total ta' dawn royalties jista' ta' spiss jaqbeż dak li jkun ġie ffissat b'mod kollettiv għall-pakkett tal-istess teknoloġiji komplimentari. Il-valutazzjoni tar-rwol tas-sostituti barra l-grupp hija stabbilita fil-punt (262) iktar 'il quddiem.

                  (254)

                  Id-distinzjoni bejn teknoloġiji komplimentari u dawk sostituti ta' xulxin mhix dejjem netta, għaliex it-teknoloġiji jistgħu jkunu parzjalment sostituti ta' xulxin u parzjalment komplimentari. Meta minħabba l-effiċjenzi li jirriżultaw mill-integrazzjoni ta' żewġ teknoloġiji d-domanda tad-detenturi ta' liċenzja tkun għat-tnejn li huma, it-teknoloġiji jitqiesu bħala komplimentari anke jekk ikunu parzjalment sostituti ta' xulxin. F'dawn il-każijiet, fin-nuqqas tal-pool x'aktarx id-detenturi ta' liċenzja kienu jkunu jridu joħorġu liċenzji għaż-żewġ teknoloġiji minħabba l-benefiċċju ekonomiku miżjud li jirriżulta mill-użu taż-żewġ teknoloġiji, għall-kuntrarju ta' użu ta' waħda minnhom biss. In-nuqqas ta' din l-evidenza bbażata fuq id-domanda dwar il-komplementarjetà tat-teknoloġiji miġbura, huwa indikazzjoni li dawn it-teknoloġiji huma komplimentari jekk (i) il-partijiet li jikkontribwixxu t-teknoloġija ma' pool jibqgħu liberi li joħorġu liċenzji għat-teknoloġija tagħhom individwalment, (ii) il-pool ikun lest, minbarra l-pakkett ta' teknoloġiji ta' ħruġ ta' liċenzji tal-partijiet kollha, li joħroġ ukoll liċenzji għat-teknoloġija ta' kull parti separatament u (iii) r-royalties totali mitluba meta jieħdu liċenzji separati għat-teknoloġiji miġbura kollha ma jkunux jeċċedu royalties mitluba mill-pool għall-pakkett sħiħ ta' teknoloġiji.

                  (255)

                  L-inklużjoni ta' teknoloġiji sostituti ta' xulxin fil-pool ġeneralment jirrestrinġi l-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji minħabba li dan jista' jammonta għal ħruġ ta' liċenzji f'pakkett u jwassal għal iffissar tal-prezzijiet bejn il-kompetituri. Bħala regola ġenerali, l-Awtorità tqis li l-inklużjoni ta' teknoloġiji sostituti importanti fil-grupp tikkostitwixxi ksur tal-Artikolu 53(1). L-Awtorità tikkunsidra wkoll li diffiċilment jintlaħqu l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) fejn il-pool fil-parti l-kbira tiegħu jkun jinkludi teknoloġiji sostituti ta' xulxin. Peress li t-teknoloġiji kkonċernati huma alternattivi ta' xulxin, il-fatt li fil-pool ġew inklużi ż-żewġ teknoloġiji ma jammonta għall-ebda tfaddil tal-ispejjeż tal-operazzjoni. Fin-nuqqas tal-pool id-detenturi ta' liċenzja ma kinux jippreżentaw domanda għaż-żewġ teknoloġiji. Biex jittaffa t-tħassib dwar il-kompetizzjoni mhuwiex biżżejjed li l-partijiet jibqgħu liberi li joħorġu liċenzji indipendentement. Dan għaliex il-partijiet aktarx li ftit li xejn ikunu inċentivati li joħorġu liċenzji b'mod indipendenti sabiex ma jxekklux l-attività ta' ħruġ ta' liċenzji tal-grupp, li jippermettilhom jeżerċitaw is-saħħa fis-suq flimkien.

         L-għażla u l-funzjoni ta' esperti indipendenti

                  (256)

                  Fattur rilevanti ieħor fl-evalwazzjoni tar-riskji kompetittivi u l-effiċjenzi ta' pools tat-teknoloġija huwa sa fejn l-esperti indipendenti jkunu involuti fil-ħolqien u l-operat tal-pool. Ngħidu aħna, il-valutazzjoni jekk teknoloġija hijiex essenzjali jew le għal standard li miegħu jkun kompatibbli l-pool ħafna drabi tkun waħda kumplessa li tirrikjedi għarfien espert speċjali. L-involviment ta' esperti indipendenti fil-proċess tal-għażla jista' jkun ta' siwi kbir biex ikun żgurat li l-impenn li jiġu inklużi biss teknoloġiji essenzjali jitwettaq fil-prattika. Fejn l-għażla tat-teknoloġiji inklużi fil-pool issir minn espert indipendenti, dan jista' anki jkompli jiffavorixxi l-kompetizzjoni bejn is-soluzzjonijiet teknoloġiċi disponibbli.

                  (257)

                  L-Awtorità ser tqis kif jintgħażlu l-esperti u l-funzjonijiet li għandhom iwettqu. L-esperti għandhom ikunu indipendenti mill-impriżi li jiffurmaw il-pool. Jekk l-esperti jkollhom konnessjonijiet mal-liċenzjaturi (jew mal-attività ta' ħruġ ta' liċenzji tal-pool) jew b'xi mod ieħor ikunu jiddependu minnhom, l-involviment tal-espert jingħata anqas piż. L-esperti għandu jkollhom ukoll l-għarfien espert tekniku neċessarju biex iwettqu d-diversi funzjonijiet fdati lilhom. Il-funzjonijiet tal-esperti indipendenti jistgħu jinkludu b'mod partikolari valutazzjoni jekk it-teknoloġiji proposti għall-inklużjoni fil-pool humiex validi u jekk humiex essenzjali.

                  (258)

                  Fl-aħħar nett, kwalunkwe mekkaniżmi għas-soluzzjoni tat-tilwim previsti fl-istrumenti li jistabbilixxu l-pool huma rilevanti u għandhom jiġu kkunsidrati. Aktar kemm ir-riżoluzzjoni tat-tilwim tkun fdata lil entitajiet jew persuni indipendenti mill-pool u mill-membri tiegħu, aktar huwa probabbli li r-riżoluzzjoni tat-tilwim isir b'mod newtrali.

         Salvagwardji kontra l-iskambju ta' informazzjoni sensittiva

                  (259)

                  Huwa relevanti wkoll li jiġu kkunsidrati l-arranġamenti għall-iskambju ta' informazzjoni sensittiva bejn il-partijiet. (97) Fi swieq oligopolistiċi, l-iskambji ta' informazzjoni sensittiva bħal dejta dwar l-ipprezzar u l-produzzjoni jistgħu jiffaċilitaw il-kollużjoni. (98) Fit-tali każijiet, l-Awtorità ser tieħu f'kunsiderazzjoni kemm iridu ġew implimentati s-salvagwardji, li jiżguraw li ma tiġix skambjata informazzjoni skambjata. F'dan ir-rigward espert indipendenti jew entità tal-ħruġ ta' liċenzji jista' jkollhom rwol importanti billi jiżguraw li ma tiġix żvelata data tal-produzzjoni jew tal-bejgħ, li tista' tkun neċessarja biex jiġu kkalkulati u verifikati r-royalties, lil impriżi li jikkompetu fis-swieq milquta.

                  (260)

                  Għandha tingħata attenzjoni speċjali sabiex jiġu stabbiliti tali salvagwardji meta l-partijiet interessati jipparteċipaw simultanjament fi sforzi għall-formazzjoni ta' pools ta' standards li jikkompetu fejn din jista' jwassal għal skambju ta' informazzjoni sensittiva bejn pools li jikkompetu.

         Sfera ta' sikurezza

                  (261)

                  Il-ħolqien u t-tħaddim tal-grupp, inkluż il-ħruġ ta' liċenzji għalih, ġeneralment ikunu jaqgħu barra l-Artikolu 53(1), tkun xi tkun il-pożizzjoni fis-suq tal-partijiet, jekk ikunu ssodisfati l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

                              (a)

                              il-parteċipazzjoni fil-proċess ta' ħolqien tal-grupp u tal-istandards tkun miftuħa għas-sidien interessati kollha tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija;

                              (b)

                              jiġu adottati salvagwardji biżżejjed biex jiġi żgurat li fil-pool jidħlu biss teknoloġiji essenzjali (li għaldaqstant min-natura tagħhom huma kumplimentari);

                              (c)

                              jiġu adottati salvagwardji biżżejjed biex jiġi żgurat li l-iskambju ta' informazzjoni sensittiva (bħall-ipprezzar u d-dejta tal-ouput) jkun ristrett għal dak li hu neċessarju għall-ħolqien u l-operazzjoni tal-pool;

                              (d)

                              joħorġu liċenzji għat-teknoloġiji fil-pool fuq bażi mhux esklussiva;

                              (e)

                              joħorġu liċenzji għat-teknoloġiji fil-pool lid-detenturi kollha potenzjali tal-liċenzja fuq termini tal-FRAND (99);

                              (f)

                              il-partijiet li jkunu qed jikkontribwixxu t-teknoloġija għall-pool kif ukoll id-detenturi ta' liċenzja jkunu ħielsa li jikkontestaw il-validità u l-essenżjalità tat-teknoloġiji fil-pool, u;

                              (g)

                              il-partijiet li jkunu qegħdin jikkontribwixxu t-teknoloġija fil-pool kif ukoll id-detentur ta' liċenzja jibqgħu ħielsa li jiżviluppaw prodotti u teknoloġija li jikkompetu.

         Lil hinn mill-isfera ta' sikurezza

                  (262)

                  Fejn fil-pool ikun hemm privattivi sinifikanti kumplimentari iżda mhux essenzjali, hemm ir-riskju ta' esklużjoni ta' teknoloġiji ta' partijiet terzi. Ladarba teknoloġija tkun inkluża fil-pool u liċenzjata bħala parti mill-pakkett, id-detenturi ta' liċenzja x'aktarx ma jkollhomx wisq inċentiv li joħorġu liċenzji għat-teknoloġija li tikkompeti, meta r-royalties imħallsa għall-pakkett ikunu diġà jkopru teknoloġija sostituta. Barra dan, l-inklużjoni ta' teknoloġiji li mhumiex neċessarji għall-iskopijiet tal-produzzjoni tal-prodott(i) jew it-twettiq tal-proċess(i) li miegħu/magħhom ikun relatat il-pool tat-teknoloġija jew għall-konformità mal-istandard li jinkludi t-teknoloġija fil-pool ukoll tisforza lid-detenturi ta' liċenzja jħallsu għal teknoloġija li jista' jkun li ma jkollhomx bżonn. L-inklużjoni ta' dan it-tip ta' teknoloġija kumplimentari għaldaqstant tammonta għal ħruġ kollettiv ta' liċenzji f'pakkett. Meta pool jinkludi teknoloġiji mhux essenzjali, il-ftehim x'aktarx jaqa' taħt l-Artikolu 53(1) fejn il-pool ikollu pożizzjoni sinifikanti fi kwalunkwe suq rilevanti.

                  (263)

                  Peress li wara l-ħolqien tal-grupp jistgħu jiġu żviluppati teknoloġiji sostituti u komplimentari, il-ħtieġa li tiġi vvalutata l-essenzjalità ma tispiċċax meta jinħoloq il-grupp. Għaldaqstant teknoloġija tista' ma tibqax essenzjali wara l-ħolqien ta' pool minħabba l-emerġenza teknoloġiji ġodda ta' partijiet terzi. Fejn tinġieb l-attenzjoni lill-pool li teknoloġija ġdida ta' parti terza bħal din tiġi offruta u mitluba mid-detenturi tal-liċenzji, it-tħassib dwar esklużjoni jistgħu jiġu evitati billi lid-detenturi ġodda u eżistenti tiġi offruta liċenzja mingħajr teknoloġija li m'għadhiex essenzjali b'rata ta' royalties adegwatament imnaqqsa. Madankollu, jista' jkun hemm alternattivi oħra biex jiġi żgurat li t-teknoloġiji ta' partijiet terzi ma jkunux esklużi.

                  (264)

                  Fil-valutazzjoni tal-pools tat-teknoloġija li jinvolvu teknoloġiji mhux essenzjali iżda komplimentari, fil-valutazzjoni ġenerali tagħha, fost l-oħrajn l-Awtorità ser tqis il-fatturi li ġejjin:

                              (a)

                              jekk ikunx hemm xi raġunijiet favur il-kompetizzjoni biex it-teknoloġiji mhux essenzjali jiġu inklużi fil-pool, pereżempju minħabba l-ispejjeż tal-valutazzjoni dwar jekk it-teknoloġiji kollha jkunux essenzjali fid-dawl tal-għadd għoli ta' teknoloġiji;

                              (b)

                              jekk il-liċenzjaturi jibqgħux liberi li joħorġu liċenzji għat-teknoloġiji rispettivi tagħhom b'mod indipendenti, fejn il-pool ikun kompost minn għadd limitat ta' teknoloġiji u jkun hemm teknoloġiji sostituti barra mill-pool, jista' jkun li d-detenturi ta' liċenzja jiġbru flimkien il-pakkett ta' teknoloġija tagħhom kompost parzjalment minn teknoloġija li tifforma parti mill-pool u parzjalment minn teknoloġija ta' partijiet terzi;

                              (c)

                              jekk, f'każijiet li fihom it-teknoloġiji fi grupp ikollhom applikazzjonijiet differenti li wħud minnhom ma jeħtiġux l-użu tat-teknoloġiji fil-pool affattu, il-grupp joffri t-teknoloġiji biss bħala pakkett wieħed jew jekk joffrix pakketti separati għal applikazzjonijiet partikolari, b'kull wieħed li jinvolvi biss dawk it-teknoloġiji relevanti għall-applikazzjoni inkwistjoni: f'dan l-aħħar każ, teknoloġiji li mhumiex essenzjali għal prodott jew proċess partikolari ma jiġux abbinati ma' teknoloġiji essenzjali;

                              (d)

                              jekk it-teknoloġiji miġbura flimkien humiex disponibbli biss bħala pakkett uniku jew jekk id-detenturi ta' liċenzja għandhomx il-possibbiltà li jiksbu liċenzja għal parti biss mill-pakkett, bi tnaqqis korrispondenti fir-royalties. Il-possibbiltà li tinkiseb liċenzja għal parti biss mill-pakkett tista' tnaqqas ir-riskju li jiġu esklużi teknoloġiji ta' partijiet terzi li mhumiex parti mill-pool, b'mod partikolari fejn id-detentur ta' liċenzja jikseb tnaqqis korrispondenti fir-royalties. Dan jirrikjedi li għal kull teknoloġija fil-pool jiġi assenjat sehem mir-royalties globali. Fejn l-arranġamenti ta' liċenzji konklużi bejn il-pool u detenturi ta' liċenzja individwali jkunu għal żmien relattivament twil u t-teknoloġija fil-pool tkun kompatibbli ma' standard tal-industrija de facto, irid jitqies ukoll li l-pool jista' jeskludi l-aċċess għas-suq ta' teknoloġiji sostituti ġodda. Fil-valutazzjoni tar-riskju ta' esklużjoni f'każijiet bħal dawn huwa rilevanti li jiġi kkunsidrat jekk id-detenturi ta' liċenzja jistgħux itemmu parti mil-liċenzja b'avviż raġonevoli minn qabel, u jiksbu tnaqqis korrispondenti fir-royalties.

                  (265)

                  Anki arranġamenti ta' raggruppar tat-teknoloġiji li jillimitaw il-kompetizzjoni jistgħu jirriżultaw f'effiċjenzi favur il-kompetizzjoni (ara l-punt (245) iktar 'il fuq), li jridu jiġu kkunsidrati fl-Artikolu 53(3) u bbilanċjati kontra l-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni. Pereżempju, jekk il-grupp ta' privattivi jinkludi privattivi mhux essenzjali iżda jissodisfa l-kriterji kollha l-oħrajn tal-isfera ta' sikurezza elenkati fil-punt (261), meta jkun hemm raġunijiet favur il-kompetizzjoni għall-inklużjoni ta' privattivi mhux essenzjali fil-grupp (ara l-punt (264) iktar 'il fuq) u meta d-detenturi ta' liċenzja jkollhom il-possibbiltà li jiksbu liċenzja għal parti biss mil-pakkett bi tnaqqis korrispondenti tar-royalties (ara l-punt (264) iktar 'il fuq), aktarx li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3).

            4.4.2.   Il-valutazzjoni ta' restrizzjonijiet individwali fi ftehimiet bejn il-pool u detenturi ta' liċenzja tiegħu

                  (266)

                  F'każ li l-ftehim li titwaqqaf pool tat-teknoloġija ma jiksirx l-Artikolu 53, il-pass li jmiss ikun li jiġi vvalutat l-impatt kompetittiv tal-liċenzji miftiehem mill-pool mad-detenturi ta' liċenzja tagħha. Il-kundizzjonijiet li fihom jingħataw dawn il-liċenzji jistgħu jkunu koperti mill-Artikolu 53(1). L-għan ta' din it-Taqsima huwa li jiġi indirizzat ċertu għadd ta' limitazzjonijiet li f'xi forma jew oħra spiss isibu posthom fi ftehimiet ta' liċenzji minn pools tat-teknoloġija u li jeħtieġ li jkunu vvalutati fil-kuntest ġenerali tal-pool. Ġeneralment, ir-REKTT ma japplikax għall-ftehimiet ta' liċenzji konklużi bejn il-grupp u detenturi ta' liċenzja terzi (ara l-punt (247) iktar 'il fuq). Din it-Taqsima għalhekk għandha x'taqsam mal-valutazzjoni individwali ta' kwistjonijiet ta' ħruġ ta' liċenzji li huma partikolari għall-ħruġ ta' liċenzji fil-kuntest tal-pools tat-teknoloġija.

                  (267)

                  Meta tivvaluta l-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija bejn il-grupp u d-detenturi ta' liċenzja tiegħu, l-Awtorità ser timxi fuq il-prinċipji ewlenin li ġejjin:

                              (a)

                              Aktar kemm il-pool ikun b'saħħtu fis-suq aktar ikun hemm ir-riskju li jinħolqu effetti antikompetittivi.

                              (b)

                              aktar kemm il-pool tkun b'saħħitha fis-suq, aktar ikun probabbli li l-qbil li ma tingħatax liċenzja lid-detenturi ta' liċenzja potenzjali kollha jew li jingħataw liċenzji b'kondizzjonijiet diskriminatorji se jikser l-Artikolu 53;

                              (c)

                              il-pools m'għandhomx jeskludu indebitament teknoloġiji ta' partijiet terzi jew jillimitaw il-ħolqien ta' pools alternattivi;

                              (d)

                              il-ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija ma għandhom jinkludu l-ebda waħda mir-restrizzjonijiet “iebsa” elenkati fl-Artikolu 4 tar-REKTT (ara t-Taqsima 3.4).

                  (268)

                  Impriżi li jwaqqfu pool tat-teknoloġija li jkun kompatibbli mal-Artikolu 53 normalment ikunu ħielsa sabiex jinnegozjaw u jistabbilixxu royalties għall-pakkett ta' teknoloġiji (soġġetti għal kwalunkwe impenn mogħti għall-ħruġ tal-liċenzji b'termini ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji, FRAND) u jiġi stabbilit kull sehem mir-royalties tat-teknoloġija qabel jew wara t-test. Tali ftehim huwa inerenti għall-istabbiliment tal-istandard jew il-pool u ma jistax fih innifsu jitqies bħala restrizzjoni għall-kompetizzjoni. F'ċerti ċirkostanzi, jista' jkun aktar effiċjenti jekk ir-royalties ikunu miftiehma qabel ma jintgħażel l-istandard, sabiex ma jiġrix li l-għażla tal-istandard iżżid ir-rata tar-royalties billi jingħata grad sinifikanti ta' saħħa fis-suq lil xi teknoloġija essenzjali, waħda jew aktar. Min-naħa l-oħra, id-detenturi ta' liċenzja jridu jibqgħu liberi li jiddeterminaw il-prezz tal-prodotti li jipproduċu taħt il-liċenzja.

                  (269)

                  Meta l-grupp ikollu pożizzjoni dominanti fis-suq, ir-royalties u termini oħrajn ta' ħruġ ta' liċenzji ma għandhomx ikun eċċessivi u diskriminatorji u l-liċenzji ma għandhomx ikunu esklussivi. (100) Dawn ir-rekwiżiti huma meħtieġa biex ikun żgurat li l-pool ikun miftuħ u ma jwassalx għal esklużjoni jew effetti antikompetittivi oħra fis-swieq downstream. Iżda tali rekwiżiti ma jipprojbixxux royalties differenti għal użi differenti. B'mod ġenerali l-applikazzjoni ta' rati differenti ta' royalties għal swieq tal-prodotti differenti ma titqiesx bħala restrizzjoni tal-kompetizzjoni, iżda m'għandux ikun hemm diskriminazzjoni fi ħdan l-istess swieq. B'mod partikolari, it-trattament tad-detenturi tal-pool m'għandux jiddependi minn jekk humiex liċenzjaturi wkoll jew le. Għaldaqstant, l-Awtorità ser tqis jekk il-liċenzjatur u d-detenturi ta' liċenzja humiex soġġetti għall-istess obbligi tar-royalties.

                  (270)

                  Il-liċenzjaturi u d-detenturi ta' liċenzja għandhom ikunu ħielsa li jiżviluppaw prodotti u standards li jikkompetu bejniethom. Huma jridu wkoll ikunu ħielsa li jagħtu u jirċievu liċenzji barra mill-pool. Dawn ir-rekwiżiti huma neċessarji sabiex ikun limitat ir-riskju ta' esklużjoni ta' teknoloġiji ta' partijiet terzi u biex ikun żgurat li l-pool ma jillimitax l-innovazzjoni u jxekkel il-ħolqien ta' soluzzjonijiet teknoloġiċi li jikkompetu. Fejn teknoloġija f'pool tkun inkluża fi standard tal-industrija (de facto) u fejn il-partijiet ikunu suġġetti għal obbligi li wieħed ma jikkompetix, il-pool joħloq riskju partikolari li jżomm milli jsir żvilupp ta' teknoloġiji u standards ġodda u mtejba.

                  (271)

                  Obbligi ta' retroċessjoni m'għandhomx ikunu esklussivi u għandhom ikunu limitati għal żviluppi li jkunu essenzjali jew importanti għall-użu tat-teknoloġija miġbura f'pool. Dan jippermetti lill-pool li jibbenefika mit-titjib fit-teknoloġija miġbura. Huwa leġittimu li l-partijiet jiżguraw permezz ta' obbligi ta' retroċessjoni li l-esplojtazzjoni tat-teknoloġija fil-pool ma tkunx tista' tinżamm minn detenturi ta' liċenzja, inklużi s-sottokuntratturi li jkunu qed jaħdmu taħt il-liċenzja tad-detentur, li jkollhom jew li jiksbu privattivi essenzjali.

                  (272)

                  Waħda mill-problemi identifikati rigward pools ta' teknoloġija huwa r-riskju li dawn jistgħu jipproteġu privattivi invalidi. Il-ġbir f'pool jista' jżid l-ispejjeż/ir-riskji għal kontestazzjoni b'suċċess, għaliex jekk privattiva waħda biss fil-pool tkun valida, il-kontestazzjoni tista' tfalli. Il-protezzjoni ta' privattivi invalidi fil-pool tista' tobbliga lid-detenturi ta' liċenzja jħallsu aktar royalties u tista' wkoll iżżomm milli ssir innovazzjoni fil-qasam kopert bi privattiva invalida. F'dan il-kuntest, klawżoli ta' nonkontestazzjoni, inklużi klawżoli ta' terminazzjoni (101), fi ftehim ta' trasferiment tat-teknoloġija bejn il-grupp u partijiet terzi aktarx li jaqgħu taħt l-Artikolu 53(1).

                  (273)

                  Il-pools ta' spiss jinkludu kemm privattivi kif ukoll applikazzjonijiet għal privattivi. Jekk applikanti għall-privattivi li jippreżentaw l-applikazzjonijiet tagħhom għall-privattivi lil pool, fejn ikunu disponibbli, jużaw il-proċeduri ta' applikazzjoni għal privattiva li jippermettu għoti aktar malajr, dan jikseb ċertezza aktar malajr dwar il-validità u l-kamp ta' applikazzjoni ta' dawn il-privattivi.

         (1)  ĠU C 89, 28.3.2014, p. 3.

         (2)  ĠU L 259, 4.10.2007, p. 1 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 46, 4.10.2007, p. 1.

         (3)  ĠU L 93, 28.3.2014, p. 17, inkorporat fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 293/2014 tat-12 ta' Diċembru 2014 (għadha mhijiex ippubblikata). Ir-REKTT jissostitwixxi l-att li qabel sar riferiment għalih fil-punt 5 tal-Anness XIV għall-Ftehim ŻEE, jiġifieri r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 772/2004 tas-27 ta' April 2004 fuq l-applikazzjoni tal-Artikolu 81(3) tat-Trattat għall-kategoriji ta' ftehim dwar it-trasferiment ta' teknoloġija (ĠU L 123, 27.4.2004, p. 11), inkorporat fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 42/2005 tal-11 ta' Marzu 2005 (ĠU L 198, 28.7.2005, p. 42 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 38, 28.7.2005, p. 24).

         (4)  B'analoġija, ara l-Kawżi Magħquda C-395/96 P u C-396/96 P, Compagnie Maritime Belge, [2000] Ġabra I-1365, paragrafu 130, u l-punt 106 tal-Linji Gwida dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE, ĠU C 208, 6.9.2007, p. 1 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 42, 6.9.2007, p. 1.

         (5)  Wara l-Ftehim li jemenda l-Protokoll 4 tal-Ftehim tal-Istati tal-EFTA dwar it-twaqqif ta' Awtorità ta' Sorveljanza u Qorti tal-Ġustizzja tal-24 ta' Settembru 2004, li daħal fis-seħħ fl-20 ta' Mejju 2005, il-Kapitolu II tal-Protokoll 4 għall-Ftehim ta' Sorveljanza u Qorti jirrifletti b'mod ġenerali fir-Regolament pilastru tal-Kunsill tal-EFTA (KE) Nru 1/2003 (ĠU L 1, 4.1.2003, p. 1).

         (6)  Minn hawn 'il quddiem, it-terminu “ftehim” jinkludi prattiki miftiehma u deċiżjonijiet ta' assoċjazzjonijiet ta' impriżi.

         (7)  Ara l-Linji Gwida tal-Awtorità dwar l-effett fuq il-kunċett ta' kummerċ li jinsab fl-Artikoli 53 u 54 tal-Ftehim ŻEE (traduzzjoni mhux uffiċjali), ĠU C 291, 30.11.2006, p. 46 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 59, 30.11.2006, p. 18.

         (8)  Minn hawn 'il quddiem, it-terminu “restrizzjoni” jinkludi l-prevenzjoni u d-distorsjoni tal-kompetizzjoni.

         (9)  Li tinkludi drittijiet ta' kera. Ara f'dan ir-rigward il-Kawża 158/86, Warner Bros. u Metronome Video, [1988] Ġabra 2605 u l-Kawża C-61/97, Foreningen af danske videogramdistributører, [1998] Ġabra I- 5171.

         (10)  Dan il-prinċipju ta' eżawriment fiż-ŻEE huwa mnaqqax, pereżempju, fl-Artikolu 7(1) tal-att imsemmi fil-punt 9h tal-Anness XVII għall-Ftehim ŻEE, jiġifieri d-Direttiva 2008/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Ottubru 2008 biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU L 299, 8.11.2008, p. 25, inkorporata fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 56/2007 tad-9 ta' Ġunju 2007 (ĠU L 266, 11.10.2007, p. 17 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 48, 11.10.2007, p. 13)), li jistipula li l-marka kummerċjali m'għandhiex tagħti d-dritt lill-proprjetarju li jipprojbixxi l-użu tagħha relattivament għal merkanzija li tqiegħdet fis-suq fit-territorju kopert mill-Ftehim ŻEE taħt dik il-marka kummerċjali mill-propjetarju jew bil-kunsens tiegħu, u l-Artikolu 4(2) tal-att imsemmi fil-punt 5 tal-Anness XVII għall-Ftehim ŻEE, jiġifieri d-Direttiva 2009/24/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2009 dwar il-protezzjoni legali ta' programmi tal-kompjuter (ĠU L 111, 5.5.2009, p. 16, inkorporata fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 39/2011 tal-1 ta' April 2011 (ĠU L 171, 30.6.2011, p. 40 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 37, 30.6.2011, p. 47)), li jistipula li l-ewwel bejgħ fit-territorju kopert mill-Ftehim ŻEE ta' kopja ta' programm mid-detentur tad-dritt jew bil-kunsens tiegħu għandu jeżawrixxi d-dritt ta' distribuzzjoni fi ħdan it-territorju kopert mill-Ftehim ŻEE ta' dik il-kopja, bl-eċċezzjoni tad-dritt biex jikkontrolla aktar il-kiri tal-programm jew kopja tiegħu.

         (11)  Ara pereżempju l-Kawżi Magħquda 56/64 u 58/64, Consten u Grundig, [1966] Ġabra 429.

         (12)  Il-metodoloġija għall-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) hija stabbilita fil-Linji Gwida dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE ċċitati fin-nota 4 f'qiegħ il-paġna.

         (13)  Ara l-Każ 56/65, Société Technique Minière, [1966] Ġabra. 337, u l-Każ C-7/95 P, John Deere, [1998] Ġabra I-3111, paragrafu 76.

         (14)  F'dan ir-rigward, tista' tara, pereż. is-sentenza f'Consten u Grundig iċċitata fin-nota 11 f'qiegħ il-paġna.

         (15)  F'dan ir-rigward ara s-sentenza f'Société Technique Minière ċċitata fin-nota 13 f'qiegħ il-paġna u l-Kawża 258/78, Nungesser, [1982] Ġabra 2015.

         (16)  Għal eżempji ara l-punti (126) sa (127).

         (17)  F'dan ir-rigward, ara l-Kawża C-49/92 P, Anic Partecipazioni, [1999] Ġabra. I-4125, il-paragrafu 99.

         (18)  Ara l-Kawżi Magħquda 29/83 u 30/83, CRAM u Rheinzink, [1984] Ġabra. 1679, il-paragrafu 26, u l-Kaqżi Magħquda 96/82 u oħrajn, ANSEAU-NAVEWA, [1983] Ġabra. 3369, il-paragrafi 23-25. Il-Kawża T-491/07 Groupement des cartes bancaires v il-Kummissjoni, sentenza tad-29 ta' Novembru 2012, paragrafu 146.

         (19)  Il-Kawża C-209/07 Beef Industry Development Society u Barry Brothers [2008] Ġabra I 8637, il-paragrafu 21.

         (20)  Tista' tinkiseb gwida ulterjuri fir-rigward tal-kunċett ta' restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-oġġett mil-Linji Gwida tal-Awtorità dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE ċċitati fin-nota 4 f'qiegħ il-paġna. Ara wkoll il-Kawżi Magħqudin C-501/06 P, C-513/06 P, C-515/06 P u C-519/06 P GlaxoSmithKline Services u Oħrajn v il-Kummissjoni u Oħrajn [2009] Ġabra I-9291, il-paragrafi 59 sa 64. Il-Kawża C-209/07 Beef Industry Development Society u Barry Brothers, [2008] Ġabra I 8637, il-paragrafi 21 sa 39. Il-Kawża C-8/08, T-Mobile Netherlands u Oħrajn, [2009] Ġabra I- 4529, il-paragrafi 31 u 36 sa 39 u l-Kawża C-32/11 Allianz Hungária Biztosító u Oħrajn, sentenza tal-14 ta' Marzu 2013, il-paragrafi 33 sa 38.

         (21)  Ara s-sentenza f'John Deere ċċitata fin-nota 13 f'qiegħ il-paġna.

         (22)  Gwida dwar il-kwistjoni ta' apprezzabbiltà tista' tinkiseb mill-Avviż tal-Awtorità dwar ftehimiet ta' importanza minuri li ma jirrestrinġux wisq il-kompetizzjoni skont l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE (traduzzjoni mhux uffiċjali) (ĠU C 67, 20.3.2003, p. 20 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 15, 20.3.2003, p. 11). L-Avviż jiddefinixxi l-apprezzabbiltà b'mod negattiv. Il-ftehimiet li ma jaqgħux fil-kamp ta' applikazzjoni tal-avviż de minimis mhux bilfors ikollhom effetti restrittivi li jinħassu. Tinħtieġ valutazzjoni individwali.

         (23)  Il-Kawża T-321/05 Astra Zeneca v il-Kummissjoni [2010] Ġabra II-2805, il-paragrafu 267.

         (24)  Il-Linji Gwida tal-Awtorità dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE, punt 26, iċċitati fin-nota 4 f'qiegħ il-paġna.

         (25)  Ara l-l-Artikolu 1(2) tal-Kapitolu II tal-Protokoll 4 tal-Ftehim tas-Sorveljanza u l-Qorti.

         (26)  Avviż tal-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA dwar id-definizzjoni tas-suq relevanti għall-fini tal-liġi dwar il-kompetizzjoni fi ħdan iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) (ĠU L 200, 16.7.1998, p. 48 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 28, 16.7.1998, p. 3).

         (27)  Ara pereżempju d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni COMP/M.5675 Syngenta/Monsanto fejn il-Kummissjoni analizzat il-fużjoni ta' żewġ kumpaniji integrati vertikalment li jnisslu l-ġirasol billi eżaminat kemm (i) is-suq upstream għall-kummerċ (jiġifieri l-iskambju u l-ħruġ tal-liċenzji) tal-varjetajiet (linji parentali u ibridi) u (ii) is-suq downstream għall-kummerċjalizzazzjoni tal-ibridi. F'COMP/M.5406, IPIC/MAN Ferrostaal AG, il-Kummissjoni ddefiniet, minbarra suq għall-produzzjoni ta' melamina ta' grad għoli, suq upstream ta' teknoloġija għall-provvista tat-teknoloġija tal-produzzjoni tal-melamina. Ara wkoll COMP/M.269, Shell/Montecatini.

         (28)  Ara wkoll id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni COMP/M.5675 Syngenta/Monsanto u d-Deċiżjoni COMP/M.5406, IPIC/MAN Ferrostaal AG.

         (29)  Ara wkoll il-punti (119) sa (122) tal-Linji gwida dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 53 tal-Ftehim taż-ŻEE fil-każ ta' ftehimiet ta' kooperazzjoni orizzontali (“Linji Gwida Orizzontali”) (ĠU C 362, 12.12.2013, p. 3 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 69, 12.12.2013, p. 1).

         (30)  Ara wkoll il-punt (157).

         (31)  F'xenarju li fih l-impriżi jkunu ħadu impenn ġenerali sabiex joħorġu liċenzja għal ċerti drittijiet tal-proprjetà intellettwali, il-partijiet ma jistgħux jitqiesu li jkunu f'pożizzjoni ta' mblukkar fuq il-bażi tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali.

         (32)  Il-Kawżi Magħquda T-374/94, T-375/94, T-384/94 u T-388/94, European Night Services u Oħrajn v il-Kummissjoni [1998] Ġabra 3141, il-paragrafu 137.

         (33)  Il-Kawża T-461/07, Visa Europe Ltd u Visa International Service v Il-Kummissjoni Ewropea [2011] Ġabra II- 1729, il-paragrafu 167.

         (34)  Il-Kawża T-461/07, Visa Europe Ltd u Visa International Service v Il-Kummissjoni Ewropea [2011] Ġabra II- 1729, il-paragrafu 189.

         (35)  F'dan ir-rigward, ara l-Avviż dwar il-ftehimiet ta' importanza minuri ċċitati fin-nota f'qiegħ il-paġna 22.

         (36)  Skont l-Artikolu 3(2) tal-Kapitolu II tal-Protokoll 4 għall-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti, il-ftehimiet li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati tal-EFTA, iżda li mhumiex ipprojbiti mill-Artikolu 53, ma jistgħux jiġu pprojbiti mil-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni.

         (37)  Ir-REKTT jista' issa jkopri l-ftehim ta' trasferiment tat-teknoloġija vvalutat fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni f'Moosehead/Whitbread (ĠU L 100, 20.4.1990, p. 32), ara b'mod partikolari paragrafu 16 ta' dik id-Deċiżjoni.

         (38)  F'dan ir-rigward ara l-Kawża 262/81, Coditel (II), [1982] Ġabra 3381.

         (39)  ĠU L 102, 23.4.2010, p. 1, inkorporat fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni 77/2010 (ĠU L 244, 16.9.2010, p. 35 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 49, 16.9.2010, p. 34).

         (40)  It-termini “liċenzjar” jew “liċenzjat” użati f'dawn il-Linji Gwida jinkludu wkoll arranġamenti ta' assenjament, nuqqas ta' dikjarazzjoni jew soluzzjoni diment li trasferiment tad-drittijiet marbutin ma' teknoloġija jseħħ kif spjegat f'din it-Taqsima. Ara iktar dwar ftehimiet ta' riżoluzzjoni fil-punti (234) u aktar 'il quddiem.

         (41)  Ara l-premessa 6 tar-REKTT u aktar fit-Taqsima 3.2.6.

         (42)  Għal aktar dettalji ara l-punt (248).

         (43)  Ara n-nota 39 f'qiegħ il-paġna.

         (44)  ĠU C 362, 22.11.2012, p. 1 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 65, 22.11.2012, p. 1.

         (45)  ĠU L 153, 18.6.1994, p. 30 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 15, 18.6.1994, p. 29.

         (46)  Ara l-punt 3 tal-Avviż tal-Awtorità dwar il-ftehimiet ta' sottokuntrattar iċċitati fin-nota 44 f'qiegħ il-paġna

         (47)  Ara wkoll it-Taqsima 3.2.6.1.

         (48)  Madankollu, dan l-aħħar eżempju huwa kopert mir-Regolament (UE) Nru 1217/2010 iċċitat fin-nota 50 f'qiegħ il-paġna, ara wkoll it-Taqsima 3.2.6.1. hawn taħt.

         (49)  ĠU L 335, 18.12.2010, p. 43, inkorporat fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni 3/2011 (ĠU L 93, 7.4.2011, p. 32 u s-Suppliment ŻEE Nru 19, 7.4.2011, p. 7).

         (50)  ĠU L 335, 18.12.2010, p. 36, inkorporat fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni 3/2011 (ĠU L 93, 7.4.2011, p. 32 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 19, 7.4.2011, p. 7).

         (51)  Ara n-nota 39 f'qiegħ il-paġna.

         (52)  Ara wkoll il-fuljett “Il-Politika tal-kompetizzjoni fl -Ewropa — Ir-regoli tal-kompetizzjoni għal akkordji dwar il-forniment u d-distribuzzjoni”, Il-Kummissjoni Ewropea, L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea 2012, il-Lussemburgu.

         (53)  Rispettivament in-nota 39 f'qiegħ il-paġna u n-nota 44 f'qiegħ il-paġna.

         (54)  Ara pereż. il-ġurisprudenza ċċitata fin-nota 18 f'qiegħ il-paġna.

         (55)  Ara l-punt 18 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE ċċitat fin-nota 4 f'qiegħ il-paġna.

         (56)  Il-Kawża T-17/93, Matra, [1994] Ġabra II-595, paragrafu 85.

         (57)  F'dan ir-rigward, ara l-punt 98 tal-Linji Gwida dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE ċċitat fin-nota 4 f'qiegħ il-paġna.

         (58)  Dan ikun il-każ ukoll fejn parti toħroġ liċenzja lill-oħra u taċċetta li tixtri parti mill-produzzjoni materjali mingħand id-detentur ta' liċenzja. Il-prezz tal-akkwist jista' jkollu l-istess funzjoni tar-royalty.

         (59)  F'dan ir-rigward ara l-Kawża 193/83, Windsurfing International, [1986] Ġabra 611, paragrafu 67.

         (60)  Ara n-nota 44 f'qiegħ il-paġna, il-punt 51.

         (61)  Restrizzjonijiet rigward il-qasam tal-użu huma trattati wkoll fil-punti (208) u aktar 'il quddiem.

         (62)  Għal definizzjoni ta' bejgħ passiv, ara l-punt (108) ta' dawn il-linji gwida u l-Linji Gwida tal-Awtorità dwar ir-restrizzjonijiet vertikali ċċitati fin-nota 44 f'qiegħ il-paġna, il-punt 51.

         (63)  Din ir-restrizzjoni “iebsa” tapplika għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija li jikkonċernaw kummerċ fi ħdan iż-ŻEE. Sa fejn ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija jikkonċernaw esportazzjonijiet barra ż-ŻEE jew importazzjonijiet/riimportazzjonijiet minn barra ż-ŻEE, ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża C-306-96, Javico v Yves Saint Laurent, [1998] Ġabra I-1983. F'dik is-sentenza l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-paragrafu 20, li “ftehim li fih ir-rivenditur jieħu l-impenn fil-konfront tal-manifattur, li jbigħ il-prodotti tal-kuntratt f'suq barra mill-Komunità, ma jistax jitqies li għandu l-għan li jirrestrinġi b'mod sinifikanti l-kompetizzjoni fis-suq komuni jew li jista' jaffettwa, bħala tali, il-kummerċ bejn l-Istati Membri”.

         (64)  F'dan ir-rigward ara l-Kawża 26/76, Metro (I), [1977] Ġabra 1875.

         (65)  F'dan ir-rigward ara l-Kawża 65/86, Bayer v Süllhofer, [1988] Ġabra 5249.

         (66)  Fir-rigward tal-kontestazzjoni tas-sjieda ta' marka kummerċjali ara d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni f'Moosehead/Whitbread (ĠU L 100, 20.4.1990, p. 32).

         (67)  Il-Kawża 193/83, Windsurfing International, [1986] Ġabra 611, il-paragrafu 92.

         (68)  Fil-kuntest ta' ftehim li ma jkunx teknikament ftehim esklussiv, u fejn klawżola ta' terminazzjoni għalhekk ma tkunx koperta bl-eżenzjoni tar-REKTT, il-liċenzjatur jista' f'każ speċifiku jkun f'sitwazzjoni simili ta' dipendenza fir-rigward ta' detentur ta' liċenzja bis-saħħa ta' xerrej konsiderevoli. Din id-dipendenza se tiġi kkunsidrata fil-valutazzjoni individwali.

         (69)  Ara l-punt (14) iktar 'il fuq.

         (70)  Ara l-punt (36) iktar 'il fuq.

         (71)  F'dan ir-rigward, ara l-punt 42 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE, iċċitat fin-nota 4 f'qiegħ il-paġna.

         (72)  Madankollu, isegwi mill-Artikolu 7(2) tar-REKTT li Stat tal-EFTA indirizzat jinnotifika lill-Awtorità tas-Sorveljanza tal-EFTA li ma jaċċettax ir-rakkomandazzjoni tagħha, l-Awtorità tinnotifika din it-tweġiba lill-Kummissjoni. Jekk il-Kummissjoni ma tkunx taqbel mal-pożizzjoni tal-Istat tal-EFTA kkonċernat, japplika l-Artikolu 92(2) tal-Ftehim ŻEE.

         (73)  F'dan ir-rigward, ara l-punt 8 tal-Avviż tal-Awtorità dwar ftehimiet ta' impotranza minuri, iċċitat fin-nota 22 f'qiegħ il-paġna.

         (74)  Ara, f'dan ir-rigward il-Kawża T-228/97, Irish Sugar, [1999] Ġabra II-2969, il-paragrafu 101.

         (75)  F'dan ir-rigward, ara l-punt 36 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar ftehimiet ta' kooperazzjoni orizzontali, iċċitati fin-nota 29 f'qiegħ il-paġna.

         (76)  Ara wkoll il-Kawżi Magħquda C-501/06 P, C-513/06 P, C-515/06 P u C-519/06 P GlaxoSmithKline Services u Oħrajn v il-Kummissjoni u Oħrajn [2009] Ġabra I-9291, il-paragrafu 82.

         (77)  Ara l-Kawżi Magħquda 25/84 u 26/84, Ford, [1985] Ġabra 2725; il-Kawżi Magħquda C-501/06 P, C-513/06 P, C-515/06 P u C-519/06 P GlaxoSmithKline Services u Oħrajn v Il-Kummissjoni u Oħrajn [2009] Ġabra I-9291, il-paragrafu 103.

         (78)  F'dan ir-rigward ara pereżempju d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 1999, TPS (ĠU L 90, 2.4.1999, p. 6). Bl-istess mod, il-projbizzjoni fl-Artikolu 53(1) tapplika biss ukoll sakemm il-ftehim ikollu għan restrittiv jew effetti restrittivi.

         (79)  Iċċitati fin-nota 44 f'qiegħ il-paġna. Ara partikolarment il-paragrafi 106 et seq.

         (80)  Dwar dawn il-kunċetti ara t-Taqsima 4.4.1.

         (81)  Ara l-punt 85 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE, iċċitati fin-nota 4 f'qiegħ il-paġna.

         (82)  Idem, il-paragrafi 98 u 102.

         (83)  B'analoġija, ara l-paragrafu 130 tal-Kawżi Magħquda C-395/96 P u C-396/96 P, Compagnie Maritime Belge, iċċitati fin-nota 4 f'qiegħ il-paġna. B'mod simili, l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) ma jipprevjenix l-applikazzjoni tar-regoli ŻEE dwar il-moviment liberu tal-merkanzija, is-servizzi, il-persuni u l-kapital. F'ċerti ċirkustanzi, dawn id-dispożizzjonijiet huma applikabbli għal ftehimiet, deċiżjonijiet u prattiki miftiehma skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1), u f'dan ir-rigward tista' tara l-Kawża C-309/99, Wouters, [2002] Ġabra I-1577, paragrafu 120.

         (84)  F'dan ir-rigward ara l-Kawża T-51/89, Tetra Pak (I), [1990] Ġabra II-309. Ara wkoll il-punt 106 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE ċċitati fin-nota 4 f'qiegħ il-paġna iktar 'il fuq.

         (85)  Dan huwa mingħajr ħsara għall-applikazzjoni possibbli tal-Artikolu 54 għall-issettjar tar-royalties (ara l-Kawża 27/76, United Brands, paragrafu 250, ara wkoll il-Kawża C-385/07 P, Der Grüne Punkt — Duales System Deutschland GmbH [2009] Ġabra I-6155, paragrafu 142).

         (86)  Ara s-sentenza f'Nungesser ċċitata fin-nota 15 f'qiegħ il-paġna.

         (87)  F'dan ir-rigward, ara l-Avviż tal-Kummissjoni fil-Kawża ta' Canon/Kodak (ĠU C 330, 1.11.1997, p. 10) u l-Kawża ta' IGR Stereo Television imsemmija fl-XI Report on Competition Policy, paragrafu 94.

         (88)  Għall-qafas analitiku applikabbli, ara t-Taqsima 4.2.7 u l-punti 129 et seq. tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar ir-Restrizzjonijiet Vertikali ċċitati fin-nota 44 f'qiegħ il-paġna.

         (89)  Ara n-nota 44 f'qiegħ il-paġna.

         (90)  Ir-REKTT u l-Linji Gwida tagħha huma mingħajr ħsara għall-applikazzjoni tal-Artikolu 53 għal ftehimiet ta' riżoluzzjoni li ma jkunx fihom ftehim tal-liċenzja.

         (91)  Kawża 193/83 Windsurfing v. Il-Kummissjoni [1986] Ġabra 611, paragrafu 92.

         (92)  Ara l-Kawża 65/86 Bayer v. Sulhofer [1988], Ġabra 5259, paragrafu 15.

         (93)  Ara, pereżempju, id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni f'Lundbeck, li għadha ma ġietx ippubblikata.

         (94)  Ara l-Kawża C-457/10 P, AstraZeneca v Il-Kummissjoni, [2012] Ġabra għadha mhijiex ippubblikata.

         (95)  Rigward it-trattament tal-istandards u t-trattament ta' ftehimiet ta' standardizzazzjoni, ara l-Linji Gwida Orizzontali, punt 257 u aktar 'il quddiem., iċċitati fin-nota 29 f'qiegħ il-paġna.

         (96)  F'dan ir-rigward ara l-istqarrija għall-istampa tal-Kummissjoni IP/02/1651 dwar l-ħruġ ta' liċenzji għal privattivi għal servizzi tal-mobajl tat-tielet ġenerazzjoni (3G). Dan il-każ kien jinvolvi ħames pools ta' teknoloġija li ħolqu ħames teknoloġiji differenti, kull waħda minnhom li tista' tintuża biex tipproduċi apparat tat-3G.

         (97)  Għad-dettalji dwar il-qsim tal-informazzjoni, ara l-Linji Gwida Orizzontali, punt 55 u aktar 'il quddiem., iċċitati fin-nota 29 f'qiegħ il-paġna.

         (98)  F'dan ir-rigward ara s-sentenza f'John Deere ċċitata fin-nota 13 f'qiegħ il-paġna.

         (99)  Għad-dettalji dwar FRAND ara l-Linji Gwida Orizzontali, punt 287 u aktar 'il quddiem., iċċitati fin-nota 29 f'qiegħ il-paġna.

         (100)  Madankollu, jekk pool tat-teknoloġija ma jkollu ebda saħħa fis-suq, il-ħruġ ta' liċenzji mill-grupp normalment ma jiksirx l-Artikolu 53(1) anki jekk ma jkunux issodisfati dawk il-kundizzjonijiet.

         (101)  Ara t-Taqsima 3.5.