title: Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1040 tas-16 ta' Ġunju 2017 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.32544 (2011/C) implimentata mill-Greċja favur il-Grupp Ferrovjarju Grieg TRAINOSE S.A. (notifikata bid-dokument C(2017) 4047) (Test b'rilevanza għaż-ŻEE.)

text:
                  24.7.2018

                  MT

                  Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

                  L 186/25

         DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2018/1040
         tas-16 ta' Ġunju 2017
         dwar l-għajnuna mill-Istat SA.32544 (2011/C) implimentata mill-Greċja favur il-Grupp Ferrovjarju Grieg TRAINOSE S.A.

               (notifikata bid-dokument C(2017) 4047)

         (It-test bl-Ingliż biss huwa awtentiku)
         (Test b'rilevanza għaż-ŻEE)
         IL-KUMMISSJONI EWROPEA,
         Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u, b'mod partikolari, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu,
         Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea u, b'mod partikolari, l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,
         Wara li talbet lill-partijiet interessati jissottomettu l-kummenti tagħhom.
         Billi:
         1.   PROĊEDURA

                     (1)

                     Permezz ta' ittra datata d-9 ta' Frar 2011, il-Greċja nnotifikat lill-Kummissjoni b'ċerti miżuri favur il-Grupp Ferrovjarju Grieg – TRAINOSE S.A. (“TRAINOSE”).

                     (2)

                     Permezz ta' ittri datati t-23 ta' Marzu 2011 u l-5 ta' Lulju 2011, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni dwar il-miżuri nnotifikati, li l-Greċja pprovdiet permezz ta' ittri datati s-6 ta' Mejju 2011 u l-5 ta' Ottubru 2011.

                     (3)

                     Permezz ta' ittra datata t-13 ta' Lulju 2011, il-Kummissjoni għarrfet lill-Greċja bid-deċiżjoni tagħha li tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“it-Trattat”) fir-rigward tal-miżuri nnotifikati (“id-Deċiżjoni tal-Ftuħ”) (1). Permezz ta' ittra datata t-13 ta' Settembru 2011, il-Greċja pprovdiet il-kummenti tagħha dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati sabiex iressqu l-kummenti tagħhom dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

                     (4)

                     Permezz ta' ittri datati l-21 ta' Diċembru 2011, l-14 ta' Frar 2012, is-16 ta' Marzu 2012, it-23 ta' Marzu 2012, il-11 ta' Ġunju 2012, il-25 ta' Ottubru 2012, is-7 ta' Frar 2013, it-12 ta' Marzu 2013, l-24 ta' Lulju 2015, it-28 ta' Jannar 2016, il-21 ta' April 2016, l-10 ta' Ottubru 2016 u t-13 ta' Frar 2017, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mill-Greċja.

                     (5)

                     Il-Greċja pprovdiet lill-Kummissjoni b'aktar informazzjoni permezz ta' ittri datati l-5 ta' Ottubru 2011, l-20 ta' Jannar 2012, l-14 ta' Mejju 2012, l-4 ta' Lulju 2012, is-26 ta' Marzu 2013, is-26 ta' Awwissu 2015, il-15 ta' Frar 2016, l-10 ta' Marzu 2016, it-23 ta' Mejju 2016, it-2 ta' Diċembru 2016, il-5 ta' Diċembru 2016, id-9 ta' Diċembru 2016, il-31 ta' Jannar 2017 u s-27 ta' Marzu 2017.

                     (6)

                     Permezz ta' ittra datata l-1 ta' Lulju 2013, il-Greċja nnotifikat lill-Kummissjoni bid-deċiżjoni tagħha li tirtira l-miżura li tirrigwarda t-trasferiment tas-sjieda ta' ħames terminals mill-Organizzazzjoni Ferrovjarja Ellenika (Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος, Ο.Σ.Ε. jew “OSE”) lil TRAINOSE (il-Miżura 6, kif deskritta fit-Taqsima 3.6). Permezz ta' ittra datata d-9 ta' Diċembru 2016, il-Greċja nnotifikat lill-Kummissjoni dwar il-fatt li hija ddeċidiet li tirtira l-miżura li tirrigwarda t-tieni segment taż-żieda fl-ekwità li tammonta għal EUR 65 miljun favur TRAINOSE (il-Miżura 2, kif deskritta fit-Taqsima 3.2).

                     (7)

                     Permezz ta' ittra datata t-2 ta' Diċembru 2016, il-Greċja qablet b'mod eċċezzjonali li din id-deċiżjoni tiġi adottata bl-Ingliż biss.

               2.   KUNTEST TAL-MIŻURI

                     (8)

                     Il-benefiċjarju tal-miżuri hija TRAINOSE, l-operatur eżistenti Grieg tat-trasport tal-passiġġieri u l-merkanzija bil-ferrovija, li hija 100 % proprjetà tal-Istat.

                     (9)

                     TRAINOSE ġiet stabbilita fl-2005, bħala sussidjarja tal-OSE. F'Diċembru 2008, TRAINOSE saret entità ġuridika separata, indipendenti għal kollox mill-OSE.

                     (10)

                     TRAINOSE hija l-fornitur uniku ta' servizzi tat-trasport bil-ferrovija fil-Greċja. Hija tipprovdi wkoll servizzi internazzjonali tal-kowċis.

                     (11)

                     Sa mill-2008, is-sitwazzjoni finanzjarja ta' TRAINOSE iddeterjorat b'mod kostanti. TRAINOSE kienet affettwata mis-sitwazzjoni ekonomika tal-Greċja, tant li esperjenzat taqlib sinifikanti, bħal tnaqqis fid-domanda għas-servizzi tat-trasport bil-ferrovija, kemm għall-passiġġieri kif ukoll għall-merkanzija, minħabba l-waqfien tal-attivitajiet ta' ċerti impriżi u l-inkapaċità ta' ċerti negozji li jħallsu l-kontijiet tagħhom. Bejn l-2008 u l-2012, il-kilometri tal-passiġġieri naqsu b'49 % u t-tunnellati-kilometri ta' merkanzija naqsu b'xejn inqas minn 64 %. Din is-sitwazzjoni wasslet għal tnaqqis tad-dħul operattiv ta' TRAINOSE.

                     (12)

                     Fil-perjodu bejn l-2008 u l-2012, TRAINOSE kellha qligħ negattiv qabel l-imgħax, it-taxxi, id-deprezzament u l-ammortizzament (EBITDA). Barra minn hekk, sal-aħħar tal-2013, hija esperjenzat ekwità proprja negattiva u żieda fid-dejn, kif spjegat fil-qosor fit-Tabella 1 ta' hawn taħt. Għalkemm il-kumpanija ilha eliġibbli għal xoljiment skont il-leġiżlazzjoni Griega mill-inqas sa mill-2008, l-Istat, fil-kwalità tiegħu ta' proprjetarju uniku, għażel li ma jipproċedix bix-xoljiment ta' TRAINOSE.

                        Tabella 1

                        Ħarsa ġenerali lejn l-indikaturi finanzjarji ewlenin ta' TRAINOSE 2008-2015

                                 (EUR miljuni)

                                 2008

                                 2009

                                 2010

                                 2011

                                 2012

                                 2013

                                 2014

                                 2015

                                 Fatturat

                                 108,0

                                 98,7

                                 102,7

                                 84,6

                                 82,9

                                 75,7

                                 77,9

                                 68,7

                                 EBITDA (2)

                                 – 233,0

                                 – 231,5

                                 – 187,5

                                 – 33,5

                                 – 0,25

                                 1,1

                                 0,1

                                 1,6

                                 Spejjeż tal-imgħax

                                 0,05

                                 0,05

                                 0,1

                                 0,09

                                 0,1

                                 0,2

                                 0,1

                                 0,1

                                 QQT

                                 – 232,2

                                 – 231,1

                                 – 187,3

                                 – 33,6

                                 – 0,3

                                 1,95

                                 1,5

                                 2,8

                                 Telf akkumulat

                                 424,5

                                 655,6

                                 842,9

                                 876,5

                                 876,2

                                 874,2

                                 873,1

                                 870,6

                                 Kapital irreġistrat

                                 153,0

                                 213,0

                                 213,0

                                 213,0

                                 213,0

                                 213,0

                                 213,0

                                 213,0

                                 Ekwità proprja

                                 – 271,5

                                 – 442,6

                                 – 629,9

                                 – 663,4

                                 – 663,2

                                 – 661,2

                                 – 660,0

                                 – 657,6

                                 Dejn

                                 375,6

                                 566,6

                                 779,9

                                 828,7

                                 861,4

                                 882,6

                                 792,0

                                 789,5

                                 Proporzjon ta' Dejn u Ekwità

                                 – 1,38

                                 – 1,28

                                 – 1,23

                                 – 1,25

                                 – 1,29

                                 – 1,33

                                 – 1,2

                                 – 1,2

                     (13)

                     Fit-3 ta' Mejju 2010, sabiex tirċievi self ta' assistenza finanzjarja mill-FMI u mill-UE, il-Greċja ffirmat Memorandum ta' Qbil (“MtQ”) (3) mal-Kummissjoni Ewropea, mal-Bank Ċentrali Ewropew u mal-Fond Monetarju Internazzjonali (“Trojka”). Il-MtQ esiġa l-privatizzazzjoni ta' TRAINOSE mill-2010 (4).

                     (14)

                     Il-programm ta' rkupru makroekonomiku għall-Greċja jikkonsisti f'miżuri elenkati fid-dettall fil-MtQ li fuqhom hija kundizzjonali l-assistenza finanzjarja mill-UE u mill-FMI, jiġifieri r-riformi li l-Greċja impenjat ruħha li twettaq sabiex tindirizza l-isfidi ekonomiċi tagħha. Il-programm ta' rkupru makroekonomiku identifika lil TRAINOSE bħala li teħtieġ ristrutturar minħabba l-importanza sistemika tagħha għall-ekonomija Griega. Mill-2010, TRAINOSE saret ukoll parti mill-Programm ta' Privatizzazzjoni (5) tal-Greċja, li l-implimentazzjoni tiegħu twettqet mill-Hellenic Republic Asset Development Fund S.A (6). (“HRADF”), li huwa 100 % proprjetà tal-Istat Grieg.

                     (15)

                     Fit-18 ta' Jannar 2013, il-Greċja ddeċidiet li tipproċedi bil-privatizzazzjoni ta' TRAINOSE permezz tal-bejgħ ta' ishma li jirrappreżentaw 100 % tal-kapital azzjonarju tal-kumpanija (7). Fil-5 ta' April 2013, il-Greċja ttrasferiet l-ishma kollha ta' TRAINOSE lill-HRADF. Fit-28 ta' Ġunju 2013, il-Bord tad-Diretturi tal-HRADF approva l-proċess, l-iskeda ta' żmien u l-kundizzjonijiet għall-bejgħ ta' 100 % tal-kapital azzjonarju ta' TRAINOSE lil investitur, li jintgħażel permezz ta' proċedura ta' offerti pubbliċi. Minn hemm 'il quddiem, l-HRADF ippubblika l-offerta tal-privatizzazzjoni għal TRAINOSE (8). Minkejja li tliet investituri ppreżentaw espressjoni tal-interess tagħhom, ħadd minnhom ma ressaq offerta vinkolanti għal TRAINOSE.

                     (16)

                     Il-proċess ta' privatizzazzjoni reġa' nbeda f'Jannar 2016. Fis-26 ta' Lulju 2016, Ferrovie Dello Stato Italiane S.p.A. (“TRENITALIA”), kumpanija azzjonarja proprjetà tal-Istat li tiġġestixxi l-infrastruttura u s-servizzi tat-trasport fuq in-netwerk ferrovjarju Taljan, ressqet offerta vinkolanti għal TRAINOSE. Il-prezz tal-privatizzazzjoni miftiehem għal TRAINOSE huwa EUR 45 miljun. Il-Ftehim ta' Bejgħ u Xiri (“Sale Purchase Agreement” - “SPA”) ġie ffirmat mill-HRADF u minn TRENITALIA fit-18 ta' Jannar 2017 u t-tranżazzjoni mistennija li tingħalaq wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni preżenti.

               3.   DESKRIZZJONI TAL-MIŻURI U R-RAĠUNIJIET GĦAD-DEĊIŻJONI TAL-FTUĦ

                     (17)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni identifikat il-miżuri li ġejjin bħala li potenzjalment jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat lil TRAINOSE:

                                 (a)

                                 Miżura 1: Kanċellazzjoni tad-dejn.

                                 (b)

                                 Miżura 2: Żieda fl-ekwità.

                                 (c)

                                 Miżura 3: Għotjiet annwali lil TRAINOSE għall-perjodu 2011–2013.

                                 (d)

                                 Miżura 4: It-trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku.

                                 (e)

                                 Miżura 5: Ftehimiet dwar il-Livell ta' Servizz (FLS) bejn TRAINOSE u l-OSE.

                                 (f)

                                 Miżura 6: It-trasferiment tat-terminals tal-merkanzija mill-OSE lil TRAINOSE.

               3.1.   Miżura 1: Kanċellazzjoni tad-dejn

                     (18)

                     Il-Greċja tipprevedi l-kanċellazzjoni ta' dejn sa EUR 748,6 miljun lejn l-OSE għal imposti fuq l-infrastruttura, il-provvista u l-manutenzjoni ta' vetturi ferrovjarji u servizzi oħrajn, li kien akkumulat minn TRAINOSE fuq il-perjodu 2007-2010, kif muri fit-Tabella 2. Il-kanċellazzjoni tad-dejn għadha ma ġietx implimentata u hija soġġetta għall-approvazzjoni tal-Kummissjoni.

                        Tabella 2

                        L-evoluzzjoni tad-djun ta' TRAINOSE lejn l-OSE matul il-perjodu 2007-2010
                         (9)

                                 (EUR miljuni)

                                 Sena

                                 Dejn imġarrab

                                 Dejn akkumulat

                                 2007

                                 120,9

                                 120,9

                                 2008

                                 212,6

                                 333,5

                                 2009

                                 206,0

                                 539,5

                                 2010

                                 209,1

                                 748,0

                     (19)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet il-fehma tagħha li l-kanċellazzjoni tad-dejn tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat u esprimiet dubji dwar jekk l-għajnuna hijiex se tkun kompatibbli mas-suq intern. B'mod partikolari, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-kanċellazzjoni tad-djun ta' TRAINOSE lejn l-OSE tistax titqies bħala kumpens lil TRAINOSE għat-twettiq ta' obbligu ta' servizz pubbliku (“OSP”) fin-nuqqas ta' att ta' fiduċja u ammont ta' kumpens stabbilit ex ante.

               3.2.   Miżura 2: Żieda fl-ekwità

                     (20)

                     Fl-2009, il-Greċja żiedet il-kapital azzjonarju ta' TRAINOSE b'EUR 60 miljun.

                     (21)

                     Il-Greċja għarrfet lill-Kummissjoni li t-tieni segment taż-żieda fil-kapital li tammonta għal EUR 65 miljun, li kien inizjalment ippjanat, baqa' ma ġiex implimentat, mhux se jiġi segwit aktar u għandu jitqies bħala li ġie rtirat.

                     (22)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk fl-2009 Operatur f'Ekonomija tas-Suq (“OES”) kienx jinjetta kapital fi TRAINOSE minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja diffiċli tal-kumpanija. Għalhekk, il-Kummissjoni esprimiet il-fehma tagħha li ż-żieda fl-ekwità tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat u esprimiet dubji dwar jekk l-għajnuna hijiex se tkun kompatibbli mas-suq intern.

               3.3.   Miżura 3: Għotjiet annwali lil TRAINOSE għall-perjodu 2011–2013

                     (23)

                     Skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10), l-għotjiet annwali lil TRAINOSE għat-twettiq ta' servizzi ta' trasport tal-passiġġieri kienu limitati għal EUR 50 miljun matul il-perjodu 2011–2013.

                     (24)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, minħabba n-nuqqas ta' informazzjoni suffiċjenti, il-Kummissjoni esprimiet id-dubju li l-allegat kumpens għal OSP fil-forma ta' għotjiet annwali jista' jikkostitwixxi vantaġġ ekonomiku indebitu għal TRAINOSE. Għalhekk, il-Kummissjoni esprimiet il-fehma preliminari li l-għotjiet annwali lil TRAINOSE għall-perjodu mill-2011 sal-2013 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat u esprimiet dubji dwar jekk l-għajnuna hijiex se tkun kompatibbli mas-suq intern.

               3.4.   Miżura 4: It-trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku

                     (25)

                     Matul il-perjodu mill-2011 sal-2013, ġew ittrasferiti 593 impjegat ta' TRAINOSE lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku, bħal sptarijiet pubbliċi, Ministeri, awtoritajiet u muniċipalitajiet reġjonali, universitajiet, fondi tal-pensjonijiet u tal-assigurazzjoni soċjali u mużewijiet. Għall-impjegati li baqgħu fi TRAINOSE, is-salarji u l-privileġġi tnaqqsu.

                     (26)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li l-Greċja ma wrietx l-eżistenza ta' żvantaġġ strutturali fl-impjegar tal-impjegati kkonċernati. Konsegwentement, il-Kummissjoni qieset li t-trasferiment ta' dawk l-impjegati jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u esprimiet dubji dwar jekk din l-għajnuna tistax titqies bħala kompatibbli mas-suq intern.

               3.5.   Miżura 5: FLS bejn TRAINOSE u l-OSE

                     (27)

                     Wara r-rakkomandazzjoni tat-Trojka li jiġu fformalizzati r-relazzjonijiet kummerċjali bejn TRAINOSE u l-OSE, TRAINOSE kkonkludiet mal-OSE għadd ta' FLS dwar: (a) il-provvista tal-manutenzjoni ta' vetturi ferrovjarji; (b) il-lokazzjoni ta' vetturi ferrovjarji; (c) it-taħriġ tal-persunal; (d) il-kiri ta' uffiċini; u (e) il-kiri ta' kowċis.

                     (28)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk l-FLS bejn l-OSE u TRAINOSE ġewx konklużi skont it-termini tas-suq u jekk l-għajnuna tkunx kompatibbli mas-suq intern.

               3.5.1.   FLS dwar il-provvista tal-manutenzjoni ta' vetturi ferrovjarji

                     (29)

                     Skont l-FLS dwar il-provvista tal-manutenzjoni ta' vetturi ferrovjarji konklużi bejn l-OSE u TRAINOSE fi […] (*1), l-ispejjeż indikattivi għas-servizzi ta' manutenzjoni ġew stabbiliti bħala EUR [0–50] miljun fis-sena. Il-prezz mitlub ġie stabbilit bħala funzjoni tal-kostijiet tal-materjal u tal-parts tal-bdil, tal-kostijiet tal-persunal tal-manutenzjoni u tal-kostijiet amministrattivi rilevanti. Id-durata ta' dan l-FLS kienet ta' sentejn, li tista' tiġi estiża aktar b'sena waħda. Il-fatturar kien isir kull xahar (jekk mhux possibbli, darbtejn fis-sena). Kien previst ikklerjar fl-aħħar ta' kull sena. L-FLS inkluda klawżoli kontra ż-żewġ partijiet għall-kunsinna tard ta' vetturi ferrovjarji, għall-manutenzjoni, kif ukoll klawżola kontra TRAINOSE f'każ ta' ħlasijiet tardivi.

                     (30)

                     Il-Greċja ddikjarat li s-salarju annwali tal-persunal tal-manutenzjoni tal-OSE (EUR [25 000–50 000]) huwa simili għal dak tal-persunal ta' AMEL (Attiko Metro Operation Company).

                     (31)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk it-tqabbil tal-ispiża tal-manutenzjoni tal-OSE mal-ispejjeż sħaħ ta' AMEL, u mhux mal-ispejjeż tal-persunal tal-manutenzjoni ta' AMEL biss, kienx pertinenti.

               3.5.2.   FLS dwar il-lokazzjoni ta' vetturi ferrovjarji

                     (32)

                     Skont l-FLS dwar il-lokazzjoni ta' vetturi ferrovjarji konkluż bejn l-OSE u TRAINOSE fi […], l-ispejjeż indikattivi ta' TRAINOSE ġew stabbiliti bħala EUR [0–50 miljun fis-sena]. L-FLS ħa f'kunsiderazzjoni d-deprezzament annwali tal-vetturi ferrovjarji mogħtija b'lokazzjoni u l-ispejjeż tal-finanzjament ta' dawk il-vetturi ferrovjarji (jiġifieri l-imgħax tas-self għall-kisba tal-vetturi ferrovjarji). Il-fatturar kien isir kull xahar (jew, jekk ma jkunx possibbli, darbtejn fis-sena) u kien hemm ikklerjar fl-aħħar ta' kull sena. Id-durata tal-FLS mal-OSE kienet ta' sentejn, b'possibbiltà ta' estensjoni għal sena waħda addizzjonali.

                     (33)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar il-konformità tas-suq tal-lokazzjoni, minħabba li l-formula tal-kalkolu tagħha kienet tinkludi fattur ta' deprezzament mhux spjegat ta' 2/3.

               3.5.3.   FLS dwar it-taħriġ tal-persunal

                     (34)

                     Skont l-FLS għat-taħriġ tal-persunal ta' […], l-OSE pprovdiet lil TRAINOSE b'taħriġ tekniku u professjonali tal-membri tal-persunal li jittrattaw iċ-ċirkolazzjoni u s-sikurezza (eż. taħriġ u ħruġ ta' liċenzji sabiex jaħdmu fuq netwerks ferrovjarji elettriċizzati). L-ispejjeż indikattivi ta' TRAINOSE għal dawn is-servizzi ġew stabbiliti bħala EUR [0–5] miljun fis-sena. It-tariffa kienet funzjoni tal-għadd totali ta' sigħat ta' taħriġ imwettqa u l-għadd ta' membri tal-persunal parteċipanti, b'EUR [0–30] fis-siegħa għal gruppi ta' aktar minn 15-il persuna, EUR [20–40] fis-siegħa għal gruppi ta' bejn 10 u 15-il persuna u EUR [20–40] fis-siegħa għal gruppi ta' bejn 5 u 9 persuni. It-taħriġ ġie pprovdut fil-bini tal-OSE u in situ fuq in-netwerk ferrovjarju. Il-ħlasijiet tat-taħriġ kienu jinkludu tariffi għall-persunal tat-taħriġ, l-ispejjeż tal-materjal u t-tagħmir tat-taħriġ, l-ispejjeż tal-bini fejn isir it-taħriġ u t-taxxi u d-dazji kollha relatati. Id-durata tal-FLS kienet ta' sentejn, b'possibbiltà ta' estensjoni għal sena waħda addizzjonali.

                     (35)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk it-tariffi tat-taħriġ ippreżentati kinux jirriflettu t-tariffi tas-suq, minħabba li l-Greċja ma pprovdiet ebda informazzjoni dettaljata dwar taħriġ simili minn fornituri oħrajn.

               3.5.4.   FLS dwar il-kiri ta' uffiċini

                     (36)

                     Skont l-FLS bejn GAIAOSE (li sal-2013 kienet is-sussidjarja tal-proprjetà immobbli tal-OSE) u TRAINOSE ta' […], TRAINOSE kien qed jagħti b'lokazzjoni uffiċini ta' [0–5 000] m2 għal EUR [0–50 000] fix-xahar (EUR [0–15]/m2), għal perjodu ta' [0–5] snin. Il-lokazzjoni kienet aġġustabbli għal bidliet fl-Indiċi tal-Prezzijiet għall-Konsumatur (“Consumer Price Index” — “CPI”) fuq bażi annwali. TRAINOSE kellu jiddepożita garanzija ta' xahrejn ta' lokazzjoni (EUR [0–50] għall-ewwel sena, li kellha tiġi aġġustata fuq bażi annwali). It-taxxi, id-dazji u l-ispejjeż kollha relatati mal-lokazzjoni (l-ispejjeż tal-elettriku, tal-manutenzjoni, eċċ.) tħallsu minn TRAINOSE.

                     (37)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-lokazzjoni ta' kull xahar mitluba lil TRAINOSE kinitx konformi mas-suq, minħabba li kien jidher li din kienet ġiet ikkalkolata minn TRAINOSE nnifsu u mhux minn evalwatur indipendenti.

               3.5.5.   FLS dwar il-kiri ta' kowċis

                     (38)

                     Skont l-FLS dwar il-kiri ta' kowċis konkluż bejn l-OSE u TRAINOSE fi […], TRAINOSE kien qed jagħti b'lokazzjoni [20–50] kowċ, [0–10] bawżers, [10–25] trakk u [0–10] karozzi tal-passiġġieri għal perjodu ta' [0–5] snin, b'possibbiltà ta' estensjoni għal sena waħda addizzjonali. L-ispejjeż ta' TRAINOSE għall-kiri ta' kowċis ġew stabbiliti bħala EUR [0–5] miljun fis-sena. L-ammont ta' lokazzjoni kien funzjoni tal-valur tal-vetturi fi […] […], skontat b'[5–10] % fuq bażi annwali għad-deprezzament. TRAINOSE ħallas it-taxxa taċ-ċirkolazzjoni, kif ukoll l-ispejjeż tal-manutenzjoni u tal-assigurazzjoni.

                     (39)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk l-ispejjeż tal-lokazzjoni annwali kinux f'livell tas-suq, minħabba li kienu bbażati fuq il-valur attwali tal-vetturi, filwaqt li pjuttost għandhom jiddependu fuq il-provvista u d-domanda għal dawk l-assi.

               3.6.   Miżura 6: It-trasferiment tat-terminals tal-merkanzija mill-OSE lil TRAINOSE

                     (40)

                     Inizjalment, il-Greċja pprevediet li tittrasferixxi ħames terminals tal-OSE lil TRAINOSE. Permezz ta' ittra datata l-1 ta' Lulju 2013, il-Greċja għarrfet lill-Kummissjoni li kienet irtirat din il-miżura.

               3.7.   Il-kompatibbiltà tal-għajnuna

                     (41)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk, fin-nuqqas ta' informazzjoni kompluta dwar l-atti ta' fiduċja u l-metodoloġija ta' kumpens, il-Miżuri 1 u 3 jistgħux jitqiesu bħala kompatibbli mas-suq intern skont ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007.

                     (42)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni vvalutat ukoll il-kompatibbiltà tal-miżuri mas-suq intern skont il-Linji Gwida dwar l-Għajnuna mill-Istat għas-salvataġġ u r-ristrutturar tal-impriżi mhux finanzjarji f'diffikultà (11) (“Linji Gwida R&R”). B'mod partikolari, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-pjan ta' ristrutturar propost ta' TRAINOSE kienx ibbażat fuq suppożizzjonijiet realistiċi fir-rigward tal-kundizzjonijiet operattivi futuri u jekk huwiex se jreġġa' lura l-vijabbiltà fit-tul ta' TRAINOSE fi żmien raġonevoli. Il-Kummissjoni staqsiet ukoll jekk il-miżuri ta' kumpens proposti humiex se jkunu biżżejjed sabiex jikkumpensaw għad-distorsjoni tal-kompetizzjoni kkawżata mill-għajnuna għar-ristrutturar. Barra minn hekk, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk TRAINOSE huwiex se jkun jista' jipprovdi kontribuzzjoni proprja sinifikanti għar-ristrutturar tiegħu. Minbarra dan, fin-nuqqas ta' informazzjoni suffiċjenti, il-Kummissjoni ma setgħetx tivvaluta jekk il-kriterju ta' “darba, l-aħħar darba” kienx irrispettat.

                     (43)

                     Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni ħabbret li hija se tesplora jekk il-miżuri nnotifikati jistgħux jitqiesu bħala għajnuna kompatibbli skont l-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat. Il-Kummissjoni osservat li t-trasport bil-ferrovija jista' jikkostitwixxi servizz essenzjali għall-funzjonament tal-ekonomija ta' Stat Membru u li interruzzjoni fit-trasport bil-ferrovija tista' twassal għal riperkussjonijiet sistemiċi fuq l-ekonomija kollha, b'mod partikolari minħabba interruzzjonijiet fil-katina tal-provvista. Il-Kummissjoni enfasizzat li dawn l-effetti jistgħu jkunu partikolarment severi f'pajjiżi li jkunu għaddejjin minn ristrutturar makroekonomiku. Madankollu, fin-nuqqas ta' informazzjoni suffiċjenti, il-Kummissjoni ma kinitx f'pożizzjoni li tistabbilixxi jekk l-għajnuna tistax titqies bħala li tikkontribwixxi sabiex tirrimedja taqlib serju fl-ekonomija tal-Greċja. Għalhekk, hija stiednet lill-Greċja u lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw kwalunkwe informazzjoni rilevanti f'dan ir-rigward.

               4.   KUMMENTI MINN PARTIJIET INTERESSATI

                     (44)

                     Wara l-pubblikazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, ma kien hemm ebda parti interessata li ressqet il-kummenti tagħha.

               5.   KUMMENTI MILL-GREĊJA

                     (45)

                     Il-Greċja sostniet li l-miżuri favur TRAINOSE wasslu għal riorganizzazzjoni tal-kumpanija u, b'mod aktar ġenerali, tas-settur ferrovjarju Grieg, li t-tnejn kienu impenji tal-Greċja magħmula lejn it-Trojka skont, fost l-oħrajn, il-MtQ tat-3 ta' Mejju 2010. Barra minn hekk, is-settur ferrovjarju huwa settur kruċjali fl-ekonomija Griega kemm minħabba l-impjiegi li jsostni kif ukoll minħabba r-rwol tiegħu fil-katina tal-provvista fil-Greċja.

                     (46)

                     Il-Greċja affermat li l-miżuri deskritti fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. Jekk il-Kummissjoni tikkonkludi li dawn il-miżuri jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, kemm jekk parzjalment kif ukoll jekk b'mod sħiħ, mela allura l-għajnuna għandha titqies bħala kompatibbli mat-Trattat.

                     (47)

                     Fit-tweġiba tagħha għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Greċja pprovdiet aktar kjarifiki dwar il-miżuri deskritti fit-Taqsima 3 u l-kompatibbiltà tagħhom.

               5.1.   Miżura 1: Kanċellazzjoni tad-dejn

                     (48)

                     Permezz ta' ittra datata t-23 ta' Marzu 2017, il-Greċja kkjarifikat li d-djun pendenti li kien maħsub li jiġu kkanċellati jammontaw għal EUR 748,6 miljun (ara t-Tabella 2).

                     (49)

                     Il-kanċellazzjoni tad-djun akkumulati għandha tikkumpensa lil TRAINOSE għall-operat mingħajr profitt ta' 26 rotta tal-passiġġieri bħala riżultat tal-obbligi ta' servizz u pprezzar (“service and pricing obligations” - “SPOs”), li jirrappreżentaw l-SPOs imposti mil-liġi Griega (12). Skont il-Greċja, l-Istat qatt ma rrispetta l-impenji tiegħu sabiex jikkumpensa lil TRAINOSE għat-telf li rriżulta mit-twettiq ta' dawn l-SPOs.

                     (50)

                     Il-kanċellazzjoni ta' dawn id-djun allegatament ma hija se tipprovdi ebda vantaġġ ekonomiku indebitu għal TRAINOSE, minħabba li l-kumpanija tkun intitolata skont il-liġi Griega (13) li titlob dan il-kumpens bħala danni kumpensatorji. Madankollu, ma ġie segwit ebda approċċ ġudizzjarju, minħabba li dan jista' jdewwem ir-ristrutturar ta' TRAINOSE. Għalhekk, il-Greċja tqis li, kif ġie stabbilit mill-Qorti, inter alia, fis-sentenza Asteris (14) u kif sostnut mill-Kummissjoni f'każ li jirrigwardja l-esproprjazzjoni ta' bdiewa Ġermaniżi, (15) il-kumpens għad-danni mġarrba għal atti/nuqqas ta' azzjoni imputabbli lill-Istat ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat.

                     (51)

                     Il-Greċja affermat li, għalkemm il-kumpens kien iddeterminat ex post, huwa xorta kien ikkalkolat b'mod li ggarantixxa li jkun kemm jista' jkun qrib il-livell tiegħu kieku kien ikkalkolat ex ante u pproduċa riżultat qrib l-istima inkluża fil-pjan ta' direzzjoni tan-negozju ta' TRAINOSE għall-2007 abbażi tad-data tal-2005.

                     (52)

                     Il-bażi tal-kalkolu kienet it-telf li kien iġarrab TRAINOSE kieku opera n-netwerk sħiħ wara l-implimentazzjoni tal-pjan ta' ristrutturar, jiġifieri esklużi kwalunkwe ineffiċjenzi tal-imgħoddi. Fi kliem ieħor, il-kumpens għal OSP ex post ma ġiex ikkalkolat abbażi tat-telf ta' TRAINOSE għal kull linja fl-2010, iżda abbażi tat-telf ta' TRAINOSE ristrutturat, jiġifieri kumpanija mmexxija sewwa li għandhom mezzi tat-trasport adegwati, li tkun kapaċi tissodisfa l-OSP meħtieġa. Għalhekk, il-Greċja sostniet li ma hemm ebda riskju ta' internalizzazzjoni tal-ineffiċjenzi tal-imgħoddi u li l-kumpens ma jaqbiżx dak li huwa neċessarju sabiex ikopri l-ispejjeż kollha mġarrba nieqes id-dħul kollu rilevanti u mingħajr ma jiġi inkluż xi profitt raġonevoli, li għalih ikun intitolat TRAINOSE.

               5.2.   Miżura 2: Żieda fl-ekwità

                     (53)

                     Il-Greċja tenniet li ż-żieda fl-ekwità ta' EUR 60 miljun imwettqa fl-2009 ma kinitx tinvolvi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, sakemm din il-miżura kienet f'konformità mal-prinċipju ta' operatur f'ekonomija tas-suq (“OES”). It-tieni segment taż-żieda fl-ekwità ta' EUR 65 miljun ma twettaqx u għandu jitqies bħala li ġie rtirat.

                     (54)

                     Abbażi tal-informazzjoni li kienet disponibbli fil-mument taż-żieda fl-ekwità u meta wieħed iqis li fl-2009 diġà kien previst ristrutturar tal-kumpanija fid-dawl ta' privatizzazzjoni ta' TRAINOSE, il-Greċja enfasizzat li huwa mistenni redditu aċċettabbli fuq il-kapital injettat fi żmien raġonevoli.

                     (55)

                     Id-deċiżjoni li tiżdied l-ekwità kienet immotivata mill-kunsiderazzjonijiet li ġejjin:

                                 (a)

                                 ix-xewqa li jiġi evitat il-kollass tal-operatur uniku (100 % proprjetà tal-Istat) li jipprovdi servizzi ta' trasport ferrovjarju fil-Greċja u li tiġi żgurata l-profittabbiltà fit-tul tiegħu;

                                 (b)

                                 il-prospetti tal-privatizzazzjoni tal-kumpanija u, b'hekk, tal-kisba tal-ogħla redditu possibbli minn din it-tranżazzjoni;

                                 (c)

                                 ix-xewqa li jiġi evitat il-waqfien ta' diversi attivitajiet kummerċjali tal-OSE, il-maniġer tal-infrastruttura, li huwa wkoll 100 % proprjetà tal-Istat.

                     (56)

                     Il-Greċja sostniet li dawk il-kunsiderazzjonijiet kienu f'konformità mal-ġurisprudenza tal-Qrati Ewropej, li abbażi tagħha jkun aċċettabbli li jiġi kkunsidrat ukoll benefiċċju materjali indirett, bħax-xewqa li tiġi protetta l-immaġini tal-grupp jew li l-attivitajiet tiegħu jingħataw direzzjoni ġdida (16).

                     (57)

                     L-unika għażla alternattiva disponibbli kienet il-likwidazzjoni ta' TRAINOSE, li kien ikollha konsegwenzi diżastrużi kemm għall-Istat, bħala l-azzjonist uniku, kif ukoll għall-ekonomija Griega. Minħabba li TRAINOSE ma kellhiex assi sinifikanti li jippermettu lil investitur ta' ekwità jirkupra xi parti mill-kapital investit tiegħu, l-Istat Grieg kien jispiċċa jitlef l-investiment tiegħu fil-kumpanija. Barra minn hekk, il-Greċja kienet tispiċċa titlef l-uniku operatur ferrovjarju tagħha u tipperikola wkoll il-pożizzjoni tal-maniġer tal-infrastruttura ferrovjarja tagħha, jiġifieri l-OSE.

                     (58)

                     Il-Greċja allegat li, fil-kapaċità tagħha bħala l-azzjonist attwali, hija setgħet taċċetta redditi temporanji aktar baxxi meta żżid l-investiment eżistenti tagħha. Awtorità pubblika li tikkontrolla impriża jew grupp ta' impriżi tkun inqas motivata minn kunsiderazzjonijiet ta' profitt purament għal żmien qasir.

               5.3.   Miżura 3: Għotjiet annwali lil TRAINOSE għall-perjodu 2011–2013

                     (59)

                     Il-Greċja kkjarifikat li l-għotjiet annwali lil TRAINOSE għall-perjodu 2011–2013 ingħataw bi qbil mat-Trojka sabiex il-kumpanija tkun tista' tilħaq ekwilibriju, filwaqt li żżomm l-operat ta' għadd ta' rotot li jagħmlu t-telf. Il-kumpens jingħata abbażi ta' Ftehim ta' OSP, li ngħata direttament mingħajr offerta pubblika. Il-Ftehim ta' OSP ġie ffirmat fil-15 ta' Ġunju 2011. Il-Greċja sostniet li l-Ftehim ta' OSP huwa konformi mar-Regolament (KE) Nru 1370/2007, għajr għall-obbligu għall-pubblikazzjoni minn qabel ta' ċerta informazzjoni f'Il-Ġurnal Uffiċjali.

                     (60)

                     Il-Greċja affermat li l-parametri tal-kalkolu fi ħdan il-Ftehim ta' OSP huma konformi mar-rekwiżiti tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007. Minħabba n-nuqqas ta' separazzjoni tal-kont ta' TRAINOSE minn mindu ġiet inkorporata, il-kalkolu tal-kumpens kien ibbażat fuq l-aktar estimi u suppożizzjonijiet aġġornati ta' TRAINOSE (kontijiet ta' ġestjoni). Minn Ottubru 2011, TRAINOSE żammet kontijiet separati għall-attivitajiet relatati mal-OSP u dawk li mhumiex relatati mal-OSP u, b'hekk, evitat kull sussidjar reċiproku bejn l-attivitajiet differenti. Is-separazzjoni tal-kontijiet kienet applikata wkoll ex post għall-perjodu mill-1 ta' Jannar 2011 sat-30 ta' Settembru 2011 abbażi tal-kontijiet ta' ġestjoni. Il-kumpens għall-OSP kien limitat bi qbil mat-Trojka għal massimu ta' EUR 50 miljun fis-sena.

                     (61)

                     Il-Ftehim ta' OSP kien jinkludi dispożizzjonijiet li jipprevedu l-possibbiltà li l-kumpens għall-OSP jiġi mmodifikat (bħat-tnaqqis tal-kamp ta' applikazzjoni tas-servizzi) f'każ ta' żieda tal-ispejjeż jew tnaqqis tad-dħul, sabiex jinżamm il-limitu massimu ta' EUR 50 miljun fis-sena.

                     (62)

                     It-tiġdid tal-kuntratt attwali għal servizz pubbliku għat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija kellu jitlesta permezz ta' għotja diretta lil TRAINOSE sal-aħħar ta' April 2014 u għandu jkollu tul massimu ta' ħames snin.

               5.4.   Miżura 4: It-trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku

                     (63)

                     Il-Greċja sostniet li, f'konformità mas-sentenza Combus, (17) it-trasferiment tal-impjegati ma ta ebda vantaġġ lil TRAINOSE, minħabba li dan ma taffiex għall-kumpanija piżijiet normalment assunti fil-baġit ta' impriża, iżda pjuttost ta' piżijiet li kienu imposti mill-Istat minħabba l-istatus ta' impjegati kważi taċ-ċivil tal-impjegati ta' TRAINOSE (kif rifless fir-restrizzjonijiet ta' tkeċċija u s-salarji ogħla minn dawk tas-suq). Il-Greċja tqis li, fis-sustanza, il-miżura hija relatata mat-tneħħija ta' żvantaġġ strutturali li jirriżulta minn perjodu meta l-kumpanija kienet monopolju tal-Istat.

                     (64)

                     Il-Greċja ddikjarat li l-istatus ta' impjegati kważi taċ-ċivil tal-impjegati ta' TRAINOSE u l-piżijiet rispettivi merfugħa minn TRAINOSE kienu imposti mil-liġi u, għalhekk, huma imputabbli lill-Istat Grieg.

                     (65)

                     TRAINOSE ġiet legalment separata mill-OSE fl-2008 u r-relazzjoni tagħha mal-persunal tagħha hija soġġetta għall-istess liġijiet tax-xogħol Griegi, ftehimiet kollettivi tax-xogħol (“collective employment agreements” - “CEAs”) u statuti ġenerali tax-xogħol (“GEKAP”) bħal dawk tal-OSE (kollettivament magħrufa bħala “Regolamenti Speċifiċi dwar ix-Xogħol”). Għaldaqstant, TRAINOSE, bħala s-suċċessur tal-OSE fir-rigward tas-servizzi tat-trasport bil-ferrovija, wirtet il-qafas kollu tal-liġi tax-xogħol applikabbli għall-OSE. Bl-istess mod, fl-1970 l-OSE wirtet il-qafas tax-xogħol tagħha mingħand Railways of the Hellenic State (Σιδηρόδρομοι Ελληνικού Κράτους jew “SEK”) (18), kumpanija rregolata bil-liġi pubblika, li kellha l-monopolju fuq l-operat tan-netwerk ferrovjarju Grieg u li l-impjegati tagħha kellhom l-istatus ta' impjegati taċ-ċivil u, għaldaqstant, kienu jibbenifikaw mill-vantaġġi kollha derivati minn dak l-istatus.

                     (66)

                     Fl-2005, id-dritt għal status ta' impjegat kważi taċ-ċivil għal ingaġġi ġodda ġie abolit, iżda l-impjegati ingaġġati skont ir-reġim preċedenti komplew iżommu b'mod sħiħ l-istatus preċedenti tagħhom. Għalhekk, fid-dawl tal-Greċja, l-Istat Grieg huwa responsabbli għal-livell għoli b'mod anormali ta' salarji li jirċievu l-impjegati ta' TRAINOSE.

                     (67)

                     Il-Greċja tispjega wkoll li, anki wara li ġie ffirmat is-CEA l-ġdid tal-24 ta' Marzu 2011, li abolixxa bosta benefiċċji tal-impjegati ta' TRAINOSE, l-impjegati ta' TRAINOSE li fadal xorta jibbenifikaw minn salarju ogħla, jiġifieri medja ta' [10–30] % ogħla mis-salarji tal-impjegati fis-settur privat b'esperjenza ta' xogħol simili, kif muri fit-Tabella 3.

                     (68)

                     Sa mill-ħolqien tiegħu fl-2007, TRAINOSE ma ingaġġax impjegati ġodda, ħlief għal persuna waħda.

                     (69)

                     Il-Greċja spjegat li, f'konformità mal-Artikoli 15, 16 u 18(2) tal-Liġi 3891/2010, (19) ġew ittrasferiti b'kollox 593 impjegat ta' TRAINOSE (575 fl-2011, 10 fl-2012 u 8 fl-2013) lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku, jiġifieri 4 % inqas minn kemm previst oriġinarjament (20).

                     (70)

                     TRAINOSE ma għandhiex il-mezzi finanzjarji sabiex toffri lill-persunal tagħha skema ta' rtirar volontarju (SRV). Il-Greċja enfasizzat li kwalunkwe vantaġġ li għandu jinkiseb minn TRAINOSE mit-trasferiment tal-impjegati xorta waħda jiġi paċut mit-telf li l-kumpanija għandha tkompli ġġarrab bħala riżultat tal-istatus privileġġat tal-impjegati tagħha kif impost mill-Istat, minħabba li anki wara l-ftehim kollettiv propost dwar it-tnaqqis fis-salarju, l-impjegati li fadal xorta jibqgħu jaqilgħu salarji ogħla mill-medja tas-suq.

                        Tabella 3

                        Paragun bejn l-iskema ta' salarju regolari ta' TRAINOSE u s-salarju regolari medju ta' kull xahar tas-settur privat

                                 Kategorija ta' Persunal

                                 Is-salarju regolari attwali ta' kull xahar tal-persunal ta' TRAINOSE (f'EUR)

                                 Is-salarju regolari medju ta' kull xahar ta' persunal fis-settur privat (f'EUR)

                                 Differenzjali tas-salarju

                                 Sewwieqa tal-magni

                                 [2 000 –3 000 ]

                                 1 694

                                 – [25–50] %

                                 Persunal tal-ferroviji

                                 [2 000 –3 000 ]

                                 1 682

                                 – [0–25] %

                                 Sewwieqa tal-kowċis

                                 [2 000 –3 000 ]

                                 1 587

                                 – [0–25] %

                                 Amministrazzjoni

                                 [1 000 –2 000 ]

                                 1 566

                                 – [0–25] %

                                 Makkinarju għat-tagħbija

                                 [1 000 –2 000 ]

                                 1 514

                                 – [0–25] %

                                 Total

                                 [1 000 –2 000 ]

                                 1 641

                                 – [0–25] %

                     (71)

                     Sabiex tikkwantifika l-vantaġġ li jirriżulta mit-trasferiment tal-impjegati, il-Greċja pprovdiet studju mħejji mill-kumpanija tal-awditjar PricewaterhouseCoopers. Il-kalkoli huma bbażati fuq it-trasferiment inizjalment previst ta' 620 impjegat. Skont l-istudju, il-vantaġġ jammonta għad-differenza bejn il-“kostijiet normali” ta' SRV ipotetika sostnuta minn kumpanija privata u l-kostijiet ta' SRV ipotetika għall-impjegati ta' TRAINOSE (EUR [100–200] miljun). Id-differenza bejn iż-żewġ skemi ta' SRV tammonta għal EUR [0–100] miljun. Madankollu, skont il-Greċja, il-kostijiet għall-SRV ta' TRAINOSE kienu jinkludu aktar minn EUR [0–100] miljun ta' kostijiet anormali mħallsin minn TRAINOSE minħabba l-istatus permanenti u s-salarji ogħla tal-impjegati tagħha, li ma għandhomx jittieħdu f'kunsiderazzjoni.

                        Tabella 4

                        Kwantifikazzjoni tal-vantaġġ mogħti lil TRAINOSE permezz tat-trasferiment ta' 593 impjegat (abbażi ta' Studju tal-PWC għal 620 impjegat)

                                 (EUR miljuni)

                                 Kategorija

                                 Stima aġġornata

                                             (a)

                                             Il-valur skontat tal-SRV għal 593 impjegat ta' TRAINOSE

                                 [100–200]

                                             (b)

                                             Il-valur ekonomiku tal-SRV ekwivalenti ta' ditta privata

                                 [0–100]

                                                (a)–(b)

                                             “Kostijiet anormali” għall-SRV ta' TRAINOSE

                                    [0–100]

                                             (c)

                                             Il-valur skontat tal-pagi tal-persunal li fadal (salarji ta' TRAINOSE)

                                 [200–300]

                                             (d)

                                             Il-valur skontat tas-salarji tal-persunal li fadal (salarji ekwivalenti għal dawk fis-settur privat)

                                 [100–200]

                                                (c)-(d)

                                             “Kostijiet anormali” tal-persunal ta' TRAINOSE li fadal

                                    [0–100]

               5.5.   Miżura 5: FLS bejn TRAINOSE u l-OSE

                     (72)

                     Fir-rigward tal-FLS bejn TRAINOSE u l-OSE, il-Greċja affermat li, skont ir-rakkomandazzjonijiet tat-Trojka, l-FLS ġew konklużi skont it-termini tas-suq u, għalhekk, l-FLS ma kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               5.5.1.   FLS dwar il-provvista tal-manutenzjoni ta' vetturi ferrovjarji

                     (73)

                     Il-Greċja spjegat li l-paragun ippreżentat tal-kostijiet tal-manutenzjoni tal-OSE twettaq abbażi tal-persunal tal-manutenzjoni ta' AMEL u mhux abbażi tat-totalità tal-persunal ta' AMEL. Għaldaqstant, fil-mument li ġie konkluż l-FLS, is-salarju annwali tat-tekniċi tal-manutenzjoni ta' AMEL kien ivarja bejn EUR [25 000–50 000] u EUR [25 000–50 000] skont l-esperjenza u s-snin ta' impjieg fil-kumpanija, li jwasslu għal salarju annwali medju tat-tekniċi tal-manutenzjoni ta' AMEL ta' EUR [25 000–50 000].

                     (74)

                     Barra minn hekk, il-Greċja spjegat li s-salarju medju annwali tal-persunal tal-manutenzjoni ta' vetturi ferrovjarji tal-OSE fil-mument meta ġie konkluż l-FLS kien stmat bħala EUR [25 000–50 000] jew EUR [20–40] fis-siegħa. L-istima kienet ibbażata fuq is-salarju regolari medju f'Diċembru 2010 u fuq provvedimenti li jikkonsistu f'pagamenti ta' sahra u kontribuzzjonijiet tal-assigurazzjoni. Wara l-implimentazzjoni tal-Liġi 3899/2010 (21), is-salarju aġġustat tal-persunal tal-manutenzjoni ta' vetturi ferrovjarji tal-OSE kien jammonta għal EUR [20–40] minħabba tnaqqis ulterjuri fis-salarji. Konsegwentement, il-qligħ għall-OSE jammonta għal EUR [0–5] għal kull siegħa ta' manutenzjoni, li jwassal għal marġini ta' redditu ta' [0–10] %.

               5.5.2.   FLS dwar il-lokazzjoni ta' vetturi ferrovjarji

                     (75)

                     Il-Greċja spjegat il-kalkolu tat-tariffi tal-lokazzjoni ta' vetturi ferrovjarji stabbiliti fl-FLS rilevanti. It-tariffi kienu bbażati fuq id-deprezzament annwali tal-vetturi ferrovjarji u l-kostijiet tal-finanzjament għall-kisba tal-vetturi ferrovjarji rilevanti, li l-Greċja qieset bħala b'parità mar-rati tas-suq.

                     (76)

                     Il-Greċja spjegat ukoll il-ġustifikazzjoni għall-fattur ta' deprezzament użat (2/3) u sostniet li dan huwa kompletament konformi mal-istandards kontabilistiċi tad-dovuti kollha tal-kumpaniji Griegi S.A. Il-fattur ta' deprezzament kien jikkorrespondi għal […] tal-valur li kien iffinanzjat permezz tar-riżorsi proprji tal-kumpanija u […] tal-valur li kien iffinanzjat permezz ta' self. Skont il-Greċja, ir-rapporti finanzjarji kollha tal-OSE ġew awditjati kull sena minn awditur estern iċċertifikat u l-OSE applikat Standards Internazzjonali tar-Rapportar Finanzjarju (IFRS) għar-rapporti finanzjarji tagħha. Għalhekk, il-valur kontabilistiku u d-deprezzament annwali tal-vetturi ferrovjarji, kif irreġistrati fir-reġistru tal-assi tal-OSE, kienu konformi bis-sħiħ mal-IFRS fir-rigward tal-valur tal-assi wkoll.

                     (77)

                     Il-Greċja żiedet li l-OSE tapplika politika mhux diskriminatorja u titlob l-istess prezz għall-istess servizzi lil kwalunkwe operatur ferrovjarju ieħor. Abbażi ta' dan, il-Greċja pprovdiet kalkolu aġġornat tal-Istudju tal-PWC kif muri fit-Tabella 4.

               5.5.3.   FLS dwar it-taħriġ tal-persunal

                     (78)

                     L-OSE pprovdiet lil TRAINOSE b'taħriġ tekniku u professjonali obbligatorju, inkluż taħriġ dwar il-flotta tal-ferroviji attwali, taħriġ u ħruġ ta' liċenzji lil persuni sabiex jaħdmu fuq netwerks ferrovjarji elettriċizzati, is-sewqan ekonomiku, eċċ. Il-programm ta' taħriġ kien konformi mal-Qafas dwar l-Ispeċifikazzjonijiet Tekniċi ta' Interoperabilità (TSI) tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea (22) u l-avviżi tal-awtorità nazzjonali tas-sikurezza għat-trasport bil-ferrovija (23).

                     (79)

                     Sabiex tiddetermina l-kostijiet tipiċi medji fis-siegħa li jenħtieġ li l-OSE titlob għall-attivitajiet ta' taħriġ tagħha, il-Greċja għamlet paragun ma' fornituri oħrajn ta' taħriġ fil-Greċja. Dan il-paragun tal-kostijiet tat-taħriġ tal-persunal mal-prezzijiet tas-suq ma kienx dirett minħabba li l-OSE hija l-unika organizzazzjoni li tipprovdi seminars tekniċi għas-sewwieqa tal-ferroviji u dwar suġġetti oħrajn relatati mal-ferroviji. Għalhekk, LAEK (il-Fond għall-Impjiegi u t-Taħriġ Professjonali) u IEKEM TEE (l-Istitut tal-Edukazzjoni u t-Taħriġ għall-membri tal-Kamra Teknika tal-Greċja) ntgħażlu għall-paragun minħabba s-servizzi relatati mat-taħriġ li jipprovdu.

                     (80)

                     Fil-mument li ġie konkluż l-FLS, LAEK ipprovda sussidji lill-benefiċjarji li jammontaw għal massimu ta' EUR [20–40] fis-siegħa għal kull persuna għat-taħriġ tal-persunal tagħhom meta jużaw servizzi ta' taħriġ/għalliema esterni. Għas-servizzi ta' taħriġ tal-persunal ipprovduti mill-kumpaniji internament (bl-użu ta' għalliema u/jew infrastruttura tagħhom stess), is-sussidju pprovdut minn LAEK, skont l-għadd ta' parteċipanti, kien ivarja bejn EUR 33 u EUR 14 fis-siegħa u għal kull persuna, kif spjegat fil-qosor fit-Tabella 5.

                        Tabella 5

                        Sussidju medju ta' LAEK għat-taħriġ intern fis-siegħa u għal kull parteċipant

                                 (EUR)

                                 Għadd ta' Parteċipanti

                                 Sussidju medju fis-siegħa u għal kull parteċipant

                                 Sa 3

                                 33

                                 Sa 6

                                 25

                                 Sa 15

                                 16

                                 Sa 35

                                 14

                     (81)

                     Fl-opinjoni tal-Greċja, fil-mument li ġie konkluż l-FLS, IEKEM TEE ħallas medja ta' EUR 26 fis-siegħa għal seminars tekniċi ekwivalenti, kif muri fit-Tabella 6 ipprovduta mill-Greċja.

                        Tabella 6

                        Tariffi tat-taħriġ fis-siegħa għas-sessjonijiet ta' taħriġ offruti minn IEKEM TEE

                                 (EUR fis-siegħa)

                                 Organizzazzjoni li tipprovdi t-taħriġ

                                 Taħriġ

                                 Tariffa

                                 IEKEM TEE

                                 Attivitajiet ta' wara t-taħriġ tat-Tekniċi tas-Sikurezza

                                 9,90

                                 IEKEM TEE

                                 Verifika u Assigurazzjoni tal-Infrastruttura u l-Materjali Industrijali

                                 13,39

                                 IEKEM TEE

                                 Proprjetà Immobbli

                                 13,41

                                 IEKEM TEE

                                 Diploma fil-Maniġment u t-Tmexxija

                                 14,35

                                 IEKEM TEE

                                 Autocard 2009 — 3D

                                 15,75

                                 IEKEM TEE

                                 Ġestjoni tal-Proġetti għall-Inġiniera

                                 15,75

                                 Servizzi ta' Taħriġ ta' PWC

                                 Maniġment — Mini MBA

                                 16,88

                                 L-Assoċjazzjoni Ellenika tal-maniġment

                                 Diploma fl-Immaniġġjar Ambjentali

                                 17,31

                                 Servizzi ta' Taħriġ ta' PWC

                                 VAT: Kontabbiltà u Prattiki

                                 18,00

                                 Servizzi ta' Taħriġ ta' PWC

                                 Użu finali tal-Workshop dwar il-Kontabbiltà u t-Taxxa

                                 20,51

                                 Servizzi ta' Taħriġ ta' PWC

                                 Analiżi tar-Rapporti Finanzjarji

                                 25,33

                                 Economotechniki Seminars S.A.

                                 Prattiki ta' tnaqqis tal-ispejjeż fl-Industrija tal-Ikel

                                 35,00

                                 Economotechniki Seminars S.A.

                                 Strutturar Operazzjonali tal-Imħażen u l-Loġistika tan-Negozju

                                 35,00

                                 Advanced Business Process Management S.A.

                                 Ipprezzar ibbażat fuq il-kompjuter

                                 57,40

                                 Advanced Business Process Management S.A.

                                 Riforma tar-riżultati finanzjarji u tilwimiet dwar il-kontabbiltà

                                 57,40

                                 Advanced Business Process Management S.A.

                                 Stima tal-Kost Industrijali

                                 60,68

                                 Tariffa medja fis-siegħa

                                 26,63

                     (82)

                     Il-Greċja affermat li l-kostijiet medji fis-siegħa għal kull parteċipant li ġew innegozjati bejn TRAINOSE u l-OSE kienu fil-medda tal-paragun tas-suq. Il-kostijiet għat-taħriġ tal-persunal ta' TRAINOSE pprovdut mill-OSE kienu ekwivalenti għall-kostijiet tal-provvista ta' servizzi simili minn kumpanija oħra. Barra minn hekk, in-negozjati ħadu f'kunsiderazzjoni l-prattika tas-suq standard li jiġi offrut skont għall-programmi ta' taħriġ għall-kumpaniji b'ammont kbir ta' parteċipanti fit-taħriġ.

               5.5.4.   FLS dwar il-kiri ta' uffiċini

                     (83)

                     Il-Greċja enfasizzat li l-kera fix-xahar ta' EUR [0–10] għal kull metru kwadru (m2) għal uffiċini ta' superfiċe totali ta' [0–5 000] m2, jiġifieri total ta' EUR [0–50 000] fix-xahar, ġiet stabbilita fi prezz tas-suq ibbażat fuq valwazzjoni tal-proprjetà immobbli tal-OSE fl-2005 (aġġustata għall-2011) minn GAIAOSE, kumpanija kompletament separata u indipendenti minn TRAINOSE. Bħala bażi għall-evalwazzjoni, intuża rapport minn Eurobank Properties Services għal binjiet f'Ateni b'karatteristiċi simili.

                     (84)

                     Il-Greċja spjegat li l-aġġustamenti fil-kera ħadu f'kunsiderazzjoni l-istat tal-bini mikri, il-post fejn jinsab u l-istat li qed jiddeterjora kontinwament taż-żona tal-madwar, it-tnaqqis fid-domanda fis-suq immobiljari u l-ambjent ekonomiku inċert. Il-Greċja sostniet li fil-mument li ġie konkluż l-FLS, ħafna mill-ftehimiet tal-kera ġew innegozjati mill-ġdid u dan wassal għal tnaqqis tal-kera sa 30 %.

               5.5.5.   FLS dwar il-kiri ta' kowċis

                     (85)

                     Il-Greċja spjegat li l-kostijiet tal-kera annwali ta' kull vettura mikrija minn TRAINOSE kienu funzjoni tal-valur attwali tagħha u tal-kost tad-deprezzament tagħha għal dik is-sena partikolari. Sabiex jiġi żgurat li jintalbu r-rati tas-suq, il-valur attwali ta' kull vettura fit-triq fl-1 ta' Jannar 2011 u d-deprezzament rispettiv ġew stmati mill-fornituri ta' kull tip ta' vettura.

               5.6.   Il-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq intern

                     (86)

                     Il-Greċja sostniet li jenħtieġ li l-miżuri jitqiesu bħala għajnuna kompatibbli skont it-tifsira tal-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat, li jiddikjara li l-għajnuna tista' titqies bħala kompatibbli mas-suq intern jekk l-għan tagħha jkun “li tirrimedja taqlib serju fl-ekonomija ta' Stat Membru”.

                     (87)

                     Il-Greċja sostniet li hija ma setgħetx tilħaq pożizzjoni baġitarja bilanċjata mill-ewwel Programm ta' Stabbiltà tagħha f'Diċembru 2010 minħabba l-miri fiskali li ma ntlaħqux minħabba nefqa eċċessiva, evażjoni tat-taxxa, projezzjonijiet fiskali ottimistiċi żżejjed u n-nuqqas ta' riforma tas-sistemi tal-pensjonijiet u tas-saħħa. Fl-2009, is-settur tal-gvern kien jirrappreżenta aktar minn 50 % tal-PDG, tant li spiċċa eskluda l-investimenti privati u dgħajjef il-prestazzjoni ekonomika. Fl-2009, id-dejn tal-gvern gross kien jammonta għal 115 % tal-PDG, filwaqt li d-dejn estern nett kien jammonta għal kważi 100 % tal-PDG, fejn xejn inqas minn 75 % tad-dejn estern nett kien jappartjeni għas-settur pubbliku u għandu maturitajiet relattivament twal.

                     (88)

                     Skont il-Greċja, ir-riġidità tas-swieq tal-prodotti u tax-xogħol u l-prestazzjoni baxxa f'ħafna oqsma ta' politika strutturali kellhom impatt negattiv fuq il-prestazzjoni ekonomika tagħha, li wassal għal livelli baxxi ta' impjiegi u produttività tax-xogħol. Għalhekk, il-Greċja kienet partikolarment vulnerabbli għall-kriżijiet ekonomiċi u finanzjarji globali tal-2008/09. Il-proporzjon medju tal-adegwatezza kapitali tal-banek Griegi tjieb għal 11,7 % fl-aħħar tal-2009, grazzi parzjalment għall-injezzjonijiet ta' kapital pubbliku. Madankollu, is-self improduttiv żdied minn 5 % fl-2008 għal 7,7 % f'Diċembru 2009, tant li qajjem tħassib dwar l-affidabbiltà kreditizja tad-dejn sovran.

                     (89)

                     F'April 2010, il-Greċja talbet għal assistenza finanzjarja uffiċjali li wasslet għall-konklużjoni tal-MtQ tal-2010. Minħabba l-importanza sistemika tas-settur ferrovjarju Grieg u d-dipendenza diretta tiegħu fuq il-baġit tal-Istat Grieg, il-MtQ impona r-ristrutturar tas-settur ferrovjarju Grieg kollu bħala kundizzjoni għall-ħlas tal-għajnuna finanzjarja mitluba mill-Greċja.

                     (90)

                     Ir-ristrutturar tas-settur ferrovjarju kien importanti ħafna għall-Greċja. Il-ferroviji kienu strumentali fl-iżvilupp reġjonali tal-Greċja u l-għajbien potenzjali tagħhom ikollu konsegwenzi diżastrużi fuq l-ekonomija tal-Greċja b'mod ġenerali.

                     (91)

                     TRAINOSE huwa l-uniku operatur ferrovjarju fil-Greċja. Bħala tali, huwa jservi għadd ta' rotot fit-trasport kemm tal-passiġġieri kif ukoll tal-merkanzija permezz tan-netwerk ferrovjarju urban u suburban b'tul ta' 2 554 km li jaqsam min-Nofsinhar sat-Tramuntana tal-Greċja u li jipprovdi servizzi lill-akbar bliet u portijiet minn fejn jgħaddi. Li kieku TRAINOSE kellha twaqqaf l-operazzjonijiet jew iġġarrab interruzzjonijiet sostanzjali fis-servizzi tagħha, dan ikollu effetti negattivi fuq għadd ta' partijiet ikkonċernati. B'mod partikolari, dan jaffettwa lill-passiġġieri, lill-klijenti/fornituri, lill-impjegati, lil entitajiet kummerċjali oħrajn fis-settur pubbliku u privat relatati mal-attivitajiet ferrovjarji u, fl-aħħar mill-aħħar, lill-ekonomija Griega kollha kemm hi, minħabba li ħafna min-negozju attwali u, aktar importanti, ħafna opportunitajiet potenzjali, b'mod partikolari fis-settur tat-trasport tal-merkanzija, jispiċċaw jintilfu jew jonqsu b'mod sinifikanti.

                     (92)

                     Kwalunkwe waqfien/interruzzjoni tal-operazzjonijiet ta' TRAINOSE jċaħħdu lill-passiġġieri minn għadd ta' rotot pubbliċi, kemm urbani kif ukoll suburbani, għal perjodu ta' żmien partikolari. TRAINOSE jopera bejn wieħed u ieħor 300 servizz ta' trasport tal-passiġġieri kuljum, inklużi servizzi bejn il-bliet u suburbani ta' kwalità għolja, u bejn wieħed u ieħor 16-il miljun passiġġier fis-sena jużaw is-servizzi ta' TRAINOSE. Ir-rotot ta' OSP operati minn TRAINOSE jammontaw għal aktar minn 98 % tar-rotot domestiċi kollha tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija fil-Greċja. Kwalunkwe interruzzjoni tas-servizzi tat-trasport bil-ferrovija toħloq piż kbir fuq in-netwerk tat-trasport pubbliku globali, primarjament fin-netwerk urban ta' Ateni (użat minn 8 miljun passiġġier fis-sena), Tessaloniki u Patras. Rotot urbani speċifiċi bi traffiku għoli huma servuti esklussivament minn TRAINOSE u, b'hekk, avveniment bħal dan mhux biss jiddeterjora l-kundizzjonijiet tat-traffiku f'żoni urbani, iżda wkoll iġiegħel lill-passiġġieri jużaw mezzi tat-trasport oħrajn, li huma aktar għaljin u li jniġġsu, l-aktar f'rotot suburbani. Eżempju ta' dan huwa l-interruzzjoni tas-servizz ta' TRAINOSE fl-2011 fir-rotta bejn Edessa u Florina fit-tramuntana tal-Greċja, fejn il-kost tal-ivvjaġġar tal-passiġġieri żdied b'50 %. Fl-2011, bi qbil mat-Trojka, il-Greċja ddeċidiet li tieqaf topera ċerti rotot li ma kinux qegħdin jagħmlu profitt u li żżid b'mod sinifikanti l-prezzijiet tal-biljetti tal-ferrovija fuq rotot li komplew bl-operazzjonijiet tagħhom. Fl-istess ħin, il-Greċja ddeċidiet li twaqqaf in-nollijiet skontati li qabel kienu jiġu offruti lil studenti, persunal militari, familji kbar, eċċ.

                     (93)

                     Minbarra dan, il-Greċja ddikjarat li TRAINOSE toffri servizzi niċċa u speċjalizzati ta' natura turistika fuq rotot provinċjali li, minnhom infushom, huma kkaratterizzati bħala attrazzjonijiet. Dawn ir-rotot jagħtu spinta lill-attività ekonomika lokali tant meħtieġa u jespandu u jikkomplimentaw l-offerta ta' prodotti kritikament importanti tal-industrija tat-turiżmu tal-Greċja.

                     (94)

                     It-tunnellaġġ ta' merkanzija ttrasportata minn TRAINOSE fuq bażi annwali huwa stmat li jammonta għal aktar minn [0–500] miljun tunnellata. Madwar [50–100] % minnhom ikunu merkanzija għall-esportazzjoni. Konsegwentement, TRAINOSE tikkontribwixxi b'mod sinifikanti għall-isforzi tal-esportazzjoni tal-kumpaniji tal-manifattura Griegi. Minħabba d-daqs u t-tunnellaġġ tagħhom, ċerti prodotti jistgħu jiġu ttrasportati biss bil-ferrovija u l-interruzzjoni tas-servizzi tat-trasport bil-ferrovija jkollha konsegwenzi serji fil-katina tal-provvista fil-Greċja, tant li taffettwa kumpaniji bħal EBZ S.A. u VIOHALKO S.A., kif ukoll il-portijiet ta' Piraeus u Tessaloniki. Filwaqt li l-privatizzazzjoni tal-port ta' Piraeus tlestiet fl-2016, il-port ta' Tessaloniki kien mistenni jiġi privatizzat f'Marzu 2017.

                     (95)

                     Il-ferrovija tintuża bħala mezz tat-trasport mill-Forzi Armati Griegi. Dan it-trasport jinkludi kemm trasport skedat u regolari tal-merkanzija (trasport tal-karburanti, tagħmir militari tqil), kif ukoll trasport tal-persunal tal-Forzi Armati Griegi matul żminijiet ta' paċi. Il-ferrovija u TRAINOSE huma wkoll elementi kritiċi fil-pjanijiet ta' trasport u mobilizzazzjoni tal-massa tal-Forzi Armati Griegi f'każ ta' kriżi. Eżerċizzji ta' mobilizzazzjoni mgħaġġla sabiex jittestjaw, fost affarijiet oħra, il-ħinijiet ta' rispons, jitwettqu regolarment, bi TRAINOSE jkollha rwol kruċjali. Għal dawn il-ħtiġijiet kollha, TRAINOSE jeħtiġilha żżomm disponibbli u lesti għall-użu fi kwalunkwe ħin mill-inqas […] vaguni u […] bawżers.

                     (96)

                     TRAINOSE hija impjegatur dirett u indirett importanti ħafna fil-Greċja, fejn aktar minn 99 % tal-kumpaniji huma SMEs. Hija għandha 655 impjegat full-time, li jippossjedu esperjenza u kompetenzi akkumulati sinifikanti fis-settur ferrovjarju.. Il-Greċja diġà għandha waħda mill-ogħla rati tal-qgħad fl-UE (23 %) u li kieku TRAINOSE kellha twaqqaf l-operazzjonijiet tagħha, din is-sitwazzjoni ovvjament tkompli tmur saħansitra għall-agħar.

                     (97)

                     Skont il-Greċja, il-likwidazzjoni ta' TRAINOSE jkollha wkoll konsegwenzi negattivi għall-fornituri tagħha. EESSTY, il-fornitur tal-manutenzjoni tal-vetturi ferrovjarji, u l-OSE, il-maniġer tal-infrastruttura ferrovjarja, jispiċċaw jiffaċċjaw diffikultajiet estremi u probabbilment ma jibqgħux joperaw. EESSTY bħalissa jimpjega 416-il impjegat u bejn wieħed u ieħor 100 % tad-dħul annwali tiegħu jiġi ġġenerat mir-relazzjoni kummerċjali tiegħu ma' TRAINOSE. L-OSE timpjega 1 595 persuna (1 396 impjegat fl-OSE u 199 oħrajn f'ERGOSE, kumpanija sussidjarja tal-OSE responsabbli mill-iżvilupp u l-ameljorament tal-infrastruttura ferrovjarja) u l-ħlasijiet tal-aċċess għall-binarji miġbura minn TRAINOSE fl-2015 kienu jammontaw għal 86 % tad-dħul annwali tal-OSE mill-aċċess għall-binarji għal dik is-sena. Barra minn hekk, GAIAOSE, il-maniġer tal-vetturi ferrovjarji u tal-assi ta' proprjetà immobbli, jiġi affettwat ukoll b'mod negattiv. Għadd ta' negozji privati, bħal fornituri ta' servizzi u kuntratturi għal servizzi ta' tindif, forniment tal-ikel u qtugħ tal-biljetti, spedizjoniera, eċċ., jiġu affettwati wkoll b'mod negattiv ħafna.

                     (98)

                     Barra minn hekk, il-Greċja tfakkar li l-kostruzzjoni ta' netwerk ferrovjarju sikur, modern u integrat hija waħda mill-prijoritajiet tal-Unjoni. Skont il-Greċja, il-ferrovija hija l-aktar mezz tat-trasport sikur u li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent. Għalhekk, miżura li tħalli lill-Greċja essenzjalment mingħajr ferroviji tmur kontra l-isforzi kollha li għamlet l-Unjoni fl-imgħoddi sabiex taqleb it-traffiku għall-ferrovija u sabiex ittejjeb in-netwerk ferrovjarju tal-Unjoni. It-tlestija tax-xogħlijiet ta' ameljorament tal-infrastruttura ferrovjarja fis-sentejn jew tliet snin li ġejjin, inklużi l-kostruzzjoni u l-elettrifikazzjoni ta' linja ferrovjarja ġdida b'binarji doppji u ta' veloċità għolja, se tiżgura li jkun hemm fis-seħħ il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-provvista ta' servizzi ferrovjarji aktar effiċjenti.

                     (99)

                     Il-Greċja affermat li l-approvazzjoni tal-għajnuna skont l-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat tkun konsistenti wkoll mal-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni. Fl-1987, il-Kummissjoni approvat l-għajnuna fil-forma ta' riorganizzazzjoni finanzjarja tal-kumpaniji fis-settur pubbliku fil-Greċja, billi nnotat li “kieku sezzjoni kbira bħal din tal-industrija Griega kellha titħalla tmur f'likwidazzjoni, hija jkollha effetti negattivi kbar fuq il-kisba possibbli tas-suċċess tal-programm ta' awsterità” (24). Fil-każ inkwistjoni, jekk TRAINOSE titħalla tmur f'likwidazzjoni, dan bla dubju jaffettwa b'mod negattiv il-possibbiltajiet ta' rkupru tal-Greċja. Barra minn hekk, fl-1991, il-Kummissjoni approvat l-għajnuna għal programm ta' riforma fil-Greċja (25), billi nnotat li l-programm inkwistjoni kien jifforma parti integrali mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 91/136/KEE (26) li kienet tikkonċerna l-irkupru tal-ekonomija Griega. Bl-istess mod, fil-każ preżenti, ir-ristrutturar tas-settur ferrovjarju huwa parti mill-ftehim ta' finanzjament bejn il-Greċja u t-Trojka għall-irkupru tal-ekonomija tal-Greċja.

                     (100)

                     Barra minn hekk, il-Greċja impenjat ruħha li twettaq il-miżuri li ġejjin sabiex tiżgura l-ftuħ ulterjuri tas-suq ferrovjarju Grieg:

                                 (a)

                                 L-istabbiliment ta' awtorità kontraenti indipendenti għal kuntratti għal servizzi pubbliċi għat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija skont ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007, mhux integrata fil-Ministeru tat-Trasport, fl-Awtorità tas-Sikurezza jew fl-Awtorità Regolatorja tal-Attivitajiet Ferrovjarji, kellu jiġi implimentat b'mod sħiħ sa Diċembru 2013.

                                 (b)

                                 It-tul tal-kuntratt għal servizz pubbliku ma' TRAINOSE għat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija kellu jiġġedded sal-aħħar ta' April 2014 għal perjodu massimu ta' ħames snin.

                                 (c)

                                 Barra minn hekk, il-kuntratti futuri ta' OSP se jingħataw mill-awtorità kontraenti indipendenti permezz ta' offerti pubbliċi għal pakketti ta' servizzi. Għaldaqstant, il-kuntratt ta' OSP għandu jinqasam f'pakketti ta' servizzi, li jridu jingħataw b'kuntratt permezz ta' kuntratti ta' OSP differenti ta' mhux aktar minn ħames (5) snin kull wieħed. Il-Greċja tiggarantixxi li kull wieħed minn dawn il-kuntratti ta' OSP, malli jiskadu, għandhom jingħataw mill-ġdid wara sejħa għall-offerti mill-awtorità kontraenti indipendenti. Il-qafas legali neċessarju għall-OSP kien mistenni li jiġi ppromulgat fl-2013.

                                 (d)

                                 Il-parteċipanti f'dawk l-ewwel offerti għal kuntratti ta' OSP għandhom jiġu pprovduti bl-informazzjoni rilevanti li tkopri l-perjodu tal-għotja diretta ta' OSP li jmiss lil TRAINOSE u b'biżżejjed żmien sabiex iħejju offerti fuq dik il-bażi.

                                 (e)

                                 Il-kuntratti tal-kera li jikkonċernaw il-vetturi ferrovjarji kollha, applikati f'kull kuntratt għal servizz pubbliku, se jiġu sinkronizzati kemm f'termini tat-tul tagħhom, kif ukoll sabiex tkun permessa kwalunkwe riallokazzjoni ta' vetturi ferrovjarji kif tista' tkun meħtieġa meta jiġu emendati dawn il-kuntratti għal servizzi pubbliċi. Il-kuntratt ta' kera bejn TRAINOSE u l-Istat inizjalment kellu jiġi sinkronizzat mal-kuntratt ta' OSP ta' 5 snin, inkluża għażla addizzjonali li jiġi estiż għal perjodu massimu ta' ħames snin. Il-kuntratti kellhom jingħataw bil-prezzijiet tas-suq.

                     (101)

                     Għalhekk, fl-opinjoni tal-Greċja, l-għajnuna lil TRAINOSE hija element importanti fl-isforzi li kienet qed tagħmel il-Greċja sabiex tegħleb waħda mill-agħar kriżijiet ekonomiċi u finanzjarji fl-istorja tagħha u, għalhekk, tikkwalifika bħala li għandha l-għan li tirrimedja taqlib serju fl-ekonomija ta' Stat Membru.

               6.   IRTIRAR TAN-NOTIFIKA

                     (102)

                     Kif ġie ddikjarat fit-Taqsima 3, il-Greċja rtirat in-notifika tagħha dwar iż-żieda fl-ekwità li tammonta għal EUR 65 miljun (parti mill-Miżura 2) u t-trasferiment ta' ħames terminals minn OSE lil TRAINOSE (il-Miżura 6).

                     (103)

                     Skont l-Artikolu 10 tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589, (27) l-Istat Membru kkonċernat jista' jirtira n-notifika fi żmien debitu qabel ma l-Kummissjoni tieħu deċiżjoni dwar l-għajnuna. Skont l-Artikolu 10(2) tar-Regolament (UE) 2015/1589, f'każijiet fejn il-Kummissjoni tkun bdiet il-proċedura ta' investigazzjoni formali, il-Kummissjoni għandha tagħlaq il-proċedura.

                     (104)

                     Minħabba l-fatt li l-Greċja rtirat in-notifika tagħha u mhijiex se tipproċedi la biż-żieda fil-kapital ta' EUR 65 miljun (parti mill-Miżura 2) u lanqas bit-trasferiment tat-terminals (il-Miżura 6), huwa xieraq li jiġi deċiż li tingħalaq il-proċedura ta' investigazzjoni formali skont l-Artikolu 108(2) tat-Trattat fir-rigward ta' dawk il-miżuri nnotifikati.

               7.   VALUTAZZJONI

         7.1.   L-eżistenza tal-għajnuna skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat

                     (105)

                     Bis-saħħa tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat “…kull għajnuna, ta' kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi lil ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti prodotti għandha, safejn taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern.”

                     (106)

                     Il-kriterji stipulati fl-Artikolu 107(1) tat-Trattat huma kumulattivi. Għalhekk, sabiex jiġi stabbilit jekk il-miżura inkwistjoni tikkostitwixxix għajnuna skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, jeħtieġ li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

                                 (a)

                                 il-benefiċjarju jkun impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, li jimplika li huwa jinvolvi ruħu f'attività ekonomika;

                                 (b)

                                 il-miżura tkun iffinanzjata minn riżorsi tal-Istat u tkun imputabbli lill-Istat;

                                 (c)

                                 il-miżura tagħti vantaġġ ekonomiku;

                                 (d)

                                 dan il-vantaġġ ikun selettiv;

                                 (e)

                                 il-miżura tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni u tista' taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

               7.1.1.   L-attività ekonomika u l-kunċett ta' impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat

                     (107)

                     Skont ġurisprudenza stabbilita, il-Kummissjoni jeħtiġilha l-ewwel tistabbilixxi min se jkun il-benefiċjarju tal-miżuri taħt valutazzjoni. L-Artikolu 107(1) tat-Trattat jirreferi għall-kunċett ta' impriża fid-definizzjoni tal-benefiċjarju tal-għajnuna.

                     (108)

                     Il-Kummissjoni tqis li billi tipprovdi servizzi ta' trasport tal-passiġġieri u tal-merkanzija għal rimunerazzjoni, TRAINOSE qed twettaq attività ekonomika. Għalhekk, TRAINOSE għandha titqies bħala impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat għall-perjodu kollu li fih ingħataw jew se jingħataw il-miżuri ta' għajnuna inkwistjoni.

               7.1.2.   Miżura 1: Kanċellazzjoni tad-dejn

         7.1.2.1.   Riżorsi tal-Istat u imputabbiltà lill-Istat

                     (109)

                     Sabiex tkun tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, il-miżura inkwistjoni trid tiġi ffinanzjata mir-riżorsi tal-Istat u d-deċiżjoni li tingħata l-miżura trid tkun imputabbli lill-Istat (28).

                     (110)

                     Il-kanċellazzjoni tad-djun se ssir minn OSE abbażi ta' deċiżjoni ministerjali konġunta skont l-Artikolu 13(1) tal-Liġi Griega 3891/2010.

                     (111)

                     Fis-sentenza mogħtija fil-kawża Stardust Marine (29) il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li r-riżorsi ta' impriża inkorporata taħt liġi privata, li l-maġġoranza tal-ishma tagħha huma proprjetà pubblika, jikkostitwixxu riżorsi tal-Istat.

                     (112)

                     OSE hija 100 % proprjetà tal-Istat Grieg. Għalhekk, huwa ċar li din hija impriża pubblika skont it-tifsira tal-Artikolu 2(b) tad-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/111/KE (30). Minħabba li OSE hija impriża pubblika, ir-riżorsi tagħha jikkostitwixxu riżorsi tal-Istat.

                     (113)

                     Fir-rigward tal-imputabbiltà, fis-sentenza tagħha fil-kawża Stardust Marine, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet ukoll li l-fatt li l-Istat jew entità tal-Istat ikunu l-azzjonist waħdieni jew maġġoritarju ta' impriża mhuwiex biżżejjed sabiex jinstab li trasferiment tar-riżorsi minn dik l-impriża huwa imputabbli lill-azzjonisti pubbliċi tiegħu (31). Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, anki jekk l-Istat kien f'pożizzjoni li jikkontrolla impriża pubblika u li jeżerċita influwenza dominanti fuq l-operazzjonijiet tagħha, l-eżerċitar effettiv ta' dak il-kontroll f'każ partikolari ma jistax jiġi preżunt awtomatikament, minħabba li impriża pubblika tista' taġixxi wkoll b'aktar jew inqas indipendenza, skont il-livell ta' awtonomija li jħallilha l-Istat.

                     (114)

                     Il-Kummissjoni tosserva li l-kanċellazzjoni tad-dejn se ssir minn OSE abbażi ta' deċiżjoni ministerjali konġunta li tagħti struzzjonijiet lill-kumpanija sabiex tikkanċella d-djun ta' TRAINOSE.

                     (115)

                     Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni tqis li l-kanċellazzjoni tad-dejn tinvolvi l-użu ta' riżorsi tal-Istat u hija wkoll deċiża mill-Istat Grieg u hija imputabbli lilu.

               7.1.2.2.   Vantaġġ ekonomiku

                     (116)

                     Vantaġġ skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat huwa kwalunkwe benefiċċju ekonomiku li impriża ma setgħetx tikseb taħt kundizzjonijiet tas-suq normali, jiġifieri fin-nuqqas ta' intervent mill-Istat (32). Huwa biss l-effett tal-miżura fuq l-impriża li huwa rilevanti, mhux il-kawża jew l-objettiv tal-intervent mill-Istat (33).

                     (117)

                     F'dan il-każ, il-Greċja se tikkanċella EUR 748,6 miljun ta' djun relatati direttament mal-attivitajiet ferrovjarji ta' TRAINOSE. Ebda operatur raġonevoli f'ekonomija tas-suq ma jikkanċella obbligazzjonijiet ta' kobor bħal dan mingħajr rimunerazzjoni. Billi teħles lil TRAINOSE mill-obbligu ġuridiku li tagħti servizz u eventwalment tħallas lura dan id-dejn, il-miżura se tipprovdi effettivament lil TRAINOSE b'fondi addizzjonali li tkun tista' tuża għall-operazzjonijiet kummerċjali u/jew l-investiment tagħha u sabiex ittejjeb l-indikaturi finanzjarji tagħha, li min-naħa tagħhom jistgħu potenzjalment inaqqsu l-kostijiet tas-self futuri u/jew itejbu l-aċċess għall-finanzjament tas-suq. B'hekk, il-kanċellazzjoni tad-dejn tista' tipprovdi lil TRAINOSE b'vantaġġ ekonomiku li ma jkunx disponibbli b'mod ieħor fil-kundizzjonijiet tas-suq.

                     (118)

                     Il-Greċja asserixxiet li l-kanċellazzjoni tad-djun ta' TRAINOSE lejn OSE tinvolvi kumpens għat-twettiq ta' OSP.

                     (119)

                     Fir-rigward tal-għoti ta' vantaġġ ekonomiku permezz ta' kumpens għall-ispejjeż imġarrba għat-twettiq ta' OSP, il-Qorti għamlitha ċara fis-sentenza Altmark li l-għoti ta' vantaġġ jista' jiġi eskluż jekk jiġu ssodisfati l-erba' kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin (34):

                                 (a)

                                 L-ewwel nett, l-impriża benefiċjarja fil-fatt għandu jkollha obbligi ta' servizz pubbliku xi twettaq u dawk l-obbligi għandhom ikunu definiti b'mod ċar.

                                 (b)

                                 It-tieni nett, il-parametri li abbażi tagħhom jiġi kkalkolat il-kumpens iridu jiġu stabbiliti minn qabel b'mod oġġettiv u trasparenti.

                                 (c)

                                 It-tielet nett, il-kumpens ma jistax jaqbeż dak li huwa neċessarju sabiex ikopri l-ispejjeż kollha jew parti mill-ispejjeż imġarrba fit-twettiq tal-obbligi ta' servizz pubbliku, filwaqt li jitqiesu l-irċevuti rilevanti u profitt raġonevoli.

                                 (d)

                                 Ir-raba' nett, meta l-impriża li tkun se twettaq l-obbligi ta' servizz pubbliku ma tkunx intgħażlet wara proċedura ta' akkwist pubbliku sabiex jintgħażel offerent li jkun kapaċi jipprovdi dawn is-servizzi bl-inqas spiża lill-komunità, il-livell ta' kumpens meħtieġ irid jiġi ddeterminat abbażi ta' analiżi tal-ispejjeż illi kieku kienet iġġarrab impriża tipika, li tkun immexxija tajjeb u li jkollha biżżejjed mezzi sabiex tkun tista' tissodisfa l-obbligi ta' servizz pubbliku, fit-twettiq ta' dawn l-obbligi, filwaqt li jitqiesu l-irċevuti rilevanti u profitt raġonevoli għat-twettiq tal-obbligi.

                     (120)

                     Il-Kummissjoni l-ewwel tinnota li l-Greċja ma pprovditilha ebda att ta' għoti ta' kompitu b'rabta mal-perjodu li qed jiġi analizzat (jiġifieri 2007-2010). L-Artikolu 7 tal-Liġi Griega 674/1970 sempliċiment jirreferi għall-possibbiltà li operatur jitlob li jintlaħaq Ftehim Finanzjarju meta l-operat ta' rotot ġodda jew iż-żamma tal-operat tar-rotot eżistenti jiġu imposti b'mod obbligatorju u jwasslu għal attività li tagħmel it-telf jew inkella jtawluha. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 20 tal-Liġi Griega 674/1970, kwalunkwe telf li jirriżulta mill-obbligu li jiġu pprovduti servizzi bi prezz speċifiku għandu jiġi rregolat minn Ftehim Finanzjarju. Skont l-Artikolu 18 tal-Liġi Griega 674/1970, tali Ftehim Finanzjarju għandu jirregola wkoll ir-relazzjonijiet finanzjarji bejn l-operatur ferrovjarju (f'dak iż-żmien l-OSE) u l-Istat Grieg u għandu jinkludi t-termini u l-kundizzjonijiet tal-kumpens li jrid jitħallas sabiex ikopri t-telf eventwali mill-isfruttament għal perjodu ta' mhux aktar minn 13-il sena mir-ratifika ta' dak il-ftehim. Kif kien ikkonfermat mill-Greċja, ma ġie konkluż ebda Ftehim bħal dan bejn l-operatur u l-Istat Grieg għall-perjodu li qed jiġi analizzat. Minn dan jirriżulta li TRAINOSE ma kellhiex obbligi ta' servizz pubbliku definiti b'mod ċar xi twettaq u tikkumpensa matul il-perjodu taħt kunsiderazzjoni, jiġifieri bejn l-2007 u l-2010. Għalhekk, il-Miżura 1 mhijiex konformi mal-ewwel kundizzjoni ta' Altmark.

                     (121)

                     It-tieni nett, anki jekk skont il-Liġi Griega 2671/1998, l-operatur ferrovjarju (li sa dak iż-żmien kien għadu l-OSE) kien inkarigat sabiex iwettaq l-OSP u jopera ċerti rotot bi prezz partikolari, l-obbligi tal-Istat Grieg sabiex jikkumpensa lill-operatur ferrovjarju kienu limitati sal-31 ta' Diċembru 2007, kif stabbilit espressament fl-Art. 9.5 tal-liġi.

                     (122)

                     It-tielet nett, il-Kummissjoni tosserva li l-parametri għall-kumpens ma ġewx stabbiliti minn qabel. Il-kumpens previst huwa bbażat biss fuq kalkolu ex post ibbażat fuq l-estimi finanzjarji ta' TRAINOSE wara r-ristrutturar tagħha. Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-parametri li abbażi tagħhom ġie kkalkolat l-allegat kumpens nieqes mill-Greċja ma kinux ġew stabbiliti minn qabel u li, għalhekk, il-Miżura 1 mhijiex konformi mat-tieni kundizzjoni ta' Altmark lanqas.

                     (123)

                     Minħabba n-natura kumulattiva tal-kundizzjonijiet ta' Altmark, mhuwiex meħtieġ li l-Kummissjoni teżamina jekk iż-żewġ kundizzjonijiet l-oħrajn ġewx issodisfati fil-każ preżenti.

                     (124)

                     Għalhekk, huwa konkluż li d-deċiżjoni tal-Greċja li tikkanċella l-obbligazzjonijiet ta' TRAINOSE se tagħti vantaġġ ekonomiku lil dik l-impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.2.3.   Selettività

                     (125)

                     Sabiex miżura tal-Istat taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, hija trid tiffavorixxi lil “ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti oġġetti”. B'hekk, huma biss dawk il-miżuri li jiffavorixxu lill-impriżi li jagħtu vantaġġ b'mod selettiv li jaqgħu taħt il-kunċett ta' għajnuna mill-Istat. Billi mill-kanċellazzjoni tad-dejn se jibbenifika biss TRAINOSE u din mhijiex disponibbli għal impriżi Griegi oħrajn bħala parti minn miżura ġenerali ta' politika ekonomika, hija selettiva skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.2.4.   Distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ

                     (126)

                     Il-Kummissjoni għandha tanalizza jekk il-miżura tfixkilx jew theddidx li tfixkel il-kompetizzjoni u jekk jistax ikollha effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Hemm suppożizzjoni li teżisti distorsjoni tal-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat kull meta l-Istat jagħti vantaġġ finanzjarju lil impriża f'settur liberalizzat fejn hemm, jew jista' jkun hemm, kompetizzjoni (35).

                     (127)

                     Meta l-għajnuna mogħtija minn Stat Membru ssaħħaħ il-pożizzjoni ta' impriża meta mqabbla ma' impriżi oħrajn li jikkompetu fil-kummerċ intra-UE, dawn tal-aħħar għandhom jitqiesu bħala affettwati minn dik l-għajnuna (36). Huwa biżżejjed li l-benefiċjarju tal-għajnuna jikkompeti ma' impriżi oħrajn fi swieq miftuħa għall-kompetizzjoni (37).

                     (128)

                     Is-suq tal-merkanzija bil-ferrovija tal-UE nfetaħ għall-ewwel darba għall-kompetizzjoni fuq in-netwerk trans-Ewropew tal-merkanzija bil-ferrovija fil-15 ta' Marzu 2003 permezz tal-ewwel pakkett ferrovjarju (38). It-tieni pakkett ferrovjarju lliberalizza t-trasport tal-merkanzija internazzjonali kollu fl-1 ta' Jannar 2006 u l-merkanzija bil-ferrovija nazzjonali mill-1 ta' Jannar 2007 (39). Madankollu, bosta Stati Membri lliberalizzaw b'mod unilaterali s-swieq nazzjonali tagħhom qabel dik id-data.

                     (129)

                     Fir-rigward tat-trasport tal-passiġġieri, mill-1 ta' Jannar 2010, it-tielet pakkett ferrovjarju fetaħ is-suq għat-trasport tal-passiġġieri internazzjonali (40). Filwaqt li dan jikkonċerna biss is-servizzi internazzjonali, huwa ma jinkludix l-attivitajiet tal-benefiċjarji fuq dawk il-linji. Fi kwalunkwe każ, kif stabbilit mill-Qorti fis-sentenza Altmark, il-fatt li kumpanija tat-trasport hija attiva biss fi Stat Membru wieħed ma jeskludix il-possibbiltà ta' għajnuna li tfixkel il-kummerċ intra-UE (41). F'dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li mill-1995 'l hawn kien hemm bosta Stati Membri li fetħu b'mod unilaterali t-trasport tagħhom tal-passiġġieri bil-ferrovija u li kwalunkwe vantaġġ mogħti lil kumpanija tat-trasport bil-ferrovija fi Stat Membru wieħed jista' jnaqqas il-possibbiltà għal kompetitur minn Stat Membru ieħor li jinnegozja f'dak is-suq ġeografiku.

                     (130)

                     F'dan il-każ, TRAINOSE tipprovdi servizzi f'kompetizzjoni ma' impriżi oħrajn li jipprovdu servizzi tat-trasport fis-suq intern u wħud minn dawk is-servizzi huma transfruntieri. Għalhekk, il-vantaġġ ekonomiku selettiv mogħti permezz tal-kanċellazzjoni tad-dejn ippjanata favur TRAINOSE jsaħħaħ il-pożizzjoni ekonomika tagħha, minħabba li jeħles lill-operatur ferrovjarju mid-djun imġarrba fil-perjodu 2007-2010. Konsegwentement, TRAINOSE se tkun qed tipprovdi servizzi tat-trasport bil-ferrovija fis-suq intern mingħajr ma ġġorr l-ispejjeż operattivi u/jew tal-investiment kollha rilevanti li saru fl-imgħoddi.

                     (131)

                     Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura se tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni fis-suq intern u tista' taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

               7.1.2.5.   Konklużjoni

                     (132)

                     Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-kanċellazzjoni tad-dejn li qed tippjana li timplimenta l-Greċja tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.3.   Miżura 2: Żieda fl-ekwità

         7.1.3.1.   Riżorsi tal-Istat u imputabbiltà lill-Istat

                     (133)

                     Kif iddikjarat fil-premessa 109, il-miżura inkwistjoni għandha tiġi ffinanzjata mir-riżorsi tal-Istat u d-deċiżjoni li tingħata l-miżura trid tkun imputabbli lill-Istat.

                     (134)

                     Iż-żieda fl-ekwità ġiet iffinanzjata direttament mill-baġit tal-Istat Grieg u ġiet deċiża mill-Kumitat Interministerjali għall-Organizzazzjonijiet u l-Intrapriżi Pubbliċi, kumitat li jirrappreżenta lill-awtoritajiet ċentrali Griegi.

                     (135)

                     Għalhekk, iż-żieda fl-ekwità kienet tinvolvi l-użu ta' riżorsi tal-Istat u kienet ukoll deċiża mill-Istat Grieg u imputabbli lilu.

               7.1.3.2.   Vantaġġ ekonomiku

                     (136)

                     Il-Greċja affermat li ż-żieda fl-ekwità ma tagħti ebda vantaġġ ekonomiku indebitu lil TRAINOSE, minħabba li kwalunkwe investitur privat f'sitwazzjoni simili għal dik tal-Greċja kien jagħżel li jinvesti aktar fil-kumpanija sabiex iżomm l-investiment eżistenti tiegħu aktar milli jfittex il-likwidazzjoni tal-kumpanija. Il-Greċja stenniet li ż-żieda fl-ekwità li twassal għar-ristrutturar ta' TRAINOSE, segwit mill-privatizzazzjoni tagħha, tippermettilha tirkupra parti akbar mill-investiment tagħha u jevita kwalunkwe effetti negattivi fuq l-OSE.

                     (137)

                     Sabiex jiġi ddeterminat jekk l-investiment tal-Greċja jagħtix vantaġġ lil TRAINOSE, jeħtieġ li jiġi vvalutat jekk, f'ċirkostanzi simili, investitur privat ta' daqs komparabbli li jopera f'kundizzjonijiet normali ta' ekonomija tas-suq (operatur f'ekonomija tas-suq, il-prinċipju “OES”) kienx jitħajjar jagħmel l-investiment inkwistjoni (42).

                     (138)

                     Il-Greċja affermat li d-deċiżjoni tagħha li tinjetta kapital fi TRAINOSE kienet immirata sabiex hija tevita l-kollass tal-operatur ferrovjarju uniku fil-Greċja u kwalunkwe effetti konsegwenzjali fuq l-ekonomija Griega bħala tali.

                     (139)

                     Madankollu, it-test tal-OES għandu jiġi applikat billi jitwarrbu l-kunsiderazzjonijiet kollha li jirrigwardjaw esklussivament ir-rwol ta' Stat Membru bħala awtorità pubblika (pereżempju, kunsiderazzjonijiet ta' politika soċjali, reġjonali jew settorjali) (43). Fi kliem ieħor, jekk intervent mill-Istat ikun xprunat minn raġunijiet ta' ordni pubbliku, pereżempju, għal raġunijiet ta' żvilupp soċjali jew reġjonali li jżidu t-telf jew inaqqsu l-profitti tal-azjenda, l-imġiba tal-Istat, filwaqt li tkun razzjonali minn perspettiva tal-ordni pubbliku, tista' fl-istess ħin tinkludi kunsiderazzjonijiet li OES normalment ma jikkunsidrax jew saħansitra jirrifjuta, jekk dawn inaqqsu r-redditu mistenni fuq l-azjenda. Għalhekk, il-Kummissjoni tqis li, għall-finijiet tat-test tal-OES taż-żieda fl-ekwità, jeħtieġ li jitwarrbu l-effetti konsegwenzjali negattivi fuq l-ekonomija Griega jew il-fatt li TRAINOSE hija l-operatur ferrovjarju uniku fil-Greċja.

                     (140)

                     Il-Greċja ddikjarat ukoll li fl-2009 diġà kien previst li TRAINOSE tiġi ristrutturata bl-għan li tiġi privatizzata u, għalhekk, seta' kien mistenni redditu aċċettabbli fuq il-kapital injettat fi żmien raġonevoli. Il-Greċja enfasizzat ukoll li redditi aktar baxxi effimeri jkunu aċċettabbli għal investitur eżistenti.

                     (141)

                     Jekk intervent mill-Istat huwiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq irid jiġi eżaminat fuq bażi ex ante, wara li titqies l-informazzjoni disponibbli fiż-żmien meta ġie deċiż l-intervent (44). Fil-fatt, kwalunkwe operatur prudenti f'ekonomija tas-suq normalment iwettaq il-valutazzjoni ex ante proprja tiegħu tal-istrateġija u tal-prospetti finanzjarji ta' proġett (45). Mhuwiex biżżejjed li wieħed jiddependi fuq l-evalwazzjonijiet ekonomiċi ex post li jinvolvu sejba retrospettiva li l-investiment magħmul mill-Istat Membru kkonċernat kien fil-fatt profittabbli (46).

                     (142)

                     Evalwazzjoni ekonomika abbażi ta' metodoloġija ta' valutazzjoni standard aċċettata b'mod ġenerali (47) trid tkun ibbażata fuq id-dejta oġġettiva, verifikabbli u affidabbli disponibbli (48), li jenħtieġ li tkun dettaljata biżżejjed u għandha tirrifletti s-sitwazzjoni ekonomika fiż-żmien li fih ġiet deċiża t-tranżazzjoni, filwaqt li jitqiesu l-livell tar-riskju u l-aspettattivi futuri. Metodoloġija standard aċċettata b'mod wiesa' sabiex jiġi ddeterminat ir-redditu (annwali) fuq l-investimenti hija li tiġi kkalkolata r-rata ta' redditu interna (RRI) (49). Wieħed jista' jevalwa wkoll id-deċiżjoni tal-investiment f'termini tal-valur preżenti nett (VPN) tagħha, (50) li jipproduċi riżultati ekwivalenti għar-RRI f'ħafna mill-każijiet.

                     (143)

                     Qabel ittieħdet id-deċiżjoni li tiġi injettata ekwità ta' EUR 60 miljun mill-Kumitat Interministerjali għall-Organizzazzjonijiet u l-Intrapriżi Pubbliċi fl-2009, ma twettqet ebda valutazzjoni tal-profittabbiltà tar-redditu mistenni mill-Greċja, bl-użu ta' kwalunkwe waħda mill-metodoloġiji ta' valutazzjoni standard aċċettati b'mod ġenerali jew kwalunkwe metodoloġija oħra. Il-Greċja ma ppreżentat ebda evidenza fattwali li turi kwalunkwe profittabbiltà futura għall-azzjonist sabiex tappoġġja d-deċiżjoni li tinjetta kapital fi TRAINOSE. Ma hemm ebda dokument li juri xi illustrazzjoni jew kalkolu tar-rimunerazzjoni tal-kapital għall-azzjonist ta' TRAINOSE jew żieda fil-valur tal-parteċipazzjoni fil-kapital tal-Greċja wara l-injezzjoni ta' kapital. Il-Kummissjoni tosserva li l-previżjonijiet tat-telf u l-profitt ta' TRAINOSE sempliċiment juru li l-kumpanija kienet mistennija li tirritorna għal profittabbiltà mill-2011 'il quddiem. Lanqas il-profittabbiltà mistennija akkumulata sal-2013 (EUR 14-il miljun) ma hija biżżejjed sabiex tpaċi t-telf mistenni ta' TRAINOSE fl-2011 (EUR – 165 miljun).

                     (144)

                     Barra minn hekk, il-Greċja la vvalutat il-prospetti tal-privatizzazzjoni ta' TRAINOSE u lanqas ikkwantifikat ir-rikavat mistenni mill-privatizzazzjoni. Il-Kummissjoni tinnota li f'dak il-mument meta ġiet deċiża b'mod irrevokabbli ż-żieda fl-ekwità (jiġifieri fl-2009), seta' kien hemm sempliċiment pjanijiet vagi għall-privatizzazzjoni tal-kumpanija, iżda kien għadu ma ġie ppubblikat ebda mandat ta' privatizzazzjoni, kienet għadha ma ġiet sottomessa ebda offerta vinkolanti u fuq kollox kien għadu mhuwiex ċar jekk il-privatizzazzjoni kinitx se tirnexxi. TRAINOSE saret parti mill-Programm ta' Privatizzazzjoni tal-Greċja mhux qabel l-2010 (51), u kien biss fl-2013 li l-Greċja fil-fatt iddeċidiet li tipproċedi bil-privatizzazzjoni tal-kumpanija (52). Madankollu, ma kien hemm ebda investitur li ressaq offerta vinkolanti u l-proċess ta' privatizzazzjoni kellu jiġi mniedi mill-ġdid fl-2016 u jwassal għal privatizzazzjoni mistennija fl-2017.

                     (145)

                     Il-fatt li l-korp pubbliku kkonċernat ikollu skopertura ekonomika preċedenti għal impriża għandu jiġi kkunsidrat meta jiġi eżaminat jekk tranżazzjoni hijiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq (53). Skopertura preċedenti għandha titqies fil-qafas ta' xenarji kontrofattwali għall-fini tat-test tal-OES. Pereżempju, fil-każ ta' intervent ta' ekwità jew dejn f'impriża pubblika f'diffikultà, ir-redditu mistenni fuq investiment bħal dan għandu jitqabbel mar-redditu mistenni fix-xenarju kontrofattwali tal-likwidazzjoni tal-kumpanija. F'każ li l-likwidazzjoni tipprovdi aktar qligħ jew inqas telf, operatur prudenti f'ekonomija tas-suq jagħżel dik l-opzjoni (54).

                     (146)

                     Qabel iż-żieda fl-ekwità, il-Greċja ma vvalutat ebda prospett għal rikavat minn likwidazzjoni ipotetika ta' TRAINOSE. Il-Kummissjoni tosserva li, fil-31 ta' Diċembru 2008, il-valur kontabilistiku tal-assi ta' TRAINOSE kien jammonta għal EUR 104 miljun, filwaqt li l-valur tad-djun tagħha kien jammonta għal EUR 376 miljun. Għalhekk, il-Greċja, bħala l-azzjonista ta' TRAINOSE f'xenarju ta' likwidazzjoni ipotetika, mhux probabbli li tibbenifika minn xi redditu. Għalhekk, bħala korollarju, legalment, il-Greċja ma jkollha ebda responsabbiltà għajr it-telf tal-parteċipazzjonijiet azzjonarji tagħha, mingħajr ebda investiment ulterjuri fil-kumpanija.

                     (147)

                     Minkejja l-pressjoni politika u soċjali li tirriżulta minn deċiżjoni li tippermetti lil TRAINOSE tidħol fil-proċedura ta' likwidazzjoni, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-kostijiet għal OES f'sitwazzjoni simili jkunu żero, minħabba li l-Istat Grieg huwa l-uniku azzjonist ta' TRAINOSE. F'dawk iċ-ċirkostanzi, iż-żieda fil-kapital tista' tinvolvi biss telf għall-Istat Grieg, li OES ma jkunx ta l-kunsens tiegħu għalih.

                     (148)

                     Għalhekk, il-Kummissjoni hija tal-fehma li d-deċiżjoni li żżid l-ekwità ta' TRAINOSE b'EUR 60 miljun tat vantaġġ ekonomiku lil TRAINOSE li hija ma kenitx tkun tista' tikseb taħt kundizzjonijiet tas-suq normali.

               7.1.3.3.   Selettività

                     (149)

                     Miż-żieda fl-ekwità bbenifika biss TRAINOSE u din ma kinitx parti minn miżura usa' tal-politika ekonomika ġenerali disponibbli għall-impriżi Griegi. Għalhekk, din titqies bħala selettiva skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.3.4.   Distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ

                     (150)

                     Għar-raġunijiet spjegati fit-Taqsima 7.1.2.4, iż-żieda fl-ekwità fixklet jew heddet li tfixkel il-kompetizzjoni fis-suq intern u setgħet taffettwa wkoll il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

               7.1.3.5.   Konklużjoni

                     (151)

                     Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni hija tal-fehma li ż-żieda fl-ekwità ta' EUR 60 miljun implimentata fl-2009 tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.4.   Miżura 3: Għotjiet annwali lil TRAINOSE għall-perjodu 2011–2013

         7.1.4.1.   Riżorsi tal-Istat u imputabbiltà lill-Istat

                     (152)

                     L-għotjiet annwali lil TRAINOSE għall-perjodu 2011–2013 ingħataw direttament mill-baġit tal-Istat Grieg, b'hekk, il-miżura tinvolvi l-użu ta' riżorsi tal-Istat, kienet ukoll deċiża mill-Istat u, għalhekk, hija imputabbli lilu.

               7.1.4.2.   Vantaġġ ekonomiku

                     (153)

                     Il-Greċja affermat li l-għotjiet annwali lil TRAINOSE għall-perjodu 2011–2013 jinvolvu kumpens għat-twettiq ta' OSP.

                     (154)

                     Wara l-gwida pprovduta mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Altmark (55), il-Kummissjoni tosserva li l-Ftehim ta' OSP għall-perjodu mill-2011 sal-2013 ma ngħatax wara offerta pubblika.

                     (155)

                     Meta l-OSP ma jiġix stabbilit abbażi ta' proċedura għall-għoti ta' kuntratt, il-livell ta' kumpens meħtieġ irid jiġi ddeterminat abbażi ta' analiżi tal-ispejjeż li impriża tipika, immexxija sewwa u pprovduta b'mezzi adegwati sabiex tkun tista' tissodisfa l-obbligi ta' servizz pubbliku, tkun ġarrbet fit-twettiq ta' dawk l-obbligi, filwaqt li jitqiesu l-irċevuti rilevanti u profitt raġonevoli għat-twettiq ta' dawk l-obbligi.

                     (156)

                     Il-Kummissjoni tinnota li meta ġie konkluż il-Ftehim ta' OSP fl-2011, TRAINOSE kienet qed tiffaċċja diffikultajiet finanzjarji u l-ispejjeż tagħha ma setgħux jitqiesu bħala spejjeż ta' impriża tipika, immexxija sewwa u pprovduta b'mezzi adegwati sabiex tkun tista' tissodisfa l-obbligi ta' servizz pubbliku. Il-kumpens ta' OSP għas-snin 2011–2013 kien ibbażat fuq l-estimi tal-pjan ta' ristrutturar ta' TRAINOSE mingħajr ebda valutazzjoni kontrofattwali tal-ispejjeż ta' impriża tipika u mmexxija sewwa pprovduta b'mezzi adegwati sabiex effettivament tkun tista' tissodisfa l-obbligi ta' servizz pubbliku. Għalhekk, il-Kummissjoni hija tal-fehma li dan il-kriterju ma ġiex irrispettat.

                     (157)

                     Minħabba n-natura kumulattiva tal-kundizzjonijiet ta' Altmark, mhuwiex meħtieġ li jiġi eżaminat jekk it-tliet kundizzjonijiet l-oħrajn ta' Altmark ġewx issodisfati fil-każ preżenti.

                     (158)

                     Għalhekk, huwa konkluż li l-għotjiet lil TRAINOSE fil-perjodu mill-2011 sal-2013 jagħtu vantaġġ ekonomiku lil TRAINOSE skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.4.3.   Selettività

                     (159)

                     L-għotjiet annwali fil-perjodu 2011–2013 kienu disponibbli biss għal TRAINOSE u minnhom ibbenifikat hija biss, għalhekk, jitqiesu bħala selettivi skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.4.4.   Distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ

                     (160)

                     Għar-raġunijiet stabbiliti fit-Taqsima 7.1.2.4, l-għotjiet fixklu jew heddew li jfixklu l-kompetizzjoni fis-suq intern u setgħu wkoll jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

               7.1.4.5.   Konklużjoni

                     (161)

                     Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni tqis li l-għotjiet annwali implimentati mill-Greċja fil-perjodu 2011–2013 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.5.   Miżura 4: It-trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku

         7.1.5.1.   Riżorsi tal-Istat u imputabbiltà lill-Istat

                     (162)

                     L-iskema għat-trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE toriġina mil-Liġi Griega 3891/2010. Hija tipprevedi t-trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku, bħal Ministeri jew muniċipalitajiet, li jirrimunerawhom bir-riżorsi pubbliċi tagħhom.

                     (163)

                     Għalhekk, il-miżura tinvolvi l-użu ta' riżorsi tal-Istat u hija wkoll deċiża mill-Istat Grieg u imputabbli lilu.

               7.1.5.2.   Vantaġġ ekonomiku

                     (164)

                     Skont il-Greċja, it-tnaqqis tal-forza tax-xogħol permezz tat-trasferiment tal-impjegati ma jipprovdi ebda vantaġġ lil TRAINOSE, minħabba li għandu jitqies bħala kumpens ta' darba għall-iżvantaġġ strutturali li TRAINOSE tkompli ġġorr fir-rigward tal-impjegati li fadal.

                     (165)

                     B'mod alternattiv, sabiex tikkwantifika l-vantaġġ possibbli li jirriżulta mit-trasferiment tal-impjegati, il-Greċja pprovdiet studju mħejji minn konsulent. Skont l-istudju, il-vantaġġ jammonta għad-differenza bejn il-“kostijiet normali” ta' SRV ipotetika sostnuta minn kumpanija privata u l-kostijiet ta' SRV ipotetika għall-impjegati ta' TRAINOSE. Dawn tal-aħħar jammontaw għal EUR 120 miljun. Madankollu, il-Greċja ssostni li mill-kostijiet tal-SRV ipotetika wieħed għandu jnaqqas il-“kostijiet anormali” li ġġarrab il-kumpanija permezz tal-istatus ta' impjegat kważi taċ-ċivil tal-impjegati ta' TRAINOSE, kemm dawk ittrasferiti kif ukoll id-904 impjegati li fadal. Skont il-Greċja, il-vantaġġ “veru” mit-trasferiment tal-impjegati jammonta għal EUR 37 miljun.

                     (166)

                     Il-Kummissjoni tinnota li kull meta s-sitwazzjoni finanzjarja ta' impriża titjieb bħala riżultat ta' intervent mill-Istat fuq termini li jkunu differenti mill-kundizzjonijiet tas-suq normali, ikun hemm vantaġġ (56). F'dan ir-rigward, l-għoti ta' vantaġġi ekonomiċi pożittivi mhux biss huwa rilevanti għall-kunċett ta' għajnuna mill-Istat, iżda l-ħelsien minn piżijiet ekonomiċi jista' wkoll jikkostitwixxi vantaġġ. Dan ikopri kwalunkwe mitigazzjoni ta' imposti normalment inklużi fil-baġit ta' impriża (57). Jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk, wara li ttieħdet il-miżura tal-Istat, kienx hemm titjib fis-sitwazzjoni finanzjarja tal-impriża, imqabbla mas-sitwazzjoni finanzjarja li kienet tkun fiha l-entità li kieku ma tteħditx dik il-miżura (58).

                     (167)

                     Għalhekk, jeħtieġ li jiġi vvalutat jekk it-trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE jikkorrespondix għal ħelsien minn żvantaġġ strutturali li TRAINOSE tkompli tiffaċċja fin-nuqqas tal-miżura partikolari.

                     (168)

                     Il-Kummissjoni tinnota li TRAINOSE kienet qed tiffaċċja sitwazzjoni ta' persunal żejjed. F'kundizzjonijiet tas-suq normali, impriża jkollha tistabbilixxi SRV sabiex tħeġġeġ lill-persunal tagħha jirtiraw. Madankollu, kif ġie sostnut mill-Greċja, TRAINOSE ma kellhiex fondi għal skema bħal din u, għalhekk, l-iskema għat-trasferiment tal-impjegati lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku ġiet stabbilita mill-Istat Grieg.

                     (169)

                     Bl-istess mod, l-argument li l-miżura ma tagħti ebda vantaġġ lil TRAINOSE minħabba li hija f'kumpens għal żvantaġġ partikolari li din l-impriża wirtet minn obbligi skont ftehimiet kollettivi tax-xogħol tal-imgħoddi ma jistax jiġi aċċettat. It-trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE kellu l-effett ta' tnaqqis tal-kostijiet tal-persunal li TRAINOSE kien ikollha tħallas u li jikkostitwixxu l-kostijiet normali ta' impriża, anki jekk dawk il-kostijiet ikunu rriżultaw mill-istatus speċifiku tal-impjegati ta' TRAINOSE u kienu ogħla minn dawk ta' impjegati li ma kellhomx status simili (59).

                     (170)

                     Barra minn hekk, il-vantaġġi finanzjarji ta' TRAINOSE, li jirriżultaw mill-kostijiet aktar baxxi tal-persunal minħabba t-trasferiment ta' wħud mill-impjegati tiegħu lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku, ma jistgħux jitqabblu mal-allegati żvantaġġi li jirriżultaw mill-istatus ta' impjegati kważi taċ-ċivil għall-impjegati ta' TRAINOSE skont il-ftehimiet kollettivi.

                     (171)

                     B'reazzjoni għall-argumenti invokati mill-Greċja dwar l-allegati żvantaġġi kkawżati mill-istatus ta' impjegati kważi taċ-ċivil tal-impjegati ta' TRAINOSE, jistgħu jsiru tliet kunsiderazzjonijiet. L-ewwel nett, TRAINOSE, wara l-ftuħ sħiħ tas-suq ferrovjarju Grieg għall-kompetizzjoni, kellha u qed tkompli żżomm membri tal-persunal imħarrġin u kompetenti, li mingħajrhom ma kenitx tkun tista' żżomm il-pożizzjoni tagħha fis-suq. It-tieni nett, kif irrimarkat mill-Greċja, skont il-Ftehim Kollettiv tax-Xogħol il-ġdid, tneħħew bosta benefiċċji tal-impjegati ta' TRAINOSE u ttieħdu miżuri sabiex jitnaqqsu l-kostijiet tal-persunal eżistenti għal TRAINOSE. It-tielet nett, bħalissa ma hemm ebda operatur ferrovjarju ieħor attiv fil-Greċja u l-paragun ġenerali li sar mill-Greċja ma' impjegati oħrajn fis-settur privat b'esperjenza ta' xogħol simili ma jistax jitqies bħala parametru referenzjarju validu meta titqies l-ispeċifiċità tal-persunal ta' TRAINOSE.

                     (172)

                     Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, il-kostijiet relatati mal-benefiċċji li joriġinaw minn liġi preċedenti jidhru li huma kostijiet normali li jridu jitħallsu minn kwalunkwe kumpanija. Għalhekk, il-ħelsien ta' tali kostijiet permezz tat-trasferiment tal-impjegati jiffavorixxi lil TRAINOSE skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.5.3.   Selettività

                     (173)

                     Mit-trasferiment tal-impjegati bbenifikat biss TRAINOSE u, għalhekk, dan jitqies bħala selettiv skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.5.4.   Distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ

                     (174)

                     Għar-raġunijiet spjegati fit-Taqsima 7.1.2.4, it-trasferiment tal-impjegati fixkel jew hedded li jfixkel il-kompetizzjoni fis-suq intern u seta' jaffettwa wkoll il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

               7.1.5.5.   Konklużjoni

                     (175)

                     Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni tqis li t-trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku bejn l-2011 u l-2013 jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.1.6.   Miżura 5: FLS bejn TRAINOSE u l-OSE

         7.1.6.1.   Vantaġġ ekonomiku

                     (176)

                     Kif ġie ddikjarat fit-Taqsima 3.5.5, fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk l-FLS bejn TRAINOSE u l-OSE ġewx konklużi skont it-termini tas-suq.

                     (177)

                     B'reazzjoni għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Greċja pprovdiet aktar kjarifiki dwar il-metodu li permezz tiegħu ġew stabbiliti t-tariffi għas-servizzi speċifikati fid-diversi FLS bejn TRAINOSE u l-OSE. Kif ġie ddikjarat fil-premessa 72, il-Greċja affermat li skont ir-rakkomandazzjonijiet tat-Trojka, l-FLS ġew konklużi skont it-termini tas-suq u, għalhekk, ma taw ebda vantaġġ ekonomiku lil TRAINOSE.

                     (178)

                     Għalhekk, jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk it-termini u l-kundizzjonijiet tal-FLS konklużi bejn TRAINOSE u l-OSE pprovdewx vantaġġ ekonomiku lil TRAINOSE, li ma kienx ikun disponibbli għal TRAINOSE f'kundizzjonijiet tas-suq normali (60). Għal dak l-għan, il-Kummissjoni jeħtiġilha tivvaluta jekk operatur f'ekonomija tas-suq (“OES”) ipotetiku f'sitwazzjoni simili għall-OSE, filwaqt li jitqiesu l-informazzjoni disponibbli u l-kundizzjonijiet tas-suq prevalenti f'dak il-mument, kif ukoll kwalunkwe żviluppi prevedibbli, kienx jidħol fl-FLS inkwistjoni bl-istess termini u kundizzjonijiet (61).

                     (179)

                     L-FLS ma ġewx konklużi permezz ta' offerta kompetittiva, trasparenti, mhux diskriminatorja u mhux kundizzjonali, li kienet tipprovdi evidenza diretta u speċifika ta' konformità mal-kundizzjonijiet tas-suq. It-Trojka rrakkomandat li jiġu konklużi FLS sabiex jiġu fformalizzati r-relazzjonijiet kummerċjali li diġà jeżistu mal-OSE li, f'dak il-mument, kienet mhux biss il-maniġer tal-infrastruttura, iżda wkoll il-fornitur ta' vetturi ferrovjarji u servizzi ta' manutenzjoni, taħriġ tal-persunal, uffiċini u kowċis lil TRAINOSE. F'dak iż-żmien meta ġew konklużi l-FLS, TRAINOSE kienet l-uniku operatur ferrovjarju fil-Greċja. TRAINOSE kienet tiddependi wkoll fuq ħafna mis-servizzi li kienet qed tipprovdi l-OSE.

                     (180)

                     Il-fatt li l-FLS ma ġewx konklużi permezz ta' offerta ma jfissirx li dawn mhumiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq (62). Fin-nuqqas ta' offerta, il-konformità tal-FLS mal-kundizzjonijiet tas-suq tista' tiġi vvalutata fid-dawl tat-termini li taħthom twettqu t-tranżazzjonijiet komparabbli minn operaturi privati komparabbli f'sitwazzjonijiet komparabbli (parametraġġ referenzjarju) jew bl-użu ta' metodi ta' valutazzjoni oħrajn (63).

                     (181)

                     Sabiex jiġi identifikat parametru referenzjarju xieraq, jeħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari lit-tip ta' operatur ikkonċernat, it-tip ta' tranżazzjoni inkwistjoni u s-suq jew is-swieq ikkonċernati. It-twaqqit tat-tranżazzjonijiet huwa partikolarment rilevanti wkoll meta jkunu seħħew żviluppi ekonomiċi sinifikanti. Fejn xieraq, jista' jkun meħtieġ li l-parametri referenzjarji disponibbli fis-suq jiġu aġġustati skont il-karatteristiċi speċifiċi tat-tranżazzjoni tal-Istat (64). Ħafna drabi, parametraġġ referenzjarju ma jistabbilixxix valur referenzjarju preċiż wieħed, iżda pjuttost jistabbilixxi firxa ta' valuri possibbli permezz ta' valutazzjoni ta' sett ta' tranżazzjonijiet komparabbli.

               (a)   FLS dwar il-provvista tal-manutenzjoni ta' vetturi ferrovjarji

                     (182)

                     Il-Kummissjoni tosserva li l-prezz għall-provvista ta' servizzi ta' manutenzjoni ta' vetturi ferrovjarji kien stabbilit bħala funzjoni tal-kostijiet tal-materjal u tal-parts tal-bdil, tal-kostijiet tal-persunal tal-manutenzjoni u tal-kostijiet amministrattivi rilevanti. B'hekk, il-prezz stabbilit fl-FLS kopra l-kostijiet kollha relatati mal-provvista ta' servizzi ta' manutenzjoni pprovduti mill-OSE, inkluża anki kontribuzzjoni għall-kostijiet amministrattivi rilevanti.

                     (183)

                     Il-fattur ewlieni tal-ispejjeż għall-provvista ta' servizzi ta' manutenzjoni huwa l-kost tal-persunal tal-manutenzjoni. AMEL, il-kumpanija inkarigata mill-operazzjonijiet tal-metro ta' Ateni sal-2010, kienet l-unika kumpanija fil-Greċja li kienet komparabbli mal-OSE, b'kunsiderazzjoni tan-natura tas-servizzi pprovduti u l-ambjent tas-suq prevalenti. Qabel il-konklużjoni tal-FLS, l-OSE ħallset lill-persunal tal-manutenzjoni tagħha salarju medju ta' EUR [25 000–50 000] fis-sena jew EUR [20–40] fis-siegħa. Il-Kummissjoni tinnota li, fil-mument li ġie konkluż l-FLS, is-salarju annwali tat-tekniċi tal-manutenzjoni ta' AMEL kien ivarja bejn EUR [25 000–50 000] u EUR [25 000–50 000] skont l-esperjenza u s-snin ta' impjieg fil-kumpanija, li jwasslu għal salarju annwali medju tat-tekniċi tal-manutenzjoni ta' AMEL ta' EUR [25 000–50 000]. Għaldaqstant, is-salarju medju tal-persunal tal-manutenzjoni tal-OSE kien komparabbli mas-salarju tat-tekniċi tal-manutenzjoni ta' AMEL.

                     (184)

                     Il-Kummissjoni tinnota li wara d-dħul fis-seħħ tal-Liġi 3899/2010, il-kostijiet tal-persunal tal-manutenzjoni tal-OSE komplew jonqsu b'EUR [0–5] fis-siegħa, filwaqt li l-ftehim ta' TRAINOSE ma ġiex aġġustat. Konsegwentement, il-profitt għall-OSE żdied b'EUR [0–5] għal kull siegħa ta' manutenzjoni, li jkompli jikkontribwixxi sabiex l-OSE tikseb marġini ta' redditu xprunat mis-suq ta' [0–10] %.

                     (185)

                     Il-Kummissjoni tosserva wkoll li l-FLS ġie konkluż għal perjodu ta' sentejn, li jista' jiġi estiż b'sena waħda addizzjonali. L-FLS kien jinkludi wkoll penali għal dewmien fil-kunsinna tal-vetturi ferrovjarji u għal ħlasijiet tardivi. Dan jindika li l-FLS ġie miftiehem wara li tqiesu l-interessi kummerċjali tal-partijiet u ma jidhirx li dan jikkostitwixxi mezz moħbi sabiex l-OSE tintuża bħala veikolu li jagħti vantaġġ indebitu fuq il-kundizzjonijiet tas-suq lil TRAINOSE.

                     (186)

                     Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, jista' jitqies li l-FLS dwar il-provvista ta' manutenzjoni tal-vetturi ferrovjarji kien ikun konkluż minn OES ipotetiku u, għalhekk, ma ta ebda vantaġġ ekonomiku indebitu lil TRAINOSE.

               (b)   FLS dwar il-lokazzjoni ta' vetturi ferrovjarji

                     (187)

                     Il-Kummissjoni tosserva li l-ħlasijiet għal-lokazzjoni tal-vetturi ferrovjarji stabbiliti fl-FLS huma bbażati fuq id-deprezzament annwali u l-kostijiet tal-finanzjament ta' dawk il-vetturi ferrovjarji. Għaldaqstant, il-fattur ta' deprezzament jirrifletti t-taħlita ta' finanzjament u kien jikkorrispondi għal […] tal-valur, li kien iffinanzjat permezz tar-riżorsi proprji tal-kumpanija u […] tal-valur, li kien iffinanzjat permezz ta' self.

                     (188)

                     Il-Kummissjoni tinnota li l-fattur ta' deprezzament jikkonforma bis-sħiħ mal-istandards kontabilistiċi tad-dovuti tal-kumpaniji Griegi S.A. u li r-rapporti finanzjarji tal-OSE ġew ivverifikati minn awditjar estern iċċertifikat kull sena. Barra minn hekk, minħabba li r-rapporti finanzjarji tal-OSE kienu bbażati fuq l-IFRS, il-valur tal-vetturi ferrovjarji rreġistrat fir-reġistru tal-assi tal-OSE jikkorrespondi għall-valur tas-suq.

                     (189)

                     Abbażi ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-FLS dwar il-lokazzjoni ta' vetturi ferrovjarji ġie konkluż skont it-termini tas-suq u, b'hekk, ma jagħti ebda vantaġġ ekonomiku indebitu lil TRAINOSE.

               (c)   FLS dwar it-taħriġ tal-persunal

                     (190)

                     Il-Kummissjoni tinnota li, qabel it-twaqqif tal-FLS dwar it-taħriġ tal-persunal, TRAINOSE pprova jqabbel il-kostijiet tat-taħriġ fis-siegħa mitluba minn fornituri tat-taħriġ oħrajn fil-Greċja. Minħabba li l-OSE hija l-uniku fornitur ta' taħriġ tekniku għas-sewwieqa tal-ferroviji u suġġetti oħrajn relatati mal-ferroviji, dan il-paragun tal-kostijiet tat-taħriġ tal-persunal ma kienx dirett.

                     (191)

                     Kif ġie ddikjarat fil-premessa 79, LAEK u IEKEM TEE ntgħażlu għall-paragun minħabba s-servizzi relatati mat-taħriġ li huma jipprovdu. Il-kostijiet tat-taħriġ fis-siegħa jvarjaw bejn EUR [0–20] u EUR [20–40] għat-taħriġ ipprovdut minn LAEK u bejn EUR [0–15] u EUR [50–70] għat-taħriġ mogħti minn IEKEM TEE.

                     (192)

                     Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-kostijiet tat-taħriġ innegozjati bejn l-OSE u TRAINOSE kienu stabbiliti fil-medda tal-prezzijiet tas-suq u, għalhekk, li l-FLS tal-persunal li jikkonċerna t-taħriġ tal-persunal ġie konkluż skont it-termini tas-suq u ma jagħti ebda vantaġġ indebitu lil TRAINOSE. Il-kost tat-taħriġ huwa funzjoni tal-għadd totali ta' sigħat ta' taħriġ imwettqa matul il-programm ta' taħriġ, l-għadd ta' apprendisti li jipparteċipaw fil-programm ta' taħriġ (minimu ta' ħames (5) persuni) u l-kost medju fis-siegħa tal-programm ta' taħriġ għal kull parteċipant, skont l-għadd ta' parteċipanti għal kull programm ta' taħriġ, kif ġej:

                                 Għadd ta' Parteċipanti

                                 Kost Medju fis-Siegħa f'Euro

                                 5 ≤ X ≤ 10

                                 [20–40]

                                 10 ≤ X ≤ 15

                                 [20–40]

                                 15 < X

                                 [0–20]

               (d)   FLS dwar il-kiri ta' uffiċini

                     (193)

                     Il-kera fix-xahar stabbilita fl-FLS konkluż fl-2011 dwar il-kiri ta' uffiċini ġiet stabbilita abbażi ta' rapport minn stimatur indipendenti tal-proprjetà immobbli fl-aħħar tal-2005 u aġġustata minn GAIAOSE sabiex jittieħdu f'kunsiderazzjoni kemm l-istat attwali tal-bini u taż-żoni tal-madwar, kif ukoll il-kundizzjonijiet tas-suq prevalenti.

                     (194)

                     Fl-aħħar tal-2005, il-valur stmat tal-kiri tal-uffiċini kien jammonta għal EUR [10–20] kull m2. Il-bini fejn jinsabu l-uffiċini mikrija nbena fl-1972 u ma jissodisfax l-istandards ta' infrastruttura moderna tal-uffiċini, meta wieħed iqis li ma għandux spazji miftuħa u għandu perċentwal għoli ħafna (30 %) ta' żoni komuni. Il-bini nnifsu jinsab fi stat medjokri ta' tiswijiet, filwaqt li, matul is-snin riċenti, iż-żona tal-madwar iddeterjorat, inkluż b'żieda fl-attività kriminali.

                     (195)

                     Il-Kummissjoni tinnota li meta ġie konkluż l-FLS dwar il-kiri ta' uffiċini, id-domanda għall-kiri ta' spazji ta' uffiċini naqset b'madwar 30 % bejn l-aħħar tal-2005 u Frar 2011 minħabba l-kriżi ekonomika emerġenti, tant li wasslet għal tnaqqis fil-kirjiet. Dan huwa kkonfermat mir-rapport tas-suq imħejji minn stimatur indipendenti privat, Eurobank Properties Services, li stabbilixxa l-kirjiet fis-suq għal binjiet b'karatteristiċi simili fiż-żona fejn jinsabu l-uffiċini f'medda ta' bejn EUR 11 u EUR 14 għal kull m2 għal Lulju 2010, li tirrappreżenta tnaqqis ta' 20 % meta mqabbla mal-2009.

                     (196)

                     Meta wieħed iqis il-fatturi msemmija fil-premessi 193 u 194, il-kera ta' kull xahar kienet aġġustata minn EUR [10–20] għal kull m2 fl-2005 għal EUR [0–10] għal kull m2 fl-2011. Dan l-aġġustament wassal għal tnaqqis b'[20–40] %, li jikkorrespondi bejn wieħed u ieħor għat-tnaqqis fil-prezzijiet f'dik iż-żona u għall-istat tal-bini mikri (65). Minbarra li kellu jħallas il-kera bażika, TRAINOSE kienet obbligata li tkopri l-kostijiet kollha relatati mal-uffiċini, bħall-manutenzjoni, l-enerġija, it-taxxi u d-dazji, eċċ.

                     (197)

                     Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, il-Kummissjoni tqis li l-FLS dwar il-kiri ta' uffiċini ġie stabbilit skont it-termini tas-suq u li huwa ma jagħti ebda vantaġġ indebitu lil TRAINOSE.

               (e)   FLS dwar il-kiri ta' kowċis

                     (198)

                     Il-Kummissjoni tosserva li t-tariffi għal-lokazzjoni ta' kowċis u vetturi oħrajn stabbiliti fl-FLS rilevanti kienu bbażati fuq il-valur tas-suq ta' kull waħda mill-vetturi fl-1 ta' Jannar 2001 aġġustat mid-deprezzament annwali. Kemm il-valur tas-suq tal-vetturi, kif ukoll id-deprezzament annwali ġew stmati mill-fornituri ta' dawk il-vetturi.

                     (199)

                     Abbażi ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-FLS dwar il-kiri ta' kowċis ġie konkluż skont it-termini tas-suq u, b'hekk, ma jagħti ebda vantaġġ ekonomiku indebitu lil TRAINOSE.

               (f)   Konklużjoni

                     (200)

                     Fid-dawl ta' dak li ntqal qabel, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-FLS ma taw ebda vantaġġ ekonomiku indebitu lil TRAINOSE.

                     (201)

                     Fid-dawl tal-fatt li l-kundizzjonijiet meħtieġa li jiddeterminaw l-eżistenza ta' għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat huma kumulattivi, in-nuqqas ta' kwalunkwe waħda minnhom huwa deċiżiv. Għalhekk, mhuwiex meħtieġ li jiġi vvalutat jekk il-Miżura 5 tissodisfax il-kundizzjonijiet l-oħrajn tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

                     (202)

                     Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-Miżura 5 ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

               7.2.   Il-legalità tal-għajnuna

                     (203)

                     Skont l-Artikolu 108(3) tat-Trattat, l-Istati Membri jeħtiġilhom jinformaw lill-Kummissjoni dwar kwalunkwe pjanijiet li jagħtu jew ibiddlu l-għajnuna, u ma għandhomx jimplimentaw il-miżuri proposti qabel ma l-proċedura prevista fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat tirriżulta f'deċiżjoni finali.

                     (204)

                     Il-Kummissjoni tosserva li l-Miżura 1 għadha ma ġietx implimentata u li l-implimentazzjoni tagħha hija soġġetta għal din id-deċiżjoni. Minħabba li l-Miżura 1 għadha ma ġietx implimentata, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-Greċja rrispettat l-obbligu ta' notifika tal-Artikolu 108(3) tat-Trattat (66).

                     (205)

                     Il-Kummissjoni tinnota li l-Miżuri 2, 3 u 4 ġew implimentati fil-perjodu 2011–2013. L-għajnuna mogħtija permezz ta' dawk il-miżuri ma rċevietx l-approvazzjoni minn qabel tal-Kummissjoni; għalhekk, il-Greċja ma rrispettatx l-obbligu ta' waqfien stabbilit fl-Artikolu 108(3) tat-Trattat. Għalhekk, il-Miżuri 2, 3 u 4 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat illegali.

               7.3.   Il-kompatibbiltà tal-għajnuna

                     (206)

                     Minħabba li l-Miżuri 1, 2, 3 u 4 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, il-Kummissjoni jeħtiġilha tivvaluta jekk l-għajnuna tistax tinstab li hija kompatibbli mas-suq intern.

                     (207)

                     Fid-dawl taċ-ċirkostanzi speċifiċi ħafna tal-każ preżenti u tal-ekonomija Griega, il-Greċja affermat li l-għajnuna inkwistjoni tista' titqies bħala kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat minħabba li tfittex li tirrimedja taqlib serju fl-ekonomija ta' Stat Membru.

                     (208)

                     Skont l-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat “Din li ġejja tista' titqies bħala kompatibbli mas-suq intern: […] għajnuna […] sabiex tirrimedja taqlib serju fl-ekonomija ta' Stat Membru; […]”.

                     (209)

                     Fir-rigward ta' kwalunkwe deroga mill-projbizzjoni fuq l-għajnuna mill-Istat stabbilita fl-Artikolu 107(1) tat-Trattat, dik id-dispożizzjoni trid tiġi interpretata u applikata b'mod ristrett. Tali applikazzjoni stretta tirrikjedi li jitqiesu, b'mod partikolari, in-natura u s-serjetà oġġettiva tat-taqlib fl-ekonomija tal-Istat Membru kkonċernat, fuq naħa waħda, u l-adegwatezza, in-neċessità u l-proporzjonalità tal-għajnuna maħsuba biex tindirizza dak it-taqlib, fuq in-naħa l-oħra, filwaqt li jitqiesu wkoll l-importanza possibbilment sistemika u l-pożizzjoni tal-benefiċjarju u s-settur ikkonċernat, kif ukoll l-evitar ta' effetti negattivi indebiti fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

               7.3.1.   Is-sitwazzjoni ekonomika fil-Greċja

                     (210)

                     Is-sitwazzjoni ekonomika tal-Greċja hija oġġettivament ikkaratterizzata minn kriżi profonda u mtawla bla preċedent. Fl-2016, il-Greċja esperjenzat id-disa' sena konsekuttiva ta' reċessjoni. Ir-reċessjoni kienet partikolarment profonda fl-2009, fl-2010, fl-2011 u fl-2012 (bi tnaqqis tal-prodott domestiku gross fi prezzijiet kostanti bi 3,1 %, 4,9 %, 7,1 % u 6 %, rispettivament). Fil-perjodu 2008-2016, il-PDG ċkien b'aktar minn 25 %. Id-dejn pubbliku gross tal-Greċja kien mistenni jilħaq l-ogħla livell fl-2016 għal 179,7 % tal-PDG tagħha. Ir-rata tal-qgħad fil-Greċja kienet 24,9 % bħala medja, li f'ċerti reġjuni laħqet sa 30,7 %, imqabbla mal-medja ta' 9,4 % fl-UE28. L-Istat Grieg prattikament ma għandu ebda aċċess għas-swieq tal-kapital u l-finanzi pubbliċi tiegħu għadhom dipendenti fuq il-Grupp tal-Euro u fuq kredituri internazzjonali oħrajn li joħorġu segmenti ġodda ta' self ippjanat, li għadhom qegħdin jiġu diskussi. Għalhekk, l-ekonomija tal-Greċja xorta għadha vulnerabbli ħafna għal inċertezzi u xokkijiet f'Ġunju 2017.

                     (211)

                     Kif innotat il-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha tal-20 ta' Diċembru 2011 li tapplika l-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat għal miżuri li jindirizzaw is-sitwazzjoni fil-Greċja (67), l-iskala u t-tul tat-tnaqqis ekonomiku li qed tesperjenza l-Greċja jmorru ferm 'lil hinn mill-isfidi li esperjenzaw l-ekonomiji tal-Istati Membri fil-kuntest taċ-ċiklu kummerċjali standard, fejn it-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku jrid jiġi aċċettat bħala parti mill-mudell normali ta' tkabbir u żvilupp.

                     (212)

                     L-effetti eċċezzjonali tal-kriżi u l-abbiltà tal-għajnuna mill-Istat, mogħtija lil fornituri ta' servizzi tal-enerġija li għandhom pożizzjonijiet importanti fis-suq Grieg, li tirrimedja jew tindirizza l-effetti tagħha, ġew rikonoxxuti wkoll mill-Kummissjoni fl-2013 u fl-2014 (68). Barra minn hekk, il-Kummissjoni tabilħaqq tqis l-estensjoni sat-30 ta' Ġunju 2017 tal-appoġġ tal-għajnuna mill-Istat ipprovdut lis-settur finanzjarju Grieg bħala neċessarja sabiex jiġi rrimedjat it-taqlib serju tal-ekonomija Griega, fl-applikazzjoni tal-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat (69). Dawk il-konklużjonijiet rigward is-sitwazzjoni tal-ekonomija Griega minn Diċembru 2011 xorta għadhom validi għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.

                     (213)

                     Il-Kummissjoni taqbel mal-Greċja li din is-sitwazzjoni kellha impatt fuq is-settur ferrovjarju Grieg, billi kkawżat għadd ta' disturbi, bħal tnaqqis fid-domanda għal servizzi ta' trasport bil-ferrovija kemm għall-passiġġieri kif ukoll għall-merkanzija minħabba l-għeluq ta' ċerti impriżi, l-inkapaċità ta' ċerti negozji li jħallsu l-kontijiet tagħhom (eż. l-Industrija taz-Zokkor Ellenika jew “HSI” (“Hellenic Sugar Industry”)) u t-tnaqqis fl-attività ekonomika f'ċerti oqsma, kif ukoll il-likwidazzjoni possibbli ta' TRAINOSE, Il-Kummissjoni tosserva li bejn l-2008 u l-2012, il-kilometri tal-passiġġieri naqsu b'49 % u t-tunnellati-kilometri ta' merkanzija naqsu b'64 %.

                     (214)

                     It-taqlib fl-operazzjonijiet ta' TRAINOSE joħloq piż kbir fuq in-netwerk tat-trasport pubbliku b'mod ġenerali u fuq in-netwerk urban ta' Ateni (użat minn 8 miljun passiġġier fis-sena), Tessaloniki u Patras, b'mod partikolari. Is-sinifikat ta' TRAINOSE bħala l-uniku fornitur ta' servizzi ta' trasport tal-passiġġieri u tal-merkanzija bil-ferrovija fil-Greċja ntwera fl-ogħla punt tal-kriżi tar-refuġjati meta ċerti rotot tal-ferrovija kienu parzjalment magħluqin jew meta tnaqqas it-traffiku. Meta nfetħet il-fruntiera ta' Idomeni, madwar tmien ferroviji tal-merkanzija kienu qegħdin jivvjaġġaw lejn l-Ewropa ċentrali u lura. Wara l-għeluq tal-fruntiera, dawn tnaqqsu għal erba' ferroviji biss, li bdew jivvjaġġaw tul rotta itwal mill-pajjiż ġar tal-Bulgarija, li allura kien ifisser kostijiet tat-trasport ogħla għall-importaturi u l-esportaturi Griegi. Ferrovija li tiġbed 34 vettura normalment tiġi tiswa sa EUR 50 000 sabiex tittrasporta merkanzija lejn l-Ewropa Ċentrali fi żmien jumejn jew tlett ijiem. Iżda r-rotta itwal ikkawżat dewmien b'sa 12-il jum, li żied il-kost bi kważi 20 %. Il-kostijiet addizzjonali diretti għal assoċjazzjoni tal-esportaturi fit-tramuntana tal-Greċja, li tirrappreżenta madwar 500 negozju żgħir, ammontaw għal madwar EUR 5 miljun u waqqfu l-isforzi sabiex terġa' tinbeda l-ekonomija wara sitt snin ta' reċessjoni. Għaldaqstant, huwa essenzjali li tiġi żgurata tranżizzjoni bla xkiel sabiex jintlaħaq l-għan strateġiku tal-bejgħ li jmiss ta' 100 % tal-kapital azzjonarju ta' TRAINOSE lill-investitur, li għandu jitqies bħala pass importanti fl-implimentazzjoni tal-programm miftiehem mal-Grupp tal-Euro (70).

               7.3.2.   Il-pożizzjoni ta' TRAINOSE fl-ekonomija tal-Greċja

                     (215)

                     Bħala riżultat tal-kriżi ekonomika profonda u mtawla, TRAINOSE ġarrbet tnaqqis bla preċedent tad-dħul operattiv u żieda fid-dejn, kif jidher fit-Tabella 1. Barra minn hekk, kombinazzjoni ta' kundizzjonijiet straordinarji u bla preċedent wasslet għal pagamenti li suppost diġà saru fis-sistema Griega tat-trasport bil-ferrovija, għal membri tal-persunal żejda u għal xogħol b'lura f'investimenti fl-infrastruttura, li jħallu wkoll effetti negattivi fuq l-OSE (71) u jpoġġu f'riskju l-konnettività tan-netwerk tat-trasport bil-ferrovija fil-Greċja.

                     (216)

                     L-appoġġ ipprovdut mill-miżuri soġġetti għad-deċiżjoni preżenti mogħti jew ippjanat li jingħata lil TRAINOSE u lill-OSE ppermettielhom iżommu n-netwerk tal-infrastruttura ferrovjarja Griega u li jtejbu l-infrastruttura sottożviluppata (bħall-elettrifikazzjoni tal-linja bejn Ateni u Tithorea), kif ukoll li jkomplu jipprovdu servizzi ta' trasport tal-passiġġieri u tal-merkanzija permezz tan-netwerk ferrovjarju urban u suburban b'tul ta' 2 554 km, li jaqsam min-Nofsinhar sat-Tramuntana tal-Greċja u li jipprovdi servizzi lill-akbar bliet u portijiet minn fejn jgħaddi.

                     (217)

                     Il-Kummissjoni tosserva li TRAINOSE topera bejn wieħed u ieħor 300 servizz ta' trasport tal-passiġġieri kuljum u li bejn wieħed u ieħor 16-il miljun passiġġier fis-sena jużaw is-servizzi ta' TRAINOSE. Ir-rotot ta' OSP operati minn TRAINOSE jammontaw għal aktar minn 98 % tar-rotot domestiċi kollha tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija fil-Greċja. Kwalunkwe waqfien/interruzzjoni tal-operazzjonijiet ta' TRAINOSE ċertament iċaħħdu lill-passiġġieri minn rotot pubbliċi essenzjali, kemm urbani kif ukoll suburbani. F'dak il-każ, l-unika għażla tkun il-kontinwità ta' emerġenza possibbli ta' OSP.

                     (218)

                     Barra minn hekk, kwalunkwe interruzzjoni tas-servizzi tat-trasport bil-ferrovija toħloq piż kbir fuq in-netwerk tat-trasport pubbliku globali, primarjament fin-netwerk urban ta' Ateni (użat minn 8 miljun passiġġier fis-sena), Tessaloniki u Patras. Rotot urbani speċifiċi bi traffiku għoli huma servuti esklussivament minn TRAINOSE u, b'hekk, avveniment bħal dan mhux biss jiddeterjora l-kundizzjonijiet tat-traffiku f'żoni urbani, iżda wkoll iġiegħel lill-passiġġieri jużaw mezzi tat-trasport oħrajn, li huma aktar għaljin u li jniġġsu aktar, l-aktar f'rotot suburbani, li jwasslu għal żieda fil-kostijiet tal-ivvjaġġar tal-passiġġieri. Minbarra dan, l-operat ta' TRAINOSE huwa kruċjali wkoll għat-turiżmu, li għandu rwol importanti fl-ekonomija Griega (kontribuzzjoni diretta ta' madwar 8 % għall-PDG).

                     (219)

                     Barra minn hekk, aktar minn 300 miljun tunnellata ta' merkanzija jiġu ttrasportati kull sena minn TRAINOSE, li madwar 83 % minnhom ikunu merkanzija għall-esportazzjoni, sabiex b'hekk jikkontribwixxu għall-esportazzjonijiet mill-kumpaniji Griegi. TRAINOSE tgħaqqad il-portijiet ta' Piraeus u Tessaloniki. Barra minn hekk, minħabba d-daqs u t-tunnellaġġ tagħhom, ċerti prodotti jistgħu jiġu ttrasportati biss bil-ferrovija u l-interruzzjoni tas-servizzi tat-trasport bil-ferrovija jkollha konsegwenzi serji fil-katina tal-provvista fil-Greċja, tant li taffettwa kumpaniji bħal HSI S.A. u VIOHALKO S.A., kif ukoll il-portijiet ta' Piraeus u Tessaloniki.

                     (220)

                     Barra minn hekk, TRAINOSE tipprovdi trasport għall-Forzi Armati Griegi u għandha rwol importanti għall-mobilizzazzjoni tal-massa tal-Forzi Armati Griegi f'każ ta' kriżi.

                     (221)

                     TRAINOSE għandu 655 impjegat full-time, li jippossjedu esperjenza u kompetenzi akkumulati sinifikanti fis-settur ferrovjarju. Huwa impjegatur dirett u indirett importanti ħafna fil-Greċja, fejn aktar minn 99 % tal-kumpaniji huma SMEs. Ir-rati tal-qgħad huma fl-ogħla livelli storiċi u jirrappreżentaw l-aktar varjabbli diffiċli sabiex jissolva. Fil-Greċja, l-SMEs jiffaċċjaw riskji anormali ta' volatilità ekonomika bħala riżultat tal-ambjent ekonomiku instabbli tal-pajjiż u, b'mod partikolari, l-effett li dan għandu fuq l-aċċess għall-finanzi, li huwa kruċjali għall-SMEs.

                     (222)

                     Ma kien hemm ebda prospett raġonevoli li TRAINOSE kien se jirnexxielu joħroġ mid-diffikultà finanzjarja li sab ruħu fiha u li kontinwament kompliet tmur għall-agħar mill-2008. Il-likwidazzjoni ta' TRAINOSE tkun konsegwenza inevitabbli tal-fatt li ma tiġix approvata l-għajnuna soġġetta għal din id-deċiżjoni. Il-likwidazzjoni tagħha ma taffettwax biss lil TRAINOSE nnifisha, iżda jkollha wkoll effetti negattivi fuq il-fornituri tagħha. EESSTY, il-fornitur tal-manutenzjoni tal-vetturi ferrovjarji, jispiċċa jiffaċċja diffikultajiet sinifikanti u probabbilment ma jibqax jopera. EESSTY bħalissa jimpjega 416-il impjegat u bejn wieħed u ieħor 100 % tad-dħul annwali tiegħu jiġi ġġenerat mir-relazzjoni kummerċjali tiegħu ma' TRAINOSE.

                     (223)

                     Minħabba l-fatt li TRAINOSE hija l-uniku operatur ferrovjarju u li l-OSE hija l-uniku maniġer tal-infrastruttura ferrovjarja, ir-riskju ta' waqfien li jista' jirriżulta mill-fatt li TRAINOSE ma tkunx tista' tkompli tipprovdi servizzi ta' trasport bil-ferrovija min-naħa tiegħu jista' jpoġġi f'riskju l-kontinwità tal-provvista tas-servizzi ta' trasport bil-ferrovija għall-passiġġieri u l-merkanzija fil-Greċja u, min-naħa l-oħra, il-kapaċità tal-OSE li tagħmel il-manutenzjoni tal-infrastruttura ferrovjarja. L-OSE timpjega 1 595 persuna (1 396 impjegat fl-OSE u 199 oħrajn f'ERGOSE, kumpanija sussidjarja tal-OSE responsabbli mill-iżvilupp u l-ameljorament tal-infrastruttura ferrovjarja), filwaqt li l-ħlasijiet tal-aċċess għall-binarji miġbura minn TRAINOSE fl-2015 kienu jammontaw għal 86 % tad-dħul annwali tal-OSE mill-aċċess għall-binarji għal dik is-sena.

                     (224)

                     Barra minn hekk, GAIAOSE, il-maniġer tal-vetturi ferrovjarji u tal-assi ta' proprjetà immobbli, flimkien ma' għadd ta' negozji privati oħrajn, bħal fornituri ta' servizzi u kuntratturi għal servizzi ta' tindif, forniment tal-ikel u qtugħ tal-biljetti, spedizjoniera, eċċ., jiġu affettwati wkoll b'mod negattiv.

                     (225)

                     Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-għajnuna b'hekk tindirizza riskju speċifiku għas-sistema ferrovjarja Griega u l-konsegwenzi drammatiċi tal-waqfien tal-provvista ta' servizzi tat-trasport bil-ferrovija għall-ekonomija Griega u għall-popolazzjoni, 'lil hinn mis-sitwazzjoni ta' TRAINOSE u l-benefiċċji għaliha. Fid-dawl ta' dawn iċ-ċirkostanzi speċifiċi u straordinarji li qed jiffaċċja s-settur ferrovjarju Grieg, bħala settur inugwali tal-ekonomija Griega kif spjegat fil-premessa 230 ta' hawn taħt, l-għajnuna mill-Istat lil TRAINOSE tinstab li għandha l-għan leġittimu li tirrimedja taqlib serju tal-ekonomija Griega. Għalhekk, jeħtieġ li jiġu vverifikati l-adegwatezza, in-neċessità u l-proporzjonalità tal-għajnuna sabiex tindirizza dak it-taqlib serju, kif ukoll l-impatt tagħha fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Il-Kummissjoni tfakkar li l-kriżi ekonomika eċċezzjonali li qed tiffaċċja l-ekonomija Griega, kif spjegat fit-taqsima 7.3.1, flimkien mar-rwol vitali tas-settur ferrovjarju għall-ekonomija Griega, jiġġustifikaw l-użu eċċezzjonali tal-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat.

               7.3.3.   L-adegwatezza, il-ħtieġa u l-proporzjonalità tal-għajnuna u l-evitar ta' effetti negattivi indebiti fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri

                     (226)

                     Il-Greċja tenniet li l-miżuri ta' għajnuna favur TRAINOSE huma adegwati, neċessarji u proporzjonali u mhux se jkollhom impatt negattiv indebitu fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ fir-rigward tas-servizz u s-swieq ġeografiċi li fihom huwa u għandu jkun attiv TRAINOSE.

               7.3.3.1.   L-adegwatezza tal-miżura ta' għajuna

                     (227)

                     Fir-rigward tal-adegwatezza tal-għajnuna lil TRAINOSE maħsuba sabiex tirrimedja taqlib ta' ekonomija sħiħa, il-Kummissjoni tinnota li din hija ġustifikata minħabba l-partikolaritajiet tas-settur Grieg tat-trasport bil-ferrovija.

                     (228)

                     L-ewwel nett, is-settur ferrovjarju fil-Greċja huwa uniku u mhux komparabbli ma' setturi oħrajn tal-industrija. TRAINOSE tirrappreżenta, de facto, is-settur ekonomiku kollu tat-trasport bil-ferrovija għall-merkanzija u l-passiġġieri.

                     (229)

                     It-tieni nett, it-trasport bil-ferrovija huwa vitali għall-funzjonament ta' setturi oħrajn tal-industrija li jiddependu fuq it-trasport ta' oġġetti u persuni minn post għal ieħor fi kwalunkwe żmien partikolari. Għalhekk, is-servizzi tat-trasport bil-ferrovija għandhom potenzjal qawwi li jwasslu għal riperkussjonijiet detrimentali fuq l-ekonomija kollha, jekk ma jiġix ipprovdut servizz. Ma hemm ebda settur ieħor tal-industrija li għandu rwol daqstant vitali meta tiġi vvalutata d-dipendenza tal-atturi l-oħrajn f'ekonomija tas-suq fuq is-servizzi li jipprovdi.

                     (230)

                     Fid-dawl tan-negozjati kontinwi li għaddejjin bejn il-Greċja u l-kredituri tagħha dwar il-kwistjonijiet pendenti ewlenin (72) li jeħtieġ li jissolvew sabiex jintlaħaq ftehim dwar is-sensiela ta' miżuri globali li jippermettu li titlesta t-tieni reviżjoni tal-programm ta' aġġustament ekonomiku tal-Greċja, hija meħtieġa attenzjoni partikolari sabiex tiġi pprovduta ċarezza għall-bejgħ ippjanat ta' TRAINOSE.

                     (231)

                     Għalhekk, l-għajnuna hija xierqa sabiex tindirizza riskju speċifiku għas-sistema ferrovjarja u tevita l-waqfien tal-provvista ta' servizzi tat-trasport bil-ferrovija għall-ekonomija Griega u għall-popolazzjoni, 'lil hinn mis-sitwazzjoni ta' TRAINOSE u l-benefiċċji għalih. Fid-dawl taċ-ċirkostanzi speċifiċi u straordinarji li qed jiffaċċja s-settur ferrovjarju Grieg, il-Kummissjoni tqis li l-għajnuna lil TRAINOSE hija xierqa sabiex tirrimedja taqlib serju tal-ekonomija Griega. Din l-għajnuna se tkun biżżejjed għall-kumpaniji sabiex jerġgħu lura għal vijabbiltà jew għall-inqas iwettqu l-kompiti tagħhom b'mod affidabbli.

               7.3.3.2.   Il-ħtieġa u l-proporzjonalità tal-għajnuna

                     (232)

                     L-appoġġ huwa limitat fiż-żmien minħabba li jikkonsisti prinċipalment f'għajnuna limitata ta' darba li kienet ipprovduta jew li se tiġi pprovduta primarjament permezz ta' tħassir tal-obbligazzjonijiet ta' TRAINOSE lejn l-OSE, żieda fil-kapital ta' EUR 60 miljun fl-2009, għotjiet diretti ta' EUR 50 miljun għall-perjodu 2011–2013 u trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku. Mingħajr dawk il-miżuri, li jammontaw għal EUR 1,02 biljun, TRAINOSE tispiċċa ma tibqax topera u dan jikkawża taqlib serju u implikazzjonijiet sistemiċi għal impriżi Griegi oħrajn li huma dipendenti fuq is-servizzi tat-trasport ipprovduti minn TRAINOSE. Barra minn hekk, TRAINOSE se tiġi pprivatizzata kompletament, pass li għandu jippermetti lis-sjieda l-ġdida terġa' torjenta, safejn ikun meħtieġ, l-operazzjonijiet tal-kumpanija sabiex issir aktar kompetittiva ladarba jissolvew il-problemi li jeżistu fis-suq ferrovjarju kkawżati mill-kriżi ekonomika fil-Greċja. It-tnaqqis tal-piż finanzjarju ta' parti mill-obbligazzjonijiet tal-imgħoddi huwa prekundizzjoni sabiex tkun tista' sseħħ il-privatizzazzjoni.

                     (233)

                     Safejn huma kkonċernati l-għotjiet annwali, l-ammonti jidhru li huma proporzjonati, minħabba li l-għotjiet huma ta' natura kumpensatorja u, barra minn hekk, ġew iddeterminati bi qbil mat-Trojka. Huma servew biss sabiex ikopru parzjalment it-telf operatorju mġarrab bejn l-2008 u l-2011 (ara t-Tabella 1) u, għalhekk, ma pprovdewx lil TRAINOSE b'riżorsi addizzjonali li setgħet użat il-kumpanija sabiex tinvesti u/jew tespandi l-attivitajiet tagħha fi swieq ġeografiċi jew ta' servizzi oħrajn. L-istess jista' jingħad, mutatis mutandis, safejn huma kkonċernati ż-żieda fil-kapital ta' EUR 60 miljun fl-2009 u t-tħassir ippjanat tal-obbligazzjonijiet lejn l-OSE. It-tħassir ippjanat huwa proporzjonat mal-ammont ta' dejn dovut minn TRAINOSE u, anki meta kkombinat maż-żieda fil-kapital tal-imgħoddi, xorta jonqos milli jassorbi t-telf tal-imgħoddi u milli jreġġa' lura l-proporzjon ta' dejn-ekwità tal-kumpanija għal sitwazzjoni ta' solvenza b'saħħitha (ara t-Tabella 1). L-indikaturi finanzjarji ta' TRAINOSE matul il-perjodu tal-kriżi ekonomika fil-Greċja mill-2008 juru li, fil-preżent, il-pagamenti lill-OSE ma jistgħux isiru mir-riżorsi proprji. Ikun detrimentali u mhux realistiku fil-kuntest tat-taqlib tal-ekonomija Griega kieku TRAINOSE kellha żżid it-tariffi jew il-prezzijiet tagħha b'mod sinifikanti sabiex jiġġenera biżżejjed dħul fuq perjodu ta' żmien qasir bl-għan li jħallas dan id-dejn.

                     (234)

                     Fir-rigward tat-trasferiment ta' 593 impjegat, l-informazzjoni pprovduta mill-Greċja turi li l-miżura kienet ristretta u kkalibrata sabiex ittaffi s-sitwazzjoni tal-membri tal-persunal żejda u tnaqqas uħud mill-kostijiet li jintirtu tal-persunal ta' TRAINOSE li oriġinaw mill-istatus speċifiku ta' impjegat kważi taċ-ċivil tal-persunal tiegħu u mill-politika ta' reklutaġġ tal-imgħoddi tal-kumpanija. Kumpaniji oħrajn fil-Greċja li jimpjegaw persunal soġġett għal-liġi komuni, inklużi l-fornituri attwali jew potenzjali ta' servizzi ta' trasport bil-ferrovija, ma jġorrux kostijiet tal-istess natura u ammont. Għalhekk, il-vantaġġ ipprovdut lil TRAINOSE permezz tat-trasferiment ta' 593 impjegat tal-manutenzjoni ma marx 'lil hinn milli jpoġġi lil TRAINOSE fuq livell ekwu mal-kompetituri attwali u/jew potenzjali fir-rigward tal-kostijiet tal-persunal.

                     (235)

                     Għalhekk, il-Kummissjoni tqis l-għajnuna bħala meħtieġa u proporzjonata bl-għan li tippermetti lil TRAINOSE twettaq il-kompiti tagħha b'mod affidabbli u li tevita li x-xoljiment possibbli tagħha jkompli jiggrava t-taqlib serju tal-ekonomija li qed tiffaċċja l-Greċja.

               7.3.3.3.   L-evitar ta' effetti negattivi indebiti fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri

                     (236)

                     Fir-rigward tal-evitar ta' effetti negattivi indebiti fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri, għandu jiġi nnotat li l-miżuri huma marbuta direttament mal-iżgurar tas-sopravivenza interim tal-ferroviji Griegi, jiġifieri TRAINOSE, sal-implimentazzjoni u t-tlestija tal-akkwiżizzjoni tal-kumpanija, u ma jistgħux jitqiesu bħala li għandhom riperkussjonijiet avversi b'mod sinifikanti fuq Stati Membri oħrajn.

                     (237)

                     Il-miżuri inkwistjoni la qatt servew u lanqas qegħdin iservu biex iżidu l-kapaċità ta' TRAINOSE. Għall-kuntrarju, il-Greċja rristrutturat u reġgħet organizzat lil TRAINOSE sabiex iżżid l-effiċjenza tiegħu u, safejn kien possibbli, sabiex tillimita l-effetti negattivi tat-taqlib imsemmija fuq. Bil-privatizzazzjoni ta' TRAINOSE għal TRENITALIA, il-Greċja definittivament qatgħet ir-rabtiet bejn il-maniġer tal-infrastruttura ferrovjarja tagħha u l-operatur ferrovjarju.

                     (238)

                     Barra minn hekk, il-Greċja impenjat ruħha li ssaħħaħ il-ftuħ tas-suq ferrovjarju Grieg, sabiex b'hekk tistabbilixxi awtorità kontraenti indipendenti għal kuntratti għal servizzi pubbliċi għat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija skont ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007, tibda taġġudika, mill-2021 'il quddiem, il-kuntratti ta' OSP mill-awtorità kontraenti indipendenti permezz ta' offerti pubbliċi għal pakketti ta' servizzi b'tul massimu ta' 5 snin kull wieħed, tipprovdi lill-parteċipanti f'dawk l-ewwel offerti għal OSP bl-informazzjoni rilevanti u b'biżżejjed żmien sabiex iħejju l-offerta tagħhom u tissinkronizza l-kuntratti ta' lokazzjoni tal-vetturi ferrovjarji mal-kuntratti ta' OSP.

                     (239)

                     Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq u l-impenji tal-Greċja, il-Kummissjoni tqis li l-għajnuna ma toħloqx effetti negattivi indebiti fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

               7.3.4.   Konklużjoni

                     (240)

                     Il-Kummissjoni tqis li l-għajnuna mill-Istat lil TRAINOSE għandha l-għan leġittimu li tirrimedja taqlib serju tal-ekonomija Griega; hija xierqa, neċessarja u proporzjonali, u ma toħloqx effetti negattivi indebiti fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Għalhekk, hija trid titqies bħala kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat.

               7.4.   Konklużjonijiet

                     (241)

                     Fid-dawl tal-irtirar tan-notifika li tirrigwardja t-trasferiment tat-terminals minn OSE u ż-żieda fl-ekwità ta' EUR 65 miljun favur TRAINOSE (ara parti mill-Miżura 2 u l-Miżura 6), il-proċedura ta' investigazzjoni formali skont l-Artikolu 108(2) tat-Trattat fir-rigward tal-miżuri nnotifikati jenħtieġ li tingħalaq.

                     (242)

                     Il-Kummissjoni tqis li l-kanċellazzjoni prevista tad-djun ta' TRAINOSE li jammontaw għal EUR 748,6 miljun (il-Miżura 1), iż-żieda fl-ekwità ta' EUR 60 miljun implimentata fl-2009 (parti mill-Miżura 2), l-għotjiet annwali lil TRAINOSE għall-perjodu mill-2011 sal-2013 li jammontaw sa EUR 150 miljun (il-Miżura 3) u t-trasferiment tal-impjegati ta' TRAINOSE lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku (il-Miżura 4) jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat u jistgħu jiġu ddikjarati bħala kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat abbażi tal-iskop tagħhom li jirrimedjaw taqlib serju fl-ekonomija Griega.

                     (243)

                     Fir-rigward tal-FLS bejn TRAINOSE u OSE (il-Miżura 5), il-Kummissjoni tqis li l-FLS ġew konklużi skont it-termini tas-suq u, għalhekk, ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat.

               ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:

            Artikolu 1
            Wara l-irtirar tan-notifika tat-trasferiment tat-terminals minn OSE lil TRAINOSE u taż-żieda fl-ekwità ta' EUR 65 miljun, il-proċedura ta' investigazzjoni formali skont l-Artikolu 108(2) tat-Trattat fir-rigward ta' dawn il-miżuri ppjanati nnotifikati favur TRAINOSE S.A. saret mingħajr skop u b'hekk qed tingħalaq.

            Artikolu 2

               1.   L-għajnuna mill-Istat fil-forma tal-kanċellazzjoni ta' djun li jammontaw għal EUR 748,6 miljun favur TRAINOSE, li l-Greċja qed tippjana li timplimenta, tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat. L-implimentazzjoni tal-kanċellazzjoni ta' dawn id-djun hija b'hekk awtorizzata.

               2.   Iż-żieda fl-ekwità ta' EUR 60 miljun implimentata fl-2009 favur TRAINOSE tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat.

               3.   L-għotjiet annwali sa massimu ta' EUR 150 miljun implimentati fil-perjodu mill-2011 sal-2013 favur TRAINOSE jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat.

               4.   It-trasferiment ta' 593 impjegat lil impjegaturi oħrajn fis-settur pubbliku matul il-perjodu mill-2011 sal-2013 huwa kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 107(3)(b) tat-Trattat.

               5.   Il-Ftehimiet dwar il-Livell ta' Servizz li jikkonċernaw il-provvediment ta' manutenzjoni tal-vetturi ferrovjarji, il-lokazzjoni tal-vetturi ferrovjarji, it-taħriġ tal-persunal, il-kiri ta' uffiċini u l-kiri ta' kowċis, ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

            Artikolu 3
            Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika Ellenika.

            Magħmul fi Brussell, is-16 ta' Ġunju 2017.

                  Għall-Kummissjoni

               Margrethe VESTAGER

                  Membru tal-Kummissjoni

            (1)  ĠU C 272, 15.9.2011, p. 7.

            (2)  EBITDA tfisser il-qligħ qabel l-imgħax, it-taxxa, id-deprezzament u l-ammortizzament; QQT (“earnings before tax” — EBT) tfisser il-qligħ qabel it-taxxa.

            (3)  Memorandum ta' Qbil dwar il-Kundizzjonalità Speċifika tal-Politika Ekonomika, it-3 ta' Mejju 2010.

            (4)  Skont l-iskeda ta' żmien inizjali, il-proċess ta' ħruġ ta' offerti għal Trainose kien ippjanat li jitnieda fir-raba' kwart tal-2012, bl-assi tiegħu jiġu ttrasferiti għall-fond Grieg tal-privatizzazzjoni.

            (5)  Il-Programm ta' Privatizzazzjoni huwa stipulat fit-Tabella II tal-Kapitolu B' tal-Liġi 3985/2011 dwar il-Qafas tal-Istrateġija Fiskali ta' Nofs it-Terminu 2012–2015. Ittra ta' Intenzjoni, Memorandum ta' Politiki Ekonomiċi u Finanzjarji u Memorandum ta' Qbil Tekniku tat-8 ta' Diċembru 2010, ara: https://www.imf.org/external/np/loi/2010/grc/120810.pdf

            (6)  L-HRADF ġie stabbilit f'konformità mal-Liġi 3986/2011 dwar Miżuri Urġenti għall-implimentazzjoni tal-Qafas tal-Istrateġija Fiskali ta' Nofs it-Terminu 2012–2015, il-Gazzetta tal-Gvern Grieg A'152 /1.7.2011.

            (7)  Id-Deċiżjoni Nru. 226 tat-18 ta' Jannar 2013 tal-Kumitat Inter-Ministerjali għall-Privatizzazzjonijiet u r-Ristrutturar tal-Assi (“ICARP”).

            (8)  Id-Deċiżjoni Nru. 232 tal-5 ta' April 2013 tal-ICARP (il-Gazzetta tal-Gvern Grieg B'803/5.4.2013).

            (9)  Sottomissjoni tal-Ġreċja datata s-27 ta' Marzu 2017, p. 1.

            (10)  Ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 1191/69 u (KEE) Nru 1107/70 (ĠU L 315, 3.12.2007, p. 1).

            (*1)  Informazzjoni kunfidenzjali.

            (11)  ĠU C 249, 31.7.2014, p. 1.

            (12)  Il-Liġi Griega 674/1970, id-Digriet Irjali Grieg 404/1972, id-Digriet Leġiżlattiv Grieg 1300/1972 u l-Liġi Griega 2671/1998 (il-Gazzetta tal-Gvern Grieg A'289/28.12.1998).

            (13)  Sottomissjoni tal-Greċja datata s-27 ta' Marzu 2017, p. 1.

            (14)  Il-Kawżi Magħquda 106/87 sa 120/87 Asteris u Oħrajn vs Il-Greċja u l-KEE [1988] ECLI:EU:C:1988:457, il-paragrafi 24-25.

            (15)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/268/KE (ĠU L 107, 24.4.1999, p. 21).

            (16)  Kawża C-303/88, L-Italja vs Il-Kummissjoni, [1991] ECLI:EU:C:1991:136.

            (17)  Kawża T-157/01 Danske Busvognmænd vs Il-Kummissjoni [2004] ECLI:EU:T:2004:76.

            (18)  SEK kienet entità fis-settur pubbliku li ġiet stabbilita fl-1920 u li operat fuq il-biċċa l-kbira tal-linji ferrovjarji Griegi sal-31 ta' Diċembru 1970, meta l-ferroviji kollha fil-Greċja, bl-eċċezzjoni tal-linji industrijali privati u E.I.S. ġew ittrasferiti lill-entità tal-Istat li kienet għadha kif twaqqfet, Hellenic Railways Organisation S.A., jiġifieri l-OSE.

            (19)  Il-Gazzetta tal-Gvern Grieg A'188/4.1.2010.

            (20)  Sottomissjoni tal-Greċja datata s-27 ta' Marzu 2017, p. 2.

            (21)  Il-Gazzetta tal-Gvern Grieg Α'212/17.12.2010.

            (22)  Id-Direttiva tal-Kummissjoni 2014/106/UE tal-5 ta' Diċembru 2014 li temenda l-Annessi V u VI tad-Direttiva 2008/57/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-interoperabilità tas-sistema ferrovjarja fil-Komunità (ĠU L 355, 12.12.2014, p. 42).

            (23)  L-Awtorità Regolatorja għall-Ferroviji (Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων jew RAS (“Regulatory Authority for Railways”)).

            (24)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 88/167/KEE tas-7 ta' Ottubru 1987 dwar il-Liġi 1386/1983 li permezz tagħha l-Gvern Grieg jagħti għajnuna lill-industrija Griega (ĠU L 76, 22.3.1988, p. 18).

            (25)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-Għajnuna mill-Istat NN 11/91, mhux ippubblikata.

            (26)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 91/136/KEE tal-4 ta' Marzu 1991 dwar self Komunitarju favur ir-Repubblika Ellenika (ĠU L 66, 13.3.1991, p. 22).

            (27)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 tat-13 ta' Lulju 2015 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (ĠU L 248, 24.9.2015, p. 9).

            (28)  Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni (“Stardust Marine”), C-482/99, ECLI:EU:C:2002:294.

            (29)  Stardust Marine, il-paragrafu 51 et seq.

            (30)  Id-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/111/KE tas-16 ta' Novembru 2006 dwar it-trasparenza tar-relazzjonijiet finanzjarji bejn l-Istati Membri u l-impriżi pubbliċi kif ukoll dwar it-trasparenza finanzjarja fi ħdan ċerti impriżi (ĠU L 318, 17.11.2006, p. 17).

            (31)  Stardust Marine, il-paragrafu 51 et seq.

            (32)  Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta' Lulju 1996, Syndicat français de l'Express international (SFEI) u oħrajn vs La Poste u oħrajn, C-39/94, ECLI:EU:C:1996:285, il-paragrafu 60; sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta' April 1999, Ir-Renju ta' Spanja vs Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, C-342/96, ECLI:EU:C:1999:210, il-paragrafu 41; sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni (“Stardust Marine”), C-482/99, ECLI:EU:C:2002:294, il-paragrafu 69.

            (33)  Sentenza tal-Qorti tat-2 ta' Lulju 1974, Ir-Repubblika Taljana vs Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, C-173/73, ECLI:EU:C:1974:71, il-paragrafu 13.

            (34)  Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-24 ta' Lulju 2003, Altmark Trans, C-280/00, ECLI:EU:C:2003:415, il-paragrafi 87 sa 95.

            (35)  Sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta' Ġunju 2000, Alzetta u oħrajn vs Il-Kummissjoni, T-298/97, ECLI:EU:T:2000:151, il-paragrafi 141 sa 147.

            (36)  Ara, b'mod partikolari, is-Sentenza tal-Qorti tas-17 ta' Settembru 1980, Philip Morris vs Il-Kummissjoni, C-730/79, ECLI:EU:C:1980:209, il-paragrafu 11; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-22 ta' Novembru 2001, Ferring, C-53/00, ECLI:EU:C:2001:627, il-paragrafu 21; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta' April 2004, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C-372/97, ECLI:EU:C:2004:234, il-paragrafu 44.

            (37)  Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta' April 1998, Het Vlaamse Gewest vs Il-Kummissjoni, T-214/95, ECLI:EU:T:1998:77.

            (38)  Id-Direttiva 2001/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2001 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 91/440/KEE dwar l-iżvilupp tal-linji tal-ferroviji tal-Komunità (ĠU L 75, 15.3.2001, p. 1), id-Direttiva 2001/13/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2001 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 95/18/KE dwar l-għoti ta' liċenzji għal impriżi ferrovjarji (ĠU L 75, 15.3.2001, p. 26), id-Direttiva 2001/14/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2001 dwar l-allokazzoni ta' kapaċità ta' infrastruttura tal-ferroviji u t-tqegħid ta' piżijiet għall-użu ta' infrastruttura tal-ferroviji u ċertifikazzjoni tas-sigurtà (ĠU L 75, 15.3.2001, p. 29).)

            (39)  Ir-Regolament (KE) Nru 881/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea tal-Ferroviji (ir-Regolament tal-Aġenzija) (ĠU L 164, 30.4.2004, p. 1), id-Direttiva 2004/49/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 fuq is-sigurtà tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 95/18/KE fuq l-għoti tal-liċenzji tal-impriżi tal-linji tal-ferrovija u d-Direttiva 2001/14/KE fuq l-allokazzjoni tal-kapaċità tal-infrastruttura tal-linji tal-ferrovija u l-intaxxar tal-piżijiet għall-użu tal-infrastruttura tal-linji tal-ferrovija u ċ-ċertifikazzjoni tas-sigurtà (id-Direttiva tas-Sigurtà tal-Linji tal-Ferrovija) (ĠU L 164, 30.4.2004, p. 44), id-Direttiva 2004/50/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 96/48/KE dwar l-interoperabilità tas-sistema trans-Ewropea dwar ferroviji ta' veloċità kbira u d-Direttiva 2001/16/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-interoperabilità tas-sistema trans-Ewropea dwar ferroviji konvenzjonali (ĠU L 164, 30.4.2004, p. 114) u d-Direttiva 2004/51/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 91/440/KEE dwar l-iżvilupp tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità (ĠU L 164, 30.4.2004, p. 164).

            (40)  Fl-2007 ġie adottat it-tielet pakkett, li jinkludi r-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 1191/69 u (KEE) Nru 1107/70 (ĠU L 315, 3.12.2007, p. 1), ir-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar id-Drittijiet u l-Obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (ĠU L 315, 3.12.2007, p. 14), id-Direttiva 2007/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 91/440/KEE dwar l-iżvilupp tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità u d-Direttiva 2001/14/KE dwar l-allokazzjoni ta' kapaċità ta' infrastruttura tal-ferroviji u t-tqegħid ta' piżijiet għall-użu ta' infrastruttura tal-ferroviji (ĠU L 315, 3.12.2007, p. 44) u d-Direttiva 2007/59/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar iċ-ċertifikazzjoni ta' sewwieqa tal-ferroviji li joperaw lokomotivi u ferroviji fuq is-sistema ferrovjarja tal-Komunità (ĠU L 315, 3.12.2007, p. 51).

            (41)  Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-24 ta' Lulju 2003, Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdenburg, C-280/00, ECLI:EU:C:2003:415, il-paragrafi 77-81.

            (42)  Ara, pereżempju, is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta' Marzu 1990, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, (“Tubemeuse”), C-142/87, ECLI:EU:C:1990:125, il-paragrafu 29; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta' Marzu 1991, L-Italja vs Il-Kummissjoni (“Alfa Romeo”), C-305/89, ECLI:EU:C:1991:142, il-paragrafi 18 u 19; Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta' April 1998, Cityflyer Express vs Il-Kummissjoni, T-16/96, ECLI:EU:T:1998:78, il-paragrafu 51; Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-21 ta' Jannar 1999, Neue Maxhütte Stahlwerke u Lech-Stahlwerke vs Il-Kummissjoni, Kawżi Magħquda T-129/95, T-2/96 u T-97/96, ECLI:EU:T:1999:7, il-paragrafu 104; Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-6 ta' Marzu 2003, Westdeutsche Landesbank Girozentrale u l-Land Nordrhein-Westfalen vs Il-Kummissjoni, Kawżi Magħquda T-228/99 u T-233/99, ECLI:EU:T:2003:57.

            (43)  Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-5 ta' Ġunju 2012, Il-Kummissjoni vs EDF, C-124/10 P, ECLI:EU:C:2012:318, il-paragrafi 79, 80 u 81; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta' Lulju 1986, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, 234/84, ECLI:EU:C:1986:302, il-paragrafu 14; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta' Lulju 1986, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, 40/85, ECLI:EU:C:1986:305, il-paragrafu 13; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta' Settembru 1994, Spanja vs Il-Kummissjoni, Kawżi Magħquda C-278/92 sa C-280/92, ECLI:EU:C:1994:325, il-paragrafu 22; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta' Jannar 2003, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, C-334/99, ECLI:EU:C:2003:55, il-paragrafu 134; Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-6 ta' Marzu 2003, Westdeutsche Landesbank Girozentrale u l-Land Nordrhein-Westfalen vs Il-Kummissjoni, Kawżi Magħquda T-228/99 u T-233/99, ECLI:EU:T:2003:57; Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-24 ta' Settembru 2008, Kahla Thüringen Porzellan vs Il-Kummissjoni, T-20/03, ECLI:EU:T:2008:395; Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-17 ta' Ottubru 2002, Linde vs Il-Kummissjoni, T-98/00, ECLI:EU:T:2002:248.

            (44)  Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-5 ta' Ġunju 2012, Il-Kummissjoni vs EDF, C-124/10 P, ECLI:EU:C:2012:318, il-paragrafi 83, 84 u 85 u 105; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni (Stardust), C-482/99, ECLI:EU:C:2002:294, il-paragrafi 71 u 72; Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta' April 1998, Cityflyer Express vs Il-Kummissjoni, T-16/96, ECLI:EU:T:1998:78, il-paragrafu 76.

            (45)  Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-5 ta' Ġunju 2012, Il-Kummissjoni vs EDF, C-124/10 P, ECLI:EU:C:2012:318, il-paragrafi 82 sa 85 u 105.

            (46)  Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-5 ta' Ġunju 2012, Il-Kummissjoni vs EDF, C-124/10 P, ECLI:EU:C:2012:318, il-paragrafu 85.

            (47)  Ara s-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-29 ta' Marzu 2007, Scott vs Il-Kummissjoni, T-366/00, ECLI:EU:T:2007:99, il-paragrafu 134, u s-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Diċembru 2010, Seydaland Vereinigte Agrarbetriebe, C-239/09, ECLI:EU:C:2010:778, il-paragrafu 39.

            (48)  Ara s-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-16 ta' Settembru 2004, Valmont Nederland BV vs Il-Kummissjoni, T-274/01, ECLI:EU:T:2004:266, il-paragrafu 71.

            (49)  Ir-RRI mhijiex ibbażata fuq qligħ kontabbilizzat f'sena partikolari, iżda tqis il-fluss tal-likwidità futura li l-investitur jistenna li jirċievi matul il-ħajja kollha tal-investiment. Hija definita bħala r-rata ta' skont li għaliha l-VPN ta' fluss tal-likwidità jkun żero.

            (50)  Il-VPN huwa d-differenza bejn il-likwidità pożittiva u negattiva matul il-ħajja tal-investiment, skontata fir-redditu xieraq (il-kost tal-kapital).

            (51)  Ara l-premessa 14.

            (52)  Ara l-premessa 15.

            (53)  Ara s-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-3 ta' April 2014, ING Groep NV, C-224/12 P, ECLI:EU:C:2014:213, il-paragrafi 29 sa 37.

            (54)  Ara, f'dan ir-rigward, is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta' Diċembru 2000, Alitalia vs Il-Kummissjoni, T-296/97, ECLI:EU:T:2000:289, jew is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-24 ta' Jannar 2013, Frucona vs Il-Kummissjoni, C-73/11 P, ECLI:EU:C:2013:32, il-paragrafi 79 u 80.

            (55)  Ara l-premessa 119.

            (56)  Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta' Lulju 1996, SFEI u Oħrajn, C-39/94, ECLI:EU:C:1996:285, il-paragrafu 60; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta' April 1999, Spanja vs Il-Kummissjoni, C-342/96, ECLI:EU:C:1999:210, il-paragrafu 41.

            (57)  Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta' Marzu 1994, Banco Exterior de España, C-387/92, ECLI:EU:C:1994:100, il-paragrafu 13; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta' Settembru 2000, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, C-156/98, ECLI:EU:C:2000:467, il-paragrafu 25; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta' Mejju 1999, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C-6/97, ECLI:EU:C:1999:251, il-paragrafu 15; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-3 ta' Marzu 2005 Heiser, C-172/03, ECLI:EU:C:2005:130, il-paragrafu 36.

            (58)  Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta' Lulju 1974, L-Italja vs Il-Kummissjoni, 173/73, ECLI:EU:C:1974:71, il-paragrafu 13.

            (59)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2012/540/UE tal-20 ta' Diċembru 2011 dwar l-għajnuna mill-Istat Nru C 25/08 (ex NN 23/08) riforma tal-mod ta' finanzjament tal-pensjonijiet tal-uffiċjali tal-Istat li jaħdmu ma' France Télécom imwettqa mir-Repubblika Franċiża favur France Télécom (ĠU L 279, 12.10.2012, p. 1); ikkonfermata mis-Sentenza tal-Qorti tas-26 ta' Ottubru 2016 fil-Kawża C-211/15 P, Orange (France Télécom) vs Il-Kummissjoni, ECLI:EU:C:2016:798 u mis-Sentenza tal-Qorti tat-22 ta' Ottubru 2014 fil-Kawża C-620/13 P BT plc vs Il-Kummissjoni, ECLI:EU:C:2014:2309.

            (60)  Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta' Lulju 1996, SFEI u Oħrajn, C-39/94, ECLI:EU:C:1996:285, il-paragraph 60; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta' April 1999, Spanja vs Il-Kummissjoni, C-342/96, ECLI:EU:C:1999:210, il-paragrafu 41.

            (61)  Avviż tal-Kummissjoni dwar il-kunċett ta' għajnuna mill-Istat kif imsemmi fl-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (2016/C 262/01), il-punt 74; Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-28 ta' Frar 2012, Il-Land Burgenland u l-Awstrija vs Il-Kummissjoni, Kawżi Magħquda T-268/08 u T-281/08, ECLI:EU:T:2012:90; Il-Kawża T-274/01Valmont vs Il-Kummissjoni, ECLI:EU:T:2004:266, il-paragrafu 45; Il-Kawża C-290/07 P Il-Kummissjoni vs Scott, ECLI:EU:C:2010:480, il-paragrafu 68; Il-Kawżi Magħquda T-228/99 u T-233/99 Westdeutsche Landesbank Girozentrale vs Il-Kummissjoni, ECLI:EU:T:2003:57, il-paragrafu 246 u l-ġurisprudenza ċċitata fihom. Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-5 ta' Ġunju 2012, Il-Kummissjoni vs EDF, C-124/10 P, ECLI:EU:C:2012:318, il-paragrafi 83, 84 u 85 u 105; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni (Stardust), C-482/99, ECLI:EU:C:2002:294, il-paragrafi 71 u 72; Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta' April 1998, Cityflyer Express vs Il-Kummissjoni, T-16/96, ECLI:EU:T:1998:78, il-paragrafu 76.

            (62)  Ara s-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta' Ġunju 2014, Sarc vs Il-Kummissjoni, T-488/11, ECLI:EU:T:2014:497, il-paragrafu 98.

            (63)  Avviż tal-Kummissjoni dwar il-kunċett ta' għajnuna mill-Istat kif imsemmi fl-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (2016/C 262/01), il-punt 97.

            (64)  Ara s-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-6 ta' Marzu 2003, Westdeutsche Landesbank Girozentrale u Land Nordrhein-Westfalen vs Il-Kummissjoni, Kawżi Magħquda T-228/99 u T-233/99, ECLI:EU:T:2003:57, il-paragrafu 251.

            (65)  Ara The Bank of Greece, Is-suq immobiljari: żviluppi u prospetti, Rapport Annwali 2010 (April 2011) https://www.bankofgreece.gr/BogDocumentEn/Governor%27s_AnnualReport2010,April2011ChapterV,S,ection2.pdf

            (66)  Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta' Jannar 2004, Fleuren Compost vs Il-Kummissjoni, T-109/01, ECLI:EU:T:2004:4.

            (67)  SA.34044 (2011/N)*EL*Estensjoni tal-iskema temporanja Griega għal garanziji għal self (ĠU C 29, 2.2.2012, p. 4).

            (68)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta' Frar 2013 f'SA.34986 (2012/NN) — Il-Greċja — Appoġġ ta' likwidità fis-settur tal-enerġija — DEPA, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-ĠU — estiża aktar f'SA. 36871 (2013/NN), Estensjoni tal-appoġġ ta' likwidità ta' DEPA (ĠU C 348, 3.10.2014, p. 1) u d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-31 ta' Lulju 2014 f'SA.36323 — Il-Greċja — Appoġġ ta' Likwidità lill-PPC Grieg (2013/NN) (ĠU C 348, 3.10.2014, p. 7).

            (69)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Diċembru 2016 fil-kawża SA.46955 (2016/N) dwar l-għajnuna mill-Istat — il-Greċja — Estensjoni tal-Iskema ta' Garanzija tal-Istat (l-Artikolu 2 tal-liġi 3723/2008), li għadha ma ġietx ippubblikata fil-ĠU.

            (70)  http://www.consilium.europa.eu/mt/press/press-releases/2016/05/25/eurogroup-statement-greece/

            (71)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni fil-kawża SA.32543 (2011/N) dwar l-għajnuna mill-Istat - Miżuri favur il-grupp tal-OSE (għadha ma ġietx ippubblikata fil-ĠU).

            (72)  http://www.consilium.europa.eu/en/meetings/eurogroup/2017/03/20/