title: 2006/971/KE: Deċiżjoni tal-Kunsill tad- 19 ta' Diċembru 2006 dwar il-Programm Speċifiku Kooperazzjoni li jimplimenta s-Seba' Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea dwar ir-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u attivitajiet ta' dimostrazzjoni (2007-2013) (Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

text:
L 400/86          MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  30.12.2006

                                   DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

                                     tad-19 ta’ Diċembru 2006

                          dwar il-Programm Speċifiku "Kooperazzjoni"
                             li jimplimenta s-Seba’ Programm Kwadru
                              tal-Komunità Ewropea dwar ir-riċerka,
                 l-iżvilupp teknoloġiku u attivitajiet ta’ dimostrazzjoni (2007-2013)

                                     (Test b'rilevanza għaż-ŻEE)
                                            (2006/971/KE)

IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu
166(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew1,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew2,

1
       Opinjoni tat-30 ta' Novembru 2006 (għada mhux pubblikata fil-ĠU)
2
       ĠU C 185, 8.8.2006, p. 10.
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                            L 400/87

Billi:

(1)       Skond l-Artikolu 166(3) tat-Trattat, id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE tal-Parlament
          Ewropew u tal-Kunsill ta’ l-20 ta’ Diċembru 2006 dwar is-Seba’ Programm Kwadru tal-
          Komunità Ewropea għar-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u l-attivitajiet ta’ dimostrazzjoni
          (2007-2013)1(minn hawn 'il quddiem imsejjaħ ‘il-Programm Kwadru’) għandha tiġi
          implimentata permezz ta’ programmi speċifiċi li jiddefinixxu regoli dettaljati għall-
          implimentazzjoni tagħhom, jiffissaw it-tul ta' żmien tagħhom u jipprovdu għall-mezzi
          meqjusa meħtieġa.

(2)       Il-Programm Kwadru huwa strutturat f'erba' tipi ta' attivitajiet: kooperazzjoni
          transnazzjonali fuq temi definiti bħala politika (''Kooperazzjoni''), riċerka mmexxija minn
          investigaturi msejsa fuq inizjattivi tal-komunità tar-riċerka (''Ideat''), appoġġ għat-taħriġ u
          l-iżvilupp tal-karriera tar-riċerkaturi (''Nies''), u appoġġ għall-kapaċitajiet ta' riċerka
          (''Kapaċitajiet''). Attivitajiet taħt “Kooperazzjoni” fir-rigward ta’ azzjonijiet indiretti,
          għandhom jiġu implimentati minn dan il-Programm Speċifiku.

(3)       Ir-regoli għall-parteċipazzjoni ta' l-intrapriżi, ċentri ta' riċerka u universitajiet u għat-tixrid
          tar-riżultati tar-riċerka, għall-Programm Kwadru (minn hawn 'il quddiem imsejħa 'r-regoli
          għall-parteċipazzjoni u t-tixrid') għandhom japplikaw għal dan il-Programm Speċifiku.

1
         ĠU L 412, 30.12.2006. p. 1.
 ---pagebreak--- L 400/88           MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

(4)        Il-Programm Kwadru għandu jikkumplimenta l-attivitajiet imwettqin fl-Istati Membri kif
           ukoll azzjonijiet komunitarji oħra li huma meħtieġa għall-isforz strateġiku ġenerali għall-
           implimentazzjoni ta’ l-objettivi ta’ Lisbona, b’mod partikolari flimkien ma’ dawk dwar il-
           fondi strutturali, l-agrikoltura, l-edukazzjoni, it-taħriġ, il-kultura, il-kompetittività u l-
           innovazzjoni, l-industrija, is-saħħa, il-ħarsien tal-konsumatur, ix-xogħol, l-enerġija, it-
           trasport u l-ambjent.

(5)        L-attivitajiet relatati ma’ l-innovazzjoni u l-SMEs appoġġati taħt dan il-Programm Kwadru
           għandhom ikunu komplimentari għal dawk imwettqin taħt il-Programm Kwadru għall-
           Kompetittività u l-Innovazzjoni li ser jikkontribwixxu biex jingħalaq id-distakk bejn ir-
           riċerka u l-innovazzjoni, u jippromwovu l-forom kollha ta' l-innovazzjoni.

(6)        L-implimentazzjoni tal-Programm Kwadru tista' twassal għall-programmi supplimentari li
           jinvolvu l-parteċipazzjoni ta' ċertu Stati Membri biss, il-parteċipazzjoni tal-Komunità fi
           programmi mwettqa minn diversi Stati Membri, jew il-ħolqien ta' impenji konġunti jew
           arranġamenti oħra skond it-tifsira ta' l-Artikoli 168, 169 u 171 tat-Trattat.

(7)        Dan il-Programm Speċifiku għandu jipprovdi kontribut lill-Bank Ewropew għall-
           Investiment sabiex tiġi kkostitwita “Faċilità Finanzjarja għall-Qsim tar-Riskju” sabiex
           jitjieb l-aċċess għas-self mill-BEI.

(8)        L-involviment xieraq ta' l-SMEs permezz ta' miżuri konkreti u azzjonijiet speċifiċi għall-
           benefiċċju tagħhom għandu jiġi appoġġat taħt dan il-Programm Speċifiku, b'mod
           kumplimentari ma' programmi Komunitarji oħrajn.

(9)        Kif previst taħt l-Artikolu 170 tat-Trattat, il-Komunità kkonkludiet numru ta' ftehim
           internazzjonali fil-qasam tar-riċerka u għandhom isiru sforzi sabiex tissaħħaħ
           il-kooperazzjoni internazzjonali fir-riċerka bl-għan li jkun hemm aktar integrazzjoni tal-
           Komunità fil-komunità internazzjonali tar-riċerka. Għalhekk, dan il-Programm Speċifiku
           huwa miftuħ għall-parteċipazzjoni minn pajjiżi li kkonkludew il-ftehim meħtieġ għal dan
           il-għan u huwa wkoll miftuħ fuq livell ta’ proġett, u fuq il-bażi ta’ benefiċċju reċiproku,
           għall-parteċipazzjoni ta' entitajiet minn pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali
           għal kooperazzjoni xjentifika.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/89

(10)     L-attivitajiet ta' riċerka mwettqa fi ħdan dan il-programm għandhom jirrispettaw il-
         prinċipji ta' l-etika fundamentali, inklużi dawk li huma riflessi fil-Karta tad-Drittijiet
         Fundamentali ta' l-Unjoni Ewropea.

(11)     L-implimentazzjoni tal-Programm Kwadru għandha tikkontribwixxi għall-promozzjoni ta'
         l-iżvilupp sostenibbli.
 ---pagebreak--- L 400/90          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

(12)       Għandha tiġi żgurata tmexxija finanzjarja soda tal-Programm Kwadru u l-
           implimentazzjoni tiegħu bl-aktar mod effettiv u aċċessibbli possibbli, filwaqt li tiġi żgurata
           ċ-ċertezza legali u l-aċċessibbiltà tal-programm għall-parteċipanti kollha, f'konformità
           mar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal-25 ta' Ġunju 2002 tar-
           Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej1 u r-
           Regolament tal-Kummissjoni (KE, Euratom) Nru 2342/20022 li jistabbilixxu regoli
           dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament Finanzjarju u kull emenda futura.

(13)       Għandhom jittieħdu miżuri xierqa - b'mod proporzjonali għall-interessi finanzjarji tal-
           Komunitajiet Ewropej - sabiex jiġu monitorati kemm l-effikaċja ta' l-appoġġ finanzjarju
           mogħti kif ukoll l-effikaċja ta' l-użu ta' dawn il-fondi sabiex jiġu evitati rregolaritajiet u
           frodi, u għandhom jittieħdu l-passi meħtieġa biex jiġu rkuprati fondi mitlufa, imħallsa
           indebitament jew użati skorrettament skond ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru
           2988/95 tat-18 ta' Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni ta' l-interessi finanzjarji tal-
           Komunitajiet Ewropej3, Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2185/96 tal-11 ta'
           Novembru 1996 dwar il-kontrolli u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni
           sabiex tħares l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej kontra l-frodi u irregolaritajiet
           oħra4 u r-Regolament (KE) Nru 1073/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta'
           Mejju 1999 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew ta' Kontra l-Frodi
           (OLAF)5.

1
       ĠU L 248, 16.9.2002, p.1.
2
       ĠU L 357, 31.12.2002, p. 1, Regolament kif emendat mir-Regolament tal-Kummissjoni
       (KE, Euratom) Nru 1261/2005 (ĠU L 201, 2.8.2005, p. 3).
3
       ĠU L 312, 23.12.1995, p. 1.
4
       ĠU L 292, 15.11.1996, p. 2.
5
       ĠU L 136, 31.5.1999, p. 1.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         L 400/91

(14)     Peress li l-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta' din id-Deċiżjoni huma essenzjalment
         miżuri ta' ġestjoni, dawn għandhom għalhekk jiġu adottati mill-proċedura ta' ġestjoni
         prevista fl-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 ta' Ġunju 1999, li
         tipprovdi l-proċeduri għall-eżerċizzju tas-setgħat ta' l-implimentazzjoni konferiti fuq il-
         Kummissjoni1. Min-naħa l-oħra, ir-riċerka li tinvolvi l-użu ta' embrijuni umani u ċelluli
         staminali embrijoniċi umani tagħti lok għal kwistjonijiet etiċi speċifiċi, kif deskritt fl-
         Artikolu 4 ta' din id-Deċiżjoni. Barra minn hekk, l-azzjonijiet ta' riċerka, taħriġ u żvilupp
         (RTŻ) li jinvolvu riċerka taħt it-tema "Sigurtà" jirrappreżentaw qasam ġdid u sensittiv
         ferm, partikolarment fir-rigward ta' inċidenti ta' theddid u sigurtà. Għalhekk, miżuri għall-
         finanzjament ta' proġetti bħal dawn għandhom jiġu adottati bil-proċedura regolatorja
         prevista fl-Artikolu 5 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE.

(15)     Kull qasam tematiku għandu jkollu sezzjoni tal-baġit għalih fil-Baġit Ġenerali
         tal-Komunitajiet Ewropej.

(16)     Fl-implimentazzjoni ta’ dan il-programm għandha tingħata attenzjoni xierqa
         għall-integrazzjoni tas-sessi, kif ukoll, fost oħrajn, għall-kundizzjonijiet tax-xogħol,
         it-trasparenza tal-proċess tar-reklutaġġ, u l-iżvilupp tal-karriera fir-rigward tar-riċerkaturi
         ingaġġati fuq proġetti u programmi ffinanzjati taħt l-azzjonijiet ta’ dan il-programm, li
         għalihom ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Marzu 2005 dwar il-Karta
         Ewropea għar-Riċerkaturi u dwar Kodiċi ta’ Kondotta għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi toffri
         qafas ta’ referenza, b'rispett għan-natura volontarja tagħha,

ADOTTA DIN ID-DECIZJONI:

1
       ĠU L 184, 17.7.1999 p. 23, Deċiżjoni emendata bid-Deċiżjoni 2006/512/KE tas-17 ta' Lulju
       2006 ĠU L 200, 22.7.2006 p.11.
 ---pagebreak--- L 400/92          MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                30.12.2006

                                                  Artikolu 1

Il-Programm Speċifiku "Kooperazzjoni" għall-attivitajiet Komunitarji fil-qasam tar-riċerka u l-
iżvilupp teknoloġiku, inklużi l-attivitajiet ta’ dimostrazzjoni, minn hawn ‘il quddiem "Il-Programm
Speċifiku" huwa b’dan adotatt għall-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2007 sal-31 ta’ Diċembru 2013.

                                                  Artikolu 2

Il-Programm Speċifiku għandu jappoġġ l-attivitajiet ta’ "Kooperazzjoni" li jappoġġaw il-firxa
kollha ta’ azzjonijiet ta’ riċerka mwettqa b’kooperazzjoni transnazzjonali fl-oqsma tematiċi li
ġejjin:

(a)        Is-Saħħa;

(b)        L-Ikel, l-Agrikoltura u s-Sajd, il-Bijoteknoloġija;

(ċ)        It-Teknoloġiji ta’ l-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni;

(d)        In-Nanoxjenzi, in-Nanoteknoloġiji, il-Materjali u t-Teknoloġiji ġodda tal-Produzzjoni;

(e)        L-Enerġija;

(f)        L-Ambjent (inkluż il-Bidla fil-Klima);

(g)        It-Trasport (inkluża l-Aeronawtika);
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                  L 400/93

(h)      Ix-Xjenzi Soċjo-ekonomiċi u l-Umanistika;

(i)      L-Ispazju;

(j)      Is-Sigurtà.

L-implimentazzjoni ta' dan il-Programm Speċifiku tista' jwassal għal programmi supplimentari li
jinvolvu l-parteċipazzjoni ta' ċerti Stati Membri biss, il-parteċipazzjoni tal-Komunità fi programmi
mwettqa minn diversi Stati Membri, jew il-ħolqien ta' inizjattivi konġunti jew arranġamenti oħra
skond it-tifsira ta' l-Artikoli 168, 169 u 171 tat-Trattat.

L-għanijiet u d-deskrizzjoni ġenerali ta’ dawn l-attivitajiet jingħataw fl-Anness I.

                                                 Artikolu 3

Skond l-Anness II tal-Programm Kwadru, l-ammont meqjus neċessarju għat-twettiq tal-Programm
Speċifiku għandu jkun ta' EUR 32 413 miljun, li minnhom anqas minn 6% għandhom ikunu għan-
nefqa amministrattiva tal-Kummissjoni. Tqassim indikattiv ta' dan l-ammont jidher fl-Anness II.

                                                 Artikolu 4

1.       L-attivitajiet kollha ta' riċerka mwettqa taħt il-Programm Speċifiku għandhom jitwettqu
         b'konformità ma' prinċipji etiċi fundamentali.
 ---pagebreak--- L 400/94           MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                    30.12.2006

2.         L-oqsma ta' riċerka li ġejjin m' għandhomx jiġu ffinanzjati taħt dan il-programm:

           –     attività ta' riċerka mmirata lejn il-klonazzjoni umana għal skopijiet riproduttivi,

           –     attività ta' riċerka maħsuba għall-modifika tal-wirt ġenetiku tal-bnedmin li tista'
                 tagħmel tali bidliet jintirtu1,

           –     attivitajiet ta' riċerka maħsuba biex joħolqu embrijuni umani għall-għan waħdieni
                 tar-riċerka jew għall-produzzjoni ta' ċelloli staminali, inkluż permezz tat-trasferiment
                 tan-nukleu ta' ċelloli somatiċi.

3.         Ir-riċerka fuq iċ-ċelloli staminali tal-bniedem, kemm adulti kif ukoll embrijoniċi, tista' tiġi
           ffinanzjata skond il-kontenut tal-proposta xjentifika u l-qafas legali ta' l-Istat jew Stati
           Membri involuti.

           Kwalunkwe applikazzjoni għall-finanzjament ta' riċerka fuq iċ-ċelluli staminali tal-
           embrijoni tal-bniedem għandha tinkludi, skond il-każ, id-dettalji tal-liċenzja u tal-miżuri ta'
           kontroll li jkunu ser jittieħdu mill-awtoritajiet kompetenti ta' l-Istati Membri kif ukoll id-
           dettalji ta' l-approvazzjoni (jiet) etiċi li jkunu ser jiġu provduti.

           Fir-rigward tad-derivazzjoni taċ-ċelloli staminali embrijoniċi tal-bniedem, l-istituzzjonijiet,
           l-organizzazzjonijiet u r-riċerkaturi għandhom ikunu soġġetti għal liċenzjar u kontroll
           stretti skond il-qafas legali ta' l-Istat(i) Membri involuti.

1
       Riċerka dwar it-trattament tal-gonadi għall-kanċer tista' tkun iffinanzjata.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          L 400/95

4.       L-oqsma tar-riċerka mniżżlin hawn fuq għandhom ikunu riveduti għat-tieni fażi ta' dan il-
         programm (2010-2013) fid-dawl ta' l-avvanzi xjentifiċi.

                                                 Artikolu 5

1.       Il-Programm Speċifiku għandu jiġi implimentat permezz ta' l-iskemi ta' finanzjament
         stabbiliti fl-Anness III għall-Programm Kwadru.

2.       L-Anness III għal dan il-Programm Speċifiku jistabbilixxi l-arranġamenti għal għotja lill-
         BEI għall-istabbiliment ta' Faċilità Finanzjarja għall-Qsim tar- Riskju.

3.       L-Anness IV jistabbilixxi lista indikattiva ta' Inizjattivi ta' Teknoloġija Konġunti possibbli
         li jistgħu jkunu s-suġġett ta' deċiżjonijiet separati u lista indikattiva ta' inizjattivi għall-
         implimentazzjoni konġunta possibbli ta' programmi ta' riċerka nazzjonali li jistgħu jkunu s-
         suġġett ta' deċiżjoni separata abbażi ta' l-Artikolu 169 tat-Trattat.

4.       Ir-regoli għall-parteċipazzjoni u t-tixrid għandhom japplikaw għal dan il-Programm
         Speċifiku.

                                                 Artikolu 6

1.       Il-Kummissjoni għandha tfassal programm ta’ ħidma għall-implimentazzjoni tal-
         Programm Speċifiku, li jistabbilixxi f’aktar dettall l-objettivi u l-prijoritajiet xjentifiċi u
         teknoloġiċi stabbiliti fl-Anness I, l-iskema ta’ finanzjament li għandha tintuża għas-suġġett
         li dwaru hemm stedina għal proposti u l-iskadenzi għall-implimentazzjoni.
 ---pagebreak--- L 400/96          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     30.12.2006

2.         Il-programm ta’ ħidma għandu jqis l-attivitajiet ta’ riċerka rilevanti li jitwettqu mill-Istati
           Membri, mill-pajjiżi assoċjati u mill-organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali, u l-
           kisba tal-valur miżjud Ewropew kif ukoll l-impatt fuq il-kompetittività industrijali u r-
           rilevanza għal-linji politiċi Komunitarji oħrajn. Huwa għandu jkun aġġornat fejn xieraq.

3.         Il-proposti għal azzjonijiet indiretti taħt l-iskemi ta' finanzjament għandhom jiġu evalwati u
           l-proġetti għandhom jiġu magħżulin billi jiġu kkunsidrati l-kriterji stabbiliti fl-Artikolu
           15(1a) tar-regoli għall-parteċipazzjoni u t-tixrid.

4.         Il-programm ta' ħidma jista' jidentifika:

           (a)   organizzazzjonijiet li jirċievu sottoskrizzjonijiet fil-forma ta' ħlas għal sħubija;

           (b)   azzjonijiet ta' appoġġ għall-attivitajiet ta' entitajiet legali speċifiċi.

                                                   Artikolu 7

1.         Il-Kummissjoni għandha tkun responsabbli għall-implimentazzjoni tal-Programm
           Speċifiku.

2.         Il-proċedura ta' ġestjoni stabbilita fl-Artikolu 8(2) għandha tapplika għall-adozzjoni tal-
           miżuri li ġejjin:

           (a)   il-programm ta' ħidma msemmi fl-Artikolu 6 jinkludi skemi ta' finanzjament li
                 għandhom jintużaw, il-kontenut tas-sejħiet għal proposti kif ukoll l-evalwazzjoni u l-
                 kriterji ta' l-għażla li għandhom jiġu applikati;

           (b)   kwalunkwe aġġustament fit-tqassim indikattiv ta' l-ammont kif jidher fl-Anness II.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/97

         (ċ)   l-approvazzjoni tal-finanzjament ta' azzjonijiet taħt l-oqsma tematiċi (a) - (g) u (i)
               imsemmijin fl-Artikolu 2, fejn l-ammont stmat tal-kontribuzzjoni Komunitarja taħt
               dan il-programm huwa ugwali għal jew aktar minn EUR 1,5 miljun;

         (d)   l-approvazzjoni tal-finanzjament ta' l-azzjonijiet, ħlief dawk imsemmijin fil-punt (ċ)
               ta' dan il-paragrafu u l-qasam tematiku (j) imsemmi fl-Artikolu 2, fejn l-ammont
               stmat tal-kontribuzzjoni Komunitarja taħt dan il-programm huwa ugwali għal jew
               aktar minn EUR 0,6 miljun;

         (e)   it-tfassil tat-termini ta' referenza għall-evalwazzjonijiet previsti fl-Artikoli 7(2) u 7(3)
               tal-Programm Kwadru.

3.       Il-proċedura regolatorja stabbilita fl-Artikolu 8(3) għandha tapplika għall-adozzjoni tal-
         miżuri li ġejjin:

         (a)   il-programm ta' ħidma dwar il-qasam tematiku msemmi fil-punt (j) ta' l-Artikolu 2, u
               l-approvazzjoni tal-finanzjament ta' azzjonijiet taħt dak il-qasam tematiku;

         (b)   l-approvazzjoni tal-finanzjament ta' l-azzjonijiet li jinvolvu l-użu ta' embrijuni umani
               u ċelluli staminali embrijoniċi umani.

                                                Artikolu 8

1.       Il-Kummissjoni għandha tkun assistita minn Kumitat.
 ---pagebreak--- L 400/98          MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     30.12.2006

2.         Fejn qed issir referenza għal dan il-paragrafu, għandhom japplikaw l-Artikoli 4 u 7 tad-
           Deċiżjoni 1999/468/KE.

           Il-perijodu previst fl-Artikolu 4(3) tad-Deċiżjoni 1999/468/KE għandu jkun ta' xahrejn.

3.         Fejn qed issir referenza għal dan il-paragrafu, għandhom japplikaw l-Artikoli 5 u 7 tad-
           Deċiżjoni 1999/468/KE.

           Il-perijodu previst fl-Artikolu 5(6) tad-Deċiżjoni 1999/468/KE għandu jkun ta' xahrejn.

4.         Il-Kummissjoni għandha tinforma regolarment lill-Kumitat dwar il-progress ġenerali ta' l-
           implimentazzjoni tal-Programm Speċifiku, u għandha tipprovdilu l-informazzjoni f'waqtha
           dwar l-azzjonijiet ta' riċerka, taħriġ u żvilupp (RTD) proposti jew iffinanzjati taħt dan il-
           programm kif speċifikat fl-Anness V.

5.         Il-Kumitat għandu jadotta r-regoli ta' proċedura tiegħu.

                                                 Artikolu 9

Il-Kummissjoni għandha tagħmel arranġamenti għall-kontroll, il-valutazzjoni u r-reviżjoni
indipendenti kif previst fl-Artikolu 7 tal-Programm Kwadru li għandhom isiru fir-rigward ta' l-
attivitajiet imwettqa fl-oqsma koperti mill-Programm Speċifiku.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   L 400/99

                                               Artikolu 10

Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fit-tielet jum wara l-pubblikazzjoni tagħha fil-Ġurnal
Uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea.

Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.

Magħmul fi Brussell, nhar id-19 ta’ Diċembru 2006.

                                              Għall-Kunsill
                                              Il-President
                                              J. KORKEAOJA
 ---pagebreak--- L 400/100          MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

                                                  ANNESS I

                              OBJETTIVI XJENTIFIĊI U TEKNOLOĠIĊI,
                     DESKRIZZJONI ĠENERALI TAT-TEMI U L-ATTIVITAJIET

F’dan il-Programm Speċifiku, ser jingħata appoġġ għall-kooperazzjoni transnazzjonali fuq kull
skala fl-Unjoni Ewropea u lil hinn minnha, f’numru ta’ oqsma tematiċi li jikkorrispondu ma’ sferi
ewlenin fil-progress ta' l-għarfien u t-teknoloġija, fejn ir-riċerka trid tiġi appoġġata u msaħħa sabiex
tindirizza l-isfidi soċjali, ekonomiċi, ta' saħħa pubblika, ambjentali u industrijali Ewropej.

L-għan kumplessiv huwa li jingħata kontribut għall-iżvilupp sostenibbli fil-kuntest tal-promozzjoni
tar-riċerka, li l-għan prinċipali tagħha hu li jiżdied l-għarfien, fl-ogħla livell ta’ eċċellenza.

L-għaxar temi determinati għal azzjoni Komunitarja huma dawn li ġejjin:

1)          Is-Saħħa;

2)          L-Ikel, l-Agrikoltura u s-Sajd, il-Bijoteknoloġija;

3)          It-Teknoloġiji ta’ l-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni;

4)          In-Nanoxjenzi, in-Nanoteknoloġiji, il-Materjali u t-Teknoloġiji ġodda tal-Produzzjoni;

5)          L-Enerġija;

6)          L-Ambjent (inkluż il-Bidla fil-Klima);
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/101

7)       It-Trasport (inkluża l-Aeronawtika);

8)       Ix-Xjenzi Soċjo-ekonomiċi u l-Umanistika;

9)       L-Ispazju;

10)      Is-Sigurtà.

Kull tema hija deskritta f’termini ta’ l-objettiv, l-approċċ għall-implimentazzjoni u l-attivitajiet
inklużi dawk li jinvolvu inizjattivi fuq skala kbira (kif imniżżel b'mod indikattiv fl-Anness IV), il-
kooperazzjoni internazzjonali, ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti.

Għandu jittieħed kont xieraq tal-prinċipju ta' żvilupp sostenibbli. Skond il-politika Ewropea ta'
opportunitajiet ugwali bejn in-nisa u l-irġiel, imniżżla fl-Artikoli 2 u 3 tat-Trattat, l-attivitajiet tal-
Programm Speċifiku jiżguraw l-implimentazzjoni ta' miżuri xierqa għall-promozzjoni ta'
ugwaljanza bejn is-sessi u għall-partiċepazzjoni ta' riċekaturi nisa. Barra minn hekk,
konsiderazzjonijiet ta' l-aspetti etiċi, soċjali, legali u kulturali usa' tar-riċerka li għandha ssir u l-
applikazzjonjiet potenzjali tagħha, kif ukoll impatti soċjo-ekonomiċi ta' żvilupp u tbassir xjentifiku
u teknoloġiku, fejn rilevanti għandhom jagħmlu parti mill-attivitajiet taħt dan il-Programm
Speċifiku.
 ---pagebreak--- L 400/102          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

Riċerka pluridixxiplinari u riċerka trans-tematika, inklużi sejħiet konġunti

Ser tingħata attenzjoni partikolari lil oqsma xjentifiċi u teknoloġiċi ta' prijorità li jħaddnu għadd ta'
temi, bħax-xjenzi u t-teknoloġiji tal-baħar. Il-pluridixxiplinarjetà ser tiġi inkuraġġuta permezz ta'
approċċi trans-tematiċi għal suġġetti ta' riċerka u ta' teknoloġija li jkollhom rilevanza għal aktar
minn tema waħda. Approċċi trans-tematiċi bħal dawn ser jiġu implimentati, fost l-oħrajn, permezz
ta’:

–           l-użu ta’ sejħiet konġunti bejn it-temi fejn suġġett ta’ riċerka jidher ċar li huwa rilevanti
            għall-attivitajiet taħt kull waħda mit-temi rispettivi;

–           l-enfasi speċjali fi ħdan l-attività "ħtiġijiet emerġenti" għar-riċerka trans-dixxiplinari;

–           l-użu ta’ pariri esterni, inkluż minn riċerkaturi, minn firxa wiesgħa ta’ dixxiplini u sfondi
            fl-istabbiliment tal-programm ta’ ħidma;

–           rappurtar regolari dwar oqsma ta' riċerka trans-tematiċi bħala parti mill-kontroll, stima u
            reviżjoni ġenerali tal-programm;

–           għal riċerka rilevanti għall-politika, billi tiġi żgurata l-koerenza mal-linji politiċi
            Komunitarji.

Il-koordinazzjoni bejn it-temi f’dan il-Programm Speċifiku u l-azzjonijiet taħt Programmi Speċifiċi
oħrajn tas-Seba’ Programm Kwadru, bħal dawk dwar l-infrastruttura tar-riċerka fil-Programm Speċifiku
"Kapaċitajiet", ser jiġu żgurati mill-Kummissjoni Ewropea.1

1
       Bil-ħsieb li tiġi faċilitata l-implimentazzjoni tal-programm, għal kull laqgħa tal-kumitat tal-
       programm kif definit fl-aġenda, il-Kummissjoni ser tirrimborża, skond il-linji gwida
       stabbiliti tagħha, l-ispejjeż ta' rappreżentant wieħed għal kull Stat Membru, kif ukoll
       espert/konsulent wieħed għal kull Stat Membru għal dawk il-punti ta' l-aġenda fejn Stat
       Membru jkun jeħtieġ kompetenza speċifika.
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          L 400/103

Adattament għall-ħtiġijiet u l-opportunitajiet li qegħdin jevolvu

Ir-rilevanza industrijali kontinwa tat-temi, u l-parteċipazzjoni kontinwa ta' l-industrija fihom, ser jiġu
żgurati billi wieħed jibbaża, fost sorsi oħrajn, fuq il-ħidma tal-"Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej"
varji. Dan il-Programm Speċifiku, flimkien mal-kontributi mill-industrija, ser b’hekk jikkontribwixxi
għall-implimentazzjoni ta’ l-Aġendi Strateġiċi għar-Riċerka rilevanti bħal dawk stabbiliti u żviluppati
mill-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej fejn dawn jirrappreżentaw valur miżjud ġenwin Ewropew. Il-
ħtiġijiet wesgħin tar-riċerka identifikati fl-Aġendi Strateġiċi għar-Riċerka disponibbli huma diġà riflessi
sew fl-għaxar temi. Il-Pjattaformi Teknoloġiċi Ewropej, bil-parteċipazzjoni possibbli ta' raggruppamenti
reġjonali mmexxija mir-riċerka, jista' jkollhom rwol li jiffaċilitaw u jorganizzaw il-parteċipazzjoni ta' l-
industrija, inklużi l-SMEs, fi proġetti ta' riċerka relatati mal-qasam speċifiku tagħhom, inklużi proġetti
eliġibbli għal finanzjament taħt il-Programm Kwadru. L-inkorporazzjoni aktar dettaljata tal-kontenut
tekniku tagħhom ser tkun riflessa sussegwentament waqt il-formulazzjoni tal-programm ta’ ħidma
dettaljat għal sejħiet speċifiċi għal proposti.

Ser tiġi żgurata wkoll ir-rilevanza kontinwa tat-temi mal-formulazzjoni, l-implimentazzjoni u l-
valutazzjoni tal-linji politiċi u r-regolamenti Komunitarji. Dan jirrigwarda oqsma ta’ politika bħas-
saħħa, is-sigurtà, il-ħarsien tal-konsumatur, l-enerġija, l-ambjent, l-għajnuna għall-iżvilupp, is-sajd, l-
affarijiet marittimi, l-agrikoltura, is-saħħa u l-benesseri ta’ l-annimali, it-trasport, l-edukazzjoni u t-
taħriġ, is-soċjetà ta' l-informazzjoni u l-medja, l-impjiega, l-affarijiet soċjali, il-koeżjoni, u l-
istabbiliment ta' żona ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja, flimkien mar-riċerka pre-normattiva u ko-
normattiva rilevanti għat-titjib ta' l-interoperabbiltà u tal-kwalità ta’ l-istandards u l-implimentazzjoni
tagħhom. F’dan il-kuntest, il-pjattaformi li jiġbru flimkien lill-partijiet interessatiress mal-komunità tar-
riċerka sabiex jikkunsidraw aġendi ta’ riċerka rilevanti għall-oqsma ta’ politika soċjali, ambjentali jew
oqsma oħrajn jista' jkollhom rwol.
 ---pagebreak--- L 400/104        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

Taħt kull tema, minbarra l-attivitajiet definiti, ser ikunu implimentati assjonijiet speċifiċi biex
iwieġbu għall-"ħtiġijiet emerġenti" u "ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti". L-implimentazzjoni ta’
dawn l-azzjonijiet tiżgura approċċ sempliċi, koerenti u kkoordinat fil-Programm Speċifiku kollu u l-
finanzjament ta’ riċerka trans-dixxiplinari li tkopri aktar minn dixxiplina waħda jew li tkun 'il barra
mit-temi.

• Teknoloġiji Futuri u Emerġenti: permezz ta' appoġġ speċifiku għal proposti ta' riċerka li
   jimmiraw biex jidentifikaw jew jesploraw iktar opportunitajiet xjentifiċi u teknoloġiċi ġodda
   f'qasam speċifiku u/jew il-kombinazzjoni tagħhom ma' oqsma u dixxiplini rilevanti oħrajn
   permezz ta' appoġġ speċifiku għal proposti ta' riċerka spontanji, inklużi b'sejħiet konġunti; biex
   jitrawmu ideat ġodda u użi radikali ġodda u jiġu esplorati għażliet ġodda fir-roadmaps ta' riċerka
   b'mod partikolari marbuta ma' potenzjal għal sejbiet sinifikanti; kooperazzjoni adegwata ma' l-
   attivitajiet imwettqa taħt il-programm "Ideat" ser tkun garantita sabiex tiġi evitata d-
   duplikazzjoni u jiġi żgurat l-aqwa użu tal-finanzjament. Dan ser jiġi implimentat permezz ta’:

            –   Riċerka miftuħa "minn isfel għal fuq" dwar materji identifikati mir-riċerkaturi
                innifishom sabiex jiżviluppaw opportunitajiet xjentifiċi u teknoloġiċi ġodda
                (azzjonijiet "Avventura") jew sabiex jivvalutaw skoperti ġodda jew fenomeni li
                jkunu għadhom kif ġew osservati li jistgħu jindikaw riskji jew problemi għas-soċjetà
                (azzjonijiet "Insight");

            –   Inizjattivi ffokati fuq objettivi speċifiċi, ta’ sfida kbira f’oqsma xjentifiċi u
                teknoloġiċi emerġenti u li jwiegħdu avvanzi kbar u impatt potenzjali kbir fuq l-
                iżviluppi ekonomiċi u soċjali, u li jistgħu jinvolvu gruppi ta’ proġetti komplementari
                (azzjonijiet "Pathfinder").
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         L 400/105

• Ħtiġijiet tal-politika mhux previsti: li jwieġbu b’mod flessibbli għal ħtiġijiet ta’ politika ġodda
    li jinħolqu matul il-Programm Kwadru, bħal żviluppi mhux previsti jew avvenimenti li jitolbu
    reazzjoni mgħaġġla bħal epidemiji ġodda, tħassib emerġenti fis-sikurezza ta’ l-ikel, reazzjoni
    għal diżastri naturali jew inizjattivi ta’ solidarjetà. Dan ser ikun implimentat b’relazzjoni mill-
    qrib mal-linji politiċi Komunitarji rilevanti. Il-programm ta’ ħidma annwali jista’ jiġi alterat
    f’każ ta’ ħtiġijiet ta’ riċerka urġenti.

• Disseminazzjoni, trasferiment ta’ l-għarfien u impenn usa'

Id-disseminazzjoni u t-trasferiment ta’ l-għarfien huwa valur miżjud ewlieni ta’ l-azzjonijiet ta’
riċerka Ewropej u ser jittieħdu miżuri biex jiżdied l-użu u l-impatt tar-riżultati mill-industrija, minn
dawk li jfasslu l-politika u mis-soċjetà. Id-disseminazzjoni se tiġi kkunsidrata bħala kompitu
integrali taħt l-oqsma tematiċi kollha b'restrizzjonijiet xierqa għat-tema tas-sigurtà minħabba l-
aspetti ta' kunfidenzjalità ta' l-attivitajiet, inkluż permezz tal-finanzjament ta' inizjattivi ta'
netwerking/senserija, seminars u avvenimenti, assistenza minn esperti esterni u servizzi ta'
informazzjoni elettroniċi. Dan ser ikun implimentat f’kull qasam tematiku permezz ta’:

–         l-intergrazzjoni ta’ azzjonijiet ta’ disseminazzjoni u trasferiment ta’ l-għarfien fi ħdan
          proġetti u konsorzji, permezz ta’ dispożizzjonijiet adatti fl-iskemi ta’ finanzjament u l-
          ħtiġiet ta' rappurtar;

–         l-offerta ta’ assistenza immirata lil proġetti u konsorzji sabiex ikunu pprovduti b’aċċess
          għall-ħiliet meħtieġa sabiex jużaw ir-riżultati bl-aħjar mod;
 ---pagebreak--- L 400/106           MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

–           l-azzjonijiet speċifiċi ta’ disseminazzjoni li jieħdu strateġija proattiva fir-rigward tad-
            disseminazzjoni tar-riżultati minn firxa ta’ proġetti, inklużi dawk minn Programmi Kwadru
            preċedenti u programmi oħrajn ta’ riċerka, li huma mmirati lejn setturi speċifiċi jew gruppi
            ta’ partijiet interessati, b'enfasi speċjali fuq utenti potenzjali;

–           disseminazzjoni lil dawk li jfasslu l-politika, inklużi l-korpi ta’ standardizzazzjoni, sabiex
            jiġi ffaċilitat l-użu ta’ riżultati rilevanti għall-politika mill-korpi adatti f'livelli
            internazzjonali, Ewropej, nazzjonali jew reġjonali;

–           servizzi CORDIS sabiex ikattru d-disseminazzjoni ta' l-għarfien faċli biex jintużaw u l-
            esplojtazzjoni tar-riżultati tar-riċerka;

–           inizjattivi li jkattru d-djalogu u d-dibattitu dwar kwistjonijiet xjentifiċi u riżultati tar-
            riċerka ma’ pubbliku aktar wiesa' lilhinn mill-komunità tar-riċerka, inkluż l-
            organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili.

Ser ikunu żgurati l-koordinazzjoni tad-disseminazzjoni u t-trasferiment ta' l-għarfien fil-Programm
Kwadru. Il-komplementarjetà u s-sinerġiji bejn dan il-programm u programmi oħrajn Komunitarji
ser ikunu żgurati, partikolarment fil-qasam ta' l-edukazzjoni bil-għan li jiġu promossi l-karrieri fir-
riċerka. Azzjonijiet ta' appoġġ għall-innovazzjoni ser ikunu implimentati mill-Programm ta’
Kompetittività u Innovazzjoni.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/107

Partiċipazzjoni mill-SMEs

L-aħjar parteċipazzjoni ta’ l-Intrapriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju (SMEs) ser tkun iffaċilitata fl-oqsma
tematiċi kollha, b’mod partikolari permezz ta’ proċeduri finanzjarji u amministrattivi aħjar, u aktar
flessibbiltà fl-għażla ta’ l-iskema finanzjarja adatta. Barra minn hekk, il-ħtiġijiet ta’ riċerka u l-
potenzjal ta’ l-SMEs jitqiesu kif jixraq fl-iżvilupp tal-kontenut ta’ l-oqsma tematiċi ta’ dan il-
Programm Speċifiku u oqsma li huma ta’ interess partikolari għall-SMEs ser jiġu identifikati fil-
programm ta' ħidma. Miżuri konkreti, inklużi azzjonijiet ta' appoġġ li jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni
ta' SMEs, ser jittieħdu matul il-programm kollu fil-qafas ta' strateġija li għandha tiġi żviluppata taħt
kull tema. Dawn l-istrateġiji ser jiġu akkumpanjati minn monitoraġġ kwantitattiv u kwalitattiv
imqabbel ma' l-objettivi stabbiliti. L-għan hu li jkun possibbli li ta' l-inqas 15% tal-finanzjament
disponibbli taħt dan il-programm imur għall-SMEs.

Azzjonijiet speċifiċi ta’ appoġġ għar-riċerka għall-benefiċċju ta’ l-SMEs jew assoċjazzjonijiet ta’ l-
SMEs huma inklużi fil-Programm Speċifiku "Kapaċitajiet", u azzjonijiet li jippromwovu l-
parteċipazzjoni ta’ l-SMEs fil-Programm Kwadru kollu ser ikunu ffinanzjati taħt il-Programm
għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni.
 ---pagebreak--- L 400/108        MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

Aspetti etiċi

Matul l-implimentazzjoni ta' dan il-Programm Speċifiku u fl-attivitajiet ta' riċerka li jirriżultaw
minnu, għandhom jiġu rispettati l-prinċipji etiċi fundamentali. Dawn jinkludu, inter alia, il-prinċipji
riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-UE, inklużi dawn li ġejjin: il-protezzjoni tad-dinjità
tal-bniedem u l-ħajja tal-bniedem, il-protezzjoni tad-data personali u l-privatezza, kif ukoll ta’ l-
annimali u l-ambjent skond il-liġi Komunitarja u l-aħħar verżjonijiet tal-konvenzjonijiet, il-linji
gwida u l-kodiċi ta’ kondotta internazzjonali rilevanti, eż. id-Dikjarazzjoni ta’ Ħelsinki, il-
Konvenzjoni tal-Kunsill ta’ l-Ewropa dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u l-Bijomediċina ffirmata
f’Oviedo fl-4 ta’ April 1997 u l-Protokolli Addizzjonali tagħha, il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-
Drittijiet tat-Tfal, id-Dikjarazzjoni Universali dwar il-ġenoma tal-bniedem u d-drittijiet tal-bniedem
adottata mill-UNESCO, il-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Armi Bijoloġiċi u Tossiniċi (BTWC), it-
Trattat Internazzjonali dwar ir-Riżorsi Ġenetiċi tal-Pjanti għall-Ikel u l-Agrikoltura, u r-
riżoluzzjonijiet rilevanti ta’ l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO).

Ser jittieħed ukoll kont ta' l-Opinjonijiet tal-Grupp Ewropew ta' Konsulenti dwar l-Implikazzjonijiet
Etiċi tal-Bijoteknoloġija (1991-1997) u l-Opinjonijiet tal-Grupp Ewropew dwar l-Etika fix-Xjenza u
t-Teknoloġiji Ġodda (mill-1998).

B'mod konformi mal-prinċipju ta' sussidjarjetà u d-diversità ta' approċċi eżistenti fl-Ewropa, il-
parteċipanti fi proġetti ta' riċerka għandhom ikunu konformi mal-leġislazzjoni, ir-regolamenti u r-
regolamenti etiċi attwali fil-pajjiżi fejn titwettaq ir-riċerka. Fi kwalunkwe każ, japplikaw id-
disposizzjonijiet nazzjonali u l-ebda riċerka pprojbita fi kwalunkwe Stat Membru jew pajjiż ieħor
partikolari ma tiġi appoġġata mill-finanzjament Komunitarju sabiex titwettaq f'dak l-Istat Membru
jew pajjiż.
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      L 400/109

Fejn xieraq, dawk li jwettqu proġetti ta' riċerka għandhom ifittxu l-approvazzjoni tal-kumitati etiċi
nazzjonali jew lokali rilevanti qabel ma jinbdew l-attivitajiet ta' riċerka u żvilupp teknoloġiku.
Reviżjoni etika ser tiġi wkoll implimentata sistematikament mill-Kummissjoni għal proposti li
jittrattaw ma' kwistjonijiet etikament sensittivi jew fejn aspetti etiċi ma jkunux ġew indirizzati
b'mod adegwat. F'każijiet speċifiċi reviżjoni etika tista' sseħħ matul l-implimentazzjoni ta' proġett.

L-ebda iffinanzjar mhu se jingħata għal attivitajiet ta' riċerka li huma pprojbiti fl-Istati Membri
kollha.

Il-Protokoll dwar il-protezzjoni u l-benesseri ta' l-annimali anness għat-Trattat jeħtieġ li l-Komunità
tagħti kull rigward lill-ħtiġiet tal-benesseri ta' l-annimali meta tifformula u timplimenta linji politiċi
Komunitarji inkluża r-riċerka. Id-Direttiva tal-Kunsill 86/609/KEE ta' l-24 ta' Novembru 1986 dwar
l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u disposizzjonijiet amministrattivi ta' l-Istati Membri
dwar il-protezzjoni ta' l-annimali użati għal għanijiet sperimentali u għanijiet oħrajn xjentifiċi1
teħtieġ li l-esperimenti kollha;

–          jkunu maħsuba b'tali mod li jevitaw dieqa u uġigħ u tbatija mhux meħtieġa għall-annimali
           sperimentali;

–          jużaw numru minimu ta' annimali ;

–          jinvolvu annimali bl-aktar grad baxx ta' sensittività newropsikoloġika u;

–          jikkawżaw l-inqas uġigħ, tbatija, dieqa jew ħsara dejjiema.

1
          ĠU L 358, 18.12.1986, p. 1. Direttiva kif emendata bid-Direttiva 2003/65/KE tal-Parlament
          Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 230, 16.9.2003, p. 32).
 ---pagebreak--- L 400/110        MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     30.12.2006

L-alterazzjoni tal-wirt ġenetiku ta' l-annimali u l-klonazzjoni ta' l-annimali jistgħu jiġu kkunsidrati
biss jekk l-għanijiet jistgħu jiġi ġġustifikati etikament u l-kondizzjonijiet huma tali li l-benesseru ta'
l-annimali jiġi ggarantit u jiġu rispettati l-prinċipji ta' bijodiversità.

Matul l-implimentazzjoni ta' dan il-programm, ser ikun hemm monitoraġġ regolari mill-
Kummissjoni tal-progress xjentifiku u d-disposizzjonijiet nazzjonali u internazzjonali sabiex
jittieħed kont ta' kwalunkwe żvilupp.

Ir-riċerka dwar etika relatata ma’ l-iżviluppi xjentifiċi u teknoloġiċi ser titwettaq fil-parti "Xjenza
fis-Soċjetà" tal-Programm Speċifiku "Kapaċitajiet".

Riċerka kollaborattiva

Ir-riċerka kollaborattiva ser-tikkostitwixxi l-parti l-kbira u l-qofol tal-finanzjament Komunitarju
għar-riċerka. L-objettiv huwa li jiġu stabbiliti, fl-oqsma ewlenin ta’ l-avvanz ta' l-għarfien, proġetti
ta’ riċerka u netwerks eċċellenti li kapaċi jattiraw riċerkaturi u investiment mill-Ewropa u mid-dinja
kollha, li tiġi msaħħa l-bażi industrijali u teknoloġika Ewropea u jiġu appoġġati l-linji politiċi
Komunitarji.

Dan ser jintlaħaq billi tiġi appoġġata r-riċerka kollettiva, li ser tinkludi l-parteċipazzjoni attiva ta’ l-
industrija, permezz tal-firxa ta’ skemi ta’ finanzjament: proġetti kollaborattivi, netwerks ta’
eċċellenza, u azzjonijiet ta’ koordinament/appoġġ.
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/111

Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti

F'għadd limitat ħafna ta' każijiet, il-firxa ta' l-ambitu ta' proġett fl-RTŻ u l-iskala tar-riżorsi involuti
jkunu jiġġustifikaw it-twaqqif ta' sħubija pubblika/privata għall-perijodu fit-tul fis-sura ta' Inizjattivi
Teknoloġiċi Konġunti. Dawn l-inizjattivi, li joħorġu l-iktar mill-ħidma tal-Pjattaformi Teknoloġiċi
Ewropej u li jkunu jkopru aspett partikolari jew għadd żgħir ta' aspetti tar-riċerka fil-qasam
tagħhom, se jgħaqqdu flimkien l-investiment mis-settur privat mal-finanzjament pubbliku
nazzjonali u Ewropew, inklużi l-għotjiet finanzjarji mill-Programm Kwadru ta' Riċerka u s-self
mill-Bank Ewropew għall-Investiment. Kull Inizjattiva Konġunta ta' Teknoloġija ser tiġi deċiża
individwalment, jew abbażi ta' l-Artikolu 171 tat-Trattat (dan jista' jinkludi l-ħolqien ta' proġett
konġunt) jew abbażi ta' modifika ta' dan il-Programm Speċifiku skond l-Artikolu 166 (3) tat-Trattat.

L-Inizjattivi Konġunti ta' Teknoloġija huma identifikati b'mod miftuħ u trasparenti abbażi ta' serje
ta’ kriterji li jinkludu:

–         in-nuqqas ta' kapaċità ta' l-istrumenti eżistenti sabiex jiksbu l-objettiv;

–         l-iskala ta' l-impatt fuq il-kompetittività u t-tkabbir industrijali;

–         il-valur miżjud ta' intervent f'livell Ewropew;

–         il-grad u ċ-ċarezza tad-definizzjoni ta' l-objettiv u r-riżultati li għandhom jitwettqu;

–         is-saħħa ta’ l-impenn finanzjarju u f’riżorsi mill-industrija;
 ---pagebreak--- L 400/112           MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   30.12.2006

–           l-importanza tal-kontribut lill-objettivi usa' ta' politika inkluż il-benefiċċju għas-soċjetà;

–           il-kapaċità biex jiġi mħajjar appoġġ nazzjonali addizzjonali u biex jitqawwa l-finanzjament
            attwali jew futur ta' l-industrija.

In-natura ta’ l-Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti trid tkun definita b’mod ċar, partikolarment fir-
rigward ta' kwistjonijiet li jikkonċernaw:

–           l-impenji finanzjarji;

–           it-tul ta' żmien ta' l-impenn tal-parteċipanti;

–           ir-regoli sabiex jinbeda u jintemm il-kuntratt;

–           id-drittijiet ta' proprjetà intellettwali.

B'kont meħud tal-kamp ta' applikazzjoni u l-kumplessità partikolari ta' Inizjattivi ta' Teknoloġija
Konġunti, għandhom isiru sforzi kbar biex jiġi żgurat it-tħaddim trasparenti tagħhom u li
kwalunkwe allokazzjoni ta' finanzjament Komunitarju mill-Inizjattivi ta' Teknoloġija Konġunta
jsiru abbażi tal-prinċipji ta' eċċellenza u kompetizzjoni tal-Programm Kwadru.

Għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-koerenza u l-koordinazzjoni ġenerali bejn l-Inizjattivi ta'
Teknoloġiċi Konġunti u programmi u proġetti nazzjonali fl-istess oqsma1, filwaqt li jiġu rispettati l-
proċeduri ta' implimentazzjoni eżistenti tagħhom, kif ukoll biex jiġi żgurat li l-parteċipazzjoni fil-
proġetti tagħhom hija miftuħa għal firxa wiesgħa ta' parteċipanti fl-Ewropa kollha, u b'mod
partikolari l-SMEs.

1
       B'mod partikolari ma' l-attivitajiet imwettqa mill-istruttura intergovernattiva EUREKA.
       Barra dan, l-esperjenza miksuba mir-raggruppamenti EUREKA tista’ tkun rilevanti għall-
       Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti f’oqsma relatati.
 ---pagebreak--- 30.12.2006           MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          L 400/113

Lista indikattiva ta' Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti hija identifikata fl-Anness IV. Aktar Inizjattivi
Konġunti Teknoloġiċi jistgħu jiġu identifikati abbażi tal-kriterji ta’ hawn fuq u jkunu proposti matul
l-implimentazzjoni tas-Seba’ Programm Kwadru.

Koordinazzjoni ta’ programmi ta' riċerka mhux Komunitarji

L-azzjoni meħuda f’dan il-qasam ser tuża żewġ strumenti ewlenin: l-iskema ERA-NET u l-
parteċipazzjoni tal-Komunità fi programmi nazzjonali ta’ riċerka li jiġu implimentati b’mod konġunt (l-
Artikolu 169 tat-Trattat). L-azzjoni ser tintuża wkoll sabiex titjieb il-komplimentarjetà u s-sinerġija bejn
il-Programm Kwadru u l-attivitajiet imwettqa fil-qafas ta’ l-istrutturi intergovernattivi bħall-EUREKA,
EIROforum u COST. L-appoġġ finanzjarju għall-attivitajiet ta’ amministrazzjoni u ta' koordinazzjoni
tal-COST ser jiġu pprovduti sabiex il-COST tkun tista’ tkompli tgħin fil-koordinazzjoni u l-iskambji
bejn il-gruppi ta’ riċerka ffinanzjati fuq bażi nazzjonali.

Fejn l-azzjonijiet jaqgħu taħt l-ambitu ta’ waħda minn dawn it-temi, huma ser ikunu appoġġati bħala
parti integrali ta’ l-attivitajiet li jaqgħu taħt dik it-tema. Fejn l-azzjonijiet huma ta’ natura orizzontali jew
mhumiex marbutin direttament ma' l-għaxar temi, huma ser jiġu appoġġati b’mod konġunt fuq it-temi
rilevanti kollha.1

Fejn l-azzjonijiet ikunu fl-ambitu ta’ Programm Speċifiku ieħor li jimplimenta s-Seba’ Programm
Kwadru, huma ser jiġu appoġġati taħt dak il-Programm Speċifiku.

1
        Dan jista' jinkludi l-implimentazzjoni possibbli konġunta ta' programmi fil-qasam tal-
        Metroloġija.
 ---pagebreak--- L 400/114          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     30.12.2006

L-iskema ERA-NET ser tiżviluppa u ssaħħaħ il-koordinazzjoni ta' attivitajiet nazzjonali u reġjonali ta'
riċerka billi:

–           Tipprovdi qafas biex dawk li jkunu qed jimplimentaw programmi pubbliċi ta' riċerka jkunu
            jistgħu jsaħħu l-koordinazzjoni ta' l-attivitajiet tagħhom. Dan ser jinkludi l-appoġġ għal
            ERA-NETs ġodda, kif ukoll għat-twessigħ u l-approfondiment tal-kamp ta' applikazzjoni
            ta' l-ERA-NETs eżistenti, per eż. billi jestendu s-sħubija tagħhom, kif ukoll bil-ftuħ
            reċiproku tal-programmi tagħhom. Fejn ikun opportun, l-ERA-NETs jistgħu jiġu applikati
            għall-koordinazzjoni ta' programmi bejn ir-reġjuni Ewropej u bejn l-Istati Membri sabiex
            tkun possibbli l-kooperazzjoni tagħhom f'inizjattivi fuq skala kbira.

–           F'numru limitat ta' każi, l-provvediment ta' appoġġ finanzjarju Komunitarju addizzjonali lil
            dawk il-parteċipanti li jaqsmu r-riżorsi għall-fini ta' sejħiet konġunti għal proposti bejn il-
            programmi nazzjonali u reġjonali rispettivi tagħhom ("ERA-NET PLUS").

Il-parteċipazzjoni tal-Komunità fil-programmi nazzjonali ta' riċerka li jitwettqu b'mod konġunt fuq
il-bażi ta' l-Artikolu 169 hija ta' rilevanza speċjali għall-kooperazzjoni Ewropea fuq skala kbira
f'"ġeometrija varjabbli" bejn l-Istati Membri li jkollhom l-istess ħtiġijiet u/jew interessi. F'każijiet
identifikati tajjeb, tali inizjattivi skond l-Artikolu 169 se jkunu mnedija f’oqsma identifikati
b’konsultazzjoni mill-qrib ma’ l-Istati Membri, inkluża l-possibilità ta’ kooperazzjoni ma’
programmi intergovernattivi, fuq il-bażi tal-kriterji mfissra fid-deċiżjoni dwar is-Seba’ Programm
ta' Qafas.

Lista indikattiva ta’ inizjattivi għall-implimentazzjoni konġunta tal-programmi ta’ riċerka
nazzjonali hija identifikata fid-deskrizzjoni ta’ l-Anness IV u tista' tkun s-suġġett ta’ deċizjoni
separata skond l-Artikolu 169 tat-Trattat. Aktar inizjattivi jistgħu jiġu identifikati u proposti waqt l-
implimentazzjoni tas-Seba' Programm Kwadru.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/115

Kooperazzjoni internazzjonali

Azzjonijiet internazzjonali ta' kooperazzjoni, li juru l-valur miżjud Ewropew u li huma ta' interess
reċiproku, ser jappoġġaw politika internazzjonali tax-Xjenza u t-Teknoloġija li għandha żewġ
objettivi interdipendenti;

–        Li tappoġġa u tippromwovi l-kompetittività permezz ta’ sħubija strateġika għar-riċerka ma’
         pajjiżi terzi, inklużi ekonomiji emerġenti u li huma industrijalizzati ħafna, fix-xjenza u t-
         teknoloġija billi jiġu ingaġġati l-aħjar xjenzati mill-pajjiżi terzi sabiex jaħdmu fl-Ewropa u
         magħha.

–        Li tindirizza problemi speċifiċi li jiffaċċaw il-pajjiżi terzi jew ta’ natura globali, fuq il-bażi
         ta’ l-interess u l-benefiċċju reċiproċi.

Il-politika tal-Komunità dwar il-kooperazzjoni xjentifika internazzjonali ser tagħmel enfasi fuq, u
tiżviluppa l-kooperazzjoni sabiex tiġġenera, taqsam u tuża l-għarfien permezz ta’ sħubija ġusta
għar-riċerka li tqis il-kuntest internazzjonali, tal-pajjiż, reġjonali u soċjo-ekonomiku u l-bażi ta’ l-
għarfien tal-pajjiżi sħab. L-strateġija strateġiku huwa li jissaħħu l-kompetittività u l-iżvilupp
sostenibbli dinji permezz ta’ tali sħubija bejn l-UE u l-pajjiżi terzi fuq livelli bilaterali, reġjonali u
globali bbażati fuq interessi u benefiċċji reċiproċi. Għal dan il-għan, ir-rwol ta’ l-UE bħala attur fuq
skala globali għandu jkun promoss ukoll permezz ta’ programmi internazzjonali ta’ riċerka. L-
azzjonijiet ta’ kooperazzjoni internazzjonali appoġġati se jkunu marbuta ma’ kwistjonijiet ewlenin
ta' politika sabiex isostnu t-twettiq ta’ l-impenji internazzjonali ta’ l-UE u jaġħtu kontribut għall-
qsim tal-valuri Ewropej, il-kompetittività, il-progress soċjo-ekonomiku, il-ħarsien ta’ l-ambjent u l-
benesseri taħt il-kappa ta’ l-iżvilupp sostenibbli globali.
 ---pagebreak--- L 400/116         MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

Il-kooperazzjoni internazzjonali se tkun implimentata f’dan il-Programm Speċifiku f’kull qasam u
f’diversi temi permezz ta’:

• Parteċipazzjoni msaħħa ta' riċerkaturi u istituzzjonijiet ta' riċerka mill-pajjiżi kollha Sħab
    f'Kooperazzjoni Internazzjonali u l-pajjiżi industrijalizzati1 fl-oqsma tematiċi, b'restrizzjonijiet
    xierqa għat-tema ta' sigurtà għall-pajjiżi terzi kollha minbarra l-pajjiżi assoċjati minħabba l-
    aspetti tal-kunfidenzjalità. Barra minn hekk, se jkun hemm enfasi partikolari sabiex tħeġġeġ il-
    parteċipazzjoni ta’ pajjiżi terzi f’oqsma identifikati ta’ interess reċiproku.

• Azzjonijiet ta' kooperazzjoni speċifika f'kull qasam tematiku huma dedikati lil pajjiżi terzi fil-każ
    ta' interess reċiproku f'kooperazzjoni dwar temi partikolari li għandhom jingħażlu abbażi tal-
    livell u l-ħtiġijiet xjentifiċi u teknoloġiċi tagħhom. L-identifikazzjoni ta’ ħtiġijiet u prijoritajiet
    speċifiċi se tkun assoċjata mill-qrib ma’ ftehim ta’ kooperazzjoni bilaterali rilevanti u mad-
    djalogu attwali multilaterali u bi-reġjonali bejn l-UE u dawn il-pajjiżi jew gruppi ta’ pajjiżi. Il-
    prijoritajiet se jkunu identifikati fuq il-bażi tal-ħtiġijiet partikolari, potenzjal u l-iżvilupp
    ekonomiku fir-reġjun jew il-pajjiż.

Għal dan il-għan, strateġija ta’ kooperazzjoni internazzjonali u pjan ta’ implimentazzjoni se jiġu
żviluppati b’azzjonijiet speċifiċi mmirati fit-temi jew fuq diversi temi, eż. fis-saħħa, l-agrikoltura,
is-sanità, l-ilma, is-sigurtà fl-ikel, il-koeżjoni soċjali, l-enerġija, l-ambjent, is-sajd, l-akkwakultura u
r-riżorsi naturali, politika ekonomika sostenibbli, u t-teknoloġiji tat-tagħrif u l-komunikazzjoni.

1
         Kif definit fir-Regoli għall-Parteċipazzjoni u d-Disseminazzjoni.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/117

Dawn l-azzjonijiet iservu bħala għodod privileġġjati fl-implimentazzjoni tal-kooperazzjoni bejn il-
Komunità u dawn il-pajjiżi. Tali azzjonijiet huma, b’mod partikolari, immirati lejn it-tisħiħ tal-
kapaċitajiet ta’ riċerka u l-kapaċitajiet ta’ kooperazzjoni tal-kandidat, tal-lokal u ta’ pajjiżi li
qegħdin jiżviluppaw u pajjiżi emerġenti. L-azzjonijiet se jkunu s-suġġett ta' sejħiet immirati u se
tingħata attenzjoni partikolari għall-faċilitazzjoni ta' l-aċċess għall-azzjonijiet tal-pajjiżi terzi
rilevanti, notevolment ta’ pajjiżi li qed jiżviluppaw.

Dawn l-attivitajiet ser ikunu implimentati b’koordinazzjoni ma’ azzjonijiet ta’ kooperazzjoni taħt il-
programmi speċifiċi "Nies" u "Kapaċitajiet". Strateġija ġenerali għal Kooperazzjoni Internazzjonali
fi ħdan il-Programm Kwadru ser tirfed din l-attività.

                                                    TEMI

1.       Saħħa

Objettiv

It-titjib tas-saħħa taċ-ċittadini Ewropej u li tiżdied il-kompetittività u li tingħata spinta lill-kapaċità
innovattiva ta' l-industriji u l-intrapriżi Ewropej li huma relatati mas-saħħa, filwaqt li jiġu indirizzati
kwistjonijiet globali ta' saħħa, inklużi l-epidemiji emerġenti. Se ssir enfasi fuq ir-riċerka ta'
konverżjoni ( traduzzjoni ta' skoperti bażiċi f'applikazzjonijiet kliniċi inkluża validazzjoni xjentifika
ta' riżultati sperimentali), l-iżvilupp u validazzjoni ta' terapiji ġodda, metodi għall-promozzjoni tas-
saħħa u l-prevenzjoni inkluż il-promozzjoni tas-saħħa tat-tfal, ta' xjuħija sana, għoddod dijanjostiċi
u teknoloġiji mediċi, kif ukoll sistemi tal-kura tas-saħħa sostenibbli u effiċjenti.
 ---pagebreak--- L 400/118        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

Approċċ

Din ir-riċerka se ttejjeb l-għarfien dwar kif għandha tkun promossa s-saħħa b'iktar effiċjenza, biex
jitnaqqsu d-differenzi fis-saħħa madwar l-Ewropa, biex jkun evitat u ttrattat mard serju u biex tkun
ipprovduta l-kura tas-saħħa. Ir-riċerka bijomedikali bażika tkun parti integrali ta' din it-tema; l-
approċċi mutlidixxipplinarji huma ta' importanza partikolari fit-tema tas-saħħa.

Din ir-riċerka tgħin biex jkun integrat l-ammont kbir ta' ġenomika, data epidemjoloġika, bijoloġika
u bijoteknoloġika u biex jiġu żviluppati teknoloġiji ċentrali għal industriji relatati mas-saħħa bil-
għan li jiġi żviluppat l-għarfien u l-kapaċità ta' intervenzjoni. Se tippromovi r-riċerka ta'
konverżjoni tas-saħħa, li hija essenzjali sabiex jiġu żgurati benefiċċji prattiċi, inkluż it-titjib tal-
kwalità tal-ħajja mir-riċerka bijomedika. Tippermetti lill-Ewropa li tagħti kontribut aktar effettiv
għall-isforzi internazzjonali li jiġġieldu mard b’effett globali, kif muri mill-programm attwali
"Sħubija Ewropea u tal-Pajjiżi li Qegħdin Jiżviluppaw fil-Provi Kliniċi" (EDCTP) fil-ġlieda kontra
l-HIV/AIDS, il-malarja u t-tuberkolosi (Artikolu 169)1. Se ssaħħaħ ir-riċerka ispirata mill-politika
fil-livell Ewropew u, b’mod partikolari, it-tqabbil tal-mudelli, is-sistemi u t-tagħrif tal-bażijiet tat-
tagħrif nazzjonali. In-networking ta' databases rilevanti hija partikolarment importanti f'dan ir-
rigward.

1
        Inizjattivi ġodda oħra importanti li jirrigwardaw il-koordinazzjoni tal-programmi nazzjonali
        ta’ riċerka jistgħu jirċievu appoġġ fejn ikun meħtieġ.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         L 400/119

Din ir-riċerka se tgħin sabiex ittejjeb il-kompetittività tas-setturi Ewropej tal-kura tas-saħħa, tal-
bijoteknoloġija u tat-teknoloġija medika, fejn l-SMEs huma l-muturi ekonomiċi ewlenin, u l-
industriji tal-faramċewtika. Tista' tinkludi appoġġ għall-Pjattaforma Teknoloġika Ewropea1 dwar
Mediċini Innovattivi, bil-mira li tagħmel tajjeb għall-ixkiel fir-riċerka fil-proċess ta’ l-iżvilupp tal-
mediċini. Se tingħata attenzjoni speċjali sabiex titnaqqas id-differenza bejn l-attivitajiet ta’ riċerka u
l-esplojtazzjoni billi jkun ipprovdut appoġġ għal provi li juru l-kunċett u l-validazzjoni klinika. Din
ir-riċerka tagħti wkoll kontribut għall-iżvilupp tan-normi u l-istandards għal terapiji ġodda
avvanzati (eż. mediċini riġenerattivi) meħtieġ sabiex jgħin lill-industrija ta’ l-UE tiffaċċja l-
kompetizzjoni globali. Għandha tiġi żgurata tmexxija globali tar-riċerka u l-innovazzjoni Ewropea
fil-qasam ta' strateġiji alternattivi għall-ittestjar, partikolarment metodi fejn ma jsirx użu minn
annimali.

Ir-riċerka se tqis aspetti bejn nisa u rġiel u tintegrahom fil-proġetti2 kull meta jkun jixraq. Tingħata
attenzjoni speċjali sabiex ir-riżultati tar-riċerka jkunu komunikati u jkun hemm djalogu mas-soċjetà
ċivili, b’mod partikolari ma’ gruppi ta’ pazjenti, kmieni kemm jista’ jkun, dwar żviluppi ġodda li
joħorġu minn riċerka bijomedika u ġenetika. It-tixrid u l-użu wiesa' tar-riżultati se jkun ukoll żgurat.

1
       Aġendi strateġiċi ta’ riċerka ta’ Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej oħra jistgħu ikunu
       appoġġati meta jkunu ta’ importanza kbira għall-industriji relatati mas-saħħa.
2
       Fatturi ta’ riskju, mekkaniżmi bijoloġiċi, kawżi, manifestazzjonijiet kliniċi, konsegwenzi u t-
       trattament tal-mard u d-diżordnijiet ta’ spiss ikunu differenti bejn l-irġiel u n-nisa. Għalhekk,
       l-attivitajiet kollha ffinanzjati taħt din it-Tema jridu jirriflettu l-possibbiltà ta’ tali differenzi
       fil-protokolli ta’ riċerka, metodologiji u analiżi tar-riżultati tagħhom.
 ---pagebreak--- L 400/120          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

Il-kwistjonijiet strateġiċi, is-saħħa tat-tfal1 u s-saħħa tal-popolazzjoni li qed tixjiħ ser jingħataw
attenzjoni speċifika u ser ikollhom jiġu kkonsultati kulfejn xieraq fl-attivitajiet kollha f'din it-tema,
fejn il-prijoritajiet jiġu enfasizzati fil-programm ta' ħidma. Oqsma multi-dixxiplinari oħra se jiġu
inklużi wkoll. Dan jiżgura strateġija viżibbli u trasparenti lejn dawn il-kwistjonijiet fit-Tema kollha,
waqt li jevita d-duplikazzjoni.

Kwistjonijiet etiċi, legali u soċjo-ekonomiċi se jiġu indirizzat f'kull waħda mill-attivitajiet li ġejjin.2

Attivitajiet

• Bio-technology, generic tools and medical technologies for human health

Din l-attività hija mmirata lejn l-iżvilupp u l-validazzjoni ta’ l-għodod u t-teknoloġiji neċessarji li
jagħmlu possibbli l-produzzjoni ta’ għarfien ġdid u t-trasferiment tiegħu f’applikazzjonijiet prattiċi
fil-qasam tas-saħħa u l-mediċina.

–           Riċerka b'volum kbir: sabiex jiġi katalizzat il-progress fl-iżvilupp ta' għodod ta’ riċerka
            ġodda għall-bijoloġija moderna inklużi l-ġenomiċi fundamentali li jkunu jsaħħu b’mod
            sinifikanti, it-tkattir tad-data u jtejbu l-istandardizzazzjoni ta' data u ta' kampjuni
            (biobanks), l-akkwist u l-analiżi. L-enfasi se tkun fuq teknoloġiji ġodda għal: sequencing;
            tifsir tal-ġeni (gene expression), ġenotipaġġ u fenotipaġġ, ġenomika strutturali u
            funzjonali, bijoinformatika u bijoloġija sistematika; "omics" oħra.

1
        Ser jingħata appoġġ b’mod partikolari għal studji kliniċi speċifiċi sabiex tinġabar evidenza
        dwar l-użu xieraq ta’ prodotti li ħarġu mill-brevetti attwalment użati mingħajr tikketta
        f'popolazzjonijiet pedjatriċi.
2
        Riċerka speċifika dwar kwistjonijiet etiċi, legali u soċjo-ekonomiċi se jiġu indirizzati fit-
        Tema Ix-Xjenzi Soċjo-Ekonomiċi u l-Umanistika taħt il-Programm Speċifiku
        "Kooperazzjoni", u fil-Programm Speċifiku "Kapaċitajiet".
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/121

–        Sejbien, dijanjożi u monitoraġġ: sabiex tiżviluppa għodod u teknoloġiji ta’
         viżwalizzazzjoni, immaġini, skoperta u analiżi għar-riċerka bijomedika għat-tbassir,
         dijanjożi, monitoraġġ u pronjożi tal-mard, u għall-appoġġ u l-gwida ta’ l-interventi
         terapewtiċi. L-enfasi se tkun fuq approċċ multidixxiplinari li jintegra oqsma bħal:
         bijoloġija molekulari u ċellulari, fiżjoloġija, ġenetika, fiżika, kimika, inġinerija bijomedika
         li tinkludi nano-teknoloġiji, mikrosistemi, apparati u teknoloġiji ta' l-informazzjoni. Ikun
         hemm enfasi fuq metodi li ma jinvadux jew li jinvadu b’mod minimu u kwantitattivi u l-
         assigurazzjoni tal-kwalità.

–        Il-previżjoni ta' l-idoneità, is-sigurtà u l-effikaċja tat-terapiji: biex jiġu żviluppati u validati
         l-parametri, l-għodod, il-metodi u l-istandards meħtieġa biex il-pazjent jiġi provdut
         b'bijomediċini mhux perikolużi u effettivi, ġodda jew imtejba1 L-enfasi għandha tkun fuq
         approċċi bħall-farmakoġenomika, l-iżvilupp u l-validazzjoni ta' indikaturi bijoloġiċi,
         approċċi ta' mira u kunsinna, in silico, in vitro (inklużi L-enfasi se tkun fuq approċċi simili
         bħall-farmakoġenomika, jiġu żviluppati u validati indikaturi bijoloġiċi, approċċi ta' mira u
         ta' kunsinna, metodi u mudelli in vitro (inklużi alternattivi għall-ittestjar fuq l-annimali) u
         in vivo2.

–        Approċċi u interventi terapewtiċi innovattivi: sabiex issir riċerka, jiġu kkonsolidati u jiġu
         żgurati aktar żviluppi f'terapiji u teknoloġiji avvanzati b’applikazzjoni potenzjali wiesgħa.
         L-enfasi jkun fuq it-terapija ġenetika u ċellulari, mediċina riġenerattiva, trapjanti,
         immunoterapija u vaċċini u mediċini oħra. Teknoloġiji relatati, bħal sistemi avvanzati, li
         jwasslu l-mediċina mmirati impjanti u prostetiċi avvanzati, interventi li ma jinvadux jew li
         jinvadu b’mod minimu assistiti bit-teknoloġija jkunu ttrattati wkoll.

1
       Għall-mediċini konvenzjonali (Farmaċewtiċi u Bijo-farmaċewtiċi), dawn il-kwistjonijiet
       jistgħu jiġu indirizzati minn Inizjattiva ta' Teknoloġija Konġunta dwar Mediċini Innovattivi.
2
       Alternattivi ta' sostituzzjoni, rifinitura, tnaqqis ta' l-użu ta' l-annimali fir-riċerka bijomedika.
 ---pagebreak--- L 400/122          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

• Konverżjoni tar-riċerka għas-saħħa tal-bniedem

Din l-attività timmira li tkabbar l-għarfien tal-proċessi u mekkaniżmi bijoloġiċi involuti fi stat ta’
saħħa normali u sitwazzjonijiet speċifiċi ta’ mard, sabiex tittrasferixxi dan l-għarfien
f’applikazzjonijiet kliniċi inklużi l-kontroll u t-trattament tal-mard, u sabiex tiżgura li l-
informazzjoni klinika (li tinkludi dik epidemoloġika) tiggwida r-riċerka sussegwenti.

–           L-integrazzjoni ta’ data u proċessi bijoloġiċi: il-ġbir ta' data fuq skala wiesgħa, il-bijoloġija
            sistemika.

            • Ġbir ta' data fuq skala kbira: sabiex tuża teknoloġiji b'rata għolja ta' proċessar sabiex
               tiġġenera data li tiċċara l-funzjoni tal-ġeni u l-prodotti tal-ġeni u l-interazzjoni
               bejniethom f’netwerks komplessi fi proċessi bijoloġiċi importanti. L-enfasi se tkun fuq:
               il-ġenomika; il-proteomika; "omika-RNA"; ġenetika tal-popolazzjoni; ġenomika
               komparattivi, strutturali u funzjonali.

            • Bijoloġija tas-sistema: l-enfasi se tkun fuq riċerka multidixxiplinarja li tintegra varjetà
               wiesgħa ta’ informazzjoni bijoloġika u tiżviluppa u tapplika approċċi sistematiċi għall-
               għarfien u l-immudellar tal-proċessi bijoloġiċi fl-organiżmi rilevanti kollha u fil-livelli
               kollha ta' organizazzjoni.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     L 400/123

–        Ir-riċerka fuq il-moħħ u fuq mard relatat mal-moħħ, l-iżvilupp uman u l-proċess tax-
         xjuħija.

         • Il-moħħ u mard relatat mal-moħħ: sabiex ikun hemm għarfien aħjar ta’ l-istruttura u d-
             dinamika integrati tal-moħħ, u sabiex ikun hemm studju tal-mard tal-moħħ inkluż il-
             mard relatat ma' l-eta' (eż. id-demenzja, il-marda tal-Parkinson) u t-tfittxija għal terapiji
             ġodda. Il-fokus ser ikun fuq li jinkiseb fehim ġenerali tal-moħħ billi ssir esplorazzjoni
             tal-funzjonijiet tal-moħħ, mill-molekuli għall-konjizzjoni inklużi n-newroinformatika, u
             n-nuqqas ta' funzjoni tal-moħħ, minn indeboliment sinottiku għal newrodeġenerazzjoni
             Ir-riċerka ser tindirizza mard u disturbi newroloġiċi u psikjatriċi, inklużi approċċi
             terapewtiċi reġenerattivi u restorattivi.

         • L-iżvilupp u x-xjuħija tal-bniedem: l-użu ta' varjetà kbira ta' metodoloġiji u għodod
             sabiex ikun hemm fehim aħjar tal-proċess ta' żvilupp tul il-ħajja kollha u xjuħija sana.
             L-enfasi se tkun fuq l-istudju ta’ sistemi umani u mudelli, inklużi l-interazzjonijiet ma’
             fatturi bħall-ambjent, il-ġenetika, l-imġiba u s-sess.

–        Riċerka tat-trasferiment fuq mard serju li jittieħed: sabiex jiġi kkonfrontat theddid serju
         għas-saħħa pubblika.

         • Ir-reżistenza kontra l-mediċinali anti-mikrobjali inklużi l-patoġeni fungali: l-enfasi se
             tkun fuq il-kombinament tar-riċerka bażika dwar il-mekkaniżmi molekulari tar-
             reżistenza, l-ekoloġija tal-mikrobi u l-interazzjoni bejn il-host u l-patoġenu ma’ riċerka
             klinika dwar interventi ġodda li jnaqqsu l-emerġenza u l-firxa ta’ infezzjonijiet li huma
             reżistenti għal diversi mediċini.
 ---pagebreak--- L 400/124          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

            • HIV/AIDS, malarja, tuberkolożi: l-enfasi se tkun fuq l-iżvilupp ta’ terapiji ġodda,
               għodod dijanjostiċi, għodod preventivi bħal vaċċini u barrieri għat-trasmissjoni kimika
               bħall-mikrobiċidi HIV. L-isforzi ta' riċerka ser jikkonfrontaw it-tliet mardiet fuq livell
               globali, iżda ser ukoll jindirizzaw aspetti Ewropej speċifiċi tat-tliet mardiet kif ukoll ta'
               l-Epatite. Riċerki prekliniċi u kliniċi fil-bidu ikunu enfasizzati, u fejn ikun rilevanti (eż.
               vaċċini HIV/AIDS) huwa maħsub li jkun hemm kollaborazzjoni ma’ inizjattivi globali.

            • Epidemiji potenzjalment ġodda u emerġenti mill-ġdid: l-enfasi se tkun fuq il-
               konfrontazzjoni tal-patoġeni emerġenti b’potenzjal pandemiku inklużi ż-żoonosi (per
               ez. SARS u influwenza patoġenika ħafna). Fejn ikun xieraq, ikun hemm
               dispożizzjonijiet għall-bidu mgħaġġel ta’ riċerka b’kollaborazzjoni maħsuba biex
               tħaffef l-iżvilupp ta’ diagnostics, mediċini u vaċċini ġodda għall-prevenzjoni, it-
               trattament u l-kontroll effettivi ta’ emerġenzi ta’ mard li jittieħed.

–           Riċerka tat-trasferiment fuq mard serju ieħor1.

            • Kanser: l-enfasi jkun fuq l-etjoloġija tal-mard, mediċini u terapiji ġodda; l-
               identifikazzjoni u l-validazzjoni tal-miri tal-mediċini u l-marki bijoloġiċi li jgħinu fil-
               prevenzjoni, id-dijanjożi bikrija u t-trattament; u l-valutazzjoni ta’ l-effettività ta' l-
               interventi pronjostiċi, dijanjostiċi u terapewtiċi preventivi.

1
       Ser jiġu kkunsidrati aspetti tal-mediċina biex ittaffi l-uġigħ u l-użu ta' ingredjenti attivi.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     L 400/125

         • Mard kardjovaskulari: l-enfasi se tkun fuq id-dijanjożi, il-prevenzjoni, it-trattament u l-
             monitoraġġ tal-mard tal-qalb u l-vini/arterji (inkluż l-aspett kardjovaskulari ta’ l-attakk
             tal-puplesija) bl-użu ta’ strateġiji wesgħin multidixxiplinari.

         • Id-dijabete u l-obeżità: għal ta’ l-ewwel, l-enfasi jkun fuq l-etjoloġiji tat-tipi differenti
             tad-dijabate, u l-prevenzjoni u l-kura relatati tagħhom. Għal ta’ l-aħħar, l-enfasi jkun fuq
             strateġiji multidixxiplinari inklużi l-ġenetika, l-istil ta’ ħajja u l-epidemoloġija. Kemm
             għad-diabete u l-obeżità, ser tingħata attenzjoni speċjali għall-mard taż-żgħażagħ u
             fatturi li joperaw fit-tfulija.

         • Mard rari: l-enfasi se tkun fuq studji fl-Ewropa kollha dwar l-istorja naturali, il-
             patofisjoloġija u l-iżvilupp ta’ interventi preventivi, dijanjostiċi u terapewtiċi. Dan is-
             settur se jinkludi wkoll fenotipi Mendeljani rari ta’ mard komuni.

         • Mard kroniku ieħor: l-enfasi ser tkun fuq il-mard mhux fatali b’impatt kbir fuq il-
             kwalità tal-ħajja fix-xjuħija bħal l-indeboliment tal-funzjonijiet u tas-sensi u mard
             kroniku ieħor (eż. l-artrite, mard rewmatiku u mard muskolu-skeletali u mard
             respiratorju inkluż dak ikkaġunat minn allerġiji).

• Titjib kemm jista’ jkun fl-għoti tal-kura tas-saħħa liċ-ċittadini Ewropej

Din l-attività timmira li tipprovdi l-bażi meħtieġa kemm għal deċiżjonijiet ta’ politika infurmati
dwar is-sistemi tas-saħħa u għal strateġiji li huma ibbażata fuq il-provi, aktar effettivi u effiċjenti
fil-promozzjoni tas-saħħa, il-prevenzjoni tal-mard, id-dijanjożi u t-terapija.
 ---pagebreak--- L 400/126           MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

–           It-trasferiment tar-riżultat ta' l-eżitu tar-riċerka klinika fi prattika klinika li jinkludi l-użu
            aħjar tal-mediċini, u l-użu xieraq ta’ l-interventi relatati ma’ l-imġiba u dawk organizzattivi
            u terapiji u teknoloġiji tas-saħħa ġodda. Għandha tingħata attenzjoni speċjali għas-sigurtà
            tal-pazjent inklużi l-effetti negattivi tal-medikazzjoni: biex tiġi identifikata l-aħjar prattika
            klinika; biex jiġi mifhum it-teħid ta' deċiżjonijiet f' ambjenti kliniċi f'kura primarja u dik
            speċjalizzata; u biex ikun hemm il-promozzjoni ta' mediċina ibbażata fuq il-provi u ta' l-
            għotja ta' setgħat lill-pazjent. L-enfasi tkun fuq il-benchmarking ta' strateġiji; l-
            investigazzjoni ta' riżultati ta' interventi differenti inklużi l-mediċini, mediċini
            komplementari u alternattivi ttestjati xjentifikament, u terapiji u teknoloġiji għas-saħħa
            ġodda, b’kont meħud tal-provi ta' farmakoviġilanza, l-ispeċifiċitajiet tal-pazjent (eż. is-
            suxxettibilità ġenetika, l-età, is-sess u l-fedeltà) u l-kost benefiċċji.

–           Il-kwalità, l-effiċjenza u s-solidarjetà ta' sistemi tal-kura tas-saħħa, inklużi sistemi tas-
            saħħa transitorji, sabiex il-pajjiżi jkunu jistgħu jitgħallmu mill-esperjenza ta' sistemi tas-
            saħħa oħrajn u s-sostenibbiltà tagħhom, waqt li jittieħed kont ta’ l-importanza tal-kuntesti
            nazzjonali u l-karatteristiċi tal-popolazzjoni (ix-xjuħija, il-mobbiltà, il-migrazzjoni, l-
            edukazzjoni, l-istatus soċjoekonomiku u t-tibdil fid-dinja tax-xogħol, eċċ). L-enfasi tkun
            fuq aspetti organizzjonali, finanzjarji u regolatorji tas-sistemi tas-saħħa (issir valutazzjoni
            ta' l-ispiża, l-effiċjenza u l-benfiċċji ta' interventi differenti inklużi fir-rigward ta' sigurtà
            tal-pazjent), l-implimentazzjoni u r-riżultati tagħhom fir-rigward ta' effettività, effiċjenza u
            ekwità (inklużi l-gruppi żvantaġġati). Tingħata attenzjoni speċjali lill-kwistjonijiet ta'
            investiment u r-riżorsi umani inklużi lis-strateġiji ta' kura fid-dar. Se jkunu koperti l-
            kwistjoni ta' l-indipendenza,il- kwalità tal-ħajja u l-mobiltà tal-popolazzjoni li qed tixjieħ.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         L 400/127

–        Promozzjoni msaħħa tas-saħħa u l-prevenzjoni tal-mard: sabiex tipprovdi prova ta’ l-aħjar
         miżuri ta’ saħħa pubblika f’termini ta’ stili tal-ħajja, ċirkostanzi tax-xogħol u ta' l-għajxien
         u interventi f’livelli differenti u f’kuntesti differenti. L-enfasi se tkun fuq il-fatturi
         determinanti tas-saħħa aktar wiesa' u kif dawn jinteraġixxu kemm fuq livell individwali kif
         ukoll fuq livell ta’ komunità ( eż. id-dieta, it-tensjoni, it-tabakk, l-alkoħol u sustanzi oħra,
         l-attività fiżika, il-kuntest kulturali, fatturi soċjo-ekonomiċi u ambjentali). B’mod
         partikolari, is-saħħa mentali se tkun indirizzata minn perspettiv tal-korsa tal-ħajja.

Koperazzjoni internazzjonali

Il-kooperazzjoni internazzjonali hija parti integrali tat-Tema u hija ta’ importanza partikolari fl-oqsma li
jindirizzaw problemi tas-saħħa globali, bħar-reżistanza tal-mikrobi għall-mediċini, l-HIV/AIDS, il-
malarja, it-tuberkolosi, il-mard ittraskurat u l-pandemiċi emerġenti. Dan jista’ jinvolvi wkoll l-issettjar
ta’ prijoritajiet fil-kuntest ta’ inizjattivi internazzjonali, bħall-Intrapriża Dinjija Vaċċin HIV. Soġġett
għall-konsolidazzjoni ta' sħubija sostenibbli għall-perijodu fit-tul fir-riċerka klinika bejn l-Ewropa u l-
pajjiżi li qed jiżviluppaw u soġġett għall-integrazzjoni ta' programmi jew attivitajiet nazzjonali minn
pajjiżi parteċipanti, jista' jingħata aktar appoġġ lis-Sħubija fil-Provi Kliniċi bejn l-Ewropa u Pajjiżi li
Qegħdin Jiżviluppaw (EDCTP) b'risposta għall-kisbiet tagħha u l-ħtiġijiet futuri1. Il-Programm EDCTP
se jibqa’ ffokat fuq l-ittestjar kliniku avvanzat għall-iżvilupp ta’ vaċċini, mikrobiċidi u mediċini ġodda
kontra t-tliet mardiet fl-Afrika ’l isfel mis-Saħara. Il-Programm EDCTP se jibqa’ ffokat fuq l-ittestjar
kliniku avvanzat għall-iżvilupp ta’ vaċċini, mikrobiċidi u mediċini ġodda kontra t-tliet mardiet fl-Afrika
’l isfel mis-Saħara. Għal dan il-għan, il-Programm ta' Ħidma jista' jipprevedi kontribuzzjoni
Komunitarja lill-Grupp Ewropew ta' Interess Ekonomiku ta' l-EDCTP, biex jitwettaq il-programm li
għandu jiġi maqbul mill-Kummissjoni, inkluża l-allokazzjoni mill-ġdid tal-kontribuzzjoni Komunitarja.

1
        Il-Kummissjoni ser twettaq evalwazzjoni ta' l-EDCTP.
 ---pagebreak--- L 400/128         MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

Azzjonijiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni se jkunu implimentati fl-oqsma fformulati permezz ta’ djalogi bi-
reġjonali fil-Pajjiżi/Reġjuni terzi u fora internazzjonali, kif ukoll fil-kuntest ta’ l-Għanijiet ta’ Żvilupp
tal-Millenju. Tali oqsma ta’ prijorità adattati għall-ħtiġijiet lokali u permezz ta’ sħubija jistgħu jinkludu:
riċerka dwar il-politika fil-qasam tas-saħħa, is-sistemi tas-saħħa u riċerka dwar is-servizz tal-kura tas-
saħħa, is-saħħa ta’ l-ommijiet u t-tfal, is-saħħa riproduttiva, il-kontroll u s-sorveljanza ta’ mard li
jittieħed ittraskurat u ħtiġijiet ta’ politika emerġenti mhux mistennija f’dawk ir-reġjuni.

Abbonament annwali lill-Organizzazzjoni Programm tax-Xjenza tal-Fruntiera Umana (HFPSO)1
internazzjonali issir b’mod konġunt mat-tema "Teknoloġija ta’ l-Informatika u l-Komunikazzjoni" Dan
se jippermetti lill-Istati Membri ta’ l-UE li ma humiex fil-G8 li jibbenefikaw b’mod sħiħ mill-Programm
tax-Xjenza tal-Fruntiera Umana (HFPS) u jipprovdi viżibilità aħjar għar-riċerka Ewropea. Dan se
jippermetti lill-Istati Membri ta' l-UE li m'humiex fil-G8 li jibbenefikaw b'mod sħiħ mill-Programm tax-
Xjenza tal-Fruntiera Umana (HFPS) u jipprovdi viżibilità aħjar għar-riċerka Ewropea.

Rispons għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti

Riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti ser tkun implimentata abbażi ta’ inizjattivi "minn isfel għal fuq"
u "ffokati", b’koordinazzjoni ma’ Temi oħra u din ser tinkludi firxa ta’ riċerka wiesgħa u
interdixxiplinarja. L-appoġġ għall-ħtiġijiet tal-politika mhux previsti jista’ jittratta, pereżempju
kondizzjonijiet tal-ħajja u tax-xogħol, is-saħħa u s-sigurtà fuq ix-xogħol, il-valutazzjoni ta’ l-impatt
fuq is-saħħa, il-valutazzjoni tar-riskju, indikaturi ta’ l-istatistika, it-tmexxija u l-komunikazzjoni fil-
qasam tas-saħħa pubblika, kif ukoll l-obbligi skond it-trattati internazzjonali dwar is-saħħa inkluzi l-
Konvenzjoni Kwadru dwar il-Kontroll tat-Tabakk2 u r-Regolamenti Internazzjonali dwar is-Saħħa3.
Dan se jikkumplimenta r-riċerka motivata mill-politika dwar is-saħħa appoġġata hawn fuq.

1
        Il-Komunità hija membru ta’ l-Organizzazzjoni HFSP (HFSPO) u ffinanzjat l-HFSP taħt
        Programmi ta' Qafas preċedenti.
2
        Konvenzjoni ta' Qafas dwar il-Kontroll tat-Tabakk, 2004/513/KE
3
        Regolamenti Internazzjonali dwar is-Saħħa 2005 – Riżoluzzjoni 58.3 tat-58 Assemblea
        Dinjija dwar is-Saħħa, 23 ta' Mejju 2005
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                    Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      L 400/129

2.      Ikel, Agrikoltura u Sajd u Bijoteknoloġija

Objettiv

Il-bini ta' Bijo-Ekonomija Msejsa fuq l-Għarfien1 billi jinġiebu flimkien ix-xjenza, l-industrija u oħrajn
li għandhom interess, sabiex jiġu sfruttati l-opportunitajiet ġodda u emerġenti ta' riċerka li jindirizzaw l-
isfidi soċjali, ambjentali u ekonomiċi: it-talba dejjem tikber għal ikel aktar sigur, ta' ġid għas-saħħa u ta'
kwalità ogħla, kif ukoll għall-użu u l-produzzjoni sostenibbli ta' bijo-riżorsi rinnovabbli; ir-riskju li qed
jiżdied ta' mard epiżotiku u żoonotiku u disturbi relatati ma' l-ikel; theddidiet għas-sostenibbiltà u s-
sigurtà tal-produzzjoni agrikola, ta' l-akkwakultura u tas-sajd; u t-talba dejjem tikber għal ikel ta' kwalità
għolja, b'kont meħud tal-benesseri ta' l-annimali u tal-kuntesti rurali u kostali u rispons għall-ħtiġijiet
djetetiċi speċifiċi tal-konsumaturi.

1
        It-terminu "bijo-ekonomija" jinkludi l-industriji u s-setturi ekonomiċi kollha li jipproduċu,
        jimmaniġġaw u jisfruttaw b'xi mod ieħor ir-riżorsi bijoloġiċi u s-servizzi, l-industriji tal-
        provvista jew tal-konsumatur irrelatati, bħall-agrikoltura, l-industrija alimentari, is-sajd, il-
        koltivazzjoni tal-foresti, eċċ.
 ---pagebreak--- L 400/130         MT                   Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                           30.12.2006

Approċċ

Din it-tema se ssaħħaħ il-bażi ta’ l-għarfien, tipprovdi l-innovazzjonijiet u tipprovdi appoġġ ta’ politika
għall-kostruzzjoni ta’ Bijoekonomija Ewropea Imsejsa Fuq l-Għarfien (KBBE). Ir-riċerka se tiffoka fuq
it-tmexxija sostenibbli, il-produzzjoni u l-użu tar-riżorsi bijoloġiċi, b’mod partikolari permezz tax-xjenzi
tal-ħajja u l-bijoteknoloġija u l-konverġenzi ma’ teknoloġiji oħra, sabiex tipprovdi prodotti ġodda, aktar
siguri, bi prezzijiet aċċessibbli, eko-effiċjenti u kompetittivi mill-agrikoltura, is-sajd, l-akkwakultura, l-
industriji ta' l-għalf, l-ikel1, is-saħħa, dawk ibbażati fuq il-foresti u l-industriji rrelatati. Ir-riċerka se
tagħti kontribut kbir għall-implimentazzjoni u l-formulazzjoni tal-politika u r-regolamenti Komunitarji
u, speċifikament, tindirizza jew tappoġġa: Il-Politika Agrikola Komuni; kwistjonijiet ta’ agrikoltura u
kummerċ; aspetti ta' sigurtà tal-GMOs; regolamenti dwar is-sigurtà fl-ikel; leġislazzjoni Komunitarja
dwar is-saħħa tal-pjanti; il-Politika Komunitarja dwar is-Saħħa ta’ l-Annimali, il-kontroll tal-mard u l-
istandards tal-benesseri; l-ambjent u l-bijodiversità; Strateġija Forestali Ewropea; u il-Politika Komuni
dwar is-Sajd li għandha l-mira li tipprovdi żvilupp sostenibbli fis-sajd u l-akkwakultura u s-sigurtà ta'
prodotti ta' l-ikel tal-baħar. Ir-riċerka tfittex ukoll li tiżviluppa indikaturi ġodda u attwali li jappoġġaw l-
analiżi, l-iżvilupp u l-monitoraġġ ta’ din il-politika.

Filwaqt li jiġi rikonoxxut ir-rwol multifunzjonali ta' l-agrikultura, ir-riċerka tappoġġa r-rwol u l-
opportunitajiet għall-ekonomiji rurali biex iwasslu objettivi ta' żvilupp sostenibbli.

1
        L-ikel jinkludi prodotti tal-baħar
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          L 400/131

L-industriji ta’ l-ikel mill-agrikoltura, li 90% minnhom huma SMEs, se jibbenefikaw b’mod
partikolari minn ħafna attivitajiet ta’ riċerka, inklużi attivitajiet immirati tad-disseminazzjoni u
trasferiment tat-teknokoġija, b’mod partikolari l-integrazzjoni u l-adozzjoni ta’ teknoloġiji,
metodoloġiji u proċessi eko-effiċjenti avvanzati u l-iżvilupp ta’ l-istandards. Kumpaniji ġodda
b’teknoloġija għolja mil-bijo-, nano-, u TIK huma mistennija li jagħtu kontribut importanti fl-oqsma
tat-tkattir tal-pjanti, uċuħ imtejba u ħarsien tal-pjanti aħjar, teknoloġiji ta’ skoperta u monitoraġġ
abvvanzati sabiex ikunu żgurati s-sikurezza u l-kwalità ta’ l-ikel u bijoproċessi industrijali ġodda.

Diversi Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej, li jkopru l-oqsma tal-ġenomika u l-bijoteknoloġija tal-
pjanti, il-forestrija u l-industriji bbażati fuq il-foresti, is-saħħa ta’ l-annimali fuq livell dinji, it-
tgħammir u t-trobbija ta’ l-annimali fil-farms, l-ikel, l-akkwakultura u l-bijoteknoloġija industrijali
jistgħu jagħtu kontribut għall-istabbiliment ta’ prijoritajiet ta’ riċerka komuni għal din it-tema, fl-
identifikazzjoni ta’ inizjattiv potenzjali futuri fuq skala kbira bħal proġetti ta’ dimostrazzjoni, u
jgħinu sabiex jiżguraw il-parteċipazzjoni wiesgħa u l-integrazzjoni tal-partijiet interessati kollha.
Kull fejn ikun xieraq, ikunu segwiti azzjonijiet li jsaħħu l-koordinazzjoni ta’ programmi ta’ riċerka
nazzjonali, b’kollaborazzjoni mill-qrib mal-proġetti ERA-NET, il-Pjattaformi tat-Teknoloġija u
atturi oħra rilevanti, bħall-Kumitat Permanenti dwar ir-Riċerka fl-Agrikoltura (SCAR) jew
kwalunkwe struttura Ewropea għall-koordinazzjoni tar-riċerka marittima fil-ġejjieni.

Fejn ikun rilevanti, il-konsiderazzjonijiet ta’ natura soċjali, etika, sess, legali, ambjentali, ekonomiċi
u l-apetti kulturali usa' u r-riskju u l-impatti potenzjali (tbassir) ta’ l-iżvilupp teknoloġiku se tagħmel
parti mill-attivitajiet.
 ---pagebreak--- L 400/132           MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

Attivitajiet

• Produzzjoni sostenibbli u mmaniġġar tar-riżorsi mill-art, mill-foresti u mill-ambjenti akwatiċi1.

–           Li titħalla ssir riċerka dwar il-motivaturi fuq tul ta’ żmien tal-produzzjoni sostenibbli u l-
            immaniġġar tar-riżorsi bijoloġiċi (mikro-organiżmi, pjanti u annimali) inkluża l-
            esplojtazzjoni tal-bijodiversità u molekuli bijoattivi ġodda f'dawn is-sistemi bijoloġiċi. Ir-
            riċerka se tinkludi t-teknoloġiji "omiċi", bħall-ġenomika, il-proteomika, il-metabolomika u
            t-teknoloġiji konverġenti, u l-integrazzjoni tagħom fl-strateġiji għal sistemi bijoloġiċi, kif
            ukoll l-iżvilupp ta’ għodod u teknoloġiji bażiċi, inklużi l-bijoinformatika u l-bażijiet tat-
            tagħrif rilevanti, u metodoloġiji għall-identifikazzjoni ta' varjetajiet fi ħdan gruppi ta'
            speċijiet.

–           Sostenibbiltà u kompetittività miżjuda, filwaqt li tiġi mħarsa s-saħħa tal-konsumatur, li
            jonqsu l-impatti ambjentali, u b'kont meħud tal-bidla fil-klima, fl-agrikoltura, fl-ortikoltura,
            fil-forestrija, fis-sajd u fl-akkwakultura permezz ta’ l-iżvilupp ta’ teknoloġiji ġodda,
            tagħmir, sistemi ta’ monitoraġġ, pjanti u sistemi ta’ produzzjoni ġodda, il-ġestjoni tal-
            prodotti tar-raba' permezz ta' tkattir selezzjonat ta' pjanti, is-saħħa tal-pjanti u sistemi ta'
            produzzjoni ottimizzata, it-titjib tal-bażi xjentifika u teknika tat-tmexxija tas-sajd, kif ukoll
            għarfien aħjar ta’ l-interazzjoni bejn sistemi differenti (agrikoltura u forestrija, sajd u
            akkwakultura) b'approċċ mifrux fuq ekosistema sħiħa. Titwettaq riċerka dwar il-
            manutenzjoni ta' ekosistemi awtoktoni, żvilupp ta' aġenti ta' bijokontroll, u dimensjoni
            mikrobijoloġika ta' bijodiversità u metaġenomika.

1
       Riċerka komplimentari relatata ma’ l-immaniġġar sostenibbli u l-konservazzjoni hija
       indirizzata taħt "L-Ambjent inkluż il-Bidla fil-Klima". Riċerka dwar għodod u teknoloġiji
       oħra li jappoġġaw il-produzzjoni u l-immaniġġar sostenibbli isiru taħt it-temi rilevanti.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/133

         • Għar-riżorsi bijoloġiċi bbażati fuq l-art, se ssir enfażi speċjali fuq sistemi bi dħul baxx
             (eż. pestiċidi u fertilizzanti), u bi produzzjoni organika, tmexxija aħjar tar-riżorsi u ikel
             u għalf ġdid, u pjanti ġodda (prodotti tar-raba' u siġar) fir-rigward tal-kompożizzjoni
             tagħhom, ir-reżistenza għat-tensjoni, l-effett ekoloġiku, l-użu effiċjenti tan-nutrijenti u
             ta' l-ilma, u l-arkitettura. Dan għandu jingħata appoġġ mir-riċerka tal-bijosigurtà, il-ko-
             eżistenza u t-traċċabbiltà ta' sistemi u prodotti tal-pjanti ġodda, u l-monitoraġġ u l-
             valutazzjoni ta' l-impatt ta' prodotti tar-raba' ġenetikament modifikati fuq l-ambjent u
             fuq is-saħħa tal-bniedem kif ukoll il-possibilità tal-benefiċċji usa' tagħhom għas-soċjetà.

         • Is-saħħa tal-pjanti u l-protezzjoni tal-prodotti tar-raba' tiġi imtejba permezz ta’ għarfien
             aħjar ta’ l-ekoloġija, il-bijoloġija ta’ l-organiżmi li jagħmlu l-ħsara lill-pjanti (pesti) u
             theddid ieħor u appoġġ għall-kontroll tat-tifqigħ ta’ mard u titjib ta’ għodod u sistemi
             sostenibbli għall-immaniġġar tal-pesti. Metodi mtejba ser jiġu żviluppati għall-
             monitoraġġ, il-preservazzjoni u t-titjib tal-fertilità tal-ħamrija.

         • Għar-riżorsi bijoloġiċi minn ambjenti akkwatiċi, se ssir enfażi fuq il-funzjonijiet
             bijoloġiċi essenzjali, sistemi ta' produzzjoni sikuri u għalf ta' speċi kkultivati u fuq il-
             bijoloġija tas-sajd, id-dinamika tas-sajd imħallat, l-interazzjonijiet bejn l-attivitajiet ta'
             sajd u l-ekosistema tal-baħar u fuq sistemi ta' ġestjoni reġjonali u pluriennali ibbażati
             fuq il-flotot.
 ---pagebreak--- L 400/134          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

–           Is-saħħa, il-produzzjoni u l-benesseri ottimizzati ta’ l-annimali, fl-agrikoltura, is-sajd u l-
            akkwakultura, inter alia permezz ta’:

            • l-esplojtazzjoni ta’ l-għarfien ġenetiku, metodi ġodda ta’ tkattir, għarfien aħjar tal-
               fiżjoloġija u l-aġir ta’ l-annimali u;

            • l-għarfien u kontroll aħjar tal-pesti, tal-parassiti u tal-mard ta' l-annimali li jittieħed u
               theddid ieħor għas-sostenibbiltà u siġurtà tal-produzzjoni ta' l-ikel, inklużi ż-żoonosi.

            Dan ta’ l-aħħar se jkun indirizzat ukoll bl-iżvilupp ta’ għodod għall-monitoraġġ, il-
            prevenzjoni u l-kontroll, permezz ta’ riċerka ta' bażi u applikata dwar il-vaċċini u d-
            dijanjostika, l-istudju ta’ l-ekoloġija ta’ aġenti ta’ l-infezzjoni magħrufa jew emerġenti u
            theddid ieħor, inklużi atti malizzjużi, u l-impatti tas-sistemi agrikoli differenti u l-klima.

            Ikun ukoll żviluppat għarfien ġdid dwar ir-rimi bla periklu ta’ l-iskart ta’ l-annimali u
            maniġġjar aħjar tal-prodotti sekondarji.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/135

–        Il-provvista ta’ l-għodod meħtieġa minn dawk li jifformulaw il-politika u atturi oħra bħala
         appoġġ għall-implimentazzjoni ta’ strateġiji, politika u leġislazzjoni rilevanti u b’mod
         partikolari, bħala appoġġ għall-ħolqien ta’ Bijoekonomija Ewropea Imsejsa Fuq l-Għarfien
         (KBBE) u l-ħtiġijiet ta’ l-iżvilupp rurali u kostali. Il-Politika Komuni dwar is-Sajd se tkun
         appoġġata permezz ta' l-iżvilupp ta' strateġiji adattivi li jappoġġaw l-istrateġija ta' l-
         ekosistema kollha għall-ħsad tar-riżorsi tal-baħar. Ir-riċerka għall-oqsma kollha ta' politika,
         inkluża l-Politika Agrikola Komuni, se tinkludi wkoll studji soċjo-ekonomiċi, u analiżi
         kost-benfiċċju, investigazzjonijiet komparattivi tad-diversi sistemi agrikoli inklużi dawk
         multifunzjonali, sistemi ta' tmexxija tas-sajd kost-effettivi, it-trobbija ta’ annimali mhux
         għall-ikel, l-interazzjoni mal-forestrija u studji sabiex titjieb il-ħajja rurali u kostali.

• Mill-furketta sa' l-ażjenda agrikola: L-ikel (inkluż l-ikel tal-baħar), is-saħħa u l-benesseri

–        L-għarfien ta’ l-imġiba tal-konsumatur u tal-preferenzi tal-konsumatur bħala fattur
         importanti fil-kompetittività ta’ l-industrija ta’ l-ikel u l-impatt ta’ l-ikel fuq is-saħħa, u l-
         benesseri taċ-ċittadin Ewropew. L-enfasi se tkun fuq kif il-konsumatur jara l-ikel u l-
         attitudni tiegħu lejh, inkluż l-ikel tradizzjonali, l-għarfien tax-xejriet fis-soċjetà u x-xejriet
         kulturali, u l-identifikazzjoni tal-fatturi determinanti fl-għażla ta’ l-ikel u l-aċċess tal-
         konsumatur għall-ikel. Ir-riċerka ser tinkludi l-iżvilupp ta' data bases dwar ir-riċerka dwar
         l-ikel u n-nutrizzjoni.
 ---pagebreak--- L 400/136           MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         30.12.2006

–           L-għarfien ta' fatturi djetetiċi ta' benefiċju u ta' ħsara kif ukoll il-ħtiġiet u d-drawwiet
            speċifiċi ta' gruppi ta' popolazzjoni bħala fattur kontrollabbli prinċipali fl-iżvilupp u
            tnaqqis ta' okkorrenza ta' mard u disturbi relatati mad-dieta inklużi l-obeżità u l-allerġiji.
            Dan se jinvolvi l-investigazzjoni ta' strateġiji djetetiċi ġodda, l-iżvilupp u l-applikazzjoni
            tan-nutrigenomika u s-sistemi bijoloġiċi, u l-istudju ta’ l-interazzjonijiet bejn il-funzjonijiet
            nutrittivi, fiżjoloġiċi u psikoloġiċi. Jista' jwassal għall-formulazzjoni mill-ġdid ta’ l-ikel
            ipproċessat, u l-iżvilupp ta’ ikel u ingredjenti ġodda, ikel djetetiku u ikel li jingħad li huwa
            sustanzjuż u tajjeb għas-saħħa. L-investigazzjoni ta’ ikel u dieti tradizzjonali, lokali u
            staġjonali se tkun ukoll importanti sabiex tenfasizza l-impatt ta’ ċertu ikel u dieti fuq is-
            saħħa, u għall-iżvilupp ta' gwida integrata dwar l-ikel.

–           L-ottimizzazzjoni ta' l-innovazzjoni fl-industrija ta' l-ikel Ewropea permezz ta' l-
            integrazzjoni ta' teknoloġiji avvanzati fil-produzzjoni ta' l-ikel tradizzjonali inkluż l-ikel
            iffermentat, teknoloġiji ta' proċessar imfassla biex isaħħu l-funzjonalità, il-kwalita u l-valur
            nutrittiv ta' l-ikel inklużi l-aspetti organolettiċi fil-produzzjoni ta' l-ikel inklużi oġġetti ta' l-
            ikel ġodda. L-iżvilupp u d-demostrazzjoni ta' sistemi ta' proċessar u ta' imballaġ eko-
            effiċjenti, applikazzjonijiet intelliġenti ta' kontroll u valorizzazzjoni u tmexxija aktar
            effiċjenti ta' prodotti sekondarji, skart, ilma u enerġija. Riċerka ġdid ser tiżviluppa wkoll
            teknoloġiji sostenibbli u ġodda għall-għalf ta’ l-annimali, inklużi formulazzjonijiet bla
            periklu għall-ipproċessar ta’ l-għalf, u għall-kontroll tal-kwalità ta’ l-għalf.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/137

–        L-assigurazzjoni tas-sikurezza kimika u mikrobijoliġika u t-titjib fil-provvista ta’ l-ikel fl-
         Ewropa.Dan ser jinkludi l-għarfien tar-rabt bejn l-ekoloġija tal-mikrobi u s-sikurezza fl-
         ikel; l-iżvilupp ta’ metodi u mudelli li jindirizzaw l-integrità tal-katini tal-provvista ta’ l-
         ikel; metodi ġodda ta’ individwazzjoni, traċċabbiltà u żvilupp ulterjuri tagħha, teknoloġiji
         u għodod għall-valutazzjoni tar-riskju, inklużi riskji emerġenti, il-ġestjoni, u l-
         komunikazzjoni, kif ukoll it-titjib ta' l-għarfien dwar il-perċezzjoni tar-riskji. Dan għandu
         jinkludi wkoll metodi bbażati fuq ix-xjenza għall-benchmarking tar-riskji fil-qasam tas-
         sigurtà ta' l-ikel.

–        Il-ħarsien kemm tas-saħħa tal-bniedem u kemm ta’ l-ambjent permezz ta’ għarfien aħjar ta’
         l-impatt ambjentali fuq u tal-katini ta’ l-ikel/għalf. Dan ser jinvolvi l-istudju tal-
         kontaminanti ta’ l-ikel u r-riżultati fuq is-saħħa, il-monitoraġġ ta' l-effetti ambjentali, l-
         iżvilupp ta’ għodod u metodi mtejba għall-valutazzjoni u l-ġestjoni ta’ l-impatti fuq, u r-
         reżistenza ta', katini ta’ l-ikel u ta' l-għalf għat-tibdil globali b'mod partikolari fl-ambjent.
         L-assigurazzjoni tal-kwalità u l-integrità tal-katina ta’ l-ikel titlob mudelli ġodda
         għall-analiżi tal-katina tal-prodotti bażiċi u kunċetti dwar l-immaniġġar tal-katina ta’ l-ikel
         kollha, inklużi l-aspetti relatati mal-konsumatur.
 ---pagebreak--- L 400/138          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     30.12.2006

• Xjenzi tal-ħajja, bijoteknoloġija u bijokimika għall-prodotti u proċessi mhux alimentari
    sostenibbli

–           It-tisħiħ tal-bażi ta’ għarfien u l-iżvilupp ta’ teknoloġiji avvanzati għall-produzzjoni ta’
            bijomassa mill-art jew mill-baħar għal applikazzjonijiet fi proċessi industrijali u fil-
            produzzjoni ta' l-enerġija. Dan ser jinkludi il-ġenomika u l-metabolomika tal-pjanti, l-
            annimali u l-mikrobi sabiex ikun hemm titjib fil-produttività u fil-kompożizzjoni tal-
            materji primi u feedstocks tal-bijomassa għall-konverżjoni aħjar fi prodotti b’valur miżjud
            għoli inklużi r-riżorsi bijoloġiċi li jistgħu jintużaw fl-industrija farmaċewtika u fil-
            mediċina waqt li jkunu sfruttati organiżmi naturali jew imtejba tal-baħar jew ta’ l-art bħala
            sorsi ġodda. Dan ser jinkorpora b’mod sħiħ l-analiżi taċ-ċiklu tal-ħajja tal-prattiċi tal-
            produzzjoni tal-bijomassa, it-trasportazzjoni u l-ħażna u l-ħruġ fis-suq tal-bijoprodotti.

–           Tiġi indirizzata l-applikazzjoni tal-bijoteknoloġiji industrijali fi ħdan ktajjen sħaħ tal-
            bijomassa tal-prodotti tar-raba' u tal-foresti sabiex jintlaħaq il-potenzjal sħiħ ta' l-approċċ
            ta' bijo-raffinerija (eż. kimiċi ħodor), inklużi l-aspetti soċjoekonomiċi, agronomiċi, u
            ekoloġiċi u tal-konsumatur. Dan ser ikun imtejjeb b’żieda fl-għarfien u l-kontroll tal-
            metaboliżmu tal-pjanti u l-mikrobi fuq livell ċellulari u subċellulari, u kif dan huwa
            integrat fis-sistema sħiħa għat-twettiq tal-produzzjoni ta’ prodotti bażiċi b’valur għoli bl-
            użu ta’ bijo-proċessi bi produzzjoni akbar, kwalità u purezza tal-prodotti tal-konverżjoni
            aħjar, inkluż l-iddisinjar tal-proċess bijokatalitiku.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                   Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/139

–        Jintużaw jew jiġu żviluppati bijoteknoloġiji għal prodotti u proċessi mill-foresti ġodda u ta’
         kwalità għolja mtejba, b’valur miżjud għoli u rinovabbli sabiex tiżdied is-sostenibbiltà ta’
         l-injam u l-produzzjoni ta’ l-injam, inklużi l-ħażniet ta’ l-injam, il-materjali rinovabbli u l-
         ħażniet ta' bijoenerġija .

–        Jiġi indirizzat il-potenzjal tal-bijoteknoloġija li ssib, issegwi, tevita, tittratta u tneħħi t-
         tniġġis.

–        Jiġi massimizzat il-valur ekonomiku ta' l-iskart u prodotti sekondarji permezz ta' bijo-
         proċessi ġodda u li potenzjalment jiffrankaw l-enerġija, waħedhom jew flimkien ma'
         sistemi ta' pjanti u/jew katalisti kimiċi.

Koperazzjoni internazzjonali

Il-kooperazzjoni internazzjonali hija aspett ta’ prijorità għar-riċerka dwar l-Ikel, l-Agrikoltura u l-
Bijoteknoloġija u ser tkun imħeġġa bil-qawwa kollha fiż-żoni kollha. Riċerka ta’ interess speċifiku
għall-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw u ekonomiji emerġenti ser jkollha appoġġ, fid-dawl ta’ l-
għanijiet ta’ l-iżvilupp tal-Millenju u attivitajiet li diġa qegħdin iseħħu. Ser jitwettqu azzjonijiet
speċifiċi sabiex titkattar il-kooperazzjoni ma’ reġjuni u pajjiżi li huma sħab bi prijorità – b’mod
partikolari dawk involuti fi djalogi bi-reġjonali u ftehim S&T bilaterali kif ukoll pajjiżi ġirien u
ekonomiji emerġenti u pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.
 ---pagebreak--- L 400/140        MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

Barra minn hekk, titwettaq kooperazzjoni multilaterali sabiex tindirizza jew l-isfidi li jitolbu sforzi
internazzjonali wesgħin, bħad-dimensjoni u l-kumplessità tas-sistemi bijoloġiċi fil-pjanti u l-
mikroorganiżmi, jew sabiex tindirizza l-isfidi globali u l-impenji internazzjonali ta’ l-UE (is-sigurtà
u s-sikurezza fl-ikel u l-ilma tax-xorb, il-firxa globali tal-mard ta’ l-annimali, l-użu ekwitabbli tal-
bijodiversità, ir-restawr, f'kooperazzjoni ma' l-Organizzazzjoni tan-NU għall-Ikel u l-Agrikoltura,
tas-sajd dinji għar-Riżultati Massimi Sostenibbli sa l-2015 u l-effett ta’/fuq il-bidla fil-klima).

Rispons għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti

Ir-riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti tista’ tindirizza, pereżempju, l-iżvilupp ta’ kunċetti u
teknoloġiji ġodda, bħal dwar sistemi ta’ l-immaniġġar ta’ l-emerġenzi u l-integrità tal-katina ta’ l-
ikel.

Reazzjoni flessibbli għall-ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti ser tagħti każ, b’mod partikolari, tal-
politika rilevanti fil-ħolqien Bijoekonomija Ewropea Msejsa fuq l-Għarfien.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/141

3.      Teknoloġiji ta’ l-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni

Objettiv

Sabiex titjieb il-kompetittività ta' l-industrija Ewropea u l-Ewropa tkun tista' tiddomina u ssawwar l-
iżviluppi futuri tat-Teknoloġiji ta' l-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni (TIK) sabiex tiġi sodisfatta
d-domanda tas-soċjetà u l-ekonomija tagħha. IT-TIK jinsabu fil-qalba tas-soċjetà bbażata fuq l-
għarfien. L-attivitajiet ser isaħħu l-bażi xjentifika u teknoloġika ta' l-Ewropa u jiżguraw li
globalment tkun fuq quddiem nett fit-TIK, igħinu sabiex imexxu u jistimolaw l-innovazzjoni u l-
kreattività ta' prodotti, servizzi u proċessi permezz ta' l-użu tat-TIK u jiżguraw li l-progress fit-TIK
jiġi trasformat malajr f'benefiċċji għaċ-ċittadini, l-azjendi, l-industrija u l-gvernijiet ta' l-Ewropa.
Dawn l-attivitajiet ser jgħinu wkoll bies jitnaqqsu d-diviżjoni diġitali u l-esklużjoni soċjali.

Approċċ

It-teknoloġiji ta' l-informazzjoni u l-komunikazzjoni (TIK) għandhom rwol uniku u ppruvat fil-
prmozzjoni ta’ l-innovazzjoni, il-kreattività u l-kompetittività tas-setturi kollha ta’ l-industrija u
tas-servizzi. Huma essenzjali sabiex ikunu ffaċċjati l-isfidi l-kbar tas-soċjetà u l-modernizzazzjoni
tas-servizzi pubbliċi, u jirfdu l-progress fl-oqsma kollha tax-xjenza u t-teknoloġija. Għalhekk, l-
Ewropa trid tikkontrolla u taġħti forma lill-iżviluppi futuri tat-TIK u tiżgura li s-servizzi u l-prodotti
msejsa fuq it-TIK ikunu adottati u użati sabiex jipprovdu l-benefiċċji kollha possibbli liċ-ċittadini u
n-negozju.

Dawn huma l-miri tal-politika tal-Komunità dwar is-Soċjetà ta' l-Informazzjoni, kif enfasizzat fl-
inizjattiva i2000, immirati lejn ekonomija tat-tagħrif kompetittiva konverġenti fl-Ewropa, żieda
sinifikanti fl-investiment Ewropew fir-riċerka dwar it-TIK u livell għoli ħafna ta’ aċċessibilità fis-
Soċjetà tat-Tagħrif.
 ---pagebreak--- L 400/142        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

It-teknoloġiji ġodda tat-TIK ser jiftħu ħafna opportunitajiet ġodda għall-prodotti u servizzi b’valur
aktar għoli, li ħafna minnhom huma f’oqsma fejn l-Ewropa diġa qegħda fuq quddiem fl-industrija u
t-teknoloġija. Sħubija fuq livell Ewropew hija l-aħjar strateġija għall-investiment fit-TIK. L-attività
ta' riċerka tat-TIK ibbażata fuq mudell ta' żvilupp 'sors miftuħ' qed tagħti prova ta' l-utilità tagħha
bħala sors ta' innovazzjoni u ta' kollaborazzjoni dejjem tiżdied. Aktar minn qatt qabel, tali sforzi
huma meħtieġa sabiex jinżamm il-pass ma’ l-ispejjeż tar-riċerka li qegħdin jiżdiedu b’mod qawwi
f’era ta’ kompetizzjoni globali u ma’ teknoloġiji dejjem aktar kumplessi u interdipendenti.

It-tema tat-TIK tagħti prijorità lir-riċerka strateġika madwar pilastri teknoloġiċi prinċipali, tassigura
integrazzjoni totali tat-teknoloġiji u tipprovdi t-tagħrif u l-mezzi biex tiġi żviluppata medda wiesgħa
ta' applikazzjonijiet innovattivi tat-TIK. L-attivitajiet jiksbu avvanzi industrijali u teknoloġiċi fis-
settur TIK u jtejbu l-vantaġġ kompetittiv tas-setturi importanti mitfugħin ħafna fuq it-TIK – kemm
permezz ta’ prodotti u servizzi innovati ta' valur għoli bbażati fuq it-TIK u minn proċessi ta’
organizzazzjoni ġodda jew imtejba kemm fin-negozji u kemm fl-amministrazzjoni. It-tema ser
tagħti appoġġ ukoll lil linji politiċi oħra tal-Komunità, bħall-protezzjoni tas-saħħa u ta' l-ambjent,
billi timmobilizza it-TIK sabiex tilqa’ t-talbiet tal-pubbliku u tas-soċjetà, b'mod partikolari t-talbiet
ta' persuni bi ħtiġijiet speċjali, inkluża l-popolazzjoni li qed tixjieħ u d-diżabbli.

L-attivitajiet għandhom ikopru azzjonijiet ta' kollaborazzjoni u ta' networking u jistgħu jappoġġaw
Inizjattivi ta' Teknoloġija Konġunti1 u inizjattivi ta' koordinazzjoni ta' programmi nazzjonali2. Il-
prijoritajiet ta’ l-attivitajiet ser jinkludu, fost sorsi oħrajn, suġġetti li jiddependu fuq ix-xogħol tal-
Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej. Sinerġiji tematiċi jkunu wkoll żviluppati ma’ attivitajiet
relatati fi Programm Speċifiku oħra.

1
        Dawn jistgħu jinkludu aspetti magħżula ta' riċerka fl-oqsma tat-Teknoloġija tan-
        Nanoelettronika, Sistemi Kompjutazzjonali Integrati.
2
        Dan jista' jinkludi l-implimentazzjoni possibbli konġunta ta' programmi fil-qasam ta'
        Għixien Domestiku Megħjun .
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/143

Il-parteċipazzjoni attiva ta’ l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u entitajiet żgħar oħra fl-ativitajiet
huwa essenzjali fid-dawl tar-rwol tagħhom fil-promozzjoni ta’ l-innovazzjoni. Huma għandhom
rwoli vitali fl-iżvilupp u l-inkoraġġiment ta’ viżjoni ġdida fit-TIK u l-applikazzjonijiet tagħhom u
sabiex ikunu trasformati f’assi tan-negozju.

Attivitajiet

• Pilastri tat-Teknoloġija TIK:

–        In-nanoelettronika, il-fotonika u l-mikro/nano-sistemi integrati: teknoloġiji u metodoloġiji
         ta’ l-ipproċessar, l-invenzjoni, l-iddisinjar u l-ittestjar sabiex itejbu d-daqs, id-densità, ir-
         rendiment, l-effiċjenza fir-rigward ta' l-enerġija, il-manifattura u l-benefiċċju skond il-
         prezz tal-komponenti, sistemi on-a-chip, sistemi in-a-package u sistemi integrati;
         komponenti fotoniċi bażiċi għal firxa wiesgħa ta’ applikazzjonijiet inklużi komponenti
         mgħaġġla ħafna; sistemi tal-frekwenza tar-radju (RF); sistemi tal-ħażna tat-tagħrif
         b'rendiment għoli/densità għolja; apparat ta’ display b’superfiċje kbira/integrat ħafna;
         apparat li jħoss, iħaddem, jivviżwalizza u juri; sistemi li jikkunsmaw biss ftit enerġija,
         komponenti attivi, sorsi/ħażna alternattivi ta’ l-enerġija; teknoloġiji eteroġeni/sistemi ta’
         integrazzjoni; sistemi intelliġenti; sistemi multi funzjonali mikro-nano-bijo-info;
         elettronika b’superfiċje kbira; l-integrazzjoni f’materjali/oġġetti differenti; l-interfacing
         ma’ organiżmi ħajjin; muntaġġ ta’ molekuli jew atomi minnhom stess fi strutturi stabbli.
 ---pagebreak--- L 400/144          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

–           Netwerks ta’ komunikazzjoni aċċessibbli minn kullimkien u ta’ kapaċità bla limiti:
            teknoloġiji, sistemi u arkitetturi ta’ networks ċellulari u broadband kost-effettivi,
            konfigurabbli mill-ġdid u flessibbli, inklużi netwerks terrestri u tas-satellita u teknoloġiji ta'
            switching ottiku u teknoloġiji oħra għal konnettività end-to-end ta' veloċità għolja; il-
            konverġenza ta' networks differenti fissi, ċellulari, wireless u tax-xandir u servizzi li jkopru
            mill-qasam personali sa żoni reġjonali u globali; l-interoperabbiltà tas-servizzi u l-
            applikazzjonijiet tal-komunikazzjoni bil-wajers u mingħajrhom; l-immaniġġar tar-riżorsi
            tan-netwerks, il-konfigurazzjoni mill-ġdid tas-servizzi; netwerking kumpless ta’ apparat,
            sensors u mikroċipps tal-multimedja ad-hoc u intelliġenti.

–           Sistemi, informatika u kontroll inkorporati fit-tagħmir: sistemi ta’ hardware/software aktar
            qawwija, żguri, distribwiti, affidabbli u effiċjenti li jistgħu jipperċepixxu, jikkontrollaw u
            jadattaw għall-ambjent tagħhom waqt li jagħmlu l-aħjar użu mir-riżorsi; metodi u għodod
            għall-immudellar, l-analiżi, l-iddisinjar, l-inġinerija u l-validazzjoni ta’ sistemi sabiex
            jikkontrollaw il-komplessità; pjattaformi, middleware u sistemi ta’ operazzjoni distribwiti
            miftuħa, b’arkitettura komponibbli u scale-free sabiex ikun hemm ambjent verament
            kollaborattiv u ambjent ambient intelligent għal-issensjar, it-tħaddim, l-informatika, il-
            ħażna u l-provvista ta’ servizz; arkitetturi ta' l-informatika li jinkorporaw komponenti
            eteroġeni, networked u konfigurabbli mill-ġdid li jinkludu appoġġ għall-kumpilazzjoni,
            l-ipproġrammar u run-time, sistemi u servizzi bi prestazzjoni għolja; il-kontroll ta’ sistemi
            kbar li huma mqassma, inċerti.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/145

–        Is-software, Grids, is-sigurtà u l-affidabbiltà: teknoloġiji, għodod u metodi għal software,
         arkitettura u sistemi ta’ middleware dinamiċi u fdati li jsostnu s-servizzi kkonċentrati fuq
         it-tagħrif, inkluż il-provvediment tagħhom bħala servizzi; infrastrutturi orjentati lejn
         servizz, interoperabbli u scale-free, virtwalizzazzjoni grid-like tar-riżorsi, inklużi l-
         pjattaformi li huma domain-specific, sistemi ta’ operazzjoni iċċentrati fuq network; open
         source software; pjattaformi ta' standards miftuħa u approoċċi kollaborattivi għall-iżvilupp
         u l-validazzjoni tas-software, is-servizzi u s-sistemi; għodod ta’ kompożizzjoni inklużi l-
         lingwi ta' programmar; kontroll ta’ l-aġir emerġenti ta’ sistemi kumplessi; titjib fl-
         affidabbiltà u r-reżistenza ta’ sistemi u servizzi fuq skala kbira, distribwiti u konnessi
         b’mod intermittenti; sistemi u servizzi żguri u fdati, inklużi l-kontroll u l-awtentikazzjoni
         ta’ l-aċċess b'kuxjenza tal-privatezza, politiki ta’ sigurtà u fiduċja dinamiċi, affidabbiltà u
         fiduċja meta-models.

–        Sistemi ta’ għarfien, konjittivi u ta' tagħlim: metodi u teknika għall-akkwist, il-ħolqien u l-
         interpretazzjoni, ir-rappreżentazzjoni u l-personalizzazzjoni, in-navigazzjoni u l-irkupru, l-
         iskambju u l-provvista tat-tagħrif, fl-għarfien tar-relazzjonijiet semantiċi fil-kuntest ta’ l-
         użu mill-bniedmin u l-magni; sistemi artifiċjali li jipperċepixxu, jinterpretaw u jivvalutaw
         it-tagħrif, li jistgħu jikkoperaw, jaġixxu b’mod awtonomu u jitgħallmu; teoriji u
         esperimenti li jmorru lilhinn minn avvanzi inkrementali u jibbenefikaw minn għarfien fil-
         konjizzjoni naturali, b’mod partikolari t-tagħlim u l-memorja, kif ukoll bil-għan li jgħinu
         fl-avvanzi tas-sistemi tat-tagħlim tal-bniedem.
 ---pagebreak--- L 400/146           MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

–           Is-simulazzjoni, il-viżwalizzazzjoni, l-interazzjoni u r-realtajiet imħallta: għodod għall-
            immudellar, is-simulazzjoni, il-viżwalizzazzjoni, l-interazzjoni, realtajiet miżjuda u
            mħallta u l-intergrazzjoni tagħhom f’ambjenti end-to-end; għodod għall-iddisinjar
            innovattiv u l-kreattività fi prodotti, servizzi u medja awdjo-viżwali diġitali; interfaces
            aktar naturali, intuwittivi u faċli biex jintużaw u modi ġodda għall-interazzjoni mat-
            teknoloġija, magni, apparat u artefatti oħra; teknoloġija tal-lingwi inkużi sistemi għat-
            traduzzjoni multilingwi u permezz ta' magni awtomatiċi.

–           Perspettivi ġodda fit-TIK li jieħdu minn dixxiplini ta' xjenzi u teknoloġiċi oħra: (il-
            matematika u l-fiżika, il-materjali, il-bijoteknoloġiji, ix-xjenzi tal-ħajja, il-kimika, ix-xjenzi
            konjittivi u soċjali, l-umanistika eċċ) huma pprovduti fit-tema TIK kollha kemm hi. Dawn
            qegħdin iġibu skoperti li jwasslu għall-innovazzjoni fit-TIK u għal setturi u industriji
            ġodda kollha kemm huma. Dawn iwasslu mill-minjaturizzazzjoni ta’ l-apparat TIK għall-
            qisien komparabbli u interattivi ma’ organiżmi ħajjin (bħal komponenti TIK ġodda u
            sistemi ta’ computing ibbażati fuq strutturi bijomolekulari sintetiċi), sa xjenzi tal-
            computing u komunikazzjoni ġodda ispirati mid-dinja ħajja, għal tagħmir TIK li huma
            kompletament eko-kompatibbli li huwa ispirat minn sistemi naturali, u sa l-immodellar u s-
            simulazzjoni tad-dinja ħajja (bħas-simulazzjoni tal-fiżjoloġija tal-bniedem fuq diversi
            livelli bijoloġiċi).

• Integrazzjoni tat-Teknoloġiji:

–           L-ambjenti personali: l-integrazzjoni tal-multi-modal interfaces, teknika tas-sensing u
            mikrosistemi, apparat tal-komunikazzjoni u kompjuting personali, sistemi TIK inkorporati
            f’aċċessorji personali, sistemi li jintlibsu u impjanti u l-ikkonnettjar tagħhom mas-servizzi
            u r-riżorsi, bl-enfasi fuq l-integrazzjoni ta’ l-aspetti kollha tal-preżenza u l-identità tal-
            persuna.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      L 400/147

–        L-ambjenti domestiċi: komunikazzjoni, monitoraġġ, kontroll u assistenza tad-dar, bini u
         spazji pubbliċi; interoperabbiltà mingħajr qtugħ u l-użu ta’ l-apparat kollu skond l-
         effiċjenza fl-infieq, kemm il-prezz ikun jintlaħaq, kemm ikun jista’ jintuża u sigurtà;
         servizzi ġodda u forom ġodda ta’ kontenut diġitali interattiv u servizzi inkluż id-
         divertiment; aċċess għat-tagħrif u l-immaniġġar tat-tagħrif.

–        Sistemi robotiċi: Sistemi robotiċi flessibbli u affidabbli li joperaw f’ambjenti umani u
         mhux strutturati u li jikkooperaw mal-bniedem; robots f’network u li jikkooperaw; robots
         minjaturizzati; teknoloġiji li għandhom bixra ta' bniedem; iddisinjar u mudellar modulari
         ta’ sistemi robotiċi integrati.

–        L-infrastrutturi intelliġenti: Għodod TIK li jrendu infrastrutturi kruċjali aktar effiċjenti u
         faċli biex jintużaw, aktar faċli biex jiġu adattati u miżmuma, aktar robusti fl-użu u
         reżistenti għad-difetti; għodod għall-integrazzjoni tad-data; TIK għall-valutazzjoni
         sistematika tar-riskju, avviż kmieni u allerti awtomatizzati, ippjanar u sostenn għad-
         deċiżjoni.

• Riċerka dwar l-Applikazzjonijiet:

–        It-TIK biex ikunu indirizzati l-isfidi tas-soċjetà: Sabiex jiġi żgurat li ċ-ċittadini Ewropej
         kollha jkunu jistgħu jiksbu l-akbar benefiċċju mill-prodotti u servizzi TIK, sabiex ikun
         hemm titjib fl-inklussività, aċċess mingħajr qtugħ fl-interattività tas-servizzi ta’ interess
         pubbliku, u biex jissaħħaħ ir-rwol innovattiv tas-servizzi fis-settur pubbliku u titjieb l-
         effiċjenza u l-effikaċja tagħhom.
 ---pagebreak--- L 400/148           MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

–           għas-saħħa: sistemi personali li ma jagħtux fil-għajn li jippermettu liċ-ċittadin li
            jimmaniġja l-benesseri tiegħu bħal apparat ta’ monitoraġġ li jista’ jintlibes jew jiddaħħal
            taħt il-ġilda u sistemi awtonomi li jgħinu biex jinżamm stat ta’ saħħa tajba; teknika
            emerġenti bħall-imaging molekulari għal prevenzjoni aħjar u mediċina individwalizzata;
            skoperti ta’ tagħrif dwar is-saħħa, il-ġestjoni u l-applikazzjoni fil-prattika klinika, l-
            immodellar u s-simulazzjoni tal-funzjonijiet ta’ l-organi; apparat mikro- u nano-robotiku
            għal applikazzjonijiet terawpetiċi minimament invażivi jew mhux invażivi.

–           għall-gvernijiet fil-livelli kollha: l-użu tat-TIK f’strateġija interdixxiplinari fl-
            amministrazzjoni pubblika kombinat ma’ bidla fl-organizzazzjoni u ħiliet ġodda sabiex
            ikunu pprovduti servizzi innovattivi, iċċentrati fuq iċ-ċittadin, għal kulħadd; riċerka u
            soluzzjonijiet imsejsa fuq it-TIK avvanzata sabiex jitjiebu l-proċessi demokratiċi u
            partiċipattivi u r-rendiment u l-kwalità tas-servizzi tas-settur pubbliku, l-interazzjoni ma u
            bejn l-amministrazzjonijiet u l-gvernijiet u bħala appoġġ għall-proċessi ta’ l-iżvilupp
            leġislattiv u ta’ politika f’kull stadju tad-demokrazija.

–           għall-inklużjoni: sabiex l-individwi u l-komunitajiet tagħhom ikunu awtorizzati u jkun
            hemm titjib fil-parteċipazzjoni ugwali taċ-ċittadini fis-soċjetà tat-tagħrif, waqt li jkun evitat
            qsim diġitali minħabba d-diżabbiltà, nuqqas ta’ ħiliet, faqar, iżolament ġeografiku, kultura,
            sess jew età, inter alia permezz ta’ appoġġ għal teknoloġija ta’ assistenza, il-promozzjoni
            tal-ħajja indipendenti, żieda fil-ħiliet elettroniċi u l-iżvilupp ta’ prodotti ddisinjati-għal-
            kulħadd.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/149

–        għall-mobbiltà: sistemi tas-sigurtà integrati bbażati fuq it-TIK għall-vetturi, ibbażati fuq
         arkitettura u interazzjoni miftuħa, żguri u affidabbli; sistemi interoperabbli u kooperattivi
         għal trasport effiċjenti, sigur u li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent, imsejsa fuq il-
         komunikazzjoni bejn il-vetturi u ma’ l-infrastruttura tat-trasport u li jintegraw teknoloġiji li
         jindikaw l-lokazzjoni u ta' navigazzjoni preċiżi u robusti; servizzi multi-modali
         personalizzati li jindikaw il-post u tagħrif dwar il-mobbiltà inklużi soluzzjonijiet għal
         servizzi intelliġenti għat-turiżmu.

–        appoġġ għall-ambjent, il-maniġġar tar-riskju u l-iżvilupp sostenibbli: maniġġar tar-riskji u
         l-emerġenzi; networks ta’ smart sensors sabiex jitjieb it-tbassir tal-periklu, maniġġar tar-
         riżorsi naturali inklużi sistemi għat-tnaqqis tas-sustanzi li jniġġsu; żieda fl-effiċjenza ta’ l-
         enerġija; maniġġar tar-reazzjoni umana għat-tensjonijiet fl-ambjent u sabiex tinżamm il-
         bijodiversità; sistemi ta’ twissija u komunikazzjonijiet pubbliċi dwar is-sigurtà fil-ħin u
         affidabbli; teknoloġiji ta’ assistenza u sistemi ta’ appoġġ għal operazzjoni f’kondizzjonijiet
         iebsa, ta’ periklu jew ta’ sogru; produzzjoni tat-TIK ekoeffiċjenti u sostenibbli, inkluża l-
         elettronika; ġestjoni avvanzata tad-data u l-informazzjoni għall-monitoraġġ ambjentali u l-
         valutazzjoni tar-riskju, il-kontribut għall-INSPIRE; GMES u GEOSS.

–        It-TIK għall-kontenut, il-kreattività u l-iżvilupp personali:

         • forom ġodda ta’ kontenut interattiv, mhux-lineari u jadatta ruħu waħdu inkluż għad-
             divertiment u għall-iddisinjar; esperjenza ta’ l-utent kreattiva u mtejba; l-adattazjoni u l-
             konsenja ta’ kontenut fuq aktar minn medja waħda; kombinament tal-produzzjoni u l-
             immaniġġar ta’ kontenut kollu kemm hu diġitali ma’ teknoloġiji semantiċi emerġenti;
             użu li jiffavorixxi l-utenti; kreazzjoni tal-kontenut u aċċess għalih.
 ---pagebreak--- L 400/150          MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

            • sistemi, għodod u servizzi ta’ tagħlim imtejba bit-teknoloġija, adattati għal persuni li
               jkunu għadhom qed jitgħallmu differenti f’kuntesti differenti; kwistjonijiet bażiċi tat-
               tagħlim mill-bniedem inklużi t-teoriji pedagoġiċi meta l-proċess ikun medjat bl-użu tat-
               TIK; titjib fil-ħiliet tal-bnedmin biex isiru persuni li jitgħallmu b’mod attiv.

            • servizzi intelliġenti għal aċċess għal wirt kulturali f’forma diġitali; aċċess għal u użu ta'
               riżorsi xjentifiċi; għodod għall-komunitajiet sabiex joħolqu memorja kulturali ġdida
               msejsa fuq wirt ħaj; metodi u għodod għall-preservazzjoni ta kontenut diġitali; oġġetti
               diġitali li jistgħu jintużaw minn utenti futuri waqt li jinżammu l-awtentiċità u l-integrità
               tal-ħolqien u l-kuntest ta l-użu oriġinali tagħhom.

–           It-TIC għall-appoġġ ta’ l-azjendi u l-industriji:

            • sistemi tan-negozju dinamiċi, orjentati lejn netwerk, inkluż il-monitoraġġ tagħhom f'ħin
               reali, għall-produzzjoni u l-ħolqien u l-konsenja tas-servizzi; il-kontroll u l-immaniġġar
               deċentralizzat ta’ oġġetti intelliġenti; ekosistemi tan-negozju diġitali, b’mod partikolari
               soluzzjonijiet ta’ software (ibbażati ukoll fuq grids) adattabbli għall-ħtiġiet ta’
               organizzazzjonijiet żgħar u ta’ daqs medju; servizzi ta' kollaborazzjoni għal spazju tax-
               xogħol distribwiti u konxju tal-kuntest; preżenza tal-grupp miżjuda, maniġġar tal-grupp
               u appoġġ għall-qsim; qsim ta' l-għarfien u servizzi interattivi;
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      L 400/151

         • manifattura inklużi l-industriji tradizzjonali: kontrolli intelliġenti fuq network għall-
             manifattura bi preċiżjoni għolja u użu baxx tar-riżorsi; awtomazzjoni mingħajr wajers u
             loġistika għall-konfigurazzjoni mill-ġdid malajr ta’ l-impjanti; ambjenti integrati għall-
             immudellar, is-simulazzjoni, l-ottimizzazzjoni, il-preżentazzjoni u l-produzzjoni
             virtwali; teknoloġiji tal-manifattura għal sistemi TIK minjaturizzati u għal sisyemi
             minsuġa ma’ kull tip ta’ materjali u oġġetti.

–        It-TIK għall-affidabilità u l-kunfidenza:

         • għodod li jappoġġaw il-fiduċja u l-kunfidenza fit-TIK u l-applikazzjonijiet tagħhom;
             sistemi ta’ l-immaniġġar ta’ l-identità multipliċi u federati; teknika ta’ awtentikazzjoni u
             awtorizzazzjoni; sistemi li jissodisfaw il-ħtiġijiet ta’ privatezza li joħorġu minn żviluppi
             teknoloġiċi ġodda; maniġġar tad-drittijiet u l-assi; għodod għall-ħarsien minn theddid
             ċibernetiku, f'koordinazzjoni ma' temi oħra, b'mod partikolari it-tema "Sigurtà".

Koperazzjoni internazzjonali

Il-kooperazzjoni internazzjonali ser tħeġġeġ lit-tema TIK sabiex tindirizza l-kwistjonijiet ta’
interess komuni mmirati lejn soluzzjonijiet interoperabbli ma’ sħab strateġiċi b’benefiċċji reċiproċi
għoljin, u sabiex tagħti kontribut għall-firxa tas-soċjetà tat-tagħrif fl-ekonomiji emerġenti u l-pajjiżi
li qegħdin jiżviluppaw. Azzjonijiet speċifiċi ser jiġu identifikati għal pajjiżi jew reġjuni li magħhom
l-Ewropa teħtieġ li tiffoka l-kollaborazzjoni, b’enfasi partikolari fuq il-kooperazzjoni ma’ ekonomiji
emerġenti, il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw u pajjiżi ġirien.
 ---pagebreak--- L 400/152        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

Ser ikun disponibbli abbonament konġunt mat-tema 1 "Saħħa" tkun disponibbli għall-Programm
tax-Xjenza tal-Fruntiera Umana (HFPS) sabiex tippromwovi r-riċerka interdixxiplinari u
kollaborazzjoni ġdida bejn xjentisti minn oqsma differenti, u tipprovdi l-possibilità għal Stati
Membri mhux fil-G8 li jibbenefikaw b’mod sħiħ mill-programm.

Attivitajiet taħt din it-tema ser jappoġġaw l-iskema ta’ Sistema ta’ Manifattura Intelliġenti (IMS) li
tippermetti l-kooperazzjoni RTŻ bejn ir-reġjuni membri tagħha1.

Rispons għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti

Attività dwar Teknoloġiji Futuri u Emerġenti ser tiġbed u trawwem riċerka eċċellenti trans-
dixxiplinari f’oqsma emerġenti relatati mat-TIK. Il-punti ta’ attenzjoni jinkludu: l-esplorazzjoni ta’
fruntieri ġodda fil-minjaturizzazzjoni u l-kompjuters inklużi, pereżempju, l-esplorazzjoni ta’ l-
effetti quantum; l-esplojtazzjoni tal-kumplessità tal-kompjuters u sistemi ta’ komunikazzjoni fuq
netwerk; l-esplorazzjoni ta’ kunċetti ġodda dwar, u esperiment ma’, sistemi intelliġenti għal prodotti
u servizzi personalizzati ġodda.

Riċerka li timmira għal għarfien aħjar tax-xejriet u l-impatt tat-TIK fuq is-soċjetà u l-ekonomija
tista’ tinkludi, pereżempju: l-impatti tat-TIK fuq il-produttività, l-impjieg, il-ħiliet u l-pagi; it-TIK
bħala l-motivatur ta’ l-innovazzjoni fis-servizzi pubbliċi u tan-negozju; l-ostakli għal
innovazzjonijiet u użu aktar wiesa' u aktar mgħaġġla fit-TIK; mudelli ġodda ta’ negozju u toroq ta’
esplojtazzjoni, f'koordinazzjoni ma' temi oħra fejn it-TIK ser ikollhom rwol importanti fil-bidla fl-
approċċ għall-produzzjoni u s-servizzi; l-użabbiltà, aċċettabilità tas-soluzzjonijiet imsejsa fuq it-
TIK; il-privatezza, is-sigurtà u l-fiduċja fl-infrastrutturi tat-TIK; il-kwistjonijiet ta’ etika fl-iżviluppi
tat-TIK; l-irbit ma’ l-oqsma legali, regolatorji u ta’ tmexxija relatati mat-TIK; analiżi ta’ l-appoġġ u
l-impatt tat-TIK fuq il-politika Komunitarja.

1
        Il-ftehim għall-kooperazzjoni fl-oqsma ta’ l-IMS konkluż bejn il-Komunità Ewropea u l-
        Istati Uniti ta’ l-Amerika, il-Ġappun, l-Awstralja, il-Korea u l-Istati EFTA tan-Norveġja u l-
        Isvizzera.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/153

4.      Nanoxjenzi, Nanoteknoloġiji, Materjali u Teknoloġiji tal-Produzzjoni ġodda

Objettiv

It-titjib tal-kompetittività ta' l-industrija Ewropea u l-ġenerazzjoni ta' għarfien sabiex tiġi żgurata t-
trasformazzjoni tagħha minn industrija li sserraħ primarjament fuq ir-riżorsi għal waħda li sserraħ
primarjament fuq l-għarfien, bil-ġenerazzjoni ta' bidliet fl-għarfien u l-implimentazzjoni ta' għarfien
deċiżiv għal applikazzjonijiet ġodda f'salib it-toroq bejn teknoloġiji u dixxiplini differenti. Dan ikun
ta' benefiċċju kemm għal industriji ġodda ta' teknoloġija għolja u kemm għal industriji tradizzjonali
bbażati fuq l-għarfien ta' valur iktar għoli, b'fokus speċjali fuq id-disseminazzjoni xierqa ta' riżultati
ta' RTŻ lill-SMEs. Dawn l-attivitajiet huma primarjament ikkonċernati b'li jippermettu teknoloġiji li
għandhom impatt fuq is-setturi industrijali kollha u ħafna Temi oħra tas-Seba' Programm Kwadru.

Approċċ

Sabiex ittejjeb il-kompetittività, l-industrija Ewropea teħtieġ innovazzjonijiet radikali. Trid
tikkonċentra l-kapaċitajiet tagħha fuq prodotti b’valur miżjud għoli, proċessi relatati u teknoloġiji li
jissodisfaw il-ħtiġiet tal-klijenti, kif ukoll aspettattivi soċjetali, ambjentali, tas-saħħa u oħrajn . Ir-
riċerka hija integrali biex ikunu ffaċċjati dawn l-isfidi konfliġġenti. Il-kompetittività ta' l-industrija
tal-futur ser tiddependi ħafna fuq in-nanoteknoloġiji u l-applikazzjonijiet tagħhom. L-RTŻ fin-
nanoxjenzi u n-nanoteknologiji integrati minn bosta oqsma jistgħu jaċċeleraw it-trasformazzjoni ta'
l-industrija Ewropea. L-UE għandha pożizzjoni rikonoxxuta ta' leadership f'oqsma bħan-nanoxjenzi,
n-nanoteknoloġiji, il-materjali u t-teknoloġiji tal-produzzjoni, li għandha tissaħħaħ sabiex tiġi
żgurata u miġjuba 'l quddiem il-pożizzjoni ta' l-UE f'kuntest globali ta' kompetizzjoni qawwija. Il-
kompetittività ta' industriji aktar maturi hija ukoll ferm dipendenti fuq il-kapaċita tagħhom li
jintegraw teknoloġiji ġodda.
 ---pagebreak--- L 400/154        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

Element ewlieni ta’ din it-tema hija l-integrazzjoni effettiva tan-nanoteknoloġija, ix-xjenzi dwar il-
materjali, id-disinn u metodi ta’ produzzjoni ġodda, sabiex jitwettqu u jkunu massimizzati l-impatti
għat-trasformazzjoni industrijali u, fl-istess ħin, ikun hemm appoġġ għall-produzzjoni u konsum
sostenibbli. F'dan ir-rigward, materjali bi proprjetajiet ġodda huma partikolarment importanti għall-
kompetittività futura ta' l-industrija Ewropea u l-bażi għal progress teknoloġiku f'ħafna oqsma. It-
tema ser tappoġġa attivitajiet industrijali li joperaw b’sinerġija ma’ temi oħra. L-applikazzjonijiet
fis-setturi u fl-oqsma kollha ser ikunu appoġġati inklużi x-xjenzi u t-teknoloġiji tal-materjali, il-
proċessi u teknoloġiji tal-manifattura b’rendiment għoli, in-nanobijoteknoloġija u n-nanoelettronika.

L-approċċ għall-perijodu medju huwa li tiffoka fuq konverġenza ta’ għarfien u ħiliet miġbura minn
dixxiplini differenti li jesplojtaw sinerġiji xjentifiċi u teknoloġiċi mmotivati mill-applikazzjonijiet.
Għall-perijodu fit-tul it-tema timmira li tikkapitalizza fuq il-prospetti enormi tan-nanoxjenzi u n-
nanoteknoloġiji għall-ħolqien ta’ industrija u ekonomija verament imsejsa fuq l-għarfien.. Fiż-żewġ
każijiet ikun essenzjali li jkun żgurat l-adozzjoni ta’ l-għarfien iġġenerat permezz ta’
disseminazzjoni u l-użu effettivi tar-riżultati.

Ikunu żgurati kontribuzzjonijiet qawwija għall-ħtiġiet industrijali u komplimentarjetajiet permezz
ta’ inizjattivi u proġetti ffinanzjati, b’mod partikolari permezz ta' attivitajiet bħall-Pjattaformi tat-
Teknoloġija Ewropej (eż. fl-oqsma potenzjali tal-kimika sostenibbli, l-enerġija, il-manifattura
ġdida, il-ġenerazzjoni ta' l-enerġija, is-sigurtà industrijali, in-nanomediċina, l-azzar, it-tessili, iċ-
ċeramika, is-settur forestali, eċċ) u appoġġ possibbli għal Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     L 400/155

It-tema hija partikolarment rilevanti għall-SMEs minħabba l-ħtiġijiet tagħhom u r-rwol fl-avvanz u
l-użu tat-teknoloġiji. Oqsma ta’ rilevanza partikolari jinkludu: in-nanostrumenti, nanogħodod u
nanotagħmir kif ukoll sistemi aero-spazjali (minħabba l-konċentrazzjoni ta’ SMEs b’rata ta’ tkabbir
għolja u ta' għarfien-intensiv f’dawn is-setturi); tessuti tekniċi inkluż il-kisi tagħhom (tipiku ta’
settur tradizzjonali għaddej minn proċess ta’ trasformazzjoni mgħaġġla li qiegħed jeffettwa ħafna
SMEs); industriji mekkaniċi (eż. l-għodod tal-magni – fejn l-SMEs Ewropej huma fuq quddiem fid-
dinja), kimiċi ta' valur miżjud għoli, kif ukoll setturi oħra li jinvolvu ħafna SMEs li jibbenefikaw
mill-introduzzjoni ta’ mudelli ta’ negozju, materjali u prodotti ġodda.

Azzjonijiet speċifiċi għall-koordinazzjoni tal-programmi u l-attivitajiet konġunti mmexxija fuq
livell nazzjonali u reġjonali ser jitwettqu permezz ta’ l-iskemi ERA-NET u ERA-NET+ sabiex ikun
hemm promozzjoni tal-konverġenza fil-programmi ta’ riċerka, u sabiex tissaħħaħ il-massa kruċjali u
s-sinerġiji fi ħdan il-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej. Ir-riċerka industrijali ser tibbenefika
wkoll mill-koordinazjoni ta’ attivitajiet f’oqsma bħall-metroloġija, it-tossikoloġija, l-istandards u n-
nomenklatura.

Attivitajiet

• Nanoxjenzi u Nanoteknoloġiji

L-għan huwa l-ħolqien ta’ materjali u sistemi b’karatteristiċi u aġir definiti minn qabel, ibbażati fuq
aktar għarfien u esperjenza ma’ materja fuq skala nano. Dan iwassal għal ġenerazzjoni ġdida ta’
prodotti u servizzi kompetittivi b’valur għoli u rendiment superjuri fuq firxa ta’ applikazzjonijiet,
waqt li jimminimizza l-impatti negattivi potenzjali fir-rigward ta' l-ambjent u s-saħħa. L-
interdixxiplinarjetà, li tintegra l-strateġiji teoretiċi u sperimentali, ser tkun inkoraġġita.
 ---pagebreak--- L 400/156          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

L-enfasi ser tkun fuq:

–           l-għarfien ġdid dwar l-interazzjonijiet ta’ l-atomi, il-molekuli u l-aggregazzjoni tagħhom
            ma’ entitajiet kemm naturali u kemm artifiċjali;

–           ir-realizzazzjoni ta' nanostrutturi, sistemi jew materjali bl-użu ta' dan l-għarfien;

–           l-attivitajiet immirati lejn il-fehim jew l-imitazzjoni tal-proċessi naturali fuq skala
            nanometrika;

–           il-proċessi għal nanofabrikazzjoni, funzjonalizzazjoni tal-wiċċ, saffi irqaq, karatteristiċi ta'
            tagħqid awtomatiku;

–           il-metodi u proċessi għat-teħid tal-miżuri u l-karatterizzazzjoni.

Ir-riċerka ser tindirizza wkoll l-istrumenti, linji-pilota u attivitajiet ta’ dimostrazzjoni rilevanti
meħtieġa għal strateġiji ġodda ħafna lejn il-manifattura bbażata fuq in-nanoteknoloġija fis-setturi
industrijali l-aktar promettenti.

Barra minn hekk, l-attività ser tiffoka fuq sfidi relatati u l-kuntest soċjali u l-aċċettazzjoni tan-
nanoteknoloġija. Dan ser jinkludi riċerka fuq kull aspett tal-valutazzjoni tar-riskju (per eż
n-nanotossikoloġija u l-ekotossikoloġija) kif ukoll is-sigurtà, in-nomenklatura, il-metroloġija u l-
istandards li qegħdin isiru aktar importanti sabiex iħejju t-triq għall-applikazzjonijiet industrijali.
Jistgħu jkunu mibdija ukoll azzjonijiet speċifiċi għall-istabbiliment ta’ ċentri ta’ għarfien u
kompetenza dedikati kif ukoll bħala punt fokali għall-implimentazzjoni ta’ l-strateġija integrat u
responsabbli tal-Kummissjoni lejn in-nanoteknoloġija kif imfisser fil-qosor fil-Pjan ta’ Azzjoni
assoċjat 1.

1
        Komunikazzjoni mill-Kummissjoni, Nanoxjenzi u Nanoteknoloġiji: pjan ta' azzjoni għall-
        Ewropa 2005-09. COM(2005) 243.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/157

• Materjali

Materjali u uċuħ avvanzati ġodda b’kontenut ta’ għarfien akbar, funzjonalitajiet ġodda u rendiment
imtejjeb huma dejjem aktar kruċjali għall-kompetittività industrijali u l-iżvilupp sostenibbli. Skond
il-mudelli l-ġodda għall-industrija tal-manifattura, huma l-materjali stess li qegħdin isiru l-ewwel
pass għaż-żieda fil-valur tal-prodotti u r-rendiment tagħhom, aktar milli l-passi ta' l-ipproċessar.

Ir-riċerka ser tiffoka fuq l-iżvilupp ta’ uċuħ multifunzjonali u materjali ġodda bbażati fuq l-għarfien
b’karatteristiċi mfassla apposta u prestazzjoni prevedibbli għal prodotti u proċessi ġodda kif ukoll
għat-tiswija tagħhom. L-enfasi tkun fuq materjali multifunzjonali bi prestazzjoni għolja b'firxa
wiesa' ta' applikazzjonijiet.

Dan jirrikjedi l-kontroll ta' propjetajiet u prestazzjoni intrinsiċi, proċessar u produzzjoni, u li
jingħata każ ta’ l-impatti potenzjali fuq is-saħħa u l-ambjent maċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom kollu. L-
enfasi ser tkun fuq materjali u sistemi ġodda avvanzati miksuba bl-użu tal-potenzjal tan-
nanoteknoloġiji u l-bijoteknoloġiji u/jew it-"tagħlim min-natura", b’mod partikolari nanomaterjali,
bijomaterjali, materjali ibridi b’rendiment għoli u materjali artifiċjali bi proprjetajiet
elettromanjetiċi li ma jinsabux fin-natura.
 ---pagebreak--- L 400/158        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

Ser jitrawwem approċċ multidixxiplinari, li jinvolvi l-kimika, il-fiżika, ix-xjenzi ta’ l-inġinerija
inkluż l-immudellar bil-kompjuter u, dejjem aktar, ix-xjenzi bijoloġiċi. Il-karatterizzazzjoni, l-
iddisinjar u s-simulazzjoni tal-materjali huma wkoll essenzjali għall-għarfien aħjar tal-fenomena tal-
materjali, b’mod partikolari r-relazzjonijiet bejn struttura u propjetà fuq skali differenti; sabiex ikun
hemm titjib fil-valutazzjoni u l-affidabbiltà tal-materjali inkluża r-reżistenza għat-tiqdim, u sabiex
ikun estiż il-kunċett tal-materjali virtwali għall-iddisinjar tal-materjali. L-integrazzjoni tal-livelli
nano-molekulari-macro fil-kimiċi u l-materjali fuq teknoloġiji tal-materjali ser ikunu appoġġati
għall-iżvilupp ta’ kunċetti u proċessi ġodda bħall-katalisi u l-intensifikazzjoni u l-ottimizzazzjoni
tal-proċessi. Ser ikunu indirizzati wkoll kwistjonijiet relatati ma' l-iżvilupp tal-proċess u maż-żieda
u l-industrijalizzazzjoni ta' materjali ġodda.

• Produzzjoni Ġdida

Hemm il-ħtieġa ta’ strateġija ġdid lejn il-manifattura għat-trasformazzjoni ta’ l-industrija ta’ l-UE
minn ambjent industrijali mitfugħ fuq ir-riżorsi għal wieħed mitfugħ fuq l-għarfien u dan jiddependi
fuq l-adozzjoni ta’ attitudnijiet kompletament differenti lejn l-akkwist, l-użu, il-ħarsien u l-
finanzjament kontinwi ta’ għarfien ġdid u l-użu tiegħu, inkluż lejn produzzjoni u modi ta’ konsum
sostenibbli. Dan jimplika l-ħolqien tal-kondizzjonijiet xierqa għall-industrija biex teżerċità
innovazzjoni kontinwa (f’attivitajiet industrijali u sistemi ta’ produzzjoni, inklużi ddisinjar,
kostruzzjoni, apparat u servizzi) u għall-iżvilupp ta’ "assi" tal-produzzjoni ġeneriċi (teknoloġiji,
organizzazzjoni u faċilitajiet ta’ produzzjoni kif ukoll riżorsi tal-bniedem) filwaqt li jiġu sodisfatti r-
rekwiżiti ta' sikurezza u dawk ambjentali.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/159

L-attivitajiet ser jiffokaw fuq:

–        l-iżvilupp u l-validazzjoni ta’ mudelli u strateġiji industrijali ġodda li jkopru l-aspetti
         kollha taċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodott u l-proċess;

–        sistemi ta’ produzzjoni adattivi li jirbħu l-limitazzjonijiet eżistenti tal-proċess u jippermettu
         metodi ġodda ta’ manifattura u pproċessar;

–        produzzjoni fuq netwerk għall-iżvilupp ta’ għodod u metodi għal operazzjonijiet
         kooperattivi u b’valur miżjud fuq skala globali;

–        għodod għat-trasferiment u l-integrazzjoni mgħaġġla ta’ teknoloġiji ġodda fl-iddisinjar u l-
         operazzjoni tal-processi tal-manifattura;

–        l-esplojtazzjoni ta' netwerks ta' riċerka multidixxiplinari u tal-konverġenza tat-teknoloġiji
         nano-, micro, bijo-, ġeo, info-, ottiċi u konjittivi għall-iżvilupp ta’ teknoloġiji, prodotti u
         kunċetti ta’ l-inġinerija ġodda, ibridi u ta' valur miżjud u l-possibilità ta’ industriji ġodda.

Għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-promozzjoni ta' attivitajiet li jsostnu l-adattament u l-
integrazzjoni ta' l-SMEs għall-ħtiġiet ġodda tal-katina ta' provvista kif ukoll biex jingħata impuls
lill-ħolqien ta' SMEs ta' teknoloġija avvanzata.
 ---pagebreak--- L 400/160          MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

• Integrazzjoni tat-teknoloġiji għall-applikazzjonijiet industrijali

L-integrazzjoni ta’ l-għarfien u t-teknoloġiji tat-tliet oqsma ta’ riċerka msemmija hawn fuq huma
essenzjali sabiex titħaffef it-trasformazzjoni ta’ l-industrija Ewropea u l-ekonomija tagħa, waqt li
tiġi adottata strateġija sikura, soċjalment responsabbli u sostenibbli.

Ir-riċerka ser tiffoka fuq applikazzjonijiet ġodda u soluzzjonijiet ġodda ta' bidla notevoli bħala
reazzjoni għal sfidi importanti, kif ukoll għall-ħtiġijiet ta’ l-RTŻ inklużi dawk identifikati mill-
Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej differenti. L-integrazzjoni ta’ għarfien ġdid minn
nanoteknoloġiji, dawk ta' materjali u ta' produzzjoni ser ikunu appoġġati f'applikazzjonijiet settorjali
u dawk mifruxa fuq aktar minn settur wieħed bħas-saħħa, l-ikel, il-kostruzzjoni u l-bini inkluż il-
wirt kulturali, l-industrija aero-spazjali, it-trasport, l-enerġija, il-kimika, l-ambjent, l-informazzjoni
u l-komunikazzjoni, it-tessili, il-ħwejjeġ u ż-żraben, l-industrija bbażata fuq il-foresti, l-azzar, l-
inġinerija mekkanika u kimika, kif ukoll fis-suġġetti ġeneraliċi tas-sikurezza industrijali u fil-kejl u
fl-ittestjar.

Koperazzjoni internazzjonali

Id-dimensjoni dejjem aktar internazzjonali tar-riċerka industrijali titlob strateġija koordinat sew
għall-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi. Għalhekk, il-kooperazzjoni internazzjonali ser tkun importanti
fit-tema kollha.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      L 400/161

Azzjonijiet speċifiċi jistgħu jinkludu: attivitajiet ma pajjiżi industrijalizzati u dawk li ffirmaw
ftehim ta’ kooperazzjoni S&T (xjenza u teknoloġija) fl-oqsma tat-Tema; inizjattivi speċifiċi ma’
ekonomiji emerġenti u l-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw sabiex ikun żgurat li jkollhom aċċess għall-
għarfien; djalogu ma’ pajjiżi kbar dwar "kodiċi ta’ kondotta" għall-iżvilupp responsabbli u bla
periklu tan-nanoteknoloġija; u l-iskema ta’ "Sistemi ta’ Manifattura Intelliġenti (IMS) li tippermetti
l-kooperazzjoni RTŻ bejn ir-reġjuni membri tagħha1. Inizjattivi għall-koordinazzjoni u l-iskambju
ta’ data mir-riċerka se jkunu mħeġġa (bħal fi kwistjonijiet ambjentali u tas-sikurezza tas-saħħa fil-
każ tan-nanoteknoloġiji), li jwittu t-triq għal fehim komuni tal-ħtiġijiet regolatorji minn dawk li
jifformulaw il-politika madwar id-dinja.

Rispons għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti

Se tkun implimentata riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti, b’mod partikolari għall-iżvilupp u l-
konsolidazzjoni tal-kapaċitajiet Ewropej f’oqsma ta’ riċerka specifiċi emerġenti u interdixxiplinari
b’potenzjal kbir għall-futur. Kwalunkwe ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti se jiġu ttrattati b’mod
flessibbli u jistgħu, per eżempju, jirrelataw ma’ l-istandardizzazzjoni, ma’ l-appoġġ għat-
trasformazzjoni sikura lejn industrija bbażata fuq l-għarfien, jew ma’ l-impatti potenzjali fuq l-
ambjent u s-saħħa li jirriżultaw min-nanoteknoloġiji.

1
       Il-ftehim għall-kooperazzjoni xjentifika u teknika fl-oqsma ta’ l-IMS huwa bejn il-Komunità
       Ewropea u l-Istati Uniti ta’ l-Amerika, il-Ġappun, l-Awstralja, il-Korea u l-Istati EFTA tan-
       Norveġja u l-Isvizzera.
 ---pagebreak--- L 400/162         MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

5.      Enerġija

Objettiv

L-adattazzjoni tas-sistema attwali ta' enerġija f'waħda iktar sostenibbli, inqas dipendenti fuq il-
karburanti importati, ibbażata fuq taħlita varja ta' sorsi ta' enerġija, b'mod partikolari dawk
rinnovabbli, it-trasportaturi ta' l-enerġija u s-sorsi li ma jniġġsux; it-tisħiħ ta' l-effiċjenza ta' l-
enerġija, inkluż bir-razzjonalizzazzjoni ta' l-użu u l-ħażna ta' l-enerġija; l-indirizzar ta' l-isfidi
urġenti tas-sigurtà tal-provvista u l-bidla fil-klima, filwaqt li tiżdied il-kompetittività ta' l-industriji
ta' l-Ewropa.

Approċċ

Projezzjonijiet attwali fl-UE u madwar id-dinja juru li l-biċċa l-kbira ta’ l-indikaturi kruċjali dwar l-
enerġija (eż. il-konsum ta’ l-enerġija, id-dipendenza fuq il-fjuwils-fossili, in-natura temporanja taż-
żejt konvenzjonali u r-riżervi tal-gass naturali, id-dipendenza fuq l-importazzjoni, emissjonijiet tas-
CO2, il-prezzijiet ta’ l-enerġija) mixjin 'il bogħod minn sistema ta' enerġija sostenibbli u affidabbli.
Ir-riċerka dwar l-enerġija ser tiffaċilita l-qlib ta’ dawn ix-xejriet, billi ssib bilanċ bejn żieda fl-
effiċjenza, kemm il-prezzijiet ikunu jintlaħqu, is-sigurtà tat-teknoloġiji u sorsi ta’ enerġija eżistenti
u kemm huma aċċettabbli, waqt li, fl-istess ħin, timmira lejn bidla fuq terminu ta’ żmien twil fil-
mod kif l-Ewropa tiġġenera u tikkonsma l-enerġija. Ir-riċerka dwar l-enerġija b’hekk
tikkontribwixxi b’mod dirett lejn is-suċċess tal-politika Komunitarja u, b’mod partikolari, it-twettiq
tal-miri ta’ l-UE attwali u tal-futur dwar l-enerġija u t-tnaqqis tal-gassijiet b’effett serra.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/163

Wara strateġija b’firxa wiesgħa ta’ teknoloġiji, skond il-konklużjonijiet tal-Green Paper ta' l-2000
"Lejn strateġija Ewropea għas-sigurtà tal-provvista ta' l-enerġija"1, il-Green Paper ta' l-2005 dwar l-
Effiċjenza ta' l-Enerġija2 u l-Green Paper ta' l-2006 dwar Strateġija Ewropea għall-enerġija
sostenibbli, kompetittiva u sigura3, ir-riċerka ser tiffoka fuq l-identifikazzjoni u l-iżvilupp ta’
teknoloġiji kost-effettivi għal ekonomija ta’ l-enerġija aktar sostenibbli għall-Ewropa (u madwar id-
dinja), ibbażata fuq spejjeż ta' l-enerġija li jistgħu jintlaħqu għaċ-ċittadini u l-industriji tagħna, u
tippermetti lill-industrija Ewropea tikkompeti b’suċċess fuq livell globali. L-attivitajiet ser
jindirizzaw l-orizzonti ta’ żmien kollha, separatament jew flimkien, u jħaddnu l-katina kollha minn
riċerka u żvilupp teknoloġiku fundamentali u applikati sa dimostrazzjoni tat-teknoloġija fuq skala
kbira, imsaħħa minn riċerka mifruxa fuq diversi oqsma u soċjo-ekonomika għall-validazzjoni tar-
riżultati tar-riċerka u l-provvediment ta’ bażi razzjonali għad-deċiżjonijiet ta’ politika u l-iżvilupp
tal-qafas tas-suq.

Kull fejn ikun possibbli, ikun adottat approċċ integrat, li jistimula r-reazzjonijiet meħtieġa u
l-kooperazzjoni bejn id-diversi partijiet interessati kkonċernati. Azzjonijiet integrati li jaqsmu jew
jesplojtaw is-sinerġiji bejn l-oqsma ta’ riċerka differenti ser ikunu mħeġġa.

It-tisħiħ tal-kompetittività tas-settur Ewropew ta’ l-enerġija, iffaċċjat minn kompetizzjoni globali
qawwija, huwa għan importanti ta’ din it-Tema, li jipprovdi l-kapaċità lill-industrija Ewropea li
żżomm u tiżviluppa l-pożizzjoni ta' tmexxija dinjija tagħha f’teknoloġiji u materjali prinċipali għall-
ġenerazzjoni u l-effiċjenza ta’ l-enerġija. Dan ser ikun jeħtieġ sforzi kbar fir-rigward tar-R&Ż u l-
kollaborazzjoni internazzjonali. B’mod partikolari, l-SMEs huma atturi importanti fis-settur ta’ l-
enerġija u għandhom rwol maġġuri u ser ikunu ċentrali fil-promozzjoni ta’ l-innovazzjoni.
Parteċipazzjoni qawwija min-naħa tagħhom f'attivitajiet ta' riċerka u dimostrazzjoni huma essenzjali
u ser jiġu promossi b’mod attiv.

1
        COM(2002) 279, 29.11.2000.
2
        COM(2005) 265.
3
        COM(2006) 105.
 ---pagebreak--- L 400/164        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

L-aġendi ta’ riċerka strateġika u l-istrateġiji ta’ użu żviluppati mill-Pjattaformi tat-Teknoloġija
Ewropej huma kontribut importanti għall-prijoritajiet ta’ riċerka fit-Tema. Tali pjattaformi huma
stabbiliti fuq iċ-ċelluli tal-fjuwil u l-idroġenu u l-fotovoltajċi u l-kunċett qiegħed ikun estiż għall-
bijokarburanti, il-ġenerazzjoni ta' l-enerġija b’emissjoni żero u netwerks ta’ l-elettriku tal-futur u
oqsma oħra relatati ma' l-enerġija. Azzjonijiet li jsaħħu l-koordinazzjoni tal-programmi nazzjonali
ser ikunu segwiti kull meta jkun xieraq.

Iżjed effiċjenza fis-sistema kollha ta' l-enerġija, mis-sors għall-utent, hija essenzjali u l-bażi tat-
Tema ta' l-Enerġija kollha. Ir-rikonoxximent tal-kontribut importanti tagħhom għal sistemi ta' l-
enerġija sostenibbli, dawk rinovabbli u l-effiċjenza ta' l-enerġija għall-użu aħħari fil-futur ser ikun
il-parti prinċipali ta' din it-Tema. Ser tingħata attenzjoni partikolari lill-istimulazzjoni ta' riċerka,
żvilupp u demostrazzjoni u promozzjoni tal-bini ta' kapaċità f'dan il-qasam. F'dan ir-rigward ser jiġu
sfruttati b'mod sħiħ sinerġiji mal-komponent tal-Programm ta' Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa
tal-Programm dwar il-Kompetittività u l-Innovazzjoni. Il-potenzjal għal inizjattivi futuri fuq skala
kbira li jintegraw finanzjament minn diversi sorsi (eż. JTI) ser jiġi esplorat ukoll.

Sabiex tissaħħaħ id-disseminazzjoni u l-użu tar-riżultati tar-riċerka, id-disseminazzjoni tat-tagħrif u
t-trasferiment tar-riżultati, inkluż lil dawk li jifformulaw il-politika, se jkunu appoġġati fl-oqsma
kollha.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/165

Attivitajiet

• L-idroġenu u ċ-ċelloli tal-kombustjoni (fuel cells)

L-istrateġija integrata ta’ riċerka u użu żviluppata mill-Pjattaforma Ewropea dwar it-Teknoloġija
taċ-Ċelluli tal-Fjuwil u l-Idroġenu tipprovdi bażi għal programm integrat strateġiku għat-trasport u
applikazzjonijiet stazzjonarji jew mobbli, immirat lejn bażi teknoloġika qawwija għall-ħolqien ta’
industrija kompetittiva tal-provvista u tagħmir taċ-ċelluli tal-fjuwil u l-idroġenu fl-UE. Il-programm
ser jinkludi: riċerka fundamentali u applikata u żvilupp teknoloġiku; proġetti ta’ dimostrazzjoni fuq
skala xierqa sabiex jivvalidaw ir-riżultati tar-riċerka u jipprovdu reazzjoni għal aktar riċerka;
attivitajiet ta’ riċerka mifruxa fuq diversi oqsma u soċjo-ekonomiċi inklużi kwistjonijiet ta'
infrastruttura li jirfdu strateġiji ta’ transizzjoni sodi u jipprovdu bażi razzjonali għal deċiżjonijiet ta’
politika u żvilupp tal-qafas tas-suq.

Ir-riċerka industrijali applikata u l-attivitajiet ta’ dimostrazzjoni mifruxa fuq diversi oqsma tal-
programm jistgħu jiġu implimentati permezz ta’ Inizjattiva Teknoloġika Konġunta. Din l-azzjoni,
maniġġata strateġikament u mmirata lejn l-għan, ser tkun komplimentata u koordinata mill-qrib ma’
sforz kollaborattiv ta’ riċerka fuq livell aktar għoli immirat sabiex jikseb skoperti importanti dwar
materjali, proċessi u teknoloġiji emerġenti.
 ---pagebreak--- L 400/166        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

• Ġenerazzjoni ta' l-elettriku li jiġġedded

Ir-riċerka dwar, l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ teknoloġiji integrati għall-produzzjoni ta’ l-
elettriku minn materjali rinovabbli, adatti għal kondizzjonijiet reġjonali differenti fejn jista' jiġi
identifikat potenzjal ekonomiku u tekniku suffiċjenti, sabiex jipprovdu l-mezzi għal żieda
sostanzjali fis-sehem tal-produzzjoni ta’ l-elettriku li jiġġedded fl-UE. Ir-riċerka għandha żżid l-
effiċjenza ġenerali fil-konverżjoni, l-effiċjenza fl-ispejjeż, tnaqqas b'mod sinifikanti l-ispiża għall-
produzzjoni ta’ l-elettriku minn riżorsi ta' l-enerġija indiġeni u rinovabbli inkluża l-frazzjoni
bijodigradibbli ta' l-iskart, ittejjeb l-affidabbiltà tal-proċess u tkompli tnaqqas l-impatt fuq l-ambjent
u telimina ostakli eżistenti. Emphasis will be on photovoltaics, wind and bio-mass including CHP.
Barra minn hekk, ir-riċerka ser timmira biex tirrealizza l-potenzjal sħiħ ta’ sorsi oħra ta’ l-enerġija
rinovabbli: ġeotermali, mix-xemx, l-oċeani (eż. enerġija mill-mewġ, mill-marea) u idroenerġija.

• Produzzjoni tal-fjuwils rinovabbli

Ir-riċerka dwar, l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ sistemi ta' produzzjoni ta' karburanti u teknoloġiji
ta’ konverżjoni mtejba għall-produzzjoni sostenibbli u katini ta’ provvista ta’ karburanti solidi,
likwidi u forma ta’ gass mill-bijomassa (inkl. frazzjoni bijodigradibbli mill-iskart). L-enfasi
għandha tkun fuq tipi ġodda ta’ bijokarburanti b'mod partikolari dawk għat-trasport u għall-elettriku
kif ukoll fuq rotot ġodda ta’ produzzjoni, ħażna u distribuzzjoni għall-bijokarburanti eżistenti,
inkluża l-produzzjoni integrata ta’ l-enerġija u prodotti oħra b’valur miżjud permezz tal-
bijoraffineriji. Bil-għan li jkun hemm aktar benefiċċji mis-'sors sa l-utent' tal-karbonju, ir-riċerka ser
tiffoka fuq iż-żieda fl-effiċjenza ta’ l-enerġija, it-titjib fl-integrazzjoni tat-teknoloġija u l-użu ta'
materja prima (feedstock). Ser ikunu inklużi kwistjonijiet bħal loġistika tal-materja prima, riċerka
pre-normattiva u l-istandardizzazzjoni għal użu bla periklu fit-trasport u applikazzjonijiet
stazzjonarji. Sabiex ikun esplojtat il-potenzjal għall-produzzjoni ta’ l-idroġenu li jiġġedded, ikun
hemm appoġġ għal proċessi bbazati fuq il-bijomassa, l-elettriku li jiġġedded u l-enerġija mix-xemx.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/167

• Enerġiji rinnovabbli għall-kontroll tas-sħana u l-kesħa

Ir-riċerka dwar, l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta' firxa ta’ teknoloġiji u tagħmir inklużi teknoloġiji
ta' ħażna sabiex jiżdied il-potenzjal tat-tisħin u t-tkessiħ attiv u passiv permezz ta’ sorsi ta’ l-
enerġija rinovabbli biex ikun hemm kontribut lejn enerġija sostenibbli. L-għan huwa li jkun hemm
tnaqqis sostanzjali fil-prezzijiet, żieda fl-effiċjenza, aktar tnaqqis fl-impatti fuq l-ambjent u l-użu
mtejjeb tat-teknoloġiji f’kondizzjonijiet reġjonali differenti fejn jista' jiġi identifikat potenzjal
ekonomiku u tekniku suffiċjenti. Ir-riċerka u d-dimostrazzjoni għandhom jinkludu sistemi u
komponenti ġodda għal applikazzjonijiet industrijali (inkl. d-desalinizzazzjoni termali ta’ l-ilma
baħar), tisħin u tkessiħ ta’ l-ispazji distrettwali u/jew dedikati, l-integrazzjoni tal-bini u l-ħażna ta’ l-
enerġija.

• Teknoloġiji għall-qbid u l-ħażna tas-CO2 għall-ġenerazzjoni ta' l-enerġija b'emissjoni żero

Il-fjuwils-fossili, inevitabbilment, ser jibqgħu jaġħtu sehem sinifikanti mit-taħlita ta’ enerġija għal
għexieren ta’ snin. Sabiex dan ikun kompatibbli ma’ l-ambjent, b’mod partikolari fir-rigward tal-
bidla fil-klima, hemm ħtieġa ta’ tnaqqis drastiku fl-impatti ambjentali negattivi tal-fjuwils-fossili, li
jimmira lejn ġenerazzjoni ta’ l-enerġija u/jew is-sħana effiċjenti u kost-effettivi ħafna
b’emissjonijiet viċin iż-żero. Ir-riċerka dwar, l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ teknoloġiji effiċjenti,
kost-effettivi u affidabbli għall-qbid u l-ħażna tas-CO2, b'mod partikolari l-ħażna taħt l-art, huma
kruċjali fit-tipi differenti ta' ġibjuni ġeoloġiċi tas-CO2, immirati lejn tnaqqis fil-prezz tal-qbid u l-
ħażna tad-CO2 sa anqas minn 20€/tunellata metrika, b’rati ta’ qbid ta’ aktar minn 90%, kif ukoll li
juru l-istabbiltà, sigurtà u affidabbiltà fuq termini ta’ żmien twal tal-ħażna tas-CO2.
 ---pagebreak--- L 400/168        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

• Teknoloġiji ta’ faħam nadif

Impjanti ta’ l-enerġija li jużaw il-faħam għadhom il-qofol tal-ġenerazzjoni ta’ l-elettriku madwar id-
dinja, iżda għandhom potenzjal konsiderevoli għal kisba ta’ aktar effiċjenza u tnaqqis fl-
emissjonijiet, b’mod partikolari fir-rigward tas-CO2. Sabiex iżommu l-kompetittività u jagħtu
kontribut għall-konservazzjoni tar-riżorsi u l-ġestjoni ta’ l-emissjonijiet ta' CO2, ir-riċerka dwar, l-
iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ teknoloġiji għall-konverżjoni nadifa tal-faħam u ta' idrokarboni
solidi oħra ser ikunu appoġġati, kemm għal impjanti ta' l-enerġija eżistenti kif ukoll għal dawk
futuri. Teknoloġiji ta' konverzjoni, inklużi proċessi kimiċi, li jipproduċu trasportaturi ta' l-enerġija
sekondarji (inkluż l-idrogenu) u karburanti likwidi u forma ta' gass ser jiġu appoġġati wkoll. Dan
iwassal għal żieda sinifikanti fl-effiċjenza u l-affidabbiltà ta’ l-impjanti, tnaqqis fl-emissjonijiet li
jniġġżu u tnaqqis fl-ispejjeż totali, taħt kondizzjonijiet ta’ operazzjoni diversi. Bl-għan li, fil-futur,
ikun hemm ġenerazzjoni ta’ l-enerġija b'emissjoni żero, dawn l-attivitajiet ser ikunu konnessi ma' u
se jħejju għal teknolġiji tal-qbid u l-ħażna tas-CO2 u l-użu konġunt tal-bijomassa.
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         L 400/169

Netwerks ta' enerġija intelliġenti

Sabiex tiġi ffaċilitata t-transizzjoni għal sistema ta’ enerġija aktar sostenibbli, hemm il-ħtieġa ta’
sforz R&D wiesa' sabiex iżid l-effiċjenza, il-flessibilità, is-sigurtà, l-affidabbiltà u l-kwalità
tas-sistemi u n-netwerks Ewropej ta’ l-elettriku u l-gass partikolarment fi ħdan il-kuntest ta' suq ta'
l-enerġija Ewropew aktar integrat. Għan-netwerks ta’ l-elettriku, l-għanijiet tat-trasformazzjoni tal-
grids ta' l-elettriku eżistenti f’netwerk ta’ servizz reżistenti u interattivi (klijenti/operaturi), il-
kontroll tal-flussi fiż-żmien u t-tneħħija ta’ l-ostakoli għall-użu fuq skala kbira u l-integrazzjoni
effettiva ta’ sorsi ta’ enerġija rinovabbli u ġenerazzjoni distribwita (eż. ċelluli tal-fjuwil,
mikroturbini, magni bil-moviment alternat) ser jeħtieġu r-riċerka, l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’
teknoloġiji importanti li jagħmlu żviluppi oħra possibbli (eż. soluzzjonijiet innovattivi ICT,
teknoloġiji tal-ħażna għar-RES, elettronika ta’ l-enerġija u tagħmir konduttivi ħafna) inkluż l-
iżvilupp ta' għodod ġodda ta' kontroll u affidabilità għas-sistemi ta' l-elettriku. Għan-networks tal-
gass, l-għan huwa li jkunu dimostrati proċessi u sistemi aktar intelliġenti u effiċjenti għat-trasport u
d-distribuzzjoni tal-gass, inklużi l-integrazzjoni effettiva tas-sorsi ta’ l-enerġija rinovabbli u l-użu ta'
bijogass fin-netwerks eżistenti.
 ---pagebreak--- L 400/170        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

• Effiċjenza u ffrankar ta' enerġija

Il-potenzjal enormi għall-iffrankar fil-konsum ta' l-enerġija finali u primarju u t-titjib fl-effiċjenza
fl-użu ta’ l-enerġija1 iridu jiġu sfruttati permezz ta’ riċerka dwar, l-ottimizzazzjoni, il-validazzjoni u
d-dimostrazzjoni ta’ kunċetti ġodda, l-ottimizzazzjoni ta' kunċetti u teknoloġiji ppruvati u ġodda
għall-bini, is-servizzi u l-industrija. Dan jinkorpora l-kombinament ta’ strateġiji u teknoloġiji
sostenibbli għal aktar effiċjenza ta’ l-enerġija, l-użu ta’ enerġija li tiġġedded u ko- u poli-
ġenerazzjoni u l-integrazzjoni ta’ miżuri u għodda li jimmaniġġaw it-talba fuq skala kbira fl-ibliet u
l-komunitajiet, u d-dimostrazzjoni ta' bini b'impatt klimatiku minimu (bini ekoloġiku). Dawn l-
azzjonijiet fuq skala kbira jistgħu jkunu appoġġati minn R&Ż innovattivi li jindirizzaw komponenti
jew teknoloġiji speċifiċi, eż. il-poli-ġenerazzjoni u l-bini ekoloġiku (inkluż id-dawl). Għan
importanti huwa l-ottimizzazzjoni tas-sistemi ta’ l-enerġija tal-komunitajiet lokali billi jibbilanċja
tnaqqis sinifikanti fit-talba għall-enerġija mas-soluzzjonijiet ta’ provvista l-aktar sostenibbli u bi
prezz li jintlaħaq, inkluż l-użu ta’ karburanti ġodda fi flotot dedikati2.

Għarfien għat-tfassil tal-politika ta' l-enerġija

L-iżvilupp ta’ għodod, metodi u mudelli għall-valutazzjoni tal-kwistjonijiet ekonomiċi u soċjali
ewlenin relatati mat-teknoloġiji ta’ l-enerġija. L-attivitajiet se jinkludu l-bini ta’ bażijiet tat-tagħrif u
xenarji għal UE akbar u l-valutazzjoni ta’ l-impatt tal-politika dwar l-enerġija jew relatata ma’ l-
enerġija fuq is-sigurtà tal-provvista, l-ambjent, is-soċjetà u l-kompetittività ta’ l-industrija ta’ l-
enerġija u kwistjonijiet ta' aċċettabbiltà pubblika. L-impatt tal-progress teknoloġiku fuq il-politika
tal-Komunità huwa ta’ interess partikolari. L-attivitajiet ser jinkludu appoġġ xjentifiku għall-
iżvilupp tal-politika.

1
        Kif rikonoxxut fil-Green Paper dwar l-Effiċjenza fl-Użu ta’ l-Enerġija jew “Nagħmlu
        Anqas b’Aktar”, COM(2005)265 tat-22 ta’ Ġunju 2005.
2
        Jibni fuq l-esperjenza ta’ l-inizjattivi CONCERTO u CIVITAS appoġġati fis-Sitt Programm
        Qafas.
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/171

Koperazzjoni internazzjonali

Minħabba n-natura globali ta’ l-isfidi, it-theddid u l-opportunitajiet, il-kollaborazzjoni
internazzjonali hija element dejjem aktar importanti tar-riċerka dwar l-enerġija. Azzjonijiet speċifiċi
ser jappoġġaw inizjattivi kooperattivi multilaterali ta’ importanza strateġika, bħas-Sħubija
Internazzjonali għall-Ekonomija ta’ l-Idroġenu (IPHE), il-Forum tat-Tmexxija fis-Sekwestrar tal-
Karbonju (CSLF) u l-Koalizzjoni ta’ Johannesburg dwar l-Enerġija li Tiġġedded (JREC).
Azzjonijiet speċifiċi oħra ser ikunu appoġġati, billi jkunu indirizzati kwistjonijiet bħal konsegwenzi
fuq l-ambjent tal-politika dwar l-enerġija, l-interdipendenza tal-provvisti ta’ l-enerġija, it-
trasferiment tat-teknoloġija u l-bini tal-kapaċità u ser jimpenjaw lill-ekonomiji emerġenti bi ħtiġijiet
ta' enerġija sinifikanti.

Il-Kooperazzjoni Xjentifika Internazjonali fil-qasam ta’ l-enerġija ser tappoġġa wkoll l-għan ta’ l-
Inizjattiva ta’ l-UE dwar L-Enerġija għall-eliminazzjoni tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli (EUEI)
mnieda fis-Summit Dinji għall-Iżvilupp Sostenibbli (WSSD), jiġifieri li jkun hemm kontribut għall-
Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju (MDGs) permezz tal-provvista ta’ aċċess affidabbli u li jista’
jintlaħaq għal enerġija sostenibbli għall-fqar.

Rispons għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti

Riċerka dwar ħtiġijiet emerġenti ser tgħin sabiex tidentifika u tesplora opportunitajiet xjentifiċi u
teknoloġiċi ġodda fil-qasam tal-provvista, il-konverżjoni, l-użu u s-sostenibbiltà ta’ l-enerġija, ħafna
drabi f’kombinament ma’ oqsma u dixxiplini oħra, bħal bijoteknoloġija u materjali u proċessi ta’
produzzjoni ġodda. Ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti fejn jista’ jkun hemm il-bżonn ta’ reazzjoni
mgħaġġla jinkludu, per eżempju, l-iżvilupp ta’ azzjonijiet internazzjonali dwar il-bidla fil-klima u
r-reazzjoni għal tħarbit jew instabbilità kbar fil-provvista jew il-prezz ta’ l-enerġija.
 ---pagebreak--- L 400/172         MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

6.          Ambjent (inkluża l-Bidla fil-Klima)

Objettiv

Il-ġestjoni sostenibbli ta’ l-ambjent u r-riżorsi tiegħu permezz ta’ progress fl-għarfien tagħna dwar
l-interazzjonijiet bejn il-klima, il-bijosfera, l-ekosistemi u l-attivitajiet tal-bniedem, u l-iżvilupp ta’
teknoloġiji, għodod u servizzi ġodda, biex il-kwistjonijiet globali ta’ l-ambjent jiġu indirizzati
b’mod integrat. Ser issir enfasi fuq it-tbassir tal-bidla fil-klima, l-ekoloġija u s-sistemi ta' l-art u ta'
l-ibħra, fuq għodod u teknoloġiji għall-monitoraġġ, il-prevenzjoni, it-tnaqqis ta' u l-adattament
għall-pressjonijiet u r-riskji ambjentali inklużi dawk fuq is-saħħa, kif ukoll għas-sostenibbiltà ta' l-
ambjent naturali u dak magħmul mill-bniedem.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         L 400/173

Approċċ

Il-ħarsien ta’ l-ambjent huwa essenzjali għal kwalità tal-ħajja tal-ġenerazzjonijiet preżenti u futuri
kif ukoll għat-tkabbir ekonomiku. Ladarba r-riżorsi naturali tad-dinja u l-ambjent maħluq mill-
bniedem huma taħt pressjoni mill-popolazzjoni li qegħda tikber, l-urbanizzazzjoni, l-kostruzzjoni, l-
espansjoni kontinwa ta’ l-agrikoltura, l-akwakultura u s-sajd, it-trasport u s-setturi ta’ l-enerġija, l-
użu ta' l-art kif ukoll il-varjabbiltà tal-klima u t-tisħin fuq skala lokali, reġjonali u lokali, l-isfida li
qegħda tiffaċċja l-UE hija li tiżgura tkabbir kontinwu u sostenibbli waqt li, fl-istess ħin, tnaqqas l-
impatti negattivi fuq l-ambjent. Il-kooperazzjoni ma’ l-Ewropa kollha hija mmotivata mill-fatt li l-
pajjiżi, ir-reġjuni u l-ibliet qegħdin jiffaċċjaw problemi ambjentali komuni u li hemm il-ħtieġa ta’
massa kritika minħabba l-iskala, l-ambitu u l-livell għoli ta’ kumplessità tar-riċerka dwar l-ambjent.
Tali kooperazzjoni tiffaċilita wkoll l-ippjanar komuni, l-użu ta’ bażijiet tat-tagħrif konnessi u
interoperabbli, u l-iżvilupp ta’ indikaturi komuni, ta’ metodoloġiji ta’ valutazzjoni u ta’ sistemi
koerenti u fuq skala kbira għall-osservazzjoni u t-tbassir. Barra minn hekk, il-kooperazzjoni
internazzjonali hija meħtiega sabiex l-għarfien ikun komplut u għal maniġġar aħjar fuq livell dinji.
 ---pagebreak--- L 400/174        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

Ir-riċerka dwar dan is-suġġett1 ser tagħti kontribut għall-implimentazzjoni ta’ l-impenji
internazzjonali ta’ l-UE u l-Istati Membri bħall-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-
Bidla fil-Klima, il-protokolli ta’ Kyoto u Montreal, l-inizjattivi tal-protokoll ta' wara Kyoto, il-
Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Diversità Bijoloġika, il-Konvenzjoni tan-NU kontra d-
Deżertifikazzjoni, il-Konvenzjoni ta' Stokkolma dwar sustanzi organiċi persistenti li jniġġsu u s-
Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli 2002, inklużi fl-Inizjattiva ta’ l-UE dwar l-Ilma (kif ukoll
il-promozzjoni ta’ produzzjoni u konsum sostenibbli). Ser tagħti kontribut ukoll fil-Bord
Intergovernattiv dwar il-Bidla fil-Klima, l-inizjattiva ta’ Grupp ta' Osservazzjoni tad-Dinja (GEO) u
tqis il-Valutazzjoni ta’ l-Ekosistema għall-Millenju. Barra minn hekk, ser tappoġġa wkoll il-ħtiġijiet
ta’ riċerka li joħorġu minn leġislazzjoni u linji politiċi eżistenti u emerġenti tal-Komunità (eż.
Natura 2000, Reach), l-implimentazzjoni tas-Sitt Programm ta’ Azzjoni Ambjentali, strateġiji
tematiċi assoċjati (eż. strateġiji marittimi, tal-ħamrija) u strateġiji emerġenti oħra (eż. l-istrateġija
dwar il-merkurju), u l-pjanijiet ta’ azzjoni dwar it-Teknoloġiji Ambjentali u dwar l-Ambjent u s-
Saħħa.

Il-promozzjoni ta’ teknoloġiji ambjentali innovattivi ser tagħti kontribut għat-twettiq ta’ użu
sostenibbli tar-riżorsi, għall-mitigazzjoni u l-addattament għall-bidla fil-klima, u għall-ħarsien ta’ l-
ekosistemi u l-ambjent magħmul mill-bniedem. Ir-riċerka ser tagħti kontribut ukoll għal żviluppi
teknoloġiċi li jtejbu l-qagħda ta’ l-intrapriżi Ewropej fis-suq, b’mod partikolari l-SMEs, f’oqsma
bħat-teknoloġiji ambjentali. Il-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej, bħal dawk dwar il-provvistà ta’
l-ilma u s-sanità, kimika sostenibbli u l-foresti, jikkonfermaw il-ħtieġa għal azzjoni fuq livell ta’ l-
UE u l-implimentazzjoni ta’ partijiet rilevanti mill-aġendi ta’ riċerka tagħhom se tkun appoġġata fl-
attivitajiet imsemmija hawn taħt.

1
         Ir-riċerka komplementari relatata mal-produzzjoni u l-użu ta' riżorsi bijoloġiċi hija
         indirizzata taħt it-tema "Ikel, Agrikoltura u Bijoteknoloġija".
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          L 400/175

Il-koordinazzjoni tal-programmi nazzjonali se tkun imsaħħa bit-twessigħ u t-tkabbir ta’ l-ambitu ta’
l-ERA-NETs eżistenti fir-riċerka ambjentali.1

Tingħata attenzjoni speċjali għat-tisħiħ tad-disseminazzjoni tar-rizultati tar-riċerka Komunitarja –
ukoll permezz ta’ l-esplojtazzjoni ta’ sinerġiji ma’ mekkaniżmi kumplimentari ta’ finanzjament fuq
livelli ta’ l-UE u l-Istati Membri – u anki l-istimulazzjoni ta’ l-adozzjoni tagħhom minn utenti finali
rilevanti, bil-mira tkun, b’mod partikolari, lejn dawk li jifformulaw il-politika.

Fejn hu rilevanti, kunċetti integrati, għodod u strateġiji ta' ġestjoni se jiġu żviluppati taħt l-attivitajiet
imsemmija hawn isfel. Se tkun assigurata l-koordinazzjoni ma' kwistjonijiet transversali2. L-attivitajiet
se jqisu l-aspetti soċjo-ekonomiċi ta' linji politiċi u teknoloġiji fejn dan hu rilevanti.

1
        Dan jista' jinkludi l-implimentazzjoni konġunta ta' programmi fir-riċerka tal-Baħar Baltiku,
        u ERA-NETs ġodda.
2
        Fir-rigward ta' teknoloġiji ambjentali, il-koordinazzjoni mas-CIP hija partikolarment
        importanti.
 ---pagebreak--- L 400/176          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          30.12.2006

Attivitajiet

• Bidla fil-klima, tniġġis u riskji

–           Pressjoni fuq l-ambjent u l-klima

Ir-riċerka integrata dwar kif taħdem il-klima u s-sistema terrestri u tal-baħar, inklużi r-reġjuni polari,
hija meħtieġa sabiex ikun hemm osservazzjoni u analiżi ta’ kif dawn is-sistemi evolvew fil-passat u
tbassir ta’ l-evolviment futur tagħhom, inklużi l-osservazzjonijiet, l-istudji sperimentali u l-immudellar
avvanzat u bkont meħud ta' l-infurzar antropoġeniku. Dan se jippermetti l-iżvilupp ta’ adattament
effettiv u miżuri ta’ mitigazzjoni dwar il-bidla fil-klima u l-impatt tagħha. Mudelli avvanzati dwar il-
bidla fil-klima minn skala globali għal skala lokali se jiġu żviluppati u validati. Dawn il-mudelli se
jkunu applikati sabiex ikun hemm valutazzjoni tal-bidliet, l-impatti potenzjali u l-limiti kruċjali (eż.
għall-aċidità ta' l-oċean). Bidliet fil-kompożizzjoni ta’ l-atmosfera u ċ-ċiklu ta’ l-ilma se jiġu studjati u
se jkunu żviluppati strateġiji bbażati fuq ir-riskji li jqisu l-bidla fl-okkorrenza ta’ nixfiet, maltemp u
għargħar. Se ssir il-kwantifikazzjoni u l-istudju tal-budget ta' gassijiet karboniċi u ta' serra (inklużi l-
aerosols). Il-pressjoni fuq il-kwalità ta’ l-ambjent u fuq il-klima mit-tniġġis naturali u antropoġeniku ta’
l-arja, l-ilma u l-ħamrija se tiġi investigata, kif ukoll l-interazzjonijiet bejn l-atmosfera, is-saff ta’ l-
ożonu fl-istratosfera, il-wiċċ ta’ l-art, is-silġ u l-oċeani. Tingħata konsiderazzjoni għall-mekkaniżmi ta’
reazzjoni u bidliet f’daqqa (eż. iċ-ċirkolazzjoni fl-oċeani) u għall-impatti fuq il-bijodiversità u l-
ekosistemi, inklużi l-effetti ta' l-għoli tal-livell tal-baħar fuq iż-żoni kostali, u l-impatti fuq żoni
sensittivi bħar-reġjuni muntanjużi.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/177

-       Ambjent u saħħa

Ir-riċerka multidixxiplinari dwar l-interazzjoni bejn l-fatturi ta’ riskju ambjentali u klimatiku u s-
saħħa tal-bniedem hija meħtieġa bħala appoġġ għall-pjan ta’ azzjoni dwar l-Ambjent u s-Saħħa u l-
integrazzjoni ta’ tħassib dwar is-saħħa pubblika u l-karatterizzazzjoni tal-mard relatati ma’ riskji
ambjentali emerġenti. Ir-riċerka se tiffoka fuq l-impatt tal-bidla globali (bidla fil-klima, użu ta' l-art,
globalizzazzjoni), esponiment multiplu minn rotot ta’ esponiment differenti, l-identifikazzjoni tas-
sorsi tat-tniġġis u pressjonijiet u vektors ambjentali ġodda jew emerġenti (eż. l-ambjent ta’ ġewwa u
ta’ barra, kwistjonijiet relatati ma' l-ambjent urban, it-tniġġis ta' l-arja, kampijiet elettromanjetiċi,
ħoss u l-esponiment għal sustanzi tossiċi inkluż l-iżvilupp ta' valutazzjoni tar-riskji integrati u
metodoloġiji għas-sustanzi perikolużi), u l-effetti potenzjali tagħhom fuq is-saħħa. Ir-riċerka se
timmira wkoll lejn l-integrazzjoni ta’ l-attivitajiet ta’ riċerka dwar il-bijomonitoraġġ fuq il-bniedem
fir-rigward ta’ l-aspetti xjentifiċi, il-metodoloġiji u l-għodod sabiex ikun żviluppat strateġija
koordinat u koerenti. Se tinkludi studji cohort (tqabbil ta’ żewġ gruppi, wieħed b’ċertu marda u l-
ieħor le) Ewropej, b’attenzjoni speċjali għall-gruppi ta’ popolazzjoni vulnerabbli, u metodi u
għodod għal karatterizzazzjoni aħjar tar-riskji, il-valutazzjoni u t-tqabbil tar-riskji u l-impatt fuq is-
saħħa. Ir-riċerka se tiżviluppa wkoll marki bijoloġiċi u għodod għall-immudellar li jqisu
l-esponiment kombinat, il-varjazzjonijiet fil-vulnerabbiltà u l-inċertezzi. Se tipprovdi wkoll metodi
avvanzati u għodod għat-teħid tad-deċiżjonijiet (indikaturi, data bases, analiżi dwar il-benefiċċju
mqabbel mal-prezz u analiżi fuq diversi kriterji, valutazzjoni ta’ l-impatt fuq is-saħħa, analiżi tal-piż
tal-mard u s-sostenibbiltà) għall-analiżi tar-riskji, validazzjoni u rabta ta' mudelli u sistemi, u għal
tmexxija u komunikazzjoni li qegħdin isostnu l-iżvilupp, il-valutazzjoni u l-monitoraġġ tal-politika.
 ---pagebreak--- L 400/178          MT              Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

–           Perikli naturali

L-immaniġġar tad-diżastri naturali jitlob approċċ multi riskju, li jgħaqqad il-ħtiġijiet speċifiċi tar-
riskju ma' l-ippjanar komprensiv. Hemm il-ħtieġa ta’ għarfien, metodi u qafas integrat aħjar għall-
valutazzjoni tal-perikli, il-vulnerabbiltà u r-riskji. Barra minn hekk hemm il-ħtieġa li jkunu
żviluppati strateġiji ta’ mapping, prevenzjoni, kxif u mitigazzjoni, inklużi kunsiderazzjonijiet ta’
fatturi ekonomiċi u soċjali. Diżastri relatati mal-klima (bħal maltempati, nixfiet, nar fil-foresti,
landslides, valangi, għargħar u avvenimenti estremi oħra), u perikli ġeoloġiċi (terrimoti, vulkani u
tsunamijiet) u l-impatt tagħhom se jkunu studjati. Din ir-riċerka se tippermetti li l-proċess bażiku
jkun magħruf aħjar. Tippermetti wkoll li l-metodi ta' sejbien, tbassir u previżjoni jittejbu abbażi ta'
approċċi deterministiċi u ta' probabbiltà. Se tkun il-bażi għall-iżvilupp ta’ sistemi ta’ twissija kmieni
u ta’ tagħrif u ta' rispons rapidu li jimmiraw ukoll biex inaqqsu l-vulnerabbiltà ta' komunitajiet tal-
bnedmin. Ir-riperkussjonijiet ta’ perikli naturali kbar fuq is-soċjetà se jkunu kkwantifikati, inklużi l-
impatti fuq l-ekosistemi.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/179

• Ġestjoni Sostenibbli tar-Riżorsi

–        Conservation and sustainable management of natural and man-made resources and
         bio-diversity

L-attivitajiet ta’ riċerka se jkunu mmirati lejn it-titjib tal-bażi ta’ għarfien u l-iżvilupp tal-mudelli u
għodod avvanzati meħtieġa għall-immaniġġar sostenibbli tar-riżorsi u l-ħolqien ta’ modi ta’ konsum
sostenibbli. Dan se jippermetti l-previżjoni ta’ l-iżvilupp ta’ l-ekosistemi u r-restawr tagħhom, u l-
mitigazzjoni tad-degradazzjoni u t-telf ta’ elementi strutturali u funzjonali importanti ta’
l-ekosistemi (għall-bijodiversità, l-ilma, il-ħamrija u r-riżorsi tal-baħar). Ir-riċerka dwar l-
immudellar ta’ l-ekosistemi se tqis il-prassi tal-ħarsien u l-konservazzjoni. Strateġiji innovattivi
għall-iżvilupp ta’ attivitajiet ekonomiċi mis-servizzi ta’ l-ekosistemi se jiġu promossi. Se jiġu
żviluppati approċċi integrati li jevitaw u jiġġieldu d-deżertifikazzjoni, id-degradazzjoni ta’ l-art u l-
erożjoni (inkluż l-użu razzjonali ta' l-ilma), sabiex iwaqqfu t-telf tal-bijodiversità u biex inaqqsu l-
konsegwenzi negattivi ta' l-interferenza mill-bniedem. Ir-riċerka se tindirizza wkoll l-użu u l-
immaniġġar sostenibbli tal-foresti, il-pajsaġġ u l-ambjent urban, inklużi żoni post-industrijalizzati li
jindirizzaw b'mod partikolari l-ippjanar u l-immaniġġar ta’ l-iskart sostenibbli. Ir-riċerka se
tibbenefika minn, u tagħti kontribut għall-iżvilupp ta’ sistemi ta’ l-immaniġġar tat-tagħrif miftuħa,
distribwiti u interoperabbli u se tkun il-bażi tal-valutazzjonijiet, il-previżjonijiet u s-servizzi relatati
mar-riżorsi naturali u l-użu tagħhom.
 ---pagebreak--- L 400/180          MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                           30.12.2006

–           L-immaniġġar ta’ l-ambjent tal-baħar

Hemm il-ħtieġa ta’ riċerka speċifika sabiex ikun hemm titjib fl-għarfien tagħna dwar l-impatt ta’ l-
attivitajiet tal-bniedem fuq l-oċeani u l-ibħra u fuq ir-riżorsi ta’ l-ambjent tal-baħar, inkluża l-
ewtrofikazzjoni ta’ l-ibħra reġjonali u ż-żoni mal-kosta. Se jsiru attivitajiet ta’ riċerka f’ambjenti
akwatiċi, inklużi ekosistemi kostali, reġjonali u f’baħar fond u f'qiegħ il-baħar, sabiex josservaw,
jimmonitorjaw u jbassru l-aġir ta’ dan l-ambjent u jtejbu l-għarfien tal-baħar u l-użu sostenibbli tar-
riżori ta’ l-oċeani. L-impatt ta’ l-attivitajiet tal-bniedem fuq l-oċeani se jiġi valutat permezz ta’
strateġiji integrati li jqisu l-bijodiversità, l-ekosistemi, il-proċessi u s-servizzi tal-baħar, iċ-
ċirkolazzjoni fl-oċeani u l-ġeoloġija ta’ qiegħ il-baħar. Se jsir l-iżvilupp ta' kunċetti u għodod għas-
sostenn ta' strateġiji għall-użu sostenibbli ta' l-oċean u r-riżorsi tiegħu. Dan se jinkludi metodoloġiji,
sitemi ta' informazzjoni u databases, għodod għall-valutazzjoni ta' linji politiċi u strumenti.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         L 400/181

• Teknoloġiji Ambjentali

–        Teknoloġiji ambjentali għall-osservazzjoni, is-simulazzjoni, il-prevenzjoni, il-mitigazzjoni,
         l-adattament, ir-rimedju u r-restawr fil-qasam ta’ l-ambjent naturali u dak magħmul mill-
         bniedem.

Hemm il-ħtieġa ta’ teknoloġiji ambjentali ġodda jew aħjar sabiex jitnaqqas l-impatt ta’ l-attivitajiet
tal-bniedem fuq l-ambjent, jitħares l-ambjent u jkun hemm maniġġar aktar effiċjenti tar-riżorsi u
żvilupp ta’ prodotti, proċessi u servizzi ġodda aktar ta’ benefiċċju għall-ambjent mill-alternattivi
eżistenti. Ir-riċerka se tkun, b’mod partikolari, immirata lejn: teknoloġiji li jevitaw jew inaqqsu r-
riskji ambjentali, jimmitigaw il-perikli u d-diżastri, jimmitigaw il-bidla fil-klima u t-telf tal-
bijodiversità; teknoloġiji li jippromwovu l-produzzjoni u l-konsum sostenibbli; teknoloġiji għall-
immaniġġar tar-riżorsi naturali jew it-trattament tat-tniġġis b'mod aktar effiċjenti, fir-rigward ta’
riżorsi ta' l-ilma, tal-ħamrija, ta' l-arja, tal-baħar u oħrajn, inklużi l-ambjent urban u l-iskart (inkluż
ir-reċiklaġġ ta' l-iskart). Se tkun assigurata l-koordinazzjoni trasversali ma' temi oħra relatati.

–        Protezzjoni, konservazzjoni u titjib tal-wirt kulturali, inkluż l-abitat tal-bniedem

Teknoloġiji għall-immaniġġar ambjentalment sod u sostenibbli ta’ l-ambjent tal-bniedem inkluż l-
ambjent mibni, żoni urbani u paesaġġ, kif ukoll il-protezzjoni, il-konservazzjoni u r-restawr tal-wirt
kulturali mit-tniġġis ambjentali, inklużi l-valutazzjoni ta' l-impatt fuq l-ambjent, mudelli u għodod
għall-valutazzjoni tar-riskji, tekniki avvanzati u mhux distruttivi għad-dijanjosi tal-ħsara, prodotti u
metodoloġiji ġodda għar-restawr, strateġiji ta' mitigazzjoni u adattament għall-immaniġġar
sostenibbli ta' assi kulturali kemm mobbli kif ukoll immobbli.
 ---pagebreak--- L 400/182          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

–           Valutazzjoni, verifika u ttestjar tat-teknoloġija

Ir-riċerka se tiffoka fuq il-valutazzjoni tat-teknoloġija fir-rigward tar-riskju u r-rendiment, inklużi l-
proċessi, l-prodotti u s-servizzi, u l-iżvilupp ulterjuri ta’ metodi relatati, bħall-analiżi taċ-ċiklu tal-
ħajja. Barra minn hekk, l-enfasi se tkun fuq: l-opportunitajiet fuq terminu ta’ żmien twil, il-
potenzjal tas-suq u l-aspetti soċjoekonomiċi tat-teknoloġiji ambjentali; teknoloġija setturali bbażata
fuq il-foresta, il-provvista ta' l-ilma u Pjattaforma tas-sanità, Pjattaforma tal-kimika sostenibbli;
b'enfasi fuq il-valutazzjoni tar-riskji kimiċi, li jiffukaw fuq strateġiji intelliġenti ta’ l-ittestjar u
metodi għall-minimizzazzjoni ta’ l-ittestjar fuq l-annimali, teknika għall-kwantifikazzjoni tar-riskju
u appoġġ ta' riċerka għall-iżvilupp tas-Sistema Ewropea għall-Verifika u l-Ittestjar tat-Teknoloġiji
Ambjentali, li tikkumplimenta l-istrumenti ta' valutazzjoni ta' partijiet terzi.

• Osservazzjoni terrestri u għodod għall-valutazzjoni għall-iżvilupp sostenibbli

–           Sistemi ta’ osservazzjoni u metodi ta’ monitoraġġ ta' l-art u ta’ l-oċeani għal finijiet ta' l-
            ambjent u ta' l-iżvilupp sostenibbli:

Attivitajiet ta’ riċerka se jkunu dedikati għall-iżvilupp u l-integrazzjoni għas-Sistema tas-Sistemi ta’
l-Osservazzjoni Globali tad-Dinja (GEOSS) għall-kwistjonijiet ambjentali u ta’ żvilupp sostenibbli
fil-qafas ta' l-inizjattiva GEO1 li għaliha huwa komplimentari il-Monitoraġġ Globali għall-Ambjent
u s-Sigurtà (GMES). L-interoperabbiltà bejn is-sistemi ta’ osservazzjoni, l-immaniġġar u t-tpartit
tad-data u l-ottimizzazzjoni ta' l-informazzjoni għall-għarfien, l-immudellar u l-previżjoni tal-
fenomemi ambjentali u attivitajiet tal-bniedem relatati se jiġu indirizzati. Dawn l-attivitajiet se
jkunu ffokati fuq il-perikli naturali, il-bidla fil-klima, it-temp, l-ekosistemi, ir-riżorsi naturali, l-
ilma, l-użu ta’ l-art, l-ambjent u s-saħħa, u l-bijodiversità (inklużi l-aspetti ta' evalwazzjoni tar-
riskji, metodi ta' previżjoni u għodod ta' evalwazzjoni) sabiex iseħħ avvanz fiż-żoni ta’ benefiċċju
soċjali tal-GEOSS u jingħata kontribut għall-GMES

1
        Inkluż appoġġ finanzjarju għas-segretarjat tal-ĠEO.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/183

–        Metodi ta’ tbassir u għodod ta’ valutazzjoni għal żvilupp sostenibbli li jqisu skali differenti
         ta’ osservazzjoni

Hemm il-ħtieġa ta’ għodod għal valutazzjoni kwantitattiva tal-kontribuzzjoni tal-politika dwar l-
ambjent u r-riċerka għall-kompetittività u l-iżvilupp sostenibbli, inklużi l-valutazzjoni ta’ l-strateġiji
bbażati fuq is-suq kif ukoll l-impatti tax-xejriet kurrenti fil-modi ta’ produzzjoni u konsum. Tali
għodod se jinkludu mudelii li jqisu r-rabtiet bejn l-ekonomija, l-ambjent u s-soċjetà u, b’hekk,
strategiji ta’ benefiċċju u effiċjenti ta’ adattament u prevenzjoni. Il-valutazzjoni ġenerali tal-bdil
ambjentali globali inkluż l-interazzjoni bejn l-ekosistemi u sistemi soċjo-ekonomiċi se jagħmel parti
minn din ir-riċerka interdixxiplinari. Ir-riċerka se tfittex ukoll li ttejjeb l-indikaturi eżistenti u
tiżviluppa oħrajn ġodda sabiex tivvaluta il-prijoritajiet tal-politika dwar żvilupp sostenibbli, u
sabiex tanalizza l-irbit bejniethom, waqt li tagħti kunsiderazzjoni lill-indikaturi attwalu ta’ l-UE
dwar żvilupp sostenibbli. L-analiżi tat-teknoloġija, il-motivaturi soċjoekonomiċi, kwistjonijiet
esterni u tmexxija, valutazzjoni ta' l-impatt sostenibbli kif ukoll studji dwar il-previżjoni se jiġu
inklużi. L-oqsma ta’ applikazzjoni se jinkludu l-użu ta’ l-art u l-politika dwar il-baħar, l-iżvilupp
urban, il-bijodiversità u l-konflitti ekonomiċi, politiċi u soċjali relatati mal-bidla fil-klima.
 ---pagebreak--- L 400/184         MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         30.12.2006

Koperazzjoni internazzjonali

Il-problemi ambjentali dejjem ikollhom dimensjoni li taqsam il-fruntieri fuq livell reġjonali jew
globali u il-kooperazzjoni internazzjonali se tkun aspett importanti ta’ din it-tema. Oqsma
partikolari huma relatati ma’ l-impenji internazzjonali ta’ l-UE, bħad-deċiżjonijiet dwar il-Bidla fil-
Klima, il-Bijodiversità u d-Deżertifikazzjoni, l-Immaniġġar ta' Riżorsi ta' l-Ilma u konvenzjonijiet
dwar il-kimiċi u l-iskart kif ukoll id-deċiżjonijiet tas-Summit ta’ Johannesburg dwar l-iżvilupp
sostenibbli kif ukoll konvenzjonijiet reġjonali oħra. Se tingħata wkoll attenzjoni għall-azzjonijiet
rilevanti ta' riċerka li jaraw il-bidu tagħhom mill-istrateġiji u l-pjanijiet ambjentali ta' l-UE1.

Sħubiji xjentifiċi u teknoloġiċi ma’ pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw u ekonomiji emerġenti se jagħtu
kontribut għall-Għanijiet ta’ l-Iżvilupp tal-Millenju f’diversi oqsma (eż. prevenzjoni u mitigazzjoni
ta' l-impatt tal-bidla fil-klima u diżastri naturali, treġġigħ lura tat-telf tar-riżorsi ambjentali, titjib fil-
provvista ta’ l-ilma u s-sanità, prevenzjoni u ġlieda kontra d-desertifikazzjoni, produzzjoni u
konsum sostenibbli u l-iffaċċar ta' l-isfidi ta’ l-urbanizzazzjoni), oqsma fejn l-SMEs jista' jkollhom
rwol importanti wkoll. Se tingħata attenzjoni partikolari lir-relazzjoni bejn kwistjonijiet ambjentali
globali u l-problemi regjonali u lokali dwar l-iżvilupp relatati ma’ riżorsi naturali, il-bijodiversità, l-
ekosistemi, l-użu ta’ l-art, perikli naturali u magħmula mill-bniedem, il-bidla fil-klima, teknoloġiji
dwar l-ambjent, l-ambjent u s-saħħa kif ukoll dwar għodod għall-analiżi tal-politika. Il-
kooperazzjoni ma’ pajjiżi industrijalizzati se ssaħħaħ l-aċċess għall-eċċellenza globali fir-riċerka;
ix-xjentisti minn pajjiżi li qed jiżviluppaw għandhom ikunu involuti b'mod attiv partikolarment fir-
rigward ta' fehim xjentifiku aħjar ta' l-aspetti ta' żvilupp sostenibbli.

1
        Eżempji huma r-rakkomandazzjonijiet ta' Killarney għall-Prijoritajiet ta' Riċerka dwar il-
        Bijodiversità għall-mira ta' l-2010 (konferenza ta' Malahide fl-2004), il-Pjan ta' Azzjoni ta' l-
        UE dwar il-Bidla fil-Klima fil-Kuntest tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (2004), azzjonijiet
        ta' prijorità identifikati mill-Kumitat għax-Xjenza u t-Teknoloġija ta' l-istrateġiji ta' l-
        UNCCD, l-UE u globali li jindirizzaw l-ġestjoni sikura ta' kimiċi u pestiċidi, eċċ.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      L 400/185

L-istabbiliment tal-GEOSS għall-osservazzjoni Globali se jippromwovi l-kooperazzjoni
internazzjonali għall-għarfien tas-sistemi globali u kwistjonijiet dwar is-sostenibbiltà, u l-ġbir ta’
tagħrif koordinat għal għanijiet xjentifiċi u ta’ politika bl-involviment ta' partijiet interessati
pubbliċi u privati .

Rispons għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti

Ir-riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti f’din it-tema tista’ tindirizza kwistjonijiet bħall-interazzjonijiet
bejn in-nies, l-ekosistemi u l-bijosfera jew riskji ġodda relatati ma’ diżastri naturali, ikkawżati mill-
bniedem jew ikkawżati mit-teknoloġija.

Appoġġ għar-reazzjoni għal ħtiġijiet ta’ politika ambjentali mhux previsti jistgħu, pereżempju,
ikunu relatati ma’ valutazzjonijiet tas-sostenibbiltà ta’ l-impatt ta’ linji politiċi ġodda bħal fl-
ambjent u l-politika, l-istandards u r-regolamenti marittimi.

7.       Trasport (inkluża l-Aeronawtika)

Objettiv

Abbażi ta’ avvanzi teknoloġiċi u operattivi u tal-politika Ewropea tat-trasport, l-iżvilupp ta’ sistemi
integrati Pan-Ewropej tat-trasport li jkunu aktar siguri, "ekoloġiċi" u "intelliġenti" għall-benefiċċju
taċ-ċittadini kollha, politika dwar is-soċjetà u l-klima, li jirrispettaw l-ambjent u r-riżorsi naturali; u
l-iżgurar u l-iżvilupp ulterjuri tal-kompetittività miksub mill-industriji Ewropej fis-suq globali.
 ---pagebreak--- L 400/186        MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     30.12.2006

Approċċ

Is-sistema tat-trasport Ewropea hija element vitali għall-prosperità ekonomika u soċjali Ewropea.
Hija għandha rwoli importanti fit-trasportazzjoni tan-nies u l-merkanzija f’kuntest lokali, reġjonali,
nazzjonali, Ewropew u internazzjonali. Dit it-tema se tindirizza x’uħud mill-isfidi attwali, kif
magħrufa fil-White Paper dwar it-Trasport1, fit-titjib tal-kontribuzzjoni li t-trasport jagħti lis-soċjetà
u lill-kompetittività industrijali f’UE akbar, waqt li jkunu minimizzati l-impatti u l-konsegwenzi
negattivi tat-trasport relatati ma’ l-ambjent, l-użu ta’ l-enerġija, is-sigurtà u s-saħħa pubblika.

Se jkun hemm strateġija integrata ġdida li torbot flimkien il-modi kollha tat-trasport, tindirizza d-
dimensjonijiet soċjoekonomiċi u teknoloġiċi tar-riċerka u l-iżvilupp ta’ l-għarfien u tinkapsula
kemm l-innovazzjoni kif ukoll il-qafas ta’ politika.

Id-diversi Pjattaformi tat-Teknoloġija stabbiliti f’dan il-qasam (ACARE għall-aeronawtika u t-
trasport bl-ajru, ERRAC għat-trasport bil-ferroviji, ERTRAC għat-trasport fit-toroq,
WATERBORNE għat-trasport fuq l-ilma, iċ-Ċelluli tal-fjuwil u l-Idroġenu) elaboraw viżjonijiet fuq
termini ta’ żmien twil u Aġendi Strateġiċi ta’ Riċerka (SRA) li jikkostitwixxu input utli għat-tifsira
ta’ din it-tema u jikkumplimentaw il-ħtiġijiet ta’ dawk li jiformulaw il-politika u l-aspettattivi tas-
soċjetà. Aspetti magħżula tal-SRAs jistgħu jiġġustifikaw l-istabbiliment ta’ Inizjattivi Konġunti fit-
Teknoloġija. L-attivitajiet ERA-NET jippreżentaw opportunitajiet sabiex tkun faċilitata aktar il-
koordinazzjoni transnazzjonali dwar suġġetti speċifiċi fis-settur tat-Trasport u se jkunu imfittxa kull
fejn ikun possibbli.

1
       “Politika Ewropea dwar it-Trasport għas-sena 2010: żmien ta’ deċiżjoni” COM (2001) 370.
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/187

Attivitajiet ta’ rilevanza partikolari għall-SMEs jinkludu sforzi sabiex ikun żgurat li jkun hemm
katini ta’ provvista robusti, motivati mit-teknoloġija, fid-diversi setturi; li l-SMEs ikollhom aċċess
għall-inizjattivi ta’ riċerka; u li jiffaċilitaw ir-rwol u l-istabbiliment ta’ SMEs b’teknoloġija għolja,
b’mod partikolari f’teknoloġiji avvanzati fit-trasport u attivitajiet relatati ma’ servizzi li huma
speċifiċi għat-trasport kif ukoll l-żvilupp ta’ sistemi u applikazzjonijiet fl-oqsma tan-navigazzjoni
bis-satelliti.

Il-ħtiġijiet attwali ta’ politika kif ukoll l-iżvilupp, il-valutazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ linji
politiċi ġodda (per eżempju l-Politika Marittima u l-implimentazzjoni ta' l-Ajru Waħdieni
Ewropew), se jkunu indirizzati fi ħdan u fuq id-diversi linji ta’ attività. Ix-xogħol se jinkludi studji,
mudelli u għodod li jittrattaw il-monitoraġġ strateġiku u t-tbassir u jintegraw l-għarfien relatat mal-
kwistjonijiet ewlenin ekonomiċi, soċjali, ta' sikurezza, ta' sigurtà u ambjentali fir-rigward tat-
trasport. Attivitajiet li jappoġġaw suġġetti tematiċi trasversali se jiffokaw fuq kwistjonijiet speċifiċi
għat-trasport, per eżempju aspetti ta’ sigurtà bħala rekwiżit inerenti fis-sistema tat-trasport; l-użu ta’
sorsi alternattivi ta’ enerġija f’applikazzjonijiet fit-trasport; il-monitoraġġ ta’ l-effetti ambjentali tat-
trasport, inklużi l-bidla fil-klima; u miżuri sabiex titjieb l-integrazzjoni ekonomika. Ir-riċerka
ambjentali għandha tkopri modi biex jitnaqqas l-impatt negattiv tat-trasport u jiġi ottimizzat it-
traffiku u għandha tinkludi wkoll it-tisħiħ ta' l-effiċjenza tat-trasport.

Se jingħata wkoll appoġġ għal attivitajiet ta’ disseminazzjoni u ta' sfruttar u valutazzjonijiet ta’ l-
impatt, b’attenzjoni partikolari għall-ħtiġijiet speċifiċi ta’ l-utenti inklużi dawk ta' min hu
żvantaġġat u l-ħtiġijiet politiċi fis-settur tat-trasport.
 ---pagebreak--- L 400/188          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                           30.12.2006

Attivitajiet

• Aeronawtika u trasport bl-ajru

L-attivitajiet se jagħtu kontribut għal oqsma ta’ politika importanti tal-Komunità kif ukoll għall-
implimentazzjoni ta’ l-Aġenda ta’ Riċerka Strateġika ACARE. L-objettivi kwantitattivi jikkorrispondu
mat-terminu ta' żmien fl-2020 ta' din l-Aġenda. L-ambitu tar-riċerka jinkludi l-aspetti kollha relatati ma'
inġenji ta' l-ajru, l-ivvjaġġar tal-passiġġieri u l-aspetti relatati mat-titjir tas-sistema tat-trasport bl-ajru.

–           Trasport bl-ajru aktar ekoloġiku: L-iżvilupp ta’ teknoloġiji sabiex jitnaqqsu l-impatt
            ambjentali ta’ l-avjazzjoni bil-għan li l-emissjoni ta' diossidu tal-karbonju (CO2) tonqos
            bin-nofs, emissjonijiet speċifiċi ta' ossidi tan-nitroġenu (NOx) jonqsu bi 80% u l-ħoss
            perċepit jonqos bin-nofs. Ir-riċerka se tiffoka fuq it-tkattir ta’ teknoloġiji għal magni
            ekoloġiċi, inkluża teknoloġija għal fjuwils alternattivi kif ukoll effiċjenza aħjar tal-vetturi
            fil-każ ta’ ajruplani bi ġwienaħ fissi u ġwienaħ li jduru (inklużi elikotteri u tiltrotors),
            strutturi intelliġenti ġodda b’piż baxx, u aerodinamika mtejba. Kwistjonijiet bħal
            operazzjoni aħjar ta’ l-ajruplani fl-ajruport (fin-naħa ta’ l-ajru u n-naħa ta’ l-art) u l-
            immaniġġar tat-traffiku ta’ l-ajru, il-manutenzjoni u r-riċiklaġġ se jkunu inklużi.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/189

–        Żieda fl-effiċjenza fil-ħin: Twettiq ta’ qabża fl-avjazzjoni sabiex takkomoda t-tkabbir
         proġettat ta’ żieda bi tliet darbiet tal-movimenti ta’ l-ajruplani billi titjieb il-puntwalità
         f’kull kondizzjoni ta’ temp u tnaqqis sinifikanti fil-ħin meħtieġ għal proċeduri relatati ma’
         l-ivvjaġġar fl-ajruporti waqt li titħares is-sikurezza. Ir-riċerka se tiżviluppa u timplimenta
         sistema innovattiva għall-Maniġġar tat-Traffiku bl-Ajru (ATM) fil-kuntest ta’ l-inizjattiva
         SESAR1, billi tintegra l-komponenti ta’ l-ajru, l-art u l-ispazju, flimkien mal-maniġġar tal-
         fluss tat-traffiku u aktar awtonomija għall-ajruplani. Se jkunu indirizzati ukoll l-aspetti ta’
         l-iddisinjar ta’ l-ajruplani sabiex ikun hemm titjib fl-immaniġġar tal-passiġġieri u l-
         merkanzija, soluzzjonijiet ġodda għall-użu effiċjenti ta’ l-ajruporti u l-ikkonnettjar tat-
         trasport bl-ajru mas-sistema tat-trasport ġenerali. L-aktar koordinazzjoni effiċjenti ta' l-
         iżvilupp ta' sistemi ta' ATM fl-Ewropa se tiġi żgurata permezz ta' l-inizjattiva SESAR.2

–        Assigurazzjoni tas-sodisfazzjon u s-sigurtà tal-klijent: L-introduzzjoni ta’ qabża kbira
         għall-aħjar fl-għażla għall-passiġġieri u flessibilità fl-iskedi, waqt li r-rata ta’ inċidenti
         tonqos b’ħames darbiet. Teknoloġiji ġodda se jippermettu għażla aktar wiesgħa fil-
         konfigurazzjonijiet tal-magni ta' l-ajruplani b'medda minn vetturi wiesgħin għal dawk ta'
         daqs iżgħar inklużi l-bastimenti bir-rotors, livelli akbar ta’ awtomatizzazzjoni fl-elementi
         kollha tas-sistemi, inkluż il-pilotaġġ. L-enfasi se tkun ukoll fuq titjib fil-kumdità, il-
         benesseri u s-servizzi ġodda għall-passiġġieri, sistemi ta' loġistika tal-kabini u miżuri ta’
         sigurtà attivi u passivi b’enfasi partikolari fuq l-element uman. Ir-riċerka se tinkludi l-
         adattament ta’ l-operazzjonijiet ta’ l-ajruport u t-traffiku ta’ l-ajru għal tipi differenti ta’
         vetturi u l-utilizzazzjoni tul 24 siegħa kuljum f’livelli ta’ ħoss aċċettabbli fil-komunità.

1
       SESAR (Riċerka dwar l-ATM ta' l-Ajru Waħdieni Ewropew) - Modernizzazzjoni ta’ l-
       infrastruttura Ewropea tal-kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru relata ma’ l-implimentazzjoni tas-
       Ajru Waħdieni Ewropew (Single European Sky).
2
       Għal dan il-għan, l-istabbiliment ta' Inizjattiva Konġunta għall-koordinazzjoni ta' attivitajiet
       ATM huwa maħsub.
 ---pagebreak--- L 400/190           MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

–           Titjib fil-kost-effiċjenza: Il-promozzjoni ta’ katina ta’ provvista kompetittiva kapaċi
            tnaqqas iż-żmien sakemm prodott jasal fis-suq bin-nofs u tnaqqas l-ispejjeż ta’ l-iżvilupp
            tal-prodotti u operazzjonali, sabiex ikun hemm trasport li jintlaħaq aktar għaċ-ċittadini. Ir-
            riċerka se tiffoka fuq it-tijib tal-proċess tan-negozju sħiħ, mid-disinn tal-kunċett sa
            l-iżvilupp tal-prodott, il-manifattura u l-operazzjoni fis-servizz inkluża l-integrazzjoni tal-
            katina tal-provvista. Se tinkludi kapaċitajiet ta’ simulazzjoni imtejba u awtomatizzazzjoni,
            teknoloġiji u metodi għar-realizzazzjoni ta’ inġenji ta' l-ajru innovattivi u mingħajr
            manutenzjoni, inklużi t-tiswija u l-overhaul, kif ukoll ajruplani u operazzjonijiet ta’ l-
            ajruport u l-immaniġġar tat-traffiku ta’ l-ajru mingħajr ħela (lean).

–           Protezzjoni ta' l-ajruplani u tal-passiġġieri: Il-prevenzjoni ta’ atti ostili ta’ kull tip li jistgħu
            jikkawżaw korrimenti, telf, ħsara jew tħarbit lill-passiġġieri jew liċ-ċittadini minħabba użu
            ħażin ta’ l-ajruplani. Ir-riċerka se tiffoka fuq l-elementi rilevanti tas-sistema tat-trasport bl-
            ajru, inklużi miżuri tas-sigurtà fl-iddisinjar tal-kabini tal-passiġġieri u tal-piloti, il-kontroll
            u l-inżul awtomatiċi f’każ ta’ użu ta’ l-ajruplan mhux awtorizzat, ħarsien minn attakki
            esterni, kif ukoll l-aspetti tas-sigurtà ta’ l-immaniġġar ta’ l-ispazju ta’ l-ajru u l-
            operazzjonijiet ta’ l-ajruport.

–           Tnedija tat-trasport bl-ajru tal-ġejjieni: L-esplorazzjoni ta’ teknoloġiji aktar radikali,
            ambjentalment effiċjenti, aċċessibbli u innovattivi li jistgħu jiffaċilitaw il-qabża meħtieġa
            fit-trasport bl-ajru fit-tieni nofs ta’ dan is-seklu u lilhinn. Ir-riċerka se tindirizza aspetti bħal
            kunċetti ġodda ta’ propulsjoni u rfigħ, ideat ġodda għall-ispazji interni tal-vetturi ta’ l-ajru
            inkluż id-disinn, kunċetti ġodda dwar l-ajruporti, metodi ġodda ta’ gwida u kontroll ta’ l-
            ajruplani, metodi alternattivi ta' operazzjoni tas-sistema tat-traffiku bl-ajru u l-integrazzjoni
            tagħha ma’ modi tat-trasport oħra.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/191

• Trasport fuq il-wiċċ sostenibbli (bil-ferrovija, fit-triq u fuq l-ilma)

Lejn trasport fuq il-wiċċ aktar ekoloġiku: L-iżvilupp ta’ teknoloġiji u għarfien għal anqas tniġġis
(arja inklużi l-gassijiet serra, ilma, ħamrija) u l-impatt ambjentali fuq oqsma bħall-bidla fil-klima,
is-saħħa, il-bijodiversità u l-ħsejjes. Ir-riċerka se ttejjeb l-indafa u l-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija
tal-katina enerġetika (eż. soluzzjonijiet ibridi) u tippromwovi l-użu ta’ karburanti alternattivi,
inklużi ċ-ċelluli tal-fjuwil u l-idroġenu bħala għażliet għal perijodu medju u fit-tul, wara li jittieħed
kont ta' konsiderazzjonijiet ta' kost-effiċjenza u effiċjenza ta' l-enerġija. L-attivitajiet se jkopru l-
infrastruttura, il-vetturi, il-bastimenti u t-teknoloġiji tal-komponenti, inkluża l-ottimizzazzjoni
ġenerali tas-sistema. Ir-riċerka fi żviluppi speċifiċi għat-trasport se tinkludi l-manifattura, il-
kostruzzjoni, l-operazzjonijiet, il-manutenzjoni, id-dijanjostika, it-tiswija, l-ispezzjoni, iż-żarmar, ir-
rimi, ir-riċiklaġġ, strateġiji dwar it-tmiem ta' l-użu u l-interventi fuq il-baħar f’każ ta’ xi inċident.
 ---pagebreak--- L 400/192          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

–           Inkoraġġiment u żieda ta’ bdil modali tax-xejriet u tnaqqis tal-konġestjoni fir-rotot tat-
            trasport1. L-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ trasport mingħajr qtugħ minn bieb għal bieb
            għall-persuni u għall-merkanzija kif ukoll teknoloġiji u sistemi li jiżguraw intermodalità
            effettiva, inkluża fil-kuntest tal-kompetittività tat-trasport bil-ferrovija u fuq l-ilma. Dan
            jinkludi attivitajiet li jindirizzaw l-interoperabbiltà u l-ottimizzazzjoni operattiva
            tan-networks tat-trasport lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropej, sistemi u servizzi u
            l-integrazzjoni intermodali tagħhom f'approċċ integrat. L-attivitajiet se jimmiraw għal
            strateġiji fuq firxa Ewropea, għall-aħjar użu ta’ l-infrastruttura inklużi t-terminali u
            netwerks speċjalizzati, maniġġar aħjar tat-trasport, tat-traffiku u ta' l-informazzjoni,
            loġistika aħjar għall-merkanzija, intermodalità għall-passiġġieri u strateġiji ta' bidla fil-
            mezzi għall-inkoraġġiment ta' mezzi ta' trasport li huma effiċjenti fl-enerġija. Se jiġu
            żviluppati sistemi intelliġenti, kunċetti ġodda dwar vetturi/bastimenti u teknoloġiji li
            jinkludu operazzjonijiet ta’ tagħbija u ħatt kif ukoll interfaces ta' l-utenti. L-għarfien għall-
            formulazzjoni tal-politika se jinkludi l-prezz u l-ħlasijiet għall-infrastruttura, il-valutazzjoni
            tal-miżuri tal-politika tal-Komunità dwar it-trasport u l-politika u l-proġetti dwar netwerks
            trans-Ewropej.

1
       Fid-dawl ta’ l-għan li jkun stabbilita mill-ġdid il-qasma modali ta’ l-1998, attivitajiet li
       jindirizzaw mod wieħed se jikkonċentraw fuq it-trasport bil-ferroviji u fuq l-ilma.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          L 400/193

–        Żgurar tal-mobbiltà sostenibbli urbana għaċ-ċittadini kollha, inklużi dawk żvantaġġati:
         Enfasi fuq il-mobbiltà tal-persuni u l-merkanzija permezz ta’ riċerka dwar "il-vettura tal-
         ġenerazzjoni li jmiss" u l-penetrazzjoni tagħha fis-suq, billi jkunu kkombinati l-elementi
         kollha ta’ sistema ta' trasport bit-triq nadif, effiċjenti fl-użu ta’ l-enerġija, bla periklu u
         intelliġenti. Ir-riċerka dwar kunċetti ġodda ta’ mobbiltà u trasport, skemi ta’
         organizzazzjoni u maniġġar tal-mobbiltà innovattivi u trasport pubbliku ta’ kwalità għolja
         se jkollha l-għan li tiżgura aċċess għal kulħadd u livelli għolja ta’ integrazzjoni
         intermodali. Se jiġu żviluppati u ppruvati strateġiji innovattivi għal trasport urban nadif1.
         Se tingħata attenzjoni speċjali lil metodi ta’ trasport li ma jniġġsux, maniġġar tad-
         domanda, razzjonalizzazzjoni tat-trasport privat u strateġiji, servizzi u infrastrutturi ta'
         tagħrif u komunikazzjoni. Għodod u mudelli li jappoġġaw l-iżvilupp u l-implimentazzjoni
         tal-politika se jkopru l-ippjanar tat-trasport u l-ippjanar ta' l-użu ta’ l-art inkluża r-
         relazzjoni mat-tkabbir u l-impjiegi.

1
       Jibni fuq l-esperjenza ta’ l-Inizjattiva CIVITAS.
 ---pagebreak--- L 400/194           MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         30.12.2006

–           Titjib tas-sikurezza u s-sigurtà: L-iżvilupp ta’ teknoloġiji u sistemi intelliġenti għall-
            ħarsien ta’ persuni vulnerabbli bħal sewwieqa, rikkieba, passiġġieri, ekwipaġġ u persuni
            mixjin fit-triq. Se jiġu żviluppati sistemi ta’ inġinerija avvanzati u metodoloġiji ta’ l-analiżi
            tar-riskju għad-disinn u l-operazzjoni tal-vetturi, il-bastimenti u l-infrastrutturi. L-enfasi se
            tkun fuq strateġiji integrattivi li jorbtu l-elementi umani, l-integrità strutturali, sistemi
            preventivi ta' sikurezza passivi u attivi, inklużi sistemi ta' monitoraġġ, salvataġġ u
            maniġġar ta' kriżijiet. Is-sikurezza se titqies bħala komponent inerenti tas-sistema tat-
            trasport sħiħa, u tħaddan l-infrastrutturi, il-merkanzija (prodotti u l-kontejners), l-utenti u l-
            operaturi tat-trasport, il-vetturi u l-bastimenti u miżuri fuq livelli politiċi u leġislattivi,
            inkluż appoġġ għad-deċiżjonijiet u għodod ta’ validazzjoni; is-sigurtà se tkun indirizzata
            kull fejn hija rekwiżit inerenti għas-sistema tat-trasport.

–           Tisħiħ tal-kompetittività: It-titjib fil-kompetittività ta' l-industriji tat-trasport, l-iżgurar ta'
            servizzi tat-trasport sostenibbli, effiċjenti u abbordabbli u l-ħolqien ta' ħiliet ġodda u
            opportunitajiet ta' xogħol permezz ta' riċerka u żviluppi. It-teknoloġiji għal proċessi
            industrijali avvanzati ser jinkludu d-disinn, il-manifattura, l-immuntar, il-kostruzzjoni u l-
            manutenzjoni u ser jimmiraw lejn tnaqqis fl-ispejjeż taċ-ċiklu tal-ħajja u ż-żmien meħtieġ
            mir-riċerka sas-suq (development lead-time). Se jkun hemm enfasi fuq kunċetti innovattivi
            u mtejba ta’ prodotti u sistemi u servizzi tat-trasport, li jiżguraw aktar sodifazzjon tal-
            klijent. Se tiġi żviluppata organizzazzjoni ta' produzzjoni ġdida, li tinkludi l-immaniġġar
            tal-katina tal-provvista u s-sistema ta’ distribuzzjoni.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/195

• Appoġġ għas-sistema Ewropea tan-navigazzjoni globali bis-satellita (Galileo u EGNOS)

Is-sistema tan-Navigazzjoni Globali Ewropea bis-Satellita tinkorpora Galileo u EGNOS, u tipprovdi
infrastruttura għall-indikazzjoni tal-post u l-ħin madwar id-dinja1.

–        Esplojtazzjoni tal-potenzjal sħiħ: il-promozzjoni tat-tkabbir fl-użu tas-servizzi li jvarjaw
         minn aċċess miftuħ sa kummerċjali, sikurezza tal-ħajja sa "tfittix u salvataġġ" u servizz
         pubbliku rregolat; applikazzjonijiet ta' ġestjoni tat-trasport inkluż it-trasportar ta'
         merkanzija u materjali perikolużi; l-isfruttar tas-servizzi ta' prodotti sekondarji; id-
         dimostrazzjoni tal-benefiċċji u effiċjenzi tan-navigazzjoni bis-satellita.

–        Provvediment ta’ l-għodod u l-ħolqien ta’ l-ambjent xieraq: l-assigurazzjoni ta’ l-użu
         mingħajr periklu u sigur tas-servizzi, prinċipalment permezz taċ-ċertifikazzjoni f’ċerti
         oqsma ta’ applikazzjoni; il-preparazzjoni u l-konferma ta’ l-konformità tas-servizzi ma’
         politiki u leġislazzjoni ġodda, inkluża l-implimentazzjoni tagħhom; it-trattament tas-
         sevizzi ppubbliċi rregolati skond il-politika approvata dwar l-aċċess; l-iżvilupp tat-tagħrif
         essenzjali għat-topoloġija diġitali, il-kartografija u dejta tal-ġeodesija u sistemi għall-użu
         f’applikazzjonijiet fin-navigazzjoni; trattament tal-ħtiġijiet ta’ sikurezza u sigurtà.

–        Adattament tar-riċevituri skond il-ħtiġijiet u titjib fil-grad tat-teknoloġiji tal-qalba: titjib fir-
         rendiment tar-riċevituri, l-integrazzjoni ta’ teknoloġiji ta’ konsum baxx u
         minjaturizzazzjoni, tlestija tal-kopertura ta’ sistemi ta’ navigazzjoni f’bini, irbit ma’
         apparat ta’ l-identifikazzjoni tal-frekwenzi tar-radju, l-esplojtazzjoni tat-teknoloġija tas-
         softwer tar-riċevituri, il-kombinament ma’ funzjonijiet oħra bħat-telekomunikazzjoni,
         appoġġ għat-teknoloġija importanti għall-infrastruttura tan-navigazzjoni bbażata fl-art
         sabiex jiżgura r-robustezza u l-flessibilità.

1
       L-attivitajiet ta’ riċerka se jitmexxew mill-Awtorità ta’ superviżjoni tal-GNSS (sistema bis-
       satellita għan-navigazjoni globali) Ewropea.
 ---pagebreak--- L 400/196          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

–           Appoġġ għall-evoluzzjoni ta’ l-infrastruttura: il-preparazzjoni ta’ sistemi tat-tieni
            ġenerazzjoni, adattament għat-talbiet ta’ l-utenti u l-previżjonijiet tas-suq li jevolvu, it-
            teħid ta’ vantaġġ mill-internazzjonalizzazzjoni ta’ l-infrastruttura sabiex ikun indirizzat is-
            suq dinji u jkunu żviluppati standards globali.

Kooperazzjoni internazzjonali

Il-kooperazzjoni internazzjonali hija komponent importanti fl-attivitajiet RTD f’dan il-qasam, u se
jkunu mħeġġa fejn ikun hemm interessi għall-industrija u għal dawk li jifformulaw il-politika.
Oqsma wesgħin għall-azzjonijiet speċifiċi se jkunu kkunsidrati fejn ikun hemm il-ġibda tas-suq (per
ezempju l-iżvilupp globali tan-negozju u l-irbit tan-netwerks u s-servizzi fuq livell kontinentali u
interkontinentali); l-opportunitajiet li jkun hemm aċċess għal, u li jinkisbu, xjenza u teknologija li
huma komplimentari ma’ l-għarfien Ewropew kurrenti u ta’ benefiċċju reċiproku; u fejn l-Ewropa
tirreaġixxi għall-ħtiġijiet globali (pereżempju l-bidla fil-klima) jew tagħti kontribut għal standards
internazzjonali u sistemi globali (pereżempju l-loġistika applikata u l-infrastruttura tan-navigazzjoni
bis-satellita).

Rispons għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti

Inizjattivi taħt ħtiġijiet emerġenti se jagħtu appoġġ lir-riċerka li tirreaġixxi għal avvenimenti u sfidi
kruċjali ta’ sistemi tat-trasport tal-futur, pereżempju kunċetti ġodda ta’ trasport u vetturi,
awtomatizzazzjoni, mobbiltà jew organizzazzjoni.

Il-ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti li jistgħu jitolbu riċerka speċifika relatata mat-trasport jistgħu
jinkludu kwistjonijiet soċjali wesgħin bħal tibdil fid-demografija, l-istil tal-ħajja u l-aspettattivi tas-
soċjetà fir-rigward tat-trasport; kif ukoll riskji emerġenti jew problemi ta’ importanza kbira għas-
soċjetà Ewropea.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/197

8.      Xjenzi Soċjoekonomiċi u Studji Umanistiċi

Objettiv

Il-kostituzzjoni ta' fehim dettaljat u kondiviż ta' sfidi soċjo-ekonomiċi kumplessi u inter-konnessi li
l-Ewropa hija konfrontata bihom, bħat-tkabbir, l-impjiegi u l-kompetittività, il-koeżjoni soċjali, sfidi
soċjali, kulturali u edukattivi f'UE mkabbra, is-sostenibbiltà, l-isfidi ambjentali, il-bidla
demografika, il-migrazzjoni u l-integrazzjoni, il-kwalità tal-ħajja u l-interdependenza globali, b'mod
partikolari bil-ħsieb li tiġi pprovduta bażi mtejba ta' għarfien għal-linji ta' politika fl-oqsma
konċernati.

Approċċ

Il-prijoritajiet ta’ riċerka jindirizzaw l-isfidi soċjali, ekonomiċi u kulturali importanti li tiffaċċja l-
Ewropa issa u fil-futur. L-aġenda ta’ riċerka proposta tikkostitwixxi strateġija koerenti sabiex ikunu
indirizzati dawn l-isfidi. L-iżvilupp ta’ bażi ta’ għarfien soċjoekonomiku u ta’ l-istudji umanistiċi
dwar dawn l-isfidi importanti jagħti kontribut sinifikanti għall-promozzjoni ta’ għarfien komuni fl-
Ewropa kollha u għar-riżoluzzjoni ta’ problemi internazzjonali usa'. Il-prijoritajiet ta’ riċerka se
jgħinu sabiex jitjiebu l-formulazzjoni, l-implimentazzjoni, l-impatt u l-valutazzjoni tal-politika
inklużi miżuri regolatorji f'bosta oqsma tal-politika tal-Komunità fuq il-livell Ewropew, nazzjonali,
reġjonali u dak lokali, u perspettiva sostanzjali internazzjonali hija inkluża fil-biċċa l-kbira tar-
riċerka.
 ---pagebreak--- L 400/198          MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

Barra mir-riċerka u t-tbassir soċjoekonomiċi u soċjo-kulturali, ikun hemm enfasi fir-riċerka dwar l-
istudji umanistiċi, li se jipprovdi perspettivi differenti u jagħti kontribut essenzjali fit-tema kollha
fuq, pereżempju l-aspetti storiċi, kulturali u filosofiċi, inklużi l-lingwa rilevanti, l-identità u
kwistjonijiet ta’ valuri.

Ix-xogħol jista' jibni wkoll fuq programmi rilevanti nazzjonali ta’ riċerka, li jikkumplimentaw l-
attivitajiet ta’ hawn taħt, u jieħu vantaġġ mill-iskema ERA-NET u l-użu possibbli ta’ l-Artikolu
169. Għal ċerti kwistjonijiet, jista’ wkoll isir użu minn pjattaformi soċjali sabiex ikun hemm
diskussjoni ta’ l-aġendi tar-riċerka tal-futur; dan jinvolvi l-komunità ta’ riċerka u dawk li għandhom
interess fis-soċjetà.

Ir-riċerka se tkun faċilitata permezz ta’ infrastrutturi ta’ riċerka li jiggeneraw data ġdid ta’ riċerka,
inkluż permezz ta’ stħarriġ ta’ l-opinjoni (kemm kwantitattivi kif ukoll kwalitattivi), li jagħmlu
disponibbli r-riżultati eżistenti ta’ riċerka f’ħafna oqsma, u jipprovdu aċċess għall-materjali ta' sors
u għodod avvanzati ta' riċerka kif ukoll għar-riżultati tar-riċerka eżistenti f'ħafna oqsma. X’uħud
minn dawn l-azzjonijiet se jitwettqu permess ta’ l-element ‘Infrastruttura’ tal-programm
‘Kapaċitajiet" u oħrajn minn proġetti taħt din it-tema. Ir-riċerka tiddependi minn aċċess u użu ta’
statistiċi uffiċjali.

Se jitwettqu azzjonijiet speċifiċi ta’ disseminazzjoni immirati lejn gruppi partikolari u l-pubbliku
ġenerali, inklużi workshops u konferenzi għar-riċerkaturi sabiex jiskambjaw fehmiet ma’ dawk li
jifformulaw il-politika u oħrajn li għandhom interess, u t-tixrid tar-riżultati permezz tad-diversi
fergħat tal-medja.

Se tiġi assigurata l-koordinazzjoni xierqa ta’ l-elementi ta’ riċerka u previżjoni soċjoekonomiċi u
umanistiċi fil-programmi ta' Kooperazzjoni u l-programmi l-oħrajn specifiċi kollha.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/199

Attivitajiet

• Tkabbir, impjiegi u kompetittività f’soċjetà ta’ għarfien

Dan għandu l-għan li jiżviluppa u jintegra r-riċerka dwar kwistjonijiet li jaffettwaw it-tkabbir, ix-
xogħol u l-kompetittività sabiex jipprovdi għarfien aħjar u integrat ta’ dawn il-kwistjonijiet għall-
iżvilupp kontinwu ta’ soċjetà ta’ l-gharfien. Se jkun ta’ benefiċċju għall-politika u ta’ appoġġ għat-
twettiq ta’ dawn l-ghanijiet. Ir-riċerka se tintegra l-aspetti li ġejjin tal-kwistjonijiet:

–        Ir-rwol li qiegħed jinbidel ta’ l-għarfien fl-ekonomija kollha, inkluż ir-rwol ta’ tipi
         differenti ta’ għarfien, kapaċitajiet u kompetenzi fuq skala globali, l-edukazzjoni formali u
         informali u t-tagħlim tul il-ħajja u l-merkanzija u l-investiment intanġibbli.

–        L-istrutturi ekonomiċi, kwistjonijiet ta’ bidla strutturali inklużi l-aspetti ġeografiċi bħar-
         reġjonalizzazzjoni u internazzjonalizzazzjoni u produttività, inkluż ir-rwol tas-settur tas-
         servizzi, tal-finanzi, demografiku, talba u l-proċessi ta’ bidla f’termini ta’ żmien twal.

–        Kwistjonijiet istituzzjonali u ta’ politika, inkluża l-politika makroekonomika, is-swieq tax-
         xogħol, is-sistemi soċjali u ta' l-għajnuna soċjali, il-kuntesti istituzzjonali nazzjonali u
         reġjonali u l-koerenza u l-koordinazzjoni tal-politika.
 ---pagebreak--- L 400/200          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

Ir-riċerka ser tindirizza sfidi u opportunitajiet importanti ġodda mill-globalizzazzjoni miżjuda, l-
ekonomiji emerġenti, ir-rilokazzjoni u t-tkabbir ta’ l-UE; kif ukoll l-istabilità soċjo-ekonomika, ir-
rwol tat-teknoloġija u t-trasferiment internazzjonali tat-teknoloġija, diversi forom ta' innovazzjoni u
tiġdid ekonomiku, l-esternalizzazzjoni u l-internalizzazzjoni, iż-żgħażagħ u l-politika li tirrigwarda
ż-żgħażagħ, l-intraprenditorija ekonomika u soċjali, u l-potenzjal ekonomiku ta' wirt kulturali
Ewropew u s-settur kreattiv. Il-kwistjonijiet dwar ix-xogħol se jinkludu l-qgħad u s-sotto-impjieg.

• Kombinament ta’ għanijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali f’perspettiva Ewropea

Dan għandu l-mira li jappoġġa l-għan soċjali li jikkombina għanijiet ekonomiċi, sooċjali u
ambjentali u, b’hekk, itejjeb il-bażi għal żvilupp sostenibbli. Ir-riċerka f’din l-attività se tindirizza
żewġ kwistjonijiet interrelatati:

–           Kif marru il-mudelli soċjoekonomiċi Ewropej u dawk ta’ barra l-Ewropa fil-kombinament
            ta’ l-għanijiet, il-kondizzjonijiet li dan seħħ taħthom inkluż ir-rwol tad-djalogu, is-sħubija
            soċjali, it-trasformazzjoni settorali l-bidla istituzzjonali u l-kapacità tagħhom li
            jikkonfrontaw sfidi ġodda.

–           Il-koeżjoni ekonomika bejn ir-reġjuni u l-iżvilupp urban u reġjonali f’UE akbar; u l-
            koeżjoni soċjali (inklużi l-inugwaljanzi, il-ħarsien soċjali u s-servizzi soċjali, il-politika
            dwar tassazzjoni, ir-relazzjonijiet etniċi u l-migrazzjoni, l-edukazzjoni u l-esklużjoni
            soċjali, u s-saħħa) kif ukoll ir-relazzjoni tagħha ma’ problemi bħall-faqar, il-"housing", il-
            kriminalità, id-delinkwenza u d-drogi.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/201

–        Waqt li jkunu indirizzati dawn il-kwistjonijiet, se jitqiesu

         –      l-eżistenza ta' kompromessi eżistenti jew sinerġiji bejn l-objettivi ekonomiċi, soċjali,
                ambjentali f’kuntest dinji;

         –      l-interazzjoni bejn l-ambjent1, l-enerġija u s-soċjetà;

         –      sostenibbiltà f’termini ta’ żmien twil;

         –      kwistjonijiet għall-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw;

         –      aspetti ġeografiċi inklużi l-ippjanar urban, ir-rwol ta' l-ibliet, tar-reġjuni
                metropolitani u tar-reġjuni ta' bliet oħra u kwistjonijiet relatati mal-governanza;

         –      kwistjonijiet kulturali; u l-impatt soċjo-ekonomiku ta' linji politiċi u leġislazzjoni
                Ewropej.

Se jiġu indirizzati ukoll il-kwistjoni ta' stati assistenzjali bħala riżors ta' żvilupp, u l-impjieg u s-
sistemazzjoni fi djar ta' migranti u d-dixxendenti tagħhom,

1
        Il-bidla globali ta' l-ambjent se tkun ittratata prinċipalment fit-Tema Ambjent.
 ---pagebreak--- L 400/202           MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

• Xejriet importanti fis-soċjetà u l-implikazzjonijiet tagħhom

L-għan huwa li jkun hemm għarfien u valutazzjoni tal-kawżi u l-implikazzjonijiet ta’ xejriet
importanti partikolari fis-soċjetà li għandhom konsegwenzi serji għaċ-ċittadini Ewropej, il-kwalità
tal-ħajja tagħhom u l-politika, u b’hekk ikun hemm irfid għal ħafna oqsma ta’ politika. Ir-riċerka
empirika u teoretika se tindirizza, fil-bidu, tliet xejriet importanti:

–           Il-bidla demografika inklużi x-xjuħija, il-fertilità u l-migrazzjoni. L-implikazzjonijiet u l-
            kwistjonijiet soċjetali u ekonomiċi wiesa' ser jiġu indirizzati, inklużi l-potenzjal soċjetali u
            ekonomiku ta' xjuħija attiva u l-effetti fuq is-sistemi ta' pensjonijiet, l-isfidi tal-migrazzjoni
            u l-integrazzjoni u l-implikazzjonijiet għall-iżvilupp urban.

–           Bidliet fl-aspetti relatati ta’ l-istil tal-ħajja, il-familja, ix-xogħol, il-konsum (inklużi aspetti
            ta' protezzjoni tal-konsumatur), is-saħħa u l-kwalità tal-ħajja inklużi kwistjonijiet dwar it-
            tfal, iż-żgħażagħ u d-diżabbiltajiet u r-rikonċiljazzjoni tal-ħajja tax-xogħol u dik tal-
            familja.

–           L-interazzjonijiet kulturali minn perspettiva internazzjonali inklużi t-tradizzjonijiet ta’
            soċjetajiet differenti, id-diversità tal-popolazzjonijiet inklużi l-gruppi etniċi, kwistjonijiet
            multikulturali, identitajiet differenti, lingwi u prattiki reliġjużi, u kwistjonijiet possibbli
            f'dan il-kuntest inklużi d-diskriminazzjoni, ir-razziżmu, il-ksenofobija u l-intolleranza.

Se jkunu inklużi kwistjonijiet dwar is-sessi, inugwaljanzi u valuri li qegħdin jinbidlu. Barra minn
hekk, ser jiġu eżaminati bidliet fil-kriminalità u l-perċezzjoni tal-kriminalià kif ukoll bidliet fir-
responsabbiltà soċjali tal-kumpanniji.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      L 400/203

• L-Ewropa fid-dinja

L-għan huwa li jkun hemm għarfien tal-bidla fl-interazzjonijiet u l-interdipendenzi bejn ir-reġjuni
tad-dinja inklużi dawk emerġenti u li qed jiżviluppaw u l-implikazzjonijiet tagħhom għar-reġjuni
kkonċernati, speċjalment fl-Ewropa, u l-kwistjoni relatata li jkunu indirizzati t-theddid u r-riskji
emerġenti f’kuntest dinji u l-konnessjoni tagħhom mad-drittijiet tal-bniedem, il-libertà u l-benesseri.
Ir-riċerka se tinvolvi żewġ binarji relatati.

–        Il-flussi tan-negozju, il-finanzi, l-investiment u l-migrazzjoni u l-impatt tagħhom; żvilupp
         mhux ugwali, faqar u sostenibbiltà; relazzjonijiet ekonomiċi u politiċi, t-tmexxija globali
         inklużi l-istituzzjonijiet internazzjonali. Dan se jesplora l-interazzjonijiet kulturali inklużi l-
         medja u r-reliġjon u strateġiji distintivi mhux Ewropej.

–        Il-konflitti, il-kawżi u r-riżoluzzjoni tagħhom u t-trawwim tal-paċi; ir-relazzjoni bejn is-
         sigurtà u fatturi ta’ instabbiltà bħall-faqar, il-kriminalità, id-degradazzjoni ta’ l-ambjent, in-
         nuqqas tar-riżorsi, l-iżvilupp mhux uniformi, l-instabbilità finanzjarja u d-dejn; it-
         terroriżmu, il-kawżi u l-konsegwenzi tiegħu; politiki relatati mas-sigurtà u l-perċezzjonijiet
         ta' nuqqas ta’ sigurtà u r-relazzjonijiet ċivili-militari.

Fit-tnejn li huma, se jkunu indirizzati r-rwol ta’ l-Ewropa fid-dinja, l-iżvilupp tal-multilateraliżmu u
l-liġi internazzjonali, il-promozzjoni tad-demokrazija u d-drittijiet fundamentali inklużi kunċetti
differenti tagħhom, u l-Ewropa kif tidher minn barra.
 ---pagebreak--- L 400/204           MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         30.12.2006

• Iċ-ċittadin fl-Unjoni Ewropea

Fil-kuntest ta’ l-iżvilupp futur ta’ l-UE, l-għan huwa li jkun hemm għarfien aħjar ta’, l-ewwelnett,
il-kwistjonijiet involuti fil-kisba ta’ sens ta’ "appartenenza" demokratika u parteċipazzjoni attiva
miċ-ċittadini kif ukoll governanza demokratika u effettiva fil-livelli kollha inklużi proċessi ta'
governanza innovattivi biex jitjiebu l-parteċipazzjoni taċ-ċittadini u l-kooperazzjoni bejn l-atturi
pubbliċi u privati, u, it-tieni, id-diversitajiet u l-ħwejjeġ komuni ta’ l-Ewropa f’termini ta’ kultura,
reliġjon, istituzzjonijiet, liġi, storja, lingwi u valuri. Ir-riċerka ser tindirizza:

–           Il-parteċipazzjoni (inklużi aspetti taż-żgħażagħ, tal-minoritajiet u tas-sessi), ir-
            rappreżentanza, ir-responsabbiltà u l-leġittimità; l-isfera pubblika Ewropea, il-medja u d-
            demokrazija; diversi forom ta’ governanza fl-UE inklużi l-governanza ekonomika u legali
            u r-rwol tas-setturi pubbliċi u privati, l-proċessi politiċi u l-opportunitajiet biex tingħata
            forma lill-linji politiċi; ir-rwol tas-soċjeta ċivili; iċ-ċittadinanza u d-drittijiet; l-
            implikazzjonijiet tat-tkabbir; u l-valuri relatati tal-popolazzjoni.

–           Id-diversitajiet u l-affarijiet komuni ta’ l-Ewropa, inklużi l-oriġini storika u l-evoluzzjoni
            tagħhom; id-differenzi fl-istituzzjonijiet (inklużi normi, prattiċi, liġijiet); wirt kulturali;
            diversi viżjonijiet u perspettivi għall-integrazzjoni u t-tkabbir ta' l-Ewropa inklużi l-fehmiet
            tal-popolazzjonijiet; l-identitajiet inkluża l-identità Ewropea; approċċi għal kulturi
            multipliċi koeżistenti; ir-rwol tal-lingwa; l-arti u r-reliġjonijiet; attitudnijiet u valuri.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                     L 400/205

• Indikaturi soċjoekonomiċi u xjentifiċi

Sabiex ikun hemm titjib fl-użu ta’ l-indikaturi fil-politika, il-mira hija li jkun żviluppat għarfien
aħjar ta’ ta’ l-użu tagħhom fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-politika u li jkun propost titjib fl-
indikaturi u l-metodu ta’ użu tagħhom. Ir-riċerka ser tindirizza:

–        Kif l-indikaturi jintużaw fl-għanijiet tal-politika, l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-
         politika f’varjetà ta’ oqsma minn livelli makro sa livelli mikro, l-adekwatezza ta’ l-
         indikaturi eżistenti u l-użu tagħhom, tikniki biex jiġu analizzati u proposti għal indikaturi u
         settijiet ta’ indikaturi ġoda.

–        Kif il-politika bbażata fuq it-tagħrif tista’ tkun appoġġata aħjar minn indikaturi u metodi
         għall-użu tagħom; indikaturi għall-politika b’għanijiet multipliċi għall-koordinazzjoni tal-
         politika u għar-regolazzjoni; appoġġ għal tali indikaturi minn statistiċi uffiċjali.

–        L-użu ta’ indikaturi u strateġiji relatati fil-valutazzjoni ta’ programmi ta’ riċerka inklużi il-
         valutazzjoni ta’ l-impatt.
 ---pagebreak--- L 400/206          MT                    Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   30.12.2006

• Attivitajiet ta’ previżjoni

L-għan huwa li jipprovdi lil dawk li jifformulaw il-politika fuq livelli nazzjonali, reġjonali u
Komunitarji u oħrajn b’tagħrif ta’ previżjoni għall-identifikazzjoni minn kmieni ta’ sfidi għall-
perijodu fit-tul u oqsma ta’ interess komuni li jista’ jgħinhom jifformulaw il-politika. Ser ikunu
koperti erba’ tipi ta’ attivitajiet:

–           Previżjoni soċjo-ekonomika wiesgħa dwar numru limitat ta’ sfidi u opportunitajiet
            importanti għall-Komunità, l-esplorazzjoni ta’ kwistjonijiet bħall-futur u l-
            implikazzjonijiet tax-xjuħija, il-migrazzjoni, il-globalizzazzjoni tal-produzzjoni u d-
            disseminazzjoni ta’ l-għarfien, bidliet fil-kriminalità u riskji ewlenin.

–           Previżjoni tematika aktar iffokata fuq l-iżvilupp f’oqsma ta’ riċerka emerġenti jew dawk li
            jkopru diversi oqsma eżistenti, kif ukoll dwar il-futur tad-dixxiplini xjentifiċi.

–           Previżjoni dwar sistemi ta’ riċerka u politiki fl-Ewropa u f'postijiet oħra u dwar il-futur ta’
            l-atturi ewlenin involuti.

–           Tagħlim u kooperazzjoni reċiproċi bejn inizjattivi ta’ previżjoni nazzjonali u/jew reġjonali;
            kooperazzjoni bejn inizjattivi ta’ previżjoni ta’ l-UE, ta’ pajjiżi terzi u internazzjonali.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/207

Koperazzjoni internazzjonali

Minħabba d-dimensjoni internazzjonali b'saħħitha tar-riċerka, il-kooperazzjoni internazzjonali se
tkun żviluppata fl-oqsma kolha differenti tat-tema. Se jitwettqu azzjonijiet speċifiċi ta’
kooperazzjoni internazzjonali dwar numru ta’ suġġetti magħżula fuq bażi multilaterali u bilaterali
identifikati fuq il-bażi tal-ħtiġijiet tal-pajjiżi sħab kif ukoll dawk ta’ l-Ewropa.

Rispons għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti

Ir-riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti se toffri spazju għar-riċerkaturi sabiex jidentifikaw u
jindirizzaw sfidi ta’ riċerka mhux speċifikati hawn fuq. Se tħeġġeġ ħsieb innovattiv dwar l-isfidi li
qiegħda tiffaċċja l-Ewropa u li ma tantx kien hemm diskussjoni dwarhom sa issa jew kombinamenti
oħra rilevanti ta’ kwistjonijiet, perspettivi u dixxiplini. Titwettaq ukoll riċerka bħala reazzjoni għal
ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti, b’kollaborazzjoni mill-qrib ma’ dawk involuti fil-politika.

9.         L-Ispazju

Objettiv

L-appoġġ lill-Programm Spazjali Ewropew, b'enfażi fuq applikazzjonijiet bħall-GMES għall-ġid taċ-
ċittadini u tal-kompetittività ta' l-industrija spazjali Ewropea. Dan se jagħti kontribut għall-iżvilupp ta’
Politika Spazjali Ewropea, li tikkuplimenta l-isforzi mill-Istati Membri u minn atturi ewlenin oħra,
inkluża l-Aġenzija Spazjali Ewropea (ESA).
 ---pagebreak--- L 400/208         MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                           30.12.2006

Approċċ

F’dan il-qasam, il-Komunità se tikkontribwixxi għad-definizzjoni ta’ l-għanijiet komuni msejsa fuq il-
ħtiġijiet ta’ l-utenti u l-għanijiet tal-politika; għall-koordinazzjoni ta’ l-attivitajiet, sabiex tiġi evitata d-
duplikazzjoni u tiġi ffaċilitata l-interoperabbiltà u għal effikaċja imtejba fl-infiq . Se tagħti wkoll
kontribut għad-definizjoni ta’ l-istandards. Il-Politika Ewropea dwar l-Ispazju1ser isservi l-għanijiet ta’
l-awtoritajiet pubbliċi u ta’ dawk li jifformulaw il-politika waqt li ssaħħaħ il-kompetittività ta’ l-
industrija Ewropea. Se tkun implimentata permezz ta’ Programm Spazjali Ewropew, u s-Seba’
Programm ta' Qafas se jagħti kontribut sabiex jappoġġa jew jikkumplimenta l-azzjonijiet ta’ riċerka u
żvilupp teknoloġiku pprovduti minn atturi oħra pubbliċi jew privati, li għandhom interess, fl-Ewropa.

L-azzjonijiet f’din it-tema se jappoġġaw l-għanijiet tal-politika tal-Komunità, pereżempju fl-oqsma ta’ l-
agrikoltura, l-foresterija, is-sajd, l-ambjent, it-telekomunikazzjoni, is-sigurtà, l-iżvilupp, is-saħħa, l-
għajnuna umanitarja, it-trasport, ix-xjenza, l-edukazzjoni kif ukoll jiżguraw li l-Ewropa tkun involuta
fil-kooperzzjoni reġjonali u internazzjonali. Huwa previst li l-għodod spazjali wkoll jagħtu kontribut
għall-infurzar tal-liġi f’uħud mill-oqsma.

B'enfasi partikolari fuq l-użu ta' kapaċitajiet eżistenti fl-Ewropa, l-attivitajiet imniżżla hawn taħt
jimmiraw primarjament lejn: l-esplojtazzjoni ta’ l-assi spazjali għall-implimentazzjoni ta’ l-attivitajiet,
b’mod partikolari l-GMES (Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà); li flimkien ma' Galileo
jirrappreżentaw il-flagship tal-Politika Spazjali Ewropea, kif ukoll sforzi ta’ l-esplorazzjoni ta’ l-ispazju;
teknoloġiji li jippermettu li jkun hemm appoġġ għar-rwol strateġiku ta’ l-Unjoni Ewropea.

1
        COM(2005)208 "Politika Ewropea dwar l-Ispazju: Elementi Preliminari"
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                            L 400/209

L-attivitajiet orjentati lejn l-applikazzjoni huma mistennija li jkunu komplimentari ma’ azzjonijiet
imwettqa taħt temi oħrajn fil-Programm Speċifiku "Kooperazzjoni" (speċjalment dawk imwettqa
taħt "Ambjent" b’konnessjoni ma' l-osservazzjoni tad-dinja u mal-GEOSS u dawk imwettqa taħt
"Teknoloġiji tat-Tagħrif u l-Komunikazzjoni"). Sinerġiji tematiċi jkunu wkoll żviluppati ma’
attivitajiet relatati fi programmi speċifiċi oħra. Huma previsti azzjonijiet komplimentari permezz
tal-Programm ta' Qafas għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni u l-Programm għall-Edukazzjoni u t-
Taħriġ.

L-attivitajiet ta’ riċerka u trasferiment tat-teknoloġija fit-tema jistgħu ikunu partikolarment attraenti
għall-SMEs li jkunu qegħdin jiżviluppaw teknoloġiji innovattivi, li jeħtieġu familjarizzazzjoni ma’
opportunitajiet ġodda tat-teknoloġija spazjali (spin-in) jew li jiżviluppaw it-teknoloġiji spazjali
tagħhom għal swieq oħra (spin-off).

Il-ġestjoni ta' ċerti partijiet ta' l-attivitajiet spazjali jistgħu jiġu fdati f'idejn entitajiet esterni eżistenti,
bħall-ESA1u entitajiet u aġenziji oħra fuq livell Ewropew jew nazzjonali. Fil-każ tal-GMES,
attivitajiet ta' riċerka jistgħu jiġu implimentati permezz ta' Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija (Ara
l-Anness III).

1
          Fi ħdan it-termini tal-Ftehim Kwadru bejn il-Komunità Ewropea u l-Aġenzija Spazjali
          Ewropea (Ġurnal Uffiċjali L 261, 6.8.2004, p.64).
 ---pagebreak--- L 400/210         MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

Attivitajiet

• Applikazzjonijiet ibbażati fuq it-teknoloġija spazjali biex jgħinu lis-Soċjetà Ewropea

–           Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà (GMES):

L-għan huwa li jiġu żviluppati sistemi xierqa ta’ monitoraġġ u twissija minn kmieni, ibbażati fuq is-
satelliti, inkluż għas-sigurtà taċ-ċittadini, bħala sorsi ta’ tagħrif uniċi u disponibbli b’mod globali u
li tkun ikkonsolidata u stimulata l-evoluzzjoni ta’ l-użu operazzjonali tagħhom. Dan il-programm se
wkoll jipprovdi appoġġ għall-iżvilupp ta’ servizzi operazzjonali GMES, li jippermetti li dawk li
jieħdu d-deċiżjonijiet li jantiċipaw jew inaqqsu aħjar is-sitwazzjonijiet ta’ kriżi u l-kwistjonijiet
relatati ma’ l-immaniġġar ta’ l-ambjent u s-sigurtà u l-immaniġġar tad-diżastri naturali, li jibda b'
servizzi rapidi dwar Rispons ta' Emerġenza, Monitoraġġ ta' l-Art u Servizzi tal-Baħar. L-attivitajiet
ta’ riċerka prinċipalment se jagħtu kontribut sabiex ikun massimizzat l-użu tat-tagħrif GMES
miġbur minn sorsi bbażati fl-ispazju u jintegrhom mat-tagħrif minn sistemi ta’ osservazzjoni fi
prodotti komplessi iddisinjati sabiex jipprovdu tagħrif u servizzi magħmula apposta għall-utenti
finali permezz ta’ maniġġar effiċjenti ta’ l-integrazzjoni tat-tagħrif. Teknoloġiji satellitari oħrajn
(eż. Komunikazzjoni, Navigazzjoni) se jiġu integrati, fejn hu meħtieġ, fl-iżvilupp tas-servizzi tal-
GMES. L-attivitajiet ta’ riċerka se jagħtu kontribut ukoll sabiex itejbu t-teknika ta’monitoraġġ u t-
teknoloġiji ta’ l-istrumenti, jiżviluppaw, fejn ikun meħtieġ, sistemi ġodda bbażati fuq l-ispazju jew
itejbu l-interoperabbiltà ta’ dawk eżistenti, u jagħmlu l-użu tagħhom possibbli f’servizzi
(pre)operazzjonali li jissodisfaw tipi speċifiċi ta’ domanda. Ir-riċerka għandha tappoġġa l-iżvilupp
ta' sistemi sostenibbli bbażati fl-ispazju u fil-post (inkluż ibbażati fuq l-art u fl-arju) partikolarment:
għal monitoraġġ ta' l-art, monitoraġġ ta' l-oċeani u maniġġar ta' kriżijiet, bi xbihat frekwenti ta'
riżoluzzjoni għolja għal żoni ta' importanza kbira, inklużi żoni sensittivi, urbani u li qed jevolvu
malajr; għall-prevenzjoni tar-riskju u l-immaniġġar tar-riskju u kull xorta ta' emerġenza, li jsaħħu l-
konverġenza ma' sistemi mhux spazjali.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/211

• Fil-qasam ta’ l-ambjent, it-talbiet jinkludu l-akkwist ta’ tagħrif indipendenti dwar l-istat u l-
   evoluzzjoni ta’ l-użu sostenibbli ta’ riżorsi rinovabbli (bħall-veġetazzjoni u l-foresti), artijiet
   mistagħdra, deżertifikazzjoni, kopertura ta' l-art inkluż il-borra u s-silġ, u l-użu ta' l-art, il-
   provvista ta’ l-ikel, l-ambjent agrikolu u s-sajd, ħażniet (carbon sinks) u stokks tal-karbonju; il-
   proċessi u l-kimika ta’ l-atmosfera; u l-kondizzjonijiet ta’ l-ibħra. Se jitqies is-Sitt Plan ta’
   Azzjoni tal-KE dwar il-linji politiċi ambjentali li jissorvelja l-bidla fil-klima, il-kwalità ta’ l-ilma,
   l-arja, u l-ħamrija.

• Fil-qasam tas-sigurtà, it-talbiet jinkludu titjib fl-akkwist, l-aċċess u t-tpartit tad-data u t-tagħrif
   meħtieġ fil-kuntest tar-rispons u l-immaniġġar ta' assistenza fl-emerġenzi. Se jingħata appoġġ
   għall-prevenzjoni/mitigazzjoni, monitoraġġ, maniġġar tar-riskji u valutazzjoni tal-perikli naturali
   u teknoloġiċi kif ukoll għall-għajnuna umanitarja għall-iskop ta' l-evalwazzjoni tal-bżonnijiet u l-
   ippjanar għall-emerġenzi fil-kuntest ta' diżastri naturali (bħal nirien fil-foresti, għargħar u
   terremoti) u kriżijiet umanitarji (refuġjati, persuni mċaqalqa minn post għall-ieħor fl-istess pajjiż,
   eċċ.). Se jitqies ukoll appoġġ għall-implimentazzjoni tal-politika tal-Komunità bħall-
   istabbiliment ta' spazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja u fil-qasam tas-sorveljanza tal-fruntieri.
 ---pagebreak--- L 400/212          MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         30.12.2006

–           Aspetti ta' sigurtà (komplimentari mar-riċerka dwar is-sigurtà u l-attivitajiet GMES)

Ir-rapport SPASEC tal-KE1enfasizza li s-servizzi spazjali għandhom rwol tant importanti fil-
benesseri tas-soċjetà Ewropea li l-ħarsien ta’ l-infrastruttura kruċjali tas-settur spazjali hija prijorità.
Dan għandu mnejn ikun jeħtieġ servizzi u kapaċitajiet għas-sorveljanza ta’ assi bbażati fl-ispazju kif
ukoll ħarsien ta’ l-infrastrutturi fl-art. Is-sistema ta’ sorveljanza spazjali tkun tista’, per eżempju,
tipprovdi tagħrif dwar il-karatteristiċi ewlenin tas-satelliti (eż. parametri ta’ l-orbita, status ta’
attività), il-karatteristiċi ta’ frak li jista’ jkun ta’ periklu (eż. trajettorja, parametri fiżiċi) u tagħrif
rilevanti dwar it-temp fl-ispazju u Oġġetti Viċin id-Dinja. Jistgħu jkunu previsti f'dan il-qasam
studji ta' fattibbiltà u finanzjament ta’ proġetti ta’ dimostrazzjoni.

–           Applikazzjonijiet ta' Komunikazzjoni bis-Satellita

L-għan huwa li jkun hemm appoġġ għal applikazzjonijiet u servizzi innovattivi ta’ komunikazzjoni
bis-satellita integrati mingħajr qsim f’networks elettroniċi ta’ komunikazzjoni globali, għaċ-ċittadini
u l-intrapriżi f’setturi ta’ applikazzjoni li jinkludu l-protezzjoni ċivili, is-sigurtà, e-government,
telemediċina, tele-edukazzjoni, tiftix u salvataġġ, turiżmu u attivitajiet ta’ passatemp, trasport inkluż
ġestjoni ta' flotot u navigazzjoni personali, agrikoltura, forestrija u meteoroloġija. L-enfasi tar-
riċerka se tkun fuq l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet ġodda u l-iskjerament ta’ missjonijiet ta’
dimostrazzjoni u sistemi preoperattivi fejn il-komunikazzjoni bis-satellita tirrappreżenta risposta
effiċjenti għal dawn il-ħtiġijiet f'termini ta' servizzi downstream tal-GMES.

1
        Rapport tal-Bord ta’ Esperti dwar l-Ispazju u s-Sigurtà (Marzu 2005).
 ---pagebreak--- 30.12.2006      MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      L 400/213

• Esplorazzjoni ta' l-ispazju

–        L-għan huwa li jkun provdut sostenn ta' R&Ż u l-massimizzazzjoni tal-valur miżjud
         xjentifiku minn sinerġiji b'inizjattivi ta' l-ESA jew entitajiet u aġenziji oħra fuq livell
         Ewropew jew nazzjonali fil-qasam ta' l-esplorazzjoni spazjali, inklużi l-implikazzjonijiet
         tat-trasferiment tat-teknoloġija relatata, u li jkun aktar faċli għall-komunità xjentifika li
         jkollha aċċess għar-riżultati/id-data miksuba matul il-missjonijiet ta’ esplorazzjoni
         mwettqa fil-Qafas tal-Programm Spazjali Ewropew. L-attivitajiet ta’ riċerka se jitwettqu,
         b’mod partikolari, permezz ta’ azzjonijiet ta’ appoġġ, studji ta' fattibbiltà u proġetti
         preoperattivi. Se jkollhom jitqiesu dimensjonijiet addizzjonali: l-opportunitajiet intrinsiċi
         għal kooperazzjoni internazzjonali u l-importanza li jibqa’ jkun hemm għarfien u tad-
         disseminazzjoni tar-riżultati.

–        Azzjonijiet ta' appoġġ u studji dwar fattibbiltà huma wkoll previsti bħala mezzi biex ikunu
         kkoordinati aħjar l-isforzi għall-iżvilupp ta' teleskopji u detectors spazjali kif ukoll għal
         analiżi tad-data fix-xjenzi spazjali. L-azzjonijiet f'dan il-kuntest se jikkomplimentaw il-
         programmi nazzjonali u internazzjonali rilevanti (notevolment ta' l-ESA) u se jimmiraw li
         jeżaminaw opportunitajiet ta' kooperazzjoni internazzjonali.

• RŻT biex tissaħħaħ il-bażi tat-teknoloġiji spazjali

–        Teknoloġija spazjali

B’mod ġenerali, l-għan huwa li jkun hemm appoġġ għal żieda ġenerali fil-kompetittività, l-
effikaċja tan-nefqa u l-aċċess indipendenti tas-settur Ewropew tat-teknoloġija spazjali.
 ---pagebreak--- L 400/214          MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                    30.12.2006

B’mod partikolari, l-objettiv jista' jintlaħaq permezz tar-riċerka spazjali u l-iżvilupp ta' ħtiġijiet li
jħallu effett fit-tul inkluż it-trasport fl-ispazju, per eżempju permezz ta’: valutazzjoni tal-ħtiġijiet
f’terminu ta’ żmien twil; kontribut għal studji dwar sistemi li jqisu l-ħtiġijiet ta’ l-utenti finali;
kontribut għal riċerka teknoloġika upstream għall-ġenerazzjoni li jmiss ta' sistemi ta' propulsjoni u
trasportazzjoni spazjali.

–           Xjenzi spazjali

            L-għan huwa li jkun hemm kontribut għall-iżvilupp ta’ teknoloġiji azvvanzati sabiex
            jintużaw fix-xjenzi spazjali. Ix-xjenzi spazjali mhux biss jipprovdu għarfien fil-fond dwar
            l-istruttura ta’ l-univers u għarfien aħjar tal-Pjaneta u tas-Sistema Solari, u approċċ ġdid
            lejn il-bijo-mediċina u x-xjenzi fiżiċi u dwar il-ħajja, huma wkoll forza qawwija li ssuq
            żviluppi teknoloġiċi ġodda b’ħafna applikazzjonijiet sussegwenti ta’ benefiċċju għas-
            soċjetà. Is-Seba’ Programm ta' Qafas għandu jikkomplimenta l-programmi xjentifiċi
            attwali fejn ikunu identifikati lakuni u jkun ta’ appoġġ għall-attivitajiet xjentifiċi inklużi
            dawk fuq l-Istazzjon Spazjali Internazzjonali (ISS). Huma previsti wkoll attivitajiet ta’
            appoġġ immirati sabiex jiffaċilitaw l-aċċess għal tagħrif xjentifiku inkluż dak miksub minn
            missjonijiet preċedenti.

Koperazzjoni internazzjonali

L-esplojtazzjoni u l-esplorazzjoni ta’ l-ispazju huma, min-natura tagħhom, intrapriżi globali. Il-
kooperazzjoni effettiva internazzjonali fl-ispazju se tgħin sabiex tkabbar l-istatura politika ta’ l-UE
fid-dinja, issaħħaħ il-kompetittività ekonomika tagħha u ttejjeb ir-reputazzjoni tagħha għal
eċċellenza xjentifika. Il-kooperazzjoni fis-settur ta’ l-ispazju se tkun ta’ appoġġ ukoll għall-għanijiet
tal-politika esterna tal-Komunità (eż. appoġġ għal pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw u għal pajjiżi
ġirien).
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT               Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         L 400/215

F'dan ir-rigward, il-fok se jkun fuq l-iżvilupp ta' strateġija globali fil-kooperazzjoni spazjali
internazzjonali kif ukoll fuq mekkaniżmu ta' koordinazzjoni effiċjenti li tinvolvi l-atturi relevanti
kollha Ewropej.

L-ispazju għandu jitqies bħala settur privileġġat għall-iżvilupp ta’ attivitajiet internazzjonali, b’mod
partikolari b’kooperazzjoni ma’ potenzi ewlenin u emerġenti fl-ispazju bħar-Russja, l-Istati Uniti,
iċ-Ċina, l-Indja, il-Kanada, il-Ġappun, l-Ukraina u pajjiżi oħra li qegħdin jagħmlu attività relatata
ma’ l-ispazju.

Se jsiru sforzi sabiex ikun promoss l-użu ta’ soluzzjonijiet ibbażati fl-ispazju bħala appoġġ għall-
iżvilupp sostenibli u l-prevenzjoni ta' riskji fil-kuntest ta' diżastri naturali u kriżi umanitarji, b’mod
partikolari fl-Afrika. Dan huwa koerenti ma’ l-approċċ globali meħud mill-GMES fir-rigward tal-
monitoraġġ ta’ l-ambjent1 u tas-sigurtà.

Sabiex ikun hemm opportunitajiet aħjar għal kollaborazzjoni effiċjenti u sabiex ikun żgurat li
l-aħjar kompetenzi fil-qasam ta’ l-ispazju jkunu integrati fil-Programm Spazjali Ewropew, għandu
jsir użu minn azzjonijiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni għal proġetti bilaterali jew multilaterali,
inizjattivi internazzjonali jew globali u kooperazzjoni ma’ ekonomiji emerġenti u pajjiżi li qegħdin
jiżviluppaw. L-attivitajiet se jinkludu vvalutar u mmonitorar ta' impenji internazzjonali.

Rispons għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti

Ir-riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti se tippermetti li jkun hemm soluzzjonijiet innovattivi għal
żviluppi teknoloġiċi fil-qasam tar-riċerka fl-ispazju u l-possibilità ta’ adattazzjoni u
applikazzjonijiet f’oqsma oħrajn (eż. maniġġar tar-riżorsi, proċessi bijoloġiċi u materjali ġodda). Ir-
riċerka bħala reazzjoni għal ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti tista’ tindirizza suġġetti bħal
soluzzjonijiet ibbażati fuq l-ispazju bħala appoġġ għall-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, l-iżvilupp ta’
għodod ġodda għall-osservazzjoni u komunikazzjoni spazjali u metodi relatati mal-politiki rilevanti
tal-Komunità u kontribuzzjoni għal l-inklusività soċjali.

1
        Per eżempju, il-Protokoll ta’ Kjoto, il-Konvezjoni tal-Ġnus Magħquda dwar il-Ġlieda kontra
        d-Deżertifikazzjoni, Il-Konvenzjoni tal-ĠM dwar il-Bijodiversità, Il-konklużjonijit tas-
        Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli u l-konklużjonijiet tas-Summit tal-G8 2005.
 ---pagebreak--- L 400/216            MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

10.        Sigurtà

Objettiv

Għall-iżvilupp tat-teknoloġiji u l-għarfien għall-kostruzzjoni ta' kapaċitajiet iffokati fuq
applikazzjoni ċivili meħtieġa sabiex jiżguraw is-sigurtà taċ-ċittadini minn theddid bħat-terroriżmu,
diżastri naturali u l-kriminalità, waqt li jiġu rispettati d-drittijiet fundamentali tal-bniedem inkluża l-
privatezza; biex jkun żgurat l-aħjar użu miftiehem għall-benefiċċju tas-sigurtà ċivili Ewropea ta’
teknoloġiji disponibbli u li qegħdin jevolvu; u biex tiġi stimulata l-kooperazzjoni tal-fornituri u l-
utenti għal soluzzjonijiet ta' sigurtà ċivili, u tissaħħaħ il-kompetittività ta’ l-industrija tas-sigurtà
Ewropea u tinkisbu riżultati ta' riċerka orjentata lejn missjoni sabiex jitnaqqsu d-differenzi fis-
sigurtà.

Approċċ

Is-sigurtà fl-Ewropa hija prerekwiżit għall-prosperità u l-ħelsien. It-tema ta’ Riċerka dwar is-Sigurtà
tagħmel enfasi esklussiv fuq applikazzjonijiet ċivili u tappoġġa l-implimentazzjoni tal-linji politiċi u
l-inizjattivi tal-Komunità dwar is-sigurtà bħall-istabbiliment ta' żona ta' libertà, sigurtà u ġustizzja,
trasport, saħħa, (inkluż il-Programm dwar is-Sigurtà tas-Saħħa ta' l-UE1, il-protezzjoni ċivili
(inklużi diżastri naturali u industrijali), l-enerġija, l-ambjent u l-linji politiċi esterni. Permezz ta’
dan, it-tema se tagħti kontribut ukoll għat-tkabbir u l-impjieg u l-kompetittività ta’ l-industrija tas-
sigurtà Ewropea. Se tgħin sabiex id-diversi atturi nazzjonali u internazzjonali jikkooperaw u
jikkoordinaw sabiex jevitaw duplikazzjoni bla bżonn u jesploraw is-sinerġiji kull meta jkun
possibbli. Se tkun immirata lejn il-mili tan-nuqqas ta' kapaċità u se tipprovdi valur miżjud ċar għall-
ħtiġijiet ta' sigurtà fl-Ewropa. Ir-rispett tal-privatezza u l-libertajiet ċivili se jkun prinċipju-gwida
fit-tema kollha kemm hi. Mhux se ssir ħidma fuq kwalunkwe teknoloġija għal armi letali u/jew
distruttivi.

1
           Bl-għan li jitjieb l-istat tat-tħejjija u r-rispons għar-rilaxx intenzjonat ta' sustanzi bijoloġiċi
           u/jew kimiċi.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/217

Il-ħtiġijiet speċjali li jikkonċernaw il-kunfidenzjalità għandhom jiġu infurzati iżda t-trasparenza tas-
sejbiet tar-riċerka m'għandhiex tkun ristretta bla bżonn. Barra minn hekk, iridu jiġu identifikati
oqsma li bħalissa jippermettu t-trasparenza preżenti tas-sejbiet tar-riċerka.

Dawn l-attivitajiet mhux ta' difiża fuq livell Komunitarju se jindirizzaw erba oqsma ta’ missjoni ta’
sigurtà ċivili li ġew identifikati b’reazzjoni għal sfidi speċifiċi b’rilevanza politika għolja u valur
miżjud Ewropew fir-rigward ta' theddid u inċidenti ta’ sigurtà potenzjali, u tliet oqsma ta’ interess
għal diversi oqsma. Kull qasam ta’ missjoni jkopri sitt fażijiet li jvarjaw skond iż-żmien u l-enfasi.
Dawn is-sitt fażijiet huma: l-identifikazzjoni (relatata ma’ l-inċident), il-prevenzjoni (relatata mat-
theddid), il-ħarsien (relatata mal-mira), il-preparazzjoni (relatata ma’ l-operazzjoni), ir-reazzjoni
(relatata mal-kriżi) u l-irkupru (relatata mal-konsegwenzi); dawn jiddeskrivu l-isforzi li se jsiru fil-
fażijiet rispettivi. L-ewwel erba’ fażijiet jirreferu għall-isforzi sabiex ikun evitat inċident u jnaqqsu
l-effetti negattivi potenzjali tiegħu, l-aħħar tnejn jirreferu għall-isforzi sabiex tkun irmedjata
s-sitwazzjoni ta’ l-inċident u l-konsegwenzi aktar fit-tul.

Għal kull fażi ta’ l-oqsma ta’ missjoni individwali, grupp speċifiku ta’ kapaċitajiet, li dawk
responsabbli mis-sigurtà taċ-ċittadini jeħtieġu sabiex ilaħħqu b’mod effettiv mat-theddid u l-
inċidenti, isir rilevanti. Il-kapaċitajiet jindikaw kif l-isforzi se jitwettqu u, f’ħafna każijiet, jagħtu
kontribut f’aktar minn fażi waħda u/jew qasam ta’ missjoni wieħed. L-akkwist tal-kapaċitajiet huwa
bbażat fuq kombinament ta’ għarfien, teknoloġiji u miżuri organizzattivi. Din it-tema se tindirizza
wkoll mezzi biex tassigura konnessjoni effettiva bejn l-għarfien u teknoloġiji avvanzati, użu aħjar
ta' sistemi ta' TIK komuni fl-oqsma ta' operazzjonijiet differenti, u proċessi żviluppati u l-
implimentazzjoni attwali tagħhom mid-diversi utenti finali, sabiex ikun miksub titjib fil-kapaċitajiet
ta' sigurtà Ewropea.
 ---pagebreak--- L 400/218         MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

Ir-riċerka se tiffoka b'mod partikolari fuq il-mili tal-lakuni tal-kapaċità permezz ta' l-iżvilupp ta'
teknoloġiji u ħiliet meħtieġa mill-qasam speċifiku tal-missjoni u identifikati minn approċċ "top-
down" iggwidat minn djalogu ma' l-utenti finali, f'konformità ma' l-objettivi u l-prijoritajiet. Bħala
l-utenti finali tar-riċerka ta' sigurtà, l-awtoritajiet pubbliċi, is-settur privat u ċ-ċittadini ta' l-UE se
jkunu involuti bis-sħiħ fl-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet tar-riċerka tas-sigurtà li għandhom jiġu
indirizzati. Approċċ ta' "Analiżi tas-Sistema" se jkun adottat biex issir analiżi ta' lakuni ta' sigurtà
ċivili u l-ħtiġijiet R&D tagħhom f'kull qasam tal-missjoni. L-attivitajiet se jinkludu l-analiżi tal-
ħtiġijiet ta' sigurtà ta' affarijiet ċivili. Din l-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet tar-riċerka għandha tkun
element ta' riċerka importanti kontinwu taħt din it-Tema.

Dan l-approċċ iggwidat mil-lakuna tal-kapaċità se jkun ikkomplimentat minn approċċ "bottom-up"
li josserva u jeżamina t-teknoloġiji biex jaraf kif dawn jistgħu jintużaw biex tissaħħaħ is-sigurtà
Ewropea. Aspett importanti huwa li jsir użu mill-eċċellenza tan-naħa li tipprovdi (eż. l-industrija, l-
universitajiet, iċ-ċentri ta' riċerka) biex jitressqu 'l quddiem soluzzjonijiet ta' sigurtà innovattivi.

Ir-riċerka se tkun multidixxiplinarja u orjentata lejn il-missjoni, se tvarja mill-iżvilupp tat-
teknoloġija u tal-metodoloġija, għall-integrazzjoni, d-dimostrazzjoni u l-validazzjoni tat-teknoloġija
u tas-sistemi. Natura b'diversi skopijiet tat-teknoloġiji se tkun imħeġġa sabiex timmassimizza l-
ambitu ta’ l-applikazzjoni tagħhom u sabiex tkattar il-cross fertilisation u l-użu ta’ teknoloġiji
disponibbli u li qed tevolvi fis-settur tas-sigurtà ċivili. It-tema ta’ Riċerka dwar is-Sigurtà għandha
l-għan li tipprepara soluzzjonijiet effettivi fuq perijodu medju u fit-tul li huma suffiċjentament
adattabbli u innovattivi biex jisfidaw theddidiet rilevanti. Se tikkomplimenta u tintegra wkoll it-
teknoloġija u r-riċerka aktar orjentata lejn sistemi li huma aktar rilevanti għas-sigurtà ċivili li
jitwettqu taħt temi oħrajn.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/219

Ir-riċerka xjentifika għandha bżonn regoli ta' implimentazzjoni speċifiċi biex titqies in-natura
speċjali tagħha bil-għan li l-informazzjoni sensittiva relatata mas-sigurtà tiġi protetta, u li tkun
provduta informazzjoni suffiċjenti dwar ir-riżultati ta' l-Istati Membri u ta' l-utenti finali.

Ir-riċerka se tiffoka esklussivament fuq applikazzjonijiet ta’ sigurtà ċivili. Waqt li tagħraf li hemm
oqsma ta’ teknoloġija b’użu doppju rilevanti kemm għal applikazzjonijiet ċivili kif ukoll militari, se
jkun stabbilit qafas ta’ koordinazzjoni xieraq ma’ l-attivitajiet ta' l-Aġenzija tad-Difiża Ewropea
(EDA). Barra minn hekk, se tiġi stabbilita koordinazzjoni tar-riċerka ta' sigurtà ma' attivitajiet oħra
fuq livell nazzjonali u dak Ewropew, biex tipprovdi informazzjoni reċiproka u tevita d-
duplikazzjoni mhux neċessarja tal-finanzjament.

L-involviment ta’ intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) fl-attività huwa mħeġġeġ bil-qawwa kif
inhuwa wkoll dak ta’ l-awtoritajiet u l-organizzazzjonijiet responsabbli mis-sigurtà taċ-ċittadini. L-
aġenda tar-riċerka fuq terminu itwal elaborata mill-Bord Konsultattiv Ewropew għar-Riċerka dwar
is-Sigurtà (ESRAB)1ser jappoġġa d-definizzjoni tal-kontenut u l-istruttura tar-riċerka f’din it-tema.

1
        Stabbilit matul it-tliet snin ta’ Azzjoni Preparatorja għar-Riċerka dwar is-Sigurtà (PASR
        20042006)
 ---pagebreak--- L 400/220        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

Attivitajiet

L-attivitajiet se jindirizzaw l-oqsma ta’ missjoni li ġejjin:

• Sigurtà taċ-ċittadini: L-attivitajiet se jikkonċentraw l-aspett ta’ theddida ta’ inċidenti potenzjali
   ta' importanza transnazzjonali, bħal min jikkommetti offiża, apparat u riżorsi użati minnhom jew
   bħal l-mekkaniżmi ta’ attakk. Serje ta’ kapaċitajiet huma meħtieġa għal dan il-qasam ta’
   missjoni, li ħafna minnhom jirrigwardaw primarjament il-fażijiet ta’ "identifikazzjoni",
   "prevenzjoni", "preparazzjoni" u "reazzjoni". Il-mira hija kemm li jkun evitat inċident u kemm li
   jkunu mmitigati l-konsegwenzi potenzjali. Sabiex jitkattru l-kapaċitajiet meħtieġa, bil-għan li
   jipprovdu protezzjoni ċivili, inkluża l-bijo-sigurtà u l-protezzjoni kontra r-riskji li jkunu ġejjin
   mill-kriminalità u attakki terroristiċi, l-enfasi se tkun fuq kwistjonijiet bħal: theddid (eż. Kimiku,
   Bijoloġiku, Radjoloġiku u Nukleari, CBRN), għarfien (eż. ġbir ta' tagħrif sigriet, kollezzjoni,
   esplojtazzjoni, tpartit tat-tagħrif; twissija), skoperta (eż. sustanzi perikolużi, splussivi, aġenti B
   jew Ċ, individwi jew gruppi perikolużi, aġir suspettuż), identifikazzjoni u awtentikazzjoni (eż.
   ta’ persuni, tipi u ammonti ta’ sustanzi), prevenzjoni (eż. kontroll ta’ l-aċċess u l-moviment, fir-
   rigward ta’ riżorsi finanzjarji, kontroll ta’ l-istrutturi finanzjarji), stat ta’ preparazzjoni (eż.
   valutazzjoni tar-riskju, protezzjoni tas-CBRN kontroll ta' aġenti bijoloġiċi u kimiċi rilaxxati
   intenzjonalment; valutazzjoni tal-livelli tar-riservi strateġiċi bħal persunal, ħiliet, tagħmir, oġġetti
   ta’ konsum, fir-rigward ta’ inċidenti kbar, eċċ.), newtralizzazzjoni (eż. missili,
   komunikazzjonijiet, vetturi, sistemi mhux distruttivi) u konteniment ta’ l-effetti ta’ attakki
   terroristiċi u kriminali, infurzar tal-liġi u l-ipproċesar tat-tagħrif.
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                    L 400/221

• Sigurtà ta’ l-infrastrutturi u s-servizzi pubbliċi: L-attivitajiet se jikkonċentraw fuq il-miri ta’
   inċident jew diżastri ta' importanza minn pajjiz għall-ieħor; eżempji ta’ l-infrastruttura jinkludu
   siti ta’ avvenimenti fuq skala kbira, siti ta’ valur sinifikanti politiku (eż. bini tal-parlament) jew
   simboliku (eż. monumenti partikolari) u s-servizzi bħall-enerġija (inklużi ż-żejt, l-elettriku, il-
   gass) l-ilma, it-trasport (inklużi bl-arja, l-art u fuq l-ilma), il-komunikazzjoni (inkluż ix-xandir),
   finanzjarji, amministrattivi, ta' saħħa pubblika eċċ. Firxa ta’ kapaċitajiet huma meħtieġa għal dan
   il-qasam ta’ missjoni, li ħafna minnhom jirrigwardaw primarjament il-fażijiet ta’ "protezzjoni",
   iżda wkoll "reparazzjoni". Il-mira hija kemm li jkun evitat inċident u kemm li jkunu mmitigati l-
   konsegwenzi potenzjali. Sabiex jitkattru l-kapaċitajiet meħtieġa, l-enfasi se tkun fuq kwistjonijiet
   bħal: l-analiżi, l-immudellar u l-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet ta’ l-infrastruttura fiżika u l-
   operat tagħha; l-assigurazzjoni ta’ l-infrastrutturi kruċjali fuq network eżistenti u tal-futur
   pubbliċi u privati; sistemi u servizzi, fir-rigward ta’ l-aspetti fiżiċi, loġiċi u funzjonali tagħhom;
   sistemi ta’ kontroll u twissija sabiex ikun hemm reazzjoni mgħaġġla f’każ ta’ inċident, ħarsien
   mill-effetti li jsegwu ‘l xulxin wara inċident, li jiddefinixxi u jiddiżinja kriterji biex jinbnew
   infrastrutturi u utilitajiet sikuri.
 ---pagebreak--- L 400/222        MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

• Sorveljanza intelliġenti u sigurtà tal-fruntieri: L-attivitajiet se jittrattaw kwistjonijiet rilevanti
   għall-livelli konsekuttivi kollha ta' l-istrateġija Ewropeja tas-sigurtà tal-fruntieri, li jibda bil-
   proċeduri ta' l-applikazzjoni għall-viżi fl-ambaxxati u postijiet konsulari (l-ewwel livell),
   kooperazzjoni transkonfini (it-tieni livell), miżuri fil-punti ta' qsim tal-fruntieri fil-fruntieri ta' l-
   art, il-portijiet u l-ajruporti kif ukoll bejn il-punti ta' qsim ta' fruntieri ħodor u koħol (it-tielet
   livell) u finalment attivitajiet ġewwa l-fruntieri esterni Ewropej (ir-raba' livell) bħall l-iskambju
   ta' informazzjoni, miżuri kompensatorji, Sistema ta' Informazzjoni Schengen (SIS),
   kooperazzjoni Ġudizzjarja u tal-Pulizija, Doganali u tal-Gwardji tal-Fruntieri (PCB). Serje ta’
   kapaċitajiet huma meħtieġa għal dan il-qasam ta’ missjoni, li ħafna minnhom jirrigwardaw
   primarjament il-fażijiet ta’ "identifikazzjoni", "prevenzjoni" u "protezzjoni". Il-mira hija kemm li
   jkun evitat inċident u kemm li jkunu mmitigati l-konsegwenzi potenzjali.

Sabiex jitkattru l-kapaċitajiet meħtieġa, l-enfasi se tkun fuq kwistjonijiet bħal: tisħiħ ta’ l-effikaċja u
l-effiċjenza tas-sistemi, apparat, għodod u proċessi kollha rilevanti għas-sigurtà użati fil-punti ta’
aċċess fil-postijiet tal-qsim tal-fruntieri (eż. identifikazzjoni tan-nies ifittxu aċċess, skoperta mhux
invażiva ta' nies u oġġetti, ittraċċar ta’ sustanzi, kampjuni, għarfien spazjali inkluż il-ġbir u l-analiżi
tat-tagħrif, eċċ); titjib fis-sigurtà tal-fruntieri ta’ l-art u tal-baħar ta’ l-Ewropa (eż. permezz ta’ l-
iskoperta mhux invażiva u ta’ taħt l-ilma tal-vetturi, tracking tal-vetturi, għarfien spazjali inkluż il-
ġbir u l-analiżi tat-tagħrif, sorveljanza, operazzjonijiet remoti, eċċ.); sigurtà marittima; valutazzjoni
u maniġġar tal-flussi ta’ immigranti (illegali). Se jiġi stabbilit qafas xieraq għall-koordinazzjoni ma'
l-attivitajiet ta' l-Aġenzija Ewropea għall-Ġestjoni ta' Kooperazzjoni Operazzjonali fil-Fruntieri
Esterni.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         L 400/223

• Restawr tas-sigurtà u s-sikurezza f'każ ta' kriżijiet: L-attivitajiet se jiffokaw fuq teknoloġiji li
   jipprovdu dehra ġenerali ta', appoġġ għal diversi operazzjonijiet ta’ maniġġar ta’ emerġenza,
   bħal protezzjoni ċivili (inklużi d-diżastri naturali u l-inċidenti industrijali), għajnuna umanitarja u
   xogħol ta’ salvataġġ u l-appoġġ għall-Politika Komuni għall-Affarijiet Barranin u s-Sigurtà.
   Serje ta’ kapaċitajiet huma meħtieġa għal dan il-qasam ta’ missjoni, li ħafna minnhom
   jirrigwardaw primarjament il-fażijiet ta’ "preparazzjoni", "reazzjoni" u "rkupru". Il-mira hija li
   jkunu mnaqqsa l-konsegwenzi ta’ l-inċident. Sabiex jitkattru l-kapaċitajiet meħtieġa, l-enfasi se
   tkun fuq kwistjonijiet bħal: stat ta’ preparazzjoni ġenerali fl-organizzazzjoni u l-operazzjoni
   sabiex ikunu ffaċċjati inċidenti ta’ sigurtà (eż. il-koordinazzjoni bejn l-organizzazzjonijiet u l-
   komunikazzjoni ta’ l-emerġenza, il-valutazzjoni tar-riservi strateġiċi, inventarji strateġiċi, eċċ.)
   tmexxija ta’ kriżi (eż. mezzi integrati ta' allert u tmexxija, valutazzjoni ta’ l-inċident u ħtiġijiet ta’
   prijorità, integrazzjoni ta' atturi u riżorsi eteroġeni l-evakwazzjoni u l-iżolament, in-
   newtralizzazzjoni u l-konteniment ta’ l-effetti ta’ attakki terroristiċi u l-kriminalità, eċċ.)
   intervenzjoni f'ambjent ostili, l-għajnuna umanitarja ta’ emerġenza, u l-immaniġġar tal-
   konsegwenzi u l-effetti li jsegwu ‘l xulxin ta’ inċident tas-sigurtà (eż. it-tħaddim tas-sistema tal-
   kura tas-saħħa pubblika, l-kontinwità tan-negozju, miżuri li jibnu l-fiduċja, it-tiswija ta’ l-
   operazzjoni mħarbta jew distrutta tas-soċjetà eċċ.).
 ---pagebreak--- L 400/224        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

L-oqsma ta’ hawn fuq se jkunu appoġġati fl-oqsma ta’ interess trasversali li ġejjin:

• Integrazzjoni, interkonnettività u interoperabbiltà tas-Sistemi ta' Sigurtà: L-attivitajiet
   marbutin ma' l-intelligence, il-ġbir ta' informazzjoni u s-sigurtà ċivili se jagħmlu possibbli u/jew
   jagħtu kontribut għar-rendiment tat-teknoloġija meħtieġa għat-tkattir tal-kapaċitajiet elenkati
   hawn fuq, biex b’hekk ikun hemm enfasi fuq kwistjonijiet trasversali bħal: it-titjib ta’ l-
   interoperabbiltà u l-interkonnettività tas-sistemi, it-tagħmir, is-servizzi u l-proċessi, inklużi l-
   infurzar tal-liġi, it-tifi tan-nar, id-difiża ċivili u l-infrastrutturi ta' informazzjoni medika, waqt li
   jkunu żgurati l-affidabbiltà, il-ħarsien tal-privatezza u l-integrità tat-tagħrif, it-traċċabilità tat-
   transazzjonijiet kollha u l-ipproċessar tagħhom, eċċ. L-attivitajiet se jindirizzaw ukoll materji ta’
   standardizzazzjoni (inklużi dawk fir-rigward ta’ l-interoperabbiltà kulturali, umana u ta’
   organizzazzjoni).
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/225

• Is-sigurtà u s-soċjetà: L-attivitajiet huma ta’ natura trasversali u se jitmexxew b’interazzjoni
   bejn ix-xjenzi naturali, it-teknoloġija u xjenzi oħra, b’mod partikolari x-xjenzi politiċi, soċjali u
   umani. L-enfasi ser tkun immirata fuq kostruzzjoni tax-xenarji kulturali u soċjoekonomiċi, kif
   ukoll analiżi sistematika tar-riskju, u attivitajiet oħrajn ta’ riċerka relatati ma’ suġġetti bħal: Is-
   sigurtà bħala kunċett li qiegħed jevolvi (analiżi komprensiva tal-ħtiġijiet relatati mas-sigurtà
   sabiex ikunu definiti l-ħtiġijiet funzjonali ewlenin sabiex jindirizzaw il-qasam tas-sigurtà li
   dejjem ivarja); interdependenzi, vulnerabilitajiet minħabba f'diżastri u theddid ġdid (eż. fil-
   qasam tat-terroriżmu u l-kriminalità organizzata); l-attitudni taċ-ċittadini f’sitwazzjonijiet ta’
   kriżi (eż. il-perċezzjoni tat-terroriżmu u l-kriminalità, l-aġir tal-folol, l-fehim pubbliku ta'
   drittijiet ċivili u forom ta' protezzjoni soċjo-kulturali, l-għarfien tas-sigurtà u l-kontrolli tas-
   sigurtà (u s-sigurezza) u l-aċċettazzjoni mill-pubbliku; l-istat ta' tħejjija taċ-ċittadini f’każ ta’
   attakk terroristiku; kwistjonijiet relatati mal-komunikazzjoni bejn l-awtoritajiet u ċ-ċittadini
   f’sitwazzjonijiet ta’ kriżi; tkabbir ta’ l-għarfien tal-pubbliku dwar it-theddid; gwida għaċ-
   ċittadini dwar is-sistemi ta’ konsulenza u assistenza dwar sigurtà interna fl-Istati Membri u fuq
   livell ta’ l-UE; analiżi ta’ l-aġir, psikoloġiku u ta’ xort’oħra ta’ min jikkommetti offiżi
   terroristiċi; kwistjonijiet ta’ etika fir-rigward tal-ħarsien tat-tagħrif personali u l-integrità tat-
   tagħrif. Ir-riċerka se tkun ukoll diretta lejn l-iżvilupp ta' indikaturi statistiċi fuq il-kriminalità
   sabiex ikunu jistgħu isiru evalwazzjonijiet dwar il-bidliet fil-kriminalità.

• Koordinazzjoni u strutturar tar-Riċerka dwar is-Sigurtà: Dan il-qasam jipprovdi l-
   pjattaformi għall-attivitajiet ta’ koordinazzjoni u strutturar ta’ l-isforzi ta’ riċerka dwar is-sigurtà
   nazzjonali, Ewropea u internazzjonali, sabiex jiżviluppa s-sinerġiji bejn ir-riċerka ta’ natura
   ċivili, tas-sigurtà u tad-difiża kif ukoll sabiex jikkoordina bejn in-naħa tad-domanda u u n-naħa
   tal-provvista tar-riċerka dwar is-sigurtà. L-attivitajiet se jiffokaw fuq it-titjib tal-kondizzjonijiet u
   proċeduri rilevanti.
 ---pagebreak--- L 400/226        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

Koperazzjoni internazzjonali

Il-kooperazzjoni internazzjonali fl-attivitajiet ta’ Riċerka dwar is-Sigurtà se jitwettqu f’konformità
ma’ l-aspetti interni u esterni tal-politika Komunitarja. Minħabba s-sensittività partikolari ta' dan il-
qasam, il-kooperazzjoni internazzjonali ser titqies fuq bażi individwali fir-rigward tal-pajjiżi
involuti. Ħtiġijiet u kriterji partikolari għall-kooperazzjoni internazzjonali jistgħu jkunu stipulati
fil-programm ta’ ħidma.

Se jkunu kkunsidrati azzjonijiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni internazzjonali fejn ikun hemm
benefiċċju reċiproku skond il-Politika tas-Sigurtà ta’ l-UE, bħal riċerka relatata ma’ attivitajiet tas-
sigurtà b’applikazzjoni dinjija, eż. il-ġestjoni ta' diżastri fuq skala kbira.

Rispons għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti

It-tema tar-Riċerka dwar is-Sigurtà hija flessibbli kemm bħala natura u kemm bħala disinn. L-
attivitajiet se jippermettu l-akkomodazzjoni ta’ theddid għas-sigurtà li għadu mhux magħruf inklużi
d-diżastri, u ħtiġijiet ta’ politika relatati li jistgħu jqumu. Din il-flessibilità se tikkumplimenta l-
karattru orjentat lejn il-missjoni ta’ l-attivitajiet ta’ riċerka spjegati hawn fuq.
 ---pagebreak--- 30.12.2006            MT                    Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                                L 400/227

                                                         ANNESS II

                                    TQASSIM INDIKATTIV TA' L-AMMONT

It-tqassim indikattiv huwa kif ġej (f’miljuni ta’ euro):

    Saħħa                                                                                6 100

    Food, Agriculture and Fisheries, Bio-technology                                                              1 935

    Teknoloġiji ta’ l-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni                                                           9 050

    Nanoxjenzi, Nanoteknoloġiji, Materjali u Teknoloġiji tal-Produzzjoni ġodda                                   3 475
    Technologies

    Enerġija                                                                                2 350

    Ambjent (inkluża l-Bidla fil-Klima)                                                                          1 890

    Trasport (inkluża l-Aeronawtika)                                                                             4 160

    Xjenzi Soċjoekonomiċi u l-Umanistika                                                                         623

    L-Ispazju                                                                                1 430

    Sigurtà                                                                                1 400

    TOTAL 1 2 3 4                                                                                32 413

1
            Inklużi Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija (inkluż il-pjan finanzjarju, eċċ.) u l-parti mill-attivitajiet ta'
            koordinazzjoni u kooperazzjoni internazzjonali li għandhom jiġu ffinanzjati f'dawn it-temi.
2
            L-għan se jkun li ta' l-inqas 15% mill-finanzjament tal-programm ikun jista' jmur għall-SMEs.
3
            Inkluż kontribut ta' mhux aktar minn EUR 800 miljun lill-Bank Ewropew ta' l-Investiment għall-Faċilità tal-
            Finanzjament tal-Qsim tar-Riskju, kif imsemmi fl-Anness III. It-temi se jikkontribwixxu fuq bażi
            proporzjonali, ħlief it-tema tax-Xjenzi Soċjoekonomiċi u l-Umanistika, li ma tikkontribwixxix għall-
            RSFF.Ammont ta' EUR 400 miljun se jkun marbut f'pagamenti annwali għall-perijodu 2007-2010.
4
            Ta' l-inqas EUR 210 miljun minnhom u sa EUR 250 miljun għall-COST, soġġett għal evalwazzjoni f'nofs it-
            term. Dan l-appoġġ finanzjarju se jkun ipprovdut permezz ta' għotja li se titħallas abbażi ta' ftehim ta' għotja
            bejn il-Kummissjoni u entità legali maħtura mill-COST bħala l-aġent implimentattiv tagħha u kkomunikata
            lill-Kummissjoni mis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill u identifikata fil-Programm ta' Ħidma.
 ---pagebreak--- L 400/228        MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

                                                ANNESS III

                                Faċilità Finanzjarja għall-Qsim tar-Riskju

Skond l-Anness II, il-Komunità ser tipprovdi kontribut (azzjoni ta' koordinazzjoni u appoġġ) lill-
Bank Ewropew għall-Investiment (EIB) li jkun imsieħeb għall-qsim tar-riskju għall-Faċilità
Finanzjarja għall-Qsim tar-Riskju (RSFF). L-RSFF, li ser tkun ko-finanzjata mill-Komunità u l-
EIB, hija mmirata lejn it-trawwim ta' investiment tas-settur privat madwar l-Ewropa fl-iżvilupp u d-
demonstrazzjoni ta' riċerka u teknoloġija (RTD) kif ukoll l-innovazzjoni.

Il-kontribut Komunitarju ser iżid il-kapaċità tal-Bank li jirregola r-riskju, b'hekk jippermetti għal (i)
volum akbar ta' operazzjonijiet ta' self u garanziji ta' l-EIB għal ċertu livell ta' riskju, u (ii) l-
iffinanzjar ta' azzjonijiet ta' l-RTD Ewropej aktar riskjużi li ma jkunux possibbli mingħajr tali
appoġġ Komunitarju, b'hekk jgħin li jingħelbu defiċjenzi tas-suq. Huwa ser jimmira li:

• iżżid il-valur f'oqsma fejn is-suq ma jistax jipprovdi l-finanzjament meħtieġ; u

• jipprovdi effett katalittiku f'self ta' kapital għal investiment privat.

Il-kontribut Komunitarju ser ikun kommess għall-RSFF f'konformità mad-dispożizzjonijiet
imniżżla fl-Anness II.

L-EIB ser isellef fondi ġġenerati mis-swieq finanzjarji internazzjonali u jipprovdi garanziji lill-
imsieħba finanzjarji skond ir-regoli, ir-regolamenti u l-proċeduri standard tiegħu.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        L 400/229

Huwa ser juża dan il-kontribut fuq "bażi ta' min jiġi l-ewwel, jinqeda l-ewwel", bħala provvista u
allokazzjoni ta' kapital fi ħdan il-bank sabiex ikopri parti mir-riskji assoċjati ma' l-operazzjonijiet
tiegħu li jappoġġaw azzjonijiet eliġibbli Ewropej ta' RTD.

Abbażi ta' l-evalwazzjoni finanzjarja tiegħu, l-EIB ser jivvaluta l-livell ta' riskji finanzjarji u
jiddeċiedi l-valur tal-provvista u l-allokazzjoni ta' kapital.

Il-valutazzjoni tar-riskji u l-kategorizzazzjoni, u d-deċiżjonijiet li jirriżultaw dwar il-provvista u l-
allokazzjoni ta' kapital, ser isegwu l-proċeduri standard tal-Bank, taħt il-Faċilità Finanzjarja
Strutturata, approvati u mmonitorjati mill-partijiet interessati, kif aġġornata u mmodifikata minn
żmien għal żmien. Dawn mhux ser jitbiddlu bħala riżultat tal-kontribut Komunitarju.

Ir-riskju għall-baġit Komunitarju huwa limitat għall-ammonti mħallsa jew kommessi li jiġu
mħallsa. Ma jkun hemm l-ebda responsabbiltà kontinġenti għall-baġit Komunitarju, billi
kwalunkwe riskju li jkun fadal jinġarr mill-EIB.

Il-kontribut Komunitarju ser jiġi żborżat kull sena abbażi ta' pjan pluriennali u b'kont meħud ta' l-
evoluzzjoni tad-domanda. L-ammont annwali ser jiġi stabbilit fil-Programm ta' Ħidma, abbażi tar-
rapport ta' attività u l-previżjonijiet ippreżentati mill-EIB.

Il-pjan pluriennali se jkun finanzjat minn kull waħda mit-temi kontribwenti u, fejn xieraq, adattat
skond il-prinċipju ta' kontribuzzjonijiet proporzjonali.
 ---pagebreak--- L 400/230        MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

Il-ftehim ser jiġi konkluż ma' l-EIB, wara konsultazzjonijiet mill-qrib ma' l-Istati Membri, ser
jistabbilixxi t-termini u l-kondizzjonijiet li taħthom il-fondi Komunitarji jistgħu jintużaw bħala
provvisti u allokazzjoni ta' kapital. Dan ser jinkludi, inter alia, it-termini u l-kondizzjonijiet li ġejjin:

• L-eliġibbiltà ta' azzjonijiet RTD Komunitarji. "Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti", Proġetti
   Kollaborattivi, Netwerks ta' Eċċellenza u Riċerka għall-benefiċċju ta' l-SMEs iffinanzjati mill-
   Komunità għandhom ikunu awtomatikament eliġibbli jekk l-objettivi tagħhom jaqgħu fil-kamp
   ta' applikazzjoni tat-temi kontribwenti ta' dan il-Programm Speċifiku. Entitajiet legali stabbiliti
   f'pajjiżi terzi minbarra l-Pajjiżi Assoċjati huma eliġibbli wkoll jekk dawn jipparteċipaw
   f'azzjonijiet indiretti tas-Seba' Programm Kwadru u l-ispejjeż tagħhom huma eliġibbli għal
   finanzjament Komunitarju.

Azzjonijiet Ewropew oħrajn (bħall-EUREKA) għandhom ikunu eliġibbli jekk jikkonċernaw ir-
riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku jew attivitajiet ta' dimostrazzjoni fil-kamp ta' applikazzjoni tat-temi
kontribwenti li jirrispondu għal prinċipji u kriterji tar-riċerka Ewropea u jekk dawk li jissellfu jew
il-benefiċjarji tal-garanzija huma entitajiet legali stabbiliti fi Stati Membri jew Pajjiżi Assoċjati.

L-RSFF se tkun offruta fl-Istati Membri kollha u f'pajjiżi assoċjati sabiex ikun żgurat li l-entitajiet
legali kollha, irrispettivament mid-daqs (inklużi SMEs u organizzazzjonijiet tar-riċerka, inklużi l-
universitajiet) fl-Istati Membri kollha, jistgħu jibbenefikaw minn din il-faċilità għall-finanzjament
ta' l-attivitajiet tagħhom f'azzjonijiet eliġibbli.

Attivitajiet ta' innovazzjoni ta' natura kummerċjali huma eliġibbli għall-RSFF permezz biss ta' l-użu
tal-kontribut ta' l-EIB stess.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                          L 400/231

F'konformità ma' dan ir-regolament dwar ir-Regoli għal Parteċipazzjoni adottat skond l-Artikolu
167 tat-Trattat, il-ftehim ser jistabbilixxi wkoll proċeduri għall-Komunità biex toġġezzjona,
f'każijiet debitament ġustifikati, dwar l-użu tal-kontribut Komunitarju mill-EIB.

Ir-regoli sabiex jiġi ddefinit is-sehem tar-riskju finanzjarju li ser ikun kopert mill-kontribut
Komunitarju u l-limitu ta' riskju li lil hinn minnu l-EIB jista' juża l-kontribut Komunitarju kif ukoll
il-qsim ta' dħul korrespondenti.

Il-livell tal-kontribut Komunitarju għal kull operazzjoni għandu jiddependi mill-evalwazzjoni tar-
riskju finanzjarju mwettqa mill-EIB. Il-livell tal-provvista u l-allokazzjoni ta' kapital totali għall-
parti kbira ta' l-operazzjonijiet ta' l-RSFF mistennija tinżel fil-marġini ta' 15%-25% tal-valur
nominali ta' tali operazzjonijiet. Fl-ebda każ il-livell tat-total ta' l-ammonti tal-provvista u l-
allokazzjoni ta' kapital tal-kontribut Komunitarju m'għandu jaqbeż 50% tal-valur nominali tas-self
jew tal-garanzija. Ser ikun hemm qsim ta' riskju taħt kull operazzjoni.

L-arranġamenti li bihom il-Komunità ser timmonitorja l-operazzjonijiet ta' self u ta' garanziji ta' l-
EIB relatati mal-kontribut Komunitarju, inklużi operazzjonijiet permezz ta' l-imsieħba finanzjarji ta'
l-EIB.

L-EIB tista' tuża biss il-kontribut Komunitarju għal operazzjonijiet approvati bejn id-data tad-dħul
fis-seħħ ta' dan il-Programm Speċifiku u l-31 ta' Diċembru 2013.
 ---pagebreak--- L 400/232        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

L-interessi u d-dħul iġġenerati mill-kontribut Komunitarju waqt dan il-perijodu għandhom jiġu
rapportati kull sena mill-EIB lill-Kummissjoni, li għandha tinforma lill-Parlament Ewropew u lill-
Kunsill. F'konformità ma' l-Artikolu 18.2 tar-regolament finanzjarju, dawn għandhom jiġu
kkunsidrati bħala dħul assenjat lill-RSFF u jiddaħħlu fil-baġit.

Fl-adozzjoni tal-Programm ta' Ħidma, il-Kummissjoni tista' tiddeċiedi li talloka mill-ġdid, għall-fini
ta' kwalunkwe azzjoni indiretta oħra ta' l-"Infrastruttura ta' Riċerka" ta' dan il-Programm Speċifiku,
kwalunkwe ammont mhux użat mill-RSFF u, għalhekk, kopert mill-ġdid mill-EIB, wara l-
evalwazzjoni ta' nofs it-term imsemmija fl-Anness II tal-Programm Kwadru. L-evalwazzjoni ta'
nofs it-term se tinkludi valutazzjoni esterna ta' l-impatt ta' l-RSFF.

Il-Kummissjoni ser timmonitorja mill-qrib l-użu effettiv tal-Kontribut Komunitarju, inkluż il-
valutazzjonijiet ex-post tal-fatturi ta' l-azzjoni li kienu suċċess, u rapport regolari għall-Kumitat tal-
Programm. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ser tinkludi kisbiet prinċipali f'dan ir-rigward fir-
rapport annwali dwar l-attivitajiet ta' l-iżvilupp ta' riċerka u teknoloġiku li hija ser tibgħat lill-
Parlament Ewropew u lill-Kunsill skond l-Artikolu 173 tat-Trattat.
 ---pagebreak--- 30.12.2006        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                         L 400/233

                                                 ANNESS IV

    Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija u Koordinazzjoni ma' programmi ta' riċerka non-Komunitarji

Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija1

L-oqsma ta’ riċerka għal lista indikattiva ta’ Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija (JTIs) huma
identifikati hawn taħt skond il-kriterji spjegati fl-Anness I. Dawn l-Inizjattivi Konġunti fit-
Teknoloġija jindirizzaw firxa ta’ sfidi diversi. Għalhekk, l-istrutturi jridu jkunu mfasslin fuq bażi ta’
każ b’każ sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw il-karatteristiċi partikolari tal-qasam ta’ riċerka in
kwistjoni. F’kull każ, tiġi identifikata struttura speċifika bil-għan li tkun implimentata l-aġenda ta’
riċerka miftiehma ta’ l-Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija u jinġiebu flimkien l-investimenti
pubbliċi u privati meħtieġa u l-koordinazjoni ta’ sforzi Ewropej. Il-Komunità tista' tagħti ammont
għall-implimentazzjoni ta’ l-aġenda ta’ riċerka skond proposti separati. Aktar Inizjattivi Konġunti
fit-Teknoloġija jistgħu jiġu identifikati skond il-kriterji speċifikati fl-Anness I u jkunu proposti
matul l-implimentazzjoni tas-Seba’ Programm Kwadru.

• Inizjattiva dwar Mediċini Innovattivi

L-Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija dwar Mediċini Innovattivi għandha l-mira li żżid
il-kompetittività tas-settur farmaċewtiku Ewropew billi tipprovdi strateġija kkoordinata sabiex
tegħleb il-konġestjonijiet tar-riċerka fil-proċess ta’ l-iżvilupp tad-drogi, tnaqqas iż-żmien meħtieġ
għall-iżvilupp tad-drogi u l-clinical attrition rate għal mediċini ġodda. Dan se jippermetti aċċess
aktar mgħaġġel għal mediċini aktar immirati u profitt aktar malajr mill-investiment fir-riċerka u,
b’hekk, aktar investiment privat għal aktar riċerka.

1
         Il-lista ta' JTIs proposti hija biss indikattiva u tista' tiġi aġġustata fid-dawl ta' żviluppi futuri.
         Kull JTI se tiġi deċiża individwalment (ara l-Anness I, Kapitolu "Objettivi xjentifiċi u
         teknoloġiċi, linji wesgħin tat-temi u ta' l-attivitajiet").
 ---pagebreak--- L 400/234        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                        30.12.2006

Ir-riċerka pre-kompetittiva kif definita permezz ta’ l-Aġenda Strateġika għar-Riċerka (ASR) ta’ l-
Inizjattiva dwar Mediċini Innovattivi se tinkludi: l-iżvilupp ta’ għodod u metodi għall-previżjoni
aħjar ta’ l-idoneità, is-sikurezza u l-effikaċja tad-drogi, infrastrutturi intelliġenti għall-integrazzjoni
tad-data u l-immaniġġar ta' l-għarfien permezz ta’ kooperazzjoni mill-qrib bejn l-industrija, id-dinja
akkademika u ċ-ċentri kliniċi f’kull pass meħtieġ. Se tindirizza wkoll lakuni fl-edukazzjoni u t-
taħriġ sabiex tiżgura li l-Ewropa jkollha l-ħiliet sabiex ir-riżultati tar-riċerka jissarrfu f’benefiċċji
għall-pazjent. Se tkun żgurata kooperazzjoni mill-qrib bejn il-Komunità Ewropea u l-industrija u l-
partijiet l-oħra li għandhom interess bħal aġenziji regolatorji, il-pazjenti, id-dinja akkademika, min
iħaddem kliniċi, eċċ., kif ukoll il-mobilizzazzjoni ta’ fondi pubbliċi u privati. L-implimentazzjoni
ta' l-ASR se ssir permezz ta’ Inizjattiva dwar Mediċini Innovattivi (IMI) u l-istruttura ta’ sħubija
pubblika-privata adatta se tinħoloq għal dan il-għan partikolari.

• Teknoloġiji nano-elettroniċi 2020

In-nanoelettronika hija ta’ importanza strateġika kbira għall-kompetittività Ewropea għaliex il-
prodotti tagħha jippossibilizzaw l-innovazzjoni f’setturi oħrajn (il-multimedja,
it-telekomunikazzjoni, it-trasport, is-saħħa, l-ambjent, l-ipproċessar industrijali, eċċ.). Hija teħtieġ li
l-isforzi ta’ R&Ż u innovazzjoni jkunu strutturati, ottimizzati u integrati aħjar fi proċess usa' li
jinvolvi l-atturi kollha li għandhom rwol kruċjali għal suċċess fil-qasam.

L-inizjattiva se tindirizza l-ħtiġijiet tat-teknoloġiji bbażati fuq is-silikon f’erba’ oqsma tat-
teknoloġija: (i) apparat ta’ loġika u memorja iċken sabiex jiżdied ir-rendiment u jonqsu l-ispejjeż,
(ii) l-iżvilupp ta’ funzjonijiet ta' valur-miżjud, inkluż funzjonijiet ta’ rilevament, attwazzjoni u
ppakkjar u l-integrazzjoni tagħhom mal-loġika u l-memorja sabiex jiffurmaw soluzzjonijiet
komplessi bħal System-on-Chip jew System-in-package, (iii) tagħmir u materjali u (iv)
l-awtomatizzazzjoni tad-disinn.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/235

• Sistemi ta’ kompjuters integrati ("embedded").

Is-sistemi ta’ kompjuters integrati – l-elettronika u softwer inviżibbli li jagħmlu l-prodotti u l-
proċessi intelliġenti – huma ta’ importanza strateġika għall-kompetittività ta’ setturi industrijali
importanti Ewropej bħal dak tal-karrozzi, l-avjonika, l-elettronika għall-konsumatur, is-sistemi
mediċi u l-manifattura. Barra minn hekk, il-konnettività akbar ta’ dawn l-apparati toħloq potenzjal
għal swieq kompletament ġodda u applikazzjonijiet soċjetali li l-Ewropa trid tkun f’qagħda tajba
biex tieħu vantaġġ minnhom.

L-Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija dwar Sistemi tal-Kompjuters Integrati se tgħaqqad u tiffoka
l-isforzi ta’ riċerka u tiġbed investiment privat u pubbliku sabiex jinqasmu r-riskji għoljin u
jinżamm livell għoli ta’ ambizzjoni. L-inizjattiva se tindirizza d-disinn, l-iżvilupp u t-tqegħid ta’
sistemi elettroniċi u ta’ softwer li jinsabu kullimkien u li huma interoperabbli u kost-effettivi iżda
qawwijin, bla periklu u siguri. Se tipprovdi disinji ta’ referenza li joffru strateġiji ta’ arkitettura
standard għal ċerti gammi ta’ applikazzjonijiet, middleware li jippermetti konnettività u
interoperabbiltà mingħajr ġonot, għodod ta’ softwer ta' disinn integrati u metodi għall-iżvilupp u
l-produzzjoni ta' prototipi malajr, kif ukoll strateġiji ġodda għall-interazzjoni bejn il-kompjuters u d-
dinja reali.

• Inizjattiva dwar Ċelluli tal-Fjuwil u l-Idroġenu

Iċ-ċelluli tal-fjuwil u l-idroġenu huma teknoloġiji li jistgħu jwasslu għal bidla fundamentali fil-mod
kif l-Ewropa tipproduċi u tuża l-energija, u toffri potenzjal ta’ żvilupp kbir lejn provvista ta’
enerġija indipendenti u sostenibbli fuq terminu ta’ żmien twil u tagħti lill-Ewropa vantaġġ
kompetittiv kruċjali. It-transizzjoni lejn ekonomija orjentata lejn l-idroġenu timplika investiment
kbir ta’ riċerka u kapital fil-ħolqien ta’ industriji ġodda, katini ta’ provvista ġodda, infrastruttura u
riżorsi umani.
 ---pagebreak--- L 400/236        MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       30.12.2006

L-Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija se tiddefinixxi u twettaq programm Ewropew immirat ta’
riċerka industrijali, żvilupp teknoloġiku u dimostrazzjoni sabiex tipprovdi teknoloġiji robusti dwar
iċ-ċelluli ta’ l-idroġenu u l-fjuwil żviluppati sal-punt ta’ l-użu kummerċjali. It-temi ewlenin ta’ l-
aġenda ta’ riċerka tal-JTI se jkunu: l-iżvilupp taċ-ċelluli tal-fjuwil għas-setturi ta’ applikazzjoni u l-
gammi kollha; provvista ta’ l-idroġenu sostenibbli, inklużi l-produzzjoni, id-distribuzzjoni, il-ħażna
u l-konsenja; id-dimostrazzjoni integrata fuq skala kbira f’kuntest ta' l-operazzjoni reali ta’
teknoloġiji avvanzati jew li qegħdin jimmaturaw; u attivitajiet ta’ preparazzjoni fil-qafas tas-suq.
Dan se jkun implimentat fuq il-bażi ta’ pjan għat-teknoloġija ta' l-UE li jkun sod u li jiżviluppa
kontinwament, flimkien ma’ pjan kummerċjali, li jiddefinixxi l-istrateġiji ta’ transizzjoni u miri
f’terminu ta’ żmien twil u l-punti importanti fl-implimentazzjoni.

• Aeronawtika u Trasport bl-Ajru

L-Ewropa trid tibqa’ fuq quddiem fit-teknoloġiji importanti jekk trid li jkollha industriji ta’
l-aeronawtika u tat-trasport bl-ajru sostenibbli, innovattivi u kompetittivi fil-futur. L-iżvilupp ta'
teknoloġiji ekoloġiċi huwa kruċjali biex jiżgura l-kompetittività tas-settur kollu tat-trasport bl-ajru.
It-teknoloġiji innovattivi huma ta' importanza assoluta sabiex tinżamm il-kompetittività fl-oqsma ta'
pressjoni kompetittiva dejjem tiżdied u biex terġa' tiġi akkwistata l-kompetittività f'oqsma fejn l-
Ewropa għandha l-potenzjal biex tistabbilixxi sehem sostanzjali mis-suq, bħat-trasport reġjonali.
Bħala industrija li teħtieġ ħafna RŻT, il-kompetittività preżenti tal-kumpaniji Ewropej ta’ l-
aeronawtika u tat-trasport bl-ajru nbniet fuq investimenti privati sinifikanti (tipikament 13-15% tan-
negozju totali) tul ħafna għexieren ta’ snin. Minħabba l-karatteristiċi speċifiċi tas-settur, l-iżviluppi
ġodda ta’ spiss jiddependu fuq il-kooperazzjoni effettiva bejn is-settur pubbliku u s-settur privat.
 ---pagebreak--- 30.12.2006      MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/237

Ċerti aspetti ta’ l-Aġenda ta’ Riċerka Strateġika ACARE jeħtieġu skala ta’ effett u kontinwità ta’ l-
għan tali li jitolbu Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija ffokata fuq programm ta’ riċerka koerenti u
ddedikat dwar teknoloġiji avvanzati u t-trawwim ta’ aspetti bħall-integrazzjoni, validazzjoni fuq
skala kbira u dimostrazzjoni.

Fil-qasam ta’ l-Aeronawtika u t-Trasport bl-Ajru, se jkunu indirizzati oqsma differenti, bħal sistema
ta' trasport bl-ajru li ma tagħmilx ħsara lill-ambjent u kost-effiċjenti ("Is-Sistema Ekoloġika tat-
Trasport bl-Ajru"), u maniġġar tat-traffiku bl-ajru li jappoġġa l-politika ta’ Sema Waħdani
Ewropew u l-inizjattiva SESAR.

• Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà (GMES):

L-Ewropa teħtieġ kapaċitajiet awtonomi bbażati fuq standard Ewropew għall-monitoraġġ globali.
Dan se jgħin lill-Ewropa u l-industriji tagħha b’mod konsiderevoli f’dan il-qasam, fejn il-
kompetituri tagħha qegħdin jinvestu ħafna fl-iżvilupp ta’ standards għal sistemi ta’ monitoraġġ
globali.

Il-GMES trid tirrispondi għall-mandat politiku espress fir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tat-13 ta'
Novembru 2001 dwar it-tnedija tal-perijodu inizjali tal-monitoraġġ globali għall-ambjent u s-sigurta
(GMES) 1li segwiet is-Summit ta’ Goteborg f’Ġunju 2001, il-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-GMES
ippreżentat fi Frar 20042, u l-inklużjoni tiegħu fl-"Inizjattiva għat-Tkabbir" u l-elenku "Bidu
Malajr".

1
       ĠU C 350, 11.12.2001, p. 4.
2
       “Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà (GMES): Ħolqien ta’ kapaċità ta’ GMES
       sas-sena 2008 – (Pjan ta’ Azzjoni (20042008)” - COM(2004) 65, 3.2.2004.
 ---pagebreak--- L 400/238           MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                   30.12.2006

Il-futur tal-GMES jiddependi minn investimenti sinifikanti f’terminu ta’ żmien twil kemm
mill-utenti u kemm minn dawk li jipprovdu l-infrastruttura (kemm pubbliċi u kemm privati). Għal
dan il-għan huwa essenzjali li l-GMES tipproġetta dehra ċara u koerenti tagħha nfisha, li tista’ tkun
faċilment identifikata mill-utenti, l-awtoritajiet pubbliċi u l-industrija. Indipendentement mill-oqsma
ta’ applikazzjoni speċifiċi tal-GMES, dan se jinvolvi grupp ta’ standards aċċettati u mekkaniżmi u
politiki ta’ validazzjoni taħt responsabbiltà politika waħda.

Għal dan il-għan, struttura tat-tmexxija tal-GMES f’forma ta’ Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija
(JTI) tista’ tiġi stabbilita sabiex iġġib flimkien l-atturi kollha rilevanti bir-riżorsi tagħhom, b’mod
partikolari l-organizzazzjonijiet ta’ l-utenti fuq livelli kemm nazzjonali kif ukoll Ewropej.

JTI għall-GMES se tiżgura koordinazzjoni qawwija ta’ l-attivitajiet relatati mal-GMES, inkluż
permezz tal-funzjonijiet li ġejjin:

–           il-konsolidazzjoni tal-ħtiġijiet ta’ l-utenti għal kull qasam ta’ applikazzjoni tal-GMES,

–           is-superviżjoni u l-appoġġ għall-iżvilupp tas-servizzi operattivi, kapaċitajiet assoċjati u l-
            infrastrutturi tal-GMES,

–           il-validazzjoni ta’ tali servizzi, kull fejn ikun xieraq,

–           l-iżvilupp ta’ mekkaniżmi maħsuba sabiex jiżguraw l-aċċess għad-data f’terminu ta’ żmien
            twil ("xiri ta’ data").
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                       L 400/239

JTI tal-GMES se tkun ukoll mezz effettiv għall-promozzjoni ta’ l-involviment attiv tas-settur privat,
billi taġixxi bħala aġent ta’ koordinazzjoni u finanzjament għall-industrija (inklużi l-SMEs) u
kuntratturi potenzjali oħra li jixtiequ jagħtu kontribut għall-implimentazzjoni tal-GMES permezz
tal-proċessi kompetittivi rilevanti.

Il-GMES se tagħti lill-Ewropa rwol ta’ tmexxija f’qasam ta’ maniġġar u użu ta’ infrastrutturi
ewlenin, inklużi kapaċitajiet strateġiċi spazjali. Tista’ tipprovdi wkoll bażi għall-esplojtazzjoni
effiċjenti ta’ riżorsi li ma jiġġeddux kemm minn entitajiet pubbliċi kif ukoll privati. B’hekk, tgħin
sabiex ittejjeb il-produttività f’ħafna setturi li għandhom ħtieġa għal informazzjoni koerenti u
aġġornata dwar l-assi disponibbli.

Koordinazzjoni ta' programmi ta' riċerka non-Komunitarji1

Lista indikattiva ta’ inizjattivi għall-implimentazzjoni konġunta tal-programmi ta’ riċerka
nazzjonali hija identifikata hawn taħt u tista' tkun s-suġġett ta’ deċizjoni separata skond l-Artikolu
169 tat-Trattat. Aktar inizjattivi jistgħu jiġu identifikati u proposti waqt l-implimentazzjoni tas-
Seba' Programm Kwadru.

Fil-każ ta' kull deċiżjoni, jekk u meta tiġi adottata, tiġi stabbilita struttura ta’ implimentazzjoni
dedikata, flimkien ma’ l-istruttura ta’ organizzazzjoni u l-entitajiet ta’ tmexxija xierqa meħtieġa
għall-implimentazzjoni ta’ l-azzjoni. Skond l-Anness II, il-Komunità tista' tipprovdi appoġġ
finanzjarju għall-inizjattivi u tista' tipparteċipa b’mod attiv fl-implimentazzjoni bil-mezzi li huma l-
aktar xierqa għall-azzjoni.

1
        Il-lista hija indikattiva biss u l-inizjattivi proposti huma soġġetti għal deċiżjonijiet separati
        abbażi ta' l-Artikolu 169 (ara l-Anness I, Kapitolu "Objettivi xjentifiċi u teknoloġiċi, linji
        wesgħin tat-temi u l-attivitajiet").
 ---pagebreak--- L 400/240        MT                 Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      30.12.2006

• Inizjattiva skond l-Artikolu 169 fil-qasam tar-riċerka dwar il-Baħar Baltiku.

L-għan huwa li jkun varat u implimentat programm konġunt fir-R&Ż li jintegra numru ta’
programmi nazzjonali fil-qasam tax-xjenzi marittimi u l-iżvilupp sostenibbli tal-Baħar Baltiku.
Skond numru ta’ konvenzjonijiet internazzjonali, Ewropej u reġjonali li jittrattaw il-Baħar Baltiku,
din l-inizjattiva se tippermetti l-ħolqien ta’ pjattaforma għas-sintetizzazzjoni u d-disseminazzjoni ta’
l-iskoperti f’dan il-qasam u se toħloq ir-R&Ż meħtieġ bħala appoġġ għall-iżvilupp sostenibbli tal-
Baħar Baltiku.

• Inizjattiva skond l-Artikolu 169 fil-qasam tal-Ħajja Assistita fl-Ambjent

Programm konġunt ta’ R&Ż dwar il-Ħajja Assistita fl-Ambjent se jimmira sabiex jgħaqqad l-isforzi
ta’ riċerka nazzjonali li jaraw kif l-ICT jista’ jtejjeb il-kwalità tal-ħajja ta’ persuni anzjani u jestendi
ż-żmien li jistgħu jgħixu ħajja indipendenti fl-ambjent tad-dar tagħhom u l-inħawi. Dan se jinkludi,
pereżempju, assistenza fl-attivitajiet ta’ kuljum, il-faċilitazzjoni tal-kuntatti soċjali, il-monitoraġġ
tas-saħħa u l-attività u titjib fis-sikurezza u s-sigurtà. L-enfasi se tkun fuq l-integrazzjoni ta’ l-
apparat, is-sistemi u s-servizzi f’soluzzjonijiet ta’ benefiċċju kkomparati mal-prezz, affidabbli u
fdati. Din l-inizjattiva se timmira lejn kooperazzjoni Ewropea fuq skala kbira b’massa kritika
suffiċjenti u impenn fuq tul ta’ żmien.

• Inizjattiva skond l-Artikolu 169 fil-qasam tal-Metroloġija

L-għan huwa li jkun varat u implimentat programm ta’ R&Ż koeżiv u konġunt fil-metroloġija li
jintegra numru ta’ programmi nazzjonali, li se jippermetti lill-Ewropa li tirrispondi għat-talbiet, li
qegħdin jiżdiedu, għal metroloġija avvanzata bħala għodda għall-innovazzjoni, l-appoġġ għar-
riċerka xjentifika u l-politika. L-inizjattiva se tappoġġa, b’mod partikolari, l-għanijiet tas-Sistemi
Nazzjonali ta’ Kejl Ewropej imwassal permezz tan-netwerks tal-Laboratorji Nazzjonali tal-
Metroloġija.
 ---pagebreak--- 30.12.2006       MT                  Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea                      L 400/241

                                                 ANNESS V

Informazzjoni għandha tiġi pprovduta mill-Kummissjoni skond l-Artikolu 8(5)

1.       Informazzjoni dwar proġetti individwali, li tippermetti l-monitoraġġ tal-ħajja sħiħa ta' kull
         proposta, li tkopri partikolarment:

         –     proposti sottomessi;

         –     riżultati ta' evalwazzjoni għal kull proposta;

         –     ftehim ta' għotja;

         –     proġetti mlestijin.

2.       Informazzjoni dwar l-eżitu ta' kull sejħa u implimentazzjoni ta' proġett, li tkopri
         partikolarment:

         –     riżultati ta' kull sejħa;

         –     ir-riżultat tan-negozjati dwar ftehim ta' għoti;

         –     implimentazzjoni tal-proġett, inkluża data dwar il-ħlas u eżitu tal-proġetti.

3.       Informazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-programm, inkluża informazzjoni rilevanti fil-
         livell ta' Programm Kwadru, il-Programm Speċifiku u ta' kull tema.

Din l-informazzjoni (partikolarment, dwar proposti, l-evalwazzjoni u l-ftehim ta' l-għoti tagħhom)
għandha tingħata f'format strutturat li jista' jinqara u jkun trattat elettronikament permezz ta' sistema
ta' l-informazzjoni u tar-rapportar ibbażata fuq l-IT li tippermetti li ssir analiżi faċli tad-data.