title: Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2017/2112 tas-6 ta’ Marzu 2017 dwar il-miżura/l-iskema ta’ għajnuna/l-għajnuna mill-Istat SA.38454 — 2015/C (ex 2015/N) li l-Ungerija qed tippjana li timplimenta biex tappoġġja l-iżvilupp ta’ żewġ reatturi nukleari ġodda fl-impjant tal-enerġija nukleari Paks II (notifikata bid-dokument C(2017) 1486) (Il-verżjoni bl-Ingliż biss hi awtentika)Test b'rilevanza għaż-ŻEE.

text:
                  1.12.2017

                  MT

                  Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

                  L 317/45

            DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2017/2112
      tas-6 ta’ Marzu 2017
      dwar il-miżura/l-iskema ta’ għajnuna/l-għajnuna mill-Istat SA.38454 — 2015/C (ex 2015/N) li l-Ungerija qed tippjana li timplimenta biex tappoġġja l-iżvilupp ta’ żewġ reatturi nukleari ġodda fl-impjant tal-enerġija nukleari Paks II
      (notifikata bid-dokument C(2017) 1486)
      (Il-verżjoni bl-Ingliż biss hi awtentika)
      (Test b’relevanza għaż-ŻEE)
      IL-KUMMISSJONI EWROPEA,
      Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu,
      Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,
      Wara li stiednet lill-partijiet interessati jressqu l-kummenti tagħhom (1) u wara li kkunsidrat il-kummenti tagħhom,
      Billi:
      1.   PROĊEDURA

                  (1)

                  Fuq il-bażi tal-artikli fl-istampa u tal-kuntatti informali mal-awtoritajiet Ungeriżi, fit-13 ta’ Marzu 2014, il-Kummissjoni bdiet investigazzjoni preliminari f’għajnuna mill-Istat possibbli involuta fil-bini tal-impjant tal-enerġija nukleari Paks II (“Paks II”) skont in-numru tal-każ SA.38454 (2014/CP).

                  (2)

                  Wara diversi skambji ta’ informazzjoni u laqgħat formali, l-awtoritajiet Ungeriżi nnotifikaw il-miżura għaċ-ċertezza tad-dritt fit-22 ta’ Mejju 2015 billi ddikjaraw li l-proġett ma kien jinvolvi ebda għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”).

                  (3)

                  Permezz tal-ittra bid-data tat-22 ta’ Mejju 2015, l-Ungerija nnotifikat lill-Kummissjoni miżura biex tipprovdi kontribuzzjoni finanzjarja għall-iżvilupp ta’ żewġ reatturi nukleari ġodda fis-sit Paks.

                  (4)

                  Permezz tal-ittra bid-data tat-23 ta’ Novembru 2015, il-Kummissjoni infurmat lill-Ungerija li hi kienet iddeċidiet li tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-TFUE fir-rigward tal-miżura (id-Deċiżjoni tal-Ftuħ). Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
                      (2). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw il-kummenti tagħhom.

                  (5)

                  L-Ungerija bagħtet il-kummenti tagħha dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ fil-29 ta’ Jannar 2016.

                  (6)

                  Il-Kummissjoni rċiviet l-osservazzjonijiet min-naħa tal-partijiet interessati. Għaddiethom lill-Ungerija, li ngħatat l-opportunità li tirreaġixxi. Il-kummenti tal-Ungerija waslu permezz tal-ittra bid-data tas-7 ta’ April 2016.

                  (7)

                  L-Ungerija ssottomettiet iktar informazzjoni fil-21 ta’ April, fis-27 ta’ Mejju, fid-9 ta’ Ġunju, fis-16 ta’ Ġunju, fit-28 ta’ Lulju 2016, fis-16 ta’ Jannar 2017 u fl-20 ta’ Frar 2017.

                  (8)

                  Fit-12 ta’ Settembru 2016, l-awtoritajiet Ungeriżi pprovdew deroga lingwistika u qablu li d-deċiżjoni tiġi adottata bl-Ingliż bħala l-lingwa awtentika.

            2.   DESKRIZZJONI DDETTALJATA TAL-MIŻURA

      2.1.   DESKRIZZJONI TAL-PROĠETT

                  (9)

                  Il-miżura tikkonsisti fl-iżvilupp ta’ żewġ reatturi nukleari ġodda (l-unitajiet 5 u 6) fl-Ungerija, li l-bini tagħhom hu ffinanzjat għalkollox mill-Istat Ungeriż għall-benefiċċju tal-entità Paks II (MVM Paks II Nuclear Power Plant Development Private Company Limited by Shares) li se tkun is-sid u se topera r-reatturi l-ġodda.

                  (10)

                  Fl-14 ta’ Jannar 2014, il-Federazzjoni Russa u l-Ungerija kkonkludew ftehim intergovernattiv (IGA) dwar programm nukleari (3). Fuq il-bażi tal-IGA, iż-żewġ pajjiżi għandhom jikkooperaw fil-manutenzjoni u fl-iżvilupp ulterjuri tal-impjant tal-enerġija nukleari attwali Paks (Paks NPP). Dan jinkludi d-disinn, il-bini, l-ikkummissjonar u d-dekummissjonar ta’ żewġ unitajiet tal-enerġija ġodda 5 u 6 b’reatturi tat-tip VVER (moderati bl-ilma mkessħa bl-ilma) b’kapaċità installata ta’ kull unità tal-enerġija ta’ mill-inqas 1 000 MW (4) minbarra l-unitajiet tal-enerġija eżistenti 1-4. L-operar tal-unitajiet 5 u 6 hu maħsub biex jikkumpensa għat-telf fil-kapaċità meta jirtiraw l-unitajiet 1-4 (2 000 MW flimkien). L-Ungerija ssottomettiet li l-unitajiet 1-4 ser ikunu qed joperaw sa tmiem l-2032, l-2034, l-2036 u l-2037, rispettivament, mingħajr il-prospettiva prevista ta’ estensjoni ulterjuri tal-ħajja.

                  (11)

                  Skont l-IGA (5) kemm ir-Russja kif ukoll l-Ungerija għandhom jinnominaw organizzazzjoni bl-esperjenza waħda li tkun tal-Istat u kkontrollata mill-Istat li tkun finanzjarjament u teknikament responsabbli għall-issodisfar tal-obbligi tagħha bħala kuntrattur/sid b’rabta mal-proġett.

                  (12)

                  Ir-Russja ħatret lill-Kumpannija b’Ishma Konġunti Nizhny Novgorod Engineering Company Atomenergoproekt (JSC NIAEP) għall-bini tar-reatturi l-ġodda (l-unitajiet 5 u 6) u l-Ungerija ħatret lil MVM Paks II Nuclear Power Plant Development Private Company Limited by Shares
                      (1) (“Paks II”) sabiex tkun is-sid taż-żewġ reatturi u tħaddimhom.

                  (13)

                  Filwaqt li l-IGA jistabbilixxi d-drittijiet u l-obbligi ġenerali tal-kooperazzjoni nukleari bejn iż-żewġ pajjiżi, l-implimentazzjoni ddettaljata tal-IGA għandha tiġi speċifikata fi ftehimiet separati msejħa “Ftehimiet ta’ Implimentazzjoni” (6) kif ġej:

                              (a)

                              Il-kuntratt ta’ inġinerija, ta’ akkwist u ta’ kostruzzjoni għall-bini taż-żewġ unitajiet il-ġodda 5 u 6 VVER 1200 (V491) fis-sit Paks se jissejjaħ il-“Kuntratt tal-EPC”;

                              (b)

                              Il-kuntratt li jistipula l-patti u l-kundizzjonijiet għall-kooperazzjoni fl-operat u fil-manutenzjoni tar-reatturi l-ġodda għandu jissejjaħ il-“kuntratt tal-O&M”;

                              (c)

                              Il-ftehim dwar it-termini għall-provvista tal-fjuwil u għall-immaniġġjar tal-fjuwil użat.

                  (14)

                  JSC NIAEP u Paks II ikkonkludew il-Kuntratt tal-EPC fid-9 ta’ Diċembru 2014, li jistipula li ż-żewġ unitajiet il-ġodda 5 u 6 għandhom it-tir li jibdew joperaw fl-2025 u fl-2026, rispettivament.

                  (15)

                  B’mod separat, ir-Russja ħadet impenn li tipprovdi lill-Ungerija b’self mill-istat biex tiffinanzja l-iżvilupp ta’ Paks II. Dan is-self hu rregolat mill-Ftehim Intergovernattiv ta’ Finanzjament (l-IGA ta’ Finanzjament) (7) u jipprovdi faċilità ta’ kreditu rotanti ta’ EUR 10 biljun li hi limitata biex tintuża biss għad-disinjar, għall-kostruzzjoni u għall-ikkummissjonar tal-unitajiet tal-enerġija 5 u 6 f’Paks II. L-Ungerija se tuża din il-faċilità ta’ kreditu rotanti biex tiffinanzja direttament l-investimenti f’Paks II li huma neċessarji għad-disinjar, għall-kostruzzjoni u għall-ikkummissjonar tal-unitajiet tal-enerġija l-ġodda 5 u 6 kif stipulat mill-IGA ta’ Finanzjament. Minbarra l-IGA ta’ Finanzjament, l-Ungerija se tipprovdi ammont addizzjonali li jasal sa EUR 2,5 biljun mill-baġit tagħha stess biex tiffinanzja l-investiment f’Paks II.

                  (16)

                  Minbarra l-appoġġ għall-investiment spjegat fil-premessa 15, l-Ungerija mhix biħsiebha tagħti xi appoġġ finanzjarju ieħor lil Paks II ladarba jkunu nbnew l-unitajiet tal-enerija 5 u 6. L-unitajiet il-ġodda se joperaw bil-kundizzjonijiet tas-suq mingħajr ebda ammont fiss ta’ dħul jew prezz garantit. L-Ungerija tqis li f’dan l-istadju t-teħid ta’ kwalunkwe dejn direttament minn Paks II mhux se jkun neċessarju.

            2.2.   L-GĦAN TAL-MIŻURA

                  (17)

                  Kif spjegat fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, Paks NPP hu l-uniku impjant tal-enerġija nukleari li jopera fl-Ungerija. Jappartjeni għan-negozjant tal-elettriku u l-produttur tal-enerġija 100 % tal-Istat Magyar Villamos Művek Zártkörűen Működő Részvénytársaság (“il-Grupp MVM”) (8). L-erba’ unitajiet tiegħu għandhom kapaċità installata totali ta’ 2 000 MW, b’kull waħda minnhom li bħalissa hi mgħammra b’teknoloġija Russa (VVER-440/V213). L-unitajiet se jiġu eliminati b’mod gradwali sal-2037 [ara l-premessa 10].

                  (18)

                  Il-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi nukleari taqdi rwol strateġiku fit-taħlita enerġetika tal-Ungerija, peress li madwar 50 % tal-elettriku totali ġġenerat domestikament ġej mill-erba’ reatturi eżistenti f’Paks NPP (9).

                  (19)

                  Fuq il-bażi tal-objettivi li ġejjin:

                              —

                              iż-żamma ta’ sehem sensibbli ta’ riżorsi nazzjonali u;

                              —

                              it-tnaqqis tad-dipendenza tal-Ungerija fuq l-importazzjonijiet filwaqt li tinżamm konsistenza mal-politika nazzjonali dwar it-tibdil fil-klima,

                        il-Gvern talab lill-Grupp MVM biex jinvestiga l-alternattivi għall-espansjoni tal-ġenerazzjoni tal-elettriku f’impjanti tal-enerġija nukleari. Il-Grupp MVM ħejja Studju tal-Fattibbiltà li esplora l-implimentazzjoni u l-finanzjament ta’ impjant ġdid tal-enerġija nukleari li jista’ jiġi integrat fis-sistema tal-elettriku u li jista’ jiġi operat b’mod ekonomiku, sikur u ekoloġiku. Fuq il-bażi ta’ dan l-Istudju tal-Fattibbiltà ppreżentat fl-2008 mill-Grupp MVM, il-Gvern ippropona l-proġett lill-Parlament Ungeriż, li ta l-kunsens għall-bidu tax-xogħol preparatorju għall-implimentazzjoni ta’ unitajiet ġodda tal-impjant tal-enerġija nukleari fis-sit Paks (10). Dan kien sostnut minn kalkoli li wrew li l-irtirar ta’ 6 000 MW mill-kapaċità installata gross ta’ 8-9 000 MW kien previst sal-2025 bħala riżultat tal-għeluq tal-impjanti tal-enerġija obsoleti. Dawn l-impjanti kellhom jiġu parzjalment sostitwiti mill-espansjoni ta’ Paks NPP.

                  (20)

                  Fl-2011, ġiet implimentata l-Istrateġija Nazzjonali dwar l-Enerġija għall-perjodu sal-2030 (11). Dik l-istrateġija tiffoka fuq xenarju Nukleari-Faħam-Ekoloġija għall-Ungerija. L-Operatur tas-Sistema ta’ Trażmissjoni (it-“TSO”) tal-Ungerija, MAVIR, jipproġetta li se jkun hemm bżonn mill-inqas 5,3 GW ta’ kapaċità ġenerattiva ġdida fl-Ungerija sal-2026, u kemxejn iktar minn 7 GW sal-2031 bħala riżultat tad-domanda futura u tal-irtirar tal-kapaċità ġenerattiva eżistenti fl-Ungerija (12). MAVIR ibassar ukoll li kważi l-flotta attwali kollha tal-ġenerazzjoni tal-faħam se tkun ġiet irtirata bejn l-2025 u l-2030, u li l-kapaċità installata tal-flotta tal-gass tal-Ungerija se tkun naqset b’bejn wieħed u ieħor 1 GW, kif muri fit-Tabella 1 sottomessa mill-Ungerija fis-16 ta’ Jannar 2017. L-Ungerija spjegat li l-istjdu ta’ MAVIR ma jqis ebda importazzjonijiet, jew kapaċità installata ġdida fil-projezzjoni tas-7 GW meħtieġa f’kapaċità ġdida.

                     Tabella 1

                     Eliminazzjonijiet gradwali mistennija tal-kapaċitajiet installati domestiċi sal-2031

                              (ΜW)

                              Existing

                              Phase-out

                              Nuclear

                              2 000

                              Coal

                              1 292

                              1 222

                              Natural gas

                              3 084

                              960

                              Oil

                              410

                              Intermittent renewables/weather-dependent

                              455

                              100

                              Other renewables

                              259

                              123

                              Other non-renewables

                              844

                              836

                              Sum

                              8 344

                              3 241

                                 Sors: L-awtoritajiet Ungeriżi (Mavir)

                  (21)

                  L-Ungerija u r-Russja ffirmaw l-IGA bl-objettiv li jiżviluppaw kapaċitajiet ġodda fis-sit Paks. L-Ungerija spjegat li billi żżomm il-ġenerazzjoni nukelari fit-taħlita tal-fjuwil, hi tkun tista’ tindirizza l-bżonn li tiġi sostitwita l-kapaċità eliminata gradwalment, li tiżviluppa kapaċitajiet ġodda u li tissodisfa l-mira tal-Ungerija fir-rigward tal-objettivi klimatiċi tal-Unjoni (speċjalment dawk relatati mat-tnaqqis antiċipat tal-emissjonijiet ta’ CO2).

            2.3.   DESKRIZZJONI TAL-UNITAJIET IL-ĠODDA – IT-TEKNOLOĠIJA LI SE TIĠI SKJERATA

                  (22)

                  L-unitajiet il-ġodda 5 u 6 f’Paks II NPP se jkunu mgħammra b’teknolġija VVER 1 200 (V491) u se jkunu reatturi iktar avvanzati tal-Ġenerazzjoni III+. L-Ungerija tispjega li l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tal-unitajiet li se jiġu skjerati f’Paks se jġibu magħhom vantaġġi notevoli fuq l-unitajiet attwali tal-Paks NPP bħal effiċjenza ikbar, u operat iktar ekonomiku minbarra karatteristiċi tas-sikurezza msaħħa.

                  (23)

                  Minbarra l-kapaċità installata ferm ogħla tal-VVER 1 200 (V491), hemm ukoll differenza materjali fil-ħajja operattiva prevista (60 sena għall-unitajiet VVER 1 200 meta mqabbla ma’ 30 sena għall-unitajiet eżistenti ta’ Paks NPP) u manuvrabilità ikbar, li tippermetti biex il-kapaċità ta’ kull unità tiġi aġġustata skont id-domanda fil-grilja fi ħdan ċerta medda.

                  (24)

                  It-tnaqqis fl-ammont ta’ fjuwil meħtieġ mill-unitajiet il-ġodda jirrifletti wkoll titjib teknoloġiku fis-snin riċenti. Minflok iċ-ċiklu eżistenti tal-fjuwil ta’ 12-il xahar, l-unitajiet il-ġodda jistgħu joperaw b’ċiklu ta’ 18-il xahar. Dan ifisser li l-unitajiet il-ġodda se jkunu jeħtieġu inqas għeluq fis-sena għall-illowdjar mill-ġdid tal-fjuwil u l-impjant se jkun jista’ jopera għal iktar żmien bħala medja kull sena u ma jitlifx żmien tal-produzzjoni.

                  (25)

                  L-ispeċifikazzjonijiet tekniċi jindikaw ukoll li d-densità tal-enerġija, li se tiġi pprovduta mill-assemblaġġi l-ġodda tal-fjuwil, se tkun ferm ogħla mill-assemblaġġi eżistenti tal-fjuwil. Min-naħa tiegħu dan ifisser li tista’ tinkiseb output ogħla għal kull massa ta’ unità ta’ materjal tal-fjuwil, li tista’ ttejjeb l-ekonomija tal-impjant.

            2.4.   IL-BENEFIĊJARJU

                  (26)

                  Kif spjegat fit-Taqsima 2.3 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-benefiċjarju tal-miżura hu l-kumpannija Paks II, bħalissa proprjetà tal-Istat Ungeriż. Id-drittijiet ta’ azzjonist huma eżerċitati mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru. Paks II se jkun is-sid u se jopera l-unitajiet reatturi 5 u 6 li huma mħallsa mill-Istat Ungeriż.

                  (27)

                  Il-premessa 19 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ tispjega kif l-ishma ta’ Paks II oriġinarjament miżmuma mill-Grupp MVM ġew ittrasferiti lill-Istat Ungeri (13). Skont l-informazzjoni sottomessa mill-Ungerija fit-30 ta’ Jannar 2016, il-prezz tax-xiri tat-trasferiment kien HUF 10,156 biljun, li jiġi madwar EUR 33 miljun.

            2.5.   L-ISTRUTTURA TA’ FINANZJAMENT TAL-PROĠETT U D-DRITTIJIET U L-OBBLIGI SKONT IL-KUNTRATT TAL-EPC

      2.5.1.   FTEHIM INTERGOVERNATTIV TA’ FINANZJAMENT (L-“IGA TA’ FINANZJAMENT”)

                  (28)

                  Fi ħdan il-qafas tal-IGA (14), ir-Russja pprovdiet lill-Ungerija b’self mill-istat fil-forma ta’ faċilità ta’ kreditu rotanti ta’ EUR 10 biljun biex tiffinanzja l-iżvilupp tal-unitajiet tal-enerġija nukleari 5 u 6 f’Paks. Ir-rata tal-imgħax tas-self tvarja bejn 3,95 % u 4,95 % (15). Is-self hu allokat għad-disinjar, għall-kostruzzjoni u għall-ikkummissjonar ta’ dawn l-unitajiet tal-enerġija l-ġodda.

                  (29)

                  Skont l-IGA ta’ Finanzjament, is-self irid jintuża mill-Ungerija biex din tiffinanzja 80 % tal-valur tal-kuntratt tal-EPC għall-eżekuzzjoni tax-xogħlijiet u tas-servizzi u għall-konsenja tat-tagħmir, filwaqt li l-bilanċ ta’ 20 % tal-kuntratt tal-EPC għandu jitħallas mill-Ungerija [ara l-premessa 15]. Is-self irid jintuża mill-Ungerija sal-2025.

                  (30)

                  Is-self irid jitħallas mill-Ungerija fi ħdan 21 sena mill-15 ta’ Marzu jew mill-15 ta’ Settembru wara d-data tal-ikkummissjonar taż-żewġ unitajiet tal-enerġija nukleari l-ġodda 5 u 6 mhux iktar tard mill-15 ta’ Marzu 2026 (16).

                  (31)

                  Il-pagamenti skont l-IGA ta’ Finanzjament jistgħu jsiru biss ladarba jinħarġu talba mill-Ministeru għall-Ekonomija Nazzjonali tal-Ungerija u avviż ta’ approvazzjoni mill-Ministeru tal-Finanzi tar-Russja.

            2.5.2.   IL-KUNTRATT TAL-EPC

                  (32)

                  Skont il-kuntratt tal-EPC, JSC NIAEP trid tlesti ż-żewġ reatturi kif stipulat fl-ispeċifikazzjonijiet tekniċi dettaljati sad-dati miftiehma u bil-prezz miftiehem imħallas bħala somma f’daqqa (EUR […] (*1) biljun). Kull kost li qabel ma ġiex iddefinit hu meqjus li hu inkluż f’dan il-prezz […] (17).

                  (33)

                  Il-kuntratt jipprovdi għal danni likwidati (18) li għandhom jitħallsu f’ċirkustanzi speċifiċi, […].

                  (34)

                  […]

                  (35)

                  […]

            2.5.3.   IR-RELAZZJONI BEJN L-ISTAT U L-BENEFIĊJARJU

                  (36)

                  Għall-ewwel, l-Ungerija kienet ipprevediet li Paks II tibqa’ sussidjarja 100 % ta’ MVM Hungarian Electricity Ltd., li hi stess hi proprjetà tal-Istat u tal-muniċipalitajiet Ungeriżi. Minn Novembru 2014, il-kumpannija Paks II ma baqgħetx sussidjarja ta’ MVM Hungarian Electricity Ltd. jew parti mill-Grupp MVM iżda saret kumpannija 100 % direttament tal-Istat li bħalissa m’għandha ebda relazzjoni mal-Grupp MVM.

                  (37)

                  Fir-rigward tal-attività ta’ Paks II, b’mod partikolari l-bejgħ tal-elettriku, l-Ungerija ddikjarat li f’dan l-istadju la hemm fis-seħħ u lanqas mhu previst xi ftehim separat ta’ xiri tal-enerġija ma’ fornitur separat. L-awtoritajiet Ungeriżi jipprevedu li l-elettriku ġġenerat minn Paks II jinbiegħ fis-suq u lil konsumaturi tal-elettriku f’konformità mal-ftehmiet ta’ bejgħ tal-enerġija tal-karga bażika skont il-prattika tipika tas-suq. Skont l-awtoritajiet Ungeriżi, Paks II, bħala ġeneratur tal-karga bażika għal perjodu twil antiċipat ta’ operat, tkun prenditur tal-prezzijiet simili għall-ġeneraturi tal-enerġija nukleari eżistenti fl-Ewropa.

                  (38)

                  Paks II tkun is-sid tal-impjant tal-enerġija nukleari Paks II u, matul il-fażi tal-kostruzzjoni taż-żewġ reatturi, hi se tkun ffinanzjata b’ekwità għalkollox mill-Istat Ungeriż. L-awtoritajiet Ungeriżi jqisu li t-teħid ta’ kwalunkwe dejn direttament minn Paks II mhux ser ikun neċessarju għalissa.

                  (39)

                  L-Ungerija mhix se tittrasferixxi l-fondi meħtieġa għat-trasferiment tal-prezz tax-xiri għall-impjant tal-enerġija nukleari Paks II fil-kontijiet ta’ Paks II. L-ikbar sehem minn dawk il-fondi se jkun miżmum mill-Bank għall-Iżvilupp u għall-Affarijiet Ekonomiċi Barranin tar-Russja (Vnesheconombank). Għal kull avveniment ta’ tragward li jitqies issodisfat, Paks II se tippreżenta talba lil Vnesheconombank biex tħallas 80 % tal-ammont dovut direttament lil JSC NIAEP. Se tippreżenta wkoll talba lill-Aġenzija tal-Gvern tal-Ungerija għall-Immaniġġjar tad-Dejn biex tħallas l-20 % li jifdal.

                  (40)

                  Il-bqija tar-rekwiżiti finanzjarji ta’ Paks II matul il-fażi tal-kostruzzjoni se tiġi żgurata permezz tal-ekwità mill-baġit tal-Istat Ungeriż. L-ammont inizjali allokat matul il-fażi tal-kostruzzjoni se jitla’ sa EUR […] biljun (id-differenza bejn l-ammont ta’ EUR 12,5 biljun stabbilit għall-proġett nukleari fl-IGA u l-prezz tax-xiri propju ta’ Paks II NPP li jammonta għal EUR […] biljun). Dan hu meqjus mill-Ungerija li jirrappreżenta limitu massimu fuq ir-riżorsi tal-Istat li jistgħu jintużaw għall-kostruzzjoni tal-impjant tal-enerġija nukleari Paks II, mill-inqas mingħajr valutazzjoni ulterjuri. Madankollu, f’każ li r-rekwiżiti ta’ ekwità jaqbżu t-tali ammont, l-Ungerija tiddikjara li se tinvesti iktar jekk il-valutazzjoni tagħha f’dak iż-żmien tikkonkludi li jkun ekonomikament raġonevoli li hi tagħmel dan.

                  (41)

                  L-Ungerija tiddikjara li analiżi tas-sensittività dwar il-kostijiet żejda possibbli mġarrba minn Paks II matul il-fażi tal-kostruzzjoni kkonkludiet li l-kostijiet tagħha jkollhom jiġu moltiplikati b’10 biex l-IRR mistenni jonqos b’1 %. Għaldaqstant, l-Ungerija tistenna li l-impatt taż-żidiet fil-kostijiet ikun wieħed minuri.

            2.6.   IS-SUQ TAL-ELETTRIKU UNGERIŻ

      2.6.1.   DESKRIZZJONI TAS-SUQ TAL-ELETTRIKU UNGERIŻ

                  (42)

                  L-istruttura attwali tas-suq elettriku Ungeriż ġiet ifformata madwar l-1995, meta l-maġġoranza tal-impjanti tal-enerġija l-kbar u l-fornituri tal-utilitajiet pubbliċi kif ukoll il-kumpanniji tad-distribuzzjoni ġew ipprivatizzati. L-Istat iżomm pożizzjoni dominanti fis-settur permezz ta’ kumpannija tal-enerġija tal-Istat integrata vertikalment, il-Grupp MVM.

                  (43)

                  L-Istudju ta’ MAVIR imsemmi fil-premessa 20 jispjega li l-konsum domestiku totali żdied b’2,7 % mill-2014 u laħaq konsum domestiku totali ta’ 43,75 Twh fl-2015. Minn dan il-konsum, il-produzzjoni domestika ammontat għal 30,06 Twh, u laħqet it-68,72 % tal-konsum tal-elettriku totali (ara l-Figura 1). L-importazzjonijiet ammontaw għal 13,69 Twh, li jikkorrispondu għal 31,28 % mill-konsum totali. Bħala ġeneratur, il-Grupp MVM proprjetà tal-Istat għandu preżenza sinifikanti fis-suq, minħabba l-assi ta’ ġenerazzjoni ewlieni tiegħu, Paks NPP, li pprovda 52,67 % mill-elettriku ġġenerat domestikament fl-2015, kif turi l-Figure 1. Mátra Power Plant hu impjant tal-enerġija li jaħdem bil-linjite li s-sid primparju tiegħu hu RWE Power AG (50,92 %) filwaqt li l-Grupp MVM hu proprjetarju ta’ 26,15 % tal-ishma tiegħu wkoll. L-impjanti tal-enerġija ikbar (többi nagyerőmű) u iżgħar (kiserőművek) addizzjonali jaqdu rwol modest fl-istruttura tal-ġenerazzjoni kumplessiva tas-suq Ungeriż. Barra minn hekk, il-fergħa tal-bejgħ bl-ingrossa integrata vertikalment tal-Grupp MVM, MVM Partner, għandha pożizzjoni dominanti fis-suq tal-bejgħ bl-ingrossa tal-elettriku (19).

                     Figura 1

                     Kompożizzjoni tal-konsum totali tal-elettriku fl-Ungerija fl-2015

                                 Sors:

                           L-iżvilupp fit-terminu medju u fit-tul tal-assi tal-ġenerazzjoni tas-sistema tal-elettriku tal-Ungerija (Mavir, 2016) (20).

                     Figura 2

                     Ġenerazzjoni domestika gross tal-elettriku fl-Ungerija fl-2015

                                 Sors:

                           L-iżvilupp fit-terminu medju u fit-tul tal-assi tal-ġenerazzjoni tas-sistema tal-elettriku tal-Ungerija (Mavir, 2016).

                  (44)

                  Fl-Ungerija, l-iktar tranżazzjonijiet komuni fil-bejgħ bl-ingrossa huma konklużi permezz ta’ ftehimiet bilaterali ta’ xiri tal-enerġija (PPAs) li fihom il-ġeneraturi jaqblu li jbigħu volum minimu predefinit lil negozjanti tal-bejgħ bl-ingrossa u li fihom in-negozjanti huma obbligati jixtru volum minimu. Fil-parti l-kbira l-PPAs jiġu konklużi skont l-istandards stabbiliti mill-Federazzjoni Ewropea ta’ Negozjanti tal-Enerġija.

                  (45)

                  Il-Hungarian Power Exchange Company Ltd. (HUPX) bdiet topera f’Lulju 2010 bħala kumpannija sussidjarja tat-TSO, MAVIR. Din toffri negozji ġurnata bil-quddiem kif ukoll negozji fiżiċi ta’ futuri. In-negozju ġurnata bil-quddiem jibda kuljum fil-11 ta’ filgħodu fuq il-bażi tal-offerti li jsiru kull siegħa għall-għada. In-negozjar jagħlaq mhux iktar tard minn 11:40. In-negozji fiżiċi ta’ futuri jistgħu jsiru għal erba’ ġimgħat bil-quddiem, tliet xhur bil-quddiem, erba’ trimestri bil-quddiem u tliet snin bil-quddiem. Hemm jiem iddeżinjati ta’ negozjar għat-tali tranżazzjonijiet li fihom l-offerti jsiru fi ħdan ċertu perjodu ta’ ħin. Minn Marzu 2016 fis-Suq tal-Istess Ġurnata ta’ HUPX, kemm prodotti ta’ 15-il minuta kif ukoll il-blokok ta’ siegħa saru negozjabbli. Minbarra s-swieq organizzati ta’ ġurnata bil-quddiem u tal-istess ġurnata, HUPX għandha ftehimiet ta’ kooperazzjoni ma’ żewġ kumpanniji sensara li jipprovdu servizz ta’ sottomissjoni ta’ negozji barra l-Borża (OTC) għall-ikklerjar tal-borża għal klijenti komuni.

                  (46)

                  Minbarra l-irkanti ta’ ġurnata bil-quddiem mhux organizzati minn HUPX, l-elettriku hu nnegozjat ukoll fuq boroż ibbażati fl-UE jew fuq pjattaformi OTC kif ukoll permezz ta’ negozji bilaterali diretti [ara l-premessa 44].

                  (47)

                  Kif jidher fil-Figura 1 fil-premessa 43, l-Ungerija hi importatur nett tal-elettriku b’importazzjonijiet li jammontaw għal madwar 30 % tal-konsum tal-elettriku tal-Ungerija. Kif turi l-Figura 3, il-prezz tal-bejgħ bl-ingrossa tal-elettriku kien l-ogħla fl-Ungerija fir-reġjun interkonness biswit il-pajjiż (jiġifieri eskluża l-Polonja jew is-Slovenja).

                     Figura 3

                     Prezzijiet medji tax-xahar tal-karga bażika ta’ ġurnata bil-quddiem fir-reġjun CEE (inkluża l-Ungerija) u l-Ġermanja (2010 – 2016)

                                 Sors:

                           Il-Kummissjoni Ewropea

                  (48)

                  Il-projezzjoni għal terminu qasir tal-prezzijiet tal-karga bażika fir-reġjun tissuġġerixxi l-istess tendenza, jiġifieri li l-prezzijiet tal-karga bażika tal-Ungerija se jkunu l-ogħla fir-reġjun (ara l-Figura 4).

                     Figura 4

                     Prezzijiet tal-futuri tal-karga bażika reġjonali għal Jannar – Ġunju 2017

                                 Sors:

                           Il-Kummissjoni Ewropea (fuq il-bażi tad-dejta ppubblikata mill-Kambju Ċentrali Ewropew tal-Enerġija), (https://www.pxe.cz/Kurzovni-Listek/Oficialni-KL/).

                  (49)

                  Il-pajjiż hu ferm interkonness mal-pajjiżi ġirien – il-kapaċità tal-interkonnessjoni għall-elettriku kienet ta’ 30 % fl-2014, ogħla mill-mira tal-2020 (21). Fl-2014, l-akkoppjament tas-swieq tar-Repubblika Ċeka-Slovakkja-Ungerija-Rumanija sar operazzjonali, u rriżulta f’żieda fil-likwidità ta’ HUPX u fi tnaqqis fil-volatilità tal-prezzijiet. Il-Figura 5 tiġbor id-dejta tal-kambju tal-elettriku mal-pajjiżi ġirien fl-2014.

                     Figura 5

                     Il-kambju tal-elettriku bejn l-Ungerija u l-pajjiżi ġirien

                                 Sors:

                           Data of the Hungarian Electricity System (Mavir, 2014).

            2.6.2.   DESKRIZZJONI TAL-EVOLUZZJONI PREVISTA TAS-SUQ TAL-ELETTRIKU UNGERIŻ

                  (50)

                  Fuq il-bażi tal-istudju msemmi fil-premessa 20 maħruġ minn MAVIR (22), kważi l-flotta kollha tal-ġenerazzjoni tal-faħam se tkun ġiet irtirata bejn l-2025 u l-2030 u l-kapaċità installata tal-flotta tal-gass tal-Ungerija se tkun naqset b’1 GW. Meta mqabbla mal-istimi tiegħu ta’ tkabbir fid-domanda massima, il-kapaċità tal-ġenerazzjoni disponibbli mill-produtturi domestiċi tal-enerġija hi mistennija tinżel f’livelli taħt il-karga massima sal-2021. Bħala riżultat ta’ dan, it-TSO jistma li s-suq Ungeriż se jkun jeħtieġ mill-inqas 5,3 GW ta’ kapaċità ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku ġdida addizzjonali sal-2026 u kemxejn iktar minn 7 GW sa tmiem il-perjodu tat-tbassir fl-2031. Dan hu muri fil-Figura 6 hawn taħt li turi li se jkun meħtieġ ammont sinifikanti ta’ kapaċità installata lil hinn mill-Karga Massima li qed tikber. Fis-sottomissjoni tagħha datata s-16 ta’ Jannar 2017, l-Ungerija spjegat li hi meħtieġa tiżgura ċertu livell ta’ kapaċità li jifdal li tirrifletti l-prattiki standard tal-industrija ta’ TSOs tal-ENTSO-E. Il-kapaċità li jifdal hi d-differenza bejn il-kapaċità domestika affidabbli disponibbli flimkien mal-kapaċità ta’ ġenerazzjoni nazzjonali kif ukoll il-karga massima u r-riżerva tas-servizzi tas-sistema. Il-kapaċità li jifdal hi l-parti tal-kapaċità ta’ ġenerazzjoni nazzjonali li jifdal fis-sistema biex tkopri kwalunkwe esportazzjoni pprogrammata, varjazzjoni mhux mistennija fit-tagħbija, riżerva tas-servizzi tas-sistema u indisponibilitajiet mhux ippjanati f’punt ta’ referenza.

                     Figura 6

                     Rekwiżit ta’ kapaċità addizzjonali fis-settur tal-elettriku tal-Ungerija

                                 Sors:

                           L-iżvilupp fit-terminu medju u fit-tul tal-assi tal-ġenerazzjoni tas-sistema tal-elettriku tal-Ungerija (Mavir, 2016). “Csúcsterhelés” tfisser “Karga Massima”.

                  (51)

                  L-Ungerija tistipula li minkejja d-dikjarazzjonijiet dwar ir-rekwiżit relattivament kbir għall-kapaċità ta’ ġenerazzjoni l-ġdida, id-dejta minn Platts Powervision tissuġġerixxi li kapaċità ġdida relattivament żgħira fil-fatt qiegħda tinbena, kif muri fit-Tabella 2. L-Ungerija tiddikjara wkoll li skont id-dejta ta’ Platt, impjant ta’ 44 MW mill-iskart għall-enerġija hu l-uniku impjant tal-enerġija li bħalissa qiegħed jinbena fl-Ungerija. L-Ungerija tispjega wkoll li, filwaqt li hemm pjanijiet ta’ investituri biex jibnu impjanti ikbar (li jaħdmu bil-gass), l-ebda wieħed minn dawk il-proġetti ma jista’ jitqies ikkonfermat, peress li l-investituri għadhom ma ġarrbux spejjeż irrekuperabbli sostanzjali bħal kostijiet tal-kostruzzjoni, li jkunu juru impenn biex fil-fatt iwettqu l-proġett.

                     Tabella 2:

                     Kapaċitajiet ġodda li se jinbnew fis-settur tal-elettriku tal-Ungerija

                              Plant

                              Plant Type

                              Primary Fuel

                              Nameplate MW

                              Online Year

                              Status

                              Dunaujvaros Chp

                              Waste

                              Biomass

                              44

                              2016

                              Under Constr

                              Szeged Ccgt

                              CC/Cogen

                              Natural Gas

                              460

                              2017

                              Advan Develop

                              Szeged Ccgt

                              CC/Cogen

                              Natural Gas

                              460

                              2017

                              Advan Develop

                              Csepel III

                              CC/Cogen

                              Natural Gas

                              430

                              2018

                              Advan Develop

                              Tolna

                              Wind

                              Wind

                              260

                              2018

                              Early Develop

                              Gyor Region

                              Wind

                              Wind

                              300

                              2019

                              Early Develop

                              Szazhalombatta — Dunai Refinery

                              CC

                              Natural Gas

                              860

                              2020

                              Advan Develop

                              Almasfuzito

                              Coal

                              Coal Generic

                              435

                              2020

                              Proposed

                                 Source: Platts Powervision, data accurate as of September 2015.

            2.7.   RAĠUNIJIET BIEX JINGĦATA BIDU GĦALL-PROĊEDURA

                  (52)

                  F’Mejju 2015, l-Ungerija nnotifikat lill-Kummissjoni l-pjanijiet tagħha li tinvesti fil-kostruzzjoni taż-żewġ reatturi nukleari fis-sit Paks għaċ-ċertezza tad-dritt u ddikjarat li l-miżura ma kienet tinvolvi ebda għajnuna mill-Istat, peress li l-Istat qed jaġixxi bħala investitur fis-suq li jfittex profitt raġonevoli. Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet tħassib li l-miżura tkun tinvolvi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107 TFUE, fuq il-bażi tal-informazzjoni disponibbli f’dak l-istadju. B’mod partikolari, il-Kummissjoni esprimiet dubji serji dwar jekk il-miżura kinitx tinvolvi vantaġġ selettiv għal Paks II, peress li l-Ungerija ma oġġezzjonatx għall-eżistenza tal-elementi l-oħra tal-għajnuna mill-Istat matul il-fażi tan-notifika.

                  (53)

                  Ir-raġunijiet għad-dubji derivati mir-riżultat tat-test tal-Prinċipju ta’ Investitur f’Ekonomija tas-Suq (“MEIP”), li jivvaluta jekk investitur tas-suq kienx jinvesti fil-proġett bl-istess patti u kundizzjonijiet bħall-investitur pubbliku fiż-żmien li fih ittieħdet id-deċiżjoni li jsir l-investiment pubbliku (23). It-test tal-MEIP hu rikonoxxut mill-ġurisprudenza wkoll (24).

                  (54)

                  F’termini formali, it-test tal-MEIP fittex li jiġġustifika jekk ir-rata ta’ redditu interna (“IRR”) mistennija tal-investiment tkunx ogħla minn parametru referenzjarju bbażat purament fuq is-suq tal-kost medju ponderat tal-kapital (“WACC”) għall-proġett sottomess għall-investiment (25). Filwaqt li l-Ungerija stmat l-IRR tal-proġett bħala ikbar minn WACC referenzjarju bbażat purament fuq is-suq, il-Kummissjoni qajmet dubji dwar jekk id-WACC kellux jitqies bħala ogħla.

                  (55)

                  Fid-dawl tad-dubji fir-rigward tal-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni eżaminat ukoll jekk kwalunkwe miżura ta’ għajnuna mill-Istat tistax tiġi kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq intern. Madankollu, peress li l-awtoritajiet Ungeriżi qiesu li l-miżura kienet ħielsa minn għajnuna mill-Istat, l-awtoritajiet Ungeriżi ma kinux issottomettew, il-fażi preliminari, xi raġuni dwar għaliex il-miżura tkun kompatibbli mas-suq intern. Il-Kummissjoni esprimiet ukoll dubji fuq kemm il-miżura ma kinitx taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni — Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-protezzjoni ambjentali u l-enerġija 2014-2020 (26), peress li dawk il-linji gwida jkopru miżuri fil-qasam tal-enerġija nukleari u l-iskart radjuattiv. Għad li l-Kummissjoni kkonkludiet li ebda Linja Gwida oħra ma kienet applikabbli għall-valutazzjoni tal-miżura nnotifikata, il-Kummissjoni kkonkludiet ukoll li tista’ tiddikjara miżura bħala direttament kompatibbli skont l-Artikolu 107(3)(c) TFUE, jekk il-miżura jkollha l-għan li tikseb objettiv ta’ interess komuni, jekk tkun neċessarja u proporzjonata u fejn l-effetti pożittivi tal-kisba tal-objettiv komuni jisbqu l-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ.

                  (56)

                  Il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-miżura tistax titqies bħala proporzjonata, jiġifieri, jekk il-miżura kinitx limitata għal-livell minimu ta’ appoġġ ta’ investiment neċessarju biex issir il-kostruzzjoni b’suċċss tal-unitajiet addizzjonali tal-ġenerazzjoni tal-elettriku għall-kisba tal-objettiv komuni mfittex. Il-benefiċjarju jkun qed jirċievi assi tal-ġenerazzjoni bla ma jaffaċċja ebda riskju partikolari marbut mal-kostijiet ta’ rifinanzjament li operaturi oħra tas-suq ikunu jaffaċċjaw. Il-Kummissjoni ma ġiet ipprovduta b’ebda evidenza dar kif l-Ungerija tkun qed tipprevjeni tali kumpens eċċessiv.

                  (57)

                  Il-Kummissjoni saħqet li s-suq tal-ġenerazzjoni tal-elettriku tal-Ungerija hu kkaratterizzat minn konċentrazzjoni relattivament għolja tas-suq, bil-Paks NPP eżistenti li tipprovdi madwar 50 % tal-ġenerazzjoni domestika. Fin-nuqqas ta’ kapaċitajiet ġodda, il-ġenerazzjoni tal-elettriku minn Paks NPP u minn Paks II aktarx li tipprovdi sehem saħansitra ikbar mis-suq tal-provvista, li jkollha effett distorsiv fuq is-suq tal-elettriku tal-Ungerija. L-Ungerija ma pprovdietx evidenza dettaljata lill-Kummissjoni dwar kif tiżgura l-operat indipendenti kontinwu tal-assi tal-ġenerazzjoni eżistenti u ġodda.

                  (58)

                  Finalment, il-Kummissjoni nnotat li minħabba l-partikolaritajiet tas-suq tal-elettriku tal-Ungerija, l-operat ta’ Paks II jista’ jikkawża wkoll riskju ta’ likwidità fis-suq tal-bejgħ bl-ingorssa bil-limitazzjoni tan-numru ta’ offerti tal-provvista disponibbli fis-suq. Skont il-mod li bih jinbiegħ l-elettriku prodott mir-reatturi l-ġodda fis-suq, tista’ tkun ferm affettwata l-likwidità, jistgħu jiddaħħlu ostakli għad-dħul u tista’ titnaqqas il-kompetizzjoni f’diversi livelli tas-suq. L-Ungerija ma pprovdietx spjegazzjoni dettaljata dwar kif l-elettriku jkun innegozjat minn Paks II u kif tkun żgurata l-likwidità fis-suq.

                  (59)

                  Għaldaqstant, il-Kummissjoni esprimiet dubji għaliex il-miżura tista’ tinvolvi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) TFUE.

                  (60)

                  Fin-nuqqas ta’ biżżejjed evidenza, il-Kummissjoni lanqas ma setgħet tasal għal xi konklużjoni dwar il-kompatibbiltà ta’ kwalunkwe miżura bħal din mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(c). Barra minn hekk, fuq il-bażi tad-dubji mqajma fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ u minħabba n-nuqqas ta’ argumenti dwar il-kompatibilità mill-Ungerija f’dak iż-żmien, il-Kummissjoni stħarrġet sensiela ta’ kwistjonijiet relatati mad-distorsjoni tal-kompetizzjoni u possibbiltajiet li Paks II tista’ tkun ikkumpensata b’mod eċċessiv.

                  (61)

                  Fir-rigward tad-dubji dwar il-proporzjonalità mqajma fil-premessa 56 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni eżaminat jekk Paks II tistax, fid-dawl tal-għajnuna, terġa’ tinvesti kwalunkwe profitt li ma jitħallasx lill-Istat fil-forma ta’ dividendi biex tiżviluppa jew tixtri assi addizzjonali tal-ġenerazzjoni u, b’hekk, issaħħaħ il-pożizzjoni tagħha fis-suq.

                  (62)

                  Fir-rigward tad-dubji dwar il-proporzjonalità espressi fil-premessa 56, il-Kummissjoni investigat ukoll il-politika tad-dividendi ppjanata tal-Ungerija, b’mod partikolari jekk tkunx titlob dividendi (bid-diskrezzjoni tagħha skont il-profitt miksub minn Paks II) jew, minflok, tħallix il-profitti ma’ Paks II. Il-Kummissjoni kienet imħassba li Paks II tista’ tuża l-profitti tagħha biex terġa’ tinvesti billi tiżviluppa jew tixtri assi addizzjonali ta’ ġenerazzjoni u tkompli toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni.

                  (63)

                  Kif stipulat fil-premessa 57, minħabba l-livell relattivament għoli ta’ konċentrazzjoni tas-suq tal-ġenerazzjoni tal-elettriku tal-Ungerija u bl-impjant tal-enerġija nukleari attwali Paks NPP (Grupp MVM) li jipprovdi madwar 50 % tal-ġenerazzjoni domestika, il-Kummissjoni kienet imħassba dwar jekk Paks NPP u Paks II ikunux miżmuma b’mod separat u jistgħux jitqiesu indipendenti u mhux konnessi ma’ xulxin. Il-fatt li bħalissa Paks II hi legalment indipendenti mill-Grupp MVM ma kienx biżżejjed għall-Kummissjoni peress li din ma rċiviet ebda informazzjoni matul il-fażi ta’ notifika dwar jekk Paks NPP u Paks II ikomplux joperaw b’mod legalment u strutturalment separati għalkollox. Tali kjarifiki dehru neċessarji biex jiġi mminimizzat ir-riskju ta’ żieda ulterjuri ta’ konċentrazzjoni tas-suq.

                  (64)

                  Barra minn hekk, kif spjegat fit-taqsima 2.6, l-iktar tranżazzjonijiet komuni fis-settur tal-enerġija tal-bejgħ bl-ingrossa tal-Ungerija huma konklużi permezz ta’ PPAs bilaterali u li l-Kambju tal-Enerġija tal-Ungerija (“HUPX”) kien għadu ma skattax livell adegwat ta’ likwidità. Peress li n-notifika tal-Ungerija ma għamlix riferiment għall-metodi mistennija ta’ bejgħ tal-elettriku minn Paks II, il-Kummissjoni investigat l-effett ta’ Paks II fuq il-livelli attwali ta’ likwidità tal-Ungerija fi ħdan is-settur tal-enerġija tal-bejgħ bl-ingrossa.

                  (65)

                  Fid-dawl tad-dubji dwar il-likwidità fis-suq ippreżentati fil-premessa 58, il-Kummissjoni xtaqet tiżgura li jkun hemm firxa wiesgħa ta’ offerti tal-provvista disponibbli fis-suq, b’mod partikolari fid-dawl tal-pożizzjoni dominanti ta’ MVM Partner fis-suq tal-bejgħ bl-ingrossa tal-elettriku (27). Il-Kummissjoni kienet imħassba li l-livelli ta’ likwidità jistgħu jkunu ferm affettwati u li l-kostijiet tar-rivali downstream jistgħu jiżdiedu minħabba r-restrizzjoni tal-aċċess kompetittiv tagħhom għal input importanti (esklużjoni ta’ dħul). Dan jista’ jseħħ jekk l-elettriku prodott minn Paks II jinbiegħ primarjament permezz ta’ kuntratti fit-tul lil ċerti fornituri biss, u b’hekk is-saħħa fis-suq ta’ Paks II fis-suq tal-ġenerazzjoni tiġi kkonvertita għas-suq fil-livell tal-konsumatur.

                  (66)

                  Għaldaqstant, il-Kummissjoni fittxet informazzjoni addizzjonali b’rabta mal-istrateġija tan-negozjar tal-output tal-enerġija ta’ Paks II, b’attenzjoni speċjali għal jekk din tkunx b’termini ta’ kompetizzjoni ġusta billi toffri l-elettriku tagħha fil-kambju jew fi kwalunkwe pjattaforma trasparenti oħra ta’ negozjar.

            3.   IL-POŻIZZJONI TAL-GVERN UNGERIŻ

      3.1.   IL-POŻIZZJONI TAL-UNGERIJA DWAR L-EŻISTENZA TAL-GĦAJNUNA

      3.1.1.   VANTAĠĠ EKONOMIKU

                  (67)

                  Fin-notifika l-Ungerija tiddikjara li l-investiment ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107 TFUE peress li dan ma jagħtix vantaġġ ekonomiku lil Paks II. L-Ungerija ssostni din id-dikjarazzjoni billi tindika li l-investiment ta’ Paks II jikkonforma mat-test tal-MEIP [ara l-premessi 53 u 54].

                  (68)

                  B’mod partikolari, l-Ungerija tiddikjara li t-test tal-MEIP hu ssodisfat b’żewġ modi (28). L-ewwel nett, id-WACC tal-proġett instab li kien inqas mill-IRR tiegħu. It-tieni, hu argumentat li l-kost livellat tal-elettriku (“LCOE”) hu baxx biżżejjed biex it-teknoloġija nukleari ssir kompetittiva meta mqabbla ma’ teknoloġiji oħra tal-ġenerazzjoni u toffri redditi raġonevoli bil-prezzijiet prevalenti tal-elettriku (29).

                  (69)

                  L-istudji u d-dokumentazzjoni ta’ sostenn li ġejjin ġew sottomessi mill-Ungerija b’appoġġ tal-fehma tagħha:

                              (a)

                              The Market Economic Investor Principle substantiating analysis (“Studju tal-MEIP”, tat-18 ta’ Frar 2015),

                              (b)

                              Economic analysis for the Paks II nuclear power project (“Studju Ekonomiku”, tat-8 ta’ Ottubru 2015) (30),

                              (c)

                              L-Ittri lid-Deputat Direttur Ġenerali għall-għajnuna mill-Istat b’riflessjoni dwar l-analiżi preliminari tal-Kummissjoni (Ittri ta’ Kjarifika)

                                          —

                                          L-ewwel ittra (“L-ewwel ittra ta’ kjarifika”, tas-16 ta’ Ottubru 2015),

                                          —

                                          It-tieni ittra (“It-tieni ittra ta’ kjarifika”, tad-29 ta’ Ottubru 2015),

                              (d)

                              Is-sottomissjonijiet li jirriflettu dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ (Rispons għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ)

                                          —

                                          Ittra lid-Deputat Direttur Ġenerali għall-għajnuna mill-Istat wara l-pubblikazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ mill-Kummissjoni fit-3 ta’ Diċembru 2015 (“Ittra ta’ rikonoxximent tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ”),

                                          —

                                          Is-sottomissjoni mill-Ungerija lill-Kummissjoni fid-29 ta’ Jannar 2016 (“Sottomissjoni li tirrifletti dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ”),

                              (e)

                              It-tweġiba tal-Gvern tal-Ungerija għall-kummenti tal-partijiet terzi dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ tal-għajnuna mill-Istat fis-7 ta’ April 2016 (“Tweġiba għall-Kummenti tal-Partijiet Terzi”),

                              (f)

                              It-tweġiba għat-talba għal informazzjoni bid-data tat-18 ta’ Marzu 2016 fil-21 ta’ April 2016 (“Kjarifiki Ulterjuri”).

                  (70)

                  Barra minn hekk, il-Gvern Ungeriż issottometta wkoll mudell finanzjarju li ntuża biex jiġu kkalkolati ċ-ċifri tal-IRR għall-proġett. Ġew sottomessi żewġ verżjonijiet tal-mudell lill-Kummissjoni:

                              (a)

                              Il-verżjoni oriġinali fis-16 ta’ Marzu 2015 (“Mudell Finanzjarju Preliminari”)

                              (b)

                              Il-verżjoni finali fis-16 ta’ Ottubru 2015 (“Mudell Finanzjarju”).

                  (71)

                  Ħlief għall-“Kjarifiki Ulterjuri”, id-dokumenti elenkati fil-premessa 69 jindirizzaw is-suġett tal-komputazzjoni tad-WACC u tal-IRR, għad li b’diversi livelli ta’ dettall. L-IRR tal-proġett hi kkalkolata bl-użu tal-Mudell Finanzjarju (31). L-approċċ tal-LCOE hu diskuss fl-Istudju Ekonomiku u fil-“Kjarifiki Ulterjuri” [ara l-premessa 69].

                  (72)

                  F’termini tal-analiżi mill-Ungerija, id-dokumenti elenkati fil-premessi 69(c)-69(f) jinkludu diversi aġġornamenti taċ-ċifri sottomessi fl-istudju tal-MEIP, u sussegwentement fl-Istudju Ekonomiku. B’mod partikolari, ċerti aġġornamenti huma datati wara d-data ta’ ffirmar tal-kuntratt tal-EPC tad-9 ta’ Diċembru 2014, jiġifieri d-deċiżjoni ta’ investiment inizjali.

                  (73)

                  Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ tipprovdi evalwazzjoni dettaljata tal-pożizzjoni tal-Ungerija dwar kull kwistjoni ewlenija kif riflessa fis-sottomissjonijiet tagħha sad-data tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ (32). Il-bqija ta’ din it-taqsima tipprovdi ħarsa ġenerali lejn il-pożizzjoni tal-Ungerija dwar il-kwistjonijiet ewlenin imqajma wara l-pubblikazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ. B’mod partikolari, l-applikazzjoni tad-WACC u tal-IRR, kif ukoll tal-LCOE se tiġi ppreżentata b’mod separat.

            3.1.1.1.
            Il-pożizzjoni tal-Ungerija dwar id-WACC

                  (74)

                  Fit-Tweġiba tagħha għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Ungerija tenniet il-medda stmata tagħha ta’ bejn 6,2 %-7,7 % għad-WACC bħal fis-sottomissjonijiet preċedenti tagħha. Tenniet ukoll fuq l-argumenti preċedenti tagħha mressqa fl-Ittri ta’ Kjarifika u nnotat li l-Kummissjoni ma vvalutatx dawn l-argumenti fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

            3.1.1.2.
            Il-pożizzjoni tal-Ungerija dwar l-IRR

                  (75)

                  Din it-taqsima tirrieżamina l-pożizzjoni tal-Ungerija b’rabta mal-kalkolu tal-IRR li uża l-Mudell Finanzjarju għall-komputazzjoni tal-flussi ta’ flus ħielsa minn futuri għall-proġett u tiddetermina l-IRR tiegħu. L-elementi ewlenin tal-Mudell Finanzjarju huma:

                              (1)

                              diversi previżjonijiet fit-tul tal-prezz tal-elettriku, u

                              (2)

                              diversi suppożizzjonijiet operazzjonali għall-impjant tal-enerġija nukleari.

            (A)   Previżjonijiet tal-prezz tal-elettriku

                  (76)

                  Il-previżjonijiet tal-prezz użati mill-Gvern Ungeriż ġew rieżaminati fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Fit-Tweġiba tagħha għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Ungerija kkritikat il-Kummissjoni talli użat kurva waħda biss ta’ previżjoni tal-prezzijiet (fuq il-bażi tal-pubblikazzjoni World Energy Outlook 2014 tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija (IEA WEO 2014) biex tikkalkola l-IRR tal-proġett (33). B’mod partikolari, hi indikat li jenħtieġ li jintużaw il-previżjonijiet kollha tal-prezzijiet sottomessi fl-Istudju Ekonomiku għall-valutazzjoni tal-IRR.

            (B)   Suppożizzjonijiet operazzjonali

                  (77)

                  Is-suppożizzjonijiet operazzjonali għall-Mudell Finanzjarju u għall-kalkoli tal-IRR ġew ipprovduti mit-tim tekniku ta’ Paks II. Għad li oriġinarjament ma ġewx ipprovduti dettalji li jiġġustifikaw dawk is-suppożizzjonijiet operazzjonali, sussegwentement l-Ungerija ssottomettiet informazzjoni ta’ sfond dwar dawk is-suppożizzjonijiet fit-tweġibiet tagħha għat-talbiet għal informazzjoni mill-Kummissjoni. Sottomissjoni importanti f’dan ir-rigward hi l-Kjarifiki Ulterjuri sottomessi bħala tweġiba għat-Talba għal Informazzjoni wara d-Deċiżjoni tal-Ftuħ u l-kummenti ta’ partijiet terzi.

            (C)   L-IRR tal-proġett

                  (78)

                  Fit-Tweġiba għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Ungerija tenniet ir-riżultati tal-komputazzjonijiet preċedenti tagħha ta’ bejn 8,6 %-12,0 % għall-IRR tal-proġett.

                  (79)

                  It-Tweġiba tal-Ungerija għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ ikkritikat il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-impatt ta’ dewmien fuq l-IRR tal-proġett (tnaqqis ta’ 0,9 % għal dewmien ta’ 5 snin). Iċ-ċifra ġiet ikkalkolata b’suppożizzjoni ta’ dewmien matul il-perjodu operazzjonali. Madanollu, l-Ungerija argumentat li dewmien fil-perjodu tal-kostruzzjoni jista’ jżid l-IRR tal-proġett meta jkun hemm dewmien fit-tiġrib tal-kostijiet ukoll.

            3.1.1.3.
            Il-pożizzjoni tal-Ungerija dwar l-LCOE

                  (80)

                  Din it-taqsima tirrieżamina l-pożizzjoni tal-Ungerija dwar l-LCOE għal Paks II (34).

            (A)   L-Istudju Ekonomiku

                  (81)

                  L-Ungerija argumentat fl-Istudju Ekonomiku li l-LCOE ta’ Paks II hu baxx biżżejjed biex ikun kompetittiv ma’ teknoloġiji oħra tal-ġenerazzjoni. B’mod partikolari, l-istudju ppreżenta tliet stimi tal-LCOE fir-rigward ta’ proġett nukleari fl-Ungerija. L-ewwel stima ta’ EUR 70/MWh kienet ibbażata fuq rata ta’ skont ta’ 7 % (il-limitu massimu tad-WACC stmat ippreżentat fl-istess Studju Ekonomiku) u ttieħdet minn pubblikazzjoni konġunta tal-2015 tal-OECD/IEA/NEA “Projected Costs of Generating Electricity” (“l-istudju tal-2015 tal-OECD/IEA/NEA”) (35). It-tieni stima tal-LCOE ta’ EUR 50-63/MWh kienet ibbażata fuq studju minn Aszodi et al. (2014) li tuża rata skontata bbażata fuq ir-rata tal-imgħax tas-self Russu, li taqa’ fil-medda ta’ 4-5 % (36). It-tielet stima tal-LCOE ta’ EUR 58-120/MWh (prezzijiet reali tal-2013) ġiet ikkalkolata permezz ta’ analiżi referenzjarja bbażata fuq ċifri ppubblikati minn diversi aġenziji internazzjonali li toffri medda potenzjali għal-LCOE (37). L-istudju kkonkluda li l-LCOE għal impjant tal-enerġija nukleari tal-Ungerija jaqa’ fi ħdan il-medda ta’ bejn EUR 50,5-57,4/MWh (prezzijiet reali tal-2013) 1 fejn iż-żewġ valuri tat-tmiem ġew ikkalkolati bit-teħid ta’ rata tal-imgħax daqs iż-żewġ punti tat-tmiem tal-medda tad-WACC (6,2 % u 7,0 %) irrapportati fl-istess Studju ekonomiku (38). Meta mqabbla mal-prezzijiet tal-elettriku tal-futur mill-istess Studju Ekonomiku, jista’ jiġi argumentat li l-proġett tal-impjant tal-enerġija nukleari tal-Ungerija hu wieħed li jħalli l-profitt u, għalhekk, l-Ungerija targumenta li investitur privat iħoss li hu raġonevoli li jwettaq il-proġett.

            B)   Kjarifiki ulterjuri

                  (82)

                  Bħala tweġiba għall-mistoqsija mill-Kummissjoni dwar kif il-medda tal-LCOE ta’ bejn EUR 50,5-57,4/MWh fil-konklużjoni finali tal-Istudju Ekonomiku tista’ tiġi rrikonċiljata mal-medda ta’ bejn USD 89-94/MWh stabbilita fl-istudju tal-OECD/IEA/NEA, l-Ungerija spjegat fil-“Kjarifiki Ulterjuri” li d-differenza kienet dovuta għal suppożizzjonijiet differenti ħafna użati fl-Istudju Ekonomiku u l-istudju tal-OECD/IEA/NEA, eż. id-differenza fil-fattur tal-kapaċità supponut (85 % vs 92 %) għall-impjanti tal-enerġija nukleari u fid-dati tal-ikkummissjonar (2020 vs 2025).

            3.2.   IL-POŻIZZJONI TAL-UNGERIJA DWAR IL-KOMPATIBBILTÀ POSSIBBLI TAL-MIŻURA MAS-SUQ INTERN

                  (83)

                  Għad li fit-tweġiba tagħha għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ l-Ungerija enfasizzat li l-miżura ma kinitx tinvolvi għajnuna mill-Istat, hi ssottomettiet kummenti biex tindirizza t-tħassib imqajjem mill-Kummissjoni fir-rigward tal-kompatibbiltà possibbli tal-miżura mas-suq intern, espressa fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ f’każ li l-Konklużjoni tasal għall-konklużjoni li kienet teżisti għajnuna mill-Istat.

            3.2.1.   IL-POŻIZZJONI DWAR L-OBJETTIV TA’ INTERESS KOMUNI

                  (84)

                  Fit-tweġiba tagħha għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Ungerija stabbilixxiet diversi kunsiderazzjonijiet relatati mal-politika li hi qieset li huma rilevanti għad-definizzjoni tal-objettiv ta’ interess komuni fuq il-bażi ta’ dawn li ġejjin:

                              (a)

                              il-politika tal-Ungerija dwar l-enerġija;

                              (b)

                              l-objettivi tat-Trattat Euratom (39);

                              (c)

                              Id-diskrepanza fil-kapaċità installata futura;

                              (d)

                              Id-diversifikazzjoni tas-sorsi tal-enerġija;

                              (e)

                              Id-dekarbonizzazzjoni;

                              (f)

                              Il-ħolqien tax-xogħol;

                              (g)

                              L-affordabilità.

                  (85)

                  L-Ungerija saħqet li, fuq il-bażi tal-Artikolu 194(2) TFUE, kull Stat Membru għandu d-dritt sovran li jagħżel it-taħlita enerġetika tiegħu u hi tirreferi għall-Istrateġija Nazzjonali tagħha tal-Enerġija għall-2030 [ara l-premessa 20] li tidentifika approċċ nukleari-faħam-rinnovabbli bħala strateġija tal-enerġija għat-terminu medju tal-pajjiż.

                  (86)

                  L-Ungerija tirreferi wkoll għall-Artikolu 2(c) tat-Trattat Euratom li jiddikjara li l-Komunità Euratom għandha tiffaċilita l-investiment u tiżgura l-istabbiliment tal-installazzjonijiet bażiċi neċessarji għall-iżvilupp tal-enerġija nukleari fil-Komunità Euratom. L-Ungerija tisħaq li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat Euratom, li jorbtu lil kull Stat Membru firmatarju, għandhom jinftiehmu bħala objettiv komuni tal-Unjoni.

                  (87)

                  Barra minn hekk, l-Ungerija tispjega li hemm tkabbir projettat ta’ madwar 4 % fid-domanda tal-elettriku mistennija mit-TSO sas-sena 2030, primarjament minħabba l-elettrifikazzjoni proposta tat-trasport, tal-industrija u tas-sistemi ta’ tisħin tal-Ungerija. L-istess studju tat-TSO jikkonkludi li ħafna mill-impjanti eqdem eżistenti tal-Ungerija li jaħdmu bil-faħam u bil-gass qed isiru obsoleti u huma mistennija jingħalqu sal-2030. L-istudju sab ukoll li huma tassew ftit il-kapaċitajiet installati ġodda li huma mistennija jiġu installati fi ħdan l-istess perjodu ta’ żmien. Dan ser iwassal għal tnaqqis previst ta’ 32 % fil-kapaċità eżistenti u l-Ungerija targumenta li l-bini ta’ Paks II se jkun tweġiba mmirata tajjeb għal din id-diskrepanza prevista fil-kapaċità ta’ ġenerazzjoni fil-futur.

                  (88)

                  Barra minn hekk, l-Ungerija tisħaq li d-dipendenza tagħha fuq il-gass importat hi ogħla mill-medja tal-UE 28. Iktar minn 95 % tal-gass użat fl-Ungerija hu importat, u primarjament mir-Russja. Hi targumenta li mingħajr nukleari fit-taħlita enerġetika, id-dipendenza tal-Ungerija fuq iż-żejt jew il-gass tiżdied b’mod sinifikanti. Dan ikun il-każ b’mod partikolari wara l-eliminazzjoni gradwali tal-unitajiet operazzjonali eżistenti tal-Paks NPP fejn unitajiet addizzjonali oħra tal-ġenerazzjoni tal-elettriku jkollhom jużaw fjuwils bħal dawn biex inaqqsu d-diskrepanza futura fil-kapaċità installata nazzjonali totali deskritta fil-premessa 50. Konsegwentement, l-Ungerija tqis li l-miżura tkun qed tikkontribwixxi għad-diversità tas-sorsi tal-fjuwil fit-taħlita enerġetika u s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tal-pajjiż.

                  (89)

                  L-Ungerija targumenta li l-proġett se jikkontribwixxi għall-objettivi tal-Unjoni tal-2020 ta’ tnaqqis tal-gassijiet serra peress li l-fissjoni nukleari hi meqjusa bħala sors ta’ enerġija b’emissjonijiet baxxi ta’ karbonju. L-awtoritajiet Ungeriżi jargumentaw li l-post topografiku u ġeografiku tal-pajjiż ma jippermettix li jiġu skjerati impjanti eoliċi jew idroelettriċi fil-baħar. L-għażliet li jifdal għall-ġenerazzjoni rinnovabbli huma minn impjanti eoliċi, solari u tal-bijomassa fuq l-art, iżda l-iżvilupp ta’ tali teknoloġiji ma jkunx biżżejjed biex ikopri d-diskrepanza prevista fil-kapaċità futura msemmija fil-premessa 50 iktar ’il fuq meta ma tkun prevista ebda ġenerazzjoni addizzjonali min-nukleari. Konsegwentement, l-Ungerija targumenta li l-proġett qiegħed ifittex l-objettiv ta’ dekarbonizzazzjoni.

                  (90)

                  L-awtoritajiet Ungeriżi jallegaw li l-proġett (kemm matul kif ukoll wara l-kostruzzjoni) se jġib miegħu ħolqien sinifikanti tax-xogħol. Dan ikun partikolarment importanti fid-dawl tal-pożizzjoni ġeografika tal-impjant tal-enerġija nukleari Paks II, li jinsab f’reġjun NUTS II, b’PDG ta’ inqas minn 45 % ta’ dak tal-medja tal-UE per capita. Bħala tali, l-Ungerija tqis li l-implimentazzjoni tal-proġett ikollha objettiv ta’ tkabbir u ta’ ħolqien sinifikanti tax-xogħol f’diversi setturi.

                  (91)

                  Finalment, l-Ungerija targumenta li l-investiment f’kapaċità ġdida tal-ġenerazzjoni nukleari se jsarraf direttament fi prezzijiet tal-elettriku orħos għall-industrija u għall-konsumatur, li huma konformi ma’ objettiv tal-UE kollha ta’ affordabilità tas-servizzi. L-Ungerija tiddikjara wkoll li l-fatt li m’għandu jingħata ebda appoġġ lil Paks II matul l-operat tagħha jsostni l-argument ta’ affordabilità.

            3.2.2.   IL-POŻIZZJONI DWAR IN-NEĊESSITÀ TAL-MIŻURA

                  (92)

                  Fid-dawl tad-diskrepanza bejn il-ġenerazzjonijiet li dejjem qiegħda tikber u li qed taffaċċja l-Ungerija, din tispjega li ammont sinifikanti ta’ investiment fil-kapaċità ta’ ġenerazzjoni hu meħtieġ, bil-kwantum tat-tali investiment meħtieġ li hu ikbar mill-proġetti li bħalissa qed jinbnew jew li huma fil-fażi ta’ żvilupp.

                  (93)

                  Għal dawn ir-raġunijiet, l-Ungerija qabbdet lil Nera Economic Consulting biex tanalizza l-iżvilupp tas-swieq tal-elettriku tal-Ungerija u tal-pajjiżi ġirien u d-definizzjoni tas-swieq xierqa għall-proġett Paks II meta jsir operazzjonali (l-“Istudju ta’ NERA”). Dan l-istudju jissuġġerixxi li l-bini tal-unitajiet il-ġodda 5 u 6 f’Paks II jista’ jkun kummerċjalment preferibbli meta mqabbel ma’ tipi oħra ta’ investimenti għall-ġenerazzjoni tal-enerġija fuq il-bażi tal-kundizzjonijiet tas-suq tal-Ungerija, bħall-kapaċità simili pprovduta minn turbini tal-gass b’ċiklu miftuħ (“OCGTs”) u minn CCGTs. L-Ungerija tikkonkludi li b’hekk m’hemm ebda kontrafattwali possibbli li jissodisfa l-objettivi tal-politika.

            3.2.3.   IL-POŻIZZJONI DWAR IL-PROPORZJONALITÀ TAL-MIŻURA

                  (94)

                  L-Ungerija ttenni li hi tistenna li tirċievi kumpens sħiħ mill-investiment fl-impjant tal-enerġija nukleari Paks II kemm mill-apprezzament tal-kapital kif ukoll mid-dividendi.

                  (95)

                  Barra minn hekk, fis-sottomissjoni tagħha tat-28 ta’ Lulju 2016, filwaqt li sostniet li l-proġett ma jkunx jinvolvi għajnuna mill-Istat u li kien konformi mal-MEIP, l-Ungerija pprovdiet informazzjoni addizzjonali bi tweġiba għat-tħassib imqajjem fit-taqsima 3.3.6 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ rigward il-proporzjonalità f’każ li l-Kummissjoni ssib li jkun hemm għajnuna mill-Istat fil-proġett innotifikat.

                  (96)

                  Skont is-sottomissjoni tagħha, l-Ungerija tiddikjara li Paks II għandha tuża l-profitti kollha dderivati mill-attività tal-unitajiet 5 u 6 ta’ Paks II għall-finijiet li ġejjin biss:

                              (a)

                              Il-proġett Paks II, li hu ddefinit bħala l-iżvilupp, il-finanzjament, il-bini, l-ikkummissjonar, l-operat u l-manutenzjoni, it-tiġdid, l-immaniġġjar tal-iskart u d-dekummissjonar ta’ żewġ unitajiet tal-enerġija nukleari ġodda b’reatturi VVER 5 u 6 f’Paks, fl-Ungerija). Il-profitti m’għandhomx jintużaw biex jiffinanzjaw investimenti f’attivitajiet li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-proġett iddefinit hawn fuq.

                              (b)

                              Il-ħlas tal-profitti lill-Istat Ungeriż (pereżempju permezz ta’ dividendi).

                  (97)

                  L-Ungerija kkonfermat ukoll li Paks II għandha toqgħod lura milli (terġa’) tinvesti fl-estensjoni tal-kapaċità proprja ta’ Paks II jew fil-ħajja ta’ din u mill-installazzjoni ta’ kapaċitajiet ta’ ġenerazzjoni addizzjonali, għajr dawk tar-reatturi 5 u 6 ta’ Paks II. Jekk isir investiment bħal dan, l-Ungerija għandha tinnotifikah lill-Kummissjoni għall-approvazzjoni tal-għajnuna mill-Istat

            3.2.4.   IL-POŻIZZJONI FUQ L-EFFETT TAL-MIŻURA FUQ IS-SUQ INTERN

                  (98)

                  L-awtoritajiet Ungeriżi ddikjaraw li meta jseħħ kwalunkwe effett distorsiv, dan ikun limitat fid-durata għall-perjodu ta’ trikkib bejn l-eliminazzjoni gradwali tar-reatturi eżistenti f’Paks NPP u l-bidu tal-operat taż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II. L-Ungerija tqis li mhuwiex raġonevoli li jiġi supponut li l-ħajja ta’ Paks NPP tista’ taqbeż il-50 sena, u għalhekk il-perjodu ta’ trikkib ikun qasir ħafna.

                  (99)

                  Barra minn dan, fil-fehma tal-Ungerija l-perjodu ta’ trikkib hu tassew meħtieġ u raġonevoli fid-dawl tal-bżonn li l-impjant Paks II ikun operazzjonali fiż-żmien li fih Paks NPP joqrob lejn tmiem il-ħajja estiża tiegħu, u li l-iżvilupp u l-ikkummissjonar ta’ Paks II jistgħu jkunu soġġetti għal dewmien minħabba l-kumplessità teknika li jinvolvi l-ikkummissjonar ta’ impjant tal-enerġija nukleari ġdid u minħabba l-fatturi esterni barra mill-kontroll tal-partijiet (eż. tibdil fil-leġiżlazzjoni, ir-rekwiżiti ta’ sikurezza, l-ambjent regolatorju). L-Ungerija ssottomettiet ukoll li wħud mill-unitajiet mgħammra b’teknoloġija VVER tal-Ġenerazzjoni III u III+ kienu qed jaffaċċjaw jew hu previst li se jaffaċċjaw dewmien meta mqabbla maż-żmien tal-kostruzzjoni ta’ Paks II, kif muri fit-Tabella 3 hawn taħt.

                     Tabella 3

                     Dewmien akkumulat fil-kostruzzjoni tal-unitajiet VVER tal-Ġenerazzjoni III u III+

                                 Sit (pajjiż)

                                 Dewmien (snin)

                                 Status

                              Kudankulam – 1 (l-Indja)

                              +5,8

                              lesta

                              Kudankulam – 2 (l-Indja)

                              +7,0

                              għadha għaddejja

                              Novovoronezh II.-1 (ir-Russja)

                              +1,5

                              lest

                              Novovoronezh II.-2 (ir-Russja)

                              +2,5

                              għadha għaddejja

                              Leningrad II.-1 (ir-Russja)

                              +2,0

                              għadha għaddejja

                              Leningrad II.-2 (ir-Russja)

                              +2,5

                              għadha għaddejja

                                             Sors:

                                          L-awtoritajiet Ungeriżi

                  (100)

                  Barra minn hekk, l-Ungerija tixħet dawl fuq il-fatt li Paks NPP u ż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II huma proprjetà ta’ entitajiet separati u huma operati minn entitajiet separati u li l-Grupp MVM mhuwiex relatat b’xi mod mal-proġett Paks II jew ma’ Paks II. Hi tiddikjara wkoll li, jekk kellha tiġi kkunsidrata konċentrazzjoni bejn Paks II u l-Grupp MVM, tali konċentrazzjoni tkun soġġetta għar-regoli dwar il-kontroll tal-fużjonijiet.

                  (101)

                  L-Ungerija targumenta li l-fatt li ż-żewġ kumpanniji huma proprjetà tal-Istat ma jixħitx f’dubju prima facie l-awtonomija kummerċjali tagħhom. Għall-kuntrarju, jista’ jintwera li l-kumpanniji huma indipendenti minn xulxin meta kull kumpannija jkollha setgħat indipendenti ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet.

                  (102)

                  L-Ungerija tasserixxi li l-Grupp MVM u Paks II huma indipendenti u mhumiex konnessi fuq il-bażi ta’ dawn ir-raġunijiet:

                              (a)

                              Dawn huma ġestiti minn dipartimenti differenti tal-gvern (il-Grupp MVM mill-Ministeru tal-Iżvilupp Nazzjonali permezz tal-Hungarian National Asset Management Inc. u Paks II mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru);

                              (b)

                              Lanqas ma hemm diretturi kondiviżi jew komuni fil-bord ta’ tmexxija ta’ kull kumpannija;

                              (c)

                              Hemm salvagwardji eżistenti li jiżguraw li informazzjoni kummerċjalment sensittiva u kunfidenzjali ma tiġix skambjata bejn il-kumpanniji;

                              (d)

                              Is-setgħat ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet ta’ kull kumpannija huma sseparati u distinti minn xulxin.

                  (103)

                  L-Ungerija tikkritika s-sejbiet tal-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ rigward il-kalkolu tas-sehem mis-suq tal-Grupp MVM fis-suq tal-provvista tal-elettriku tal-Ungerija. L-Ungerija targumenta li s-sehem mis-suq ma ġiex eżaminat f’paragun ma’ produtturi oħra preżenti fis-suq Ungeriż u li s-sehem mis-suq tal-Grupp MVM ġie kkalkolat fid-dawl tal-elettriku ġġenerat domestikament biss, esklużi l-importazzjonijiet.

                  (104)

                  Fuq il-bażi tal-Istudju NERA, l-Ungerija tallega li kwalunkwe distorsjoni tal-kompetizzjoni possibbli trid tiġi interpretata f’kuntest tas-suq li hu ikbar mill-Istat tal-Ungerija. L-Istudju NERA jieħu f’kunsiderazzjoni l-inputs li ġejjin fil-valutazzjoni tas-suq tiegħu:

                              (a)

                              Il-kapaċitajiet ta’ ġenerazzjoni u l-kapaċitajiet tekniċi eżistenti (eż. effiċjenzi, kostijiet tal-istabiliment);

                              (b)

                              L-espansjonijiet impenjati fil-kapaċità ta’ ġenerazzjoni (eż. impjant fil-proċess tal-kostruzzjoni u rinnovabbli ġodda);

                              (c)

                              L-irtirar impenjat ta’ unitajiet eżistenti (eż. minħabba l-LCPD);

                              (d)

                              Il-kapaċitajiet tal-interkonnettur;

                              (e)

                              Il-fjuwil ġeneratur, CO2 u kostijiet operatorji u ta’ manutenzjoni varjabbli;

                              (f)

                              Kostijiet operatorji u ta’ manutenzjoni fissi li jiġu evitati jekk tingħalaq unità;

                              (g)

                              Il-kostijiet ta’ dħul ġdid.

                  (105)

                  Il-bażi tal-argument dwar għaliex is-suq li għandu jiġi vvalutat hu ikbar mill-Ungerija hi li l-importazzjonijiet tal-elettriku mill-pajjiżi ġirien ammontaw għal 31,4 % tal-konsum tal-elettriku tal-Ungerija fl-2014. L-Ungerija targumenta wkoll li dan il-livell għoli ta’ interkonnessjoni mal-pajjiżi ġirien se jkompli jiżdied minħabba interkonnetturi ġodda li se jsiru operazzjonali bejn l-2016 u l-2021 bejn is-Slovakkja (2×400 kV u 1×400 kV) u s-Slovenja (1×400 kV). Fis-sottomissjoni tal-Ungerija bid-data tas-16 ta’ Jannar 2017, l-Ungerija pprovdiet iktar dettalji dwar il-proġetti li se jsiru ta’ linji tat-trażmissjoni transfruntiera, li skont dawn se jinbena interkonnettur ieħor ta’ 2×400 kV mas-Slovakkja sal-2029 u wieħed ta’ 1×400 kV mar-Rumanija sal-2030. Il-kapaċitajiet totali mistennija ta’ interkonnessjoni għall-importazzjonijiet u għall-esportazzjonijiet huma murija fit-Tabelli 4 u 5.

                     Tabella 4

                     Il-Projezzjonijiet ta’ ENTSO-E ta’ Kapaċitajiet ta’ Interkonnessjoni Installati għall-Importazzjoni fl-Ungerija

                              Austria

                              Slovakia

                              Romania

                              Croatia

                              Serbia

                              Ukraine (*2)

                              Slovenia (*3)

                              Total

                              2015

                              600

                              800

                              1 000

                              1 200

                              1 000

                              450

                              0

                              5 050

                              2016

                              720

                              1 040

                              1 080

                              1 360

                              920

                              450

                              400

                              5 970

                              2017

                              840

                              1 280

                              1 160

                              1 520

                              840

                              450

                              800

                              6 890

                              2018

                              960

                              1 520

                              1 240

                              1 680

                              760

                              450

                              1 200

                              7 810

                              2019

                              1 080

                              1 760

                              1 320

                              1 840

                              680

                              450

                              1 600

                              8 730

                              2020

                              1 200

                              2 000

                              1 400

                              2 000

                              600

                              450

                              2 000

                              9 650

                              2021

                              1 200

                              2 000

                              1 400

                              2 000

                              600

                              450

                              2 000

                              9 650

                              …

                              2030

                              1 200

                              2 000

                              1 400

                              2 000

                              600

                              450

                              2 000

                              9 650

                     Tabella 5

                     Il-Projezzjonijiet ta’ ENTSO-E ta’ Kapaċitajiet ta’ Interkonnessjoni Installati għall-Esportazzjoni fl-Ungerija

                              Austria

                              Slovakia

                              Romania

                              Croatia

                              Serbia

                              Ukraine (*4)

                              Slovenia (*5)

                              Total

                              2015

                              600

                              800

                              1 000

                              1 200

                              1 000

                              450

                              0

                              5 050

                              2016

                              640

                              1 040

                              1 060

                              1 360

                              920

                              450

                              340

                              5 810

                              2017

                              680

                              1 280

                              1 120

                              1 520

                              840

                              450

                              680

                              6 570

                              2018

                              720

                              1 520

                              1 180

                              1 680

                              760

                              450

                              1 020

                              7 330

                              2019

                              760

                              1 760

                              1 240

                              1 840

                              680

                              450

                              1 360

                              8 090

                              2020

                              800

                              2 000

                              1 300

                              2 000

                              600

                              450

                              1 700

                              8 850

                              2021

                              800

                              2 000

                              1 300

                              2 000

                              600

                              450

                              1 700

                              8 850

                              …

                              2030

                              800

                              2 000

                              1 300

                              2 000

                              600

                              450

                              1 700

                              8 850

                  (106)

                  L-istudju jidentifika wkoll akkoppjament li rnexxa tas-swieq tal-provvista tal-enerġija mas-Slovakkja, mar-Repubblika Ċeka u mar-Rumanija u jirreferi għall-proposti ta’ ENTSO-E ppubblikati f’Ottubru 2015 li ddefinixxew lill-Ungerija bħala parti minn reġjun tal-kapaċità koordinat uniku tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant b’diversi pajjiżi li magħhom għad m’għandux arranġamenti ta’ akkoppjament, inklużi l-Awstrija, il-Ġermanja u l-Polonja (40). L-Ungerija targumenta li, meta mqabbla ma’ Stati Membri oħra, l-Ungerija diġà hi suq tal-elettriku ferm integrat fi ħdan l-Unjoni Ewropea, b’kapaċità ta’ interkonnessjoni li hi ta’ madwar 75 fil-mija tal-kapaċità ta’ ġenerazzjoni domestika installata totali, jiġifieri madwar 8 darbiet ogħla mill-mira tal-UE għall-Istati Membri sal-2020 u 5 darbiet ogħla mill-mira tal-UE għall-Istati Membri sal-2030. Fil-fehma tal-Ungerija, din hi raġuni biżżejjed biex id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni possibbli jiġu kkunsidrati fuq skala ikbar.

                  (107)

                  Fir-rigward tal-iskjerament ta’ teknoloġiji ġodda kemm fix-xenarju fattwali kif ukoll fin-nuqqas ta’ Paks II, l-Istudju NERA jipprevedi s-CCGTs jew l-OCGTs bħala teknoloġiji ġodda filwaqt li jippreżumi li d-dħul u l-ħruġ ta’ teknoloġiji oħra, bħar-rinnovabbli, il-faħam u n-nukleari hu improbabbli sempliċiment fuq bażi ekonomika għar-raġunijiet li ġejjin:

                              (a)

                              Id-deċiżjonijiet attwali u storiċi relatati mad-dħul ta’ impjant rinnovabbli jiddependu kruċjalment mill-programmi ta’ sussidju tal-gvern, u mhux fuq il-prezzijiet tas-suq. Għalhekk, il-mudelli li jissimulaw il-fundamentali tas-suq ma jistgħux jiddeterminaw jekk impjant rinnovabbli jistax jidħol jew joħroġ mis-suq fil-prattika.

                              (b)

                              Minħabba tħassib relatat mat-tibdil fil-klima, l-installazzjoni ta’ impjanti tal-faħam u tal-linjite mibnija ġodda bla rażan fl-UE issa saret ferm kontroversjali, b’ħafna proġetti li saru soġġetti għal appelli permezz ta’ proċessi tal-aġenziji jew tal-qrati. Għaldaqstant, mhuwiex ċar kemm proġetti ġodda ta’ bini għadhom fattibbli fl-UE.

                              (c)

                              L-iżvilupp ta’ impjant tal-enerġija nukleari mibni ġdid fl-UE jiddependi wkoll minn strateġija tal-enerġija li tinkludi l-enerġija nukleari u teħtieġ interfaċċja governattiva u regolatorja sinifikanti fil-proċess ta’ ppjanar u ta’ ħruġ ta’ permessi. Għall-impjant tal-enerġija nukleari, l-ippjanar u l-iżvilupp huma impenn ferm ikbar milli għal CCGTs u OCGTs tal-gass u l-eżiti huma ferm iktar dipendenti minn politiki nazzjonali u mid-diskrezzjoni regolatorja. Għaldaqstant, hu supponut li ebda impjant tal-enerġija nukleari ġdid ma hu se jinbena ħlief dawk f’pajjiżi li diġà għandhom politiki tal-enerġija pronukleari u biss għal proġetti attivi li diġà qed jinbnew u/jew li għandhom kuntratti tal-EPC fis-seħħ.

                  (108)

                  L-Istudju NERA juri li fix-xenarju fattwali (il-kostruzzjoni ta’ Paks II), jistgħu jinħarġu l-konklużjonijiet li ġejjin:

                              (a)

                              Id-domanda fl-Ungerija hi mistennija tikber ferm sal-2040;

                              (b)

                              Bħalissa l-Ungerija tinsab f’defiċit tal-provvista u trid timporta ammonti sinifikanti ta’ elettriku. Dan id-defiċit jitwessa’ iktar bejn l-2015 u l-2025;

                              (c)

                              Minkejja li Paks II jiġi online fl-2025, l-Ungerija tibqa’ f’pożizzjoni ta’ importazzjoni netta matul il-perjodu ta’ trikkib mal-unitajiet attwalment operatorji ta’ Paks NPP, u mbagħad terġa’ ssir dejjem iktar dipendenti fuq l-importazzjonijiet wara dan;

                              (d)

                              Ir-riżorsi rinnovabbli fl-Ungerija jiżdiedu fis-snin inizjali tax-xenarju tax-xenarju fattwali fuq il-bażi tal-projezzjonijiet tal-ENTSO-E, u jilħqu l-mira tar-rinnovabbli tal-2020 ta’ 10,9 % tal-elettriku kkonsmat li l-Ungerija adottat fil-Pjan Nazzjonali tagħha għall-Enerġija Rinnovabbli.

                     Figura 7

                     L-output projettat għal kull teknoloġija u d-domanda nazzjonali sal-2040 (xenarju fattwali)

                                 Sors:

                           L-Istudju ta’ NERA

                  (109)

                  Kif spjegat iktar ’il fuq fil-premessa 93, l-Istudju NERA jtenni li fin-nuqqas tal-kostruzzjoni ta’ Paks II, il-kapaċità simili kummerċjalment preferibbli għal tipi oħra ta’ investimenti tal-ġenerazzjoni tal-enerġija bbażati fuq il-kundizzjonijiet tas-suq tal-Ungerija tkun ipprovduta minn OCGTs u CCGTs. L-Istudju ta’ NERA jissuġġerixxi li anki jekk tissostitwixxi ħafna mill-kapaċità tal-impjant Paks II b’kapaċità ġdida tal-gass fl-Ungerija, l-Ungerija tibqa’ ferm dipendenti fuq importazzjonijiet tal-elettriku matul il-perjodu ta’ mmudellar fix-xenarju kontrofattwali tal-gass (ara l-Figura 8).

                     Figura 8

                     L-output projettat għal kull teknoloġija u d-domanda nazzjonali sal-2040 (xenarju kontrofattwali)

                                 Sors:

                           L-Istudju ta’ NERA

                  (110)

                  Barra minn hekk, l-Ungerija tiddikjara li minħabba l-konverġenza b’saħħitha bejn il-prezzijiet tas-suq fil-pajjiżi ġirien u l-Ungerija, aktarx li l-kompetituri jkunu jistgħu jiħħeġġjaw ir-riskji tagħhom billi jinnegozjaw l-elettriku fis-swieq ġirien, mingħajr il-bżonn li jinnegozjaw l-elettriku Ungeriż direttament. Fuq il-bażi tal-immudellar tal-istudju ta’ NERA, l-Ungerija tiddikjara li l-prezz tal-elettriku tal-karga bażika fis-suq reġjonali jibqa’ l-istess fix-xenarju kontrofattwali (ara l-Figura 9).

                     Figura 9

                     Id-differenza fil-Prezzijiet tal-Karga bażika tal-Ungerija bejn il-każ bażi u l-kontrofattwali

                                 Sors:

                           L-Istudju ta’ NERA

                  (111)

                  L-Ungerija tenfasizza li hi vvalutat l-effetti possibbli ta’ Paks II f’kuntest usa’ tas-suq. Hi targumenta fuq il-bażi tal-Istudju ta’ NERA li, peress li s-Slovakkja hi l-iżgħar mis-swieq ġirien li miegħu l-Ungerija bħalissa għandha akkoppjament tas-suq, l-effetti possibbli ta’ Paks II jinħassu l-iktar f’dan il-pajjiż. Hi targumenta li l-preżenza fis-suq ta’ Paks II f’dan is-suq akkoppjat tibqa’ fil-livell ta’ madwar 20 % sal-2040.

                  (112)

                  L-Istudju ta’ NERA jikkunsidra wkoll suq akkoppjat possibilment usa’ (l-Ungerija + is-Slovakkja + ir-Rumanija) u jargumenta li dawn huma s-swieq ġirien li magħhom l-Ungerija bħalissa għandha akkoppjament tas-swieq. Fuq il-bażi ta’ dan, l-Ungerija targument li anki l-ishma kkombinati mis-suq tal-Grupp MVM u ta’ Paks II (ta’ bejn 10 u 20 %) fis-suq akkoppjat tal-Ungerija + tas-Slovakkja + tar-Rumanija jkunu ferm inqas mil-limitu li jkun ifisser il-possibbiltà ta’ dominanza (ara l-Figura 10).

                     Figura 10

                     L-ishma kkombinati mis-suq tal-Grupp MVM u ta’ Paks II skont il-produzzjoni (MWh) fis-swieq tal-Ungerija + tas-Slovakkja + tar-Rumanija

                                 Sors:

                           L-Istudju ta’ NERA

                  (113)

                  Barra minn hekk, l-Ungerija tisħaq li, kemm fis-sajf kif ukoll fix-xitwa, it-teknoloġija li tistabbilixxi l-prezz tkun dik ta’ impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-linjite u bil-faħam b’kostijiet marġinali ogħla minn ta’ Paks II, li jfisser li Paks II hi mistennija tibqa’ prenditur tal-prezzijiet minflok dik li tistabbilixxi l-prezzijiet anki matul il-perjodu operazzjonali ta’ trikkib ta’ Paks NPP u ta’ Paks II, meta l-probabilità li n-nukleari ssir it-teknoloġija li tistabbilixxi l-prezzijiet tibqa’ ferm iżgħar minn 5 % fis-sigħat kollha (ara l-Figura 11).

                     Figura 11

                     Il-fjuwil li jistabbilixxi l-prezz fis-suq tal-enerġija tal-Ungerija

                                 Sors:

                           L-Istudju ta’ NERA

                  (114)

                  L-Ungerija tiddikjara wkoll li, għall-kuntrarju tas-sejbiet tal-Kummissjoni fil-premessa (144) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-impjant tal-enerġija nukleari Paks II mhuwiex se jikkawża xi riskju tal-likwidità fis-suq tal-bejgħ bl-ingrossa billi jillimita n-numru ta’ offerti tal-provvista. Hi tikkontendi li bħala unità tal-ġenerazzjoni separata, jenħtieġ li l-impjant tal-enerġija l-ġdid isaħħaħ il-likwidità u d-diversità tal-provvista tal-ġenerazzjoni. L-Ungerija tinnota wkoll li Paks II bħalissa m’għandhiex klijentela biex tbigħ l-enerġija direttament lilha mingħajr in-negozjar fis-suq.

                  (115)

                  L-Ungerija tibbaża fuq numru ta’ argumenti ppreżentati mir-Renju Unit fil-kawża Hinkley Point C (41) dwar distorsjonijiet possibbli tal-kompetizzjoni u tiddikjara li dawn ikunu japplikaw ukoll għal Paks II. Dawk l-argumenti huma stabbiliti kif ġej:

                              (a)

                              Il-miżura tkun tippreserva l-iskopertura tal-benefiċjarju għall-forzi tas-suq u toffrilu inċentivi biex jikkompeti fis-suq tal-operaturi tal-elettriku. L-Ungerija tikkonferma dan l-argument u żżid li hi mhix se toffri xi appoġġ operazzjonali fil-forma ta’ Kuntratti għad-Differenzi (“CfD”) għal Paks II;

                              (b)

                              Il-miżura ma jkollha ebda impatt sinifikanti fuq il-flussi tal-interkonnettur u inċentivi biex tinvesti f’dawk l-interkonnetturi mal-pajjiżi ġirien. L-Ungerija ttenni li s-suq tal-elettriku tal-Ungerija diġà hu suq interkonness sew u li hemm erba’ proġetti ta’ interkonnessjoni għaddejjin fil-fażi tal-iżvilupp;

                              (c)

                              Il-miżura ma jkollha ebda impatt fuq id-differenxjali tal-prezz bejn l-Ungerija u s-swieq ġirien li bħalissa huma konnessi permezz ta’ interkonnetturi.

                  (116)

                  Barra minn hekk, fis-sottomissjoni tagħha tat-28 ta’ Lulju 2016, l-Ungerija pprovdiet informazzjoni addizzjonali biex tindirizza t-tħassib imqajjem mill-Kummissjoni fit-taqsima 3.3.7 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ rigward l-ibbilanċjar kumplessiv ta’ kwalunkwe effett distorsiv tal-miżura fuq is-suq intern f’każ li l-Kummissjoni ssib li l-miżura tinvolvi għajnuna mill-Istat.

                  (117)

                  F’din is-sottomissjoni l-Ungerija tiddikjara li Paks II, is-suċċessuri u l-affiljati tagħha għandhom ikunu legalment u strutturalment separati għalkollox, għandhom ikunu soġġetti għal setgħa indipendenti ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet skont it-tifsira tal-paragrafi 52 u 53 tal-Avviż Ġuriżdizzjonali dwar il-Fużjonijiet (42) u għandhom jinżammu, jiġu mmaniġġjati u operati b’mod indipendenti u mhux konness minn mal-Grupp MVM u n-negozji kollha tiegħu, mis-suċċessuri u mill-affiljati tiegħu u minn kumpanniji oħra kkontrollati mill-Istat attivi fil-ġenerazzjoni, fil-bejgħ bl-ingrossa jew fil-bejgħ bl-imnut tal-enerġija.

                  (118)

                  Barra minn hekk, fir-rigward tal-bejgħ tal-elettriku minn Paks II, fl-istess sottomissjoni l-Ungerija turi li l-istrateġija ta’ negozjar tal-output tal-enerġija ta’ Paks II se tkun strateġija ta’ ottimizzazzjoni tal-profitt kummerċjali b’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ġusta li titwettaq permezz ta’ arranġamenti ta’ nnegozjar kummerċjali konklużi permezz ta’ offerti kklerjati fuq pjattaforma ta’ negozjar jew kambju trasparenti. L-Ungerija tissottometti wkoll li l-istrateġija għan-negozjar tal-output tal-enerġija ta’ Paks II (eskluż il-konsum proprju ta’ Paks II) għandha tkun imfassla kif ġej:

                              (a)

                              Saff 1: Paks II għandha tbigħ tal-inqas 30 % tal-output tal-elettriku totali tagħha fis-swieq ta’ ġurnata bil-quddiem, tal-istess ġurnata u tal-futuri tal-Kambju tal-Enerġija tal-Ungerija (HUPX). Kambji simili oħra tal-elettriku jistgħu jintużaw soġġetti għall-qbil jew għall-kunsens tas-servizzi tal-Kummissjoni li jrid jingħata jew jiġi rrifjutat fi żmien ġimagħtejn mit-talba tal-awtoritajiet Ungeriżi.

                              (b)

                              Saff 2. Il-bqija tal-output totali tal-elettriku ta’ Paks II għandu jinbiegħ minn Paks b’termini oġġettivi, trasparenti u nondiskriminatorji permezz ta’ rkanti. Il-kundizzjonijiet għat-tali rkanti għandhom jiġu ddeterminati mir-regolatur tal-enerġija tal-Ungerija, b’mod simili għar-rekwiżiti tal-irkanti imposti fuq MVM Partner [(deċiżjoni 741/2011 tar-Regulatur tal-Ungerija)]. L-Ungerija tikkonferma li r-regolatur tal-enerġija tal-Ungerija għandu jissorvelja wkoll it-twettiq ta’ dawn l-irkanti. L-Ungerija kkonfermat ukoll li l-pjattaforma tal-irkant għan dan is-Saff 2 għandha tiġi operata minn Paks II u għandu jiġi żgurat li l-offerti jkunu disponibbli b’mod ekwu għan-negozjati lliċenzjati jew irreġistrati kollha bl-istess termini tas-suq. L-Ungerija tieħu impenn li s-sistema tal-ikklerjar tal-offerti għandha tkun verifikabbli u trasparenti u m’għandha tkun imposta ebda restrizzjoni fuq l-użu finali għall-elettriku mixtri.

            3.3.   KUMMENTI ULTERJURI MRESSQA MILL-UNGERIJA BĦALA TWEĠIBA GĦAD-DEĊIŻJONI TAL-FTUĦ

                  (119)

                  L-Ungerija tiddikjara li, peress li l-proġett jaqa’ fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat Euratom (eż. l-Artikolu 41 u l-Anness II, l-Artikoli 52 sa 66 u l-Artikolu 103), il-Gvern tal-Ungerija ma jqisx li t-TFUE u, b’mod partikolari, ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fl-Artikoli 107 u 108 TFUE huma applikabbli għalih. Hi tallega li t-Trattat Euratom hu lex specialis għat-TFUE. Għaldaqstant, meta l-eżerċizzju tas-setgħat skont it-Trattat Euratom ikun imxekkel mill-eżerċizzju tas-setgħat idderivati mit-TFUE, id-dispożizzjonijiet fit-Trattat Euratom jipprevalu. B’appoġġ tat-tali dikjarazzjoni, l-Ungerija tibbaża fuq id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni Kernkraftwerke Lippe-Ems GmbH (43).

                  (120)

                  L-Ungerija tosserva li għad li t-Trattat Euratom ma jistabbilixxix sett partikolari ta’ regoli relatati mal-għajnuna mill-Istat, il-punt (d) tal-Artikolu 6 u tal-Artikolu 70 tat-Trattat Euratom juri li ma hemm ebda projbizzjoni ġenerali kontra l-għajnuna mill-Istat u li f’każijiet speċifiċi huma mħeġġa sussidji mil-Istati Membri.

                  (121)

                  L-Ungerija tisħaq li l-finanzjament tal-proġett fl-industrija nukleari jenħtieġ li jaqa’ taħt obbligu ta’ notifika fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 43 tat-Trattat Euratom. Targumenta wkoll li skont ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1209/2000 (44), id-dejta dwar il-metodi tal-finanzjament jenħtieġ li tiġi pprovduta fil-każ ta’ kwalunkwe proġett ġdid mill-Istat Membru partikolari. L-Ungerija targumenta li hi kienet ipprovdiet l-informazzjoni neċessarja kollha skont l-Artikoli 41 u 43 tat-Trattat Euratom u peress li l-ftehim tal-provvista tal-fjuwil (45) ġie approvat mill-Aġenzija Fornitriċi Ewropea f’April 2015, l-Ungerija temmen li l-Kummissjoni issa ma tistax tiddikjara li l-finanzjament tal-proġett jista’ jkun illegali.

                  (122)

                  L-Ungerija tqabbel it-Trattat Euratom mat-Trattat KEFA fuq il-bażi li t-tnejn li huma huma ta’ natura settorjali u hi targumenta li t-Trattat KEFA fih projbizzjoni wiesa’ ħafna kontra l-għajnuna mill-Istat li, fil-prattika, kienet allinjata mal-Artikolu 107 TFUE permezz tal-Artikolu 67 u tal-Artikolu 95 tat-Trattat KEFA. L-Ungerija tiddikjara li bl-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat stabbiliti fit-TFUE, il-Kummissjoni tkun qed tinterpreta ħażin l-għan regolatorju mfittex mill-abbozzaturi tat-Trattat Euratom li m’għandux dispożizzjonijiet speċifiċi dwar l-għajnuna mill-Istat.

                  (123)

                  L-Ungerija tosserva wkoll li ebda investiment ieħor ta’ ekwità fil-kostruzzjoni ta’ impjant tal-enerġija nukleari fl-Unjoni ma kien soġġett għal investigazzjoni tal-għajnuna mill-Istat mill-Kummissjoni, inklużi dawk fi Flamanville jew f’Hanhikivi. Fil-fehma tal-Ungerija, l-investiment f’Hinkley Point C kien soġġett għal skrutinju dwar l-għajnuna mill-Istat biss għaliex kellu karatteristiċi finanzjarji speċifiċi (bħal garanzija ta’ kreditu mill-Istat u s-CfD) għall-kuntrarju ta’ investimenti oħra fl-Ewropa.

            4.   KUMMENTI MINN PARTIJIET INTERESSATI

      4.1.   KONKLUŻJONIJIET DWAR L-EŻISTENZA TA’ GĦAJNUNA

                  (124)

                  Il-kummenti riċevuti mill-Kummissjoni mingħand il-partijiet terzi li ġejjin kien fihom informazzjoni u analiżi kwantitattivi b’rabta mal-eżistenza tal-miżuri:

                              —

                              Is-sottomissjoni tal-Membru Ungeriż tal-Parlament Ewropew (MPE), is-Sur Benedek Jávor (“is-sottomissjoni ta’ Jávor”);

                              —

                              Is-sottomissjoni ta’ Green Peace (“is-sottomissjoni ta’ GP”) inkluż studju mħejji mill-konsulenti ekonomiċi tagħha, Candole Partners (“l-Istudju ta’ Candole”) (46);

                              —

                              Is-sottomissjoni ta’ EnergiaKlub (“is-sottomissjoni ta’ EK”) inkluż studju mħejji mis-Sur Balazs Felsmann (“l-istudju ta’ Felsmann”) (47).

         Is-sottomissjoni ta’ Jávor

                  (125)

                  Is-sottomissjoni ta’ Jávor tikkonċentra fuq il-kostijiet tas-sid li huma kostijiet li mhumiex inklużi fil-kuntratt tal-EPC (ara t-taqsima 2.5.2 ta’ din id-Deċiżjoni), u tiddikjara li dawk il-kostijiet jistgħu jkunu ferm issottovalutati. B’mod partikolari, is-sottomissjoni tagħmel id-dikjarazzjonijiet li ġejjin:

                              (a)

                              Peress li l-kuntratt tal-EPC għal Paks II sar fuq il-bażi tad-“disinn Leningradskaya” (48), wieħed jissoponi li se jkun meħtieġ investiment addizzjonali fis-sistema tas-sikurezza li jkun jiswa mill-inqas EUR 1 biljun.

                              (b)

                              Is-sistema tat-tkessiħ diretta bl-ilma ħelu mhijiex biżżejjed biex tkessaħ l-ilma f’każ tal-operat parallel ta’ Paks NPP u ta’ Paks II matul il-jiem sħan tas-sajf. Dan jixħet piż ulterjuri fuq l-ambjent, u jkun jiswa investiment f’sistema tat-tkessiħ iktar effiċjenti bbażata fuq torri tat-tkessiħ li tiswa madwar 40 % iktar minn sistema tat-tkessiħ diretta.

                              (c)

                              Hu probabbli li l-ammont previst li jiġi ddepożitat fil-Fond Nukleari Ċentrali jkun biżżejjed għall-ħżin tal-iskart radjuattiv u għad-dekummissjonar. B’mod partikolari, il-ħżin interim, id-depożitarju finali għall-iskart nukleari u għad-dekummissjonar jistgħu jiswew mill-inqas EUR 150 miljun, EUR 1,54 biljun u EUR 1,734 biljun rispettivament.

                              (d)

                              It-titjib meħtieġ tal-grilja għall-integrazzjoni tal-blokok il-ġodda tal-impjant tal-enerġija nukleari, inklużi investimenti kemm fis-sistema tal-kejbils tal-400 kV u fil-kejbil awżiljarju ta’ vultaġġ għoli tal-120 kV, jista’ jiswa sa EUR 1,6 biljun.

                              (e)

                              L-investimenti meħtieġa biex jiġi rrispettat ir-regolament attwali tal-grilja, kemm fil-forma ta’ impjant tal-enerġija b’akkumulu ppompjat u fil-forma ta’ unitajiet tal-ġenerazzjoni addizzjonali li jipprovdu r-riservi mhux allokati, meħtieġa mil-liġi li jkunu daqs l-ikbar unità tal-ġenerazzjoni nazzjonali tal-elettriku, ikunu jiswew EUR 1,2 biljun.

                              (f)

                              It-telf mit-tnaqqis tal-operat ta’ wieħed miż-żewġ impjanti tal-enerġija nukleari ġirien għal raġunijiet ta’ bbilanċjar tas-sistema jista’ jimplika telf finanzjarju totali ta’ madwar EUR 1,2 biljun.

                              (g)

                              Diversi taxxi u dazji mhux inklużi fil-kuntratt tal-EPC jistgħu jżidu EUR 1,8 biljun addizzjonali.

                  (126)

                  Is-sottomissjoni targumenta li l-elementi ta’ kost elenkati fil-premessa 125 jenħtieġ li jiżdiedu mal-kostijiet tal-proġett, li min-naħa tagħhom inaqqsu b’mod drammatiku l-IRR tal-proġett. Hi tindika wkoll li d-dewmien u l-ħajja iqsar tal-impjant ikomplu jnaqqsu l-IRR tal-proġett.

         L-istudju ta’ Candole

                  (127)

                  L-istudju ta’ Candole juża s-suppożizzjonijiet u l-informazzjoni inklużi fl-Istudju Ekonomiku u jħares lejn il-vijabbiltà tal-proġett Paks II. B’mod partikolari, hu jargumenta li l-previżjonijiet tal-prezzijiet użati mill-Istudju Ekonomiku jistgħu jkunu wisq ottimisti u li previżjonijiet iktar realistiċi tal-prezzijiet irendu l-proġett bħala wieħed li jagħmel it-telf jekk jiġu aċċettati s-suppożizzjonijiet operazzjonali tal-Istudju Ekonomiku.

                  (128)

                  Biex juri dan il-punt, l-istudju ta’ Candole jiżviluppa l-previżjoni tiegħu stess tal-prezz tal-elettriku fit-tul. B’mod partikolari, dan ibassar il-prezzijiet futuri tal-elettriku fit-tul billi juża previżjonijiet tal-prezzijiet tal-faħam, taż-żejt u tal-gass mill-edizzjoni tal-2015 tal-World Energy Outlook tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija (IEA WEO 2015) u jikkalkola l-kost marġinali tal-produzzjoni għal diversi tipi ta’ ġeneraturi (49). Barra minn hekk, hu jibni wkoll previżjoni separata għal xenarji futuri differenti kkunsidrati fil-pubblikazzjoni IEA WEO 2015, jiġifieri (i) “ix-Xenarju tal-Politiki Ġodda”, li tikkorrispondi għal politiki u għal miżuri ta’ implimentazzjoni li jaffettwaw is-swieq tal-enerġija li ġew adottati sa ftit xhur qabel ma l-pubblikazzjoni IEA WEO 2015 ġiet stampata, flimkien mal-intenzjonijiet iddikjarati rilevanti tal-politika, (ii) “ix-Xenarju tal-Politiki Attwali”, li jikkorrispondi għal politiki approvati fi żmien ftit xhur qabel ma l-Istudju ta’ Candole ġie stampat, u (iii) “ix-Xenarju ta’ Prezz Baxx taż-Żejt” li jesplora l-implikazzjonijiet ta’ prezzijiet baxxi sostnuti (minħabba prezzijiet orħos taż-żejt) fuq is-sistema tal-enerġija (50). Il-graff li ġej juri l-previżjonijiet derivati fit-tul tal-prezz tal-elettriku għal kull wieħed mit-tliet xenarji.

                     Figura 12

                     Kurvi tal-previżjoni tal-prezzijiet tal-elettriku fit-tul (EUR/MWh)

                                 Sors:

                           Candole Partners

                  (129)

                  Il-figura turi li x-Xenarju tal-Politiki Attwali jimplika prezzijiet futuri ftit ogħla għall-elettriku, filwaqt li x-Xenarju ta’ Prezz Baxx taż-Żejt jimplika prezzijiet futuri tal-elettriku sostanzjalment inqas mix-Xenarju tal-Politiki Ġodda ċentrali, dak użat fis-sottomissjonijiet mill-Ungerija.

                  (130)

                  Minbarra l-previżjonijiet fil-Figure 12, l-istudju ta’ Candole iqabbel ukoll il-previżjoni tal-prezz tal-elettriku fit-tul ibbażat fuq ix-Xenarju ta’ Prezz Baxx taż-Żejt tal-IEA WEO 2015 mal-kuntratti futuri nnegozjati (minn Frar 2016) fil-kambji tal-elettriku tal-Ġermanja u tal-Ungerija. Dawk il-kurvi huma ppreżentati fil-Figure 13 hawn taħt.

                     Figura 13

                     Kurvi tal-previżjoni tal-prezzijiet tal-elettriku fit-tul (EUR/MWh)

                                 Sors:

                           Candole Partners.

                  (131)

                  Il-figura tindika li sal-2022, meta jistgħu jiġu nnegozjati kuntratti Ġermaniżi-Awstrijaċi, il-prezzijiet tal-kuntratti tal-futuri tal-Ġermanja huma inqas mill-previżjoni tal-prezz tax-xenarju ta’ Prezz Baxx taż-Żejt tal-IEA WEO 2015. L-istess jgħodd għall-kuntratti tal-futuri tal-kambju tal-Ungerija li jistgħu jiġu nnegozjati sal-2019 (51).

                  (132)

                  Fuq il-bażi ta’ dawk il-kunsiderazzjonijiet, l-istudju ta’ Candole jargumenta li bil-previżjonijiet fit-tul tal-prezz tal-elettriku kif muri fl-Istudju Ekonomiku, il-proġett Paks II jagħmel it-telf anki jekk jiġu aċċettat s-suppożizzjonijiet operazzjonali tal-Istudju Ekonomiku (52).

         Is-sottomissjoni ta’ EK

                  (133)

                  Is-sottomissjoni ta’ EK tidentifika n-nuqqasijiet potenzjali fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ tal-Kummissjoni kif ukoll punti problematiċi fl-Istudju Ekonomiku tal-Ungerija. Tixħet dawl ukoll fuq ċerti riskji li jaffaċċja l-proġett. Finalment, hi ssottomettiet l-istudju ta’ Felsmann, bħala analiżi kwantitattiva tal-vijabbiltà ta’ Paks II. L-istudju jikkalkola l-valur preżenti nett tal-proġett Paks II billi juża l-kostijiet operatorji tal-Paks NPP kurrenti u jsib li fil-maġġoranza tax-xenarji kkunsidrati, il-proġett jagħmel it-telf.

                  (134)

                  B’rabta mad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, is-sottomissjoni ta’ EK tindika li ċerti elementi ta’ kostijiet kienu tħallew barra mill-valutazzjoni ppreżentata fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ jew ma ġewx ikkunsidrati fis-sħuħija tagħhom. Pereżempju, din tiddikjara li mhuwiex ċar kemm l-ammont fil-kuntratt tal-EPC kien jinkludi l-kostijiet żejda potenzjali tas-sikurezza nukleari, il-kostijiet tal-iżvilupp tal-grilja meħtieġa mill-integrazzjoni taż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II fis-sistema jew il-kostruzzjoni ta’ sistema tat-tkessiħ xierqa. Is-sottomissjoni tqajjem koll dubji dwar jekk il-kostijiet ta’ studji preliminari, ta’ permessi, ta’ komunikazzjoni ġewx riflessi kif xieraq.

                  (135)

                  Barra minn hekk, is-sottomissjoni targumenta li l-figuri tal-kostijiet ta’ EUR 2,1-2,7/MWh għall-iskart u għad-dekummissjonar tista’ tkun issottovalutata peress li din il-figura hi EUR 4,5/MWh għall-Paks NPP attwali. Barra minn hekk, din tixħet dawl fuq l-impatt negattiv tal-proġett għall-baġits futuri tal-gvern ċentrali, li hi tiddikjara li jkun f’kunflitt mas-sistema kontabilistika statistika u mar-regola dwar iż-żieda tad-dejn tal-Unjoni (53). Finalment, is-sottomissjoni tixħet dawl fuq ir-riskju ta’ korruzzjoni, fil-parti l-kbira assoċjat mad-daqs tal-proġett u mal-vantaġġ tal-informazzjoni tal-fornitur u tas-sid (54).

                  (136)

                  B’rabta mal-Istudju Ekonomiku mħejji mill-Ungerija, is-sottomissjoni tixħet dubju fuq il-fattur tat-tagħbija għoli (92 %) użat fil-kalkoli, speċjalment matul l-operat b’mod parallel ta’ Paks NPP u ta’ Paks II, matul perjodi ta’ domanda baxxa kif ukoll il-validità tal-previżjonijiet tal-prezzijiet użati fl-istudju.

                  (137)

                  B’rabta mad-diversi tipi ta’ riskji għall-proġett, is-sottomissjoni ta’ EK tixħet dawl fuq l-impatt potenzjali ta’ dewmien fil-proġett u tal-kostijiet ikbar milli ppjanati kif ukoll il-ħtieġa ta’ iktar appoġġi mill-istat matul il-ħajja tal-proġett.

                  (138)

                  Biex issostni t-tħassib tagħha rigward il-vijabbiltà tal-proġett Paks II, is-sottomissjoni ta’ EK tagħmel riferiment għall-istudju ta’ Felsmann. Dan l-istudju jikkalkola l-valur preżenti nett tal-proġett Paks II billi juża l-kostijiet operatorji tal-Paks NPP attwali (li jinkludu tiġdid kbir fit-terminu medju għall-impjant) u numru ta’ ċifri alternattivi (jiġifieri 75 %, 85 % u 92 %) għar-rata ta’ użu b’xi previżjonijiet tal-prezzijiet tal-elettriku bbażati fuq sorsi internazzjonali disponibbli pubblikament (eż. l-Energy Information Administration tal-Istati Uniti u n-National Grid tar-Renju Unit). L-istudju jsib li f’maġġoranza tax-xenarji kkunsidrati, il-proġett jagħmel it-telf, u dan jimplika l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat.

         Il-Gvern tal-Awstrija

                  (139)

                  L-Awstrija tikkontesta li l-kostruzzjoni u l-operat tal-impjanti tal-enerġija nukleari ma jħallux profitt, fid-dawl tal-kostijiet relatati kollha li jridu jiġu internalizzati skont il-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”. L-Awstrija tqis li l-prinċipju tal-MEIP mhuwiex irrispettat fir-rigward tal-investiment mill-Ungerija f’Paks II. L-Awstrija targumenta li m’hemm ebda evidenza li l-istudji ekonomiċi sottomessi mill-Ungerija lill-Kummissjoni saru bid-diliġenza dovuta jew li l-kostijiet ikkunsidrati għall-kalkoli fihom il-kostijiet possibbli kollha f’konformità mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”.

                  (140)

                  L-Awstrija tiddikjara wkoll li l-kundizzjonijiet li jifdal għall-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat huma ssodisfati.

         Sottomissjonijiet oħra dwar l-eżistenza ta’ għajnuna

                  (141)

                  Paks II argumentat li d-Deċiżjoni tal-Ftuħ użat b’mod żbaljat kurva ta’ previżjoni tal-prezzijiet waħda, speċjalment fid-dawl tal-medda twila ta’ żmien tal-proġett. F’uħud mill-osservazzjonijiet tagħha, hi nnotat ukoll li l-Kummissjoni hi żbaljata meta tuża l-kostijiet tal-operazzjoni u tal-manutenzjoni (il-kostijiet “O&M”) tal-Paks NPP attwali biex tiġġustifika l-kostijiet O&M tal-unitajiet il-ġodda 5 u 6 tal-ĠEN III+. Barra minn hekk, Paks II tisħaq li filwaqt li d-deċiżjoni ta’ investiment inizjali tagħha saret fi żmien l-iffirmar tal-Kuntratt tal-EPC u li t-tali impenn sar biss għall-istadju ta’ żvilupp tan-nefqa bħala impenn finali ta’ Paks II għall-perjodu ta’ kostruzzjoni, in-nefqa sseħħ f’punt iddefinit fil-futur. Paks II tiddikjara li sa ma jasal dan il-punt futur, il-kumpannija tista’ tiddeċiedi, meta l-ekonomija tal-proġett tkun varjata minħabba tibdiliet esterni fis-suq, li ma tkomplix bil-proġett, iżda din il-possibbiltà hi pjuttost improbabbli. Paks II tirreferi wkoll għar-rapport imħejji minn Rothschild & Co għall-Gvern Ungeriż (“l-Istudju ta’ Rothschild”) (55) li jikkonkludi li l-medda tal-IRR tista’ tilħaq it-12 % li hi ferm ogħla mill-medda ta’ bejn 6,7 – 9 % imsemmija mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Finalment, Paks II tinnota li l-meded tad-WACC u tal-IRR ikkalkolati mill-Kummissjoni huma mrikkba u, għalhekk, il-proġett jista’ jkun mistenni li jipprovdi remunerazzjoni xierqa.

                  (142)

                  Enersense Group jallega li l-formula tad-WACC użata mill-Kummissjoni mhix preċiża għaliex il-Kummissjoni użat fatturi wisq konservattivi biex tiddeterminaha. Fil-fehma tiegħu, il-kost xieraq tad-dejn li jenħtieġ li jiġi applikat għall-element tad-WACC tal-valutazzjoni tal-MEIP hu ta’ 4,5 % qabel it-taxxa, jew 3,6 % wara t-taxxa b’aġġustamenti skedati minuri maż-żmien. Hu jargumenta li peress li l-fornitur Russu jipprovdi madwar 80 % tal-finanzjament tal-prezz tal-kuntratt, jenħtieġ li r-redditu fuq l-investiment ikun ibbażat fuq ingranaġġ ta’ 80 % biex ikun rifless is-sors ta’ fondi tal-investiment, f’konformità ma’ impjanti tal-enerġija nukleari oħra. Enersense Group jiddikjara li meta wieħed jassumi kost tal-ekwità ta’ 11 % u kost tad-dejn ta’ 3,6 % wara t-taxxa u japplika tnaqqis ta’ 80 % fuq il-bażi tal-ingranaġġ, id-WACC jenħtieġ li jkun ta’ 5,1 %. Barra minn hekk, hu jargumenta li dan jiżdied għal 6,2 % meta jiġi applikat tnaqqis fuq il-bażi tal-ingranaġġ ta’ 65 %. Bħala konklużjoni, hu jinnota li r-redditu fuq l-investiment jitjieb b’mod konsiderevoli mill-għażla ta’ kost tad-dejn u fattur tal-ingranaġġ ibbażati fuq is-suq.

                  (143)

                  Tressqu argumenti oħra minn partijiet interessati li d-WACC jitnaqqas b’mod sinifikanti ladarba l-impjant jitqabbad mal-grilja filwaqt li l-valur tal-intrapriża jiżdied. Għaldaqstant, partijiet mill-impjant jew l-impjant kollu jistgħu jinbiegħu bi prezz komparabbli ma’ faċilitajiet tal-enerġija nukleari oħra li bħalissa qed joperaw. Hu argumentat li l-kalkoli tal-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ ma jirriflettux it-tali flessibilità fl-investiment.

                  (144)

                  Il-Kummissjoni rċiviet ukoll osservazzjonijiet dwar l-importanza tal-valutazzjoni sħiħa u tal-inklużjoni tal-kostijiet tal-għażla tal-esklużjoni tat-teknoloġija nukleari fit-taħlita enerġetika nazzjonali fil-kuntest ta’ tibdiliet sinifikanti fil-portafoll eżistenti tal-kapaċità ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku. Skont dawk l-osservazzjonijiet, minbarra l-mudelli dwar ir-“redditu fuq l-investiment” jew il-“fluss ta’ flus ta’ skont”, importanti li jiġi kkunsidrat li l-proġett Paks II hu investiment sostantiv f’settur eżistenti li jżid valur reali, mhux sempliċiment opportunità ta’ “investiment tal-portafoll” jew permezz ta’ spekulazzjoni fuq terminu qasir. Dawn jargumentaw li dawk il-karatteristiċi jenħtieġ li jkunu riflessi wkoll fil-kalkoli tal-Kummissjoni dwar il-vijabbiltà tal-proġett.

                  (145)

                  Diversi osservazzjonijiet jirreferu għall-konklużjoni fl-Istudju ta’ Rothschild li l-proġett jista’ jkun vijabbli biss fuq il-bażi tat-termini tas-suq, anki meta jkun sostnut minn suppożizzjonijiet pessimisti ħafna. Uħud jargumentaw ukoll li s-suppożizzjonijiet ewlenin fir-rigward tal-prezzijiet futuri tal-elettriku huma kemxejn moderati u li dawk il-prezzijiet huma mistennija jiżdiedu wara l-2025. Fuq dik il-bażi, Paks II ma tirċievi ebda vantaġġ.

                  (146)

                  Skont uħud mill-osservazzjonijiet, il-fatt li l-proġett hu mmexxi permezz ta’ ftehim tal-EPC fuq bażi turnkey, dan jagħmlu attraenti għal kwalunkwe investitur f’ekonomija tas-suq u, għalhekk, l-Ungerija tkun qed tinvesti wkoll b’termini bbażati fuq is-suq.

            4.2.   KUMMENTI DWAR IL-KOMPATIBBILTÀ POSSIBBLI TAL-MIŻURA MAS-SUQ INTERN

      4.2.1.   KUMMENTI FIR-RIGWARD TAL-OBJETTIV TA’ INTERESS KOMUNI

                  (147)

                  L-Awstrija, IG Windkraft, Oekostorm AG u partijiet terzi oħra jiddikjaraw li s-sussidjar tal-kostruzzjoni u tal-operat ta’ impjanti tal-enerġija nukleari ġodda mhuwiex previst, skont il-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 107(3) TFUE, bħala kompatibblli mas-suq intern. L-enerġija nukleari ma tkunx teknoloġija ġdida, innovattiva jew sostenibbli għall-ġenerazzjoni tal-elettriku li tista’ tikkontribwixxi għall-kisba ta’ għan tal-Unjoni ta’ żieda tas-sehem tal-ġenerazzjoni tal-enerġija permezz ta’ teknoloġiji rinnovabbli. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-proġett ma jkunx jista’ jirċievi appoġġ temporanju sakemm jikseb maturità tas-suq.

                  (148)

                  L-Awstrija tiddikjara li l-Artikolu 2(c) u l-Artikolu 40 tat-Trattat Euratom ma jippermettux għall-promozzjoni ta’ investimenti nukleari ġodda biex jiġu kkunsidrati bħala objettiv ta’ interess komuni minħabba l-fatt li ebda interess komuni skont it-tifsira tal-Artikolu 107(3) TFUE ma jista’ jiġi interpretat mit-Trattat Euratom. Barra minn hekk, objettiv bħal dan jidħol f’kunflitt ma’ objettivi oħra tal-Unjoni skont TFUE, jiġifieri l-prinċipju ta’ prekawzjoni skont l-Artikolu 191 u l-prinċipju ta’ sostenibbiltà skont il-programm Orizzont 2020 (56).

                  (149)

                  Skont diversi sottomissjonijiet, il-proġett ikun jikkontribwixxi għall-objettivi Ewropej ta’ skjerament ta’ installazzjonijiet nukleari kif ukoll għar-riċerka nukleari li huma rikonoxxuti mit-Trattat Euratom ukoll.

                  (150)

                  Ħafna osservazzjonijiet jargumentaw li l-fatt li l-enerġija nukleari tipprovdi sors ta’ enerġija nadif, b’emissjonijiet baxxi ta’ karbonju jenħtieġ li jiġi rikonoxxut mill-Kummissjoni bħala objettiv komuni tal-Unjoni li jiġġustifika l-investiment.

                  (151)

                  Uħud mill-osservazzjonijiet jirreferu għall-Artikolu 194(2) TFUE li jippermetti lill-Istati Membri jiddeterminaw it-taħlita tal-ġenerazzjoni enerġetika tagħhom. L-osservazzjonijiet jindikaw li t-taħlita tal-ġenerazzjoni enerġetika prevista tal-Ungerija tifforma parti mil-Istrateġija Nazzjonali tal-Enerġija tagħha u ssegwi approċċ nukleari-faħam-ekoloġiku. Fuq din il-bażi, l-investiment jista’ jkun ġustifikabbli.

                  (152)

                  Il-Kummissjoni rċiviet ukoll kummenti li jindikaw li l-enerġija nukleari tipprovdi sors ferm fit-tul, sikur u affidabbli tal-enerġija fit-taħlita tal-ġenerazzjoni enerġetika tal-Unjoni. Dawk il-kummenti ddikjaraw li l-elettriku ġġenerat minn sorsi nukleari, tipikament f’livelli ta’ kapaċità għolja (bejn 85 – 90 %), tista’ tikkontribwixxi b’mod sinifikanti għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija fit-tul. Partijiet interessati oħra ssottomettew li, minħabba d-diskrepanza sinifikanti fil-kapaċità installata futura li hi mistennija sseħħ sal-2030 bl-eliminazzjoni gradwali tal-unitajiet eżistenti f’Paks NPP u minħabba d-dipendenza fuq l-importazzjonijiet tal-elettriku, il-proġett jista’ jkun għażla ideali biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija għall-Ungerija u titnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwil.

                  (153)

                  Ġew sottomessi argumenti lill-Kummissjoni li t-tlestija tal-proġett tkun qed tikkontribwixxi għat-tkabbir fir-reġjun, primarjament billi toħloq l-impjiegi. Barra minn hekk, ċerti osservazzjonijiet jindikaw li hemm opportunità sostanzjali għall-kumpanniji fl-Unjoni ta’ kull daqs biex jieħdu sehem fit-tlestija tal-proġett u b’hekk tingħata spinta lill-katina ta’ provvista kummerċjali. Dawk l-osservazzjonijiet jissuġġerixxu li t-tali tkabbir previst hu interess komuni li jista’ jiġġustifika t-tlestija tal-proġett.

            4.2.2.   KUMMENTI FIR-RIGWARD TAX-XERQIEN TAL-MIŻURA

                  (154)

                  IG Windkraft u Energiaklub jargumetnaw li l-miżura mhijiex adattata fid-dawl tal-ispejjeż tal-proġett meta mqabbla mal-alternattivi possibbli li jkunu mmirati lejn id-diskrepanza tal-elettriku fil-kapaċità installata futura. Ammont simili ta’ sussidju jista’ jipproduċi ammont annwali ferm ogħla ta’ elettriku meta investiti f’sorsi oħra tal-elettriku, bħat-teknoloġiji rinnovabbli.

            4.2.3.   KUMMENTI RIGWARD IN-NEĊESSITÀ TAL-MIŻURA U L-EFFETT TA’ INĊENTIV

                  (155)

                  L-Awstrija tiddikjara li l-Kummissjoni ddefinixxiet b’mod żbaljat is-suq rilevanti biex tivvaluta jekk jistax ikun hemm eżistenza ta’ falliment tas-suq, jiġifieri s-suq tal-enerġija nukleari fl-Ungerija. L-Awstrija tiddikjara li s-suq rilevanti korrett ikun is-suq intern tal-enerġija lliberalizzat tal-Unjoni. L-Awstrija targumenta wkoll li ma hemm ebda falliment tas-suq fir-rigward tal-ġenerazzjoni u tal-provvista tal-elettriku fis-suq intern fl-elettriku. Għall-kuntrarju, il-prezzijiet tal-elettriku qed jonqsu, f’parti minnhom, minħabba kapaċitajiet suffiċjenti ta’ ġenerazzjoni. Barra minn hekk, l-Ungerija hi ferm interkonnessa mal-grilji tal-Istati Membri ġirien.

                  (156)

                  L-Awstrija u IG Windkraft jargumentaw li kieku l-Ungerija kellha taffaċċja problema relatata mas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija, l-impjanti tal-enerġija nukleari jaf ma jkunux il-mezz xieraq biex jindirizzaw dik il-kwistjoni. Huma jargumentaw li sorsi tal-enerġija iktar ekoloġiċi, flessibbli u orħos f’unitajiet żgħar deċentralizzati jistgħu jkunu iktar adattati. L-Awstrija targumenta wkoll li l-impjanti tal-enerġija nukleari huma sensittivi għal mewġiet ta’ sħana minħabba r-rekwiżiti ta’ tkessiħ u li l-Istati Membri huma kważi 100 % dipendenti fuq minerali tal-uranju importati.

                  (157)

                  Il-partijiet terzi argumentaw ukoll li s-suq waħdu jipprovdi l-kostruzzjoni ta’ kapaċitajiet tal-ġenerazzjoni ġodda, fis-settur tal-ġenerazzjoni tal-elettriku. Il-fatt li l-Ungerija hi dipendenti fuq l-importazzjonijiet tal-elettriku ma jikkostitwixxix falliment tas-suq u, b’mod partikolari, mhux wieħed li impjant tal-enerġija nukleari ġdid jindirizza. Il-kummenti mressqa juru li l-importazzjonijiet ta’ elettriku orħos minn Stati Membri oħra huma effett normali u aċċettabbli ta’ suq li jiffunzjona u mhux falliment tas-suq. Dan jindika sempliċiment il-ħila li jinxtraw prodotti bażiċi bl-orħos prezz tas-suq. Skont il-kummenti riċevuti, il-prezzijiet tal-enerġija huma ddeterminati minn ħafna fatturi inklużi l-prezzijiet tal-prodotti bażiċi, il-provvista u d-domanda. Fl-Ewropa, b’mod partikolari, it-tnaqqis fil-prezzijiet tal-elettriku jkun reazzjoni għal kapaċitajiet eċċessivi kroniċi tal-ġenerazzjoni. Peress li dan jista’ jitqies bħala reazzjoni ta’ suq li jiffunzjona u effiċjenti, ma jistax jiġi argumentat li t-tnaqqis fil-prezzijiet tal-enerġija tas-suq bħala riżultat tal-importazzjonijiet ikun jirrappreżenta falliment tas-suq bħala ġustifikazzjoni għall-kostruzzjoni ta’ kapaċità nukleari ġdida.

                  (158)

                  Skont il-kummenti riċevuti, anki fejn hemm falliment tas-suq fis-settur tal-ġenerazzjoni tal-elettriku, l-Ungerija jenħtieġ li tikkunsidra iktar għażliet b’mod trasparenti u nondiskriminatorju.

                  (159)

                  Osservazzjonijiet oħra jissuġġerixxu li għad li l-isfidi għall-investiment fl-enerġija nukleari, inkluż l-investiment kapitali kbir bil-quddiem u l-ħtieġa tal-appoġġ pubbliku u politiku huma ferm magħrufa, ir-rikonoxximent ta’ dawk id-diffikultajiet mhuwiex ekwivalenti għall-istabbiliment li l-iżvilupp tal-enerġija nukleari hu assoċjat ma’ falliment tas-suq. L-istess osservazzjonijiet jixħtu dawl fuq il-fatt li filwaqt li l-Kummissjoni kkonkludiet li kien hemm falliment tas-suq fil-każ ta’ Hinkley Point C, ma jenħtieġx li jiġu supponut li l-investimenti nukleari kollha jistgħu jitwettqu biss b’reġimi ta’ sussidji jew li hemm raġunijiet għaliex wieħed jista’ jassumi li hemm falliment ġeneriku tas-suq nukleari.

            4.2.4.   KUMMENTI FIR-RIGWARD TAL-PROPORZJONALITÀ TAL-MIŻURA

                  (160)

                  L-Awstrija argumentat li l-għajnuna mill-Istat dejjem trid tkun limitata għall-ammont minimu meħtieġ. F’dan il-każ, meta l-kostruzzjoni tal-proġett propost qiegħda ssir mingħajr sejħa għall-offerti, ma jistax jiġi stabbilit jekk il-kostijiet totali tal-proġett ikunux limitati għall-ammont minimu meħtieġ.

                  (161)

                  Energiaklub tiddikjara li l-awtoritajiet Ungeriżi ma investigawx il-livell minimu ta’ appoġġ finanzjarju li jrendi l-proġett fattibbli. Minflok, l-awtoritajiet Ungeriżi fittxew li jiffinanzjaw il-proġett fis-sħuħija tiegħu, possibbilment bl-inklużjoni tal-kostijiet operazzjonali wkoll. Energiaklub tisħaq ukoll li skont il-kalkoli li pprovdiet l-Ungerija, l-għajnuna mill-Istat ma tkunx limitata biss għall-implimentazzjoni tal-investiment iżda tingħata wkoll lill-operat tal-proġett li jista’ jikkumpensa b’mod eċċessiv lil Paks II.

            4.2.5.   KUMMENTI FIR-RIGWARD TAL-EFFETT TAL-MIŻURA FUQ IS-SUQ INTERN

                  (162)

                  L-Awstrija tiddikjara li l-għajnuna mill-Istat għal teknoloġija, li minnha nfisha mhix profittabbli fi ħdan is-suq illiberalizzat għall-elettriku, twassal għal distorsjonijiet eċċessivi tal-kompetizzjoni. Barra minn hekk, din tista’ tipprevjeni lil parteċipanti fis-suq ġodda, sostenibbli u iktar kosteffikaċi milli jidħlu fis-suq jew iġġiegħel lil dawk il-parteċipanti fis-suq joħorġu mis-suq. L-Awstrija targumenta li l-NPPs huma skjerati biex ikopru kapaċità ta’ tagħbija bażi għolja u din hi kapaċità li tingħata prijorità meta tiġi konnessa ma’ grilja, peres sli l-NPPs jistgħu jvarjaw il-kapaċitajiet tagħhom bi ftit biss. Filwaqt li għandhom kostijiet għoljin ta’ kostruzzjoni u ta’ dekummissjonar, dawn għandhom kostijiet operatorji baxxi li jippermettulhom jidħlu fl-ordni tal-mertu.

                  (163)

                  L-awtoritajiet Awstrijaċi u IG Windkraft jargumentaw li l-kostruzzjoni tal-NPPs ġodda se toħloq saħħa sinjifikanti fis-suq għall-operaturi tal-impjanti tal-enerġija fis-sit Paks billi żżid il-konċentrazzjoni fis-suq u, possibilment, twassal għal abbuż ta’ pożizzjoni dominanti skont l-Artikolu 102 tat-TFUE.

                  (164)

                  Il-Grupp MVM u Paks II jargumentaw li, wara l-bejgħ ta’ 100 % tal-ishma ta’ Paks II lill-Istat mill-Grupp MVM, iż-żewġ kumpanniji saru kompletament indipendenti minn xulxin. Dawn jisħqu li l-Grupp MVM m’għandu ebda kontroll, dirett jew b’xi mod ieħor, fuq l-immaniġġjar u l-operat ta’ Paks II. Dawn jenfasizzaw ukoll li l-Grupp MVM u Paks II huma żewġ kumpanniji separati li jiġġeneraw l-enerġija, bħal kwalunkwe kompetitur ieħor, u ma hemm ebda raġuni għaliex wieħed jista’ jassumi xi koordinazzjoni jew attivitajiet jew li ż-żewġ kumpanniji jkunu kkombinati. Barra minn hekk, il-Grupp MVM jargumenta li l-istrateġija tiegħu stess tinkludi investimenti possibbli li jistgħu jikkompetu ma’ Paks II fil-futur.

                  (165)

                  Paks II targumenta li l-proġett hu maħsub bħala kapaċità ta’ sostituzzjoni għall-erba’ unitajiet attwali ta’ Paks NPP. Dawk l-unitajiet attwali huma mistennija jiġu eliminati b’mod gradwali sa nofs is-snin tletin, filwaqt li l-unitajiet 5 u 6 il-ġodda (il-proġett Paks II) ma jkunux operazzjonali qabel nofs is-snin għoxrin. Paks II targumenta li, għalhekk, l-evalwazzjoni tal-ishma tas-suq u d-dikjarazzjonijiet ta’ dominanza huma infondati u ma jistgħux jiġu kkunsidrati f’dan il-waqt.

                  (166)

                  Diversi partijiet interessati saħqu li s-suq tal-enerġija li għandu jiġi eżaminat ikun ikbar mit-territorju tal-Istat individwali peress li hemm numru ta’ kompetituri internazzjonali, fid-dawl tal-iskala l-kbira tal-importazzjonijiet tal-elettriku tal-Ungerija u l-livell ta’ interkonnessjoni tajjeb ħafna tal-pajjiż mal-pajjiżi ġirien.

                  (167)

                  Xi partijiet jargumentaw b’mod espliċitu li l-proġett jista’ jkollu impatt potenzjali ta’ tbaxxija fuq is-swieq tal-elettriku reġjonali, bħall-Ġermanja fejn il-prezz tal-karga bażika annwali jkun mistenni li jonqos sa 0,6 % sal-2025, sa 1,1 % sal-2030 u sa 1,2 % sal-2040. Min-naħa l-oħra, ċerti partijiet jargumentaw ukoll li l-installazzjonijiet rinnovabbli fil-Ġermanja jkunu jagħmlu inqas dħul minħabba r-reatturi l-ġodda ta’ paks II u li l-piż għall-kontribwenti biex jiffinanzjaw skemi ta’ għajnuna għar-rinnovabbli tal-Ġermanja jiżdied filwaqt li l-fornituri ta’ “elettriku griż” jistgħu jiffrankaw sa 1,02 % sas-sena 2030.

            4.3.   KUMMENTI ADDIZZJONALI MRESSQA MINN PARTIJIET INTERESSATI

                  (168)

                  Diversi osservazzjonijiet jixħtu dawl fuq il-fatt li d-dettalji tal-proġett ma kinux maqsuma għalkollox mal-pubbliku fl-Ungerija. Dawn jargumentaw ukoll li d-deċiżjoni dwar Paks II hi teknikament inġustifikata, peress li ma kien hemm ebda investigazzjoni preparatorja dwar kif investiment fil-miżuri tal-effiċjenza enerġetika u fl-enerġiji rinnovabbli fuq l-istess skala jgħin fis-sigurtà tal-provvista tal-enerġija. Għaldaqstant, dawk l-osservaturi għamlu l-punt li minħabba n-nuqqas ta’ involviment pubbliku u professjonali ġenerali, jenħtieġ li l-proġett ma jipproċedix.

                  (169)

                  Ċerti sottomissjonijiet jindikaw il-periklu potenzjali ta’ impjanti tal-enerġija nukleari. Ċerti osservazzjonijiet jesprimu tħassib rigward il-ħila tal-Ungerija u ta’ Paks II li jieħdu ħsieb inċidenti tas-sikurezza nukleari, inkluż ir-rimi sikur tal-iskart nukleari.

                  (170)

                  Ċerti osservazzjonijiet saħqu fuq in-nuqqas ta’ proċess ta’ offerti fit-tqabbid tal-bennej il-ġdid tal-unitajiet tal-ġenerazzjoni l-ġodda, li huma jemmnu li jmur kontra d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, il-MPE Jávor jallega li l-ksur preżunt tar-regoli tal-Unjoni tal-akkwist pubbliku hu inerenti u marbut b’mod intrinsiku mal-miżura peress li hu jemmen li r-Russja ma kinitx tagħti self lill-Ungerija għall-proġett Paks II mingħajr ma tikseb garanzija għall-investiment għal Rosatom li jkun jevita r-regoli tal-Unjoni tal-akkwist pubbliku. Hu jikkonkludi li l-valutazzjoni ta’ jekk l-użu tas-self Russu jikkostitwixxix għajnuna illegali mill-Istat ma tistax tkun isseparata mill-evitar tar-regoli tal-akkwist pubbliku, dawn huma marbuta ma’ xulxin b’mod intrinsiku u l-effett tagħhom jenħtieġ li jiġi vvalutat f’daqqa.

                  (171)

                  Saru diversi kummenti li oġġezzjonaw għall-fatt li l-proġett qiegħed isir permezz ta’ self mir-Russja. Huma jargumentaw li dan ikun qed jippromwovi dipendenza tal-fjuwil u finanzjarja filwaqt li jmur kontra l-Istrateġija tal-UE dwar is-Sigurtà tal-Enerġija billi jrażżan lill-atturi tas-suq tal-Unjoni milli jiżviluppaw netwerk u infrastruttura tal-enerġija madwar l-Unjoni.

                  (172)

                  Ċerti partijiet interessati jallegaw li meta l-Ungerija ddeċidiet li hi kienet teħtieġ kapaċitajiet tal-elettriku ġodda għall-ġejjieni, hi missha kkonformat mal-Artikolu 8 tad-Direttiva 2009/72/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (57). F’dan il-każ, ma kien hemm ebda proċedura tal-offerti jew xi proċedura ekwivalenti f’termini tat-trasparenza u tan-nondiskriminazzjoni li tipprovdi għal xi kapaċità ġdida. B’hekk, fil-fehma tagħhom, l-investiment ta’ Paks II jista’ jikser id-dritt tal-Unjoni.

                  (173)

                  Xi partijiet jargumentaw li mhuwiex xieraq li l-għajnuna mill-Istat tintuża f’każijiet li fihom teħles lil min iniġġes mill-piż li jħallas għall-kost tat-tniġġis tiegħu fi ħdan l-ispirtu tal-Linji Gwida tal-Komunità dwar l-għajnuna mill-Istat għall-ħarsien tal-ambjent (58).

            4.4.   TWEĠIBA TAL-UNGERIJA GĦALL-KUMMENTI PPREŻENTATI MILL-PARTIJIET INTERESSATI

                  (174)

                  L-Ungerija ssottomettiet it-tweġiba tagħha għall-kummenti tal-partijiet terzi dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ tal-għajnuna mill-Istat (“Tweġiba għall-kummenti tal-partijiet terzi”) fit-8 ta’ April 2016.

                  (175)

                  B’mod partikolari, l-Ungerija ma taqbel xejn mal-kummenti mill-Gvern tal-Awstrija, minn Greenpeace Energy, minn Energiaklub u mill-MPE Benedek Jávor, fejn id-diversi partijiet terzi allegaw li l-kostijiet relatati mar-regolamenti dwar is-sikurezza u l-ambjent, il-finanzjament tad-dejn, l-assigurazzjoni, is-sikurezza, ir-rimi tal-iskart, id-dekummissjonar, il-konnessjonijiet tat-trażmissjonijiet u l-investimenti ta’ mmodernizzar ma ġewx inklużi fl-analiżi tal-Ungerija, u qalet li dawk il-partijiet kellhom informazzjoni ħażina u li d-dikjarazzjonijiet tagħhom kienu infondati.

                  (176)

                  It-tweġiba tinkludi replika dettaljata għall-kummenti sottomessi mill-MPE Benedek Jávor. B’mod partikolari, l-Ungerija tindika li:

                              —

                              il-kostijiet tal-investimenti neċessarji kollha relatati mas-sikurezza huma inklużi fil-kuntratt tal-EPC;

                              —

                              l-għażla tas-sistema tat-tkessiħ dirett hi sostnuta mill-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali tal-proġett;

                              —

                              iċ-ċifri tal-kostijiet relatati mal-immaniġġjar tal-iskart u mad-dekummissjonar ġew ikkalkolati mill-Aġenzija tal-Immaniġġjar tal-Iskart Radjuattiv fuq il-bażi tal-Att CXVI tal-1996 dwar l-Enerġija Atomika;

                              —

                              il-kostijiet relatati mal-konnessjoni tal-grilja għal Paks II huma inklużi fl-analiżi finanzjarja tal-proġett;

                              —

                              mhu se jkun hemm ebda tnaqqis fl-operat ta’ Paks NPP u ta’ Paks II matul is-sigħat b’domanda baxxa peress li jenħtieġ li Paks II jieħu post kapaċitajiet tal-ġenerazzjoni eqdem u eżistenti li jiġu eliminati b’mod gradwali;

                              —

                              peress li hi teknoloġija moderna tal-Ġenerazzjoni III+, wieħed jista’ raġonevolment jassumi rata ta’ użu relattivament għolja (90+%) matul il-ħajja ta’ Paks II;

                              —

                              il-perjodu operazzjonali ta’ 60 sena hu aċċettat b’mod ġenerali f’livell internazzjonali peress li din hi suppożizzjoni standard anki għall-impjanti inferjuri tal-Ġenerazzjoni III;

                              —

                              il-proġett hu newtrali għall-VAT u bħala parti kbira mis-servizzi se jiġi pprovdut minn fornituri llokalizzati fl-UE, il-presuppożizzjoni/il-kalkolu tad-dazji doganali huma impreċiżi.

                  (177)

                  L-Ungerija targumetna li hi għamlet analiżi tas-sensittività estensiva biex tikkunsidra l-impatt tas-suppożizzjonijiet u tal-varjabbli bħall-ħajja tal-impjant, il-kostijiet O&M, il-kostijiet tal-immaniġġjar tal-iskart u tad-dekummissjonar, il-fatturi ta’ tagħbija, il-fatturi makroekonomiċi bħall-kambju u l-inflazzjoni, xenarji differenti tal-prezz tas-suq, dewmien, eċċ. fuq il-każ kummerċjali u din l-analiżi tas-sensittività tkun tappoġġja bis-sħiħ il-konklużjoni tagħha li l-miżura ma tinvolvix għajnuna mill-Istat.

                  (178)

                  Fir-rigward tal-osservazzjonijiet riċevuti dwar il-kompatibbiltà possibbli tal-miżura, l-Ungerija ttenni diversi argumenti mressqa b’rabta mal-libertà fl-għażla u d-diversifikazzjoni tat-taħlita tal-ġenerazzjoni, il-ħtieġa għal kapaċità ta’ sostituzzjoni, id-dekarbonizzazzjoni, il-ħolqien tax-xogħol, l-affordabilità u l-effetti multiplikaturi ddikjarati.

                  (179)

                  L-Ungerija tiddikjara li l-argument tal-Gvern tal-AWstrija li l-objettiv tat-Trattat Euratom rigward l-“iżvilupp ta’ enerġija nukleari fil-Komunità”“diġà hu miksub u ma jistax jintuża b’appoġġ ta’ interess komuni fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 107(3) TFUE minħabba l-impjanti tal-enerġija nukleari teknikament żviluppati u numerużi li nbnew fl-Ewropa” hu żbaljat. Fil-fehma tal-Ungerija, l-argument iħawwad l-objettiv ta’ żvilupp tal-ġenerazzjoni nukleari mal-kunċett ta’ teknoloġija li ma jistax jingħad li baqgħet statika. L-Ungerija targumenta li t-Trattat Euratom jibqa’ jagħmel parti mill-arranġament kostituzzjonali tal-Unjoni u li dan ma ġiex irrevokat. Finalment, l-Ungerija tisħaq li l-Awstrija u Greenpeace ma ressqu ebda ġurisprudenza li tissuġġerixxi li l-objettivi ta’ temi ta’ interess komuni huma bilfors finiti jew limitati fid-durata tagħhom.

                  (180)

                  Fir-rigward tad-diversifikazzjoni tat-taħlita tal-ġenerazzjoni enerġetika, l-Ungerija tirrifjuta l-allegazzjonijiet tal-Awstrija u tal-Assoċjazzjoni tal-Awstrija għall-Enerġija Eolika dwar dipendenza tal-Unjoni kollha fuq l-uranju u tisħaq li hemm diversità u disponibilità kbar ta’ uranju minn sorsi sinifikanti mhux imħaffra. Hi targumenta wkoll li s-sempliċi fatt li riżors hu finit ma jfissirx li l-użu tiegħu hu insostenibbli u twieġeb fuq il-kummenti li għamlet l-ekonomista tal-enerġija Loreta Stankeviciute f’isem l-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika (IAEA) (59) li skont din “l-enerġija nukleari għandha prospettivi favorevoli skont ħafna indikaturi tas-sostenibbiltà”.

                  (181)

                  L-Ungerija tisħaq li wħud mill-argumenti mressqa b’rabta mal-ħtieġa ta’ dekarbonizzazzjoni permezz tal-użu ta’ sorsi nukleari tal-enerġija huma validi peress li t-teknoloġiji rinnovabbli għandhom kostijiet għoljin u huma intermittenti fit-tip ta’ ġenerazzjoni tal-enerġija. Hi targumenta wkoll li tariffi fissi ssussidjati għar-rinnovabbli huma inkonsistenti mal-kundizzjonijiet tas-suq tas-suq liberu u tikkwota lil Greenpeace li argumentaw li ftehimiet ta’ prezz tax-xiri tal-enerġija fiss ikunu inqas vantaġġużi f’xenarji ta’ prezzijiet tas-suq orħos, għad li dan mhuwiex il-mod li bih Paks II tkun tbigħ l-elettriku tagħha.

                  (182)

                  L-Ungerija ssemi diversi sorsi li jiddikjaraw li l-miżura mhix se toħloq distorsjoni eċċessiva tal-kompetizzjoni u tisħaq li l-Kummissjoni ma kellhix dubji rigward il-kompatibbiltà tal-miżura mas-suq intern (kif issuġġeriet Greenpeace) iżda fuq il-kwistjoni tal-eżistenza ta’ għajnuna.

                  (183)

                  Fl-istess kamp ta’ applikazzjoni (distorsjonijiet possibbli tal-kompetizzjoni), l-Ungerija tirrifjuta l-argumenti mressqa minn Greenpeace li hi timplimenta tariffa fissa (simili għal dik ta’ Hinkley Point C) biex issostni l-operat ta’ Paks II fit-tul.

                  (184)

                  L-Ungerija tikkontesta l-osservazzjonijiet li ddikjaraw li l-proġett iġiegħel biex ma jsirux investimenti fir-rinnovabbli fl-Ungerija u fil-pajjiżi ġirien. Hi targumenta li l-istrateġija nazzjonali dwar l-enerġija tinkludi r-rinnovabbli flimkien man-nukleari u li d-diskrepanza futura fil-kapaċità installata ma tistax tiġi ssodisfata bl-enerġija nukleari waħedha. Għaldaqstant, kapaċitajiet nukleari addizzjonali ma jipprevjenux l-iżvilupp tal-enerġija rinnovabbli. L-Ungerija tinnota li l-analiżi tas-suq inkluża bħala parti mis-sottomissjoni ta’ Greenpeace minn Energy Brainpool tassumi l-iskjerament ta’ rinnovabbli flimkien mal-mira nazzjonali ta’ rinnovabbli tal-Ungerija.

                  (185)

                  L-Ungerija ttenni l-fehmiet sottomessi mill-Grupp MVM li ma hi prevista ebda fużjoni bejn il-Grupp MVM u Paks II u, b’hekk, mhu se jkun hemm ebda konċentrazzjoni tas-suq. Ittenni wkoll id-dikjarazzjoni tal-Grupp MVM li l-istrateġija kummerċjali tal-Grupp MVM tinkludi investimenti possibbli li jistgħu jkunu f’kompetizzjoni ma’ Paks II fil-ġejjieni.

                  (186)

                  L-Ungerija ttenni wkoll is-sottomissjonijiet li s-suq li għandu jiġi eżaminat jenħtieġ li jiġi interpretat b’mod iktar wiesa’ mill-istat tal-Ungerija minħabba l-livell għoli ta’ interkonnessjoni. F’dak il-kuntest, l-effett tal-miżura jkun negliġibbli. L-Ungerija tikkontesta wkoll il-metodoloġija tal-analiżi mwettqam inn Energy Brainpool f’isem Greenpeace rigward l-impatt potenzjali tal-proġett fuq is-swieq tal-elettriku reġjonali, bħal fil-Ġermanja. Hi targumenta li l-approċċ użat jinvolvi valutazzjoni tal-impatt tal-proġett f’kuntest esklużivament domestiku mingħajr ma jitqies ir-rwol moqdi mill-importazzjonijiet tal-enerġija fl-Ungerija u dan jiġi estrapolat għall-Ġermanja bis-suppożizzjoni impliċita li l-imaptt fuq is-suq tal-elettriku tal-Ġermanja jkun l-istess bħal dak fuq l-Ungerija. L-Ungerija tiddikjara wkoll li l-analiżi għandha nuqqasijiet peress li tassumi l-livell eżistenti tal-kapaċità ta’ interkonnessjoni, filwaqt li tinjora interkonnessjonijiet oħra li jagħmlu parti mill-objettivi tal-Unjoni.

                  (187)

                  Fir-rigward tal-osservazzjonijiet li jindikaw kwistjonijiet relatati mas-sikurezza, l-Ungerija targumenta li hemm għarfien u għarfien espert sinifikanti fil-pajjiż fuq il-bażi tal-erba’ unitajiet nukleari eżistenti. Hi tinnota wkoll li l-Awtorità tal-Ungerija għall-Enerġija Atomika (li toħroġ liċenzji għal faċilitajiet nukleari) diġà hi ferm midħla tat-teknoloġija VVER u żviluppat programm ta’ taħriġ intern mifrux fuq sentejn dwar din it-teknoloġija. Il-programm jinvolvi membri tal-korp regolatorju li għandhom esperjenza akkademika u prattika sinifikanti, u jħarreġ u jiżviluppa lil membri ġodda tal-persunal bil-kompiti u bid-dmirijiet li ser iwettqu bħala parti mir-regolatur.

                  (188)

                  Barra minn dan, l-Ungerija tenfasizza li kemm l-awtorità ambjentali kif ukoll ir-regolatur huma indipendenti minn xulxin, xi ħaġa li tiżgura qafas ta’ sikurezza solidu u oġġettiv. L-Ungerija tosserva wkoll li r-rekwiżiti tekniċi rilevanti tal-proġett rigward is-sikurezza nukleari ġew żviluppati bit-tgħaqqid tal-liġi Ungeriża, ir-rekwiżiti Ewropej dwar l-utilitajiet, ir-rakkomandazzjonijiet dwar is-sikurezza tal-IAEA u tal-Assoċjazzjoni tar-Regolaturi Nukleari tal-Ewropa tal-Punent, kif ukoll it-tagħlimiet miksuba mill-inċident ta’ Fukushima.

                  (189)

                  Bħala tweġiba għall-osservazzjonijiet li jikkummentaw dwar in-nuqqas apparenti ta’ trasparenza matul il-preparamenti tal-proġett, l-Ungerija spjegat li hi kisbet trasparenza bis-saħħa tal-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-Parlament. Il-proċess parlamentari żgura aċċess għall-informazzjoni rilevanti kollha min-naħa tal-partijiet interessati u tal-awtoritajiet kollha inkluża l-Kummissjoni. Bħala parti mill-proċess, il-perizji indipendenti kollha ġew ippubblikati inklużi l-analiżijiet ekonomiċi tal-proġett, u l-materjali kollha tal-valutazzjoni tal-impatt ambjentali kienu disponibbli f’diversi lingwi.

                  (190)

                  L-Ungerija tirreferi wkoll għall-konsultazzjonijiet pubbliċi li saru bejn is-17 ta’ Marzu u l-4 ta’ Mejju 2015 mill-kummissarju tal-gvern responsabbli għall-proġett li indirizzaw l-effetti ambjentali potenzjali tal-kostruzzjoni u tal-operat ta’ Paks II. L-Ungerija nnotifikat ukoll lill-pajjiżi terzi tal-viċinat kollha tagħha (tal-UE u mhux tal-UE) dwar il-proġett u organizzat disa’ konsultazzjonijiet pubbliċi f’numru ta’ pajjiżi dwar il-proġett.

                  (191)

                  B’rabta mal-osservazzjonijiet li jallegaw li t-tlestija tal-proġett tikser id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (60) u d-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (61), l-awtoritajiet Ungeriżi jispjegaw li l-IGA u l-ftehimiet ta’ implimentazzjoni jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tat-TFUE u tad-Direttivi 2014/24/UE u 2014/25/UE. Barra minn hekk, dawn jiddikjaraw li anki meta jkun japplika t-TFUE, l-IGA u l-Ftehimiet ta’ Implimentazzjoni jaqgħu taħt l-eżenzjoni speċifika fir-rigward ta’ ftehimiet internazzjonali kif stipulat fl-Artikolu 22 tad-Direttiva 2014/25/UE jew l-eżenzjoni teknika stabbilita fl-Artikolu 50(c) ta’ dik id-Direttiva u, għalhekk, jenħtieġ li tkun eżentata mill-applikazzjoni tar-regoli tal-Unjoni tal-akkwist pubbliku. L-Ungerija tispjega li l-IGA jistabbilixxi proċeduri ċari għall-għoti tal-Ftehimiet ta’ Implimentazzjoni, inklużi rekwiżiti speċifiċi għan-nomina ta’ kumpanniji u għall-għoti ta’ subkuntratti.

                  (192)

                  L-Ungerija tirrifjuta wkoll l-osservazzjonijiet li jallegaw li kisret l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2009/72/KE. L-Ungerija targumenta li dik id-Direttiva ma tapplikax għall-proġett għaliex dan jaqa’ taħt il-mandat esklużiv tat-Trattat Euratom, li jieħu preċedenza fuq ir-regoli fit-TFUE u fuq kwalunkwe leġiżlazzjoni sekondarja derivata minnhom. L-awtoritajiet Ungeriżi jisħqu wkoll li fil-fehma tagħhom, peress li l-proġett ikun ħieles minn għajnuna mill-Istat, id-dispożizzjonijiet dwar il-proċeduri tal-offerti tal-kapaċità tad-Direttiva 2009/72/KE ma jkunux japplikaw.

                  (193)

                  L-Ungerija finalment tirreferi għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (62) li tiddikjara li l-eżistenza jew l-assenza ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni ma tistax tittieħed f’kunsiderazzjoni fil-kuntest ta’ investigazzjoni tal-għajnuna mill-Istat. Fid-dawl ta’ dan, l-Ungerija temmen li kwalunkwe ksur possibbli tad-Direttiva dwar l-Elettriku jenħtieġ li tiġi eżaminata barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-investigazzjoni formali dwar l-għajnuna mill-Istat. L-Ungerija tirreferi wkoll għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat f’Hinkley Point C billi tiddikjara li, minflok proċeduri ta’ offerti speċifikati, jistgħu jintużaw proċeduri ekwivalenti f’termini ta’ trasparenza u ta’ nondiskriminazzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 8 tad-Direttiva 2009/72/KE. L-Ungerija tissottometti li l-għoti ta’ subkuntratti jsir f’konformità mal-prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ trasparenza.

            4.5.   KUMMENTI ADDIZZJONALI MRESQA MILL-UNGERIJA FIT-TWEĠIBA TAGĦHA GĦALL-OSSERVAZZJONIJIET IMRESSQA MAL-KUMMISSJONI

                  (194)

                  Fit-tweġiba tagħha għall-osservazzjonijiet ippreżentati lill-Kummissjoni, l-Ungerija targumenta li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni stess dwar Programm Nukleari Illustrattiv (PINC) (63) jindika li jkun hemm bżonn li jiġu investiti biljuni ta’ euro (stmati bejn EUR 650 biljun u EUR 760 biljun) fl-enerġija nukleari bejn l-2015 u l-2050 biex jiġi żgurat futur sikur tal-provvista tal-enerġija fuq bażi tal-Unjoni sħiħa.

            5.   VALUTAZZJONI TAL-MIŻURA

      5.1.   L-EŻISTENZA TAL-GĦAJNUNA

                  (195)

                  Miżura tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) TFUE jekk tissodisfa erba’ kundizzjonijiet kumulattivi. L-ewwel, il-miżura trid tkun iffinanzjata mill-Istat jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat. It-tieni, il-miżura trid tagħti vantaġġ lil benefiċjarju. It-tielet, il-miżura trid tiffavorixxi lil ċerti intrapriżi jew attivitajiet ekonomiċi (jiġifieri jrid ikun hemm grad ta’ selettività). U r-raba’, il-miżura jrid ikollha l-potenzjal li taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri u toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern.

                  (196)

                  Fit-Taqsima 3.1. tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni għamlet sejbiet preliminari li l-miżura tista’ tagħti vantaġġ ekonomiku lil Paks II, li hi tkun tinvolvi għajnuna mill-Istat peress li kienet mogħtija minn riżorsi tal-Istat imputabbli lill-Istat Ungeriż, li l-miżura tkun selettiva u, b’hekk, jista’ jkollha l-potenzjal li taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri u li toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern. Il-Kummissjoni ma sabet ebda raġuni għaliex għandha tbiddel il-valutazzjoni tagħha f’dawk l-aspetti matul l-investigazzjoni formali.

            5.1.1.   VANTAĠĠ EKONOMIKU

                  (197)

                  Il-Kummissjoni vvalutat jekk il-miżura tkunx tinvolvi vantaġġ ekonomiku lil Paks II minħabba l-fatt li tkun is-sid u l-operatur taż-żewġ unitajiet tal-enerġija nukleari l-ġodda kompletament iffinanzjati mill-Istat. Il-Kummissjoni vvalutat ukoll jekk l-eżistenza ta’ vantaġġ ekonomiku lil Paks II jistax jiġi eskluż f’każ li l-investiment tal-Istat Ungeriż ikun investiment ibbażat fuq is-suq xprunat minn raġuni ta’ kisba ta’ profitt.

                  (198)

                  Fil-valutazzjoni tagħha, il-Kummissjoni taqbel mal-Ungerija f’dak li għandu x’jaqsam mal-użu tat-test tal-MEIP biex tiddetermina jekk ċertu investiment ikunx ibbażat fuq is-suq. Dan it-test jeżamina jekk investitur privat kienx jinvesti fil-proġett bl-istess mod u taħt l-istess kondizzjonijiet bħall-investitur pubbliku fil-mument li ttieħdet id-deċiżjoni biex isir l-investiment [ara wkoll il-premessi 53 u 54].

                  (199)

                  Dan it-test jirrikonoxxi l-eżistenza ta’ vantaġġ ekonomiku u, b’hekk l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat, meta l-IRR mistennija tal-investiment tkun inqas minn WACC referenzjarju bbażat fuq is-suq għall-istess proġett peress li investitur privat razzjonali ma jinvestix f’dawk il-kundizzjonijiet.

                  (200)

                  L-analiżi tal-MEIP teħtieġ li l-evidenza użata fl-istima tal-IRR u tad-WACC hi kontemporanja mad-deċiżjoni ta’ investiment għar-riproduzzjoni tal-informazzjoni miżmuma mill-investituri f’dak iż-żmien. Il-Kummissjoni stabbilixxiet kronoloġija tal-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet fir-rigward tal-proġett Paks II biex tiddetermina liema informazzjoni kienet u tkun disponibbli għall-investituri meta jieħdu d-deċiżjoni li jipproċedu bil-proġett (64).

                  (201)

                  Mid-data ta’ din id-deċiżjoni, Paks II għadha ma kkummissjonatx b’mod irrevokabbli x-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni taż-żewġ reatturi l-ġodda (65) […]. Għaldaqstant, il-Kummissjoni tqis li d-dejta disponibbli minn Frar 2017 (minn hawn ’il quddiem imsejħa “dejta tal-2017”), tkun l-iktar rilevanti għall-valutazzjoni tal-MEIP u tittieħed bħala xenarju tal-każ bażi.

                  (202)

                  Madankollu, in-negozjati rigward Paks II bdew iktar minn sentejn qabel. Biex tipprovdi verifika tar-robustezza għar-riżultati tat-test tal-MEIP, il-Kummissjoni għamlet ukoll valutazzjoni separata dwar id-data tad-deċiżjoni inizjali ta’ investiment, jiġifieri ż-żmien li fih il-kuntratt tal-EPC ġie ffirmat fid-9 ta’ Diċembru 2014 (minn hawn ’il quddiem imsejħa “dejta tal-2014”). Il-Kummissjoni turi li l-eżitu tal-istess analiżi iżda għal żmien preċedenti, jiġifieri d-data tal-investiment inizjali, hu konsistenti mal-eżitu miksub bl-użu tad-dejta tal-2017.

                  (203)

                  Biex tivvaluta jekk huwiex issodisfat it-test tal-MEIP, il-Kummissjoni stmat id-WACC teoriku għal investiment bi profil tar-riskju simili għal dak ta’ Paks II. Imbagħad, il-Kummissjoni qabblet dan id-WACC tas-suq stmat mad-WACC tal-proġett, l-ewwel fix-xenarju tal-każ bażi bl-użu ta’ dejta tal-2017 u mbagħad, għal verifika tar-robustezza, billi użat id-dejta tal-2014, li hi rilevanti għad-deċiżjoni inizjali ta’ investiment.

            5.1.1.1.
            Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tad-WACC

                  (204)

                  Il-Kummissjoni ssegwi ż-żewġ metodoloġiji użati mill-Ungerija biex tistma d-WACC, jiġifieri l-approċċ minn isfel għal fuq standard li jibni WACC teoriku billi jistma l-komponenti kollha tiegħu u l-analiżi referenzjarja li tibbaża fuq referenzi li jistgħu jkunu rilevanti u komparabbli ma’ Paks II. Minkejja l-fatt li ntużaw metodoloġiji identiċi, l-eżitu tal-Kummissjoni ivarja mill-konklużjonijiet tal-Ungerija minħabba l-fatt li l-Kummissjoni xeħtet dubju fuq ċerti valuri tal-parametri u referenzi użati mill-Ungerija u kkontestat il-validità tagħhom. Parametri u referenzi oħra huma aċċettati u ammessi kif proposti mill-Ungerija. Fil-valutazzjoni tagħha l-Kummissjoni se tipprovdi evidenza ta’ sostenn għal kwalunkwe valur li jvarja mill-proposta tal-Ungerija.

                  (205)

                  Iż-żewġ metodoloġiji mħaddma fil-valutazzjoni tal-Kummissjoni jużaw id-dejta tal-2017 bħala każ bażi u d-dejta tal-2014 għal verifika tar-robustezza.

                  (206)

                  Minħabba l-inċertezzi relattivament għoljin inerenti fl-istimi finanzjarji, il-Kummissjoni tipprovdi medda għad-WACC referenzjarju teoriku tas-suq li jenħtieġ li jintuża fit-test tal-MEIP.

                  (207)

                  Meta implimentat iż-żewġ metodoloġiji, il-Kummissjoni aċċettat il-mira permezz ta’ ingranaġġ medju tul il-ħajja ta’ bejn 40 %-50 % proposta mill-Ungerija fl-Istudju tal-MEIP u fl-Istudju Ekonomiku bħala wieħed konformi ma’ parametri referenzjarji affidabbli. Għall-fini ta’ din id-deċiżjoni, ir-referenza għall-ingranaġġ hi l-proporzjon bejn id-dejn u l-kapital totali tal-proġett. Barra minn hekk, il-Kummissjoni aċċettat ukoll ir-rata tat-taxxa korporattiva tal-Ungerija ta’ 19 %.

                  (208)

                  Qabel ma pprovdiet il-valutazzjoni tagħha stess, il-Kummissjoni nnotat id-dgħjufijiet li ġejjin rigward il-parametru referenzjarju finali tad-WACC propost mill-Ungerija.

                              (a)

                              Il-meded li jirriżultaw miż-żewġ metodoloġiji proposti mill-Ungerija mhumiex totalment konsistenti. L-intervall [5,9 %-8,4 %] miksub fl-eżerċizzju ta’ parametraġġ referenzjarju fl-Istudju Ekonomiku hu usa’ minn dak [6,2 %-7,0 %] idderivat fl-approċċ minn isfel għal fuq fl-istess studju, inklużi valuri ferm ogħla. L-Ungerija ma turix għaliex l-iktar subsett preċiż għad-WACC jenħtieġ li jiġi limitat għal [6,2 %-7,0 %] li hu mrikkeb biss fil-parti inferjuri tal-intervall tal-parametraġġ referenzjarju.

                              (b)

                              Barra minn hekk, il-valuri tad-diversi varjabbli fl-analiżi tal-parametraġġ referenzjarju tal-Ungerija inklużi fl-istudju tal-MEIP u fl-Istudju Ekonomiku mhumiex konsistenti mal-valuri varjabbli tal-approċċ minn isfel għal fuq korrispondenti inklużi fl-istess studji (66).

                              (c)

                              Rigward l-approċċ minn isfel għal fuq, il-Kummissjoni primarjament tirrifjuta tlieta mill-parametri użati mill-Ungerija, jiġifieri l-primjum tar-riskju tal-ekwità, ir-rata ħielsa mir-riskju u l-primjum tad-dejn. L-ewwel nett, ma hemm ebda ġustifikazzjoni dwar għaliex il-prestazzjoni storika tal-aħħar 10 snin tas-suq tal-ekwità (użata kemm fl-Istudju tal-MEIP kif ukoll fl-Istudju Ekonomiku) hi parametru referenzjarju xieraq għall-primjum tar-riskju tal-ekwità tal-Ungerija. L-argumenti għaliex ma ntużax il-primjum tar-riskju storiku huma relatati mal-imġiba tas-suq wara l-kriżi tal-2008 li nstab li kienet tikkuntrasta mill-perjodi ta’ qabel il-kriżi (67). It-tieni, ir-rata ħielsa mir-riskju sottomessa mill-Ungerija fit-Tieni ittra ta’ kjarifika (qabel id-Deċiżjoni tal-Ftuħ) hi mqabbla mar-rendiment tal-bonds tal-gvern Ungeriż iddenominati f’HUF fuq 15-il sena ta’ 3,8 %, li kienet valida f’Novembru-Diċembru 2014. Madankollu, il-Kummissjoni tqis li, minħabba l-varjazzjoni kbira fir-rendiment tal-bond tal-gvern Ungeriż, hu iktar raġonevoli li jiġi kkalkolat rendiment medju bbażat fuq id-data ta’ rendiment fix-xahar disponibbli matul il-perjodu ta’ sena kalendarja sħiħa qabel id-deċiżjoni ta’ investiment. It-tielet, l-Ungerija tuża r-Rata ta’ Referenza tal-Imgħax Kummerċjali (CIRR) ibbażata fuq il-EUR tal-OECD għal proġett b’maturità ta’ 11-il sena bħala indikatur għall-primpjum tad-dejn ta’ Paks II. Madankollu, kif tindika l-Ungerija fl-Istudju tal-MEIP, ir-rata tas-CIRR tal-OECD hi kkalkolata fuq il-bażi tar-regoli li skont dawn il-krediti tal-esportazzjoni u l-għajnuna relatata man-negozju jistgħu jintużaw biex jiffinanzjaw proġetti nukleari. L-aspett tal-għajnuna mill-Istat potenzjali tal-krediti ta’ esportazzjoni jista’ joħloq distorsjoni fil-primjum tad-dejn tal-parametru referenzjarju tas-suq.

                              (d)

                              Finalment, ir-robustezza tal-istimi mhix diskussa f’dettall mill-Ungerija. Ir-riskju żejjed għall-impjanti tal-enerġija nukleari la hu kkalkolat b’mod espliċitu fl-istimi u lanqas ma jintuża fl-analiżi tas-sensittività tagħha. Dan hu importanti għaliex il-ġenerazzjoni nukleari tista’ tinvolvi tipi differenti ta’ riskji potenzajlment ikbar meta mqabbla ma’ tipi oħra ta’ teknoloġiji tal-ġenerazzjoni tal-enerġija (68)
                                 ,
                                  (69).

         L-ewwel metodoloġija – approċċ minn isfel għal fuq

                  (209)

                  Il-metodoloġija minn isfel għal fuq tuża l-formuli stnadard (użati wkoll mill-Ungerija) tad-WACC u tistma l-parametri tagħha:

                  fejn D u E jiddenotaw il-valuri tad-dejn u tal-ekwità, Rd
                      u Re
                      jiddenotaw il-kostijiet tad-dejn u tal-ekwità rispettivament u t hi r-rata tat-taxxa fuq il-kumpanniji, b’valur ta’ 19 % għall-Ungerija. Din il-formula hi bbażata fuq il-valuri mistennija tal-parametri tagħha. Rd
                      u Re
                      huma kostijiet tad-dejn u tal-kapital ta’ ekwità fi żmien it-teħid tad-deċiżjonijiet ta’ investiment u mhux il-kostijiet storiċi.

                  (210)

                  Min-naħa tiegħu, il-kost tad-dejn se jiġi ddeterminat bil-formula li ġejja (użata wkoll mill-Ungerija):

                  fejn Rf
                      tiddenota r-rata ħielsa mir-riskju fis-suq u (Rd
                      –Rf
                     ) tiddenota l-primjum tal-bond fis-suq.

                  (211)

                  Min-naħa tiegħu, il-kost tal-ekwità se jiġi ddeterminat bil-formula standard tas-CAPM (użata wkoll mill-Ungerija) (70):

                  fejn Rf
                      tiddenota r-rata ħielsa mir-riskju fis-suq, tiddenota l-primjum tar-riskju tas-suq tal-ekwità u β (beta) hi kejl tar-riskju idjosinkratiku mhux diversifikabbli tal-proġett.

                  (212)

                  Il-Kummissjoni tapprova l-valuri li ġejjin għall-parametri użati għall-komputazzjoni tad-WACC:

                              —

                              Biex tikseb indikazzjoni tar-rata ħielsa mir-riskju, il-Kummissjoni tuża r-rata tal-imgħax tal-bond tal-Gvern Ungeriż għal 15-il sena ddenominat f’HUF peress li dan kien il-bond bl-itwal durata maħruġ mill-Gvern Ungeriż. Il-volatilità tar-rata tal-imgħax fix-xahar kienet għolja ħafna fil-perjodu meta ttieħdet id-deċiżjoni ta’ investiment inizjali ta’ Paks II. Għaldaqstant, l-għażla ta’ valur li jikkorrispondi għal xahar biss tista’ trendi riżultat li mhuwiex robust. Ma tkunx tirrifletti r-realtà u l-kumplessità ta’ deċiżjoni ta’ skala tant kbira, fejn l-investituri jfittxu sett olistiku ta’ informazzjoni. Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni tuża valur medju fuq 12-il xahar tal-kalendarju qabel il-punt ta’ żmien inkwistjoni, għall-kuntrarju tal-Ungerija li għażlet ir-rata tal-imgħax għax-xahar li jiġi eżatt qabel id-deċiżjoni ta’ investiment (71).

                              —

                              Għar-raġunijiet spjegati fil-premessa (208)(c) rigward l-inadegwatezza tal-primjums storiċi tar-riskju (tal-ekwità) tas-suq bħal dawk użati mill-Ungerija, il-Kummissjoni kkalkolat il-primjum tar-riskju tal-ekwità bħala l-medja aritmetika tal-primjums tar-riskju tal-ekwità minn żewġ sorsi li huma ferm rikonoxxuti fid-dinja finanzjarja u kummerċjali.

                                          —

                                          Is-sors tad-data ewlieni hu d-database tal-primjums tar-riskju tal-ekwità globali żviluppata mill-Professur Aswath Damodaran tal-Università ta’ New York (“id-database tal-primjums tar-riskju ta’ Damodaran”) (72),

                                          —

                                          It-tieni database hi database tal-primjum tar-riskju tas-suq mill-Professur Fernandez tal-IESE Business School tal-Università ta’ Navarra (73).

                                    Is-sejbiet ewlenin huma spjegati fit-Tabella 6 hawn taħt.

                                 Tabella 6

                                 Primjum tar-riskju tal-ekwità – L-Ungerija

                                          Diċembru 2014

                                          Frar 2017

                                          Primjum tar-riskju tal-ekwità Damodaran

                                          8,84

                                          8,05

                                          Primjum tar-riskju tal-ekwità Fernandez

                                          8,30

                                          8,10

                                          Primjum medju tar-riskju tal-ekwità

                                          8,57

                                          8,08

                              —

                              Għall-istima tal-beta, il-Kummissjoni aċċettat il-proposta tal-Ungerija fis-sottomissjoni tal-MEIP, jiġifieri 0,92 (74).

                              —

                              Il-kost qabel it-taxxa tad-dejn ikun ir-rata ħielsa mir-riskju tal-Ungerija (il-valur medju tul it-12-il xahar tal-kalendarju ta’ qabel il-perjodu ta’ żmien inkwistjoni) flimkien ma’ primjum tar-riskju tad-dejn kummerċjali supplimentari għall-bonds tal-gvern ta’ 2,26 %, li hu kejl għall-primjum tar-riskju tad-dejn tal-pajjiż (75).

                              —

                              L-ingranaġġ tal-proġett kien supponut li jħaddem żewġ valuri, 50 % u 40 %, kif propost mill-Ungerija, kemm fl-Istudju tal-MEIP kif ukoll fl-Istudju Ekonomiku.

                  (213)

                  Iċ-ċifri tal-input tad-WACC identifikati fil-premessa 212 u l-meded derivati tad-WACC huma miġbura fit-Tabella 7. Tintuża kolonna separata għal kull perjodu ta’ żmien rilevanti għall-valutazzjoni.

                     Tabella 7

                     Komputazzjoni tad-WACC minn isfel għal fuq

                              INPUTS

                              Diċembru 2014

                              Frar 2017

                              Ir-rata ħielsa mir-riskju tal-Ungerija

                              5,30  %

                              3,45  %

                              Il-primjum tar-riskju tal-ekwità L-Ungerija

                              8,57  %

                              8,08  %

                              Beta

                              0,92

                              0,92

                              Ir-redditu fuq l-ekwità

                              13,19  %

                              10,88  %

                              Il-primjum tar-riskju tad-dejn kummerċjali supplimentari għar-redditi tal-bonds tal-Gvern tal-Ungerija

                              2,26  %

                              2,26  %

                              Ir-redditu fuq id-dejn qabel it-taxxa

                              7,56  %

                              5,71  %

                              Ir-rata tat-taxxa korporattiva

                              19 %

                              19 %

                              Ir-redditu fuq id-dejn wara t-taxxa

                              6,12  %

                              4,63  %

                              Ingranaġġ (D/(D + E)) – Xenarju I

                              50 %

                              50 %

                              Ingranaġġ (D/(D + E)) – Xenarju II

                              40 %

                              40 %

                              WACC b’ingranaġġ I

                              9,66  %

                              7,75  %

                              WACC b’ingranaġġ II

                              10,36  %

                              8,38  %

                              Medda tad-WACC

                              9,66  %-10,36  %

                              7,75  %-8,38  %

                  (214)

                  L-elementi tad-WACC ippreżentati fit-Tabella 7 jimplikaw medda tad-WACC ta’ [9,66-10,36 %] għal Diċembru 2014 u [7,75 %-8,38 %] għal Frar 2017 (76). Madankollu, jenħtieġ li jiġi nnotat li l-uniku input speċifiku għas-settur f’dawk il-kalkoli hu l-industrija beta (0,92). B’riżultat ta’ dan, hu improbabbli li jkun inkluż il-primjum sħiħ assoċjat mar-riskju ikbar involut fi proġetti nukleari (ara n-nota f’qiegħ il-paġna 68) u għalhekk jenħtieġ li dan jitqies bħala livell inferjuri għar-riskju attwali.

         It-tieni metodoloġija – parametraġġ referenzjarju

                  (215)

                  Il-Kummissjoni taqbel mal-Ungerija li approċċ alternattiv biex tinstab medda rilevanti għad-WACC tas-suq ikun li dan jitqabbel ma’ referenzi li huma komparabbli għall-proġett Paks II. Madankollu, għar-raġunijiet stipulati fil-premessa a), il-Kummissjoni ma sabitx ir-referenzi u l-meded ippreżentati mill-awtoritajiet Ungeriżi bħal robusti biżżejjed. Għaldaqstant, il-Kummissjoni żviluppat l-analiżi ta’ parametraġġ referenzjarju tagħha stess, li tidderiva WACC referenzjarju speċifiku għas-settur u għall-pajjiż fuq il-bażi tad-database Damodaran (77), (78) billi użat kemm data tal-2017 kif ukoll tal-2014.

                  (216)

                  B’mod partikolari, dan l-approċċ isegwi t-tliet stadji li ġejjin (ċifri għat-tliet stadji kollha kemm huma huma kkalkolati b’mod separat kemm għal Diċembru 2014 kif ukoll għal Frar 2017):

                              (a)

                              L-ewwel stadju juża d-database tad-WACC fil-livell industrijali ta’ Damodaran għall-Ewropa tal-Punent biex jidentifika l-kostijiet tad-dejn u tal-ekwità għall-industriji li jistgħu jiġu argumentati li huma indikaturi tajbin għall-industrija tal-ġenerazzjoni tal-enerġija nukleari (79).
                              L-indikaturi użati għall-industrija tal-ġenerazzjoni tal-enerġija nukleari jinkludu s-setturi “Ekoloġiċi u Rinnovabbli”, “Enerġija” u “Utilitajiet (Ġenerali)” għall-bażi ta’ dejta tal-2017 u s-setturi “Enerġija” u “Utilitajiet (Ġenerali)” għall-bażi ta’ dejta tal-2014 (80). Kwalunkwe kost taċ-ċifri tad-dejn u tal-ekwità kkalkolat fuq il-bażi ta’ dawk is-setturi jista’ jitqies bħala stima konservattiva għall-impjant tal-enerġija nukleari Paks għal żewġ raġunijiet. L-ewwel nett, ma hemm ebda indikazzjoni fil-bażi ta’ dejta ta’ Damodaran bejn segmenti rregolati u mhux irregolati f’dawk is-setturi. Paks II hu s-segment mhux regolat li jimplika riskju ikbar, u għalhekk, kostijiet ikbar tal-valuri tad-dejn u tal-ekwità minn ditti rregolati fi ħdan l-istess settur. It-tieni, minħabba d-daqs u l-iskala kbar tagħhom, l-impjanti tal-enerġija nukleari huma iktar riskjużi mill-kumpannija tal-ġenerazzjoni tal-elettriku jew tal-utilità medja (81).
                              It-Tabella 8 tistabbilixxi l-kostijiet tad-dejn u tal-ekwità qabel it-taxxa meħuda direttament mill-bażi ta’ dejta tad-WACC ta’ Damodaran għall-Ewropa tal-Punent, kif ukoll il-valuri beta tal-livell settorjali (82). It-tabella tinkludi wkoll iċ-ċifra medja transindustrijali għal dawn l-industriji (83).

                                 Tabella 8

                                 Il-kostijiet tal-livell industrijali tad-dejn (qabel it-taxxa) u tal-ekwità għall-Ewropa tal-Punent

                                          Sena

                                          Kost

                                          Ekoloġiċi u Rinnovabbli

                                          Enerġija

                                          Utilitajiet (Ġenerali)

                                          Ġenerazzjoni u utilitajiet (medja)

                                          2014

                                          Dejn

                                          —

                                          5,90  %

                                          5,40  %

                                          5,65  %

                                          Ekwità

                                          —

                                          9,92  %

                                          9,84  %

                                          9,88  %

                                          β

                                          —

                                          1,09

                                          1,08

                                          2017

                                          Dejn

                                          4,41  %

                                          3,96  %

                                          3,96  %

                                          4,11  %

                                          Ekwità

                                          9,31  %

                                          9,82  %

                                          9,82  %

                                          9,65  %

                                          β

                                          1,01

                                          1,08

                                          1,08

                              (b)

                              It-tieni stadju juża d-database tal-primjum tar-riskju ta’ Damodaran biex jikkalkola l-primjums tar-riskju medji tad-dejn u tal-ekwità li l-Ungerija teħtieġ fuq il-pajjiżi l-oħrajn tal-Ewropa tal-Punent li jappartjenu għas-subgrupp “Developed Europe” [ara n-nota 77 f’qiegħ il-paġna] kif stipulat fit-Tabella 9 li għandha kumpanniji li joperaw f’setturi kkunsidrati fit-Tabella 8 u li huma inklużi fid-database tad-WACC f’livell industrijali (84). Dan se jiżdied maċ-ċifri tal-kostijiet tad-dejn u tal-ekwità ppreżentati fl-ewwel stadju (a).

                                 Tabella 9

                                 Primjums tar-riskju għall-Ungerija

                                          (%)

                                          Sena

                                          Primjum tar-riskju

                                          L-Ewropa Żviluppata

                                          L-Ungerija

                                          Differenza

                                          2014

                                          Primjum tar-riskju tal-pajjiż (bonds)

                                          0,99

                                          2,56

                                          1,57

                                          Primjum tar-riskju tal-pajjiż (ekwità)

                                          1,48

                                          3,84

                                          2,36

                                          2017

                                          Primjum tar-riskju tal-pajjiż (bonds)

                                          1,06

                                          1,92

                                          0,86

                                          Primjum tar-riskju tal-pajjiż (ekwità)

                                          1,30

                                          2,36

                                          1,06

                              (c)

                              Fit-tielet stadju, id-differenza rispettiva fil-primjums tar-riskju tal-pajjiż għall-Ungerija identifikata fit-tieni stadju (b) hi miżjuda mal-kost tad-dejn u mal-ekwità miksuba fl-ewwel stadju (a), li tirriżulta f’ċifri tal-kost tad-dejn u tal-ekwità għall-Ungerija (85). Imbagħad, id-WACC jinkiseb għaż-żewġ livelli ta’ ingranaġġ proposti mill-awtoritajiet Ungeriżi. It-Tabella 10 tiġbor ir-riżultati.

                                 Tabella 10

                                 Kost tad-dejn, ekwità u WACC (*6) għall-Ungerija

                                          (%)

                                          Sena

                                          Kost

                                          D/
                                          (D + E)

                                          Ekoloġiċi u Rinnovabbli

                                          Enerġija

                                          Utilitajiet (Ġenerali)

                                          Ġenerazzjoni u utilitajiet (medja)

                                          2014

                                          Dejn qabel it-taxxa

                                          7,47

                                          6,97

                                          7,22

                                          Dejn wara t-taxxa

                                          6,05

                                          5,65

                                          5,85

                                          Ekwità

                                          12,50

                                          12,40

                                          12,45

                                          WACC

                                          50

                                          9,28

                                          9,02

                                          9,15

                                          WACC

                                          40

                                          9,92

                                          9,70

                                          9,81

                                          2017

                                          Dejn qabel it-taxxa

                                          5,27

                                          4,82

                                          4,82

                                          4,97

                                          Dejn wara t-taxxa

                                          4,27

                                          3,91

                                          3,91

                                          4,03

                                          Ekwità

                                          10,38

                                          10,97

                                          10,97

                                          10,77

                                          WACC

                                          50

                                          7,32

                                          7,44

                                          7,44

                                          7,40

                                          WACC

                                          40

                                          7,93

                                          8,15

                                          8,14

                                          8,07

                  (217)

                  Din il-metodoloġija tissuġġerixxi WACC tal-proġett għal Paks II fil-medda ta’ bejn 9,15 %-9,81 % għad-deċiżjoni ta’ investiment inizjali bid-data f’Diċembru 2014 u medda ta’ bejn 7,40 %-8,07 % għal Frar 2017. Din il-medda hi bbażata fuq il-valuri ta’ ingranaġġ ta’ bejn 40 %-50 % kif stipulata fl-Istudju tal-MEIP. Irid jiġi nnotat ukoll li l-limitu inferjuri ta’ 9,15 % għad-WACC għall-2014 aktarx li jkollu bżonn jiġi aġġustat ’il fuq fejn id-data dwar “Ekoloġiċi u rinnovabbli” kienet disponibbli għall-2014. Barra minn hekk, l-inkorporazzjoni espliċita ta’ primjum tar-riskju żejjed għall-impjanti tal-enerġija nukleari (ara n-nota 70 f’qiegħ il-paġna) iżżid iż-żewġ meded.

         Konklużjoni dwar id-WACC

                  (218)

                  Iż-żewġ metodoloġiji użati biex jiġi stmat parametru referenzjarju tal-livell tas-suq għad-WACC iwasslu għal intervalli mrikkba. Il-valuri kumplessivi għall-2017 huma bħala medja inqas minn dawk għall-2014, u jirriflettu primarjament l-evalwazzjoni tas-swieq tar-rata ħielsa mir-riskju tal-Ungerija. L-intervalli rilevanti huma miġbura fil-qosor fit-Tabella 11.

                     Tabella 11

                     Sommarju dwar id-WACC

                              (%)

                              Diċembru 2014

                              Frar 2017

                              Approċċ minn isfel għal fuq

                              9,66 -10,36

                              7,75 -8,38

                              Approċċ ta’ parametraġġ referenzjarju

                              9,15 -9,81

                              7,40 -8,07

                              Medda ġenerali

                              9,15 -10,36

                              7,40 -8,38

                              Punt nofsani

                              9,76

                              7,89

                  (219)

                  It-Tabella 11 tindika ċifri tad-WACC fil-medda ta’ bejn 9,15 %-10,36 % għad-deċiżjoni ta’ investiment inizjali bid-data ta’ Diċembru 2014 u ċifra fil-medda ta’ bejn 7,40 %-8,38 % għal Frar 2017. Jenħtieġ li dawk il-valuri kollha tad-WACC jitqiesu bħala konservattivi għaliex ma jinkludux il-primjum tar-riskju potenzjali li jeħtieġu proġetti ta’ impjanti tal-enerġija nukleari (86).

            5.1.1.2.
            Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-IRR tal-proġett

                  (220)

                  Fil-valutazzjoni tagħha tal-IRR, il-Kummissjoni użat il-Mudell Finanzjarju sottomess mill-Ungerija. B’mod partikolari, il-Kummissjoni aċċettat il-metodoloġija użata fil-Mudell Finanzjarju kif ukoll l-inputs tal-Mudell, ħlief għall-previżjoni tal-prezz tal-elettriku, għax-xenarju ċentrali kkunsidrat. Madankollu, il-Kummissjoni tinnota:

                              (a)

                              Il-valur tal-IRR hu sensittiv ħafna għall-previżjoni tal-prezz magħżula għall-komputazzjoni. Pereżempju, l-applikazzjoni tar-rata tal-kambju EUR/USD tal-2014 (87) minflok tar-rata tal-kambju ta’ Ottubru tal-2015 (l-għażla tal-Gvern Ungeriż) biex tiġi dderivata l-previżjoni tal-prezz IEA bbażat fuq il-EUR tal-2014 (li kienet ibbażata fuq data tal-previżjoni fl-IEA WEO 2014) tnaqqas l-IRR tal-proġett b’iktar minn 0,8 %. Dan jeħtieġ rivalutazzjoni tal-previżjoni tal-prezz li hi l-bażi tal-komputazzjoni tal-IRR tal-proġett.

                              (b)

                              Il-valur tal-IRR hu sensittiv ukoll għal (i) il-fattur tat-tagħbija (jew ir-rata ta’ użu) tal-unitajiet tal-impjant tal-enerġija nukleari, (ii) id-diversi elementi ta’ kost relatati mal-proġett, inklużi kemm il-kostijiet tas-sid matul il-perjodu ta’ kostruzzjoni kif ukoll il-kost O&M sussegwenti matul il-perjodu operazzjonali u għal (iii) dewmien potenzjali fil-kostruzzjoni. L-impatt tat-tibdiliet f’dawn il-fatturi jrid jiġi vvalutat bir-reqqa, jiġifieri lil hinn minn xi devjazzjonijiet żgħar eżaminati mill-Ungerija fil-Mudell Finanzjarju, f’analiżi tas-sensittività li tipprovdi verifika tar-robustezza għar-riżultati ewlenin.

                  (221)

                  Għaldaqstant, biex jiġu żgurati riżultati tal-istimi iktar preċiżi għall-IRR tal-proġett kif ukoll għall-akkumpanjar tal-analiżi tas-sensittività u tal-verifiki tar-robustezza, il-Kummissjoni għamlet ċerti rfinamenti fil-komponenti użati għall-istima tal-IRR. B’mod partikolari, il-Kummissjoni rrevediet u lestiet il-previżjonijiet tal-prezzijiet sottomessi mill-Ungerija. Barra minn hekk, minbarra li użat il-valuri tal-kostijiet u tal-fattur tat-tagħbija proposti mill-Ungerija għax-xenarju ċentrali tal-Mudell Finanzjarju, il-Kummissjoni inkorporat ukoll informazzjoni sottomessa minn partijiet interessati biex ittejjeb il-preċiżjoni tar-riżultati. Finalment, il-Kummissjoni għamlet verifika tas-sensittività ddettaljata tar-riżultati, billi ssimulat it-tibdiliet fil-parametri rilevanti kollha tal-mudell.

                  (222)

                  B’mod simili għad-WACC, il-meded rilevanti tal-IRR ġew ikkalkolati kemm fuq il-bażi tal-informazzjoni disponibbli fi Frar 2017 (id-dejta tal-2017) kif ukoll fi żmien id-deċiżjoni ta’ investiment inizjali fid-9 ta’ Diċembru 2014 (id-dejta tal-2014).

         Previżjonijiet tal-prezz

                  (223)

                  Il-punti tat-tluq tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-previżjonijiet tal-prezz huma l-kurvi tal-previżjoni tal-prezz ippreżentati fil-Figura 16 tal-Istudju Ekonomiku sottomess mill-Ungerija, flimkien mal-previżjoni tal-prezz ibbażata fuq l-IEA WEO (2014) użata mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Biex tkopri l-perjodu operazzjonali mistenni kollu tal-unitajiet ta’ Paks II, il-Kummissjoni estendiet dawk il-graffs biex jinkludu biss dawk li koprew biss il-perjodi sal-2030 u sal-2040, rispettivament, billi żammet il-livelli tal-prezz previsti kostanti sal-valuri tat-terminazzjoni tagħhom (jiġifieri tal-2030 u tal-2040). Dawk il-previżjonijiet tal-prezz huma murija fil-Figure 14.

                     Figura 14

                     Kurvi tal-previżjoni tal-prezzijiet tal-elettriku fit-tul (EUR/MWh) (88)

                                 Sors:

                           L-Istudju Ekonomiku u l-Mudell Finanzjarju [Ara l-Premessa 69].

                  (224)

                  Il-Kurva D fil-Figure 14 intużat fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ mill-Kummissjoni biex tagħmel komputazzjoni tal-IRR tal-proġett. Barra minn hekk, il-Kurva H tirrappreżenta previżjoni ta’ Studju tas-Suq tal-2014 ta’ BWMi (il-Ministeru tal-Ekonomija tal-Ġermanja), il-Kurva I tirrappreżenta previżjoni ta’ Xenarju ta’ Referenza tal-2014 tal-BMWi, il-Kurva J tirrappreżenta l-previżjoni tal-prezz tal-elettriku tal-IEA WEO (2014) bil-konverżjoni minn ċifri f’USD għal ċifri f’EUR li saru bir-rata tal-kambju medja approssimattiva EUR/USD għal Settembru 2015 ta’ 0,9 (89). Il-komputazzjonijiet tal-IRR sottomessi mill-Ungerija kienu primarjament ibbażati fuq dawk il-kurvi H, I u J.

                  (225)

                  Il-Kummissjoni għamlet l-aġġustamenti li ġejjin fil-kurvi ppreżentati fil-Figure 14. Il-Kurva J ġiet ikkoreġuta fuq il-bażi tar-rata tal-kambju medja EUR/USD disponibbli fi żmien il-previżjonijiet ibbażati fuq il-USD tal-IEA WEO (2014) ippubblikati f’Novembru 2014. Dak iż-żmien ir-rata tal-kambju medja EUR/USD tul it-3 xhur ta’ qabel kienet ta’ 0,79. Il-Kurva L fil-Figure 15 tagħmel dak l-aġġustament ukoll (90).

                  (226)

                  Barra minn hekk, biex tiġi stmata IRR preċiża għal Frar 2017, il-Kummissjoni tipplottja l-previżjonijiet tal-prezzijiet inklużi fil-pubblikazzjoni World Energy Outlook 2016 tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija (IEA WEO 2016) maħruġa fis-16 ta’ Novembru 2016 (91). Peress li ċ-ċifri oriġinali ġew ipprovduti f’USD, il-Kummissjoni użat ir-rata tal-kambju medja EUR/USD fuq tliet xhur (nofs Awwissu 2016 – nofs Novembru 2016) ta’ 0,9 rilevanti għal dik id-data ta’ pubblikazzjoni biex tibni ċ-ċifri bbażati fuq l-EUR (92)
                      (93).” Il-Kurva M fil-Figure 15 hawn taħt turi din il-previżjoni tal-prezz.

                     Figura 15

                     Kurvi tal-previżjoni tal-prezzijiet tal-elettriku fit-tul (EUR/MWh) (94)

                                 Sors:

                           L-Istudju Ekonomiku u l-Mudell Finanzjarju (Ara l-Premessa (69)) u l-komputazzjonijiet mill-Kummissjoni.

                  (227)

                  Din iċ-ċifra tipprovdi żewġ biċċiet ta’ informazzjoni ewlenin. L-ewwel, fl-applikazzjoni tar-rata tal-kambju korretta għall-konverżjoni tal-valuri USD f’valuri tal-EUR, il-previżjoni tal-prezz għall-Ewropa tal-IEA WEO 2014 issir madwar 12 % inqas (il-Kurva L tiġi taħt il-Kurva J). It-tieni, il-previżjoni tal-prezz tal-IEA WEO ppubblikata f’Novembru 2016 għandha medja ftit iktar minn 20 % inqas mill-previżjoni tal-prezz ippubblikata fl-istess pubblikazzjoni sentejn qabel (il-Kurva L u l-Kurva M). Din tista’ tiġi attribwita għat-tnaqqis fil-prezzijiet tal-elettriku fl-2014 u fl-2016 u l-aġġustamenti meħtieġa fil-previżjoni (95). Għalhekk, kwalunkwe valutazzjoni li sir fir-rigward tal-previżjoni tal-2016 u kwalunkwe kalkolu relatat tal-IRR jenħtieġ li jqisu dan it-tnaqqis fil-previżjonijiet tal-prezz u jenħtieġ li jiffokaw fuq il-Kurva M fil-Figure 15 (96).

                  (228)

                  B’rabta mal-previżjonijiet tal-prezz ibbażati fuq IEA WEO, irid jiġi nnotat li dawn kienu bbażati fuq l-evalwazzjoni tax-“Xenarju tal-Politiki Ġodda” (97). Valutazzjoni komprensiva jenħtieġ li tinkludi wkoll ix-xenarji l-oħra kkunsidrati mill-IEO WEO, bħax-“Xenarju tal-Politiki Attwali” u x-“Xenarju tal-Prezz Baxx taż-Żejt” kif twettaq mill-istudju ta’ Candole b’rabta mal-previżjonijiet tal-prezz tal-IEA WEO 2015 (98). Dan hu importanti għaliex l-għażla ta’ għażla ta’ politika differenti twassal għal approċċi ta’ previżjoni tal-prezz differenti kif muri fil-Figure 12 u riprodotti fil-Figure 16 hawn taħt.

                     Figura 16

                     Kurvi tal-previżjoni tal-prezzijiet tal-elettriku fit-tul (EUR/MWh)

                                 Sors:

                           Candole Partners

                  (229)

                  Il-każ Bażi, dak Għoli u dak Baxx fil-Figure 16 jikkorrispondu għax-Xenarju tal-Politiki Ġodda, ix-Xenarju tal-Politiki Attwali u x-Xenarju tal-Prezzijiet Baxxi taż-Żejt fl-IEA WEO 2015 [ara wkoll il-premessa 128]. Mill-Figure 16 jista’ jiġi osservat li x-Xenarju tal-Politiki Attwali jipprevedi prezzijiet ftit ogħla għall-elettriku fil-futur milli x-Xenarju ta’ Politiki Ġodd, a filwaqt li x-xenarju tal-Prezz Baxx taż-Żejt jipprevedi prezzijiet tal-elettriku sostanzjalment inqas fil-futur milli x-Xenarju ċentrali ta’ Politiki Ġodda (previżjonijiet li saru fl-2015). Analiżi tas-sensittività komprensiva għall-komputazzjoni tal-IRR tal-proġett għal Paks II trid tieħu dan f’kunsiderazzjoni (99).

                  (230)

                  Barra minn hekk, għal interpretazzjoni u valutazzjoni preċiżi taċ-ċifri tal-previżjoni tal-prezz fit-tul imħejjija minn istituzzjonijiet differenti, jenħtieġ li dawk iċ-ċifri jiġu marbuta mal-prezzijiet futuri tal-kuntratti tal-elettriku ffirmati fil-kambji tal-enerġija, anki jekk din tal-aħħar tirreferi għal perjodi ta’ żmien ferm iqsar kif muri fil-Figure 12. Il-kurvi tal-prezz fil-Figure 13, li jqabblu l-kuntratti tal-prezz futuri tal-Ġermanja u tal-Ungerija mal-previżjonijiet tal-inqas prezz tal-IEA WEO (dik korrispondenti għax-xenarju tal-Prezz Baxx taż-Żejt), jissuġġerixxu li anki l-iktar previżjonijiet tal-prezz riċenti tal-IEA WEO 2015 jistgħu jkunu ottimisti wisq peress li jistgħu jkunu qed jissopravalutaw il-prezzijiet futuri tal-elettriku. Dan il-fatt irid jiġi kkunsidrat ukoll fid-determinazzjoni tal-IRR tal-proġett Paks II kif ukoll fi kwalunkwe analiżi tas-sensittività ta’ sostenn.

         Il-fattur tat-tagħbija, diversi elementi ta’ kost u dewmien

                  (231)

                  Minħabba d-daqs kbir tagħhom, il-kumplessità tax-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni u ż-żmien tal-operat b’ħajja twila tagħhom, l-impjanti tal-enerġija nukleari huma skoperti għal inċertezzi rigward il-fattur tat-tagħbija, iż-żmien tal-kostruzzjoni u diversi elementi ta’ kost, fost l-oħrajn. Min-naħa tiegħu, dan għandu impatt sostanzjali fuq l-IRR tal-proġett.

                  (232)

                  Id-diffikultà fil-valutazzjoni tat-tali inċertezzi tinsab fil-fatt li Paks II hu disinn tal-impjant tal-enerġija nukleari tal-Ġenerazzjoni III+ u bħalissa m’hemmx ieħor bħalu li qed jopera (100). Għaldaqstant, kwalunkwe parametraġġ referenzjarju hu ipotetiku. Id-differenza teknoloġika bejn impjanti tal-enerġija nukleari tal-Ġenerazzjoni III u tal-Ġenerazzjoni+ hi kbira biżżejjed biex jingħad li l-inċertezzi msemmija fil-premessa 231 ma jikkonċernawx lil Paks II.

         Fattur tat-tagħbija

                  (233)

                  L-istimi tal-IRR tal-Gvern Ungeriż huma bbażati fuq is-suppożizzjoni ta’ fattur medju tat-tagħbija ta’ [90-95]% (*7) għal Paks II. Din hi ċifra ferm ogħla mill-fattur annwali medju tat-tagħbija ta’ 72 % għall-impjanti tal-enerġija nukleari kollha fid-dinja kif muri f’“The World Nuclear Industry – Status Report 2015” (WNISR2015) (101). Min-naħa tagħha, l-IEA WEO 2014, fil-Prospettiva tagħha għall-Enerġija Nukleari, tinnota li “bejn l-1980 u l-2010, il-fattur tal-kapaċità medju għar-reatturi żdied minn 56 % għal 79 %. Dan kien riżultat ta’ ġestjoni aħjar, li qassar b’mod sinifikanti l-perjodi ta’ qtugħ għal manutenzjoni u għall-mili tal-fjuwil ippjanati. Ir-reatturi bl-aqwa prestazzjoni jiksbu fatturi tal-kapaċità ta’ madwar 95 %. Madankollu, huma u jiqdiemu l-impjanti, tali livelli għoljin jistgħu jkunu diffiċli li jintlaħqu peress li jsiru meħtieġa iktar spezzjonijiet u ttestjar tal-komponenti spissi” (102).

                  (234)

                  Madankollu, jenħtieġ li jiġi nnotat li tali ċifri ta’ livell għoli tat-tagħbija faċilment jistgħu jiġu mxekkla minn inċidenti matul il-ħajja tal-impjant. Pereżempju, l-inċident fl-2003 fl-Unità 2 tal-Paks NPP naqqas il-fattur tat-tagħbija medju għall-perjodu 1990-2015 bi kważi ħames punti perċentwali, minn 85,3 % għal 80,7 %.

                  (235)

                  Sfida oħra għaż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II fiż-żamma ta’ fattur tat-tagħbija li jaqbeż id-90 % hu li hu previst li jopera fl-istess ħin ma’ uħud mill-unitajiet tal-Paks NPP. L-impatt ambjentali tal-qrubija taż-żewġ impjanti tal-enerġija nukleari fuq ix-xmara Danubju matul il-jiem sħan tas-sajf jista’ jkun jeħtieġ tnaqqis fil-produzzjoni f’wieħed mill-impjanti. Peress li hu supponut li ż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II se joperaw b’mod kostanti b’fattur tat-tagħbija għoli, dan ikun jirriżulta f’inqas produzzjoni u f’inqas dħul għal Paks NPP, kost ekonomiku li jrid jiġi kkunsidrat meta tiġi evalwata l-vijabbiltà ekonomika tal-proġett Paks II.

         Kostijiet

                  (236)

                  Il-kostijiet tul il-ħajja ta’ proġett fit-tul jistgħu jiddevjaw b’mod sostanzjali mill-valuri fit-tul previsti ppreżentati matul pjan ta’ direzzjoni tan-negozju inizjali ta’ proġett. Ir-raġunijiet tipiċi għal dan huma n-nuqqas ta’ inkorporazzjoni tal-elementi ta’ kost rilevanti kollha fil-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju jew l-użu ta’ suppożizzjonijiet u stimi tal-kostijiet ottimisti wisq.

                  (237)

                  Minħabba l-kumplessità ta’ dawk il-proġetti, il-kost attwali tal-bini tal-impjanti tal-enerġija nukleari spiss ikun ferm ogħla minn dak previst. Pereżempju, il-kostijiet tal-kostruzzjoni tal-impjanti tal-enerġija AREVA EPR tal-Ġenerazzjoni III+ fi Franza u fil-Finlandja kienu kważi t-tripplu tal-kostijiet inizjali inklużi fil-kuntratt ta’ kostruzzjoni (103). Ir-reatturi Westinghouse AP1000 li qed jinbnew fiċ-Ċina u fl-Istati Uniti wkoll esperjenzaw kostijiet konsiderevolment ikbar milli ppjanati b’madwar 20 % jew iktar u l-kostijiet tal-impjant tal-enerġija nukleari AES-2006 ta’ Rosatom fil-Belarus jesperjenzaw kważi rduppjar tal-kostijiet inizjali ta’ kostruzzjoni (104).

                  (238)

                  Filwaqt li fil-prinċipju l-kuntratti turnkey bi prezz fiss jistgħu jipprovdu protezzjoni għas-sid għal kostijiet ikbar ta’ kostruzzjoni, spiss dawn ma jipprovdux kopertura għall-kostijiet sħaħ tar-reatturi l-ġodda. Għalhekk, il-kostijiet tas-sid, inklużi l-kost tal-kisba tal-permessi meħtieġ, il-kost tal-konnessjoni mal-grilja, il-kost tal-immaniġġjar tal-iskart u l-kostijiet tad-dekummissjonar u ambjentali mhumiex fissi u jistgħu jiżdiedu. Min-naħa tiegħu, il-fornitur jista’ jiddeċiedi li ma jassorbix il-kostijiet żejda lil hinn minn ċerti limiti u jista’ jissuġġerixxi li ż-żieda fil-kostijiet tkun dovuta għal tibdiliet mitluba mis-sid. Tali tilwima tista’ tispiċċa taħt arbitraġġ u l-qorti, u b’hekk tkompli żżid il-kostijiet relatati mal-investiment.

                  (239)

                  Il-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju għall-impjant tal-enerġija nukleari Paks II jidher li fih ukoll ċerti suppożizzjonijiet tal-kostijiet li jistgħu jitqiesu ottimisti. Is-sottomissjonijiet minn partijiet interessati jissuġġerixxu li ċ-ċifri provviżorji jistgħu jkunu ottimisti wisq għall-partiti li ġejjin:

                              —

                              It-tkessiħ tal-impjant tal-enerġija nukleari: il-Mudell Finanzjarju jassumi sistema tat-tkessiħ tal-ilma ħelu kif sostniet l-Ungerija, minflok sistema tat-tkessiħ bbażata fuq torri tat-tkessiħ li tiswa iktar li l-MPE Jávor jargumenta li hi meħtieġa; l-Istudju tal-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali (EIAS) tal-proġett ma jippreżentax analiżi kost-benefiċċji kwantitattiva dettaljata taż-żewġ sistemi. Jista’ jkun hemm ukoll bżon nli jiġi installat torri tat-tkessiħ li jiswa iktar matul l-operat parallel taż-żewġ impjanti (105);

                              —

                              Konnessjoni mal-grilja: il-Mudell Finanzjarju jinkludi ċifra totali ta’ HUF [43 000 – 51 000] (*8) miljun jew EUR [124 – 155] miljun (*8), li hi inqas mill-figura ta’ EUR 1,6 biljun sottomessa mill-MPE Jávor; ebda parti ma ssottomettiet informazzjoni dettaljata dwar kif ġew ikkalkolati dawn iċ-ċifri;

                              —

                              Il-kost tar-riżerva: il-Mudell Finanzjarju ma jinkludix partita li tista’ tiġi assenjata għall-kostijiet tal-impatt tal-impjant tal-enerġija nukleari Paks II fuq is-sistema tal-elettriku tal-Ungerija, pereżempju r-rekwiżiti addizzjonali ta’ riżerva; riżervi addizzjonali se jkunu meħtieġa mil-liġi minħabba d-daqs kbir tal-unitajiet individwali ta’ Paks II, skont il-MPE Jávor.

                              —

                              Kostijiet tal-assigurazzjoni: l-assigurazzjoni li tkopri aċċidenti fuq skala kbira li jistgħu jikkaġunaw l-impjanti tal-enerġija nukleari, lil hinn minn aċċident meqjus fid-disinn bażiku (BDBAs), tista’ tiswa iktar minn HUF [15 000 – 20 000] (*8) miljun jew EUR [45 – 60] (*8) miljun muri fil-Mudell Finanzjarju (106).

                              —

                              Kost tal-manutenzjoni: ma hu antiċipat ebda kost kbir għar-rinnovament matul il-ħajja tal-impjant tal-enerġija nukleari; il-kostijiet ta’ rinnovament jistgħu jkunu meħtieġa minħabba tiqdim prematur ta’ wħud mill-elmeenti tal-impjant tal-enerġija nukleari jew minħabba inċidenti jew aċċidenti li jseħħu matul il-ħajja tal-impjant (107).

                  (240)

                  Il-Kummissjoni tinnota li kwalunke devjazzjoni mmotivata mit-tħassib elenkat fil-premessa 239 miċ-ċifri pprovduti mill-Ungerija kif ippreżentati fil-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju ta’ Paks II (u l-Mudell Finanzjarju) tkun twassal għal tnaqqis fil-valur tal-IRR tal-proġett (108).

         Dewmien potenzjali

                  (241)

                  Il-kostruzzjoni tal-impjanti tal-enerġija nukleari hi suxxettibbli għal dewmien u din iżżid iż-żminijiet tal-kostruzzjoni (109). Ir-raġunijiet primarji għad-dewmien fil-kostruzzjoni jinkludu problemi fid-disinn, nuqqas ta’ ħaddiema tas-sengħa, it-telf ta’ għarfien espert, problemi fil-katina tal-provvista, ippjanar ħażin u problemi ta’ oġġett li qatt ma sar bħalu (110)
                      (111),

                  (242)

                  Rigward id-dewmien fil-perjodu ta’ kostruzzjoni, l-ewwel żewġ impjanti tal-enerġija tal-Ġenerazzjoni III+ li fil-fatt ġew ikkummissjonati u nbnew, l-impjant Oikiluoto-3 fil-Finlandja (bidu tal-kostruzzjoni: 2005) u l-impjant tal-enerġija ta’ Flamanville fi Franza (bidu tal-kostruzzjoni: 2007) it-tnejn esperjenzaw dewmien ta’ iktar minn ħames snin kull wieħed (112). Iż-żewġ impjanti tal-enerġija huma mudelli Areva EPR.

                  (243)

                  L-erba’ proġetti AES-2006 tal-Ġenerazzjoni III+ ta’ Rosatom fir-Russja, li għalihom il-kostruzzjoni bdiet bejn l-2008 u l-2010 ukoll esperjenzaw dewmien, kif spjegat fit-Tabella 3 fil-premessa 99. Pereżempju, il-kostruzzjoni ta’ waħda miż-żewġ unitajiet V-491 (id-disinn ta’ Paks II) fil-fażi II ta’ Leningrad f’San Pietruburgu (li l-ikkummissjonar tagħha oriġinarjament kien dovut għal Ottubru 2013) ġiet interrotta meta struttura tal-azzar għall-konteniment iġġarrfet fis-17 ta’ Lulju 2011 (113) u b’hekk l-ikkummissjonar tagħha issa hu mistenni f’nofs l-2017, filwaqt li l-unità l-oħra kienet mistennija li tiġi kkummissjonata sal-2016 u bħalissa hi skedata li tinxtegħel mhux qabel l-2018 (114). Il-kostruzzjoni ta’ unità oħra f’Niemen f’Kaliningrad ġiet sospiża fl-2013 (115).

                  (244)

                  Bħala riżultat ta’ dan, l-istorja riċenti ta’ bini tal-impjanti tal-enerġija tal-Ġenerazzjoni III+ tissuġġerixxi li d-dewmien matul il-kostruzzjoni mhuwiex xi ħaġa li mhix komuni (116). Min-naħa tiegħu dan għandu impatt negattiv fuq l-IRR. Dan l-impatt jista’ jiġi mmitigat biss sa ċertu punt billi jiġu stipulati pagamenti għall-ħsarat f’ċerti ċirkustanzi.

         Komputazzjoni tal-IRR

                  (245)

                  Il-Kummissjoni użat il-Mudell Finanzjarju sottomess mill-Ungerija biex tagħmel komputazzjoni tal-meded għall-valuri xierqa tal-IRR għal Diċembru 2014 u għal Frar 2017. B’mod partikolari, il-Kummissjoni:

                              —

                              ibbażat fuq iċ-ċifri tal-kostijiet inklużi fil-Mudell Finanzjarju mill-Gvern Ungeriż bħala punt tat-tluq;

                              —

                              aġġornat il-kurvi tal-previżjoni tal-prezz fil-Mudell Finanzjarju b’mod simili għall-idea diskussa fis-subtaqsima tal-Previżjonijiet tal-prezz [ara l-premessi 223 – 230] – il-kurvi ta’ previżjoni tal-prezz H, I u L intużaw għall-komputazzjoni tal-IRR għal Diċembru 2014 u l-kurva M ta’ previżjoni tal-prezz intużat għall-komputazzjoni tal-IRR għal Frar 2017;

                              —

                              żviluppat analiżi tas-sensittività bbażata fuq Monte Carlo biex tikseb il-meded rilevanti għaċ-ċifri tal-IRR li jikkorrispondu għaż-żewġ punti ta’ żmien, jiġifieri Diċembru 2014 u Frar 2017 (117).

                  (246)

                  L-analiżi tas-sensittività bbażata fuq Monte Carlo ntużat biex jiġu stmati devjazzjonijiet tal-IRR mill-valur ċentrali tagħha wara tibdiliet żgħar fil-valuri tad-diversi inputs tal-mudell. Ġew supponuti d-devjazzjonijiet li ġejjin mill-valuri inputtjati mill-Ungerija:

                              —

                              Devjazzjonijiet simmetriċi żgħar għall-inflazzjoni futura, għar-rati tal-kambju, għall-kostijiet operazzjonali, għall-kostijiet tal-fjwuil, għan-nefqa kapitali tal-manutenzjoni, għall-kostijiet ta’ mmaniġġjar tal-iskart u għad-dekummissjonar, għall-ħajja mistennija u għall-kurva tal-previżjoni tal-prezz użata (118);

                              —

                              Devjazzjonijiet asimmetriċi żgħar għal rati futuri ta’ perjodi ta’ qtugħ – devjazzjonijiet ’l isfel huma ristretti mill-użu tal-kapaċità sħiħa (100 %) u huma meħuda bħala inqas mid-devjazzjonijiet ’il fuq mill-valur bażali ta’ [5 – 10] % (**) (jiġifieri użu tal-kapaċità ta’ [90 – 95] % (**)) (119);

                              —

                              Dewmien fil-proġett ma ġiex inkluż fl-analiżi ta’ Monte Carlo minħabba l-mod inkomplut ta’ trattament tad-dewmien fil-Mudell Finanzjarju (ara l-premessa 249 hawn taħt).

                        Il-Figura 17 u l-Figura 18 ta’ hawn taħt juru d-distribuzzjonijiet tal-valuri tal-IRR tal-proġett għaż-żewġ perjodi tal-valutazzjoni. F’kull każ, l-eżitu hu bbażat fuq 10 000 simulazzjoni (120).

                  (247)

                  Għal Diċembru 2014, id-distribuzzjoni tal-IRR stmata hi ċċentrata għal 8,79 %, filwaqt li 90 % tal-valuri tal-IRR li saret komputazzjoni tagħhom jaqgħu fi ħdan l-intervall [8,20 %; 9,36 %].

                     Figura 17

                     Il-valuri tal-IRR għal Diċembru 2014

                                 Sors:

                           Komputazzjonijiet mill-Kummissjoni

                  (248)

                  Għal Frar 2017, id-distribuzzjoni tal-IRR stmata hi ċċentrata għal madwar 7,35 % u 90 % tal-valuri kkomputati tal-IRR jaqgħu fi ħdan l-intervall [6,79 %; 7,90 %] (121):

                     Figura 18

                     Il-valuri tal-IRR għal Frar 2017

                                 Sors:

                           Komputazzjonijiet mill-Kummissjoni

                  (249)

                  Irid jiġi nnotat li l-impatt tad-dewmien potenzjali mhuwiex inkluż fil-komputazzjonijiet tal-IRR li huma sottostanti għall-Figure 17 u għall-Figure 18. Ir-raġuni ewlenija għal dan huma t-trattament inkomplut tad-dewmien mill-Mudell Finanzjarju. B’mod partikolari, il-Mudell Finanzjarju jippermetti għat-tipi li ġejjin ta’ dewmien:

                              —

                              Dewmien, li diġà seħħ qabel il-bidu tax-xogħol ta’ kostruzzjoni (imsemmi “matul il-kostruzzjoni” fil-Mudell Finanzjarju);

                              —

                              dewmien li seħħ wara x-xogħol ta’ kostruzzjoni tlesta (immarkat “nefqa tal-prezz wara l-kuntratt” fil-Mudell Finanzjarju).

                  (250)

                  Il-Kummissjoni tinnota li dawk iż-żewġ xenarji ta’ dewmien inklużi fil-Mudell Finanzjarju huma bażiċi u ma jistgħux jintużaw biex jiġi mmudellat b’mod adegwat l-impatt veru ta’ ħafna mit-tipi komuni tad-dewmien, pereżempju meta dewmien ta’ diversi tul iseħħ fi stadji differenti tal-perjodu ta’ kostruzzjoni (122).

                  (251)

                  Il-meded tal-IRR għaż-żewġ punti ta’ żmien rilevanti fil-valutazzjoni huma miġbura fil-qosor fit-Tabella 12 hawn taħt. L-IRR stmata hi inferjuri għal Frar 2017 minħabba tnaqqis fil-previżjoni tal-prezz tal-elettriku bejn l-2014 u l-2017. Madankollu, iż-żewġ stimi jistgħu jiġu kkunsidrati konservattivi minħabba li ċerti elementi kwalitattivi deskritti fil-premessi 238 u 239 u żbalji fl-istimi tal-awtoritajiet Ungeriżi ma jistgħux jiġu inkorporati b’mod kwantitattiv fil-Mudell Finanzjarju.

                     Tabella 12

                     Sommarju tal-IRR

                              (%)

                              Diċembru 2014

                              Frar 2017

                              Medda

                              8,20 -9,36

                              6,79 -7,90

                              Punt nofsani

                              8,79

                              7,35

            5.1.1.3.
            Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-LCOE

                  (252)

                  Għall-fini ta’ kompletezza u biex tiġi riflessa l-informazzjoni kollha sottomessa mill-Ungerija [ara l-premessi 69 u 81-82], il-Kummissjoni kkunsidrat fil-qosor ukoll il-vijabbiltà ekonomika ta’ Paks II billi użat il-kejl tal-LCOE (ara t-Taqsima 3.1.1.3).

                  (253)

                  Meta vvalutat l-LCOE għal impjant tal-enerġija nukleari tal-Ungerija bħal dak ta’ Paks II, il-Kummissjoni użat l-istudju tal-2015 tal-OECD/IEA/NEA [ara l-premessa 81] bħala punt tat-tluq. F’dak l-istadju, l-LCOE għal impjant tal-enerġija nukleari tal-Ungerija hu stmat li hu EUR 80,95/MWh għal rata tal-imgħax ta’ 7 % u EUR 112,45/MWh għal rata tal-imgħax ta’ 10 %, fid-dawl ta’ fattur tat-tagħbija ta’ 85 % (123). Peress li dawk iċ-ċifri ġew ippubblikati f’Awwissu 2015, dawn jistgħu jintużaw biss għall-valutazzjoni tal-LCOE fl-2017 u mhux fl-2014.

                  (254)

                  Il-Kummissjoni tinnota li ż-żieda tal-fattur tat-tagħbija għal [90 – 95] % (*9), iċ-ċifra tal-fattur tat-tagħbija ċentrali fis-sottomissjonijiet tal-Ungerija, iċ-ċifri tal-LCOE fil-premessa preċedenti jinbidlu għal EUR 74/MWh u EUR 103/MWh rispettivament (124).

                  (255)

                  Fuq il-bażi ta’ dan li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-LCOE ta’ impjant tal-enerġija nukleari tal-Ungerija hu ogħla minn EUR 74/MWh, li min-naħa tiegħu hu ogħla mill-previżjoni tal-prezz ta’ EUR 73/MWh li saret il-komputazzjoni tiegħu fl-2015 jew il-previżjoni tal-prezz ta’ EUR 68/MWh li saret komputazzjoni tagħha fl-2016 (125).

            5.1.1.4.
            Konklużjonijiet dwar il-vantaġġ ekonomiku

                  (256)

                  Il-Kummissjoni tuża l-istimi tad-WACC u tal-IRR idderivati fit-taqsimiet 5.1.1.1 u 5.1.1.2 biex tivvaluta jekk huwiex issodisfat l-MEIP. It-Tabella 13 ta’ hawn taħt tiġbor fil-qosor l-informazzjoni rilevanti għaż-żewġ punti ta’ żmien:

                     Tabella 13

                     Tqabbil tad-WACC u tal-IRR

                              (%)

                              Diċembru 2014

                              Frar 2017

                              Medda tad-WACC

                              9,15  %-10,36

                              7,40  %-8,35

                              Medda tal-IRR

                              8,20  %-9,36

                              6,79  %-7,90

                              Punt nofsani tad-WACC

                              9,76

                              7,88

                              Valur ċentrali tal-IRR

                              8,79

                              7,35

                              Perċentwal tal-każijiet bl-IRR issimulata meta l-IRR<min(WACC)

                              85

                              55

                  (257)

                  It-Tabella 13 toffri l-informazzjoni importanti li ġejja:

                              —

                              Il-valur ċentrali tal-IRR hu sostanzjalment inqas mill-punt nofsani tal-medda tad-WACC (8,79 % kontra 9,66 % u 7,35 % kontra 7,88 %), fiż-żewġ perjodi;

                              —

                              Il-valur ċentrali tal-IRR hu saħansitra inqas mil-livell inferjuri għall-medda tad-WACC (8,79 % kontra 9,15 % u 7,35 % kontra 7,40 %) fiż-żewġ perjodi;

                              —

                              L-IRR taqa’ taħt il-medda rilevanti tad-WACC għal maġġoranza tal-każijiet, jiġifieri l-valuri stmati tal-IRR mis-simulazzjoni ta’ Monte Carlo huma inqas mil-livell inferjuri tal-medda tad-WACC għal maġġoranza tal-każijiet (85 % għal Diċembru 2014 u 55 % għal Frar 2017) (126)” (127).

                  (258)

                  Il-Kummissjoni tenfasizza li dawk ir-riżultati huma konservattivi peress li:

                              —

                              Il-Kummissjoni m’għandhiex il-mezzi biex tivvaluta b’mod preċiż il-possibbiltà ta’ kostijiet addizzjonali, b’mod partikolari d-daqs issuġġerit mill-kummenti li rċiviet mingħand Partijiet Interessati wara l-pubblikazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ; il-varjazzjonijiet fil-kostijiet li ġew inklużi fis-simulazzjonijiet ta’ Monte Carlo kienu ta’ daqs ferm iżgħar minn dawk issuġġeriti fil-kummenti;

                              —

                              Il-previżjonijiet tal-prezz għal xenarji ta’ prezz futur baxx taż-żejt proposti fil-kummenti riċevuti mill-Kummissjoni ma ddaħħlux fl-analiżi tas-sensittività, u lanqas ma saret xi korrezzjoni biex tiġi kkunsidrata d-devjazzjoni tal-prezzijiet futuri tal-kuntratt tal-elettriku fil-kambji tal-enerġija mill-previżjonijiet tal-prezz ikkunsidrati;

                              —

                              Ma ġie inkluż ebda primjum tar-riskju għall-impjanti tal-enerġija nukleari li jaqbeż il-primjums standard tar-riskju għell-ġenerazzjoni tal-elettriku u għall-utilitajiet;

                              —

                              Għall-2014, ebda stima għad-WACC għas-settur “Ekoloġiċi u rinnovabbli” kienu disponibbli fl-analiżi tal-parametru referenzjarju tad-WACC.

                        Dan jissuġġerixxi li, fir-realtà, id-differenza potenzjali bejn il-valuri tal-IRR u l-valuri tad-WACC li jikkorrispondu għal kull wieħed mill-punti ta’ żmien hu ferm probabbli li tkun saħansitra ikbar.

                  (259)

                  Barra minn hekk, il-kalkoli sottostanti għall-istimi tal-IRR tal-proġett, flimkien mal-valuri stmati tad-WACC, jista’ jingħad li jintużaw ukoll għall-kwantifikazzjoni tal-valur preżenti nett (VPN) tat-telf totali mistenni li jakkumula tul il-ħajja tal-proġett jekk jiġi ffinanzjat minn investitur f’ekonomija tas-suq. B’mod partikolari, il-proġett hu mistenni jipproduċi telf ta’ EUR 600 miljun fil-każ tal-linja bażi ta’ WACC tas-suq ta’ 7,88 % u IRR ta’ 7,35 %, il-valuri medjani għad-dejta tal-2017 (128).

                  (260)

                  Barra minn hekk, minbarra t-tqabbil tad-WACC-IRR, l-analiżi qasira tal-LCOE kkonfermat ukoll li l-kostijiet livellati tal-elettriku prodott minn Paks II ma jkunux koperti mill-prezzijiet previsti.

                  (261)

                  Fuq il-bażi ta’ dawk ir-riżultati, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-proġett ma jkunx jipproduċi riżultati suffiċjenti biex jiġu koperti l-kostijiet ta’ investitur privat li jista’ jikseb finanzjament bil-prezzijiet tas-suq biss. Għad li d-data ta’ Frar 2017 hi l-iktar rilevanti għat-twettiq tat-test tal-MEIP, ir-riżultati dderivati mill-analiżi ta’ din id-dejta huma validi anki meta l-analiżi ssir bl-użu tad-dejta disponibbli fi żmien id-deċiżjoni ta’ investiment inizjali f’Diċembru 2014.

                  (262)

                  Fuq il-bażi tal-valutazzjoni żviluppata f’din, il-Kummissjoni tikkonkludi li investitur privat ma kienx jinvesti fil-proġett bl-istess patti u kundizzjonijiet. Għaldaqstant, peress li Paks II jibbenefika bis-sħiħ minn assi ġdid b’valur ekonomiku, il-Kummissjoni ssib li l-miżura tinvolvi vantaġġ ekonomiku għal Paks II.

            5.1.2.   TRASFERIMENT TA’ RIŻORSI TAL-ISTAT U IMPUTABBILTÀ

                  (263)

                  Kif spjegat fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Ungerija jiffinanzja l-kostruzzjoni tal-proġett b’fondi tal-Istat, li 80 % minnhom huma self mill-Federazzjoni Russa u 20 % huma fondi proprji tal-Ungerija. L-Ungerija tiffinanzja direttament l-investimenti kollha li huma neċessari għall-kummissjoni, għad-disinn u għall-kostruzzjoni ta’ unitajiet tal-enerġija 5 u 6, kif stipulat fl-IGA ta’ Finanzjament. Għaldaqstant, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura tkun tinvolvi trasferiment tar-riżorsi mill-Istat Ungeriż.

                  (264)

                  Il-Kummissjoni tfakkar ukoll li l-miżura hi imputabbli lill-Istat Ungeriż peress li l-Ungerija ħadet id-deċiżjoni li tinvesti fil-proġett u se tiddeċiedi dwar l-iżborż tal-fondi neċessarji għall-pagament tal-Prezz tax-Xiri tal-Kuntratt tal-EPC u l-finanzjament tal-ekwità taż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II.

            5.1.3.   SELETTIVITÀ

                  (265)

                  Miżura titqies selettiva jekk tivvantaġġa biss ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti. Il-Kummissjoni ttenni li l-miżura hi selettiva għaliex tikkonċerna intrapriża waħda biss dment li l-Ungerija ħatret lil Paks II skont ir-Riżoluzzjoni tal-Gvern 1429/2014 (VII. 31.), peress li l-Organizzazzjoni Awtorizzata mill-Ungerija se tkun is-sid u l-operatur tal-unitajiet tal-ġenerazzjoni nukleari l-ġodda. Għaldaqstant, il-vantaġġ hu meqjus li hu selettiv.

            5.1.4.   L-EFFETT FUQ IL-KUMMERĊ U D-DISTORSJONI TAL-KOMPETIZZJONI

                  (266)

                  Peress li kien indikat mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, is-suq tal-elettriku ġie lliberalizzat fl-Unjoni u l-produtturi tal-elettriku huma involuti fil-kummerċ bejn l-Istati Membri. Barra minn hekk, l-infrastruttura tal-elettriku tal-Ungerija hi relattivament b’saħħitha, li fihom interkonnessjonijiet robusti (daqs 30 % tal-kapaċità installata domestika) mal-Istati Membri ġirien tagħha. Għad li l-Ungerija hi importatur nett, il-Figura 5 fil-premessa 49 turi li l-Ungerija tesporta elettriku wkoll mhux biss lis-suq ta’ ġurnata bil-quddiem akkoppjat tar-Repubblika Ċeka-Slovakkja-Ungerija-Rumanija (operazzjonali mill-2014) iżda anki lill-Awstrija u lill-Kroazja.

                  (267)

                  Il-miżura nnotifikata tkun tippermetti l-iżvilupp ta’ kapaċità sinifikanti li, kieku, setgħet tkun soġġetta għal investiment privat minn operaturi oħra fis-suq li jużaw teknoloġiji alternattivi, mill-Ungerija jew minn Stati Membri oħra. Barra minn hekk, peress li l-elettriku hu nnegozjat b’mod transfruntier, kwalunkwe vantaġġ selettiv lil kumpannija għandu l-potenzjal li jaffettwa l-kummerċ fi ħdan l-Unjoni.

                  (268)

                  Għaldaqstant, il-Kummissjoni ttenni li l-miżura thedded li toħloq distorsjoni għall-kompetizzjoni.

            5.1.5.   KONKLUŻJONI DWAR L-EŻISTENZA TA’ GĦAJNUNA MILL-ISTAT

                  (269)

                  Minħabba li l-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura tinvolvi vantaġġ ekonomiku għal Paks II u li huma preżenti l-bqija tal-elementi għall-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni tikkonkudi li fil-proġett, l-Istat Ungeriż jagħti għajnuna għal Paks II li hi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

            5.2.   IL-LEGALITÀ TAL-GĦAJNUNA

                  (270)

                  Kif instab fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ [premessa 116], il-Kummissjoni żżomm id-dikjarazzjoni tagħha li għad li diġà ġew iffirmati sensiela ta’ ftehimiet u diġà ttieħdet id-deċiżjoni ta’ investiment inizjali, id-deċiżjoni ta’ investiment finali li biha Paks II tikkummissjona b’mod irrevokabbli x-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni taż-żewġ reatturi l-ġodda għadha trid tittieħed u ma sar ebda pagament s’issa taħt il-Kuntratt tal-EPC. Għaldaqstant, billi nnotifikat il-miżura qabel ma ġiet implimentata, l-Ungerija ssodisfat l-obbligu ta’ sospensjoni tagħha f’konformità mal-Artikolu 108(3) TFUE.

            5.3.   KOMPATIBILITÀ

                  (271)

                  Peress li nstab li l-miżura tinvolvi għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni eżaminat ulterjorment jekk il-miżura tistax titqies kompatibbli mas-suq intern.

                  (272)

                  Il-Kummissjoni tinnota li l-Ungerija tikkunsidra li l-miżura ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat, minkejja li ssottomettiet argumenti fir-rigward tal-kompatibbiltà tal-miżura mas-suq intern bħala tweġiba għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ u l-osservazzjonijiet ta’ partijiet terzi riċevuti mill-Kummissjoni wara l-pubblikazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ (ara t-taqsima 3.2).

            5.3.1.   BAŻI ĠURIDIKA GĦALL-VALUTAZZJONI

                  (273)

                  Kif spjegat fit-Taqsima 3.3.1 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni tista’ tiddikjara miżura kompatibbli direttament skont l-Artikolu 107(3)(c) TFUE jekk il-miżura tikkontribwixxi għall-kisba ta’ objettiv komuni, tkun neċessarja u proporzjonata għall-kisba ta’ dak l-objettiv u ma tkunx taffettwa b’mod avvers il-kundizzjonijiet tal-kummerċ sa ċertu punt li jmur kontra l-objettiv komuni.

                  (274)

                  Il-miżura trid tissodisfa l-kundizzjonijiet li ġejjin: (i) hi għandha l-għan li tiffaċilita l-iżvilupp ta’ attivitajiet ekonomiċi jew ta’ oqsma ekonomiċi f’konformità mal-punt (c) tal-Artikolu 107(3) TFUE; (ii) hi mmirata li ġġib titjib materjali li s-suq waħdu ma jistax jipprovdi (pereżempju tindirizza falliment tas-suq); (iii) il-miżura proposta hi strument ta’ politika xieraq li jindirizza l-objettiv ta’ interess komuni; (iv) għandha effett ta’ inċentiv; (v) hi proporzjonata għall-ħtiġijiet ibbażati li fuqhom hi skjerata; u (vi) ma toħloqx distorsjoni eċċessiva tal-kompetizzjoni u tal-kummerċ bejn l-Istati Membri.

                  (275)

                  Fit-tweġiba tagħhom għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-awtoritajiet Ungeriżi argumentaw li r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, u b’mod partikolari l-projbizzjoni ġenerali mill-għoti ta’ għajnuna mill-Istat, ma japplikawx għall-miżuri li jaqgħu taħt it-Trattat Euratom.

                  (276)

                  Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-investiment inkwistjoni hu attività industrijali li taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat Euratom (ara l-Anness II tiegħu); madankollu, dan il-fatt waħdu ma jrendix l-Artikoli 107 u 108 TFUE inapplikabbli fil-valutazzjoni tal-metodu ta’ finanzjament tat-tali attività.

                  (277)

                  Fil-fatt, filwaqt li l-Artikolu 2(c) tat-Trattat Euratom joħloq obbligu fuq l-Unjoni biex tiffaċilita l-investimenti fil-qasam tal-enerġija nukleari u l-Artikolu 40 tat-Trattat Euratom jobbliga lill-Unjoni tippubblika programmi illustrattiva biex jiġi ffaċilitat l-iżvilupp ta’ investimenti nukleari, it-Trattat Euratom ma jipprevedi ebda regola speċifika għall-kontroll tal-finanzjament, minn Stat Membru, tat-tali investimenti. Skont l-Artikolu 106a(3) tat-Trattat Euratom, id-dispożizzjonijiet tat-TFUE m’għandhomx jidderogaw mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat Euratom.

                  (278)

                  Tabilħaqq, l-Artikoli 107 u 108 tat-TFUE ma jidderogawx minn kwalunkwe waħda mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat Euratom, peress li ma hemm ebda regola differenti dwar il-kontroll tal-għajnuna mill-Istat prevista fit-Trattat Euratom, u lanqas il-kontroll tal-għajnuna mill-Istat mill-Kummissjoni skont l-Artikoli 107 u 108 tat-TFUE ma jxekkel l-ilħuq tal-objettiv tal-promozzjoni ta’ investimenti nukleari ġodda mnaqqxa fit-Trattat Euratom.

            5.3.2.   IL-KONFORMITÀ MAD-DRITT TAL-UNJONI GĦAJR IR-REGOLI DWAR L-GĦAJNUNA MILL-ISTAT

                  (279)

                  Diversi partijiet interessati qajmu kummenti dwar il-konformità tal-miżura skont id-Direttiva 2014/24/UE u 2014/25/UE (speċjalment mad-Direttiva 2014/25/UE minħabba r-regoli speċifiċi għas-setturi) u l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2009/72/KE (id-Direttiva dwar l-Elettriku); għaldaqstant, il-Kummissjoni vvalutat kemmm inkompatibilità (possibbli) mad-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 2014/24/UE u 2014/25/UE u mal-Artikolu 8 tad-Direttiva 2009/72/KE dwar l-għoti dirett lil intrapriża għall-kostruzzjoni taż-żewġ reatturi ġodda ta’ Paks II tista’ timpatta l-valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(3)c tat-TFUE.

                  (280)

                  Skont il-ġurisprudenza stabbilita, “meta l-Kummissjoni tapplika l-proċedura fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, hija marbuta, skont l-istruttura ġenerali tat-Trattat, li tosserva l-koerenza bejn id-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-għajnuna mill-Istat u d-dispożizzjonijiet speċifiċi minbarra dawk dwar l-għajnuna mill-Istat u, b’dan il-mod, li tevalwa l-kompatibbiltà tal-għajnuna inkwistjoni ma’ dawn id-dispożizzjonijiet speċifiċi. Madankollu, tali obbligu huwa impost fuq il-Kummissjoni biss fir-rigward ta’ modalitajiet ta’ għajnuna li jkunu tant marbuta b’mod inseparabbli mal-għan tal-għajnuna li ma jkunx possibbli li jiġu evalwati b’mod iżolat. (…) Fil-fatt, obbligu tal-Kummissjoni li tieħu pożizzjoni b’mod definittiv, indipendentement mir-rabta bejn il-modalità tal-għajnuna u l-għan tal-għajnuna inkwistjoni, fil-kuntest ta’ proċedura fil-qasam ta’ għajnuna, fuq l-eżistenza jew l-assenza ta’ ksur tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni distinti minn dawk li jaqgħu taħt l-Artikoli 107 TFUE u 108 TFUE, (…) [dan] imur kontra, minn naħa, ir-regoli u l-garanziji proċedurali — parzjalment differenti ħafna u li jimplikaw konsegwenzi ġuridiċi distinti — li huma proprji għall-proċeduri previsti speċjalment għall-istħarriġ tal-evalwazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet u, min-naħa l-oħra, il-prinċipju ta’ awtonomija tal-proċeduri amministrattivi u tar-rimedji ġudizzjarji. (…) B’dan il-mod, jekk il-modalità tal-għajnuna inkwistjoni hija marbuta b’mod inseparabbli mal-għan tal-għajnuna, il-konformità tagħha mad-dispożizzjonijiet l-oħra minbarra dawk dwar l-għajnuna mill-Istat tiġi evalwata mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedura prevista permezz tal-Artikolu 108 TFUE u din l-evalwazzjoni tista’ twassal għal dikjarazzjoni ta’ inkompatibbiltà tal-għajnuna kkonċernata mas-suq intern. Min-naħa l-oħra, jekk il-modalità inkwistjoni tista’ tinfired mill-għan tal-għajnuna, il-Kummissjoni ma tkunx marbuta tevalwa l-konformità tagħha mad-dispożizzjonijiet l-oħra minbarra dawk dwar l-għajnuna mill-Istat fil-kuntest tal-proċedura prevista permezz tal-Artikolu 108 TFUE” (129).

                  (281)

                  Fid-dawl ta’ dan li ntqal hawn fuq, fir-rigward tal-miżura notifikata, il-valutazzjoni tagħha dwari l-kompatibbiltà tista’ tkun affettwata minn nuqqas ta’ konformità possibbli mad-Direttiva 2014/25/UE jekk hi tipproduċi distorsjoni addizzjonali tal-kompetizzjoni u tal-kummerċ fuq is-suq tal-elettriku (suq li fih se jkun attiv il-benefiċjarju tal-għajnuna, Paks II).

                  (282)

                  Fuq dan il-punt, il-Kummissjoni tinnota li d-Direttiva 2014/25/UE hi ta’ rilevanza fir-rigward tal-għoti dirett ta’ xogħlijiet ta’ kostruzzjoni għaż-żewġ reatturi l-ġodda għal intrapriża speċifika waħda. Fil-każ inkwistjoni, filwaqt li JSC NIAEP, intrapriża attiva fis-settur tal-kostruzzjoni nukleari, ingħatat b’mod dirett ix-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni taż-żewġ reatturi mill-IGA, JSC NIAEP mhijiex il-benefiċjarju tal-għajnuna. Tabilħaqq, il-benefiċjarju tal-għajnuna hu Paks II, parteċipant fis-suq fis-suq tal-elettriku, li se tkun is-sid u se topera ż-żewġ reatturi nukleari ġodda. Kif diġà ġie ddikjarat fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, JSC NIAEP mhix meqjusa bħala benefiċjarju potenzjali tal-miżura inkwistjoni.

                  (283)

                  B’hekk, nuqqas ta’ rispett possibbli tar-regoli tal-akkwist pubbliku fil-każ inkwistjoni jista’ jipproduċi effetti distorsivi fuq is-suq tax-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni nukleari. Madankollu, l-oġġett tal-għajnuna għall-investiment għal Paks II hu li din tippermettilha tiġġenera elettriku mingħajr ma ġġarrab il-kostijiet ta’ investiment ħall-kostruzzjoni tal-installazzjonijiet nukleari. Għaldaqstant, ma ġie identifikat ebda effett distorsiv addizzjonali fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ fis-suq tal-elettriku li jinħoloq min-nuqqas ta’ konformità mad-Direttiva 2014/25/UE, fir-rigward tal-għoti dirett tax-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni lil JSC NIAEP.

                  (284)

                  Għaldaqstant, fin-nuqqas ta’ “linka li ma tinħallx” bejn il-ksur possibbli tad-Direttiva 2014/25/UE u l-oġġett tal-għajnuna, il-valutazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna ma tistax tkun affettwata minn dan il-ksur possibbli.

                  (285)

                  Fi kwalunkwe każ, il-konformità tal-Ungerija mad-Direttiva 2014/25/UE ġiet ivvalutata fi proċedura separata mill-Kummissjoni fejn il-konklużjoni preliminari fuq il-bażi tal-informazzjoni disponiblbi hi li l-proċeduri stabbiliti fid-Direttiva 2014/25/UE tkun inapplikabbli għall-inkarigar tax-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni ta’ żewġ reatturi fuq il-bażi tal-Artikolu 50(c) tagħha.

                  (286)

                  Fir-rigward tal-ksur possibbli tal-Artikolu 8 tad-Direttiva 2009/72/KE, il-Kummissjoni tqis li r-rekwiżit tal-applikazzjoni ta’ proċedura tal-offerti jew kwalunkwe proċedura ekwivalenti f’termini ta’ trasparenza u ta’ nondiskriminazzjoni għall-forniment ta’ kapaċità ġdida mhuwiex wieħed assolut. Fil-fatt, l-ewwel sentenza tal-Artikolu 8(1) teħtieġ li l-Istati Membri jipprovdu fid-drtt domestiku għall-possibbiltà li tintuża l-proċedura tal-offerti għal kapaċità ġdida. L-Ungerija kkonformat ma’ dan ir-rekwiżit billi ttrasponiet dan ir-rekwiżit fi ħdan l-Att tagħha dwar l-Elettriku (130). Barra minn hekk, skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 8(1), proċedura tal-offerti ma tistax tkun meħtieġa li kieku l-kapaċità tal-ġenerazzjoni li se tinbena fuq il-bażi tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni stabbilita fl-Artikolu 7 tad-Direttiva 2009/72/KE tkun suffiċjenti biex tiżgura s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija. Dan hu l-każ inkwistjoni: il-proġett ġie awtorizzat (skont il-proċedura ta’ awtorizzazzjoni deskritta fl-Artikolu 7) apposta biex ikopri, fost l-oħrajn, id-diskrepanza fil-kapaċità installata domestika futura prevista totali u l-Kummissjoni m’għandhiex elementi disponibbli li juru li l-kapaċità installata tkun insuffiċjenti. B’hekk, ir-rekwiżit ta’ proċedura tal-offerti jew ekwivalenti skont l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2009/72/KE ma jidhirx li japplika għall-proġett inkwistjoni. Fid-dawl ta’ dan li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni m’għandhiex element suffiċjenti li jindika applikabbiltà possibbli tal-Artikolu 8 tad-Direttiva 2009/72/KE.

                  (287)

                  Għaldaqstant, il-Kummissjoni tqis li l-valutazzjoni tal-miżura notifikata skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat mhijiex affettwata mill-konformità ma’ dispożizzjonijiet oħra tad-dritt tal-Unjoni.

            5.3.3.   OBJETTIV TA’ INTERESS KOMUNI

                  (288)

                  Kif spjegat fit-Taqsima 3.3.2 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-miżura jrid ikollha l-għan li tikseb objettiv iddefinit sew ta’ interess komuni. Meta objettiv ikun ġie rrikonoxxut mill-Unjoni bħala wieħed li hu fl-interess komuni tal-Istati Membri, minn dan isegwi li hu objettiv ta’ interess komuni.

                  (289)

                  Il-Kummissjoni nnotat li l-miżura tinvolvi appoġġ speċifiku għat-teknoloġija nukleari. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni nnotat li l-Artikolu 2(c) tat-Trattat Euratom jipprovdi li l-Unjoni għandha “tiffaċilta l-investiment u tassigura, partikolarment billi tinkoraġixxi l-impriża kummerċjali, il-kostruzzjoni ta’ faċilitajiet bażiċi meħtieġa għall-iżvilupp tal-enerġija nukleari fil-Komunità.”

                  (290)

                  Għaldaqstant, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-għajnuna għall-investiment għal Paks II prevista mill-Ungerija mmirata biex tippromwovi l-enerġija nukleari tista’ titqies bħala li tfittex l-objettiv ta’ interess komuni billi tippromwovi investimenti nukleari ġodda.

                  (291)

                  Diversi partijiet interessati oħra ssottomettew kummenti li jiddikjaraw li l-investimenti fl-enerġija nukleari mill-Ungerija skont it-Trattat Euratom ma jistgħux jitqiesu bħala objettiv ta’ interess komuni.

                  (292)

                  Madankollu, il-Kummissjoni ssib li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat Euratom ġew ikkonfermati b’mod espliċitu mit-Trattat ta’ Lisbona u, għalhekk, it-Trattat Euratom ma jistax jitqies li hu Trattat skadut jew antikwat mingħajr applikabbiltà. Il-partijiet għat-Trattat ta’ Lisbona kkunsidraw li hemm bżonn li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat Euratom ikompli jkollhom effett legali sħiħ (131). Il-preambolu tat-Trattat Euratom jirrikonoxxi li jenħtieġ li jinħolqu l-kundizzjonijiet neċessarji għall-iżvilupp ta’ industrija nukleari b’saħħitha. Kif irrikonoxxiet f’deċiżjonijiet preċedenti tal-Kummissjoni (132), il-Kummissjoni tikkonkludi li l-promozzjoni tal-enerġija nukleari hi objettiv importanti tat-Trattat Euratom, u għalhekk tal-Unjoni. Kif stipulat fil-preambolu tat-Trattat Euratom, il-Kummissjoni hi istituzzjoni tal-Komunità Euratom hi obbligata toħloq il-“kondizzjonijiet meħtieġa għall-iżvilupp ta’ industrija nukleari b’saħħitha li tkun tista tipprovdi fornimenti estensivi ta’ enerġija”. Jenħtieġ li dan l-obbligu jiġi kkunsidrat fl-eżerċitar tad-diskrezzjoni tagħha li tawtorizza l-għajnuna mill-Istat f’konformità mal-Artikolu 107(3)(c) u mal-Artikolu 108(2) TFUE.

                  (293)

                  Barra minn hekk, għad li l-iżvilupp tal-enerġija nukleari mhuwiex obbligatorju għall-Istati Membri, u ċerti Stati Membri għażlu li ma jibnux u ma jiżviluppawx impjanti tal-enerġija nukleari, il-promozzjoni ta’ investimenti nukleari tista’ titqies objettiv ta’ interess komuni għall-finijiet ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat. Fil-fatt, ħafna objettivi aċċettabbli u rikonoxxuti skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat u fil-prattika, bħall-iżvilupp reġjonali, huma rilevanti għal Stat Membru wieħed biss jew għal ftit.

                  (294)

                  Għaldaqstant, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura prevista mill-awtoritajiet Ungeriżi tfittex l-objettiv ta’ promozzjoni ta’ investimenti nukleari ġodda kif imnaqqax fit-Trattat Euratom.

                  (295)

                  Skont id-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-awtoritajiet Ungeriżi ssottomettew informazzjoni aġġornata minn studji tat-TSOs li jieħdu f’kunsiderazzjoni l-importazzjonijiet u l-evoluzzjoni tad-domanda. Skont l-istudju maħruġ minn MAVIR imsemmi fil-premessa 50, is-suq Ungeriż jeħtieġ mill-inqas 5,3 GW ta’ kapaċità ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku ġdida addizzjonali sal-2026 u kemxejn iktar minn 7 GW sa tmiem il-perjodu tal-previżjoni fl-2031. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ssib li l-miżura mmirata biex tippromwovi l-enerġija nukleari għandha objettiv ta’ interess komuni mnaqqax fit-Trattat Euratom, filwaqt li tikkontribwixxi wkoll għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija.

            5.3.4.   IN-NEĊESSITÀ TAL-GĦAJNUNA U L-FALLIMENT TAS-SUQ

                  (296)

                  Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ il-Kummissjoni rrikonoxxiet li l-enerġija nukleari hi kkaratterizzata minn kostijiet mitlufa fissi tassew għoljin, u minn perjodi twal ħafna li matulhom it-tali kostijiet iridu jiġu amortizzati. Dan jissuġġerixxi li l-investituri li jikkunsidraw jidħlu fis-settur tal-ġenerazzjoni tal-enerġija nukleari se jsibu lilhom infushom esposti għal livelli konsiderevoli ta’ riskji ta’ finanzjament.

                  (297)

                  Il-Kummissjoni talbet informazzjoni rigward investimenti nukleari potenzjali ġodda (mingħajr l-appoġġ tal-Istat), il-perjodi ta’ żmien (fid-dawl tal-ispeċifiċitajiet tas-suq tal-elettriku tal-Ungerija), l-iżvilupp mistenni tagħhom, kif ukoll l-immudellar tas-suq f’dak ir-rigward biex tivvaluta jekk kienx hemm xi falliment tas-suq li jista’ jaffettwaw lil investimenti ġodda fi proġetti nukleari fl-Ungerija u xi jkunu dawk il-proġetti.

                  (298)

                  Kif spjegat fil-premessa 129 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, biex tiddetermina jekk hix neċessarja għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni trid tiddetermina jekk il-miżura hix immirata lejn sitwazzjoni li fiha l-miżura tista’ ġġib titjib materjali li s-suq waħdu ma jistax jipprovdi, pereżempju bir-rimedjar ta’ falliment tas-suq iddefinit sew.

                  (299)

                  L-eżistenza ta’ falliment tas-suq hi parti mill-valutazzjoni ta’ jekk l-għajnuna mill-Istat hix neċessarja għall-kisba tal-objettiv ta’ interess komuni mfittex. Fil-każ inkwistjoni, l-Ungerija tfittex il-promozzjoni ta’ investimenti nukleari ġodda kif imnaqqxa fit-Trattat Euratom biex tindirizza d-diskrepanza fil-kapaċità installata nazzjonali ġenerali li daqt se tkun qed taffaċċja. Għaldaqstant, il-Kummissjoni trid tivvaluta jekk l-għajnuna mill-Istat hix neċessarja għall-kisba tal-objettiv ta’ promozzjoni ta’ investimenti nukleari ġodda.

                  (300)

                  F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tfakkar il-kummenti tal-partijiet interessati fir-rigward ta’ jekk jenħtieġx li l-Kummissjoni tivvalutax jekk l-investimenti fil-ġenerazzjoni tal-elettriku inġenerali humiex ikkaratterizzati minn falliment tas-suq. Ċerti partijiet interessati jinnotaw li ma jeżisti ebda falliment tas-suq għat-tali investimenti u li l-prezz tal-elettriku bl-ingrossa baxx attwali hu sempliċiment rispons għall-funzjonament normali tas-suq. Partijiet interessati oħra jiddikjaraw li l-argument li jenħtieġ li l-Kummissjoni tiddefinixxi s-suq rilevanti li fuqu hi vvalutata l-eżistenza ta’ falliment tas-suq bħas-suq intern liberalizzat fl-elettriku. Barra minn hekk, jekk kien hemm falliment tas-suq f’dan is-suq rilevanti, dan ma jkunx indirizzat bl-aħjar mod minn impjant tal-enerġija nukleari.

                  (301)

                  Madankollu, fil-valutazzjoni tagħha tan-neċessità tal-għajnuna, il-Kummissjoni teżamina jekk l-objettiv fl-interess komuni jistax jinkiseb mingħajr intervent tal-Istat jew jekk falliment tas-suq jipprevjenihx. Fil-valutazzjoni tan-neċessità tal-għajnuna, ma hemmx bżonn li l-ewwel il-Kummissjoni tiddefinixxi suq rilevanti. Biex tistabbilixxi jekk jeżistix falliment tas-suq, il-Kummissjoni l-ewwel trid tiddetermina liema objettiv fl-interess komuni qiegħed jitfittex mill-Istat Membru. L-objettiv ta’ interess komuni ta’ din il-miżura ma jikkonċernax is-suq intern fl-elettriku inġenerali jew investimenti fil-ġenerazzjoni b’mod ġenerali; minflok, dan jikkonċerna l-promozzjoni ta’ investimenti nukleari ġodda, kif imnaqqxa fit-Trattat Euratom, li, ovvjament, huma mingħajr dubju parti mis-suq tal-elettriku u se jgħinu biex jindirizzaw id-diskrepanza futura tal-Ungerija fil-kapaċità installata kumplessiva tagħha. It-tieni, il-Kummissjoni trid tinvestiga jekk ir-relazzjoni libera ta’ provvista u ta’ domanda fis-suq tal-elettriku inġenerali tiżgurax li l-objettiv ta’ żviluppi nukleari ġodda jista’ jinkiseb mingħajr intervent tal-Istat. Id-definizzjoni ta’ suq partikolari mhix neċessarja f’dak ir-rigward.

                  (302)

                  Għalhekk, il-Kummissjoni vvalutat jekk jeżistix falliment tas-suq fir-rigward tal-objettiv ta’ promozzjoni ta’ investimenti nukleari ġodda fl-Ungerija u jekk huwiex dan karatteristika ġenerali tas-suq Ungeriż jew karatteristika speċifika relatata mal-enerġija nukleari waħedha.

                  (303)

                  Fit-Taqsima 5.1.1.4 ta’ din id-Deċiżjoni, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-proġett ma jkunx jipproduċi biżżejjed redditi biex ikopri l-kostijiet ta’ investitur privat li jista’ jikseb finanzjament biss bil-prezzijiet tas-suq peress li l-IRR mistennija tal-investiment hi inqas minn WACC referenzjarju bbażat fuq is-suq għall-proġett u, għalhekk, investitur privat razzjonali ma jinvestix f’kundizzjonijiet bħal dawn mingħajr appoġġ addizzjonali mill-Istat.

                  (304)

                  Fir-rigward tal-investimenti fl-enerġija nukleari, l-Ungerija tirrikonoxxi li dik it-teknoloġija hi kkaratterizzata minn kostijiet ta’ investiment forniti minn qabel estremament għoljin u minn żminijiet ta’ stennija twal ħafna qabel ma l-investituri jiġu remunerati.

                  (305)

                  Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ diġà kien fiha deskrizzjoni tas-suq tal-elettriku tal-Ungerija u l-ħsieb wara d-deċiżjoni tal-Ungerija li twettaq proġett ġdid ta’ impjant tal-enerġija nukleari, b’mod partikolari minħabba li hu stmat li l-impjanti tal-enerġija eżistenti daqt se jiġu rtirati. Kif spjegat fil-premessa 14 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Istudju tal-Fattibbiltà żviluppat mill-Grupp MVM li esplora l-implimentazzjoni u l-finanzjament ta’ impjant tal-enerġija nukleari ġdid kien ibbażat fuq suppożizzjonijiet li fl-Ungerija, 6 000 MW tal-kapaċità installata gross ta’ 8-9 000 MW kienu antiċipati li se jintilfu sal-2025 minħabba l-għeluq ta’ impjanti tal-enerġija obsoleti.

                  (306)

                  Kif spjegat fil-premessi 15 u 45 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, it-TSO Ungeriż, MAVIR, ipproġetta diskrepanza sinifikanti fil-kapaċità installata totali futura fl-Ungerija (133). Skont l-aħħar informazzjoni disponibbli, kif imsemmi fil-premessa 50 ta’ din id-deċiżjoni, l-istimi l-ġodda jindikaw ħtieġa ta’ kapaċità totali ta’ iktar minn 7 GW sal-2031. Għalhekk, skont l-awtoritajiet Ungeriżi, il-produzzjoni lokali attwali tal-enerġija dejjem se tkompli tonqos iktar milli tissodisfa d-domanda tal-enerġija li tkompli tikber, u b’hekk l-Ungerija bilfors li se tesperjenza diskrepanza bejn id-domanda u l-provvista tal-elettriku u dipendenza dejjem ikbar fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija u prezzijiet tal-enerġija dejjem ogħla għall-konsumaturi finali jekk ma jsir ebda investiment ġdid fil-faċilitajiet ta’ ġenerazzjoni tal-enerġija. Il-proġett Paks I ta’ 2,4 GW se jikkontribwixxi għall-issodisfar ta’ dan ir-rekwiżit.

                  (307)

                  L-awtoritajiet Ungeriżi kienu indikaw ukoll is-sejba ta’ MAVIR li minkejja d-diskrepanza kbira identifikata fil-kapaċità, fl-Ungerija qed tinbena kapaċità ġdida relattivament żgħira, kif spjegat fil-premessa 46 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ u fit-Tabella 2 tal-premessa 51 ta’ din id-Deċiżjoni. Għalhekk, il-Kummissjoni tiddubita minn jekk xi falliment tas-suq huwiex applikabbli għal investimenti nukleari ġodda fl-Ungerija huwiex speċifiku għat-tali tipi ta’ investiment.

                  (308)

                  Il-Kummissjoni tinnota li l-investimenti nukleari l-ġodda fl-Ewropa huma kkaratterizzati minn inċertezzi u, f’xi każijiet, jistgħu jiġu ppjanati miżuri ta’ sostenn mill-Istat. Il-Kummissjoni rat l-informazzjoni sottomessa mill-Ungerija rigward proġetti nukleari ġodda fil-Finlandja, fi Franza u fis-Slovakkja li ġie ddikjarat li ġew iffinanzjati fuq bażi tas-suq. L-Ungerija tiddikjara li l-finanzjament tas-suq ta’ dawk il-proġetti jkun jeskludi l-eżistenza ta’ falliment tas-suq għal proġetti nukleari (tal-inqas għal ċerti Stati Membri). Madankollu, il-Kummissjoni tinnota li fis-Slovakkja, fi Franza u fil-każ ta’ Olkiluoto 3 fil-Finlandja, id-deċiżjonijiet ta’ investiment għall-proġetti kienu ttieħdu qabel il-kriżi ekonomika tal-2008 u qabel id-diżastru ta’ Fukushima, żewġ avvenimenti li setgħu affettwaw b’mod sinifikanti l-parametri għall-investiment. Barra minn hekk, l-investimenti fil-Finlandja huma bbażati fuq il-mudell kummerċjali ta’ Mankala (134) fejn l-investituri Finlandiżi jiksbu l-output tal-elettriku kollu bil-prezz tal-kost. Il-mudell Mankala jagħti l-opportunità għall-ħafna azzjonisti li huma parti minn kooperattiva tal-investiment biex jaqsmu r-riskji involuti, milli jkollhom azzjonist ewlieni wieħed jew ftit li jassumi/u r-riskju sħiħ tat-twettiq ta’ proġett ta’ kostruzzjoni ta’ impjant tal-enerġija nukleari.

                  (309)

                  L-Ungerija argumentat li jenħtieġ li Paks II jitqabbel mal-proġett Hanhikivi-1 fil-Finlandja li hu proġett li se jinbena minn Fennovoima. Il-Kummissjoni tinnota li l-proġett Hanhikivi-1, minbarra li għandu mudell kummerċjali ta’ Mankala, għandu wkoll parteċipazzjoni azzjonarja ta’ 34 % li tappartjeni għall-bennej tal-impjant, Rosatom. Il-Kummissjoni mhix f’pożizzjoni li tqabbel iż-żewġ proġetti li jidhru li għandhom profil tar-riskju differenti, tal-inqas f’termini ta’ parteċipazzjoni azzjonarja. L-Ungerija, bħala investitur, tkun qed tassumi r-riskju tal-proġett Paks II waħedha, filwaqt li l-investituri ta’ Mankala jaqsmu l-piż bejniethom. Barra minn dan, il-bennej tal-impjant, bħala azzjonist dirett fil-proġett Hanhikivi-1, jista’ jġib ruħu b’mod differenti fil-proġett Paks II fejn hu jinżamm unikament responsabbli mill-kuntratt tal-EPC mhux bħala investitur jew azzjonist.

                  (310)

                  Għalhekk, il-proġetti nukelari li diġà qed jinbnew ikunu jidhru li ma jirrappreżentawx parametri referenzjarji tajbin għall-valutazzjoni ta’ jekk jeżistix xi falliment tas-suq f’investimenti nukleari ġodda.

                  (311)

                  Barra minn hekk, l-Ungerija ssottomettiet informazzjoni dwar pjanijiet fi Stati Membri oħra biex jiżviluppaw impjanti tal-enerġija nukleari ġodda: il-Litwanja, ir-Rumanija, il-Bulgarija u r-Repubblika Ċeka. Madankollu, dawk il-pjanijiet jidhru li jinsabu f’fażi ta’ inċertezza, għadhom qed jiġu nnegozjati rigward il-miżuri ta’ appoġġ neċessarji u l-istruttura ta’ finanzjament (135) jew inkella jipprevedu li jkopru r-riskju fil-prezz permezz ta’ kuntratti għad-differenza (136). Peress li dawk il-pjanijiet jidhru ma mmaterjalizzawx, dawn ma jidhrux li jikkostitwixxu indikatur validu għall-valutazzjoni tal-eżistenza ta’ falliment tas-suq.

                  (312)

                  Studju mwettaq minn ICF Consulting Services għad-Direttorat tal-Kummissjoni għall-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji fuq il-Valutazzjoni tal-Impatt tal-Faċilità ta’ Self tal-Euratom (137) (“l-istudju tal-ICF”) isib li l-proġetti nukleari għandhom ċerti karatteristiċi uniċi li jistgħu jagħmlu l-finanzjament tagħhom partikolarment impenjattivi. Dawk il-fatturi jinkludu: il-kost tal-kapital għoli u l-kumplessità teknika tar-reatturi nukleari li jippreżentaw riskji relattivament għoljin matul il-liċenzjar, il-kostruzzjoni u l-operat; il-perjodu twil ta’ ħlas lura; in-natura spiss kontroversjali ta’ proġetti nukleari li jwasslu għal riskji politiċi, pubbliċi u regolatorji addizzjonali; u l-ħtieġa għal approċċi ċari u għal skemi ta’ finanzjament għall-immaniġġjar ta’ skart radjuattiv u d-dekummissjonar. Apparti l-isfidi tradizzjonali assoċjati mal-finanzjament, l-istudju ta’ ICF isib li l-iżviluppaturi tal-impjanti tal-enerġija nukleari jaffaċċjaw skrutinju u konservatiżmu ikbar mill-finanzjaturi prospettivi, minħabba l-kundizzjonijiet tas-suq attwali, jiġifieri l-effetti ssoktati tal-kriżi finanzjarja ekonomika tal-2008, l-aċċident ta’ Fukushima, il-problemi taż-żona euro, u Basel III. L-isfidi fil-finanzjament xeħtu enfasi mġedda fuq ir-riskju tal-proġetti (138). L-istudju ta’ ICF isib li, fuq il-bażi tal-opinjonijiet espressi mill-partijiet ikkonċernati kkonsultati matul dak l-istudju, l-isfidi relatati mal-finanzjament mhux ġejjin wisq min-nuqqas ta’ disponibilità ta’ finanzjament tas-settur privat iżda iktar mill-fatt li r-riskji assoċjati mat-tali invesitmenti huma għoljin wisq meta mqabbla mal-opportunitajiet ta’ investiment alternattivi (jiġifieri f’infrastruttura tal-enerġija konvenzjonali u rinnovabbli). L-istudju ta’ ICF jikkonkludi li, konsegwentement, il-finanzjament tat-teknoloġija nukleari mhuwiex attraenti, u dan jirriżulta f’diskrepanza bejn il-livell ta’ investiment meħtieġ u x’inhu lest li jipprovdi s-suq.

                  (313)

                  Ir-riskji finanzjarji relatati ma’ żviluppi nukleari ġodda jinkludu: riskju tal-iżvilupp u ta’ tħejjija tal-proġett, riskju tal-kostruzzjoni, riskju tas-suq u tad-dħul, riskji tal-politika u riskji regolatorji. L-istudju ta’ ICF isib li r-riskji speċifiċi għall-enerġija nukleari, meta mqabbla ma’ tipi oħra ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku, jikkonċernaw l-istandards tas-sikurezza meħtieġa għan-nukleari, li jfisser kostijiet ta’ kostruzzjoni ogħla u kostijiet tal-operat ogħla meta mqabbla ma’ teknoloġiji tal-enerġija oħra u ċ-ċiklu tal-ħajja medju ta’ impjant tal-enerġija nukleari li hu ferm itwal minn investimenti infrastrutturali komparabbli, u b’hekk din iġġib magħha r-riskji finanzjarji assoċjati. Din is-sejba hi konformi mas-sejbiet tal-Kummissjoni fil-valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat għal Hinkley Point C (139).

                  (314)

                  Fl-opinjoni tal-partijiet ikkonċernati kkonsultati għall-istudju, ir-riskji tas-swieq huma l-ostaklu ewlieni li jipprevjeni l-investimenti fit-teknoloġija nukleari. Fir-rigward tar-riskji tas-suq, l-istudju ta’ ICF isib li meta mqabbla ma’ sorsi tal-enerġija konvenzjonali li jistgħu jibdew bl-operat u jiġġeneraw dħul fi żmien tliet snin, l-impjanti tal-enerġija nukleari jieħdu iktar żmien biex jinbnew u jsiru operazzjonali biex jiġġeneraw id-dħul. Ħajja itwal tal-impjant tfisser ukoll li r-redditi jinkisbu fuq it-terminu itwal, għall-kuntrarju tat-terminu qasir sa medju fuq investimenti f’sorsi ta’ enerġija konvenzjonali. Peress li diffiċli jipprevedu b’mod preċiż il-prezzijiet tal-enerġija tul perjodu twil ta’ żmien, l-investituri jibbażaw fuq projezzjonijiet tal-prezzijiet futuri tal-karburant fossili, il-penetrazzjoni tar-rinnovabbli fis-settur u l-aċċess tar-rinnovabbli għall-kundizzjonijiet tal-grilja u l-prezz futur tal-karbonju (140). Filwaqt li l-prezzijiet fossili huma stabbiliti mis-suq u huma intrinsikament inċerti, il-prezz tal-karbonju, sa ċertu punt, hu ddeterminat mill-politika. L-istudju ta’ ICF isib li hemm inċertezza dwar jekk il-prezz tal-karbonju hux se jkun għoli biżżejjed fil-futur biex jiżgura l-kompetittività tat-teknoloġija mhux fossili, inkluża l-enerġija nukleari.

                  (315)

                  Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li ġeneralment hemm inċertezza kbira dwar il-prezzijiet tal-elettriku fit-tul peress li l-prezzijiet futuri fis-swieq upstream għall-gass, għall-faħam u għaż-żejt, kif ukoll il-politiki futuri dwar l-enerġija rinnovabbli, nukleari u l-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet ilkoll se jinfluwenzaw il-prezzijiet futuri tal-elettriku u hu diffiċli ħafna li jitbassru. Dik il-konklużjoni hi appoġġjata wkoll mill-istatus ta’ proġetti simili fl-Unjoni, fejn iċ-ċertezza tal-fluss tad-dħul u l-iżgurar ta’ output għall-elettriku kienu kruċjali fit-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar l-investimenti. Barra minn dan, it-tendenza attwali li sejra lejn prezzijiet orħos tal-elettriku fl-Ewropa u bżonn ikbar fis-swieq tal-elettriku ta’ ġenerazzjoni flessibbli tal-enerġija jżidu mal-inċertezza rigward il-fluss futur tad-dħul ta’ impjant tal-enerġija nukleari li jipproduċi karga bażika inflessibbli.

                  (316)

                  L-istudju ta’ ICF jidentifika wkoll element ieħor ta’ riskju tas-suq li jkopri l-affidabbiltà kreditizja tal-iżviluppatur/utilità responsabbli għall-proġett u l-Istat Membru li jsostni l-proġett finanzjarjament. L-affidabbiltà kreditizja taffettwa l-kostijiet tal-finanzjament u tista’ tagħmilhom għoljin wisq għal investimenti privati.

                  (317)

                  L-istudju ta’ ICF isib ukoll li l-ħajja finanzjarja u tad-disinn inizjali twila tal-impjanti tal-enerġija nukleari tista’ tesponihom għal riskji li ġejjin minn tibdiliet fl-appoġġ pubbliku u politiku, u b’hekk taffettwa l-vijabbiltà kummerċjali u finanzjarja tal-proġetti nukleari. Għalhekk, l-investituri jfittxu serħan tal-moħħ u ċertezza li ladarba jinbena, il-kuntratt tal-enerġija jew il-ħajja operazzjonali stmata tal-impjant se jiġu ssodisfati. It-tħassib tal-investituri hu marbut ukoll ma’ standards regolatorji li jistgħu jinbidlu matul iċ-ċiklu tal-ħajja ta’ impjant tal-enerġija nukleari u jistgħu jkunu jeħtieġu investimenti kapitali addizzjonali jew żieda fil-kostijiet operazzjonali. L-investituri jżommu lura minn proġetti bħal dawn sakemm ma ssirx kontinġenza suffiċjenti għal titjib fis-sikurezza. Dan hu partikolarment importanti meta impjant tal-enerġija nukleari jilħaq tmiem il-ħajja normali tiegħu u jkun għaddej minn estensjoni tal-ħajja, u għalhekk ikun jeħtieġ liċenzja ġdida li għaliha jridu jiġu ssodisfati kundizzjonijiet addizzjonali (141). Il-partijiet ikkonċernati kkonsultati indikaw li r-riskju politiku u regolatorju kien it-tielet l-ikbar ostaklu għall-investiment fl-impjanti tal-enerġija nukleari.

                  (318)

                  L-istudju jsib li l-liberalizzazzjoni tas-suq ukoll jista’ jkollha impatt negattiv fuq il-livell ta’ investiment fl-enerġija nukleari meta mqabbla ma’ teknoloġiji oħra minħabba l-investiment ikbar meħtieġ. Il-qafas regolatorju f’kull Stat Membru għandu rwol x’jaqdi peress li jaffettwa l-abilità tal-fornitur tal-utilità biex jiġġenera profitti u, għalhekk, jaffettwa l-valur tal-kumpannija u l-abilità tagħha li tiffinanzja żvilupp nukleari mill-karta bilanċjali tagħha jew permezz ta’ self fit-tul minn istituzzjonijiet finanzjarji. Ostkalu ieħor ta’ finanzjament għal investimenti nukleari ġodda rigward l-aħħar regoli tal-kumitat ta’ Basel III dwar is-swieq kapitali li jżidu l-kapital li jridu jinżammu minn banek bħala bażi għal self fit-tul bħal self għall-iżvilupp ta’ impjanti tal-enerġija nukleari (142).

                  (319)

                  Dawk is-sejbiet ikunu konformi mas-sottomissjonijiet tal-awtoritajiet Ungeriżi li jargumentaw li l-kumpanniji tas-settur privat, kif ukoll il-baġits tal-Istat, ikollhom limitu fir-rigward tal-iskopertura finanzjarja li jistgħu jġarrbu fi proġetti individwali b’rekwiżiti ta’ finanzjament kbar, b’perjodi ta’ kostruzzjoni twal u b’riskji rigward il-konsenja u l-kummissjoni fin-nuqqas ta’ protezzjoni kontra l-kostruzzjoni li taqbeż iż-żmien jew il-baġit ippjanat. Ir-rekord storiku tal-investimenti hu ogħla fis-settur taż-żejt u tal-gass milli fl-utilitajiet, speċjalment wara d-deterjorament riċenti fil-valwazzjonijiet ta’ dawk il-kumpanniji. Jekk jinvestu, hi prattika normali li l-utilitajiet jinvestu wkoll flimkien mal-pari tagħhom biex jaqsmu r-riskji.

                  (320)

                  L-immudellar imwettaq għall-finijiet tal-istudju ta’ ICF juri li, b’mod ġenerali, l-investimenti f’impjanti tal-enerġija nukleari huma nieqsa mill-kompetittività sal-2030, iżda dan in-nuqqas ta’ kompetittività jonqos ferm mill-2040 ’il quddiem. Madankollu, fl-agħar xenarju possibbli ta’ klima ekonomika avversa, l-investimenti l-ġodda se jkunu kważi assenti tul il-perjodu sħiħ (143). Instab ukoll mill-istudju ta’ ICF li s-suq jipprovdi iktar kompetittività wara l-2030 peres li l-prezzijiet tal-karbonju u tal-enerġija jkomplu jiżdiedu wara l-2030. L-istudju ta’ ICF juża l-immudellar tas-sensittività biex tiġi vvalutata l-evoluzzjoni tal-prezz tal-karbonju u l-influwenza tiegħu fuq l-investimenti f’impjanti tal-enerġija nukleari. Dak l-istudju jsib li l-ebda wieħed mix-xenarji tal-prezz tal-karbonju ma jirnexxilu ipotetikament jagħmel in-nukleari profittabbli fil-perjodu 2020-2025.

                  (321)

                  Barra minn hekk, l-informazzjoni ppubblikata mis-servizzi tal-klassifikazzjoni tal-kreditu (144) turi li l-kostruzzjoni ta’ impjanti ġodda tal-enerġija nukleari ġeneralment ikollha kreditu negattiv filwaqt li l-ħruġ mis-settur nukleari wera kreditu pożittiv għall-utilitajiet.

                  (322)

                  L-immudellar u s-sejbiet tal-istudju tal-ICF japplikaw bis-sħiħ ukoll għas-sitwazzjoni tas-suq fl-Ungerija li, kif spjegat iktar ’il fuq fil-premessi 305 u 306, hi mistennija taffaċċja diskrepanza sinifikanti fil-kapaċità installata totali futura fl-Ungerija. Għaldaqstant, wara li tikkunsidra l-elementi stipulati f’din it-taqsima 5.3.4, il-Kummissjoni ssib li hemm falliment tas-suq ta’ finanzjament li jaffettwa lill-investimenti nukleari l-ġodda li japplika wkoll għal investimenti nukleari ġodda fl-Ungerija.

                  (323)

                  Ovvjament, jista’ jiġi argumentat li f’din id-Deċiżjoni, ir-riskji ewlenin relatati mal-iżvilupp, mat-tħejjija tal-proġett u mal-kostruzzjoni huma mmitigati, tal-inqas sa ċertu punt, mill-Kuntratt turnkey tal-EPC. Madankollu, dan xorta waħda ma jimmitigax ir-riskji tas-suq u tad-dħul kif ukoll ir-riskji tal-politiki u regolatorji fir-rigward tal-proġett Paks II. Għalhekk, il-miżura tidher li hi neċessarja biex jinkiseb l-objettiv ta’ promozzjoni ta’ investimenti nukleari ġodda fl-Ungerija.

            5.3.5.   STRUMENT XIERAQ

                  (324)

                  Fil-valutazzjoni tagħha, il-Kummissjoni trid tiddetermina jekk il-miżura proposta hix strument ta’ politika xieraq għall-indirizzar tal-objettiv ta’ interess komuni tal-promozzjoni tal-enerġija nukleari.

                  (325)

                  Il-miżura tieħu l-forma ta’ miżura ta’ investiment mogħtija mill-Istat Ungeriż lil Paks II għall-iżvilupp tal-proġett. L-Ungerija kkonfermat li hi ma tippjanax li tagħti xi appoġġ operazzjonali lil Paks II matul l-operat tagħha u li l-għajnuna mill-Istat tkun tkopri biss il-kostijiet tal-investiment għat-tlestija tal-proġett.

                  (326)

                  Wara d-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Ungerija ma pprovdiet ebda informazzjoni dwar l-istrumenti alternattivi possibbli li jistgħu jinċentivaw investimenti ġodda fl-enerġija nukleari.

                  (327)

                  Fil-fehma tal-Kummissjoni, strumenti u skemi ta’ politika oħra, bħal self preferenzjali jew tnaqqis fit-taxxi, ma jkunux biżżejjed biex jiksbu l-istess riżultat, minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-proġett u d-daqs tar-riżorsi finanzjarji u oħra meħtieġa kif ukoll il-falliment tas-suq potenzjali identifikat.

                  (328)

                  Konsegwentement, il-Kummissjoni tqis li l-miżura tkun tikkostitwixxi strument xieraq għall-kostruzzjoni taż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II.

            5.3.6.   L-EFFETT TA’ INĊENTIV

                  (329)

                  Biex il-miżura jkollha effett ta’ inċentiv, hi trid tbiddel l-imġiba tal-intrapriża kkonċernata b’tali mod li din tidħol għal attività addizzjonali li mingħajr l-għajnuna ma kinitx twettaqha jew li kieku twettaqha iżda b’mod ristrett jew differenti.

                  (330)

                  Il-Kummissjoni tinnota li Paks II hi kumpannija li ġiet inkorporata mill-Istat għall-objettiv uniku ta’ żvilupp u ta’ operat tal-Unitajiet 5 u 6 tal-impjant tal-enerġija nukleari. Kif deskritt fil-premessi 12, 26 u 27 iktar ’il fuq, l-Istat Ungeriż iddeċieda li jipprovdi l-kontribuzzjoni finazjarja lil Paks II biex tilħaq dan l-objettiv.

                  (331)

                  F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tinnota li, kieku, il-proġett ma jipproċedix peress li r-riżorsi finanzjarji u oħra meħtieġa la jkunu disponibbli u lanqas aċċessibbli għall-benefiċjarju, li m’għandu ebda attività oħra li tiġġenera d-dħul u li għandu struttura tal-kapital ipprovduta u mfassla għalkollox mill-Istat. Dan ġie kkonfermat fl-investigazzjoni formali, fejn il-Kummissjoni sabet li l-proġett ma jkunx jipproduċi biżżejjed redditi mingħajr l-appoġġ tal-Istat Ungeriż (ara l-analiżi fit-taqsima 5.1.1. ta’ din id-Deċiżjoni).

                  (332)

                  Għaldaqstant, l-għajnuna mill-Istat tinċentivizza l-kisba tal-objettiv ta’ interess komuni permezz tal-iżvilupp tal-impjant tal-enerġija nukleari.

            5.3.7.   PROPORZJONALITÀ

                  (333)

                  Biex tivvaluta l-proporzjonalità ta’ miżura, il-Kummissjoni trid tiżgura li miżura tkun limitata għall-minimu li jippermetti t-tlestija b’suċċess tal-proġett għall-kisba tal-objettiv komuni mfittex.

                  (334)

                  Fil-każ inkwistjoni, il-benefiċjarju jkun jirċievi kontribuzzjoni finanzjarja għall-kostruzzjoni ta’ assi tal-ġenerazzjoni mingħajr ma jaffaċċja xi riskju marbut mal-kostijiet ta’ finanzjament li operaturi oħra fis-suq ikollhom jaffaċċjaw.

                  (335)

                  Diversi osservazzjonijiet riċevuti mill-Kummissjoni jargumentaw li peress li l-proġett se jitwettaq mingħajr sejħa għall-offerti, ma jistax jiġi ddetrminat jekk il-miżura għall-kopertura tal-kostijiet totali tkunx limitata għall-minimu meħtieġ biex jitwettaq il-proġett.

                  (336)

                  Il-Kummissjoni tinnota li r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ma jeħtiġux offerta biex jiġu stmati l-kostijiet u d-dħul. Offerta hi biss waħda minn diversi mezzi li bihom tista’ tinħareġ stima. Għalhekk, il-fatt li l-Ungerija m’għażlitx lil Paks II bħala l-benefiċjarju tal-miżura b’riżultat ta’ proċess tal-offerti ma jikkostitwixxix kumpens eċċessiv minnu nnifsu.

                  (337)

                  Fir-rigward tal-allegazzjonijiet li l-awtoritajiet Ungeriżi ma investigawx l-appoġġ minimu biex il-proġett isir fattibbli u għażlu li jiffinanzjaw il-proġett fis-sħuħija tiegħu, il-Kummissjoni tabilħaqq tqis li minħabba l-falliment tas-suq attwali, il-finanzjament fis-sħuħija tiegħu għall-kostruzzjoni taż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II għandu jitqies bħala għajnuna mill-Istat kif inhu kkonfermat fit-Taqsima 5.1 ta’ din id-Deċiżjoni.

                  (338)

                  Fir-rigward tal-kumpens eċċessiv possibbli tal-benefiċjarju minħabba l-miżura, il-Kummissjoni tfakkar l-analiżi ekonomika tagħha fit-Taqsima 5.1. li toħroġ bil-konklużjoni li l-proġett ma jkunx profittabbli waħdu peress li l-IRR mistennija ma tkunx taqbeż id-WACC tas-suq peress li d-dħul iġġenerat mhuwiex mistenni jilħaq livell li jkopri l-kostijiet inizjali u sussegwenti tal-proġett, lanqas f’xenarji pjuttost ottimisti. Fil-valutazzjoni tagħha, il-Kummissjoni stmat il-livell ta’ IRR fuq il-bażi tal-previżjonijiet tal-prezz tas-suq u parametri oħra kkunsidrati konformi mas-suq. Għalhekk, meta tiddetermina din id-diskrepanza bejn il-kost tal-kapital u r-redditi, il-Kummissjoni ħadet f’kunsiderazzjoni sħiħa l-kontribuzzjoni li d-dħul kummerċjali (il-bejgħ tal-elettriku) hu mistenni jagħmel għall-vijabbiltà tal-proġett. Fil-fatt, il-kostijiet mistennija tal-proġett tqabblu mar-redditi mistennija filwaqt li ma hi prevista ebda riżorsa addizzjonali tal-Istat mill-Ungerija.

                  (339)

                  Minħabba l-fatt li l-kost tal-kapital għall-proġett hu ogħla mir-redditi mistennija, il-Kummissjoni hi tal-fehma li l-għajnuna mill-Istat mogħtija mill-Ungerija hi, fis-sħuħija tagħha, neċessarja u proporzjonata għall-kostruzzjoni tal-proġett u li kumpens eċċessiv hu eskluż f’dan ir-rigward. Kif ġie kkonfermat mill-Ungerija, ma jingħata ebda appoġġ addizzjonali għall-fażi tal-operat.

                  (340)

                  F’dan ir-rigward, kif spjegat fil-premessi 96 u 97, l-Ungerija ħadet impenn li Paks II se tuża r-riżorsi tal-Istat għall-proġett biss u kwalunkwe eċċess iġġenerat jiġi allokat lura lill-baġit tal-Istat. Fil-fehma tal-Kummissjoni, dak l-impenn jelimina kwalunkwe possibbiltà ta’ użu ta’ riżorsi tal-istat li jwassal għal profitti addizzjonali għal Paks II li jmorru lil hinn minn dak li hu neċessarju għall-iżgurar tal-vijabbiltà ekonomika tal-benefiċjarju u jiżgura li l-għajnuna tkun limitata għall-minimu.

                  (341)

                  Osservazzjonijiet oħra jisħqu li l-għajnuna mill-Istat ma tkunx limitata biss għall-implimentazzjoni tal-investiment iżda tingħata wkoll fil-fażi operattiva, li tista’ twassal għal kumpens eċċessiv ta’ Paks II. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tfakkar li l-Ungerija indikat li hi ma kinitx se tipprovdi xi appoġġ addizzjonali mill-Istat lill-miżura nnotifikata inkwistjoni. Barra minn dan, il-Kummissjoni tfakkar li skont l-informazzjoni addizzjonali sottomessa mill-Ungerija fit-28 ta’ Lulju 2016, kwalunkwe appoġġ ġdid lil Paks II xorta waħda jkun soġġett għal approvazzjoni tal-għajnuna mill-Istat.

                  (342)

                  Il-Kummissjoni eżaminat jekk xi kumpens eċċessiv jistax iseħħ li kieku l-benefiċjarju tal-miżura, matul l-operat tar-reatturi, jagħmel redditi li jispiċċaw ikunu ogħla minn dawk stmati mill-Kummissjoni fil-kalkoli tal-IRR tagħha (ara t-Taqsima 5.1). B’mod partikolari, il-Kummissjoni eżaminat x’jiġri li kieku Paks II tkun tista’ terġa’ tinvesti kwalunkwe profitt li ma jitħallasx lill-Istat fil-forma ta’ dividendi biex tiżviluppa jew tixtri assi addizzjonali tal-ġenerazzjoni u b’hekk issaħħaħ il-pożizzjoni tagħha fis-suq. Sa dan il-punt, il-Kummissjoni tinnota li skont l-informazzjoni addizzjonali sottomessa mill-Ungerija fit-28 ta’ Lulju 2016 [ara l-premessa 96], il-benefiċjarju ma jistax jerġa’ jinvesti fl-estensjoni tal-kapaċità jew fit-tul tal-ħajja proprja ta’ Paks II jew fl-installazzjoni ta’ kapaċitajiet addizzjonali ta’ ġenerazzjoni, għajr dawk tar-reatturi 5 u 6 li huma soġġetti għal din id-Deċiżjoni.

                  (343)

                  Wara li kkunsidrat l-elementi stabbiliti f’din it-taqsima 5.3.7, il-Kummissjoni hi tal-fehma, b’mod partikolari fid-dawl tal-informazzjoni addizzjonali tan-notifika msemmija fil-premessi 96 u 97, li jenħtieġ li l-benefiċjarju għandu jerġa’ jikkumpensa lill-Istat talli jagħmel l-impjant disponibbli u jenħtieġ li dan ma jżomm ebda profitt żejjed lil hinn minn dak li hu strettament neċessarju biex jiġu żgurati l-operat u l-vijabbiltà ekonomiċi tiegħu. Konsegwentement, il-miżura hi proporzjonata.

            5.3.8.   DISTORSJONIJIET POTENZJALI TAL-KOMPETIZZJONI U L-EFFETT FUQ IL-KUMMERĊ U L-IBBILANĊJAR ĠENERALI

                  (344)

                  Biex il-miżura tkun kompatibbli mas-suq intern, l-effetti negattivi tal-miżura ta’ għajnuna f’termini ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-impatt fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri jridu jkunu limitati u ssuperati mill-effetti pożittivi f’termini ta’ kontribut lejn l-objettiv ta’ interess komuni. B’mod partikolari, meta l-objettiv tal-miżura jkun ġie stabbilit, hu obbligatorju li jiġu mminimizzati l-effetti negattivi potenzjali tal-miżura fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ.

                  (345)

                  Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni identifikat tliet modi ta’ distorsjonijiet possibbli tal-kompetizzjoni. L-ewwel, żieda tal-konċentrazzjoni possibbli tas-suq bħala riżultat tas-sjieda u tal-operat futuri fużi ta’ Paks NPP u ta’ Paks II li qed joperaw bħalissa. It-tieni, il-Kummissjoni kellha dubji dwar jekk il-kapaċitajiet ta’ tagħbija bażi l-ġodda kkaratterizzati minn fattur ta’ tagħbija għoli jistgħux iservu bħala ostaklu għad-dħul għal atturi ġodda tas-suq u jkomplu jispostaw ’l isfel il-kurva tal-mertu ċertu ammont ta’ kapaċità ta’ ġenerazzjoni eżistenti b’kostijiet ogħla. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni eżaminat il-parametri li ġejjin: (i) l-effetti potenzjali tal-miżura fis-suq Ungeriż; (ii) l-effetti transfruntiera potenzjali tal-miżura (iii) l-effetti potenzjali tal-operat parallel ta’ Paks NPP u ta’ Paks II. Finalment, ġiet individwata distorsjoni potenzjali peress li l-Kummissjoni ssuspettat li Paks II tista’ tikkawża ċertu riskju tal-likwidità fis-suq tal-operaturi billi tillimita n-numru ta’ offerti tal-provvista disponibbli fis-suq.

            5.3.8.1.
            Żieda tal-konċentrazzjoni possibbli tas-suq

                  (346)

                  Wara li l-Kummissjoni esprimiet dubji dwar il-konċentrazzjoni possibbli tas-suq fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, ċerti allegazzjonijiet mill-partijiet interessati jirreferu wkoll għal fużjoni possibbli ta’ Paks II u tal-operatur tal-erba’ unitajiet imħaddma bħalissa f’Paks NPP. Dan ġie miċħud mill-Grupp MVM u minn Paks II kif ukoll mill-Istat Ungeriż.

                  (347)

                  Il-Kummissjoni tinnota li s-suq tal-ġenerazzjoni tal-elettriku tal-Ungerija hu kkaratterizzat minn konċentrazzjoni relattivament għolja tas-suq, bl-impjant tal-enerġija nukleari attwali Paks NPP (il-Grupp MVM) li jipprovdi madwar 50 % tal-ġenerazzjoni domestika. Tali konċentrazzjonijiet tas-suq jistgħu jkunu ta’ detriment għall-kompetizzjoni effiċjenti tas-suq u jistgħu jservu bħala ostaklu għad-dħul ta’ atturi ġodda tas-suq u jistgħu jimponu riskju ta’ likwidità billi jillimitaw in-numru ta’ offerti tal-provvista disponibbli.

                  (348)

                  Iż-żew reatturi nukleari l-ġodda ta’ Paks II huma ppjanati li jsiru operazzjonali fi żmien meta l-erba’ reatturi nukleari eżistenti ma jkunux għadhom ġew eliminati. Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ il-Kummissjoni indikat li jekk l-operaturi ta’ Paks NPP u ta’ Paks II ma jinżammux kompletament separati u ma jkunux jistgħu jitqiesu indipendenti u mhux konnessi ma’ xulxin, dan jista’ jkollu impatt li joħloq distorsjoni fuq is-suq tal-Ungerija.

                  (349)

                  Il-Kummissjoni taċċetta li bħalissa Paks II hi legalment indipendenti mill-Grupp MVM. Madankollu, il-Kummissjoni kienet imħassba li tali separazzjoni ġudizzjarja ma kinitx biżżejjed jew li tista’ ma tinżammx mingħajr garanziji addizzjonali f’dan ir-rigward. Il-Kummissjoni kienet imħassba wkoll mir-rabtiet futuri possibbli ta’ Paks II ma’ kumpanniji kkontrollati mill-Istat attivi fil-qasam tal-enerġija li setgħu jsaħħu l-influwenza tagħhom fuq is-suq tal-enerġija tal-Ungerija.

                  (350)

                  L-ewwel nett, il-Kummissjoni tinnota li l-objettiv tal-miżura tal-Ungerija hi s-sostituzzjoni gradwali tal-kapaċitajiet nukleari eżistenti f’Paks NPP bejn l-2025 u l-2037. Hu tabilħaqq mistenni li jkun hemm perjodu ta’ żmien li fih l-erba’ reatturi kollha użati bħalissa jaħdmu b’mod parallel ma’ dawk ta’ Paks II; madankollu, dan il-perjodu għandu jkun limitat għal perjodu ta’ bejn l-2026 u l-2032, u bl-irtirar tal-kapaċitajiet nukleari kollha tiegħu sal-2037, is-sehem mis-suq tal-Grupp MVM jonqos b’mod sinifikanti.

                  (351)

                  It-tieni, il-Kummissjoni tfakkar [ara l-premessa 102] li l-Ungerija ssottomettiet li l-Grupp MVM u Paks II huma indipendenti u mhumiex konnessi fuq il-bażi tar-raġunijiet li ġejjin:

                              (a)

                              Dawn huma ġestiti minn dipartimenti differenti tal-gvern (il-Grupp MVM mill-Ministeru tal-Iżvilupp Nazzjonali permezz tal-Hungarian National Asset Management Inc. u Paks II mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru);

                              (b)

                              Lanqas ma hemm diretturi kondiviżi jew komuni fil-bord ta’ tmexxija ta’ kull kumpannija;

                              (c)

                              Hemm salvagwardji eżistenti li jiżguraw li informazzjoni kummerċjalment sensittiva u kunfidenzjali ma tiġix skambjata bejn il-kumpanniji;

                              (d)

                              Is-setgħat ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet ta’ kull kumpannija huma sseparati u distinti minn xulxin.

                  (352)

                  Dan kien imtenni mill-Grupp MVM li saħaq li l-Grupp MVM u Paks II huma żewġ kumpanniji separati li jiġġeneraw l-enerġija, bħal kwalunkwe kompetitur ieħor, u ma hemm ebda raġuni għaliex wieħed jista’ jassumi xi koordinazzjoni jew attivitajiet jew li ż-żewġ kumpanniji jkunu kkombinati. Barra minn hekk, il-Grupp MVM jargumenta li l-istrateġija tiegħu stess tinkludi investimenti possibbli li jistgħu jikkompetu ma’ Paks II fil-futur.

                  (353)

                  It-tielet, il-Kummissjoni tfakkar l-informazzjoni addizzjonali sottomessa mill-Ungerija u msemmija fil-premessa 117, li skont din Paks II, is-suċċessuri u l-affiljati tagħha se jkunu legalment u strutturalment separati għalkollox skont it-tifsira tal-paragrafi 52 u 53 tal-Avviż Ġuriżdizzjonali dwar il-Fużjonijiet u se jinżammu, jiġu mmaniġġjati u operati b’mod indipendenti u mhux konness minn mal-Grupp MVM u n-negozji kollha tiegħu, mis-suċċessuri u mill-affiljati tiegħu u minn kumpanniji oħra kkontrollati mill-Istat attivi fil-ġenerazzjoni, fil-bejgħ bl-ingrossa jew fil-bejgħ bl-imnut tal-enerġija.

                  (354)

                  Il-Kummissjoni hi ssodisfata li din l-informazzjoni addizzjonali tindirizza t-tħassib kollu tagħha fir-rigward tal-konċentrazzjonijiet u tar-rabtiet futuri possibbli bejn entitajiet tal-enerġija preeżistenti fis-suq tal-elettriku tal-Ungerija. Lanqas ma hemm possibbiltà li Paks II issa ssir marbuta mal-Grupp MVM jew ma’ kumpanniji tal-enerġija oħra kkontrollati mill-Istat u b’hekk ma hemm ebda possibbiltà li din iżżid l-influwenza tas-suq tagħha matul l-operat tal-erba’ unitajiet imħaddma bħalissa f’Paks NPP u lil hinn minnha.

            5.3.8.2.
            Ostaklu għad-dħul għal atturi ġodda fis-suq

                  (355)

                  Fir-rigward tad-dubji tal-Kummissjoni dwar jekk il-kapaċitajiet il-ġodda jistgħux iservu bħala ostaklu għad-dħul għal atturi ġodda fis-suq, ċerti osservazzjonijiet saħqu li l-NPPs huma skjerati biex ikopru kapaċità ta’ tagħbija bażi ikbar li tingħata prijorità meta jalimentaw il-grilja u bis-saħħa tal-kostijiet operatorji baxxi tagħhom dawn jinsabu f’pożizzjoni aħjar fuq in-naħa tal-provvista tas-suq.

                  (356)

                  Il-Kummissjoni analizzat l-impatt tal-kompetizzjoni tal-miżura fuq l-atturi tas-suq oħrajn fis-suq tal-Ungerija kif ukoll fis-swieq ġirien. Ħarset b’mod speċifiku lejn it-terminu tal-operat parallel tal-erba’ unitajiet imħaddma bħalissa ta’ Paks NPP u ta’ Paks II, jiġifieri l-perjodu previst bejn l-2026 u l-2032.

            (a)   L-effetti potenzjali tal-miżura fis-suq tal-Ungerija

                  (357)

                  Il-Kummissjoni tfakkar li l-operat tal-unitajiet 5 u 6 ta’ Paks II hu maħsub biex jikkumpensa għat-telf fil-kapaċità meta l-unitajiet 1 – 4 ta’ Paks NPP li se jirtiraw b’mod gradwali sa tmiem l-2032, l-2034, l-2036 u l-2037 rispettivament, mingħajr il-prospett previst ta’ estensjoni ulterjuri tal-ħajja [ara l-premessa 10]. Iż-żewġ unitajiet ġodda 5 u 6 ta’ Paks II huma maħsuba biex jibdew joperaw fl-2025 u fl-2026 rispettivament. Din l-evoluzzjoni tal-kapaċitajiet nukleari hi meħuda inkonsiderazzjoni wkoll fl-istudju maħruġ minn MAVIR fl-2016 [ara l-premessa 20].

                  (358)

                  Il-Kummissjoni tfakkar li l-elettriku ġġenerat bħalissa minn Paks NPP jipprovdi 36 % tal-konsum tal-elettriku totali tal-Ungerija, li se jonqos fid-dawl tat-tkabbir mistenni fid-domanda msemmi fil-premessa 50, u l-output tal-produzzjoni ta’ Paks II hu mistenni li jipproduċi output simili ladarba Paks NPP jiġi eliminat gradwalment.

                  (359)

                  Wara li kkunsidrat in-natura ta’ sostituzzjoni tal-kapaċità tal-proġett Paks II, il-Kummissjoni tinnota li ladarba l-erba’ unitajiet kollha kemm huma ta’ Paks NPP jiġu eliminati b’mod gradwali sal-2037, id-diskrepanza futura prevista fil-kapaċità installata nazzjonali totali prevista mit-TSO, kif spjegat fil-premessa 50, tirritorna għal livelli preċedenti [ara wkoll il-Figura 7 tal-premessa 108], jiġifieri l-kapaċità ta’ 2,4 GW ta’ Paks II mhix se twassal għal żieda fit-tul fil-livell totali ta’ kapaċità nukleari installata fl-Ungerija.

                  (360)

                  Il-Kummissjoni tinnota wkoll li l-lista ta’ investimenti kurrenti jew investimenti ġodda approvati fl-installazzjonijiet tal-ġenerazzjoni tal-elettriku hi kemxejn qasira [ara t-Tabella 2 fil-premessa 51]. Fid-dawl ta’ din id-dejta, il-Kummissjoni tqis li l-Ungerija se tibqa’ importatur nett sinifikanti wara l-eliminazzjoni gradwali tal-erba’ unitajiet ta’ Paks NPP li qed jopera bħalissa.

                  (361)

                  Kif spjegat iktar ’il fuq fil-premessa 93, l-Ungerija ssottomettiet li, skont l-analiżi ta’ NERA, fin-nuqqas tal-miżura nnotifikata, il-kapaċità ta’ 2,4 GW ipprovduta minn Paks II minflok tiġi pprovduta minn OCGTs u minn CCGTs kummerċjali. Anki b’Paks II, se jkun hemm lok fis-suq għal kapaċità ġdida tal-gass jew kapaċità ġdida oħra. L-Istudju ta’ NERA jissuġġerixxi li anki jekk tissostitwixxi ħafna mill-kapaċità tal-impjant Paks II b’kapaċità ġdida tal-gass fl-Ungerija, l-Ungerija tibqa’ ferm dipendenti fuq importazzjonijiet tal-elettriku.

                  (362)

                  Fir-rigward tal-iskjerament ta’ teknoloġiji possibbli minbarra Paks II, il-Kummissjoni tfakkar id-dikjarazzjoni tal-Ungerija li d-deċiżjonijiet ta’ dħul kurrenti u storiċi tal-impjant rinnovabbli jiddependu b’mod kruċjali fuq programmi ta’ sussidji tal-gvern, minflok fuq il-prezzijiet tas-suq [ara l-premessa 107(a)]. Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-Istrateġija Nazzjonali tal-Ungerija dwar l-Enerġija (145) tipprevedi l-enerġija rinnovabbli fit-taħlita enerġetika tagħha f’konformità mal-pakkett tal-2020 tal-Unjoni dwar il-klima u l-enerġija (146), mal-miri rinnovabbli nazzjonali stabbiliti fid-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli (147) u mal-miri ewlenin tal-qafas tal-2030 dwar il-klima u l-enerġija (148). Il-Kummissjoni tinnota li l-kostijiet varjabbli (149) tat-teknoloġiji rinnovabbli huma tradizzjonalment inqas minħabba n-natura indipendenti mill-fjuwil tagħhom meta mqabbla ma’ dawk tat-teknoloġija nukleari. Barra minn dan, fid-dawl tal-miri u tal-obbligi Ewropej u nazzjonali msemmija dwar l-enerġija rinnovabbli, l-Ungerija mhix eċċezzjoni u trid tiskjera mekkaniżmi ta’ appoġġ biex tiftaħ impjanti tal-enerġija ġodda li jiġġeneraw l-elettriku minn sorsi rinnovabbli. Il-Kummissjoni tinnota li parti mill-iskema tal-Ungerija dwar l-enerġija rinnovabbli msejħa METAR ilha topera minn Jannar 2017 (150), filwaqt li partijiet oħra tal-iskema relatati ma’ proċeduri ikbar minn sorsi rinnovabbli bħalissa għadhom pendenti għall-approvazzjoni tal-għajnuna mill-Istat quddiem il-Kummissjoni.

                  (363)

                  Il-Kummissjoni tfakkar li skont l-istudju maħruġ minn MAVIR fl-2016 [ara l-premessa 20], il-flotta tal-ġenerazzjoni attwali tal-faħam (linjite) [ara l-Figuri 1 u 2 tal-premessa 43] se tkun ġiet irtirata b’mod gradwali bejn l-2025 u l-2030 li b’hekk tippermetti biex jibdew joperaw installazzjonijiet addizzjonali, speċjalment peress li t-teknoloġiji intermittenti msemmija fil-premessa 362 ikunu jeħtieġu l-koeżistenza ta’ kapaċitajiet flessibbli komplimentari wkoll.

                  (364)

                  Il-miżura tal-Ungerija hi mfassla bħala appoġġ għall-investiment u ladarba l-unitajiet tal-ġenerazzjoni jkunu bdew joperaw, ma jingħata ebda appoġġ operazzjonali ieħor lil Paks II, u għalhekk din se tkun esposta għal riskji tas-suq.

                  (365)

                  Il-prezzijiet tal-elettriku huma primarjament iddeterminati mill-kostijiet marġinali tal-ġeneraturi li jieħdu sehem f’ċertu suq. It-teknoloġiji rinnovabbli għandhom kostijiet marġinali baxxi peres li ħafna minnhom jistgħu joperaw mingħajr kostijiet tal-fjuwil. Anki t-teknoloġija nukleari għandha kostijiet operazzjonali baxxi u ssegwi r-rinnovabbli fil-klassifika tal-hekk imsejjaħ ordni tal-mertu. Għad li minħabba l-kostijiet tal-fjuwil tagħhom l-impjanti tal-faħam tipikament jaħdmu b’rata ta’ kost marġinali iktar għolja mill-impjanti tal-enerġija nukleari, minkejja dan, għal prezzijiet baxxi tal-permess tal-karbonju, il-kostijiet operazzjonali ta’ impjant tal-faħam tipikament ikunu inqas minn dawk ta’ impjant CCGT. Dan ifisser li teknoloġiji b’kostijiet operatorji ogħla jistgħu jżidu l-prezzijiet, u għalhekk il-preżenza tal-enerġija nukleari fit-taħlita enerġetika, minnha nfisha, mhix mistennija li żżid il-prezz tal-elettriku fl-Ungerija u l-enerġija nukleari se tkun prenditur tal-prezzijiet u mhux it-teknoloġija li tistabbilixxi l-prezzijiet.

            (b)   L-effetti transfruntiera potenzjali tal-miżura

                  (366)

                  Kemm l-Ungerija kif ukoll diversi partijiet interessati indikaw li s-suq tal-enerġija li għandu jiġi vvalutat hu ikbar mit-territorju tal-Istat individwali, l-iktar minħabba l-livell ta’ interkonnessjoni tajjeb ħafna u minħabba li l-miżura tinvolvi distorsjonijiet tal-kompetizzjoni li, tal-inqas, jaffettwaw lil Stati Membri qrib l-Ungerija.

                  (367)

                  Il-Kummissjoni tinnota li, kif muri mill-Figura 5 fil-premessa 49 ta’ din id-Deċiżjoni, il-bilanċ bejn l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet tal-kummerċ tal-elettriku tal-Unerija hu negattiv kważi fir-rigward tal-Istati Membri ġirien kollha. Il-Kummissjoni tinnota wkoll il-fatt li l-Ungerija b’mod ġenerali hi importatur nett, il-Figura 1 fil-premessa 43 turi li madwar 30 % tad-domanda tal-pajjiż kienet idderivata mill-importazzjonijiet fl-2015 li ammontaw għal madwar 13-il TWh. Il-Kummissjoni tfakkar li, kif ġie spjegat fil-Figura 2 fil-premessa 43 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-livell tal-importazzjonijiet kien fl-istess ilma bħal fl-2014.

                  (368)

                  Il-Kummissjoni tqis li l-Ungerija hi suq tal-elettriku ferm integrat fi ħdan l-Unjoni Ewropea, bil-kapaċità ta’ interkonnessjoni li hi ta’ madwar 75 fil-mija tal-kapaċità ta’ ġenerazzjoni domestika installata totali. Barra minn hekk, kif muri fit-Tabelli 4 u 5, tal-premessa 105, il-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni se jiżdiedu b’mod sinifikanti sal-2030 li jippermettu biex il-flussi kummerċjali jkomplu jilħqu r-reġjun tal-prezzijiet tal-Ungerija.

                  (369)

                  Dak li hu spjegat iktar ’il fuq fil-premessa 365 hu meqjus li japplika f’kuntest transfruntier ukoll. Il-kostruzzjoni ta’ Paks II se toħloq pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet fis-suq Ungeriż fil-ġejjieni għaliex il-kost marġinali tal-enerġija prodotta minn Paks II hu kost relattivament baxx meta mqabbel mal-kapaċità OCGT u CCGT alternattiva li, kieku, tkun tinbena fil-fehma ta’ NERA. Madankollu, l-istudju ta’ NERA wera li Paks II se tibqa’ prenditur tal-prezzijiet, u l-prezzijiet fl-Ungerija se jibqgħu stabbiliti f’livelli ogħla minn impjanti oħra. Għaldaqstant, l-importazzjonijiet fl-Ungerija se jibqgħu jħallu l-profitt.

                  (370)

                  Il-Kummissjoni ħadet f’kunsiderazzjoni s-sottomissjonijiet tal-Ungerija rigward l-effetti possibbli ta’ Paks II f’kuntest tas-suq usa’. Kif inhu spjegat fil-premessa 112, il-valutazzjoni ta’ NERA fuq is-swieq ġirien immedjati li magħhom bħalissa l-Ungerija għandha akkoppjament tas-suq (l-Ungerija + is-Slovakkja + ir-Rumanija) turi li l-ishma tas-suq kombinati tal-Grupp MVM u ta’ Paks II fis-suq akkoppjat tal-Ungerija + tas-Slovakkja + tar-Rumanija ma jkunux jaqbżu l-20 % [ara l-Figura 10 tal-premessa 112].

                  (371)

                  Fir-rigward ta’ swieq ġirien oħra, l-effetti tal-Paks II il-ġdid huma mistennija jkunu inqas sinifikanti minħabba n-nuqqas ta’ akkoppjament tas-swieq ma’ dawk iż-żoni tal-prezzijiet kif ukoll il-kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni (eżistenti u ppjanati) iktar limitati lejn dawk l-Istati Membri (ara t-Tabelli 3 u 4).

            (c)   L-effetti potenzjali tal-operazzjoni parallela ta’ Paks NPP u ta’ Paks II

                  (372)

                  Kif spjegat fil-premessi 98 – 99 kif ukoll fil-premessi 241 – 244, il-kostruzzjoni ta’ impjanti tal-enerġija nukleari hi suxxettibbli għal dewmien għal diversi raġunijiet li jtawlu ż-żminijiet tal-kostruzzjoni. Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li diġà hemm dewmien sinifikanti fl-implimentazzjoni tal-proġett meta mqabbel mal-iskeda oriġinali, […]. Barra minn hekk, kif jidher mit-Tabella 3 fil-premessa 99, it-teknoloġija offruta minn JSC NIAEP iġġarrab medja ta’ sentejn dewmien fir-Russja, is-suq domestiku tal-kuntrattur, fejn hu bena l-maġġoranza tal-impjanti tiegħu. Dan id-dewmien hu ferm ogħla meta l-proġett jitwettaq barra r-Russja (fl-Indja sa 7 snin). L-Ungerija tiddikjara li Paks II hu mistenni jkun l-ewwel impjant tal-enerġija nukleari b’teknoloġija VVER III+ ikkummissjonata fl-UE, fejn għandhom jiġu ssodisfati l-ogħla rekwiżiti dwar is-sikurezza nukleari u l-parti mhux teknikament eżentata tal-proġett għandha tiġi akkwistata f’konformità mar-rekwiżiti tal-UE dwar l-akkwist. Hu raġonevolment mistenni li dan jista’ jikkawża dewmien addizzjonali. Għalhekk, fil-fehma tal-Kummissjoni, it-tul tal-perjodu ta’ operazzjoni parallel oriġinarjament identifikat ta’ 6 snin tal-erba’ unitajiet kollha kemm huma ta’ Paks NPP u ż-żewġ unitajiet ta’ Paks II hu mistenni jonqos b’mod sinifikanti. Barra minn hekk, ċertu trikkib tal-operat tal-unitajiet eżistenti u dawk ġodda – realistikament pjuttost limitati fiż-żmien għar-raġunijiet li għadhom kif issemmew -, filwaqt li joħloq impatt ovvju fuq is-suq domestiku, jista’ jitqies proporzjonat fid-dawl tal-objettivi ta’ sigurtà tal-provvista tal-enerġija u l-ħtieġa li jitħejja bil-għaqal id-dekummissjonar tal-unitajiet ta’ Paks NPP, b’kunsiderazzjoni tal-fatt li l-kapaċitajiet ta’ ġenerazzjoni nukleari jikkostitwixxu iktar minn 50 % tal-ġenerazzjoni tal-elettriku domestika fl-Ungerija.

                  (373)

                  Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni tfakkar is-sejbiet tal-Istudju ta’ NERA [ara b’mod partikolari l-Figura 7 tal-premessa 108] li turi li anki matul l-operat parallel ta’ Paks NPP u ta’ Paks II (bejn l-2025 u l-2037), id-domanda massima nazzjonali mistennija li tkompli tikber mhix se tiġi ssodisfata biss minn impjanti tal-enerġija domestiċi peress li l-output tal-enerġija totali tal-kapaċitajiet rinnovabbli u tal-gass addizzjonali flimkien ma’ dawk tan-nukleari se jibqgħu f’livell inqas mid-domanda domestika projettata (indikata b’linja sewda fil-Figura 7). L-istudju jqis li dan hu primarjament dovut għall-fatt li bħalissa l-Ungerija tinsab f’defiċit tal-provvista u trid timporta ammonti sinifikanti ta’ elettriku. NERA tispjega li dan id-defiċit hu identifikat li se jitwessa’ iktar bejn l-2015 u l-2025 peress li d-domanda tal-elettriku fl-Ungerija hi mistennija tikber b’mod sinifikanti sal-2040 u t-tieni l-ikbar impjant tal-enerġija li jaħdem b’mod kostanti fl-Ungerija [l-Impjant tal-Enerġija ta’ Mátra – ara l-Figuri 1 u 2 fil-premessa 43] hu mistenni jagħlaq bejn l-2025 u l-2030, kif previst mill-istudju tat-TSO [ara l-premessa 20].

                  (374)

                  Konsegwentement, is-sistema se tkun teħtieġ kapaċitajiet domestiċi jew ta’ importazzjonijiet addizzjonali minbarra dawk imħaddma b’enerġija nukleari, rinnovabbli u tal-gass biex tissodisfa d-domanda domestika b’tali mod li tiżgura stabbiltà tas-sistema fl-isfond tan-nuqqasijiet mistennija ta’ kapaċità. Kapaċitajiet addizzjonali huma meħtieġa wkoll għall-ħolqien ta’ riżervi obbligatorji stipulati mill-ENTSO-E [ara l-premessa 50].

                  (375)

                  Barra minn hekk, il-Kummissjoni tfakkar li, kif spjegat fil-premessa 105, il-livell diġà għoli ta’ interkonnessjoni tal-Ungerija mal-pajjiżi ġirien se jkompli jiżdied minħabba interkonnetturi ġodda li se jsiru operazzjonali bejn l-2016 u l-2021 bejn is-Slovakkja (2 × 400 kV u 1 × 400 kV) u s-Slovenja (1 × 400 kV), jiġifieri ferm qabel ma jkunu bdew joperaw iż-żewġ unitajiet il-ġodda ta’ Paks II. Il-Kummissjoni tqis li dawn l-interkonnetturi l-ġodda msemmija mill-Ungerija aktarx li jtejbu d-disponibbiltà tal-flussi kummerċjali transfruntiera, b’mod partikolari dawk mill-importazzjonijiet.

                  (376)

                  Kif deskritt fil-premessa 369, il-Kummissjoni ħadet f’kunsiderazzjoni wkoll is-sejbiet tal-Istudju ta’ NERA li skont dan it-teknoloġija nukleari hi mistennija tibqa’ prenditur tal-prezzijiet minflok dik li tistabbilixxi l-prezzijiet anki matul il-perjodu operazzjonali ta’ trikkib ta’ Paks NPP u ta’ Paks II meta l-Probabilità tan-nukleari li ssir it-teknoloġija li tistabbilixxi l-prezzijiet se tibqa’ taħt il-5 % fis-sigħat kollha [ara l-Figura 11 tal-premessa 113].

            5.3.8.3.
            Ir-riskju tal-likwidità fis-suq tal-operaturi

                  (377)

                  Kif deher fit-Taqsima 2.6, l-iktar tranżazzjonijiet komuni fis-settur tal-enerġija tal-bejgħ bl-ingrossa tal-Ungerija huma konklużi permezz ta’ PPAs bilaterali u l-HUPX kien għadu ma skattax livell adegwat ta’ likwidità. Għall-ewwel il-Kummissjoni kellha dubji peress li, f’xenarju li fih fornitur dominanti (MVM Partner) u ammont sinifikanti ta’ kapaċità ta’ ġenerazzjoni ġdida (Paks II) huma proprjetà tal-istess entità (l-Istat Ungeriż), is-swieq jistgħu jsiru inqas likwidi peress li l-atturi involuti jistgħu jillimitaw in-numru ta’ offerti tal-provvista disponibbli fis-suq.

                  (378)

                  Il-Kummissjoni kkunsidrat ukoll li skont il-mod li l-elettriku prodott mir-reatturi l-lġodda jinbiegħ fis-suq, il-likwidità tista’ tkun ferm affettwata u l-kostijiet imġarrba mir-rivali downstream jistgħu jiżdiedu billi jiġi ristrett l-aċċess kompetittiv tagħhom għal input importanti (esklużjoni ta’ dħul). Dan jista’ jseħħ jekk l-elettriku prodott minn Paks II jinbiegħ primarjament permezz ta’ kuntratti fit-tul lil ċerti fornituri biss, u b’hekk is-saħħa fis-suq ta’ Paks II fis-suq tal-ġenerazzjoni titmexxa għas-suq fil-livell tal-konsumatur.

                  (379)

                  L-esklużjoni ta’ rabtiet ta’ Paks II ma’ operaturi proprjetà tal-Istat fis-suq tal-konsumaturi, kif spjegat fil-premessa 353 għenet biex tindirizza parti mit-tħassib tal-Kummissjoni.

                  (380)

                  Il-Kummissjoni tinnota li l-Ungerija kkonfermat, kif spjegat fil-premessa 118, li l-istrateġija ta’ negozjar tal-output tal-enerġija ta’ Paks II tkun strateġija ta’ ottimizzazzjoni tal-profitt kummerċjali b’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ġusta li titwettaq permezz ta’ arranġamenti ta’ nnegozjar kummerċjali konklużi permezz ta’ offerti kklerjati fuq pjattaforma ta’ negozjar jew kambju trasparenti.

                  (381)

                  B’mod partikolari, l-Ungerija kkonfermat li tali sistema ta’ negozjar (eskluż il-konsum tagħha stess minn Paks II) titfassal kif ġej:

                              (a)

                              Paks II tbigħ tal-inqas 30 % tal-output tal-elettriku totali tagħha fis-swieq ta’ ġurnata bil-quddiem, tal-istess ġurnata u tal-futuri tal-HUPX. Kambji simili oħra tal-elettriku jistgħu jintużaw soġġetti għall-qbil jew għall-kunsens tas-servizzi tal-Kummissjoni li għandu jingħata jew jiġi rrifjutat fi żmien ġimagħtejn mit-talba tal-awtoritajiet Ungeriżi.

                              (b)

                              Il-bqija tal-output totali tal-elettriku ta’ Paks II għandu jinbiegħ minn Paks b’termini oġġettivi, trasparenti u nondiskriminatorji permezz ta’ rkanti. Il-kundizzjonijiet għat-tali rkanti għandhom jiġu ddeterminati mir-regolatur tal-enerġija tal-Ungerija, b’mod simili għar-rekwiżiti tal-irkanti imposti fuq MVM Partner. Ir-regolatur tal-enerġija tal-Ungerija għandu jissorvelja wkoll it-twettiq ta’ dawk l-irkanti.

                  (382)

                  Il-Kummissjoni tinnota wkoll li l-Ungerija tiżgura li l-offerti jkunu disponibbli ndaqs għan-negozjanti lliċenzjati jew irreġistrati kollha bl-istess termini tas-suq fil-pjattaforma tal-irkant li tiġi operata minn Paks II u li s-sistema tal-ikklerjar tal-offerti ta’ dik il-pjattaforma hi verifikabbli u trasparenti. Ma tkun imposta ebda restrizzjoni fuq l-użu finali tal-elettriku mixtri.

                  (383)

                  Għaldaqstant, ġie żgurat li l-elettriku prodott minn Paks II se jkun disponibbli fis-suq tal-operaturi għall-atturi kollha fis-suq b’mod trasparenti u li ma hemm ebda riskju li l-elettriku prodott minn Paks II ikun immonopolizzat f’kuntratti fit-tul li jkunu ta’ riskju għal-likwidità fis-suq.

                  (384)

                  Konsegwentement, il-Kummissjoni tqis li, kif inhi mfassla bħalissa l-miżura, ir-riskji tal-likwidità fis-suq li jistgħu possibilment jirriżultaw huma minuri.

            5.3.8.4.
            Konklużjoni dwar id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u l-ibbilanċjar ġenerali

                  (385)

                  Wara valutazzjoni bil-galbu fit-Taqsima 5.3 ta’ din id-Deċiżjoni, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-miżura hi mmirata biex tippromwovi investimenti ġodda fl-enerġija nukleari u, għalhekk, din tfittex objettiv ta’ interess komuni mnaqqax fit-Trattat Euratom, filwaqt li tikkontribwixxi wkoll għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija.

                  (386)

                  L-għajnuna se tingħata b’mod proporzjonat. L-Ungerija se tiżgura li Paks II tikkumpensa lill-Istat għall-unitajiet tal-ġenerazzjoni l-ġodda u Paks II mhi se żżomm ebda profitt żejjed lil hinn minn dak li hu strettament neċessarju biex tiżgura l-operazzjoni u l-vijabbiltà ekonomiċi tagħha. Il-Kummissjoni tinnota wkoll li l-profitti ġġenerati mill-benefiċjarju mhumiex se jintużaw biex jerġgħu jiġu investiti f’estensjoni tal-kapaċità ta’ Paks II jew biex jinxtraw jew jinbnew kapaċitajiet tal-ġenerazzjoni ġodda mingħajr l-approvazzjoni tal-għajnuna mill-Istat.

                  (387)

                  Il-Kummissjoni eżaminat ukoll jekk il-miżura tistax isservi bħala ostaklu għad-dħul għal tipi oħra ta’ kapaċitajiet ta’ ġenerazzjoni, speċjalment fil-perjodu limitat tal-operat parallel ta’ Paks NPP u ta’ Paks II. Hi tal-fehma li kwalunkwe ostaklu għad-dħul hu limitat minħabba l-fatt li d-diskrepanza fil-kapaċità installata futura totali identifikata mit-TSO tkun tippermetti l-penetrazzjoni ta’ teknoloġiji oħra tal-ġenerazzjoni (kemm sorsi rinnovabbli kif ukoll b’ebda emissjonijiet jew b’emissjonijiet baxxi ta’ karbonju) indipendentement minn jekk Paks II jinbniex.

                  (388)

                  Il-Kummissjoni eżaminat ukoll l-effetti transfruntiera possibbli tal-miżura, madankollu d-daqs simili ta’ Paks II għall-erba’ unitajiet operazzjonali bħalissa ta’ Paks NPP mhuwiex mistenni li jaqdi rwol transfruntier b’saħħtu, anki fid-dawl tal-livell tajjeb ta’ interkonnessjoni tal-Ungerija peress li l-Ungerija se tibqa’ importatur nett b’wieħed mill-ogħla prezzijiet fir-reġjun. Minbarra d-defiċit tal-importazzjoni/esportazzjoni li jibqa’ mistenni fl-Ungerija, il-Kummissjoni tqis li l-effetti ta’ Paks II fuq ir-reġjuni tal-prezz tal-elettriku li jaqgħu barra minn dawk li huma ġirien diretti tal-Ungerija jkunu limitati minħabba r-restrizzjonijiet tad-distanza u tan-netwerk li jrendu l-elettriku ġġenerat fl-Ungerija saħansitra iktar għoli għal reġjuni iktar imbiegħda.

                  (389)

                  Il-Kummissjoni nnotat ukoll is-sejba li matul l-operat parallel ta’ Paks NPP u ta’ Paks II, li hu mistenni jkun iqsar minn dak previst oriġinarjament, id-domanda massima nazzjonali mistennija li tkompli tikber mhix se tkun issodisfata biss mill-impjanti tal-enerġija domestiċi.

                  (390)

                  Il-Kummissjoni ttenni li distorsjonijiet possibbli oħra fis-suq, bħaż-żieda tal-konċentrazzjoni possibbli tas-suq kif ukoll in-nuqqas ta’ likwidità fis-suq ġew imminimizzati fid-dawl tal-konfermi li pprovdiet l-Ungerija fit-28 ta’ Lulju 2016.

                  (391)

                  Għaldaqstant, il-Kummissjoni tikkonkludi li d-distorsjonijiet potenzjali kollha tal-kompetizzjoni huma limitati u paċuti mill-objettiv komuni identifikat imfittex li jinkiseb b’mod proporzjonat, b’mod partikolari b’kunsiderazzjoni tal-konfermi li pprovdiet l-Ungerija fit-28 ta’ Lulju 2016.

            6.   KONKLUŻJONI

                  (392)

                  Fid-dawl ta’ dawk il-kunsiderazzjonijiet, il-Kummissjoni ssib li l-miżura nnotifikata mill-Ungerija tinvolvi għajnuna mill-Istat li, kif emendata mill-Ungerija fit-28 ta’ Lulju 2016, hi kompatibbli mas-suq intern skont l-Art 107(3)(c) TFUE.

            ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:
      Artikolu 1
      Il-miżura li l-Ungerija qed tippjana li timplimenta biex issostni finanzjarjament l-iżvilupp ta’ żewġ reatturi nukleari ġodda li huma ffinanzjati għalkollox mill-Istat Ungeriż għall-benefiċċju tal-entità MVM Paks II Nuclear Power Plant Development Private Company Limited by Shares (“Paks II”) li tkun is-sid u l-operatur ta’ dawk ir-reatturi nukleari, tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.
      Artikolu 2
      Il-miżura hi kompatibbli mas-suq intern, soġġetta għall-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 3.
      Artikolu 3
      L-Ungerija għandha tiżgura li Paks II għandha tuża kwalunkwe profitt idderivat mill-attività tal-unitajiet 5 u 6 tal-impjant tal-enerġija nukleari Paks II (“Paks II NPP”) għall-finijiet li ġejjin biss:

                  (a)

                  Il-proġett Paks II (“il-proġett”), li hu ddefinit bħala l-iżvilupp, il-finanzjament, il-bini, l-ikkummissjonar, l-operar u l-manutenzjoni, it-tiġdid, l-immaniġġjar tal-iskart u d-dekummissjonar ta’ żewġ unitajiet tal-enerġija nukleari ġodda b’reatturi VVER 5 u 6 f’Paks II NPP, fl-Ungerija. Il-profitti m’għandhomx jintużaw biex jiffinanzjaw investimenti f’attivitajiet li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dak il-proġett iddefinit.

                  (b)

                  Il-ħlas tal-profitti lill-Istat Ungeriż (pereżempju permezz ta’ dividendi).

            L-Ungerija għandha tiżgura li Paks II iżżomm lura milli (terġa’) tinvesti fl-estensjoni tal-kapaċità proprja jew fil-ħajja ta’ Paks II u fl-installazzjoni ta’ kapaċitajiet ta’ ġenerazzjoni addizzjonali, għajr dawk tar-reatturi 5 u 6 ta’ Paks II NPP. Jekk isir tali investiment ġdid, dan ikun soġġett għal approvazzjoni separata tal-għajnuna mill-Istat.
      L-Ungerija għandha tiżgura li l-istrateġija ta’ negozjar tal-output tal-enerġija ta’ Paks II se tkun strateġija ta’ ottimizzazzjoni tal-profitt kummerċjali b’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ġusta li titwettaq permezz ta’ arranġamenti ta’ nnegozjar kummerċjali konklużi permezz ta’ offerti kklerjati fuq pjattaforma ta’ negozjar jew kambju trasparenti. L-istrateġija għan-negozjar tal-output tal-enerġija ta’ Paks II (eskluż il-konsum proprju ta’ Paks II) għandha tkun kif ġej:

                  Saff 1. Paks II għandha tbigħ tal-inqas 30 % tal-output tal-elettriku totali tagħha fis-swieq ta’ ġurnata bil-quddiem, tal-istess ġurnata u tal-futuri tal-Kambju tal-Enerġija tal-Ungerija (HUPX). Kambji simili oħra tal-elettriku jistgħu jintużaw soġġetti għall-qbil jew għall-kunsens tas-servizzi tal-Kummissjoni li jrid jingħata jew jiġi rrifjutat fi żmien ġimagħtejn mit-talba tal-awtoritajiet Ungeriżi.

                  Saff 2. Il-bqija tal-output totali tal-elettriku ta’ Paks II għandu jinbiegħ minn Paks b’termini oġġettivi, trasparenti u nondiskriminatorji permezz ta’ rkanti. Il-kundizzjonijiet għat-tali rkanti għandhom jiġu ddeterminati mir-regolatur tal-enerġija tal-Ungerija, b’mod simili għar-rekwiżiti tal-irkanti imposti fuq MVM Partner [(deċiżjoni 741/2011 tar-Regulatur tal-Ungerija)]. Ir-regolatur tal-enerġija tal-Ungerija għandu jissorvelja wkoll it-twettiq ta’ dawn l-irkanti.

            L-Ungerija għandha tiżgura li l-pjattaforma tal-irkant għas-Saff 2 tiġi operata minn Paks II u li l-offerti jkunu disponibbli b’mod ekwu għan-negozjanti lliċenzjati jew irreġistrati kollha bl-istess termini tas-suq. Is-sistema tal-ikklerjar tal-offerti għandha tkun verifikabbli u trasparenti. Ma għandha tkun imposta ebda restrizzjoni fuq l-użu finali tal-elettriku mixtri.
      Barra minn hekk, l-Ungerija għandha tieħu impenn li Paks II, is-suċċessuri u l-affiljati tagħha jkunu legalment u strutturalment separati għalkollox u jkunu soġġetti għal setgħa indipendenti ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet skont il-paragrafi 52 u 53 tal-Avviż Ġuriżdizzjonali dwar il-Fużjonijiet (151) u għandhom jinżammu, jiġu mmaniġġjati u operati b’mod indipendenti u mhux konness minn mal-Grupp MVM u n-negozji kollha tiegħu, mis-suċċessuri u mill-affiljati tiegħu u minn kumpanniji oħra kkontrollati mill-Istat attivi fil-ġenerazzjoni, fil-bejgħ bl-ingrossa jew fil-bejgħ bl-imnut tal-enerġija.
      Artikolu 4
      L-Ungerija għandha tissottometti lill-Kummissjoni rapporti annwali dwar l-issodisfar tal-impenji msemmija fl-Artikolu 3. L-ewwel rapport għandu jiġi sottomess xahar wara d-data tal-għeluq tal-ewwel sena finanzjarja tal-operat kummerċjali ta’ Paks II.

         Magħmul fi Brussell, is-6 ta’ Marzu 2017.

               Għall-Kummissjoni

            Margrethe VESTAGER

               Membru tal-Kummissjoni

         (1)  ĠU C 8, 12.1.2016, p. 2.

         (2)  Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 1.

         (3)  Ftehim bejn il-Gvern tal-Federazzjoni Russa u l-Gvern tal-Ungerija dwar il-kooperazzjoni dwar l-użu paċifiku tal-enerġija nukleari, konkluż fl-14 ta’ Jannar 2014 u rratifikat fl-Ungerija permezz tal-Att II tal-2014 tal-Parlament Ungeriż (2014. évi II. törvény a Magyarország Kormánya és az Oroszországi Föderáció Kormánya közötti nukleáris energia békés célú felhasználása terén folytatandó együttműködésről szóló Egyezmény kihirdetéséről).

         (4)  L-awtoritajiet Ungeriżi jassumu li r-reatturi għandhom kapaċità netta ta’ 1 180 MW għal kull unità.

         (5)  L-Artikolu 3 tal-IGA.

         (1)  Riżoluzzjoni tal-Gvern 1429/2014. (VII. 31.) [A Kormány 1429/2014. (VII. 31.) Korm. Határozata a Magyarország Kormánya és az Oroszországi Föderáció Kormánya közötti nukleáris energia békés célú felhasználása terén folytatandó együttműködésről szóló Egyezmény kihirdetéséről szóló 2014. évi II. törvény szerinti Magyar Kijelölt Szervezet kijelölése érdekében szükséges intézkedésről].

         (6)  L-Artikolu 8 tal-IGA.

         (7)  Ftehim bejn il-Gvern tal-Federazzjoni Russa u l-Gvern tal-Ungerija dwar l-estensjoni ta’ kreditu mill-istat lill-Gvern tal-Ungerija għall-finanzjament tal-kostruzzjoni ta’ impjant tal-enerġija nukleari fl-Ungerija, konkluż fit-28 ta’ Marzu 2014.

         (8)  Ara l-premessa 18 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ għal aktar informazzjoni dwar il-grupp MVM.

         (9)  Data of the Hungarian Electricity System (Mavir, 2014) – https://www.mavir.hu/documents/10262/160379/VER_2014.pdf/a0d9fe66-e8a0-4d17-abc2-3506612f83df, aċċessat fis-26 ta’ Ottubru 2015.

         (10)  25/2009. (IV.4.) OGY Határozat a paksi bővítés előkészítéséről

         (11)  National Energy Strategy (Ministry of National Development, l-Ungerija, 2011):
      http://2010-2014.kormany.hu/download/7/d7/70000/Hungarian%20Energy%20Strategy%202030.pdf

         (12)  A magyar villamosenergia-rendszer közép- és hosszú távú forrásoldali kapacitásfejlesztése (L-iżvilupp fit-terminu medj u fit-tul tal-assi tal-ġenerazzjoni tas-sistema tal-elettriku tal-Ungerija):
      https://www.mavir.hu/documents/10258/15461/Forr%C3%A1selemz%C3%A9s_2016.pdf/462e9f51-cd6b-45be-b673-6f6afea6f84a (Mavir, 2016).

         (13)  Digriet tal-Ministeru tal-Iżvilupp Nazzjonali Nru 45/2014. (XI.14.) [45/2014. (XI.14.) NFM rendelet az MVM Paks II. Atomerőmű Fejlesztő Zártkörűen Működő Részvénytársaság felett az államot megillető tulajdonosi jogok és kötelezettségek összességét gyakorló szervezet kijelöléséről].

         (14)  L-Artikolu 9 tal-IGA.

         (15)  3,95 % sal-ewwel jum ta’ ripagament, u minn 4,50 % sa 4,95 % tul il-21 sena li jmiss.

         (16)  F’kull terminu ta’ 7 snin: 25 %, 35 % u 40 % tal-ammont fil-fatt użat tal-kreditu rispettivament.

         (*1)  Informazzjoni klassifikata/sigriet kummerċjali.

         (17)  […]

         (18)  Id-danni likwidati huma ammont stabbilit ta’ danni miftiehma mill-partijiet ta’ kuntratt li jsir dovut bħala kumpens fil-każ ta’ ksur ta’ obbligi speċifiċi skont il-kuntratt.

         (19)  Ara d-Deċiżjoni Nru 747/2011 tal-Uffiċċju tal-Enerġija tal-Ungerija tal-14 ta’ Ottubru 2011.

         (20)  “Többi nagyerőmű” tfisser “Impjanti tal-enerġija kbar oħra” filwaqt li “kiserőművek” tfisser “Impjanti tal-enerġija żgħar”.

         (21)  Ir-Rapport tal-Pajjiż tal-Ungerija dwar l-Enerġija (Il-Kummissjoni Ewropea – 2014): https://ec.europa.eu/energy/sites/ener/files/documents/2014_countryreports_hungary.pdf, aċċessat fil-26 ta’ Ottubru 2015.

         (22)  A magyar villamosenergia-rendszer közép- és hosszú távú forrásoldali kapacitásfejlesztése (L-iżvilupp fit-terminu medju u fit-tul tal-assi tal-ġenerazzjoni tas-sistema tal-elettriku tal-Ungerija): https://www.mavir.hu/documents/10258/15461/Forr%C3%A1selemz%C3%A9s_2016.pdf/462e9f51-cd6b-45be-b673-6f6afea6f84a (Mavir, 2016).

         (23)  It-test tal-MEIP hu test standard biex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ għajnuna u ntuża wkoll mill-Ungerija fl-analiżijiet ekonomiċi tagħha sottomessi kemm qabel kif ukoll wara n-notifika tal-każ. Il-Kummissjoni evalwat bil-galbu u mbagħad ikkomplimentat l-analiżi tal-MEIP sottomessa mill-Ungerija biex tagħmel il-valutazzjoni tagħha stess dwar l-eżistenza tal-għajnuna.

         (24)  T-319/12 u T-321/12 – Spanja u Ciudad de la Luz vs Il-Kummissjoni, ECLI:EU:T:2014:604, il-punt 40, T-233/99 u T-228/99 – Landes Nordrhein-Westfalen vs Il-Kummissjoni, ECLI:EU:T:2003:57, il-punt 245.

         (25)  Ġeneralment, is-sorsi l-aktar komuni tal-kapital huma tnejn: kapital ta’ ekwità u obbligazzjonijiet (finanzjarji). Il-kost totali tal-kapital hu l-kost medju ponderat tal-kapital (WACC), li jqis il-proporzjon tal-kapital ta’ ekwità u l-proporzjon tal-obbligazzjonijiet.

         (26)  ĠU C 200, 28.6.2014, p. 1.

         (27)  Ara n-nota 9 f’qiegħ il-paġna.

         (28)  L-ewwel mod hu mod standard kif jiġi vverifikat l-MEIP bejn l-industriji, filwaqt li t-tieni mod hu mfassal apposta għall-industrija tal-elettriku.

         (29)  L-LCOE hu l-kost totali għall-installazzjoni u għall-operar ta’ proġett tal-ġenerazzjoni tal-elettriku espress fi prezz tal-elettriku unifromi tul il-ħajja operattiva tal-proġett. Formalment,
      LCOE = [Sommat (Kostijiett × (1 + r) – t)] / [Sommat (MWh × (1 + r) – t)],
      fejn r hu r-rata ta’ skont u t tiddenonta s-sena t. Bħala riżultat ta’ dan, dan hu sensittiv għar-rata ta’ skont applikata. Hi prattika komuni li jiġi applikat id-WACC tal-proġett bħala r-rata ta’ skont.

         (30)  Dan id-dokument hu disponibbli pubblikament fuq http://www.kormany.hu/download/6/74/90000/2015_Economic%20analysis%20of%20Paks%20II%20-%20for%20publication.pdf.

         (31)  Il-Mudell Finanzjarju hu verżjoni aġġornata tal-Mudell Finanzjarju Preliminari. L-aġġornamenti jinkludu l-arranġamenti kuntrattwali bejn Paks II u JSC NIAEP, il-fornitur tal-impjant tal-enerġija nukleari.

         (32)  Ara l-premessi 52 – 81 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

         (33)  Ara http://www.worldenergyoutlook.org/weo2014/.

         (34)  Minħabba nuqqas ta’ informazzjoni u nuqqas ta’ ċarezza, id-Deċiżjoni tal-Ftuħ ma evalwatx l-istimi fuq il-bażi ta’ din il-metodoloġija. Għaldaqstant, il-ħarsa ġenerali li ġejja tinkludi wkoll dokumenti minn qabel id-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

         (35)  L-LCOE fl-istudju tal-OECD/IEA/NEA hu ta’ 89,94 USD/MWh (ara t-Tabella 4.7) u mhuwiex ċar kif il-valur ta’ EUR 70/MWh fil-Figura 3 tal-Istudju Ekonomiku u EUR 50,5-57,4/MWh inkisbu minn dak l-eks valur. L-istudju tal-OECD/IEA/NEA 2015 hu disponibbli fuq https://www.oecd-nea.org/ndd/egc/2015/.

         (36)  Ara Aszódi, A., Boros I. u Kovacs, A., (2014) “A paksi atomerőmű bővítésének energiapolitikai, műszaki és gazdasági kérdései”, f’Magyar Energetika, Mejju 2014. Traduzzjoni bl-Ingliż bit-titlu “Extension of the Paks II NPP- energy political, technical and economical evaluations” ġiet issottomessa lill-Kummissjoni fi Frar 2016. Dan l-istudju jippreżenta l-kalkoli f’HUF, u jikkonkludi LCOE medju ta’ 16,01-16,38 HUF/kWh tul il-ħajja tal-proġett. Mhumiex ipprovduti dettalji dwar kif dawn iċ-ċifri bbażati fuq l-HUF ġew ikkonvertiti fil-medda tal-LCOE f’EUR/MWh iċċitata fil-premessa 81.

         (37)  Ara l-Figura 15 fl-Istudju Ekonomiku.

         (38)  Ara p. 77 tal-Istudju Ekonomiku.

         (39)  Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika (Euratom).

         (*2)  No data provided in forecast

         (*3)  Assumption: Slovenia starting from zero.

         Sors: L-Istudju ta’ NERA.

         (*4)  No data provided in forecast

         (*5)  Assumption: Slovenia starting from zero.

         Sors: L-Istudju ta’ NERA.

         (40)  ENTSO-E (2015), All TSOs’ proposal for Capacity Calculation Regions (CCRs) in accordance with Article 15(1) of the Commission Regulation (UE) 2015/1222 of 24 July 2015 establishing a Guideline on Capacity Allocation and Congestion Management, 29 ta’ Ottubru 2015, p. 9, artikolu 9.

         (41)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/658 tat-8 ta’ Ottubru 2014 dwar il-miżura ta’ għajnuna SA.34947 (2013/C) (ex 2013/N) li r-Renju Unit qed jippjana li jimplimenta bħala Appoġġ għall-Impjant tal-Enerġija Nukleari Hinkley Point C (ĠU L 109, 28.4.2015, p. 44).

         (42)  Avviż ġuriżdizzjonali konsolidat tal-Kummissjoni taħt ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn l-impriżi (ĠU C 95, 16.4.2008, p. 1).

         (43)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-21 ta’ Frar 1994 dwar il-proċedura b’applikazzjoni tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 53 tat-Trattat Euratom (ĠU L 122, 17.5.1994, p. 30), paragrafu 22.

         (44)  Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1209/2000 tat-8 ta’ Ġunju 2000 li jistabbilixxi proċeduri biex iġib fis-seħħ il-komunikazzjonijiet preskritti taħt l-Artikolu 41 tat-Trattat li jistabbilixxi il-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika (ĠU L 138, 9.6.2000, p. 12).

         (45)  Ara l-premessa 13(c).

         (46)  Ara Candole Partners – NPP Paks II, Economic Feasibility Assessment, Frar 2016, disponibbli fuq http://www.greenpeace.org/hungary/Global/hungary/kampanyok/atomenergia/paks2/NPP%20Paks%20II%20Candole.pdf.

         (47)  Ara Felsmann Balázs, “Működhet-e Paks II állami támogatások nélkül? Az erőműtársaság vállalatgazdasági közelítésben ‘, disponibbli fuq https://energiaklub.hu/sites/default/files/paks2_allami_tamogatas_2015jun.pdf.

         (48)  Deskrizzjoni tal-Leningradskaya NPP tista’ tinkiseb minn fuq: http://atomproekt.com/en/activity/generation/vver/leningr_npp/, aċċessat fl-24 ta’ Frar 2017.

         (49)  Għall-IEA WEO 2015, ara http://www.worldenergyoutlook.org/weo2015/.

         (50)  L-IEA WEO 2015 tikkunsidra wkoll ir-raba’ xenarju, “ix-Xenarju 450” li jiddeskrivi passaġġ lejn l-għan tal-klima ta’ 2 oC li jista’ jinkiseb permezz tat-teknoloġiji li huma kważi disponibbli fuq skala kummerċjali.

         (51)  Id-differenza bejn il-prezzijiet tal-futuri tal-Ġermanja u tal-Ungerija hi argumentata li possibilment ġejja mill-akkoppjament imperfett tas-swieq.

         (52)  Hemm taqsima addizzjonali fl-istudju ta’ Candole li tagħmel tqabbil bejn il-kostijiet ta’ Paks II u l-kostijiet operatorji tar-reatturi tal-EPR stmati mill-Qorti Franċiża tal-Awdituri (2002) ippubblikati f’Boccard, N. “The Costs of Nuclear Electricity: France after Fukushima”, disponibbli fuq http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2353305.

         (53)  Dan hu rreferenzjat minn Romhányi Balázs, “A Paks II beruházási költségvetés-politikai következnényei”, disponibbli fuq https://energiaklub.hu/sites/default/files/a_paks_ii_beruhazas_koltsegvetes-politikai_kovetkezmenyei.pdf.

         (54)  Dan hu rreferenzjat mill-istudju Fazekas, M. et al, The Corruption Risks of Nuclear Power Plants: What Can We Expect in Case of Paks2?, disponibbli fuq http://www.pakskontroll.hu/sites/default/files/documents/corruption_risks_paks2.pdf.

         (55)  http://www.kormany.hu/download/a/84/90000/2015%20Economic%20analysis%20of%20Paks%20II.pdf

         (56)  https://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en/what-horizon-2020

         (57)  Id-Direttiva 2009/72/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Lulju 2009 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li temenda d-Direttiva 2003/54/KE (ĠU L 211, 14.8.2009, p. 55).

         (58)  Linji gwida Komunitarji dwar l-għajnuna mill-Istat għall-ħarsien tal-ambjent (ĠU C 82, 1.4.2008, p. 1).

         (59)  https://www.oecd-nea.org/ndd/climate-change/cop21/presentations/stankeviciute.pdf

         (60)  Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65).

         (61)  Id-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Frar 2014 dwar l-akkwist minn entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali u li tħassar id-Direttiva 2004/17/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 243).

         (62)  T-289/03 BUPA, paragrafu 313.

         (63)  http://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/1/2016/MT/1-2016-177-MT-F1-1.PDF

         (64)  L-Unerija ma stabbilixxietx kronoloġija fis-sottomissjoni tagħha u użat ċifri disponibbli minn diversi perjodi, kultant b’mod inkonsistenti. Filwaqt li l-enfasi tas-sottomissjonijiet tal-Ungerija kienet deċiżjoni ta’ investiment ta’ Diċembru 2014, it-Tieni ittra ta’ kjarifika sottomessa mill-Ungerija użat ċifri primjum tar-riskju tal-ekwità minn Lulju 2015 ukoll.

         (65)  Il-Kuntratt tal-EPC jipprovdi li l-iżvilupp tar-reatturi l-ġodda hu maqsum f’żewġ fażijiet bl-ewwel waħda li tikkonsisti biss fi […] u t-tieni waħda fi […].

         (66)  Pereżempju, il-primjum tar-riskju tal-ekwità hu stmat għal 9,0 % fl-analiżijiet ta’ parametraġġ referenzjarju inklużi mill-Ungerija fl-istudji ċċitati għall-kuntrarju tal-4,0 % għall-primjum tar-riskju tal-ekwità stmat fil-metodoloġija minn isfel għal fuq inkluża fl-istess studji.

         (67)  Ara Damodaran, A. “Equity risk premium (ERP): Determinants, estimation and implications – The 2016 Edition” (2016), section Estimation Approaches – Historical Premiums, p. 29-34, disponibbli fuq http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2742186. Barra minn hekk, il-każ tal-indiċi storiku tal-Borża tal-Ungerija, b’valur tal-għeluq ta’ 24 561,80 fit-2 ta’ Mejju 2006 u b’valur tal-għeluq ta’ 26 869,01 fit-2 ta’ Mejju 2016 (data mniżżla minn https://www.bet.hu/oldalak/piac_most), jidher li jsostni dawn id-dubji.

         (68)  Skont l-istudju ta’ Moody’s (2009), it-tħabbira ta’ proġett ta’ kostruzzjoni ta’ impjant tal-enerġija nukleari minn kumpanniji tal-ġenerazzjoni fl-Amerika timplika tnaqqis medju fil-grad ta’ 4 gradi. Min-naħa tiegħu, Damodaran fid-databases tiegħu jagħti stima li differenza fil-klassifikazzjoni tal-kreditu ta’ 4 gradi, eż. A3 u Ba1, issarraf fi primjum tar-riskju tal-ekwità totali ta’ 2,0 % (database ta’ Damodaran, valuri tal-verżjoni ta’ Lulju 2016).

         (69)  Id-daqs tat-tali riskju hu mnaqqas għal Paks II peress li din għandha biss skopertura limitata għar-riskju tal-kostruzzjoni.

         (70)  CAPM tfisser (“Capital Asset Pricing Model”, il-Mudell tal-Ipprezzar tal-Assi Kapitali), il-Mudell Finanzjarju standard biex jiġi stmat ir-redditu mistenni ta’ assi, ara http://www.investopedia.com/terms/c/capm.asp.

         (71)  Il-Kummissjoni ħarset lejn ir-rati tal-bonds tal-Gvern iddenominati f’EUR u f’USD ukoll, iżda dawn il-bonds tal-Gvern kellhom durata iqsar u l-aħħar data tal-ħruġ kienu Mejju 2011 għal bonds iddenominati f’EUR u Marzu 2014 għal bonds iddenominati f’USD. Fi żminijiet b’tant varjazzjoni fir-rata tal-bonds tal-Gvern, il-Kummissjoni ddeċidiet li ma tinkludix dawn il-bonds fl-analiżi. Barra minn hekk, l-inklużjoni tagħhom kienet iżżid il-valur stmat tad-WACC, u b’hekk l-esklużjoni tagħhom mill-analiżi hi għażla konservattiva.

         (72)  Għal ċifri rilevanti għal Diċembru 2014, ara t-tikketti Risk Premiums for Other Markets > 1/14 fuq is-sit web http://people.stern.nyu.edu/adamodar/New_Home_Page/dataarchived.html. Għal ċifri rilevanti għal Frar 2017, ara t-tikketti Risk Premiums for Other Markets > Download fuq is-sit web http://pages.stern.nyu.edu/~adamodar/New_Home_Page/datacurrent.html. Id-databases ta’ Damodaran jintużaw u jiġu ċċitati spiss fil-prattika finanzjarja.

         (73)  Għall-2014, ara Fernandez, P., Linares P. u Acin, I. F., “Market Risk Premium used in 88 countries in 2014: a survey with 8,228 answers, 20 ta’ Ġunju 2014, disponibbli fuq http://www.valuewalk.com/wp-content/uploads/2015/07/SSRN-id2450452.pdf. Għall-2016, ara Fernandez, P., Ortiz, A. u Acin, I. F. “Market Risk Premium used in 71 countries in 2016: a survey with 6,932 answers”, 9 ta’ Mejju 2016, disponibbli fuq https://papers.ssrn.com/sol3/papers2.cfm?abstract_id=2776636&download=yes.

         (74)  Il-valuri beta l-oħra proposti mill-Ungerija fl-istudju tal-MEIP u fit-Tieni ittra ta’ kjarifika sussegwenti u l-valuri beta li jikkorrispondu għas-setturi tal-Utilitajiet, tar-Rinnovabbli u tal-Enerġija rispettivament fid-database ta’ Damodaran, ilkoll huma ikbar minn 1. Għaldaqstant, l-użu ta’ valur beta ta’ 0,92 hu għażla konservattiva peress li dan iwassal għal valur tad-WAVV inqas mill-valuri ogħla l-oħra tal-beta.

         (75)  Ara http://www.mnb.hu/statisztika/statisztikai-adatok-informaciok/adatok-idosorok, sekwenza “XI. Deviza, penz es tokepiac” > “Allampapir piaci referenciahozamok” għal dak imsemmi l-ewwel u https://www.quandl.com/data/WORLDBANK/HUN_FR_INR_RISK-Hungary-Risk-premium-on-lending-lending-rate-minus-treasury-bill-rate għal dak imsemmi l-aħħar. B’rabta mal-valur imsemmi l-ewwel, hi rakkomandata ċerta attenzjoni minħabba d-daqs żgħir tas-suq tal-bonds maħruġa minn kumpanniji tal-Ungerija. Id-data tirreferi għall-31 ta’ Diċembru 2014. Ma hemm ebda data oħra disponibbli għal perjodi iktar riċenti.

         (76)  Dawn il-figuri huma ogħla minn dawk idderivati mill-Ungerija l-iktar minħabba r-rata ogħla ħielsa mir-riskju u l-primjum ogħla tar-riskju tal-ekwità użat mill-Kummissjoni (l-għażliet tal-Ungerija huma kkritikati fil-premessa 208).

         (77)  Għal ċifri tad-WACC speċifiċi għall-pajjiżi għal Diċembru 2014, ara “Data” >“Archived data” > “Cost of capital by industry” > “Europe” > “1/14” fuq http://pages.stern.nyu.edu/~adamodar/. Għal ċifri tad-WACC speċifiċi għall-pajjiżi għal Frar 2017, ara t-tikketti “Data” >“Current data” > “Cost of capital by industry” > “Europe” fuq http://pages.stern.nyu.edu/~adamodar/. Għall-figuri tal-primjum tar-riskju, ara n-nota f’qiegħ il-paġna 72. Irid jiġi nnotat ukoll li din id-database hi parti minn database globali u li din tinkludi pajjiżi Ewropej (ittikkettati bħala l-Ewropa tal-Punent, “Western Europe”). Madankollu, il-pajjiżi huma raggruppati ulterjorment u l-Ungerija hi parti iminn subgrupp imsejjaħ “Developed Europe” – ara l-worksheet “Europe” jew “Industries sorted global” fil-fajl Excel http://www.stern.nyu.edu/~adamodar/pc/datasets/indname.xls.

         (78)  L-Ungerija żviluppat ukoll analiżi ta’ parametraġġ referenzjarju qasira bbażata fuq id-data ta’ Domodaran fit-Tieni ittra ta’ kjarifika (fl-Appendiċi 2 tagħha). Madankollu, dik l-analiżi mhix rilevanti peress li hi bbażata fuq informazzjoni posterjuri biex tissostanzja deċiżjoni ta’ investiment meħuda fl-2014.

         (79)  Iċ-ċifri f’dawn it-tabelli huma aġġustati bl-applikazzjoni tar-rata tat-taxxa fuq il-kumpanniji tal-Ungerija ta’ 19 % għad-dejn.

         (80)  Data dwar is-settur “Ekoloġiċi u Rinnovabbli” ma kinitx disponibbli għad-database tal-2014. Fl-2016, dan is-settur kellu WACC ogħla mill-medja taż-żewġ setturi l-oħra inklużi, xi ħaġa li tindika li l-inklużjoni tiegħu kienet iżżid il-valur tal-istima tad-WACC tal-2014 li kieku kien disponibbli.

         (81)  Ara n-nota 68 f’qiegħ il-paġna.

         (82)  Iċ-ċifri f’din it-tabella jużaw valuri beta meħuda mid-database tad-WACC fil-livell industrijali ta’ Damodaran.

         (83)  F’dan il-każ tittieħed medja sempliċi, minflok medja ponderata li tuża n-numru ta’ ditti inklużi f’kull segment, peress li l-enfasi hi fuq is-segmenti indikaturi u mhux fuq ditti indikaturi. It-teħid ta’ medja ponderata ma jkunx jagħmel differenza għall-2016, filwaqt li jwassal għal valuri ftit ogħla għall-2014, xi ħaġa li timplika valuri ogħla tad-WACC. Għaldaqstant, l-għażla ta’ medja sempliċi minflok ponderata hi konservattiva fil-kuntest attwali.

         (84)  Element importanti tal-istima hu li Damodaran jiddefinixxi l-primjum tar-riskju tal-ekwità għal pajjiż bħala s-somma ta’ primjum tas-suq matur u primjum tar-riskju tal-pajjiż addizzjonali, fuq il-bażi tal-firxa predefinita tal-pajjiż u bi skalar għat-tkabbir (b’1,5 fl-2014 u b’1,39 fl-2016) biex jiġi rifless ir-riskju ikbar tal-ekwità fis-suq. Għal iktar dettalji, ara l-worksheet “Explanation and FAQ” tad-database tal-primjums tar-riskju tal-ekwità speċifiċi għall-pajjiżi ta’ Damodaran, disponibbli fuq http://www.stern.nyu.edu/~adamodar/pc/datasets/ctryprem.xls.

         (85)  Kun af li l-primjum tar-riskju tal-ekwità żejjed speċifiku għall-Ungerija kkalkolat fil-punt ii se jkollu bżonn jiġi mmoltiplikat bil-valuri beta ppreżentati fit-Tabella 8: biex jiġi inkorporat fil-kost tal-ekwità dderivat fil-punt (iii).

         (*6)  Il-formula tad-WACC tuża l-kost wara t-taxxa tad-dejn.

         (86)  Barra minn hekk, il-limitu inferjuri ta’ 9,15 % għall-2014 aktarx li jkollu bżonn jiġi aġġustat ’il fuq jekk id-data dwar “Ekoloġiċi u rinnovabbli” kienet disponibbli għall-2014.

         (87)  Id-data li fiha nħarġet il-previżjoni tal-prezz IEA tal-2014.

         (88)  Il-Kurva D hi kkunsidrata informazzjoni kunfidenzjali/sigriet kummerċjali.

         (89)  Il-Gvern Ungeriż ma pprovda ebda dettall dwar ir-rati tal-kambju użati. Il-valur applikat ta’ 0,9 jista’ jitnaqqas mill-Mudell Finanzjarju. Ir-rata tal-kambju medja fix-xahar kienet ta’ 0,89 għal Settembru 2015. Dan il-valur tar-rata tal-kambju EUR/USD (flimkien mal-valuri l-oħra użati f’dan id-dokument) ittieħed mis-sit web tal-BĊE fuq http://sdw.ecb.europa.eu/quickview.do;jsessionid=B13D3D3075AF28A4265A4DF53BE1ABC0?SERIES_KEY=120.EXR.D.USD.EUR.SP00.A&start=01-07-2014&end=15-11-2016&trans=MF&submitOptions.x=46&submitOptions.y=5.

         (90)  Minħabba l-varjazzjoni kbira fir-rata tal-kambju EUR? USD, il-Kummissjoni għażlet rata tal-kambju medja tul it-3 xhur ta’ qabel id-data tad-deċiżjoni ta’ investiment tad-9 ta’ Diċembru 2014 li tinkludi wkoll il-pubblikazzjoni tal-IEA WEO (2014). Inkella, wieħed jista’ juża r-rati tal-kambji medji annwali. Ir-rata tal-kambju medja annwali qabel Diċembru 2014 kienet ta’ 0,75, li tkun twassal għal valur tal-IRR ftit inqas, u tagħmel l-għażla ta’ rata tal-kambju medja fuq 3 xhur minflok din għażla konservattiva għall-analiżi attwali.

         (91)  Ara http://www.worldenergyoutlook.org/publications/weo-2016/.

         (92)  Ara ċ-ċifri tal-prezzijiet tal-elettriku bl-ingrossa fit-Tabella 6.13 fil-paġna 267 tal-IEA WEO 2016.

         (93)  Mill-ġdid, ir-rata tal-kambju medja annwali rilevanti hi ta’ 0,89 għal dan il-każ, u b’hekk l-għażla ta’ rata tal-kambju medja fuq 3 xhur hi waħda iktar konservattiva għall-analiżi attwali.

         (94)  Il-kurva D hi kkunsidrata informazzjoni kunfidenzjali/sigriet kummerċjali.

         (95)  Aġġustamenti simili ’l isfel fil-previżjonijiet tal-prezz tal-elettriku bejn l-2014 u l-2015 saru wkoll min-National Grid tar-Renju Unit – Ara, pereżempju, il-paġna 46 tat-2014 UK Future Energy Scenarios min-National Grid tar-Renju Unit, disponibbli fuq http://www2.nationalgrid.com/UK/Industry-information/Future-of-Energy/FES/Documents-archive/ u l-paġna 36 tat-2015 UK Future Energy Scenarios min-National Grid tar-Renju Unit, disponibbli fuq http://www2.nationalgrid.com/UK/Industry-information/Future-of-Energy/FES/Documents-archive/, li jiddenotaw tnaqqis ta’ 12 % għall-previżjonijiet tal-prezz tal-elettriku tul il-perjodu ta’ previżjoni 2016-2035. Ma nstab ebda tqabbil bħal dan għad-data tal-BMWi.

         (96)  Fl-analiżi kwantitattiva tagħha, il-Kummissjoni taċċetta s-suppożizzjonijiet li għamlet l-Ungerija dwar il-prezzijiet tal-elettriku li jiżdiedu sal-2040 u jibqgħu kostanti wara. Din hi għażla konservattiva. Inkella, wieħed jista’ jibni xenarji ta’ previżjoni tal-prezz b’kunsiderazzjoni iktar espliċita tal-iskjerament fuq skala kbira tar-rinnovabbli fuq il-prezzijiet tal-bejgħ bl-ingrossa, meta l-prezzijiet baxxi kif esperjenzati bħalissa jkunu n-norma bi prezzijiet ta’ skarsezza għoljin iżda dipendenti fuq it-temp. Tali xenarju jkun jirriżulta fi prezzijiet futuri li huma qrib il-prezzijiet attwali, li jimplikaw redditu fuq l-investiment inferjuri minn dawk ikkunsidrati b’mod espliċitu fit-taqsimiet sussegwenti.

         (97)  Ara l-Premessa 128 għal definizzjoni tax-“Xenarju tal-Politiki Ġodda”.

         (98)  Ara l-Premessa 128 u n-nota 53 f’qiegħ il-paġna: Ix-Xenarju tal-Politiki Attwali jieħu f’kunsiderazzjoni biss politiki approvati biss ftit xhuur qabel ma l-pubblikazzjoni ġiet stampata. Ix-Xenarju 450 jiddeskrivi passaġġ lejn l-għan tal-klima ta’ 2 oC li jista’ jinkiseb permezz tat-teknoloġiji li huma kważi disponibbli fuq skala kummerċjali. Finalment, ix-Xenarju tal-Prezz Baxx taż-Żejt jesplora l-implikazzjonijiet ta’ prezzijiet baxxi sostnuti (li jiġu minn prezzijiet orħos taż-żejt) fuq is-sistema tal-enerġija.

         (99)  Il-Kummissjoni m’għamlitx tali analiżi kwantitattiva komprensiva minħabba n-nuqqas ta’ data rilevanti ta’ kwalità għolja. Minkejja dan, jista’ jiġi osservat li l-kurva tal-prezz li tikkorrispondi għax-Xenarju tal-Prezz Baxx taż-Żejt tkun twassal għal valur tal-IRR sostanzjalment inqas mill-kurva tal-prezz li tikkorrispondi għax-Xenarju tal-Politiki Ġodda.

         (100)  Ara t-Taqsima 2.3.

         (*7)  Il-fattur tat-tagħbija hu kkunsidrat bħala sigriet kummerċjali u hu sostitwit minn medda wiesgħa tal-fattur tat-tagħbija.

         (101)  Ara p. 25 tad-WNISR2015.

         (102)  Ara p. 350 tal-IEA WEO 2014.

         (103)  Ara http://www.world-nuclear-news.org/NN-Flamanville-EPR-timeTabella-and-costs-revised-0309154.html u http://www.theecologist.org/News/news_analysis/2859924/finland_cancels_olkiluoto_4_nuclear_reactor_is_the_epr_finished.html.

         (104)  Ara p. 66 tad-WNISR2015.

         (105)  Ara t-taqsima 6.3 tal-EIAS, disponibbli fuq http://www.mvmpaks2.hu/hu/Dokumentumtarolo/Simplified%20public%20summary.pdf

         (*8)  Iċ-ċifri fil-Mudell Finanzjarju huma kkunsidrati sigriet kummerċjali u huma sostitwiti minn meded usa’.

         (106)  Il-kostijiet tat-tali BDBAs faċilment jistgħu jaqbżu l-EUR 100 biljun u potenzjalment jilħqu valuri fid-daqs ta’ ħafna mijiet jew saħansitra eluf ta’ biljuni ta’ Euro (Ara.p. 20-24 ta’ “The true costs of nuclear power” minn Wiener Umwelt Anwaltshaft u Össterreichisce Ökologie Institute, disponibbli fuq http://wua-wien.at/images/stories/publikationen/true-costs-nucelar-power.pdf). B’BDBA li jseħħ kull 25 sena (1986 Chernobyl) u 2011 (Fukushima)) u bi kważi 400 reattur nukleari li joperaw madwar id-dinja, hemm probabilità ta’ 2 × (1/400) = 0,5 % li jseħħ BDBA f’wieħed miż-żewġ reatturi ta’ Paks II fl-ewwel 25 sena tal-operat tiegħu. Il-kost ta’ kopertura tal-assigurazzjoni għal ħsara bħal din tipikament tkun ferm ogħla mill-valur mistenni tal-ħsara assoċjata ma’ tali aċċident, jiġifieri iktar minn 0,5 % x EUR 100 bn = EUR 500 m (bit-teħid ta’ stima iktar konservattiva għall-valur tal-ħsara kkaġunata minn BDBA li jseħħ verament).

         (107)  L-istudju ta’ Felshmann jidentifika tali rinnovament qawwi għal Paks I. Filwaqt li l-Gvern Ungeriż jeskludi l-ħtieġa ta’ rinnovament simili għal Paks II, ir-raġunijiet għat-tali esklużjoni mhumiex ċari.

         (108)  Il-Kummissjoni m’għamlitx analiżi kwantitattiva dettaljata tal-impatt ta’ kwalunkwe tali devjazzjoni minħabba n-nuqqas ta’ data rilevanti ta’ kwalità għolja. Minflok, parti mill-informazzjoni ppreżentata fil-premessa 239 intużat biex timmotiva l-analiżi tas-sensittività li hi l-bażi tad-determinazzjoni tal-IRR tal-proġett (ara l-premessi 245 u 246 fit-taqsima li jmiss).

         (109)  Ara p. 33 tad-WNISR2015.

         (110)  Ara p. 58-60 tad-WNISR2015.

         (111)  L-IEA WEO 2014 tinnota wkoll li disinni li qatt ma saru bħalhom jistgħu jieħdu ferm iktar biex jinbnew u jinvolvu kostijiet ferm ogħla minn disinni iktar maturi minħabba n-nuqqas ta’ esperjenza u ta’ tagħlim – ara p. 366.

         (112)  Għad-dewmien għall-impjant Olkiluoto-3, ara http://www.world-nuclear-news.org/C-Olkiluoto-EPR-supplier-revises-compensation-claim-1002164.html. Għad-dewmien għall-impjant ta’ Flamanville, ara http://www.world-nuclear-news.org/NN-Flamanville-EPR-timeTabella-and-costs-revised-0309154.html.

         (113)  Ara p. 64 tad-WNISR2015.

         (114)  Ara http://www.world-nuclear.org/information-library/country-profiles/countries-o-s/russia-nuclear-power.aspx.

         (115)  Ara p. 63 tad-WNISR 2015 kif ukoll l-artikli fl-istampa. http://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2013-06-12/russia-freezes-construction-nuclear-power-plant-kaliningrad u http://www.bsrrw.org/nuclear-plants/kaliningrad/ .

         (116)  Fil-fatt, l-Ungerija stess qed tistenna dewmien (Ara l-premessa (99)).

         (117)  Din hi analiżi tas-sensittività iktar robusta minn dawk inklużi mill-Ungerija fil-Mudell Finanzjarju (ara l-premessa 177) peress li dik tħares lejn l-imaptt tad-WACC u l-IRR tat-tibdiliet f’varjabbli sottostanti wieħed biss. Minflok, l-analiżi ta’ Monte Carlo tippermetti l-identifikazzjoni tal-impatt tat-tibdiliet fil-valur ta’ iktar minn varjabbli sottostanti wieħed.

         (118)  Dawn id-devjazzjonijiet ġew idderivati minn distribuzzjonijiet normali bil-medjana daqs il-valuri bażali inklużi fil-Mudell Finanzjarju u d-devjazzjoni standard daqs id-devjazzjonijiet inklużi fl-analiżi tas-sensittività fil-Mudell Finanzjarju – 95 % tal-valuri dderivati minn dawn id-distribuzzjonijiet normali jaqgħu fi ħdan distanza ta’ darbtejn mid-devjazzjoni standard magħżula tad-distribuzzjoni. Il-pari tad-devjazzjoni standard medjana magħżula kienu dawn li ġejjin: (i) inflazzjoni ([0 – 2] %*; 0,25 %), (ii) ir-rati tal-kambju (HUF/EUR) [300 – 310]*; 10 %), (iii) sensittività tal-prezz (kull kurva individwali; EUR 2,5/MWh) u (iv) ħajja tal-impjant (60; 5). Għad-diversi elementi perjodiċi ta’ kost, (i) il-kostijiet operazzjonali, (ii) il-kostijiet tal-fjuwil, (iii) in-nefqa kapitali tal-manutenzjoni u (iv) il-kostijiet tad-dekummissjonar u tal-immaniġġjar tal-iskart, intgħażlet devjazzjoni standard ta’ 10 % mill-valur perjodiku rispettiv.

                  *

                  F’din in-nota f’qiegħ il-paġna, il-metodi magħżula fil-Mudell Finanzjarju huma kkunsidrati sigriet kummerċjali u huma sostitwiti mill-medda usa’.

         (**)  Il-valur bażali u l-użu tal-kapaċità huma kkunsidrati sigriet kummerċjali u huma sostitwiti minn meded usa’.

         (119)  Peress li r-rata tal-linja bażi tal-perjodu ta’ qtugħ hi żgħira, ta’ [5 – 10]*** %, id-devjazzjonijiet ’il fuq, jiġifieri rati ikbar ta’ perjodi ta’ qtugħ, jistgħu jkunu potenzjalment ogħla mid-devjazzjonijiet ’l isfel, jiġifieri rati iżgħar ta’ perjodi ta’ qtugħ. Intgħażlet distribuzzjoni triangolari b’punt ta’ tmiem ta’ 5 % u 12 % (korrispondenti għal fatturi tat-tagħbija ta’ 88 % u ta’ 95 %) u punt massimu ċentrali ta’ [5 – 10]*** % (il-valur bażali).

                  ***

                  F’din in-nota f’qiegħ il-paġna, il-valur bażali hu kkunsidrat bħala sigriet kummerċjali u hu sostitwit minn medda usa’.

         (120)  Irid jiġi nnotat li ma ġiet supponuta ebda korrelazzjoni matul dawn il-provi bejn id-diversi varjabbli.

         (121)  Għaż-żewġ snin, il-valuri tal-IRR stmati mill-Kummissjoni huma inqas minn dawk sottomessi mill-Ungerija l-iktar minħabba l-previżjonijiet tal-prezz futur inferjuri u wkoll minħabba analiżi tas-sensittività iktar ġenerali (ara l-premessa 246).

         (122)  Barra minn hekk, tali dewmien ikun ferm probabbilment akkoppjat ma’ kostijiet ikbar milli ppjanati. B’mod partikolari, il-kostijiet ikbar milli ppjanati jistgħu jiġġarrbu mminkejja n-natura turnkey bi prezz fiss tal-kuntratt tal-EPC għal żewġ raġunijiet: (i) il-prezz fiss jirreferi biss għall-kostijiet tal-fornituri iżda mhux għall-kostijiet tas-sidien, u (ii) jekk il-fornitur jikkontesta kemm uħud mill-eskalazzjonijiet tal-kostijiet huma r-responsabbiltà tiegħu, tilwima legali possibbli ċertament li żżid il-kostijiet tal-proġett.

         (123)  Iċ-ċifri ta’ EUR/MWh ġew idderivati bl-applikazzjoni tar-rata tal-kambju medja fix-xahar EUR/USD ta’ 0,9 għal Awwissu 2015 (ix-xahar tal-pubblikazzjoni tal-OECD/IEA/NEA) għaċ-ċifri ta’ USD/MWh fil-pubblikazzjoni.

         (*9)  Il-fattur tat-tagħbija hu kkunsidrat bħala sigriet kummerċjali u hu sostitwit minn medda wiesgħa tal-fattur tat-tagħbija.

         (124)  Dawn l-aġġustamenti fil-valur tal-LCOE jistgħu jinkisbu bil-moltiplikazzjoni ta’ kull terminu fid-denominatur tal-formula tal-LCOE LCOE=(Sommat(Kostijiett × (1 + r) – t))/(Sommat(MWht × (1 + r) – t)) (ara n-nota f’qiegħ il-paġna 32) bi 93/85.

         (125)  Il-previżjoni tal-prezz ta’ EUR 73/MWh hi miksuba bil-moltiplikazzjoni tal-valur tal-prezz tal-elettriku bl-ingrossa ta’ EUR 81/MWh għall-2040 fil-Figura 8.11 fil-p. 327 tal-IEA WEO 2015 bir-rata tal-kambju medja fix-xahar EUR/USD taż-0,9 għal Settembru-Novembru 2015, id-data tal-pubblikazzjoni tal-IEA WEO 2015. B’mod simili, il-previżjoni tal-prezz ta’ EUR 68/MWh hi miksuba bil-moltiplikazzjoni tal-valur tal-prezz tal-elettriku bl-ingrossa ta’ EUR 75/MWh għall-2040 fil-Figura 6.13 fil-p. 267 tal-IEA WEO 2016 bir-rata tal-kambju medja fix-xahar EUR/USD taż-0,9 għal Settembru-Novembru 2016, id-data tal-pubblikazzjoni tal-IEA WEO 2016.

         (126)  Wieħed irid iqis ukoll li d-distribuzzjoni tal-valuri tad-WACC ferm probabbli mhix uniformi fil-medda indikata. Minflok, hu iktar probabbli li tkun iċċentrata madwar il-punt nofsani tal-intervall, jiġifieri hu iktar probabbli t-teħid ta’ valuri qrib il-punt nofsani tal-medda u hu inqas probabbli t-teħid ta’ valuri eqreb il-punti ta’ tmiem tal-medda, filwaqt li jiġi indikat li t-trikkib bejn iċ-ċifri tal-IRR u ċ-ċifri tad-WACC hu saħansitra iżgħar minn dawk issuġġeriti miċ-ċifri fl-aħħar ringiela tat-Tabella 13.

         (127)  Irid jiġi nnotat ukoll li dan it-trikkib ġie kkomputat għal finijiet statistiċi biss. Investitur ta’ ekonomija tas-suq tipikament iqabbel il-valuri ċentrali (jew il-meded) tal-intervalli tad-WACC u tal-IRR. Ir-raġuni għal dan hu li t-trikkib taż-żewġ meded ikopri kundizzjonijiet pjuttost estremi meta l-IRR tkun għolja u fl-istess ħin id-WACC ikun baxx. Peress li ż-żewġ miżuri huma konnessi mal-istess kundizzjonijiet tas-suq u l-istess proġett partikolari, jiġifieri Paks II, dawn għandhom tendenza li jimxu flimkien (jiġifieri jiġi rrealizzat valur għoli tal-IRR fi ħdan il-medda tal-IRR li hu ferm probabbli li jikkoinċidi ma’ valur għoli tad-WACC fi ħdan il-medda tad-WACC), u potenzjalment jeliminaw ir-realizzazzjoni simultanja ta’ valur baxx tad-WACC flimkien ma’ valur għoli tal-IRR.

         (128)  Dawn l-istimi ta’ dan il-VPN huma konservattivi peress li dawn ma jikkunsidrawx l-impatt ta’ ċerti tipi ta’ dewmien [ara l-premessi 99, 246 u 0] u l-fatturi elenkati fil-premessi 239 u 258 li jistgħu sostanzjalment iżidu l-kostijiet jew inaqqsu d-dħul futur u, għalhekk, dawn aktarx li jissottovalutaw b’mod sostanzjali t-telf eventwali. Kwalunkwe devjazzjoni fuq dawn il-fatturi tkompli żżid it-telf nett tal-proġett.

         (129)  QtĠ, “Castelnou Energía vs Il-Kummissjoni Ewropea”, T-57/11, ECLI:EU:T:2014:1021, il-punti 181-184.

         (130)  Ara l-paragrafu 8 tal-Att LXXXVI tal-2007 dwar l-Att tal-Elettriku.

         (131)  Protokoll Nru 2 għat-Trattat ta’ Lisbona.

         (132)  Ara d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/407/KE tat-22 ta’ Settembru 2004 dwar l-għajnuna mill-Istat li r-Renju Unit qiegħed jippjana li jimplimenta għal British Energy plc (ĠU L 142, 6.6.2005,p. 26) u d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/658 tat-8 ta’ Ottubru 2014 dwar il-miżura ta’ għajnuna SA.34947 (2013/C) (ex 2013/N) li r-Renju Unit qed jippjana li jimplimenta bħala Appoġġ għall-Impjant tal-Enerġija Nukleari Hinkley Point C (ĠU L 109, 28.4.2015, p. 44).

         (133)  A magyar villamosenergia-rendszer közép- és hosszú távú forrásoldali kapacitásfejlesztése (L-iżvilupp fit-terminu medj u fit-tul tal-assi tal-ġenerazzjoni tas-sistema tal-elettriku tal-Ungerija): https://www.mavir.hu/documents/10258/15461/Forr%C3%A1selemz%C3%A9s_2016.pdf/462e9f51-cd6b-45be-b673-6f6afea6f84a (Mavir, 2016).

         (134)  Mankala hu mudell kummerċjali użat ħafna fis-settur tal-elettriku tal-Finlandja, li bih kumpannija b’responsabbiltà limitata titmexxa bħal kooperattiva mingħajr profitt għall-benefiċċju tal-azzjonisti tagħha. Disponibbli fuq: http://www.ben.ee/public/Tuumakonverentsi%20ettekanded%202009/Peter%20S.%20Treialt%20-%20Mankala%20principles.pdf, aċċessat fis-26 ta’ Ottubru 2015.

         (135)  Fir-rigward tar-Repubblika Ċeka, ara: http://www.world-nuclear.org/info/country-profiles/countries-a-f/czech-republic/, aċċessat fis-26 ta’ Ottubru 2015, fir-rigward tal-Litwanja ara: http://www.world-nuclear.org/info/Country-Profiles/Countries-G-N/Lithuania/, aċċessat fis-26 ta’ Ottubru 2015, fir-rigward tal-Bulgarija ara: http://www.world-nuclear.org/info/Country-Profiles/Countries-A-F/Bulgaria/, aċċessat fil-21 ta’ Ġunju 2016.

         (136)  Fir-rigward tar-Rumanija ara: http://economie.hotnews.ro/stiri-companii-20436128-nuclearelectrica-solicita-actionarilor-aprobarea-memorandumului-intelegere-care-semna-companie-chineza-pentru-construirea-unitatilor-3-4-cernavoda.htm, aċċessat fil-21 ta’ Ġunju 2016.

         (137)  Studju mit-2 ta’ Novembru 2015, li għadu mhuwiex ippubblikat, p. 35.

         (138)  Studju mit-2 ta’ Novembru 2015, li għadu mhuwiex ippubblikat, p. 35.

         (139)  SA.34947 (2013/C) (ex 2013/N) – Ir-Renju Unit – Appoġġ għall-Impjant tal-Enerġija Nukleari Hinkley Point C.

         (140)  Studju mit-2 ta’ Novembru 2015, li għadu mhuwiex ippubblikat, p. 37.

         (141)  Studju mit-2 ta’ Novembru 2015, li għadu mhuwiex ippubblikat, p. 38.

         (142)  Studju mit-2 ta’ Novembru 2015, li għadu mhuwiex ippubblikat, p. 39.

         (143)  Studju mit-2 ta’ Novembru 2015, li għadu mhuwiex ippubblikat, p. 60.

         (144)  Moody’s Investor Service, Nuclear Generation’s Effect on Credit Quality, disponibbli fuq: https://www.oecd-nea.org/ndd/workshops/wpne/presentations/docs/2_2_LUND_OECD_Sept%2019_Lund_Moodys_Nuclear_Generations_effect_on_Credit_Quality.pdf, aċċessat fit-13 ta’ Lulju 2016.

         (145)  Ara l-premessa 20.

         (146)  http://ec.europa.eu/clima/policies/strategies/2020/index_mt.htm

         (147)  Id-Direttiva 2009/28/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2009 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi 2001/77/KE u 2003/30/KE (ĠU L 140, 5.6.2009, p. 16).

         (148)  http://ec.europa.eu/clima/policies/strategies/2030/index_mt.htm

         (149)  Il-kostijiet varjabbli ta’ unità li tiġġenera l-elettriku huma dawk li tipikament jiddeterminaw il-prezz finali ta’ unità waħda ta’ elettriku ġġenerat.

         (150)  Rapport lill-Kummissjoni skont SA.47331 (2017/X) skont ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 651/2014 tas-17 ta’ Ġunju 2014 li jiddikjara li ċerti kategoriji ta’ għajnuna huma kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikoli 107 u 108 tat-Trattat (ĠU L 187, 26.6.2014, p. 1)).

         (151)  Avviż ġuriżdizzjonali konsolidat tal-Kummissjoni taħt ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn l-impriżi (ĠU C 95, 16.4.2008, p. 1).