‘సుప్రీం’ తన తీర్పు సమీక్షించుకుంటుందా?.. టెలికాం కంపెనీలకు లైసెన్సులు పునరుద్ధరిస్తారా?.. 2జి వ్యవహారంలో కోర్టు తీర్పుతో అన్నీ శేషప్రశ్నలేన్యూఢిల్లీ : యుపిఎ హయాంలో కేటాయింపులు జరిగిన 2జి స్పెక్ట్రమ్ లైసెన్సుల వ్యవహారంలో అవకతవకలేవీ జరగలేదంటూ ఆ కేసులో నిందితులుగా అభియోగాలు మోస్తున్న 19 మందిని స్పెషల్ కోర్టు నిర్దోషులుగా ప్రకటించడం ఇటు ప్రభుత్వ వర్గాల్లోను, అటు కార్పొరేట్ వర్గాల్లోను కలకలానికి దారితీసింది. ఈ కేసులో కోర్టు నిర్దోషులుగా ప్రకటించిన వారిలో మాజీ టెలికాం మంత్రి ఎ రాజా, డిఎంకె నాయకురాలు కనిమొళితో పాటు అడాగ్, ఎస్సార్, యునిటెక్ వంటి వ్యాపార దిగ్గజాల ప్రతినిధులు కూడా ఉన్నారు. 2008లో జరిగిన స్పెక్ట్రమ్ కేటాయింపుల వ్యవహారంలో పలు అవకతవకలు జరిగాయంటూ 2012 సంవత్సరంలో సుప్రీంకోర్టు ఎనిమిది టెలికాం కంపెనీలకు చెందిన 122 లైసెన్సులు రద్దు చేసిన విషయం విదితమే. నార్వేకు చెందిన టెలినార్ ఎఎస్ఎ, యుఎఇకి చెందిన ఎటిసలాట్, రష్యాకు చెందిన సిస్టెమా కంపెనీ జాయిం ట్ వెంచర్ భాగస్వాములుగా ఉన్న కంపెనీలు కూడా లైసెన్సులు రద్దయిన వాటిలో ఉన్నాయి. ఆ తర్వాత 2011 ఏప్రిల్లో ఆ వ్యవహారంపై సిబిఐ, ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్లు ఈ కేసులో చార్జిషీట్లు దాఖలు చేశాయి. ఆ కేసులో విచారణ పూర్తి చేసిన స్పెషల్ కోర్టు అభియోగాలు మోస్తున్న వారందరినీ నిర్దోషులుగా ప్రకటించడం తీవ్ర సంచలనానికి దారి తీసింది. 2జి వ్యవహారంలో అవకతవకలేవీ జరగలేదని స్పెషల్ కోర్టు ప్రకటించిన నేపథ్యంలో రద్దయిన 122 లైసెన్సులను పునరుద్ధరిస్తారా అన్నది ప్రస్తుతం ప్రధాన చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఒకవేళ స్పెషల్ కోర్టు తీర్పు ఆధారంగా ఆయా కంపెనీలు రివ్యూ పిటిషన్లు దాఖలు చేస్తే సుప్రీంకోర్టు తన తీర్పును సమీక్షించుకుంటుందా, లైసెన్సుల పునరుద్ధరణ ఎంతవరకు సాధ్యం, స్పెషల్ కోర్టు తీర్పు ఆధారంగా ఎవరి వ్యూహం ఏమిటి అనేవన్నీ ఇప్పుడు అందరిలోనూ ప్రశ్నలుగా మారాయి. దీనిపై స్పందించిన కార్పొరేట్ కంపెనీలన్నీ ఆ కేసులో తమ ప్రతినిధులను నిర్దోషులుగా ప్రకటించడం పట్ల హర్షం ప్రకటించగా యుపిఎ ప్రభుత్వ పెద్దలందరూ తాము ఏ తప్పూ చేయలేదన్న విషయం కోర్టు తీర్పుతో స్పష్టమైందని వాదిస్తున్నారు.దర్యాప్తు సంస్థల వ్యూహం తర్వాతే మా నిర్ణయం ప్రభుత్వం మాత్రం ఈ వ్యవహారంలో ప్రభుత్వ స్పందన భిన్నంగా ఉంది. స్పెషల్ కోర్టు తీర్పుపై దర్యాప్తు సంస్థలు ఏ వైఖరిని అనుసరిస్తాయి, ఆ తీర్పుపై ఎగువ కోర్టులో సవాలు చేస్తాయా అన్న అంశాన్ని బట్టి లైసెన్సుల పునరుద్ధరణ  వ్యవహారాన్ని పరిశీలించాల్సి ఉం టుందని టెలికాం మంత్రి మనోజ్ సిన్హా చెప్పారు. కోర్టు తీర్పు ఎలా ఉన్నప్పటికీ యుపిఎ ప్రభుత్వ హయాంలో ఎంతో విలువైన స్పెక్ట్రమ్ కేటాయింపుల్లో అవకతవకలు జరిగాయని, ఆ వ్యవహారం పూర్తిగా అవినీతిమయం అన్నదే తమ ప్రభుత్వ అభిప్రాయమని సిన్హా వ్యాఖ్యానించారు. ఆ లైసెన్సుల జారీలో భారీ  అవకతవకలు జరిగాయని ప్రభుత్వ అధీనంలోని కేంద్ర నిఘా సంస్థ (సివిసి) స్వయంగా తేల్చి చెప్పిన విషయం ఆయన గుర్తుచేశారు. 2001లో అనుసరించిన ‘మొదట వచ్చిన వారికి మొదటి అవకాశం’ విధానాన్ని 2008 సంవత్సరంలో ‘మొదట వచ్చిన వారి నుంచి మొదటి చెల్లింపు స్వీకరణ’గా మార్చారని ఆయన చెప్పారు. 2001 విధానం కింద మొదట దరఖాస్తు చేసుకున్న వారికి ప్రాధాన్యతా క్రమంలో మొదటి కేటాయింపు జరపాల్సి ఉండగా తమకు అనుకూలమైన వారికి కేటాయింపులు చేయడం లక్ష్యంగా 2008లో ఎవరు ముందుగా డబ్బు కడితే  వారికే కేటాయించడంగా విధానం మార్చారని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ‘‘ఎంతో విలువైన సహజ సంపదను ప్రభుత్వం కొంతమందికి కానుకగా సమర్పించింది’’అని 2012లో అత్యున్నత న్యాయస్థానం తన ఉత్తర్వులో వ్యాఖ్యానించడం కూడా ఆ వ్యవహారంలో జరిగిన అవకతవకలకు దర్పణం పడుతున్నదని సిన్హా అన్నారు. ఎన్డిఎ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన అనంతరం వేలం ద్వారా స్పెక్ట్రమ్ కేటాయింపుల విధానం అమలు పరచడం వల్ల 10 శాతం ఆదాయం అదనంగా సమకూరిందని, పా త విధానాలు లోపభూయిష్టమన్న వి షయానికి ఈ రాబడులే నిదర్శనమని ఆయన అన్నారు. వేలం ప్రక్రియ ద్వారా స్పెక్ట్రమ్ విక్రయించినందుకు 2015 సంవత్సరంలో 1.09 లక్షల కోట్ల రూపాయలు, 2016 సంవత్సరంలో 65,789 కోట్ల రూపాయల ఆదాయం సమకూరిందని, అదే యుపిఎ ప్రభుత్వ హయాంలో అనుసరించిన కేటాయింపుల విధానం వల్ల సమకూరిన సొమ్ము 2012లో 9,407 కోట్ల రూపాయలు, 2013లో 3,539 కోట్ల రూపాయలు, 2014లో 61,162 కోట్ల రూపాయలు అని సిన్హా వివరించారు.టెలికాం కంపెనీల హర్షంస్పెక్ట్రమ్ వ్యవహారంలో తాము ఏమీ తప్పు చేయలేదని, ఎలాంటి అవకతవకలకు పాల్పడలేదని కోర్టు తీర్పు నిరూపించిందని ఆ కేసు తో సంబంధం ఉన్నట్టుగా ఆరోపణలు ఎదుర్కొన్న కార్పొరేట్ కంపెనీలు వ్యాఖ్యానించాయి. 2జి స్పెక్ట్రమ్ కేసులో తమ కంపెనీకి చెందిన ముగ్గురు అత్యున్నత స్థాయి ఎగ్జిక్యూటివ్లను నిర్దోషులుగా ప్రకటించినందుకు రిలయన్స్ అడాగ్ హర్షం ప్రకటించింది. ఆ కంపెనీకి చెందిన గౌతమ్ దోషి, సురేంద్ర పిపారా, హరి నాయర్ ఈ కేసులో నిందితులుగా ఉన్నారు. ఆ ముగ్గురినీ నిర్దోషులుగా ప్రకటించడం పట్ల హర్షం ప్రకటిస్తూ అడాగ్  ఒక సంక్షిప్త ప్రకటన విడుదల చేసింది.రవి రుయా, అన్షుమన్ రుయాలను నిర్దోషులుగా ప్రకటించడం పట్ల ఎస్సార్ గ్రూప్ హర్షం ప్రకటించింది. స్పెక్ట్రమ్ వ్యవహారంలో తమ వైఖరి సమర్థనీయమేనని ఆ తీర్పు నిరూపించిందని ఎస్సార్ సంస్థ తన ప్రకటనలో పేర్కొంది.2జి స్పెక్ట్రమ్ వ్యవహారంలో తాము ఎలాంటి అవకతవకలకు పాల్పడకపోయినా దానికి మూల్యం చెల్లించుకోవలసి వచ్చిందని యునిటెక్ ఎండి సంజయ్ చంద్ర అన్నారు. ఎలాంటి ఆధారాలు లేకుండా తమపై అభియోగాలు మోపడం వల్ల తమ కంపెనీ ఆర్థిక స్థితి దెబ్బ తిన్నదని, తమ ప్రతిష్ఠకు భంగం వాటిల్లిందని సంజయ్ వ్యాఖ్యానించారు.
‘supreem’ tana teerpu sameekshinchukuntundaa?.. telicom companylaku licensulu punaruddharistara?.. 2ji vyavahaaramlo kortu teerputho annee seshaprasnalenyudil : up hayamlo ketayimpulu jarigina 2ji spectrum licensula vyavahaaramlo avakatavakalevi jaragaledantu aa kesulo ninditulugaa abhiyogaalu mostunna 19 mandini speshal kortu nirdoshulugaa prakatinchadam itu prabhutva vargaallonu, atu carporate vargaallonu kalakalaaniki daariteesindi. ee kesulo kortu nirdoshulugaa prakatinchina vaarilo maji telicom mantri e raja, dmc nayakuralu kanimolitho paatu adag, essar, unitec vanti vyapara diggajaala pratinidhulu kuudaa unnaaru. 2008loo jarigina spectrum ketayimpula vyavahaaramlo palu avakatavakalu jarigaayantuu 2012 samvatsaramlo supreenkortu enimidi telicom companylaku chendina 122 licensulu raddu chesina vishayam viditame. naarveku chendina telinar ac, uiiki chendina etisalat, rashyaku chendina systema company jaayim t vencher bhagaswamuluga unna companylu kuudaa licensulu raddayina vaatilo unnaayi. aa tarvaata 2011 eprillo aa vyavahaarampai cbi, enforsment directoratelu ee kesulo chaarjisheetlu daakhalu chesaayi. aa kesulo vichaarana puurti chesina speshal kortu abhiyogaalu mostunna vaarandarinee nirdoshulugaa prakatinchadam teevra sanchalanaaniki daari teesindi. 2ji vyavahaaramlo avakatavakalevi jaragaledani speshal kortu prakatinchina nepathyamlo raddayina 122 licensulanu punaruddharistara annadi prastutam pradhaana charchaneeyaamsamgaa maarindi. okavela speshal kortu teerpu aadhaaramgaa aayaa companylu rivyuu pititionlu daakhalu cheste supreenkortu tana teerpunu sameekshinchukuntundaa, licensula punaruddharana entavaraku saadhyam, speshal kortu teerpu aadhaaramgaa evari vyuham emiti anevanni ippudu andariloonuu prasnalugaa marai. deenipai spandinchina carporate companylanni aa kesulo tama pratinidhulanu nirdoshulugaa prakatinchadam patla harsham prakatinchagaa up prabhutva peddalandaruu taamu e tappuu cheyaledanna vishayam kortu teerputho spashtamaindani vaadistunnaaru.daryaaptu samsthala vyuham tarvate maa nirnayam prabhutvam maatram ee vyavahaaramlo prabhutva spandana bhinnamgaa undi. speshal kortu teerpupai daryaaptu samsthalu e vaikharini anusaristaayi, aa teerpupai eguva kortulo savalu chestaya anna amsaanni batti licensula punaruddharana  vyavahaaraanni pariseelinchaalsi um tundani telicom mantri manoz sinha cheppaaru. kortu teerpu ela unnappatikii up prabhutva hayamlo entho viluvaina spectrum ketayimpullo avakatavakalu jarigayani, aa vyavahaaram puurtigaa avineetimayam annade tama prabhutva abhipraayamani sinha vyaakhyaaninchaaru. aa licensula jaariiloo bhari  avakatavakalu jarigayani prabhutva adheenamloni kendra nigha samstha (sivisi) swayamgaa telchi cheppina vishayam aayana gurtuchesaaru. 2001loo anusarinchina ‘modata vachina vaariki modati avakaasam’ vidhaanaanni 2008 samvatsaramlo ‘modata vachina vaari nunchi modati chellimpu sweekarana’gaa maarchaarani aayana cheppaaru. 2001 vidhaanam kinda modata darakhastu chesukunna vaariki praadhaanyataa kramamlo modati ketayimpu jarapalsi undagaa tamaku anukuulamaina vaariki ketayimpulu cheyadam lakshyamgaa 2008loo evaru mundugaa dabbu kadithe  vaarike ketayinchadamgaa vidhaanam maarchaarani aayana vyaakhyaaninchaaru. ‘‘entho viluvaina sahaja sampadanu prabhutvam kontamandiki kaanukagaa samarpinchindi’’ani 2012loo atyunnata nyaayasthaanam tana uttarvulo vyaakhyaaninchadam kuudaa aa vyavahaaramlo jarigina avakatavakalaku darpanam padutunnadani sinha annaru. ndda prabhutvam adhikaaramloki vachina anantaram velam dwara spectrum ketayimpula vidhaanam amalu parachadam valla 10 saatam aadaayam adanamgaa samakuurindani, paa ta vidhaanaalu lopabhuishtamanna vi shayaniki ee rabadule nidarsanamani aayana annaru. velam prakriya dwara spectrum vikrayinchinanduku 2015 samvatsaramlo 1.09 lakshala kotla roopaayalu, 2016 samvatsaramlo 65,789 kotla roopaayala aadaayam samakuurindani, adhe up prabhutva hayamlo anusarinchina ketayimpula vidhaanam valla samakuurina sommu 2012loo 9,407 kotla roopaayalu, 2013loo 3,539 kotla roopaayalu, 2014loo 61,162 kotla roopaayalu ani sinha vivarinchaaru.telicom companyla harshamspectram vyavahaaramlo taamu emi tappu cheyaledani, elanti avakatavakalaku palpadaledani kortu teerpu niroopinchindani aa kesu thoo sambandham unnattugaa aaropanalu edurkonna carporate companylu vyaakhyaaninchaayi. 2ji spectrum kesulo tama kampeneeki chendina mugguru atyunnata sthaayi egjicutivlanu nirdoshulugaa prakatinchinanduku relions adag harsham prakatinchindi. aa kampeneeki chendina gautam doshi, surendra pipara, hari nayar ee kesulo ninditulugaa unnaaru. aa muggurini nirdoshulugaa prakatinchadam patla harsham prakatistuu adag  oka sankshipta prakatana vidudala chesindi.ravi rua, anshuman ruyalanu nirdoshulugaa prakatinchadam patla essar groop harsham prakatinchindi. spectrum vyavahaaramlo tama vaikhari samarthaneeyamenani aa teerpu niroopinchindani essar samstha tana prakatanalo perkondi.2ji spectrum vyavahaaramlo taamu elanti avakatavakalaku palpadakapoyina daaniki moolyam chellinchukovalasi vachindani unitec endi sanjay chandra annaru. elanti aadhaaraalu lekunda tamapai abhiyogaalu mopadam valla tama company aardhika sthiti debba tinnadani, tama pratishtaku bhangam vaatillindani sanjay vyaakhyaaninchaaru.