 ఆసుపత్రిలో చాలాకాలం నుంచీ మందు తింటూన లక్ష్మికి వ్యాధి పూర్తిగా నయమైపోయింది. శరీరానికి ఓ కాంతి వచ్చినట్లయి, ముఖం ఆరోగ్యంతో కళకళలాడుతూంది.

 ఒకరోజు మధ్యాహ్నం భారతి పని ముగించుకుని భోజనానికి యింటికి పోతూంటే లక్ష్మి ఆమె దగ్గరకు వెళ్ళి "నమస్కారమమ్మగారూ! అయ్యగారు నన్నీరోజు వెళ్ళిపోవచ్చని చెప్పారు. సెలవిప్పించండి" అన్నది.

 భారతి ఆగి ఆమె వంక చిరునవ్వు ముఖంతో చూస్తూ "కంగ్రాచ్యులేషన్స్ లక్ష్మీ! మా అందర్నీ విడిచి తిరిగి ఆ విశాల ప్రపంచంలోకి వెళ్ళిపోతున్నావన్నమాట" అంది.

 లక్ష్మికి ఏడుపు వచ్చింది. భారతి దగ్గరకు వచ్చి ఆమె చేతిని గట్టిగా పట్టుకుని బావురుమంది.

 భారతి గుండె కలచివేసినట్లయి ఆమెను దగ్గరికి తీసుకుని "ఊరుకో లక్ష్మీ! తప్పు, అలా ఏడవకూడదు" అంది ఊరడిస్తూ.

 వాళ్ళు నిలుచున్న గదిలో వారిద్దరు తప్ప ఎవరూ లేరు. లక్ష్మి కళ్ళు తుడుచుకుని "ఎంతో దీర్ఘకాలం ఈ మరో ప్రపంచంలో మీ అందరి వాత్సల్యంతో బతికాను. మీ చల్లని చూపు జీవితాంతం మరిచిపోలేనమ్మగారూ. మీరూ, అయ్యగారూ వచ్చాక ఆసుపత్రికి కొత్త జీవం, వెలుగు వచ్చాయి. మీరు....మీరు.... దేవతలు!" అంది. ఆమె కంఠం కృతజ్ఞతతో వణికిపోతూంది.

 భారతి మాట మార్చాలని "ఇక్కడి నుంచి వెళ్ళాక ఏం చేస్తావు?" అనడిగింది.

 "చస్తే మా వాళ్ళెవర్నీ కలుసుకోను. అవసరంలో నన్నాదుకునే స్నేహితులు ఉన్నారు. నా దగ్గర కొద్దిగా డబ్బుంది....కొంచెం చదువుకున్నాను కాబట్టి ఎక్కడయినా ఉద్యోగానికి ప్రయత్నిస్తాను. లేకపోతే మిషన్ కుట్టుకునయినా పొట్టపోసుకుంటాను.

 భారతి ఆమెవంక ఆర్ద్రనయనాలతో చూసింది. "లక్ష్మీ! నేనూ నీవంటి నిర్భాగ్యురాలివి సుమా!" అని ఆమెలోని గుప్త స్వరం పలికినట్లయింది.

 "వెళ్ళిరా లక్ష్మీ! నువ్వెక్కడున్నా వ్యక్తిత్వాన్ని కాపాడుకుంటూ సుఖపడాలని మనసారా కాంక్షిస్తాను."

 లక్ష్మి ఆమెకు నమస్కారం చేసి "గుర్తుంచుకోండమ్మగారూ" అని మరీ మరీ చెప్పి అక్కడి నుంచి వెళ్ళిపోయింది. భారతి అక్కడి నుంచి బరువుగా కదిలింది.

 కంచంముందు కూర్చుని లేచిందిగానీ ఆమెకు అన్నం సహించలేదు. ఆమె ఏడవటం మరిచిపోయింది. ఆలోచించటం మరిచిపోయింది. మొండిగా బ్రతకటం అలవాటు చేసుకుంది. అయినా ఆరోజు ఏకాంతం భరించటం కష్టంగా ఉంది. మనసు కకావికలమై పోతూంది.

 సాయంత్రం సమీపిస్తూండేసరికి పిచ్చెత్తినట్లయి పోయింది. ఇహ ఇంట్లో ఉండలేకపోయింది. ఎక్కడికైనా పారిపోవాలనిపిస్తూంది.

 ఎక్కడకు పోను? మల్లిక దగ్గరకు వెళ్ళిపోనా? ఆమెతో నాలుగు రోజులుండి, కాలం గడిపిరానా?"

 ఆలోచన తెగటంలేదు. మల్లిక ఉత్తరాలమీద ఉత్తరాలు రాస్తూంది. ఒకసారి వచ్చి కనిపించి వెళ్ళమని. వాయిదాలు వేస్తూంది తనే.

 సంఘర్షణతో అలిసిపోయి భారతి ఇల్లుదాటి ఇవతలకు వచ్చింది. ఆసుపత్రి ఆవరణకూడా దాటి బయటకు వచ్చేసింది.

 ఆ వూరికి వచ్చి అన్ని నెలలయినా ఆమె నాలుగయిదుసార్ల కంటే ఎక్కువ వూళ్లోకి రాలేదు. అనిపించనూ లేదు. అవసరమూ కలగలేదు. ఇప్పుడామె ఆ చిన్న చిన్న రోడ్లవెంట నడిచిపోతూంటే గ్రామస్థులు చోద్యంగా, ఆసక్తిగా చూడసాగారు. ఆమె ఎవరో వారిలో చాలా మందికి తెలుసు ఆమెపట్ల అజ్ఞాతమైన గౌరవం కూడా ఉంది.

 ఆ వూరికి ఆనుకునే చిన్న కొండ కూడా ఉంది. ఎక్కటానికి మెట్లు కూడా ఉన్నాయి. కొండమీద పాడుపడిన దేవాలయం ఉంది. ఏ ఏకాదశినో, లేకపోతే పర్వదినానో భక్తులెవరన్నా వచ్చి దీపం వెలిగించి పోవటం తప్పితే రోజూ పూజా పునస్కారాలేమీ అక్కడ జరగవు.

 భారతి ఆసుపత్రిలో తన క్వార్టర్స్ నుంచి చూస్తే ఆ కొండా, దానిమీద గుడీ కనిపిస్తాయి. ఎన్నోసార్లు ఆమె "మల్లిక ఇక్కడకు రానియ్యి, మేమిద్దరం చట్టాపట్టాలు వేసుకుని ఆ కొండమీద ఎక్కి ,అక్కడ కూర్చుని బోలెడు కబుర్లు చెప్పుకుంటాం" అనుకునేది.

 భారతి ఇప్పుడా కొండదగ్గరకు వచ్చింది. చిన్న మెట్లు వంకర్లు తిరిగి పైదాకా పాకి ఉన్నాయి. ఆమె ఒక్కొక్క మెట్టూ ఎక్కసాగింది.

 చలికాలం నిష్క్రమించలేదు. మండు వేసవిలో కూడా ఆరుబయట పడుకోలేని అర్భకులకు చలి ఇంకా తీవ్రంగా వున్నదనే అనిపిస్తూంది. అసలు ఆంధ్రదేశంలో చలికాలం ఎప్పుడు వస్తుందో, ఎప్పుడు విడుస్తుందో చెప్పటం కష్టం. ఏడాదికి పదినెలలు పైగా ఎండలు తాండవం చేసినట్లే ఉంటాయి.

 మెట్లన్నీ ఎక్కేసరికి ఆమె సుకుమార దేహం అలిసిపోయి, శరీరాన స్వేదబిందువులు అలుముకున్నాయి. పగర్పువచ్చింది. గుండె వడివడిగా కొట్టుకుంటూంది.

 చివరి మెట్టుమీద నిలబడి ఆయాసం తీర్చుకున్నాక ఆమె ముందుకు కదిలి చిన్న చిన్న రాళ్ళని తప్పించుకుంటూ పోసాగింది.

 దేవాలయం వచ్చింది. లోపల చీకటి బాగా ఉండటంవల్ల ఏ దేవుడి విగ్రహమో చెప్పటం కష్టంగా ఉంది. బయట శిలలమీద అనేక దేవుళ్ళ చిత్రాలు చెక్కి ఉన్నాయి.

 భారతి తల త్రిప్పి చూసేసరికి అటుప్రక్కనే కోనేరు కనిపించింది. ఆమెకెందుకో ఒళ్ళు పులకరించినట్లయింది. ఎవరు ఎంత అలక్ష్యం చేసినా, కాలం ఎంత చిన్న చూపు చూసినా ఇలాంటి శిధిల దేవాలయాలూ, వాటి ప్రక్కనే కోనేరు. ఈ ప్రశాంతతా మనుషుల్ని విచిత్ర వాతావరణంలోకి తీసుకువెళ్ళి, తెలియని సత్యాలు స్పురింపచేస్తున్నట్లుంటాయి.

 కోనేటి గట్టుగ పెద్ద బండరాయి ఉంది. భారతికి దాని చాటుకు వెళ్ళి ఏకాంతంగా కూర్చుందామనిపించింది. అటువైపు అడుగులు వేసింది. 

 రాయి దగ్గరకు వచ్చి దాని చుట్టూ తిరిగి ఉలికిపడినట్లు నిలుచుండిపోయింది. దాని చాటున ఎవరో అప్పటికే అటు తిరిగి కూర్చుని ఉన్నారు.

 అలికిడి విని ఆ వ్యక్తి తల త్రిప్పిచూసి, చకితుడై "మీరా?" అన్నాడు.

 భారతి కూడా ఆశ్చర్యంలో మునిగిపోయింది. డాక్టరు సాగర్ సాయంత్రాలప్పుడప్పుడు వూళ్లోకి వస్తూ ఉంటాడని తెలుసుగానీ, కొండమీదికి వెడుతూ ఉంటాడని అనుకోలేదు.

 "రండి" అన్నాడు తనే మళ్ళీ.

 భారతి పాదాలకు వణుకులాంటిది పుట్టింది. అడుగు ముందుకు పడలేదు.

 సాగర్ ఆమె సంకోచం గమనించి నవ్వుతూ, "డ్యూటీలో లేను, రండి" అన్నాడు.

 ఆమె మంత్రబద్ధలా ముందుకు కదిలి, అతనికి చేరువలో ఓ రాతిమీద కూర్చుంది.

 కోనేరులో నిశ్చలంగా ఉన్న నీళ్ళు చక్కని నీలికాంతితో మెరుస్తున్నాయి. దూరంగా కొండమీద గడ్డిమేస్తూ రెండు మూడు మేకలు తిరుగాడుతున్నాయి. దగ్గర్లో మనుష్య సంచారం ఏదీ లేదు.

 "అప్పుడప్పుడూ నాకిక్కడికి వచ్చి కూర్చోవటం అలవాటే. ఏమీ తోచనప్పుడూ, జీవితమంటే భయం వేసినప్పుడూ వచ్చి కూర్చుంటూ ఉంటాను. ఇక్కడి ప్రకృతి సౌందర్యం, ప్రశాంతత చాలా బాగున్నాయి కదూ?"

 భారతి తల ఊపింది.

 "మీరు ఇదే మొదటిసారనుకుంటా రావటం?"

 అవునన్నట్లు మళ్ళీ తల ఆడించింది.

 "కాని, మీరు మంచి పని చేయలేదు. మీ లేత, సుకుమరమైన ముఖం ఎంత కందిపోయిందో తెలుసా? తెలియకపోతే ఈ నీటిలో చూసుకోండి....మీ ప్రతిబింబం." 
 aasupatrilo chalakalam nunchi mandu tintuuna lakshmiki vyaadhi puurtigaa nayamaipoyindi. sariiraaniki oo kaanti vachinatlayi, mukham aarogyamtho kalakalalaadutuundi.

 okaroju madhyaahnam bhaarati pani muginchukuni bhojananiki yintiki pothoonte lakshmi aame daggaraku velli "namaskaaramammagaaruu! ayyagaru nanneeroju vellipovacchani cheppaaru. selavippinchandi" annadi.

 bhaarati aagi aame vanka chirunavvu mukhamtho chustuu "congrachulations lakshmi! maa andarnee vidichi tirigi aa visaala prapanchamloki vellipotunnavannam" andi.

 lakshmiki edupu vachindi. bhaarati daggaraku vachi aame chetini gattigaa pattukuni bavurumandi.

 bhaarati gunde kalachivesinatlayi aamenu daggariki teesukuni "ooruko lakshmi! tappu, alaa edavakudadu" andi ooradistuu.

 vaallu niluchunna gadilo vaariddaru tappa evaruu leru. lakshmi kallu tuduchukuni "entho deerghakaalam ee maro prapanchamlo mee andari vaatsalyamtho batikaanu. mee challani chuupu jeevitaantam marichipolenammagaaru. meeroo, ayyagaaruu vachaka aasupatriki kotta jeevam, velugu vachayi. meeru....meeru.... devatalu!" andi. aame kantham krutagnatatoe vanikipotuundi.

 bhaarati maata maarchaalani "ikkadi nunchi vellaaka yem chestavu?" anadigindi.

 "chaste maa vallevarni kalusukonu. avasaramlo nannaadukune snehitulu unnaaru. naa daggara koddigaa dabbundi....konchem chaduvukunnanu kabatti ekkadayina udyogaaniki prayatnistaanu. lekapothe mishan kuttukunayina pottaposukuntaanu.

 bhaarati aamevanka aardranayanaalato chusindi. "lakshmi! nenuu neevanti nirbhaagyuraalivi suma!" ani aameloni gupta swaram palikinatlayindi.

 "vellira lakshmi! nuvvekkadunna vyaktitvaanni kaapaadukuntuu sukhapadaalani manasara kaankshistaanu."

 lakshmi aameku namaskaram chesi "gurtunchukondammagaara" ani mari mari cheppi akkadi nunchi vellipoyindi. bhaarati akkadi nunchi baruvugaa kadilindi.

 kanchammundu kuurchuni lechindigaanii aameku annam sahinchaledu. aame edavatam marichipoyindi. aalochinchatam marichipoyindi. mondigaa bratakatam alavaatu chesukundi. aina aaroju ekantam bharinchatam kashtamgaa undi. manasu kakavikalamai pothoondi.

 saayantram sameepistuundesariki picchettinatlayi poyindi. iha intlo undalekapoyindi. ekkadikaina paaripovaalanipistuunda.

 ekkadaku ponu? mallika daggaraku vellipona? aametho naalugu rojulundi, kaalam gadipirana?"

 aalochana tegatamledu. mallika uttaraalameeda uttaraalu raastuundi. okasari vachi kanipinchi vellamani. vaayidaalu vestundi tane.

 sangharshanhatho alisipoyi bhaarati illudati ivatalaku vachindi. aasupatri aavaranakuda daati bayataku vachesindi.

 aa vooriki vachi anni nelalayina aame naalugayidusaarla kante ekkuva voolloki raledu. anipinchanuu ledu. avasaramuu kalagaledu. ippudame aa chinna chinna rodlaventa nadichipothoonte graamasthulu chodyamgaa, aasaktigaa chuudasaagaaru. aame evaro vaarilo chala mandiki telusu aamepatla agnaatamaina gowravam kuudaa undi.

 aa vooriki aanukune chinna konda kuudaa undi. ekkataaniki metlu kuudaa unnaayi. kondameeda paadupadina devalayam undi. e ekaadasino, lekapothe parvadinaano bhaktulevaranna vachi deepam veliginchi povatam tappite roojoo poojaa punaskaralemi akkada jaragavu.

 bhaarati aasupatrilo tana quarters nunchi chuste aa konda, daanimeeda gudi kanipistaayi. ennosaarlu aame "mallika ikkadaku raniyyi, memiddaram chattaapattaalu vesukuni aa kondameeda ekki ,akkada kuurchuni boledu kaburlu cheppukuntam" anukunedi.

 bhaarati ippuda kondadaggaraku vachindi. chinna metlu vankarlu tirigi paidaka paaki unnaayi. aame okkokka mettoo ekkasaagindi.

 chalikaalam nishkraminchaledu. mandu vesavilo kuudaa aarubayata padukoleni arbhakulaku chali inka teevramgaa vunnadane anipistuundi. asalu aandhradesamlo chalikaalam eppudu vastundo, eppudu vidustundo cheppatam kashtam. edaadiki padinelalu paiga endalu tandavam chesinatle untaayi.

 metlanni ekkesariki aame sukumara deham alisipoyi, sariiraana swedabinduvulu alumukunnayi. pagarpuvachindi. gunde vadivadigaa kottukuntuundi.

 chivari mettumeeda nilabadi aayasam teerchukunnaaka aame munduku kadili chinna chinna raallani tappinchukuntuu posagindi.

 devalayam vachindi. lopala cheekati baga undatamvalla e devudi vigrahamo cheppatam kashtamgaa undi. bayata silalameeda aneka devulla chitraalu chekki unnaayi.

 bhaarati tala trippi chusesariki atuprakkane koneru kanipinchindi. aamekenduko ollu pulakarinchinatlayindi. evaru entha alakshyam chesina, kaalam entha chinna chuupu chusina ilanti sidhila devaalayaaluu, vaati prakkane koneru. ee prasaantataa manushulni vichitra vaataavaranamloki teesukuvelli, teliyani satyaalu spurimpachestunnatt.

 koneti gattuga pedda bandarai undi. bhaaratiki daani chaatuku velli ekaantamgaa koorchundaamanipinchinda. atuvaipu adugulu vesindi. 

 raayi daggaraku vachi daani chuttu tirigi ulikipadinatlu niluchundipoyindi. daani chaatuna evaro appatike atu tirigi kuurchuni unnaaru.

 alikidi vini aa vyakti tala trippichusi, chakitudai "meera?" annadu.

 bhaarati kuudaa aascharyamlo munigipoyindi. daaktaru sagar saayantraalappudappuda voolloki vastuu untaadani telusugaanii, kondameediki vedutuu untaadani anukoledu.

 "randi" annadu tane mallee.

 bhaarati paadaalaku vanukulaantidi puttindi. adugu munduku padaledu.

 sagar aame sankocham gamaninchi navvutuu, "duteelo lenu, randi" annadu.

 aame mantrabaddhala munduku kadili, ataniki cheruvalo oo raatimeeda koorchundi.

 konerulo nischalamgaa unna neellu chakkani neelikaantitoe merustunnaayi. dooramgaa kondameeda gaddimestu rendu moodu mekalu tirugaadutunnaayi. daggarlo manushya sanchaaram edhee ledu.

 "appudappuduu naakikkadiki vachi koorchovatam alavate. emi thochanappuduu, jeevitamante bhayam vesinappuduu vachi kuurchuntuu untaanu. ikkadi prakruti soundaryam, prasaantata chala bagunnayi kadhuu?"

 bhaarati tala oopindi.

 "meeru ide modatisaranukunta ravatam?"

 avunannatlu mallee tala aadinchindi.

 "kaani, meeru manchi pani cheyaledu. mee letha, sukumaramaina mukham entha kandipoyindo telusa? teliyakapothe ee neetilo chusukondi....mee pratibimbam." 