ఆమె కష్టములు విని,ఆయన కామెపై జాలి పోడమెను. తానామెను వదలిన అట్టి కష్టముల కామె తిరిగి లోనగునని ఆమెను తనతోడనేకొంత కాలమువఱకయిన నుండమనియెను. ఒక్క కుట్టుయంత్రమును కొనియిచ్చి కుట్టుపని నేర్పించెను.శశిరేఖ యితరులకు బట్టలుకుట్టియిచ్చి కొంత ధనమును సంపాదించుచుండెను. నవజివనదాసామెనొక ఆదివారము సాయంత్రము " సమాజమునకు వచ్చేదవా?"యని యడిగెను.శశిరేఖ వెళ్ళేను.కాని అచ్చట చేయు విషయములు ఆమెకు బాగుగా అర్ధము కాలేదు.అయినను ఆయనకు సంతోషము కలుగునట్లు కాన్పించుటచే, ప్రతి వారమును సమాజమునకు పోవుచుండెను.
నవజీవన దాసుగారికి ఒక శూద్ర మనిషి వంట చేయుచుండెను.మొదటి దినమున శశిరేఖ ఆమె చేసిన భోజనము తినుట కిష్టపడలేదు.నవజివనదాసుగారిది యే కులమ్తెనను ఆయన తాకిన భోజనము తినుటఆమెకు తప్పగా తోచలేదు.గాని,యీవంటమనిషి తాకిన భోజనము అయిష్టముగా తోచినది.కనుక ఆయన ఆమెకు సామానులనిచ్చి వండుకొనమనెను.కాని కొద్ది దినములలో నవజివనదాసుగారిమిద భక్తి అధికమ్తెనకొలదిని, ఆయనకు సరిపడిన భోజనము తనకు మాత్రమెందుకు సరిపడ గూడదని, కష్టముమీద, ఆ శూద్ర మనిషి వండినదే తానును తినుచుండెను.
మొదట మొదట తన పూర్వపు జీవితము శశిరేఖకు జ్ఞాపకమునకు వోచ్చినను ఆమెకు పశ్చాత్తాపమును అశాంతిని కలిగించలేదు. సుందరరావును ఆమె పూర్తిగ మరచెను.బ్రహ్మ సమాజపు మనుష్యుల చూచినపుడెల్ల రామారావు జ్ఞపకమునకు వచ్చుచుండెను.యెవర యంద్తేన భక్తిని దిరత్వమును చూచినను అతనినే ఆమె తలంపునకు తేచ్చుకోనును. అతనియందు ప్రేమ ఆమె కేన్నడునూ పోయియుండలేదు.తన స్ధితి తలచుకోనినపుడెల్లఅతనిని వివాహమాడిన,తన దినము లెంత కళావంతములయి యుండేడివో యనుకోనేను.అతనిని మోసగించి నందులకయిపశ్చాత్తాప మామె హృదయమున వేధించుచుండెను. సుందరరావు అతని హృదయము పగిలెనని కూడ చేప్పియుండెను.అట్టి సత్యశిలునకు,ఉత్తమ స్వభావమునకు తానేంతటి ఉపధ్రవమును కలిగించునోకదా కదా? తానే అతనిని మోసగించిన,అతనికి మనుజులలో విశ్వాస మెంత చెదిరియుండునో కదా? నవజివనదాసుగారు, రామారావు నెరుగరు .ఆయన పేరు మాత్రము వినియుండెను.
కాని క్రమ క్రమముగ శశిరేఖకు పూర్వపు అశాంతి ఉదయింప నారంభించెను.అట్లు ఒంటరిగ పట్టణ మధ్యమున నుండుట ఆమెకు కష్టముగ తోచెను. వెన్నెలను చూచినప్పడును, పువ్వుల వాసన తగిలి నపుడును,ప్రేమగల దంపతుల కాంచినపుడును, పంజరములోని చిలుక అడవిని తలచుకొని,రెక్కలు కొట్టుకోనునట్లు,ఆమె మనసు తటతట లాడుచుండెను. జీవితమున నేదో, తక్కువ్తెనట్లు తోచును.ప్రేమలేక జీవనమును గడపుట దుర్భరముగ తోచును. ఆమె అశాంతి మొత్తిము మీద ఆమెకే అర్ధమగుటలేదు. ఆనందము మాత్రము జీవనము కాన్పించుటలేదు.
ఆమె నవజివనదాసుగారి జీవితము ననుసరి చుటకు ప్రయత్నించెను.ఆయన కెక్కడనుండి వచ్చుచుండెను. ఆ ఆనందముతనకు? మాత్రమా యానందము రాకూడదా? ఈ చిన్నయిల్లు, ఆ సమాజము, పుస్తకములు, చాలునే ఆయనకు! తనకు మాత్రము అశాంతి యెందుకు? ఆయన రహస్యంమేది? తన నీ ప్రకారము ఒంటరిగ జీవింప జేయు ఆయన, తనకా యానందమును భక్తినీకూడ బోధింపకూడదా? తనను నిర్లక్ష్యముగ చూచి వదలుచున్నాడాయన.తన నతనిపై ఆధారపడియుండు బిచ్చపు దానివలె చూచుచుండేనేమ? ఒకవేళ ఆయన పుస్తకములు చదివిన ఆనందమును భక్తియు గలుగునేమో?
ఒక నాటి మధ్యాహ్నమున ఆమె కేమియు తోచలేదు.నవజివనదాసుగారి పుస్తకము నొకదానిని తీసుకొని చదువు కొనుటక్తేకూర్చుండెను.ఆ పుస్తుక మర్ధముకాలేదు.అట్లే ఆలోచనా నిమగ్నయైయుండెను.కండ్ల నుండి నితిబోట్లు ఆ చక్కని చెంపలనుండిఒక్కటొక్కటే యోడియందు పడుచుండెను. గడ్డము క్రింద నిలిచిన ఒక బొట్టున సూర్యకిరణములు ప్రకాశించుచుండెను.జుట్టు ముఖము పై విరివిగా పడుచుండెను. ఆయన కుర్చీలో సగము చోటైనను నింపుటలేదుఆమె సన్నని శరీరము.బయట పోయి యుండిన నవజివనదాసుగారింతలో వచ్చిరి.ఆమెవైపు సరిగానైన చూడలేదు.
నవ- అమ్మ ఏమిటి చదువుతున్నావు?
శశి- ఇదేదో, బ్రహ్మగితోపనిషత్తుట.
నవ-చాలా మంచి పుస్తుకము కదూ?
శశి - ఏమో, నా కర్ధం కాలేదు.
తిరిగి దుఃఖము రోషమును వచ్చెను.
నవ -అమ్మా, ఎందుకా విచారము?
శశి- తెలిదు.
aame kashtamulu vini,aayana kaamepai jaali podamenu. taanaamenu vadalina atti kashtamula kaame tirigi lonagunani aamenu tanatodanekonta kaalamurakayina nundamaniyenu. okka kuttuyantramunu koniyichi kuttupani nerpinchenu.sasirekha yitarulaku battalukuttiyichi kontha dhanamunu sampaadinchuchundenu. navajivanadasamenoko aadivaaramu saayantramu " samaajamunaku vachedava?"yani yadigenu.sasirekha vellenu.kaani achata cheyu vishayamulu aameku baguga ardhamu kaaledu.ayinanu aayanaku santoshamu kalugunatlu kaanpinchutache, prati vaaramunu samaajamunaku povuchundenu.
navajeevana daasugaariki oka shoodra manishi vanta cheyuchundenu.modati dinamuna sasirekha aame chesina bhojanamu tinuta kishtapadaledu.navajivanadaasugaaridi yee kulamtenanu aayana taakina bhojanamu tinutaaameku tappagaa thochaledu.gaani,yeevantamanishi taakina bhojanamu ayishtamugaa thochinadi.kanuka aayana aameku saamaanulanicchi vandukonamanenu.kaani koddi dinamulalo navajivanadaasugaarimadi bhakti adhikamtenakoladini, aayanaku saripadina bhojanamu tanaku maatramenduku saripada gudadani, kashtamumeeda, aa shoodra manishi vandinade taanunu tinuchundenu.
modata modata tana puurvapu jeevitamu sasirekhaku ghnaapakamunaku vochinanu aameku paschaattaapamunu asaantini kaliginchaledu. sundararaavunu aame puurtiga marachenu.brahma samajapu manushyula chuchinapudella ramarao jnapakamunaku vachuchundenu.yevara yandtena bhaktini diratvamunu chuuchinanu atanine aame talampunaku techukonunu. ataniyandu prema aame kennadunuu poyiyundaledu.tana sdhiti talachukoninapudelantaana vivaahamaadina,tana dinamu lentha kalavantamulayi yundedivo yanukonenu.atanini mosaginchi nandulakayipaschaattaapa mame hrudayamuna vedhinchuchundenu. sundararao athani hrudayamu pagilenani kuuda cheppiyundenu.atti satyasilunaku,uttama swabhaavamunaku taanentati upadhravamunu kaliginchunokada kada? taane atanini mosaginchina,ataniki manujulalo vishwaasa mentha chediriyunduno kada? navajivanadaasugaaru, ramarao nerugaru .aayana paeru maatramu viniyundenu.
kaani krama kramamuga sasirekhaku puurvapu ashanthi udayimpa naarambhinchenu.atlu ontariga pattana madhyamuna nunduta aameku kashtamuga thochenu. vennelanu chuuchinappadunu, puvvula vasana tagili napudunu,premagala dampatula kaanchinapudunu, panjaramuloni chiluka adavini talachukoni,rekkalu kottukonunatlu,aame manasu tatatata laaduchundenu. jeevitamuna nedo, takkuvtenatlu thochunu.premaleka jeevanamunu gadaputa durbharamuga thochunu. aame ashanthi mottimu meeda aameke ardhamagutaledu. aanandamu maatramu jeevanamu kaanpinchutaledu.
aame navajivanadaasugaari jeevitamu nanusari chutaku prayatninchenu.aayana kekkadanundi vachuchundenu. aa aanandamutanaku? matrama yanandamu rakudada? ee chinnayillu, aa samajamu, pustakamulu, chaalune aayanaku! tanaku maatramu ashanthi yenduku? aayana rahasyammedi? tana nee prakaaramu ontariga jeevimpa jeyu aayana, tanaka yaanandamunu bhaktineekuda bodhimpakudada? tananu nirlakshyamuga chuuchi vadaluchunnaadaayana.tana natanipai aadhaarapadiyundu bicchapu daanivale chuchuchundenema? okavela aayana pustakamulu chadivina aanandamunu bhaktiyu galugunemo?
oka naati madhyaahnamuna aame kemiyu thochaledu.navajivanadaasugaari pustakamu nokadaanini teesukoni chaduvu konutaktekurchundena.aa pustuka mardhamukaaledu.atle alochana nimagnayuiyundenu.kandla nundi nitibotlu aa chakkani chempalanundiokkateko yodiyandu paduchundenu. gaddamu krinda nilichina oka bottuna suuryakiranamulu prakaasinchuchundenu.juttu mukhamu pai virivigaa paduchundenu. aayana kurcheelo sagamu chotainanu nimputaleduaame sannani sareeramu.bayata poyi yundina navajivanadaasugaarinthalo vachiri.aamevaipu sarigaanaina chudaledu.
nava- amma emiti chaduvutunnavu?
sashi- idedo, brahmagitopanishattu.
nava-chala manchi pustukamu kadhuu?
sashi - emo, naa kardham kaaledu.
tirigi dukkhamu roshamunu vachenu.
nava -amma, enduka vichaaramu?
sashi- telidu.