 "ఎవరిని?" అని కనకలత అడిగింది.

 "నిశాపతిగారిని" అంటూ లోకం చిరునవ్వుతో ఉప్పొంగింది. కనకలతా నవ్వింది. "రేపువచ్చి నీ దగ్గరే ఉంటా" అన్ని చెప్పి లోకేశ్వరీ, త్యాగతీ, కల్పమూర్తీ వెళ్ళిపోయారు.

 త్యాగతి తన ఇంటికి వెళ్ళాడు. అతనికి రాత్రంతా నిదురలేదు. ఏ స్టేషనులో హేమ దిగివచ్చింది? తిరువళ్ళూరు దగ్గిర అయి ఉంటుంది. సెంట్రల్ స్టేషనులో అయితే ఆ వరకే వచ్చి ఉండవలసింది. అటు తీర్ధమిత్రుని భార్య దేహం కాల్చుకుంది. ఉత్తమ యిల్లాలు, పండువంటి భార్యను ఆ రాక్షసుడు గంగలో కలిపివేయడుకదా? ఇదా ప్రపంచ ధర్మంకై జీవిత నటన? హేమ తిరిగి రావడానికి ఏమి జరిగింది? హేమకూ తీర్ధమిత్రునికీ ఎంతవరకూ వెళ్ళింది? హేమ తీర్ధమిత్రునికి తన దేహం అర్పించుకుందా?? ఆమె గతి ఏమిటి? ఎక్కడికి పోతోంది ఈ సంఘం? వారిద్దరూ మర్యాదలు అతిక్రమిస్తే వారిద్దరికీ వివాహం ఒక్కటే గత్యంతరం అవుతుంది. అప్పుడు కనకలత ఏమవుతుంది?

 ఈ నాటకంలో తానే ప్రతినాయకుడు అయ్యాడు. తాను వచ్చి హేమను వివాహం చేసుకొనడానికి ప్రయత్నించకుండా ఉంటే? ఆ ప్రయత్నించడమూ ఏదో పిచ్చిరకంగానే! తనను తాను నాటకంలోలా తెలుపుకోకుండా ప్రయత్నం చేసినట్లు. దీనితో ముక్కుపచ్చలారని హేమకు ఒక విప్లవస్థితి వచ్చిపడింది. తా నసలు మదరాసే రాకుండా ఉంటే, ఏది ఎట్లా జరిగి ఉండునో? ఎదురుగుండా తను ఉంటే హేమ మనస్సును ఇంకా పాడుచేసిన వాడవుతాడు. ఏదో వంక పెట్టుకొని తానీ ఊరునుంచీ మకాం ఎత్తెయ్యాలి. చాలు! తా నింతవరకు ఇతర జీవితాలను దగ్ధం చేసింది చాలు! ఇక్కడనుంచైనా తా నితరుల జీవితాలతో సంబంధం కలుగజేసుకోకుండా మిగిలిన జీవితం గడిపినన్నాళ్ళు గడపవలసిందే! 

 ఇందులో ఎవ్వరికీ ఆవేశాలు ఉండకూడదు. హేమ ఎంత బాధ పడిందో? ఏదో ఆడుతూ, పాడుతూ, అల్లరిచేస్తూ బాలికాత్వం ఇంకా వీడని బాలకు ఏవేవో వెర్రిసమస్యలన్నీ పెట్టి అనవసరపు కలతలు తీసుకొని వచ్చాడు తాను....ఈ రోజు కనకలత జీవించకపోతే ఆ చావుకు తానే కారణం అవుతాడు. కావలిస్తే లోకేశ్వరి పెళ్ళికి ఒక్కసారి వచ్చి చూచి పోవచ్చును.  ఆ మర్నాడు త్యాగతి తల్లి హేమగారి ఇంటిదగ్గరనుంచి వచ్చీరాగానే ఆమెను చూచి, "అమ్మా! మనం కొల్లిపర వెళ్ళాలి. నేను పెట్టదలచుకున్న శకుంతలా లలితకళాశాల అలా వుండిపోయింది. ఇంక వెళ్ళిపని ప్రారంభిస్తాను."

 రంగ : నాన్నా, ఈ ఇల్లూ అవీ?

 త్యాగతి : ఇవి ఇలాగే వుంటాయి, నేను మధ్య మధ్యవస్తూ వుంటాను. ఆ కళాశాల బాగా పని ప్రారంభించగానే ఇక్కడి వచ్చేశాను. ఇకిక్కడ పురుషులకు లలిత కళాశాల ఏర్పాటు చేస్తాను. నువ్వు అత్తగారికి బాగా కులాసా కాగానే కొల్లిపర వచ్చేయి. లేదా యిక్కడే ఉండటం మంచిది.

 రంగనాయకమ్మగారు ఏమీ మాట్లాడలేకపోయింది. సరేనని తల ఊపింది. తల్లి భావం త్యాగతి గ్రహించాడు. అయినా తన ధర్మం తాను నెరవేర్చాలి గదా! ఆ సాయంకాలం పెట్టే బేడా అన్నీ సర్దుకొని, తల్లిని హేమగా రింటిదగ్గర దిగవిడిచి, సెంట్రల్ స్టేషనుకు పోయి కలకత్తా మెయిలు ఎక్కాడు.
 
   
 కనకలత ఒళ్ళు కాల్చుకున్న మర్నాడు ఉదయానికే తీర్ధమిత్రుడు చెన్నపట్నం వచ్చాడు. హేమసుందరి తిరువళ్ళూరు స్టేషను దగ్గర దిగిపోతుందని అతను కలలోనైనా అనుకోలేదు. అతడు మండిపోయాడు. అతి కోపంతో అతడు ఏడ్చాడు. రైలులోనుంచి ఉరుకుదా మనుకున్నాడు. అలా ఉరకడం చూసేవారెవరూలేక మానివేశాడు. మాట్లాడకుండా ఆ మెత్తటి సీటుమీద పడుకొన్నాడు. దొర్లాడు. చేతికి దొరికిన పండు దొర్లుకు పడిపోయింది. తన మగతనానికి ఎంత తీరని అవమానం! తన చరిత్రలో ఈలాంటిది ఎప్పుడూ జరుగలేదు. షడ్రసోపేతమైన భోజనం పెట్టి, ఆ విస్తరి మళ్ళా లాగివేసినట్లయింది!

 హేమ వట్టి దద్దమ్మ; ధైర్యంలేని పిరికి చచ్చమ్మ. ఇలాంటివాళ్ళను కాళ్ళూ చేతులూ కట్టేసి, చీరలు, జంపర్లు, బాడీలు ఒలిచి, బలవంతంగా..నాశనం చేయాలి. కానీ, తాను ఇంతటితో వదులుతాడా ఆ కులుకురాక్షసిని? దానిలోని సౌందర్యరసం యావత్తు పీల్చి ఆ త్యాగతికి పిప్పి మాత్రం వదలాలి. ఏమో! హేమవంటి చదువుకున్న బాలిక తనకు లొంగుతుందా? పైగా ఉద్యోగానికి మొప్పం రావచ్చును. ఏ త్యాగతికో కోపం వచ్చిందంటే, ప్రాణంపోయిఊరుకుంటుంది. ఇప్పటికే వాళ్ళు మండిపోతూ ఉంటారు. రైలు ఆర్కోణం వచ్చింది.

 ఎన్నో ఆనందాలు ఊహించుకొన్నాడు తాను. అసలు హేమ ఈ బొంబాయి ప్రయాణం ఏర్పాటుచేస్తే తానెందుకు ఒప్పుకోవాలి? ఈలాంటి బాలికలతో తెరచాటున__సంచరించాలిగాని, ఈ విధంగా బరిమీదపడితే ఎన్నో మొప్పాలు వస్తూ ఉంటాయి. హేమ దిగి వెళ్ళిపోవడమే మంచిదయింది. తన మేనేజరుకు ఈలాంటి విషయం తెలిసిందా తన పని క్షవరం. తానూ చల్లగా తిరిగి మదరాసుకుపోతే, అటునుంచి నరుక్కు రావచ్చును. అన్నీ సర్దుకొని తీర్ధమిత్రుడు రేణిగుంటలో దిగాడు. బొంబాయి నుంచి వచ్చే మెయిల్ తెల్లవారగట్లకు వచ్చినది. అందులో ఎక్కి తెల్లవారగనే మదరాసు వచ్చాడు. మదరాసు సెంట్రల్ లో టాక్సీకారు చేసుకొని అతడు ఇంటికి చేరాడు.

 ఇంటిలో అడుగు పెట్టగానే, క్రిందనున్న ఇంటి యజమాని ఇల్లు వదలి పెట్టి వెళ్ళిపోవలసిందని నెల నోటీసు చేతిలో పెట్టాడు. ఆలోచనకు తావులేక తీర్ధమిత్రుడు మేడపైకివెళ్ళగానే పిల్లలందరూ ఘొల్లుమన్నారు. తీర్ధమిత్రుని అయిదు ప్రాణాలూ పైకెగిరిపోయాయి. క్రిందటి రాత్రికిరాత్రే లోకేశ్వరి, కల్పమూర్తీ, త్యాగతీ పిల్లలకోసం, ఆ ఊళ్ళోనే ఉన్న తీర్ధ మిత్రుడుగారి దూరపుచుట్టాలలో ఒకాయననూ, అతని భార్యనూ, బిడ్డలనూ అతని అక్కగారినీ తీసుకువచ్చి తీర్ధమిత్రుడిగారి ఇంట్లో దిగబెట్టారు.
 "evarini?" ani kanakalata adigindi.

 "nisaapatigaarini" antuu lokam chirunavvutho uppongindi. kanakalata navvindi. "repuvacchi nee daggare untaa" anni cheppi lokeshwari, tyaagatii, kalpamurthy vellipoyaaru.

 tyaagati tana intiki vellaadu. ataniki raatrantaa niduraledu. e stationulo hema digivachindi? tiruvalluru daggira ayi untundi. central stationulo ayithe aa varake vachi undavalasindi. atu teerdhamitruni bharya deham kaalchukundi. uttama yillalu, panduvanti bhaaryanu aa rakshasudu gangalo kalipiveyadukadaa? idaa prapancha dharmankai jeevita natana? hema tirigi raavadaaniki emi jarigindi? hemaku teerdhamitruniki entavarakuu vellindi? hema teerdhamitruniki tana deham arpinchukundaa?? aame gathi emiti? ekkadiki potondi ee sangham? vaariddaruu maryaadalu atikramiste vaariddarikii vivaham okkate gatyantaram avutundi. appudu kanakalata emavutundi?

 ee naatakamlo taane pratinaayakudu ayyadu. taanu vachi hemanu vivaham chesukonadaniki prayatninchakundaa unte? aa prayatninchadamuu edho picchirakamgaane! tananu taanu natakamlola telupukokunda prayatnam chesinatlu. deenitho mukkupacchalaarani hemaku oka viplavasthiti vachipadindi. taama nasalu madarase rakunda unte, edhi etla jarigi unduno? edurugunda tanu unte hema manassunu inka paaduchesina vaadavutaadu. edho vanka pettukoni taanee oorununchii makam etteyyaali. chaalu! taama nintavaraku itara jeevitaalanu dagdham chesindi chaalu! ikkadanunchainaa taama nitarula jeevitaalato sambandham kalugajesukokunda migilina jeevitam gadipinannallu gadapavalasinde! 

 indulo evvarikee aavesaalu undakudadu. hema entha baadha padindo? edho aadutuu, paadutuu, allarichestuu balikatvam inka veedani baalaku evevo verrisamasyalanni petti anavasarapu kalatalu teesukoni vachaadu taanu....ee roju kanakalata jeevinchakapothe aa chaavuku taane kaaranam avutaadu. kaavaliste lokeshwari pelliki okkasari vachi chuuchi povachunu.  aa marnadu tyaagati talli hemagari intidaggaranunchi vachiiraagaane aamenu chuuchi, "amma! manam kollipara vellaali. nenu pettadalachukunna sakuntalaa lalitakalaasaala alaa vundipoyindi. inka vellipani praarambhistaanu."

 ranga : nanna, ee illu avy?

 tyaagati : ivi ilaage vuntaayi, nenu madhya madhyavastuu vuntaanu. aa kalasala baga pani praarambhinchagaane ikkadi vachesaanu. ikikkada purushulaku lalita kalasala erpaatu chestaanu. nuvvu attagaariki baga kulasa kagane kollipara vacheyi. leda yikkade undatam manchidi.

 ranganaayakammagaaru emi matladalekapoyindi. sarenani tala oopindi. talli bhavam tyaagati grahinchaadu. aina tana dharmam taanu neraverchaali gadaa! aa saayankaalam pette beda annee sardukoni, tallini hemaga rintidaggara digavidichi, central stationuku poyi kalakatta meyilu ekkaadu.
 
   
 kanakalata ollu kaalchukunna marnadu udayaanike teerdhamitrudu chennapatnam vachaadu. hemasundari tiruvalluru stationu daggara digipotundani atanu kalalonaina anukoledu. atadu mandipoyaadu. athi kopamtho atadu edchaadu. railuloonunchi urukuda manukunnadu. alaa urakadam chusevarevaruleke maanivesaadu. matladakunda aa mettati seetumeeda padukonnadu. dorlaadu. chetiki dorikina pandu dorluku padipoyindi. tana magatanaaniki entha teerani avamanam! tana charitralo eelaantidi eppuduu jarugaledu. shadrasopetamaina bhojanam petti, aa vistari mallaa lagivesinatlayindi!

 hema vatti daddamma; dhairyamleni piriki chachamma. ilaantivaallanu kaalluu chetuluu kattesi, cheeralu, jamparlu, baadiilu olichi, balavantamgaa..naasanam cheyali. cony, taanu intatitoe vadulutada aa kulukurakshasini? daanilooni soundaryarasam yaavattu peelchi aa tyaagatiki pippi maatram vadalaali. emo! hemavanti chaduvukunna balika tanaku longutundaa? paiga udyogaaniki moppam raavacchunu. e tyagatiko kopam vachindante, praanampooyiurukuntum. ippatike vaallu mandipothu untaaru. railu aarkonam vachindi.

 enno aanandaalu oohinchukonnaadu taanu. asalu hema ee bombai prayaanam erpatucheste taanenduku oppukovali? eelaanti baalikalatoe terachaatuna__sancharinchaaligaani, ee vidhamgaa barimeedapadithe enno moppalu vastuu untaayi. hema digi vellipovadame manchidayindi. tana menejaruku eelaanti vishayam telisinda tana pani kshavaram. taanuu challaga tirigi madarasukupothe, atununchi narukku raavacchunu. annee sardukoni teerdhamitrudu reniguntalo digaadu. bombai nunchi vache mail tellavaaragatlaku vachinadi. andulo ekki tellavaaragane madarasu vachaadu. madarasu central loo taxikaru chesukoni atadu intiki cheraadu.

 intilo adugu pettagaane, krindanunna inti yajamani illu vadali petti vellipovalasindani nela notisu chetilo pettaadu. aalochanaku taavuleka teerdhamitrudu medapaikivellagaane pillalandaruu ghollumannaru. teerdhamitruni ayidu praanaaluu paikegiripoyayi. krindati raatrikiraatre lokeshwari, kalpamurthy, tyaagatii pillalakosam, aa oollone unna teerdha mitrudugaari doorapuchuttaalalo okaayananuu, athani bhaaryanuu, biddalanuu athani akkagaarinii teesukuvacchi teerdhamitrudigaari intlo digabettaaru.