  మురళీ మోహన్ జీవితలాలాపన-9 (గతవారం తరువాయి)అవునూ కాదనకుండా, ‘‘ఆ...ఊ...’’ అన్నా. ‘అలా కాదురా. ఎందుకు అడిగానంటే, ఇక్కడ ఒక సంబంధం ఉంది. నువ్వు వస్తానంటే వెళ్లి చూసొద్దాం. ఇప్పుడే నాకు తెలిసిన ఒకాయన కలిసి చెప్పారు. వాళ్లేదో ఇక్కడే ఆసుపత్రికి వచ్చారట. అమ్మాయి తాతగారికి ఒంట్లో బాగాలేదట. అమ్మాయికూడా వచ్చిందట. నువ్వు ఏదో ఓ మాటచెబితే వెళ్లి చూసొచ్చేద్దాం’ అన్నారు. ‘‘ఇప్పుడెందుకు చిన్నాన్నా’’ అనాలనుకున్నా. కానీ అనలేకపోయా. ఎందుకంటే ఆయనకు ఎదురుకూడా చెప్పలేని పరిస్థితి నాది. సరేనని ఆయనవెంటే వెళ్లా. న్నాన్నతోపాటు నేనుకూడా అమ్మాయిని చూశా. అమ్మాయి అతి సామాన్యంగా ఉంది. తాతగారికి అనారోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు, ఓ పేషెంట్తోపాటు వచ్చినవాళ్లు ఎలా ఉంటారో అలాగే ఉంది. అతి మామూలుగా ఉందన్నమాట. చూడగానే చాలా సింపుల్గా, చాలా బావుందనిపించి నాకు. అమ్మాయే కాదు, వాళ్ల ఫ్యామిలీ బ్యాగ్రౌండ్ కూడా నాకు చాలా బాగా నచ్చింది. వాళ్ల కుటుంబానికి కూడా మాలాగే రాజకీయానుబంధం ఉందని తెలిసింది. మూల్పూరి రంగయ్యగారు అని ఏలూరులో పెద్ద డాక్టర్ ఉండేవారు. అప్పట్లో ఎమ్మెల్యేగా కూడా చేశారు. ఈమె వాళ్ల మనవరాలని తెలిసింది. మా నాన్నగారి తోడల్లుడు గుత్తా మాణిక్యాలరావుగారు కూడా మాతోపాటు పెళ్ళి చూపులకు వచ్చారు. కిసాన్ ఇంజనీరింగ్ కంపెనీకి అసలు మెయిన్ ఆలోచన ఆయనదే.  వారంరోజుల్లోనే నా పెళ్ళైపోయిందిఅమ్మాయిని చూడగానే మేం ముగ్గురం ఓకే అంటే ఓకే అనుకున్నాం. మేం పెళ్ళి చూపులకు వెళ్లిన వారంరోజులకు ఆషాఢం ఉందట. అందుకే వారంరోజుల్లోనే పెళ్ళి చేసేసుకుందాం అని పెద్దలు అనేసుకున్నారు. పెళ్ళిళ్ళు స్వర్గంలో నిర్ణయించబడతాయనడానికి నా పెళ్ళి బహుచక్కటి ఉదాహరణ. ఎందుకంటే పెళ్ళిచూపులు జరిగిననాటికి కరెక్ట్గా ఏడోరోజు పెళ్ళి. ఒకవైపు మా అమ్మవాళ్లు ఎవరూ పిల్లని చూడలేదు. అయినా నాకు, మా చిన్నాన్నకి నచ్చింది కదా అని ఇంట్లో వాళ్ళందరూ అంగీకారమే అని చెప్పేశారు. ఆ తర్వాత గబగబా మూడురోజుల్లో ఇన్విటేషన్ కార్డులు ముద్రించుకుని బంధువులకు పంచుకున్నాం. అప్పట్లో పెళ్ళికార్డులు ఇప్పట్లాగా ఉండేవికావు. వేరుగా ఉండేవి. ఏవో కొన్ని మా బంధువులవరకు అచ్చువేసుకున్నాం. తెలిసినవారికి పంచుకుని, అత్యంత సన్నిహితులతో అమ్మాయి ఇంటికివెళ్లి, పెళ్ళి చేసుకుని వచ్చేశాం. వాళ్లది ఏలూరుదగ్గరే ఎల్లాపురం.  కట్నం ఏమిచ్చారంటే....మాపెళ్ళి నాటికే అమ్మాయి నాన్నగారులేరు, చనిపోయారు. ఆయన ఉన్నప్పుడు, ఏలూరు దగ్గర పెదపాడులో ఉండేవారట. ఆయన పోవడంతో, కృష్ణాజిల్లా నూజివీడుదగ్గర వాళ్ల అమ్మమ్మగారి ఊరు ఎల్లాపురంలో ఉన్నారు. అందువల్ల మాపెళ్ళి కూడా అక్కడే జరిగింది. ఇంతకీ కట్నంసంగతి చెప్పలేదు కదా. పెళ్ళిచూపులకోసం అమ్మాయి ఉన్న హాస్పిటల్కి వెళ్లి ఓ కుర్చీలో తల వంచుకుని కూర్చున్నాను. నేను ఆవిడను చూడటంలేదని మా చిన్నాన్నకు అర్థమైంది. నన్ను తొడమీదతట్టి ‘అమ్మాయిని ఒకసారి చూడరా’ అన్నారు. సంబంధం తెచ్చినవ్యక్తి కూడా ‘ఒకసారి చూడండి బాబూ. చూపుల్లో చూసుకోకపోతే ఎట్టా’ అన్నారు. మరోవైపు ఆవిడ తరఫువారు కూడా ‘ఒకసారి చూసుకోండర్రా ఇద్దరూ’ అన్నారు. నాకేమో వంచినతల పైకెత్తడం కష్టంగా ఉంది. అబ్బాయిని నా పరిస్థితే ఇలా ఉంటే, ఆవిడ ఇంకేమనుకుంటోందో అని భావిస్తూ, కాస్త తడబడుతూ తలెత్తి చూశా. సరిగ్గా అదే సమయానికి ఆమె కూడా నన్ను చూసింది. ఇద్దరికళ్ళూ కలిశాయి. ఒక్కక్షణంలోనే తను కళ్ళు కిందకు వాల్చేసింది. మామధ్య ఈ సన్నివేశం జరుగుతుండగానే సంబంధం తెచ్చినవ్యక్తి కట్నం ప్రస్తావన తీసుకొచ్చారు. ‘మాకు కట్నం తీసుకునే అలవాటులేదు. అందుకే మేం ఆ ఊసే ఎత్తలేదు. మాకు అమ్మాయి నచ్చింది.. కట్నం ఏమీ అక్కర్లేదు’ అని మా చిన్నాన్న అన్నారు. కానీ అందుకు ఆవిడ తరఫువారు ఒప్పుకోలేదు.‘ఆర్థికంగా కాస్త దెబ్బతిని ఉండటంవల్ల అమ్మాయికి క్యాష్గా మేం ఏమీ ఇచ్చుకోలేమండీ. వాటాగా మాత్రం ఐదెకరాల పొలం ఇస్తాం’ అన్నారు. ‘మీ అమ్మాయికి మీరేం కావాలంటే అవి పెట్టుకోండి. వాటితో మాకు ప్రమేయంలేదు’ అనిచెప్పి అక్కడినుంచి బయలుదేరాం. అలా వారంరోజుల్లోనే పెళ్ళిపీటలెక్కేశాం. ఆ రోజు 1965 జూన్ 19.  ఆషాఢమాసానమా పెళ్ళైన ఐదోరోజో, నాలుగోరోజో ఆషాఢమాసం వచ్చింది. ఇప్పట్లోనే ఇంత కచ్చితంగా ఆషాఢం పాటిస్తున్నారంటే, ఆ రోజుల్లో ఇంకేస్థాయిలో ఆంక్షలుపెట్టేవారో అర్థంచేసుకోండి. ఆషాడం వచ్చేసరికి ఒకళ్లనొకళ్లు కలవకూడదని అన్నారు. అప్పటికి కూడా మేం పెద్దగా కలిసింది ఏమీలేదు. పెళ్ళి కాగానే వ్రతాలు, నోములు వంటివి ఏవో వరుసగా చేయించారు. అంతలోనే ఆషాడం అనడంతో నేను ఆమెను వాళ్లింట్ల్లో దించేసి విజయవాడ వెళ్లాను. కానీ జూన్ 24న మళ్ళీ కలిశాం. ఎందుకంటే ఆ రోజు నా పుట్టినరోజు. వాళ్ల ఊరికి పిలిచి బట్టలుపెట్టారు. పాయసం వండిపెట్టారు. చుట్టుపక్కల ముత్తైదువులు, బంధుమిత్రులు అంతా వచ్చారు. నన్ను పలకరించారు. వరసైనవారు పరాచకాలాడారు. అలా అత్తవారింట్లో నా తొలి పుట్టినరోజు అంతా సరదాగా గడిచిపోయింది. ఆ పెళ్ళి కళ నా ముఖంలో ఇంకా తొణకిసలాడుతుండగానే వ్యాపారంలోపడ్డా. చుట్టుపక్కల వ్యాపారస్తులు ‘ఇదేం ఇదయ్యా నీకు, ఇట్టా తాళికట్టావో లేదో, అట్టా భార్యని పుట్టింట్లో వదిలేసి రావాల్సి వచ్చింది. అయినా ఈ మాసం ఆగు.. పెద్దలంతా మంచికే చెబుతారు’ అనేవారు. వాళ్ళు నన్ను ఆటపట్టిస్తున్నారా? అనునయిస్తున్నారా? అనే విషయం అర్థమయ్యేదికాదు.  ఉత్తరాల్లో ముచ్చట్లుఎందుకో ఆమె నిత్యం గుర్తుకురాసాగింది. అప్పట్లో ఫోన్లు లేవుకదా, క్షేమసమాచారాలు తెలుసుకోవాలంటే ఉత్తరాలే రాయాలిమరి. అలా ధైర్యంచేసి తొలిఉత్తరం నేనే రాశా. రాసినదాకా ఒక తొందర, తీరా రాసి పంపిన తర్వాత మరొక ఇబ్బంది. ఆ ఉత్తరం ఆవిడే చదివిందా? వాళ్ల బ్రదర్ చదివాడా? ఇంట్లో ఇంకెవరైనా చదివారా? ఒకవేళ తనే చదివినా స్నేహితురాళ్లకు చూపిస్తుందా? ఇలా ఏవేవో ఊహలు. అన్నిటికీ తెరదించుతూ ఆవిడ దగ్గరనుంచి సమాధానాలు వచ్చేవి. అలా వారానికి ఒకటీ, రెండుసార్లు ఉత్తరాలు రాసేవాడిని. మా ఉత్తరాలు నడుస్తూ ఉండగానే ఆషాడం పూర్తైంది. పేరుకి ఆషాడం పూర్తైందిగానీ, నా జీవితంలో మాత్రం కొనసాగింది. అదీ ఒకటీ, రెండు రోజులు కాదు, ఏకంగా మూడు నెలలు! ఆషాడం పూర్తయ్యాక మా ఇద్దరి పేర్లరీత్యా ‘కార్యం’ జరగడానికి మరో మూడునెలల వరకు మంచి ముహూర్తాలు లేవని పంతులుగారు చెప్పేశారు. ‘కానీ భార్యాభర్తలు మాట్లాడుకోవడానికేమీ ఇబ్బందులుండవు’ అనీ చెప్పారు. మావాళ్లు మెల్లగా ఆ విషయం నాచెవిలోవేశారు. మా ఆవిడకు కూడా వాళ్లింట్లో వాళ్లు చెప్పారు. ‘మీరు ఇంటికి రావొచ్చట. ఒకసారి చూడాలని ఉంది. ఇంటికిరండి’ అని ఓరోజు ఆవిడ దగ్గరనుంచి ఉత్తరం అందింది. సరేనని ఓ శనివారం సాయంత్రం వ్యాపారం పూర్తయ్యాక షాపు క్లోజ్చేసి బస్సు ఎక్కాను. బస్సు నాలుగుచక్రాలమీద ప్రయాణిస్తోంది. నా ఊహలుమాత్రం చక్రాలతో పనిలేకుండా గాల్లో తేలిపోతున్నాయి. ‘నేను వెళ్లగానే మా ఆవిడ ఎదురొచ్చినట్టు, పలకరించినట్టు, నన్నుచూసి సిగ్గుపడినట్టు.. సాయంత్రానికి ముస్తాబై నాతో సినిమాకు వచ్చినట్టు’ ఒకటేంటి? ఎన్నెన్నో. కానీ తీరా వాళ్లింటికి చేరుకునేసరికి పరిస్థితి ఇంకోరకంగా ఉంది. మా ఆవిడ కనీసం నాకు కనిపించలేదు. నాదగ్గరకు ఆమె రాకూడదని ఇంట్లోపెద్దలు చెప్పారని నాకు అర్థమైంది.  తలుపు చాటునుంచి చూశా !ఇంట్లో అడుగుపెట్టినప్పటినుంచి మా బావమరిది నావెంటే ఉన్నాడు. కాళ్ళు కడుక్కోవడానికి నీళ్ళు తెచ్చివ్వడం దగ్గరనుంచి, కాఫీలు, టీలు తెచ్చివ్వడం, నాతో కూర్చుని కబుర్లుచెప్పడం, అలా బజారుకు వెళ్తే వెంటరావడం, పొలాలకు తీసుకెళ్లి చూపించడం.. ఇలా అన్నీ తనే చేసేవాడు. నేను ఎటు తిరిగినా ‘బావగారూ.. బావగారూ’ అంటూ ప్రత్యక్షమైపోయేవాడు. ఆ ఆదివారం నేను ఆయనతో గడపడానికి వాళ్ల ఊరికి వెళ్లినట్టు అనిపించింది. సోమవారం ఉదయాన్నే బస్సు ఎక్కుతుంటే నా మనసులో చిన్న అనుమానం.. ‘నేను తాళికట్టి పెళ్ళి చేసుకున్నది ఆవిడనా? ఈయన్నా?’ అని. విజయవాడకు వచ్చాక ఆ విషయమే ప్రస్తావిస్తూ ఆవిడకు ఉత్తరం రాశాను. ‘నన్ను అస్తమానం ఎందుకు రమ్మని పిలవాలి? తీరావస్తే కనీసం కనిపించవు. మీ బ్రదర్ నాకు చీకట్లోకూడా నీడలాగా మారిపోయాడు. నిన్ను తీసుకుని రిక్షాలో సినిమాకు వెళ్లాలన్న నాకోరిక తీరలేదు’ అని నా మనసులో మాటలకు అక్షరరూపం ఇచ్చేశా. వెంటనే ఆవిడ దగ్గరనుంచి ఉత్తరం. ‘క్షమించండి. నాకు మిమ్మల్ని చూడాలనిపించి పిలిచానండీ..మీరు ఫలానాచోట కూర్చున్నప్పుడు తలుపు చాటునుంచి చూశాను. అలా వెళ్తున్నప్పుడు కిటికీలో నుంచి చూశాను. మీరు కూర్చుని ఉంటే వెనుకనుంచి మీ మంచంమీద మల్లెపూలు విసిరేసింది ఎవరనుకున్నారు? నేనేనండీ...’ అని. ఆ ఉత్తరం వందసార్లు చదువుకుని మళ్లీ శనివారం ఎప్పుడొస్తుందా? ఎప్పుడు వాళ్లింటికి వెళ్తానా? అనుకుంటూ నిద్రలోకి జారుకున్నా. ఇలాంటి ఉత్తరాలతో, వాళ్లూరికి రాకపోకలతో ఆ మూడునెలలూ అతిభారంగా గడిచాయి.  నాటకాలు వదల్లేదు !సమయపాలన నాకు దేవుడిచ్చినవరంగా భావిస్తా. ఆ వరమే అప్పుడూ నాకు చేయూతనిచ్చింది. భార్య పుట్టింట్లో ఉన్న ఆ సమయాన్ని నేను సద్వినియోగం చేసుకునేలా సాయం చేసింది. దాని ప్రభావంతో నా మనసును నాటకాలమీదకు మళ్లించాను. నేను వ్యాపారంలోకి అడుగుపెట్టడానికిముందు మద్రాసు వెళ్లినప్పుడు రామినీడుగారు చెప్పారుకదా, నాటకాలు వేస్తూ ఉండమని. చూస్తూ ఉండమని. ఆ మాటలు గుర్తొచ్చి నేను మా ఊరివాళ్లతో కలిసి నాటకాలు వేయాలని నిర్ణయించుకున్నా.  ‘పోలీసు’ నాటికలో నా నటన బావుందని అప్పటికే అందరూ అనుకోవడంతో నన్ను నాటకాల్లోకి తీసుకున్నారు. దాంతో ప్రతిరోజూ రాత్రి 7.30 వరకు విజయవాడలో షాప్లో పనులు పూర్తిచేసేవాడిని. ఆ తర్వాత ఫ్రెషప్ అయిపోయి బస్సులో ఏలూరు చేరుకునేవాడిని. అక్కడ రాత్రి నాటకాలు ఆడటం, భోజనాలుచేసి నిద్రపోవడం, మరలా తెల్లారుజామునే విజయవాడవెళ్లే బస్సు పట్టుకోవడం, బస్సులో కాసేపు కునుకుతీయడం, యథావిథిగా షాప్ ఓపెన్ చేయడం. ఇది అలవాటుగా మారింది. ఎన్ని నాటకాలు వేసినా షాప్కీ, వ్యాపారానికీమాత్రం ఎక్కడా ఇబ్బంది లేకుండా చేసేవాడిని. దాంతో నేను ఇలా చేస్తున్నానన్న సంగతి మా చిన్నాన్నకు కూడా తెలిసేది కాదు. ఇంకా ఉందిడాక్టర్ చల్లా భాగ్యలక్ష్మిసెల్: 8885055528క్రికెట్ అభిమానులకు ఓ శుభవార్తమధుమేహ రోగుల మూత్రంలో ఏముంటుందంటే..  మురళీ మోహన్ జీవితలాలాపన-9 (గతవారం తరువాయి)అవునూ కాదనకుండా, ‘‘ఆ...ఊ...’’ అన్నా. ‘అలా కాదురా. ఎందుకు అడిగానంటే, ఇక్కడ ఒక సంబంధం ఉంది. నువ్వు వస్తానంటే వెళ్లి చూసొద్దాం. ఇప్పుడే నాకు తెలిసిన ఒకాయన కలిసి చెప్పారు. వాళ్లేదో ఇక్కడే ఆసుపత్రికి వచ్చారట. అమ్మాయి తాతగారికి ఒంట్లో బాగాలేదట. అమ్మాయికూడా వచ్చిందట. నువ్వు ఏదో ఓ మాటచెబితే వెళ్లి చూసొచ్చేద్దాం’ అన్నారు. ‘‘ఇప్పుడెందుకు చిన్నాన్నా’’ అనాలనుకున్నా. కానీ అనలేకపోయా. ఎందుకంటే ఆయనకు ఎదురుకూడా చెప్పలేని పరిస్థితి నాది. సరేనని ఆయనవెంటే వెళ్లా. న్నాన్నతోపాటు నేనుకూడా అమ్మాయిని చూశా. అమ్మాయి అతి సామాన్యంగా ఉంది. తాతగారికి అనారోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు, ఓ పేషెంట్తోపాటు వచ్చినవాళ్లు ఎలా ఉంటారో అలాగే ఉంది. అతి మామూలుగా ఉందన్నమాట. చూడగానే చాలా సింపుల్గా, చాలా బావుందనిపించి నాకు. అమ్మాయే కాదు, వాళ్ల ఫ్యామిలీ బ్యాగ్రౌండ్ కూడా నాకు చాలా బాగా నచ్చింది. వాళ్ల కుటుంబానికి కూడా మాలాగే రాజకీయానుబంధం ఉందని తెలిసింది. మూల్పూరి రంగయ్యగారు అని ఏలూరులో పెద్ద డాక్టర్ ఉండేవారు. అప్పట్లో ఎమ్మెల్యేగా కూడా చేశారు. ఈమె వాళ్ల మనవరాలని తెలిసింది. మా నాన్నగారి తోడల్లుడు గుత్తా మాణిక్యాలరావుగారు కూడా మాతోపాటు పెళ్ళి చూపులకు వచ్చారు. కిసాన్ ఇంజనీరింగ్ కంపెనీకి అసలు మెయిన్ ఆలోచన ఆయనదే.  వారంరోజుల్లోనే నా పెళ్ళైపోయిందిఅమ్మాయిని చూడగానే మేం ముగ్గురం ఓకే అంటే ఓకే అనుకున్నాం. మేం పెళ్ళి చూపులకు వెళ్లిన వారంరోజులకు ఆషాఢం ఉందట. అందుకే వారంరోజుల్లోనే పెళ్ళి చేసేసుకుందాం అని పెద్దలు అనేసుకున్నారు. పెళ్ళిళ్ళు స్వర్గంలో నిర్ణయించబడతాయనడానికి నా పెళ్ళి బహుచక్కటి ఉదాహరణ. ఎందుకంటే పెళ్ళిచూపులు జరిగిననాటికి కరెక్ట్గా ఏడోరోజు పెళ్ళి. ఒకవైపు మా అమ్మవాళ్లు ఎవరూ పిల్లని చూడలేదు. అయినా నాకు, మా చిన్నాన్నకి నచ్చింది కదా అని ఇంట్లో వాళ్ళందరూ అంగీకారమే అని చెప్పేశారు. ఆ తర్వాత గబగబా మూడురోజుల్లో ఇన్విటేషన్ కార్డులు ముద్రించుకుని బంధువులకు పంచుకున్నాం. అప్పట్లో పెళ్ళికార్డులు ఇప్పట్లాగా ఉండేవికావు. వేరుగా ఉండేవి. ఏవో కొన్ని మా బంధువులవరకు అచ్చువేసుకున్నాం. తెలిసినవారికి పంచుకుని, అత్యంత సన్నిహితులతో అమ్మాయి ఇంటికివెళ్లి, పెళ్ళి చేసుకుని వచ్చేశాం. వాళ్లది ఏలూరుదగ్గరే ఎల్లాపురం.  కట్నం ఏమిచ్చారంటే....మాపెళ్ళి నాటికే అమ్మాయి నాన్నగారులేరు, చనిపోయారు. ఆయన ఉన్నప్పుడు, ఏలూరు దగ్గర పెదపాడులో ఉండేవారట. ఆయన పోవడంతో, కృష్ణాజిల్లా నూజివీడుదగ్గర వాళ్ల అమ్మమ్మగారి ఊరు ఎల్లాపురంలో ఉన్నారు. అందువల్ల మాపెళ్ళి కూడా అక్కడే జరిగింది. ఇంతకీ కట్నంసంగతి చెప్పలేదు కదా. పెళ్ళిచూపులకోసం అమ్మాయి ఉన్న హాస్పిటల్కి వెళ్లి ఓ కుర్చీలో తల వంచుకుని కూర్చున్నాను. నేను ఆవిడను చూడటంలేదని మా చిన్నాన్నకు అర్థమైంది. నన్ను తొడమీదతట్టి ‘అమ్మాయిని ఒకసారి చూడరా’ అన్నారు. సంబంధం తెచ్చినవ్యక్తి కూడా ‘ఒకసారి చూడండి బాబూ. చూపుల్లో చూసుకోకపోతే ఎట్టా’ అన్నారు. మరోవైపు ఆవిడ తరఫువారు కూడా ‘ఒకసారి చూసుకోండర్రా ఇద్దరూ’ అన్నారు. నాకేమో వంచినతల పైకెత్తడం కష్టంగా ఉంది. అబ్బాయిని నా పరిస్థితే ఇలా ఉంటే, ఆవిడ ఇంకేమనుకుంటోందో అని భావిస్తూ, కాస్త తడబడుతూ తలెత్తి చూశా. సరిగ్గా అదే సమయానికి ఆమె కూడా నన్ను చూసింది. ఇద్దరికళ్ళూ కలిశాయి. ఒక్కక్షణంలోనే తను కళ్ళు కిందకు వాల్చేసింది. మామధ్య ఈ సన్నివేశం జరుగుతుండగానే సంబంధం తెచ్చినవ్యక్తి కట్నం ప్రస్తావన తీసుకొచ్చారు. ‘మాకు కట్నం తీసుకునే అలవాటులేదు. అందుకే మేం ఆ ఊసే ఎత్తలేదు. మాకు అమ్మాయి నచ్చింది.. కట్నం ఏమీ అక్కర్లేదు’ అని మా చిన్నాన్న అన్నారు. కానీ అందుకు ఆవిడ తరఫువారు ఒప్పుకోలేదు.‘ఆర్థికంగా కాస్త దెబ్బతిని ఉండటంవల్ల అమ్మాయికి క్యాష్గా మేం ఏమీ ఇచ్చుకోలేమండీ. వాటాగా మాత్రం ఐదెకరాల పొలం ఇస్తాం’ అన్నారు. ‘మీ అమ్మాయికి మీరేం కావాలంటే అవి పెట్టుకోండి. వాటితో మాకు ప్రమేయంలేదు’ అనిచెప్పి అక్కడినుంచి బయలుదేరాం. అలా వారంరోజుల్లోనే పెళ్ళిపీటలెక్కేశాం. ఆ రోజు 1965 జూన్ 19.  ఆషాఢమాసానమా పెళ్ళైన ఐదోరోజో, నాలుగోరోజో ఆషాఢమాసం వచ్చింది. ఇప్పట్లోనే ఇంత కచ్చితంగా ఆషాఢం పాటిస్తున్నారంటే, ఆ రోజుల్లో ఇంకేస్థాయిలో ఆంక్షలుపెట్టేవారో అర్థంచేసుకోండి. ఆషాడం వచ్చేసరికి ఒకళ్లనొకళ్లు కలవకూడదని అన్నారు. అప్పటికి కూడా మేం పెద్దగా కలిసింది ఏమీలేదు. పెళ్ళి కాగానే వ్రతాలు, నోములు వంటివి ఏవో వరుసగా చేయించారు. అంతలోనే ఆషాడం అనడంతో నేను ఆమెను వాళ్లింట్ల్లో దించేసి విజయవాడ వెళ్లాను. కానీ జూన్ 24న మళ్ళీ కలిశాం. ఎందుకంటే ఆ రోజు నా పుట్టినరోజు. వాళ్ల ఊరికి పిలిచి బట్టలుపెట్టారు. పాయసం వండిపెట్టారు. చుట్టుపక్కల ముత్తైదువులు, బంధుమిత్రులు అంతా వచ్చారు. నన్ను పలకరించారు. వరసైనవారు పరాచకాలాడారు. అలా అత్తవారింట్లో నా తొలి పుట్టినరోజు అంతా సరదాగా గడిచిపోయింది. ఆ పెళ్ళి కళ నా ముఖంలో ఇంకా తొణకిసలాడుతుండగానే వ్యాపారంలోపడ్డా. చుట్టుపక్కల వ్యాపారస్తులు ‘ఇదేం ఇదయ్యా నీకు, ఇట్టా తాళికట్టావో లేదో, అట్టా భార్యని పుట్టింట్లో వదిలేసి రావాల్సి వచ్చింది. అయినా ఈ మాసం ఆగు.. పెద్దలంతా మంచికే చెబుతారు’ అనేవారు. వాళ్ళు నన్ను ఆటపట్టిస్తున్నారా? అనునయిస్తున్నారా? అనే విషయం అర్థమయ్యేదికాదు.  ఉత్తరాల్లో ముచ్చట్లుఎందుకో ఆమె నిత్యం గుర్తుకురాసాగింది. అప్పట్లో ఫోన్లు లేవుకదా, క్షేమసమాచారాలు తెలుసుకోవాలంటే ఉత్తరాలే రాయాలిమరి. అలా ధైర్యంచేసి తొలిఉత్తరం నేనే రాశా. రాసినదాకా ఒక తొందర, తీరా రాసి పంపిన తర్వాత మరొక ఇబ్బంది. ఆ ఉత్తరం ఆవిడే చదివిందా? వాళ్ల బ్రదర్ చదివాడా? ఇంట్లో ఇంకెవరైనా చదివారా? ఒకవేళ తనే చదివినా స్నేహితురాళ్లకు చూపిస్తుందా? ఇలా ఏవేవో ఊహలు. అన్నిటికీ తెరదించుతూ ఆవిడ దగ్గరనుంచి సమాధానాలు వచ్చేవి. అలా వారానికి ఒకటీ, రెండుసార్లు ఉత్తరాలు రాసేవాడిని. మా ఉత్తరాలు నడుస్తూ ఉండగానే ఆషాడం పూర్తైంది. పేరుకి ఆషాడం పూర్తైందిగానీ, నా జీవితంలో మాత్రం కొనసాగింది. అదీ ఒకటీ, రెండు రోజులు కాదు, ఏకంగా మూడు నెలలు! ఆషాడం పూర్తయ్యాక మా ఇద్దరి పేర్లరీత్యా ‘కార్యం’ జరగడానికి మరో మూడునెలల వరకు మంచి ముహూర్తాలు లేవని పంతులుగారు చెప్పేశారు. ‘కానీ భార్యాభర్తలు మాట్లాడుకోవడానికేమీ ఇబ్బందులుండవు’ అనీ చెప్పారు. మావాళ్లు మెల్లగా ఆ విషయం నాచెవిలోవేశారు. మా ఆవిడకు కూడా వాళ్లింట్లో వాళ్లు చెప్పారు. ‘మీరు ఇంటికి రావొచ్చట. ఒకసారి చూడాలని ఉంది. ఇంటికిరండి’ అని ఓరోజు ఆవిడ దగ్గరనుంచి ఉత్తరం అందింది. సరేనని ఓ శనివారం సాయంత్రం వ్యాపారం పూర్తయ్యాక షాపు క్లోజ్చేసి బస్సు ఎక్కాను. బస్సు నాలుగుచక్రాలమీద ప్రయాణిస్తోంది. నా ఊహలుమాత్రం చక్రాలతో పనిలేకుండా గాల్లో తేలిపోతున్నాయి. ‘నేను వెళ్లగానే మా ఆవిడ ఎదురొచ్చినట్టు, పలకరించినట్టు, నన్నుచూసి సిగ్గుపడినట్టు.. సాయంత్రానికి ముస్తాబై నాతో సినిమాకు వచ్చినట్టు’ ఒకటేంటి? ఎన్నెన్నో. కానీ తీరా వాళ్లింటికి చేరుకునేసరికి పరిస్థితి ఇంకోరకంగా ఉంది. మా ఆవిడ కనీసం నాకు కనిపించలేదు. నాదగ్గరకు ఆమె రాకూడదని ఇంట్లోపెద్దలు చెప్పారని నాకు అర్థమైంది.  తలుపు చాటునుంచి చూశా !ఇంట్లో అడుగుపెట్టినప్పటినుంచి మా బావమరిది నావెంటే ఉన్నాడు. కాళ్ళు కడుక్కోవడానికి నీళ్ళు తెచ్చివ్వడం దగ్గరనుంచి, కాఫీలు, టీలు తెచ్చివ్వడం, నాతో కూర్చుని కబుర్లుచెప్పడం, అలా బజారుకు వెళ్తే వెంటరావడం, పొలాలకు తీసుకెళ్లి చూపించడం.. ఇలా అన్నీ తనే చేసేవాడు. నేను ఎటు తిరిగినా ‘బావగారూ.. బావగారూ’ అంటూ ప్రత్యక్షమైపోయేవాడు. ఆ ఆదివారం నేను ఆయనతో గడపడానికి వాళ్ల ఊరికి వెళ్లినట్టు అనిపించింది. సోమవారం ఉదయాన్నే బస్సు ఎక్కుతుంటే నా మనసులో చిన్న అనుమానం.. ‘నేను తాళికట్టి పెళ్ళి చేసుకున్నది ఆవిడనా? ఈయన్నా?’ అని. విజయవాడకు వచ్చాక ఆ విషయమే ప్రస్తావిస్తూ ఆవిడకు ఉత్తరం రాశాను. ‘నన్ను అస్తమానం ఎందుకు రమ్మని పిలవాలి? తీరావస్తే కనీసం కనిపించవు. మీ బ్రదర్ నాకు చీకట్లోకూడా నీడలాగా మారిపోయాడు. నిన్ను తీసుకుని రిక్షాలో సినిమాకు వెళ్లాలన్న నాకోరిక తీరలేదు’ అని నా మనసులో మాటలకు అక్షరరూపం ఇచ్చేశా. వెంటనే ఆవిడ దగ్గరనుంచి ఉత్తరం. ‘క్షమించండి. నాకు మిమ్మల్ని చూడాలనిపించి పిలిచానండీ..మీరు ఫలానాచోట కూర్చున్నప్పుడు తలుపు చాటునుంచి చూశాను. అలా వెళ్తున్నప్పుడు కిటికీలో నుంచి చూశాను. మీరు కూర్చుని ఉంటే వెనుకనుంచి మీ మంచంమీద మల్లెపూలు విసిరేసింది ఎవరనుకున్నారు? నేనేనండీ...’ అని. ఆ ఉత్తరం వందసార్లు చదువుకుని మళ్లీ శనివారం ఎప్పుడొస్తుందా? ఎప్పుడు వాళ్లింటికి వెళ్తానా? అనుకుంటూ నిద్రలోకి జారుకున్నా. ఇలాంటి ఉత్తరాలతో, వాళ్లూరికి రాకపోకలతో ఆ మూడునెలలూ అతిభారంగా గడిచాయి.  నాటకాలు వదల్లేదు !సమయపాలన నాకు దేవుడిచ్చినవరంగా భావిస్తా. ఆ వరమే అప్పుడూ నాకు చేయూతనిచ్చింది. భార్య పుట్టింట్లో ఉన్న ఆ సమయాన్ని నేను సద్వినియోగం చేసుకునేలా సాయం చేసింది. దాని ప్రభావంతో నా మనసును నాటకాలమీదకు మళ్లించాను. నేను వ్యాపారంలోకి అడుగుపెట్టడానికిముందు మద్రాసు వెళ్లినప్పుడు రామినీడుగారు చెప్పారుకదా, నాటకాలు వేస్తూ ఉండమని. చూస్తూ ఉండమని. ఆ మాటలు గుర్తొచ్చి నేను మా ఊరివాళ్లతో కలిసి నాటకాలు వేయాలని నిర్ణయించుకున్నా.  ‘పోలీసు’ నాటికలో నా నటన బావుందని అప్పటికే అందరూ అనుకోవడంతో నన్ను నాటకాల్లోకి తీసుకున్నారు. దాంతో ప్రతిరోజూ రాత్రి 7.30 వరకు విజయవాడలో షాప్లో పనులు పూర్తిచేసేవాడిని. ఆ తర్వాత ఫ్రెషప్ అయిపోయి బస్సులో ఏలూరు చేరుకునేవాడిని. అక్కడ రాత్రి నాటకాలు ఆడటం, భోజనాలుచేసి నిద్రపోవడం, మరలా తెల్లారుజామునే విజయవాడవెళ్లే బస్సు పట్టుకోవడం, బస్సులో కాసేపు కునుకుతీయడం, యథావిథిగా షాప్ ఓపెన్ చేయడం. ఇది అలవాటుగా మారింది. ఎన్ని నాటకాలు వేసినా షాప్కీ, వ్యాపారానికీమాత్రం ఎక్కడా ఇబ్బంది లేకుండా చేసేవాడిని. దాంతో నేను ఇలా చేస్తున్నానన్న సంగతి మా చిన్నాన్నకు కూడా తెలిసేది కాదు. ఇంకా ఉందిడాక్టర్ చల్లా భాగ్యలక్ష్మిసెల్: 8885055528క్రికెట్ అభిమానులకు ఓ శుభవార్తమధుమేహ రోగుల మూత్రంలో ఏముంటుందంటే..
  muralii mohan jeevitalaalaapana-9 (gatavaaram taruvai)avunuu kadanakunda, ‘‘aa...oo...’’ anna. ‘alaa kadura. enduku adiganante, ikkada oka sambandham undi. nuvvu vastanante velli chusoddam. ippude naaku telisina okaayana kalisi cheppaaru. valledo ikkade aasupatriki vacharata. ammai taatagaariki ontlo bagaledata. ammayikuda vachindata. nuvvu edho oo matachebithe velli chusocheddam’ annaru. ‘‘ippudenduku chinnanna’’ analanukunna. cony analekapoya. endukante aayanaku edurukuda cheppaleni paristhiti naadi. sarenani aayanavente vellaa. nnaannatopaatu nenukuda ammayini chusha. ammai athi saamaanyamgaa undi. taatagaariki anaarogyamgaa unnappudu, oo peshenttopatu vachinavaallu ela untaro alaage undi. athi maamuulugaa undannamaata. chudagaane chala simpulga, chala baavundanipinchi naaku. ammaye kaadu, vaalla famili baground kuudaa naaku chala baga nachindi. vaalla kutumbaaniki kuudaa maalaage rajakeeyanubandham undani telisindi. moolpuri rangayyagaaru ani elurulo pedda dactor undevaaru. appatlo emmelyega kuudaa chesaru. eeme vaalla manavaraalani telisindi. maa naannagaari thodalludu gutta maanikyaalaraavugaaru kuudaa mathopatu pelli chuupulaku vachaaru. kisan injaneering kampeneeki asalu main aalochana aayanade.  vaaramrojullone naa pellaipoindiammayya chudagaane mem mugguram oke ante oke anukunnam. mem pelli chuupulaku vellina vaaramrojulaku aashaadam undata. anduke vaaramrojullone pelli chesesukundam ani peddalu anesukunnaru. pellillu swargamlo nirnayinchabadataayanadaani naa pelli bahuchakkati udaaharana. endukante pellichoopulu jariginanaatiki karektga edoroju pelli. okavaipu maa ammavaallu evaruu pillani chudaledu. aina naaku, maa chinnaannaki nachindi kada ani intlo vaallandaruu angikarame ani cheppesaaru. aa tarvaata gabagaba moodurojullo invitation kaardulu mudrinchukuni bandhuvulaku panchukunnam. appatlo pellikaardulu ippatlaga undevikavu. vaerugaa undevi. evo konni maa bandhuvulavaraku achuvesukunnam. telisinavaariki panchukuni, atyanta sannihitulatoe ammai intikivelli, pelli chesukuni vachesam. vaalladi elurudaggare ellapuram.  katnam emicharante....maapelli naatike ammai naannagaaruleru, chanipoyaru. aayana unnappudu, eluru daggara pedapaadulo undevaarata. aayana povadamtho, krishnajilla noojiveedudaggara vaalla ammammagaari ooru ellapuramlo unnaaru. anduvalla maapelli kuudaa akkade jarigindi. intakee katnamsangati cheppaledu kada. pellichoopulakosam ammai unna haspitalki velli oo kurcheelo tala vanchukuni kuurchunnaanu. nenu aavidanu chudatamledani maa chinnaannaku ardhamaindi. nannu todameedatatti ‘ammayini okasari chudara’ annaru. sambandham tecchinavyakti kuudaa ‘okasari chudandi baaboo. choopullo chusukokapothe etta’ annaru. marovaipu aavida tarafuvaaru kuudaa ‘okasari chusukondarra iddaruu’ annaru. nakemo vanchinatala paikettadam kashtamgaa undi. abbaini naa paristhithe ilaa unte, aavida inkemanukuntondo ani bhaavistuu, kaasta tadabadutuu taletti chusha. sarigga adhe samayaniki aame kuudaa nannu chusindi. iddarikalluu kalisai. okkakshanamlone tanu kallu kindaku valchesindi. maamadhya ee sannivesam jarugutundagaane sambandham tecchinavyakti katnam prastaavana teesukochaaru. ‘maaku katnam teesukune alavaatuledu. anduke mem aa oose ettaledu. maaku ammai nachindi.. katnam emi akkarledu’ ani maa chinnanna annaru. cony anduku aavida tarafuvaaru oppukoledu.‘aardhikamgaa kaasta debbatini undatamvalla ammayiki kyashga mem emi ichukolemendi. vataga maatram aidekarala polam istam’ annaru. ‘mee ammayiki meerem kavalante avi pettukondi. vaatitho maaku prameyamledu’ anicheppi akkadinunchi bayaluderam. alaa vaaramrojullone pellipiitalekkesam. aa roju 1965 joon 19.  ashadamasanama pellaina aidorojo, nalugorojo aashaadamaasam vachindi. ippatlone inta kachitamgaa aashaadam paatistunnaarante, aa rojullo inkesthaayilo aankshalupettevaro ardhamchesukondi. ashadam vachesariki okallanokallu kalavakudadani annaru. appatiki kuudaa mem peddagaa kalisindi emeeledu. pelli kagane vrataalu, nomulu vantivi evo varusagaa cheyinchaaru. antalone ashadam anadamtho nenu aamenu vallintllo dinchesi vijayavada vellaanu. cony joon 24na mallee kalisam. endukante aa roju naa puttinaroju. vaalla ooriki pilichi battalupettaru. payasam vandipettaaru. chuttupakkala muttaiduvulu, bandhumitrulu antaa vachaaru. nannu palakarinchaaru. varasainavaaru paraachakaalaadaaru. alaa attavaarintlo naa toli puttinaroju antaa saradaagaa gadichipoyindi. aa pelli kala naa mukhamlo inka tonakisalaadutundagaane vyaparamlopadda. chuttupakkala vyaapaarastulu ‘idem idayya neeku, itta talikattavo ledho, atta bharyani puttintlo vadilesi ravalsi vachindi. aina ee masam aagu.. peddalantaa manchike chebutaaru’ anevaaru. vaallu nannu aatapattistunnara? anunayistunnara? ane vishayam ardhamayyedikaadu.  uttaraallo muchatluenduko aame nityam gurtukuraasaagindi. appatlo fonlu levukada, kshemasamacharalu telusukovalante uttaraale rayalimari. alaa dhairyanchesi toliuttaram nene raasaa. rasinadaka oka tondara, tiiraa rasi pampina tarvaata maroka ibbandi. aa uttaram aavide chadivinda? vaalla bradar chadiwada? intlo inkevarainaa chadiwara? okavela tane chadivina snehituraallaku chuupistundaa? ilaa evevo oohalu. annitikee teradinchutuu aavida daggaranunchi samaadhaanaalu vachevi. alaa vaaraaniki okati, rendusaarlu uttaraalu rasevadini. maa uttaraalu nadustuu undagaane ashadam poortaindi. peruki ashadam puurtaimdigaanii, naa jeevitamlo maatram konasagindi. adhee okati, rendu rojulu kaadu, ekamgaa moodu nelalu! ashadam puurtayyaaka maa iddari paerlareetyaa ‘kaaryam’ jaragadaaniki maro moodunelala varaku manchi muhuurtaalu levani pantulugaaru cheppesaaru. ‘cony bhaaryaabhartalu matladukovadanikemi ibbandulundavu’ any cheppaaru. maavaallu mellagaa aa vishayam nachevilovesaru. maa aavidaku kuudaa vallintlo vaallu cheppaaru. ‘meeru intiki ravochata. okasari chuudaalani undi. intikirandi’ ani oroju aavida daggaranunchi uttaram andindi. sarenani oo sanivaaram saayantram vyaparam puurtayyaaka shapu klojchesi bassu ekkaanu. bassu naaluguchakraalameeda prayaanistoondi. naa oohalumaatram chakraalatho panilekunda gaallo telipotunnayi. ‘nenu vellagaane maa aavida edurochinattu, palakarinchinattu, nannuchusi siggupadinattu.. saayantraaniki mustabai naatho sinimaaku vachinattu’ okatenti? ennenno. cony tiiraa vaallintiki cherukunesariki paristhiti inkorakamgaa undi. maa aavida kaneesam naaku kanipinchaledu. naadaggaraku aame rakudadani intlopeddalu cheppaarani naaku ardhamaindi.  talupu chaatununchi chusha !intlo adugupettinappatinu maa baavamaridi navente unnaadu. kaallu kadukkovadaniki neellu tecchivvadam daggaranunchi, kaafiilu, teelu tecchivvadam, naatho kuurchuni kaburlucheppadam, alaa bajaaruku velte ventaravadam, polaalaku teesukelli choopinchadam.. ilaa annee tane chesevadu. nenu etu tirigina ‘baavagaaruu.. baavagaaruu’ antuu pratyakshamaipoyevadu. aa aadivaaram nenu aayanatho gadapadaaniki vaalla ooriki vellinattu anipinchindi. somavaram udayaanne bassu ekkutunte naa manasulo chinna anumanam.. ‘nenu talikatti pelli chesukunnadi aavidana? eeyannaa?’ ani. vijayavaadaku vachaka aa vishayame prastaavistuu aavidaku uttaram raasaanu. ‘nannu astamaanam enduku rammani pilavali? tiiraavastee kaneesam kanipinchavu. mee bradar naaku cheekatlokuda needalaagaa maripoyadu. ninnu teesukuni rikshaalo sinimaaku vellaalanna nakorika teeraledu’ ani naa manasulo maatalaku akshararoopam ichesa. ventane aavida daggaranunchi uttaram. ‘kshaminchandi. naaku mimmalni chudalanipinchi pilichaanandii..meeru phalanachota koorchunnappudu talupu chaatununchi chushanu. alaa veltunnappudu kitikeelo nunchi chushanu. meeru kuurchuni unte venukanunchi mee manchammeeda mallepulu visiresindi evaranukunnaru? nenenandi...’ ani. aa uttaram vandasaarlu chaduvukuni malli sanivaaram eppudostundaa? eppudu vaallintiki veltaanaa? anukuntu nidraloki jarukunna. ilanti uttaraalato, vaalluuriki rakapokalatho aa moodunelaluu atibhaaramgaa gadichayi.  naatakaalu vadalledu !samayapaalana naaku devudichinavaramgaa bhavista. aa varame appuduu naaku cheyuutanichindi. bharya puttintlo unna aa samayanni nenu sadviniyogam chesukunela saayam chesindi. daani prabhaavamtho naa manasunu naatakaalameedaku mallinchaanu. nenu vyaapaaramloki adugupettadaanikimum madrasu vellinappudu ramineedugaaru chepparukada, naatakaalu vestu undamani. chustuu undamani. aa maatalu gurtochi nenu maa oorivaallatoe kalisi naatakaalu veyalani nirnayinchukunnaa.  ‘polisu’ naatikalo naa natana bavundani appatike andaruu anukovadamtho nannu naatakaalloki teesukunnaru. daamto pratiroju raatri 7.30 varaku vijayavaadalo shaaplo panulu poortichesevaadini. aa tarvaata freshap aipoi bassulo eluru cherukunevadini. akkada raatri naatakaalu aadatam, bhojanaluchesi nidrapovadam, marala tellarujamune vijayavadavelle bassu pattukovadam, bassulo kasepu kunukuteeyadam, yathaavidhigaa shap open cheyadam. idhi alavaatugaa maarindi. enni naatakaalu vesina shapki, vyaapaaraanikiimaatram ekkada ibbandi lekunda chesevadini. daamto nenu ilaa chestunnananna sangati maa chinnaannaku kuudaa telisedi kaadu. inka undidaktar challa bhagyalakshmisel: 8885055528cricket abhimaanulaku oo shubhavaartamadhumeha rogula moothramlo emuntundante..  muralii mohan jeevitalaalaapana-9 (gatavaaram taruvai)avunuu kadanakunda, ‘‘aa...oo...’’ anna. ‘alaa kadura. enduku adiganante, ikkada oka sambandham undi. nuvvu vastanante velli chusoddam. ippude naaku telisina okaayana kalisi cheppaaru. valledo ikkade aasupatriki vacharata. ammai taatagaariki ontlo bagaledata. ammayikuda vachindata. nuvvu edho oo matachebithe velli chusocheddam’ annaru. ‘‘ippudenduku chinnanna’’ analanukunna. cony analekapoya. endukante aayanaku edurukuda cheppaleni paristhiti naadi. sarenani aayanavente vellaa. nnaannatopaatu nenukuda ammayini chusha. ammai athi saamaanyamgaa undi. taatagaariki anaarogyamgaa unnappudu, oo peshenttopatu vachinavaallu ela untaro alaage undi. athi maamuulugaa undannamaata. chudagaane chala simpulga, chala baavundanipinchi naaku. ammaye kaadu, vaalla famili baground kuudaa naaku chala baga nachindi. vaalla kutumbaaniki kuudaa maalaage rajakeeyanubandham undani telisindi. moolpuri rangayyagaaru ani elurulo pedda dactor undevaaru. appatlo emmelyega kuudaa chesaru. eeme vaalla manavaraalani telisindi. maa naannagaari thodalludu gutta maanikyaalaraavugaaru kuudaa mathopatu pelli chuupulaku vachaaru. kisan injaneering kampeneeki asalu main aalochana aayanade.  vaaramrojullone naa pellaipoindiammayya chudagaane mem mugguram oke ante oke anukunnam. mem pelli chuupulaku vellina vaaramrojulaku aashaadam undata. anduke vaaramrojullone pelli chesesukundam ani peddalu anesukunnaru. pellillu swargamlo nirnayinchabadataayanadaani naa pelli bahuchakkati udaaharana. endukante pellichoopulu jariginanaatiki karektga edoroju pelli. okavaipu maa ammavaallu evaruu pillani chudaledu. aina naaku, maa chinnaannaki nachindi kada ani intlo vaallandaruu angikarame ani cheppesaaru. aa tarvaata gabagaba moodurojullo invitation kaardulu mudrinchukuni bandhuvulaku panchukunnam. appatlo pellikaardulu ippatlaga undevikavu. vaerugaa undevi. evo konni maa bandhuvulavaraku achuvesukunnam. telisinavaariki panchukuni, atyanta sannihitulatoe ammai intikivelli, pelli chesukuni vachesam. vaalladi elurudaggare ellapuram.  katnam emicharante....maapelli naatike ammai naannagaaruleru, chanipoyaru. aayana unnappudu, eluru daggara pedapaadulo undevaarata. aayana povadamtho, krishnajilla noojiveedudaggara vaalla ammammagaari ooru ellapuramlo unnaaru. anduvalla maapelli kuudaa akkade jarigindi. intakee katnamsangati cheppaledu kada. pellichoopulakosam ammai unna haspitalki velli oo kurcheelo tala vanchukuni kuurchunnaanu. nenu aavidanu chudatamledani maa chinnaannaku ardhamaindi. nannu todameedatatti ‘ammayini okasari chudara’ annaru. sambandham tecchinavyakti kuudaa ‘okasari chudandi baaboo. choopullo chusukokapothe etta’ annaru. marovaipu aavida tarafuvaaru kuudaa ‘okasari chusukondarra iddaruu’ annaru. nakemo vanchinatala paikettadam kashtamgaa undi. abbaini naa paristhithe ilaa unte, aavida inkemanukuntondo ani bhaavistuu, kaasta tadabadutuu taletti chusha. sarigga adhe samayaniki aame kuudaa nannu chusindi. iddarikalluu kalisai. okkakshanamlone tanu kallu kindaku valchesindi. maamadhya ee sannivesam jarugutundagaane sambandham tecchinavyakti katnam prastaavana teesukochaaru. ‘maaku katnam teesukune alavaatuledu. anduke mem aa oose ettaledu. maaku ammai nachindi.. katnam emi akkarledu’ ani maa chinnanna annaru. cony anduku aavida tarafuvaaru oppukoledu.‘aardhikamgaa kaasta debbatini undatamvalla ammayiki kyashga mem emi ichukolemendi. vataga maatram aidekarala polam istam’ annaru. ‘mee ammayiki meerem kavalante avi pettukondi. vaatitho maaku prameyamledu’ anicheppi akkadinunchi bayaluderam. alaa vaaramrojullone pellipiitalekkesam. aa roju 1965 joon 19.  ashadamasanama pellaina aidorojo, nalugorojo aashaadamaasam vachindi. ippatlone inta kachitamgaa aashaadam paatistunnaarante, aa rojullo inkesthaayilo aankshalupettevaro ardhamchesukondi. ashadam vachesariki okallanokallu kalavakudadani annaru. appatiki kuudaa mem peddagaa kalisindi emeeledu. pelli kagane vrataalu, nomulu vantivi evo varusagaa cheyinchaaru. antalone ashadam anadamtho nenu aamenu vallintllo dinchesi vijayavada vellaanu. cony joon 24na mallee kalisam. endukante aa roju naa puttinaroju. vaalla ooriki pilichi battalupettaru. payasam vandipettaaru. chuttupakkala muttaiduvulu, bandhumitrulu antaa vachaaru. nannu palakarinchaaru. varasainavaaru paraachakaalaadaaru. alaa attavaarintlo naa toli puttinaroju antaa saradaagaa gadichipoyindi. aa pelli kala naa mukhamlo inka tonakisalaadutundagaane vyaparamlopadda. chuttupakkala vyaapaarastulu ‘idem idayya neeku, itta talikattavo ledho, atta bharyani puttintlo vadilesi ravalsi vachindi. aina ee masam aagu.. peddalantaa manchike chebutaaru’ anevaaru. vaallu nannu aatapattistunnara? anunayistunnara? ane vishayam ardhamayyedikaadu.  uttaraallo muchatluenduko aame nityam gurtukuraasaagindi. appatlo fonlu levukada, kshemasamacharalu telusukovalante uttaraale rayalimari. alaa dhairyanchesi toliuttaram nene raasaa. rasinadaka oka tondara, tiiraa rasi pampina tarvaata maroka ibbandi. aa uttaram aavide chadivinda? vaalla bradar chadiwada? intlo inkevarainaa chadiwara? okavela tane chadivina snehituraallaku chuupistundaa? ilaa evevo oohalu. annitikee teradinchutuu aavida daggaranunchi samaadhaanaalu vachevi. alaa vaaraaniki okati, rendusaarlu uttaraalu rasevadini. maa uttaraalu nadustuu undagaane ashadam poortaindi. peruki ashadam puurtaimdigaanii, naa jeevitamlo maatram konasagindi. adhee okati, rendu rojulu kaadu, ekamgaa moodu nelalu! ashadam puurtayyaaka maa iddari paerlareetyaa ‘kaaryam’ jaragadaaniki maro moodunelala varaku manchi muhuurtaalu levani pantulugaaru cheppesaaru. ‘cony bhaaryaabhartalu matladukovadanikemi ibbandulundavu’ any cheppaaru. maavaallu mellagaa aa vishayam nachevilovesaru. maa aavidaku kuudaa vallintlo vaallu cheppaaru. ‘meeru intiki ravochata. okasari chuudaalani undi. intikirandi’ ani oroju aavida daggaranunchi uttaram andindi. sarenani oo sanivaaram saayantram vyaparam puurtayyaaka shapu klojchesi bassu ekkaanu. bassu naaluguchakraalameeda prayaanistoondi. naa oohalumaatram chakraalatho panilekunda gaallo telipotunnayi. ‘nenu vellagaane maa aavida edurochinattu, palakarinchinattu, nannuchusi siggupadinattu.. saayantraaniki mustabai naatho sinimaaku vachinattu’ okatenti? ennenno. cony tiiraa vaallintiki cherukunesariki paristhiti inkorakamgaa undi. maa aavida kaneesam naaku kanipinchaledu. naadaggaraku aame rakudadani intlopeddalu cheppaarani naaku ardhamaindi.  talupu chaatununchi chusha !intlo adugupettinappatinu maa baavamaridi navente unnaadu. kaallu kadukkovadaniki neellu tecchivvadam daggaranunchi, kaafiilu, teelu tecchivvadam, naatho kuurchuni kaburlucheppadam, alaa bajaaruku velte ventaravadam, polaalaku teesukelli choopinchadam.. ilaa annee tane chesevadu. nenu etu tirigina ‘baavagaaruu.. baavagaaruu’ antuu pratyakshamaipoyevadu. aa aadivaaram nenu aayanatho gadapadaaniki vaalla ooriki vellinattu anipinchindi. somavaram udayaanne bassu ekkutunte naa manasulo chinna anumanam.. ‘nenu talikatti pelli chesukunnadi aavidana? eeyannaa?’ ani. vijayavaadaku vachaka aa vishayame prastaavistuu aavidaku uttaram raasaanu. ‘nannu astamaanam enduku rammani pilavali? tiiraavastee kaneesam kanipinchavu. mee bradar naaku cheekatlokuda needalaagaa maripoyadu. ninnu teesukuni rikshaalo sinimaaku vellaalanna nakorika teeraledu’ ani naa manasulo maatalaku akshararoopam ichesa. ventane aavida daggaranunchi uttaram. ‘kshaminchandi. naaku mimmalni chudalanipinchi pilichaanandii..meeru phalanachota koorchunnappudu talupu chaatununchi chushanu. alaa veltunnappudu kitikeelo nunchi chushanu. meeru kuurchuni unte venukanunchi mee manchammeeda mallepulu visiresindi evaranukunnaru? nenenandi...’ ani. aa uttaram vandasaarlu chaduvukuni malli sanivaaram eppudostundaa? eppudu vaallintiki veltaanaa? anukuntu nidraloki jarukunna. ilanti uttaraalato, vaalluuriki rakapokalatho aa moodunelaluu atibhaaramgaa gadichayi.  naatakaalu vadalledu !samayapaalana naaku devudichinavaramgaa bhavista. aa varame appuduu naaku cheyuutanichindi. bharya puttintlo unna aa samayanni nenu sadviniyogam chesukunela saayam chesindi. daani prabhaavamtho naa manasunu naatakaalameedaku mallinchaanu. nenu vyaapaaramloki adugupettadaanikimum madrasu vellinappudu ramineedugaaru chepparukada, naatakaalu vestu undamani. chustuu undamani. aa maatalu gurtochi nenu maa oorivaallatoe kalisi naatakaalu veyalani nirnayinchukunnaa.  ‘polisu’ naatikalo naa natana bavundani appatike andaruu anukovadamtho nannu naatakaalloki teesukunnaru. daamto pratiroju raatri 7.30 varaku vijayavaadalo shaaplo panulu poortichesevaadini. aa tarvaata freshap aipoi bassulo eluru cherukunevadini. akkada raatri naatakaalu aadatam, bhojanaluchesi nidrapovadam, marala tellarujamune vijayavadavelle bassu pattukovadam, bassulo kasepu kunukuteeyadam, yathaavidhigaa shap open cheyadam. idhi alavaatugaa maarindi. enni naatakaalu vesina shapki, vyaapaaraanikiimaatram ekkada ibbandi lekunda chesevadini. daamto nenu ilaa chestunnananna sangati maa chinnaannaku kuudaa telisedi kaadu. inka undidaktar challa bhagyalakshmisel: 8885055528cricket abhimaanulaku oo shubhavaartamadhumeha rogula moothramlo emuntundante..