హరికేన్ ఇర్మా సృష్టించిన బీభత్సం బాధతో పాటు భయాన్ని కూడా కలిగించింది. ఫ్లోరిడాలోనూ, అంతకుముందు క్యూబాలోనూ అది చేసిన విధ్వంసం, మిగల్చిన నష్టం అపారమైనది. ఇర్మా ఇప్పుడు కాస్తంత బలహీనపడిందన్న వార్త ఉపశమనం కలిగిస్తున్నప్పటికీ, ఈదురు గాలులూ, కుంభవృష్టినుంచి అమెరికన్లకు అంత త్వరగా విముక్తి ఉండబోదని వాతావరణశాఖ హెచ్చరిస్తున్నది. భారీవలసలతోనూ, పకడ్బందీ ఏర్పాట్లతోనూ ఇంతటి బీభత్సంలోనూ మరణాల సంఖ్య అధికంగా లేకుండా అమెరికా చూసుకున్నది. విధ్వంసం తీవ్రతను గమనించినప్పుడు పరిస్థితిని తిరిగి గాడిన పడవేయడం అంత సులభం కాదని అనిపిస్తున్నది. అమెరికా చరిత్రలో ఇంతటి భీకరబీభత్సం మరే తుఫానూ సృష్టించలేదని కొందరు అంటున్నారు. పారిపోయి ప్రాణాలు నిలుపుకోండి, ఆస్తుల మోజులో పడి చావకండి అంటూ ప్రభుత్వం హెచ్చరికలు, హితవులు మేళవించి దాదాపు 70లక్షల మందిని సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించింది. పర్యావరణ పరిరక్షణ అన్న మాటకు మండిపడుతూ, పారిస్ ఒప్పందాన్నే కాదన్న అమెరికా అధ్యక్షుడు ఈ వరుస విధ్వంసాల అనంతరమైనా కళ్ళు తెరుస్తారా?కూకటివేళ్ళతో చెట్లు పెకిలించుకుపోవడం, విద్యుత్ వ్యవస్థలు కుప్పకూలడం, భవనాలు నేలమట్టం కావడం వంటి దృశ్యాలే కాదు, ప్రకృతి ముందు మనిషి ఎంతటి అల్పుడో హరికేన్ ఇర్మా మొత్తంగా రుజువుచేసింది. అది సముద్రుడినే బెదిరించి వెనక్కు పరిగెత్తించింది. దాదాపు టెక్సాస్ రాష్ట్రమంత పరిమాణంతో, గంటకు 250 కిలోమీటర్లకు మించిన ఉధృతగాలులతో దూసుకొచ్చిన ఇటువంటి పెనుతుపానుల తాకిడిని తట్టుకోవడమూ, విధ్వంసాన్ని నివారించగలగడమూ శాస్త్రవిజ్ఞానం ఎంతగా పెరిగినా కష్టసాధ్యమని అర్థమైపోతున్నది. సాధించిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఈ తరుణంలో ప్రాణాలను మాత్రం కాపాడింది. తుపాను తీవ్రతను, దాని దశనూ దిశనూ వేగాన్నీ సరిగా అంచనాకట్టి వాతావరణశాఖ హెచ్చరికలు చేస్తుండటంతో ప్రభుత్వ వ్యవస్థలు ప్రజల ప్రాణాలు కాపాడటంలో శక్తివంచన లేకుండా కృషిచేయగలిగాయి. కానీ, కరేబియన్ దీవుల్లోనూ, క్యూబాలోనూ, ఫ్లోరిడాలోనూ అది సృష్టించిన విధ్వంసం అపారమైనది. ఇప్పటి లెక్కల ప్రకారం ఈ నష్టం కనీసం వంద బిలియన్ డాలర్లు ఉండవచ్చునని అంటున్నారు. మరో మూడునాలుగు రోజులు ఆగితే కానీ విధ్వంసం లోతులు విస్పష్టంగా తెలియవు, అసలు ఆర్థిక నష్టం అంచనాకు రాదు.మూడునాలుగు వారాల్లోనే నాలుగు హరికేన్లు అమెరికాను వొణికించాయి. భయంకరమైన హరికేన్ హార్వే టెక్సాస్ను కుదిపేసి పోగానే ఇర్మా వచ్చి తన విధ్వసక సామర్థ్యం చరిత్రాత్మకమైనదని రుజువుచేసింది. ఈ వరుస ఉత్పాతాల తాకిడిని తట్టుకోవడానికి ఫెడరల్ ప్రభుత్వం నిధులు వదులుతూనే ఉన్నది. అవి సరిపోవన్న విమర్శలూ పడుతున్నది. ఈ సీజన్లో రెండు నుంచి ఐదు భారీ హరికేన్లు, ఐదునుంచి 10 సాధారణ హరికేన్లు తప్పవని ఆగస్టులో వాతావరణశాఖ చేసిన హెచ్చరికలకు అనుగుణంగా ప్రభుత్వం వ్యవస్థలను సంసిద్ధం చేసి సమరానికి సిద్ధమైనా, అంచనాలకు మించిన విధ్వంసాన్నీ, ఆర్థికనష్టాన్నీ ఆపడం దాని తరం కాకుండాపోతున్నది. ఇర్మా పోగానే మరో రెండు హరికేన్లు దానివెన్నంటే రాబోతున్నట్టు వాతావరణశాఖ చేసిన మరో హెచ్చరిక ఎంతటి అగ్రరాజ్యానికైనా వెన్నులో వొణుకుపుట్టించక తప్పదు. అట్లాంటిక్ బేసిన్లో ఒకేమారు మూడు హరికేన్లు పుట్టడం, అవి ఉగ్రస్థాయివి కావడం ఇటీవలి కాలంలో లేదు. అట్లాంటిక్ సముద్రం ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడమే హరికేన్ల ఉధృతికి కారణమన్న వాదన ట్రంప్ వంటి పర్యావరణ వ్యతిరేకికి నచ్చదు. వాతావరణ మార్పు అన్నది ఆయనకు ఏమాత్రం రుచించని మాట. స్వయంగా బడా పారిశ్రామికవేత్త కనుక ఆయన దృష్టిలో పర్యావరణ పరిరక్షణంటే అభివృద్ధికి విఘాతం. వడగాడ్పులు, కుంభవృష్టులు, కరువు, పెను తుఫానులు వీటన్నింటికీ పెరుగుతున్న భూతాపం కారణమన్న శాస్త్రవేత్తల హితవు ఆయన చెవికెక్కదు. పారిస్ ఒప్పందం అమెరికా అభివృద్ధికీ, ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు విఘాతం కలిగిస్తుందంటూ దానిని కాలదన్నేశారు. భూతాపంలో పెరుగుదల రెండు డిగ్రీలు చేరితే పెను విధ్వంసమేననీ, అందువల్ల క్రమంగా పారిశ్రామికీకరణ పూర్వస్థితికి ఈ వేడిని తగ్గిద్దామన్న ఆలోచనను కాదని ఆ లక్ష్యానికి చిల్లుపెట్టేశారు. ప్రపంచాన్ని కాలుష్యకాసారంగా మార్చేసే ఈ అగ్రరాజ్యానికి పర్యావరణ ఒప్పందాలంటేనే చిరాకు. ఒబామా పుణ్యమాని పారిస్ ఒప్పందానికి అమెరికా కట్టుబాటు కనబరిచింది. కానీ, భూతాపాన్ని పెంచడంలో ఐదోవంతు బాధ్యత మోస్తున్న అమెరికాను తప్పుదిద్దుకొనే ఈ బాధ్యత నుంచి తప్పించి యథేచ్ఛగా భూమిని తవ్వేయాలనీ, పర్యావరణాన్ని దుంపనాశనం చేయాలని ట్రంప్ సంకల్పించారు. పోయిన ఆస్తులు సంపాదించుకోవచ్చు, ముందు ప్రాణాలు కాపాడుకోండని ప్రభుత్వం ఇర్మా హరికేన్ నేపథ్యంలో తన ప్రజలకు హితవు చెప్పడం సముచితం, సమయోచితం. కానీ, దీని అర్థం కట్టుబట్టలతో బతికి బయటపడినవారు తిరిగి కరకు హృదయాలతో పుడమితల్లిని నాశనం చేయవచ్చునని కాకూడదు. ‘షూట్ ఇర్మా’ అంటూ ఒక తిక్కమనిషి సోషల్ మీడియాలో చెప్పినందుకు వందలాది మంది అమెరికన్లు ముంచుకొస్తున్న తుఫానుపై కాల్పులు జరిపి దానిని వెనక్కు తరిమికొట్టడానికి సిద్ధపడ్డారట. ఇటువంటి వెర్రిపనులు చేయవద్దని అక్కడి పోలీసు పెద్దాయన పనిగట్టుకొని హెచ్చరికలు చేయవలసి వచ్చింది. ఇటువంటి హాస్యాస్పదమైన సంఘటనలు విన్నప్పుడు ప్రకృతి విషయంలో అమెరికన్ల వైఖరిపైనే అనుమానాలు కలుగుతుంటాయి. వరుస తుపానులు సృష్టిస్తున్న విధ్వంసం చూసిన తరువాతైనా ట్రంప్ వైఖరిలో మార్పు వస్తే ప్రపంచమంతా బాగుపడుతుంది. పరిమితంగా ఆస్తులు సంపాదించుకుంటూ పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించండని చెబుతూ, పర్యావరణం పక్షాన పోరాడినప్పుడు మాత్రమే ఆయన అమెరికన్ ప్రజల ప్రాణాలతో పాటు ఆస్తులనూ రక్షించగలుగుతారు.
hariken irma srushtinchina beebhatsam baadhatho paatu bhayanni kuudaa kaliginchindi. floridaalonuu, antakumundu kyuubaaloonuu adhi chesina vidhvamsam, migalchina nashtam apaaramainadi. irma ippudu kaastanta balaheenapadindanna vaarta upasamanam kaligistunnappatiki, eeduru gaaluluu, kumbhavrushtinunchi americanlaku anta twaragaa vimukti undabodani vaataavaranasaakha hecharistunnadi. bhaareevalasalatoonuu, pakadbandi erpaatlatoonuu intati beebhatsamloonuu maranaala sankhya adhikamgaa lekunda america chusukunnadi. vidhvamsam teevratanu gamaninchinappudu paristhitini tirigi gaadina padaveyadam anta sulabham kaadani anipistunnadi. america charitralo intati bheekarabeeebhatsam mare tuphaanuu srushtinchaledani kondaru antunnaru. paaripoyi praanaalu nilupukondi, aastula mojulo padi chavakandi antuu prabhutvam heccharikalu, hitavulu melavinchi daadaapu 70lakshala mandini surakshita praantaalaku taralinchindi. paryaavarana parirakshana anna maataku mandipadutuu, paris oppandaanne kaadanna america adhyakshudu ee varusa vidhvamsaala anantaramainaa kallu terustara?kookativellatho chetlu pekilinchukupovadam, vidyut vyavasthalu kuppakuladam, bhavanalu nelamattam kaavadam vanti drushyaale kaadu, prakruti mundu manishi enthati alpudo hariken irma mottamgaa rujuvuchesindi. adhi samudrudine bedirinchi venakku parigettinchindi. daadaapu texas rashtramanta parimaanamtho, gantaku 250 kilometerlaku minchina udhrutagaalulato doosukochina ituvanti penuthupaanula taakidini tattukovadamuu, vidhvamsaanni nivaarinchagalagadamuu saastravijnaanam entagaa perigina kashtasaadhyamani ardhamaipotunnadi. saadhinchina saanketika parignaanam ee tarunamlo praanaalanu maatram kaapaadindi. tupaanu teevratanu, daani dasanuu disanuu vegaannee sarigaa anchanaakatti vaataavaranasaakha heccharikalu chestundatamto prabhutva vyavasthalu prajala praanaalu kaapaadatamlo saktivanchana lekunda krushichaeyagaligaayi. cony, corabian deevulloonuu, kyuubaaloonuu, floridaalonuu adhi srushtinchina vidhvamsam apaaramainadi. ippati lekkala prakaaram ee nashtam kaneesam vanda billian daalarlu undavachunani antunnaru. maro moodunaalugu rojulu aagithe cony vidhvamsam lotulu vispashtamgaa teliyavu, asalu aardhika nashtam anchanaaku raadu.moodunaalugu vaaraallone naalugu harikenlu americanu vonikinchaayi. bhayankaramaina hariken harwey texasnu kudipesi pogane irma vachi tana vidhvasaka saamarthyam charitraatmakamainadani rujuvuchesindi. ee varusa utpaataala taakidini tattukovadaaniki federal prabhutvam nidhulu vadulutune unnadi. avi saripovanna vimarsaluu padutunnadi. ee seejanlo rendu nunchi aidu bhari harikenlu, aidununchi 10 saadhaarana harikenlu tappavani aagastulo vaataavaranasaakha chesina heccharikalaku anugunamgaa prabhutvam vyavasthalanu samsiddham chesi samaraniki siddamainaa, anchanaalaku minchina vidhvamsaannii, aardhikanashtaannii aapadam daani taram kaakundaapotunnadi. irma pogane maro rendu harikenlu daanivennante rabotunnattu vaataavaranasaakha chesina maro hecharika enthati agrarajyanikaina vennulo vonukuputtinchaka tappadu. atlantic besinlo okemaru moodu harikenlu puttadam, avi ugrasthaayivi kaavadam iteevali kaalamlo ledu. atlantic samudram ushnogratalu peragadame harikenla udhrutiki kaaranamanna vaadana trump vanti paryaavarana vyatirekiki nachadu. vaataavarana maarpu annadi aayanaku ematram ruchinchani maata. swayamgaa bada paarisraamikavetta kanuka aayana drushtilo paryaavarana parirakshanante abhivruddhiki vighaatam. vadagaadpulu, kumbhavrushtulu, karuvu, penu tuphaanulu veetannintikii perugutunna bhootaapam kaaranamanna saastravettala hitavu aayana chevikekkadu. paris oppandam america abhivruddhikii, aardhika prayojanaalaku vighaatam kaligistundantu daanini kaaladannesaaru. bhootaapamlo perugudala rendu degreelu cherithe penu vidhvamsamenanii, anduvalla kramangaa paarisraamikeekarana poorvasthitiki ee vaedini taggiddamanna aalochananu kaadani aa lakshyaaniki chillupettesaaru. prapanchaanni kaalushyakaasaaramgaa marchese ee agraraajyaaniki paryaavarana oppandalantene chiraaku. obama punyamaani paris oppandaaniki america kattubaatu kanabarichindi. cony, bhuutaapaanni penchadamlo aidovantu baadhyata mostunna americanu tappudiddukone ee baadhyata nunchi tappinchi yathechchagaa bhoomini tavveyaalanii, paryaavaranaanni dumpanasanam cheyalani trump sankalpinchaaru. poyina aastulu sampadinchukovachhu, mundu praanaalu kapadukondani prabhutvam irma hariken nepathyamlo tana prajalaku hitavu cheppadam samuchitam, samayochitam. cony, deeni artham kattubattalatho batiki bayatapadinavaaru tirigi karaku hrudayaalatoe pudamitallini naasanam cheyavachunani kaakuudadu. ‘shoot irma’ antuu oka tikkamanishi soshal medialo cheppinanduku vandalaadi mandi americanlu munchukostunna tuphaanupai kaalpulu jaripi daanini venakku tarimikottadaaniki siddhapaddaarata. ituvanti verripanulu cheyavaddani akkadi polisu peddaayana panigattukoni heccharikalu cheyavalasi vachindi. ituvanti haasyaaspadamaina sanghatanalu vinnappudu prakruti vishayamlo americanla vaikharipaine anumaanaalu kalugutuntaayi. varusa tupaanulu srushtistunna vidhvamsam chusina taruvaatainaa trump vaikharilo maarpu vaste prapanchamantaa baagupadutundi. parimitamgaa aastulu sampaadinchukuntuu paryaavaranaanni parirakshinchandani chebutuu, paryaavaranam pakshaana poraadinappudu matrame aayana american prajala praanaalatoe paatu aastulanuu rakshinchagalugutaaru.