   ఆమె వెక్కివెక్కి ఏడవసాగింది, రెండు చేతుల్లో తలదాచుకుని.
 
 ప్రభాకరం ఆమె ప్రక్కన దీనవదనంతో కూర్చున్నాడు. "నన్ను క్షమించు" అన్నాడు.
 
 ఆమె ముఖాన్ని కప్పివున్న చేతులు తొలగించి అతని ముఖంలోకి సూటిగా చూసింది. ఒక్కనిముషం అలాచూసి లాగి ఒక్క చెంపకాయ కొట్టింది.
 
 ఒక్కక్షణం నిర్ఘాంతపోయి, ఆమె భుజంచుట్టూ చెయ్యిపోనిచ్చి జాలిగా "నీకు తీరని అపచారం చేశాను సుజాతా" అన్నాడు.
 
 ఆమె ఆ చేతిని పరమఅసహ్యంగా అవతలకు త్రోసివేసింది. "దూరంగా వుండు" అంది.
 
 మరుక్షణంలో ఆమె లేచి నిలబడింది. ఆమెనేత్రాలు అగ్నిశిఖల్లాగా వున్నాయి. గబగబ బయటకు వచ్చేసింది. వెనకనుంచి ప్రభాకరం కీచుకంఠంతో అన్నమాటలు ఆమె వినిపించుకోలేదు.
 
 అనూరాధ ఊళ్ళోలేదు. సుజాత యింటికివచ్చి దీపంవేసి ఆలోచించసాగింది. తలుచుకున్నకొద్దీ ఆమెకు దుఃఖం పొంగిపొర్లి వస్తోంది. ప్రభాకరం తన జీవితాన్ని నాశనం చేశాడు. దుర్మార్గుడు, తానిప్పుడు అనాఘ్రత పుష్పం కాదు. ఇన్నాళ్ళనుంచీ అతన్ని చూసి తను ఎందుకు భయపడిందో యిప్పుడు అర్ధమైంది. ఈ శరీరాన్ని ఎన్నోసార్లు చంద్రం కోరాడు. పాపిష్టిది. మృదువుగా తిరస్కరించినది. ఎన్నిసార్లు? అబ్బ! ఎన్నిసార్లు తిరస్కరించింది? అదంతా ఎందుకు? ఈ ప్రభాకరానికి అర్పించటం కోసమేనా?

 ఇవాళో రేపో చంద్రం వస్తాడు. తను అతనిముఖం ఎట్లా చూడగలదు? చంద్రం! తనని ప్రభాకరంనుంచి రక్షించుకోలేకపోయాడు. తనకేం ప్రమాదం జరగదని నమ్మాడు. తను అనుకోకుండా అతనికి తీరని అన్యాయం చేసింది. ఒట్టి పాపిష్టిది. అయోగ్యురాలు! ఛీఛీ! తన జీవితాన్ని విషపూరితం చేసుకుంది. 
 
 ఆమెకేదో గుండెల్లో తొలుస్తున్నట్లుగా వుంది.
  
 ఎన్ని అనుభవాలు? ఈ అల్పమైన జీవితంలో ఎన్ని విఘాతాలు? ఎన్ని దారుణ పరంపరలు? అన్నిరకాల జీవితాన్నీ చవిచూసింది. చివరకు తీరని అశాంతి మిగిలింది. ఈ చిన్నాభిన్నమైన జీవితాన్ని ఇహ జీవించలేదు. "ఆగిపో సుజాతా! యిక్కడే ఆగిపో" నువ్వింక ముందుకు వెళ్ళటానికి వీలులేదు. ఇంక ఈ ప్రయాణం విరమించు. బ్రతికి మరికొన్ని అగాధాలను త్రవ్వకు."
 
 ఆమె కృతనిశ్చయురాలయింది. తనకు యిదే చివరిరోజు. ఇహ శాశ్వతంగా సెలవు తీసుకుంటుంది.
 
 ఆమెకళ్ళు తుడుచుకుంది. గబగబ యివతలకి వచ్చి తలుపులు తెరిచింది. వాకిట్లో ఎదురుగుండా ఓ వ్యక్తి నిలబడ్డాడు. ఆమె నిర్ఘాంతపోయి ఒక అడుగు వెనక్కి వేసింది.
 
 చంద్రం నవ్వుతూ "నేను వస్తానని ముందుగానే తెలిసిందా సుజాత?" అంటూ లోపలకి వచ్చాడు.
 
 ఆమె ఆధారాలు కంపించసాగాయి, కాళ్ళలో బలం నశించినది. తలఎత్తి అతనిముఖంలోకి తిన్నగా చూడలేకపోయింది.
 
 "అలా వున్నావేం సుజాతా?" అన్నాడు చంద్రం లాలనగా.
 
 ఆమె యిట్లా అనుకుంది. "ఓ! నీకేం చెప్పను జరిగిందాన్ని గురించి? నువ్వెందుకు ఇన్నాళ్ళు ఉపేక్షించావు? ఆనాడే నీతో మొరపెట్టుకున్నాను. అనుకున్నంత అయింది. చూడు. ఇప్పుడు చచ్చిపోయేందుకు పోతున్నాను."
 
 "చెప్పు సుజాతా?"
 
 ఆమె హఠాత్తుగా అతని హృదయంలో తలదాచుకుంది. అతను నివ్వెరపోయాడు. "కోపం వచ్చిందా?" అన్నాడు. ఆమె చుబుకం పైకెత్తి "ఊ?"
 
 ఆమె తలపోయసాగింది "నేనేం చేద్దామనుకున్నాను? చచ్చిపోదామనుకున్నాను. అతను నామీద అత్యాచారం చేశాడు. పగతీర్చుకున్నాడు. ఒట్టి అబలనై పోయాను. ఇతనికేం సమాధానం చెప్పను? ఎన్నోసార్లు నీ కోరిక తిరస్కరించాను. చివరకు ఈ శరీరాన్ని తీసుకువెళ్ళి ఆ రాక్షసుడికి అప్పగించాను. మండిపోదేం నా గుండె? పగిలి ముక్కలు ముక్కలు కాదేం? అవునూ? ఇప్పుడు నా కర్తవ్యం ఏమిటి? చచ్చిపోయేది ఖాయం. కానీ ఈ చంద్రానికి అన్యాయం చేసిపోనా? ఎలా పోను? పాడు సుజాతా! చివరకు నీ జీవితం ఈ రూపు దాల్చింది."
 
 ఆమెకు తెలియకుండానే కళ్ళనుండి నీళ్ళు స్రవించసాగాయి. అతను చేత్తో తుడుస్తూ "నేనేమైనా అపచారం చేశానా?"
 
 "ప్రియా!" అన్నది సుజాత. ఆమె పెదాలు వణుకుతున్నాయి. "ఇతనికి అంకితమై జీవితాన్ని అంతం చేసుకుంటాను." తన ముఖాన్ని అతని ముఖానికి దగ్గరగా చేర్చింది. "ఇది మీది ప్రియతమా గ్రహించండి."
 
 అతనామె పల్చని పెదవులను చుంబించాడు.
 
 "ఏమలా?"
 
 ఆమె అతని కంఠం వెనగ్గా చేతులు పోనిచ్చి, అతన్ని తనకు దగ్గరగా అదుముకుంది. "ఇది మీ శరీరం, ఇది మీ శరీరం" అన్నది కంపిత స్వరంతో.
 
 అతన్నేదో మైకం క్రమ్మివేసింది. తన కలలపంట, అందాల రాశి, తన ప్రాణం, తన జీవం తనలో ఇప్పుడు కరిగిపోతోంది. ఈ ఊరువచ్చి యింకా అరగంటైనా కాలేదు. హోటల్లో సామాను పడేసి, తలైనా దువ్వుకోకుండా సరాసరి యిక్కడకు వచ్చాడు. ఎదురుపడింది సుజాత-ఇట్లా-అద్భుతంగా అర్దిస్తోంది. అతనామెను గట్టిగా కౌగలించుకున్నాడు. అతని కనులు మూతలు పడసాగాయి. ఆమె మెలకువగానే వుంది. అతన్ని చూస్తోంది. ఏదో అస్పష్టంగా పలుకుతోంది. చివరకు స్పృహ తప్పిపోయింది.
 
   * * *
 
 రాత్రి రెండుదాటింది. సుజాత మంచంమీదనుంచి లేచికూర్చుంది. ప్రక్కన చంద్రం ప్రశాంతంగా నిద్రపోతున్నాడు. అతని పెదాలపై తియ్యని చిరునవ్వు. అతనివంక పిచ్చిగా, ప్రేమగా చూసింది. దుఃఖంతో ఆమె కనురెప్పలు బరువెక్కాయి. ఆప్యాయంగా అతడి చెంపలు నిమిరింది. నిట్టూర్పు విడిచింది. మెల్లిగా లేచి నిల్చుంది. తన కర్తవ్యం నెరవేరింది. బెడ్ లైట్ సన్నగా వెలుగుతోంది. చిన్నగా అడుగులు వేసుకుంటూ ఆ మందమైన కాంతిలో గుమ్మందాకా వచ్చింది. తలుపులు తెరుద్దామని గడియమీద చేయి వేసింది.
 
 "నేనేం చేస్తున్నాను?" అనుకుంది సుజాత హఠాత్తుగా.
 
 ఆమె అంతరాత్మ ఎదురుతిరిగింది. "నేనెందుకు చావాలి చేయని తప్పుకు? బ్రతికివుండి సుఖాలెందుకు అనుభవించకూడదు? ఆ అర్హత పోగొట్టుకున్నానా? ఏమిటా అర్హత? ఎట్లా పోయింది?"
 
 బ్రతికివుండాలి. కాని ఈ అగ్ని చల్లారటం ఎలా? జ్వాలను శాంతింపచేయటం ఎలాగ? ఇది కసి, పగ, ఈ పగను తనతోనే తీసుకుపోతే ప్రపంచానికి యిచ్చే సందేశం ఏమిటి?
 
 ఆమె కళ్ళు క్రోధారుణ ప్రజ్వలితాలైనాయి. చెయ్యి వెనక్కి తీసుకుంది. పెదాలపై విషహాసం ఒకటి ఉదయించింది. కళ్ళలో మెరుపొకటి మెరిసింది.
 
   28
 
 మాధవరావు జీవితానికి మహా అఘాతం ఒకటి తగిలింది.
 
 ఆ దెబ్బకు తట్టుకోలేక "అబ్బా!" అని గుండె పట్టుకుని కూలబడిపోయాడు.
 
 ఈ ప్రపంచంలో ఆయన ప్రాణప్రదంగా చూసుకున్నవాళ్ళు శివనాథరావు సావిత్రి. మొదటిభార్య గతించినప్పటినుంచీ ప్రాణానికి ప్రాణంగా, అతి సుకుమారంగా పెంచాడు కొడుకుని ఆ కొడుకు జేవేఇతంలో యిటీవల కొన్ని తగాదాలేర్పడ్డాయి. అతడు సరోజిన్ని ప్రేమించాడు. ఆ కుటుంబమంటే తనకు ద్వేషం. సరోజిన్ని శివుడు పెళ్ళిచేసుకోవటానికి వీలులేదు. విఘాతం కలిగించాడు. కొడుకు బాధపడ్డాడు. అతనికోసం ఎన్నో సంబంధాలు వస్తున్నాయి. "వాడికి త్వరగా పెళ్ళిచేసెయ్యాలి" అనుకున్నాడు. ఉత్తరాలు రాశాడు, చెప్పాడు. అతను తిరస్కరించాడు. అంతేకాదు ఎన్నడూ ఎదురు తిరగనివాడు "నేను సరోజిన్ని తప్ప ఎవర్నీ చేసుకోను" అని కరాఖండిగా జవాబు రాసేశాడు.
 
 ఇదేకాదు ఆయనకు తగిలిన దెబ్బ అది ఇంకొకటి. సరిగ్గా ఎక్కడ తగలాలో అక్కడే తగిలింది. ఎవరినైతే ఆయన పువ్వులాగా చూసుకున్నాడో, బంగారంలా వాడుతున్నాడో ఆ వ్యక్తి అతని హృదయంలో మంటలు రేపింది. ఆ మంటలు యిహ ఆరవు.
   aame vekkivekki edavasagindi, rendu chetullo taladaachukuni.
 
 prabhaakaram aame prakkana deenavadanamtho kuurchunnaadu. "nannu kshaminchu" annadu.
 
 aame mukhanni kappivunna chetulu tolaginchi athani mukhamloki suutigaa chusindi. okkanimusham alachusi laagi okka chempakaya kottindi.
 
 okkakshanam nirghaantapoyi, aame bhujanchuttu cheyyiponichi jaaligaa "neeku teerani apachaaram cheshaanu sujata" annadu.
 
 aame aa chetini paramasahyamgaa avatalaku trosivesindi. "dooramgaa vundu" andi.
 
 marukshanamlo aame lechi nilabadindi. aamenetraalu agnisikhallaagaa vunnayi. gabagaba bayataku vachesindi. venakanunchi prabhaakaram keechukantamtho annamaatalu aame vinipinchukoledu.
 
 anooraadha oolloledu. sujaata yintikivacchi deepamvesi aalochinchasaagindi. taluchukunnakoddii aameku dukkham pongiporli vastondi. prabhaakaram tana jeevitaanni naasanam cheshaadu. durmargudu, taanippudu anaghrata pushpam kaadu. innaallanunchii atanni chusi tanu enduku bhayapadindo yippudu ardhamaindi. ee sariiraanni ennosaarlu chandram koradu. paapishtidi. mruduvugaa tiraskarinchinadi. ennisaarlu? abba! ennisaarlu tiraskarinchindi? adanta enduku? ee prabhaakaraaniki arpinchatam kosamena?

 ivaalo repo chandram vastaadu. tanu atanimukham etla chudagaladu? chandram! tanani prabhaakaramnunchi rakshinchukolekapoyadu. tanakem pramaadam jaragadani nammadu. tanu anukokunda ataniki teerani anyayam chesindi. otti paapishtidi. ayogyuraalu! cheechii! tana jeevitaanni vishapuuritam chesukundi. 
 
 aamekedo gundello tolustunnatlugaa vundi.
  
 enni anubhavaalu? ee alpamaina jeevitamlo enni vighaataalu? enni daaruna paramparalu? annirakaala jeevitaannii chavichusindi. chivaraku teerani ashanthi migilindi. ee chinnaabhinnamaina jeevitaanni iha jeevinchaledu. "aagipo sujata! yikkade aagipo" nuvvinka munduku vellataaniki veeluledu. inka ee prayaanam viraminchu. bratiki marikonni agaadhaalanu travvaku."
 
 aame krutanischayuraalayindi. tanaku yide chivariroju. iha saasvatamgaa selavu teesukuntundi.
 
 aamekallu tuduchukundi. gabagaba yivatalaki vachi talupulu terichindi. vaakitlo edurugunda oo vyakti nilabaddadu. aame nirghaantapoyi oka adugu venakki vesindi.
 
 chandram navvutuu "nenu vastaanani mundugaane telisinda sujaata?" antuu lopalaki vachaadu.
 
 aame aadhaaraalu kampinchasaagaayi, kaallalo balam nasinchinadi. taleetti atanimukhamloki tinnagaa chudalekapoyindi.
 
 "alaa vunnavem sujata?" annadu chandram laalanagaa.
 
 aame yitla anukundi. "oo! neekem cheppanu jarigindaanni gurinchi? nuvvenduku innaallu upekshinchaavu? aanade neetho morapettukunnanu. anukunnanta ayindi. chudu. ippudu chachipoyenduku potunnaanu."
 
 "cheppu sujata?"
 
 aame hataattugaa athani hrudayamlo taladaachukundi. atanu nivverapoyaadu. "kopam vachinda?" annadu. aame chubukam paiketti "oo?"
 
 aame talapoyasaagindi "nenem cheddaamanukunnaanu? chachipodamanukunnaanna. atanu naameeda atyaachaaram cheshaadu. pagatiirchukunnaadu. otti abalanai poyanu. itanikem samadhanam cheppanu? ennosaarlu nee korika tiraskarinchaanu. chivaraku ee sariiraanni teesukuvelli aa raakshasudiki appaginchaanu. mandipodem naa gunde? pagili mukkalu mukkalu kaadem? avunuu? ippudu naa kartavyam emiti? chachipoyedi khayam. cony ee chandraniki anyayam chesipona? ela ponu? paadu sujata! chivaraku nee jeevitam ee roopu daalchindi."
 
 aameku teliyakundaane kallanundi neellu sravinchasaagaayi. atanu chetto tudustuu "nenemaina apachaaram chesana?"
 
 "pria!" annadi sujaata. aame pedaalu vanukutunnaayi. "itaniki ankitamai jeevitaanni antam chesukuntanu." tana mukhanni athani mukhaniki daggaragaa cherchindi. "idhi meedi priyatama grahinchandi."
 
 ataname palchani pedavulanu chumbinchaadu.
 
 "emala?"
 
 aame athani kantham venaggaa chetulu ponichi, atanni tanaku daggaragaa adumukundi. "idhi mee sareeram, idhi mee sareeram" annadi kampita swaramtho.
 
 atannedo maikam krammivesindi. tana kalalapanta, andaala raasi, tana praanam, tana jeevam tanalo ippudu karigipotondi. ee ooruvacchi yinka aragantainaa kaaledu. hotallo saamaanu padesi, talainaa duvvukokunda sarasari yikkadaku vachaadu. edurupadindi sujaata-itla-adbhutamgaa ardistondi. atanaamenu gattigaa kaugalinchukunnadu. athani kanulu mootalu padasagai. aame melakuvagaane vundi. atanni chustondi. edho aspashtamgaa palukutondi. chivaraku spruha tappipoyindi.
 
   * * *
 
 raatri rendudaatindi. sujaata manchammeedanunchi lechikurchundi. prakkana chandram prasaantamgaa nidrapotunnadu. athani pedaalapai tiyyani chirunavvu. atanivanka picchigaa, premagaa chusindi. dukkhamto aame kanureppalu baruvekkayi. aapyaayamgaa atadi chempalu nimirindi. nittoorpu vidichindi. melliga lechi nilchundi. tana kartavyam neraverindi. bed liet sannagaa velugutondi. chinnagaa adugulu vesukuntu aa mandamaina kaantilo gummandaka vachindi. talupulu teruddaamani gadiyameeda cheyi vesindi.
 
 "nenem chestunnanu?" anukundi sujaata hataattugaa.
 
 aame antaraatma edurutirigindi. "nenenduku chavali cheyani tappuku? bratikivundi sukhaalenduku anubhavinchakudadu? aa arhata pogottukunnana? emita arhata? etla poyindi?"
 
 bratikivundaali. kaani ee agni challaratam ela? jwaalanu saantimpacheyatam elaaga? idhi kasi, paga, ee paganu tanatone teesukupothe prapanchaaniki yichhe sandesam emiti?
 
 aame kallu krodhaaruna prajvalitaalainaayi. cheyyi venakki teesukundi. pedaalapai vishahaasam okati udayinchindi. kallalo merupokati merisindi.
 
   28
 
 madhavarao jeevitaaniki mahaa aghaatam okati tagilindi.
 
 aa debbaku tattukoleka "abba!" ani gunde pattukuni koolabadipoyadu.
 
 ee prapanchamlo aayana praanapradamgaa chusukunnavallu sivanaatharaavu saavitri. modatibharya gatinchinappatinunchi praanaaniki praanamgaa, athi sukumaaramgaa penchaadu kodukuni aa koduku jeveitamlo yiteevala konni tagaadaalerpaddaayi. atadu sarojinni preminchaadu. aa kutumbamante tanaku dwesham. sarojinni shivudu pellichesukovataaniki veeluledu. vighaatam kaliginchaadu. koduku badhapaddadu. atanikosam enno sambandhaalu vastunnaayi. "vaadiki twaragaa pellicheseyyaali" anukunnadu. uttaraalu raasaadu, cheppaadu. atanu tiraskarinchaadu. antekaadu ennaduu eduru tiraganivaadu "nenu sarojinni tappa evarni chesukonu" ani karakhandiga jawabu rasesadu.
 
 idekaadu aayanaku tagilina debba adhi inkokati. sarigga ekkada tagalaalo akkade tagilindi. evarinaithe aayana puvvulaagaa chusukunnado, bangaramla vaadutunnaado aa vyakti athani hrudayamlo mantalu repindi. aa mantalu yiha aaravu.