నోట్ల రద్దు ప్రకటించే నాటికి చలామణిలోఉన్న నోట్ల విలువ రూ.15.44 లక్షల కోట్లువెనక్కి  వచ్చింది రూ.15.28 లక్షల కోట్లుబ్యాంకింగ్లోకి రానిది 16,050 కోట్లేనోట్ల లెక్కలు విప్పి చెప్పిన రిజర్వుబ్యాంకున్యూఢిల్లీ, ఆగస్టు 30: ప్రతిపక్షాల నుంచి సామాన్య ప్రజల దాకా.. ఎన్నాళ్ల నుంచో ఎదురుచూస్తున్న నోట్ల రద్దు వివరాలను ఆర్బీఐ తన 2016-17 వార్షిక నివేదిక ద్వారా వెల్లడించింది.  2016 నవంబరు 8 నాటికి దేశంలో చలామణిలో ఉన్న కరెన్సీ విలువ రూ.15.44 లక్షల కోట్లు కాగా.. వెనక్కి తిరిగి వచ్చిన నోట్ల విలువ రూ.15.28 లక్షల కోట్లు అని పేర్కొంది. అంటే.. ప్రభుత్వానికి నికరంగా మిగిలింది కేవలం రూ.16,050 కోట్లు మాత్రమే. అంటే దాదాపుగా ఒక శాతం మాత్రమే! ఆ నివేదికలో ఇంకా ఏముందంటే..నోట్ల రద్దు సమయానికి చలామణీలో ఉన్న రూ.1000 నోట్లలో 98.6ు నోట్లు.. రద్దు తర్వాత బ్యాంకుల్లో జమ అయ్యాయి. మొత్తం చలామణీలో ఉన్న 632.7 కోట్ల వెయ్యి రూపాయల నోట్లలో 8.9 కోట్ల నోట్లు తప్ప మిగిలినవన్నీ వెనక్కి వచ్చాయి. అంటే, ప్రభుత్వం వద్దకు రాకుండా ఉండిపోయిన వెయ్యి రూపాయల నోట్ల విలువ రూ.8,900 కోట్లు.వెయ్యి నోట్ల లెక్కను ఈ నివేదికలో పేర్కొన్న ఆర్బీఐ.. నోట్ల రద్దు తర్వాత తమ వద్దకు తిరిగి వచ్చిన రూ.500 నోట్ల లెక్క తేల్చలేదు. కానీ, ఈ ఏడాది మార్చి 31 నాటికి మొత్తం 588.2 కోట్ల పాత, కొత్త రూ.500 నోట్లు చలామణిలో ఉన్నట్లు నివేదికలో వెల్లడించింది. గత ఏడాది అదే సమయానికి (2016, మార్చి 31) మొత్తం 1570.7 కోట్ల రూ.500 నోట్లు మార్కెట్లో ఉన్నట్టు పేర్కొంది.2017 మార్చి 31 నాటికి 328.5 కోట్ల రూ.2000 నోట్లు చలామణీలో ఉన్నాయి. ఆ నోట్ల విలువ.. అప్పటికి దేశంలో చలామణీలో ఉన్న మొత్తం కరెన్సీ విలువలో దాదాపు 50 శాతం.2015-16 ఆర్థిక సంవత్సరంలో నోట్ల ముద్రణకు అయిన ఖర్చు రూ.3,421 కోట్లు కాగా.. 2016-17 ఆర్థిక సంవత్సరంలో నోట్ల ముద్రణకు అయిన ఖర్చు రూ.7,965 కోట్లు.2016-17 ఆర్థిక సంవత్సరంలో దేశంలో 7.62 లక్షల నకిలీ కరెన్సీ నోట్లను ఆర్బీఐ గుర్తించింది. అంతకుముందు ఏడాదితో పోలిస్తే ఇది 20.4 శాతం ఎక్కువ. 2015-16 ఆర్థిక సంవత్సరంలో గుర్తించిన నకిలీ నోట్ల సంఖ్య.. 6.32 లక్షలు.2016-17లో ప్రతి 10 లక్షల రూ.500 నోట్లల్లో సగటున 7.1 నోట్లు నకిలీవి. ప్రతి 10 లక్షల రూ.1000 నోట్లలో సగటున 19.1 నోట్లు నకిలీవి. 2015-16 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ సంఖ్య చాలాతక్కువ. ఆ ఏడాది ప్రతి 10 లక్షల రూ.500 నోట్లలో సగటున 2.4 నోట్లు మాత్రమే నకిలీవి. ప్రతి 10 లక్షల రూ.1000 నోట్లలో సగటున 5.8 నోట్లు నకిలీవి. అంటే గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో నకిలీ నోట్ల చలామణి కూడా బాగా పెరిగినట్టు.2016-17 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆర్బీఐ ఆదాయం 23.56 శాతం మేర తగ్గగా.. ఖర్చు మాత్రం 107.84 శాతం మేర పెరిగింది. మొత్తంగా చూస్తే ఆ ఆర్థిక సంవత్సరంలో మిగులు రూ.306.59 బిలియన్లు (30,659 కోట్ల రూపాయలు). అంతకు ముందు ఆర్థిక సంవత్సరం ఆర్బీఐ మిగులు.. రూ.65,876 కోట్ల రూపాయలు కావడం గమనార్హం. అంటే.. అంతకు ముందటి ఏడాదితో పోలిస్తే 53.46 శాతం తగ్గుదల.
notla raddu prakatinche naatiki chalaamaniloounna notla viluva roo.15.44 lakshala kotluvenakki  vachindi roo.15.28 lakshala kotlubankinglok ranidi 16,050 kotlenotla lekkalu vippi cheppina reservubankunyudu, aagastu 30: pratipakshaala nunchi saamaanya prajala daka.. ennaalla nuncho eduruchustunna notla raddu vivaraalanu arbi tana 2016-17 vaarshika nivedika dwara velladinchindi.  2016 navambaru 8 naatiki desamlo chalaamanilo unna corrensy viluva roo.15.44 lakshala kotlu kaga.. venakki tirigi vachina notla viluva roo.15.28 lakshala kotlu ani perkondi. ante.. prabhutvaaniki nikaramgaa migilindi kevalam roo.16,050 kotlu matrame. ante daadaapugaa oka saatam matrame! aa nivedikalo inka emundante..notla raddu samayaniki chalaamaneelo unna roo.1000 notlalo 98.6u notlu.. raddu tarvaata byaankullo jama ayyai. mottam chalaamaneelo unna 632.7 kotla veyyi roopaayala notlalo 8.9 kotla notlu tappa migilinavanni venakki vachayi. ante, prabhutvam vaddaku rakunda undipoyina veyyi roopaayala notla viluva roo.8,900 kotlu.veyyi notla lekkanu ee nivedikalo perkonna arbi.. notla raddu tarvaata tama vaddaku tirigi vachina roo.500 notla lekka telchaledu. cony, ee edaadi marchi 31 naatiki mottam 588.2 kotla paata, kotta roo.500 notlu chalaamanilo unnatlu nivedikalo velladinchindi. gatha edaadi adhe samayaniki (2016, marchi 31) mottam 1570.7 kotla roo.500 notlu marketlo unnattu perkondi.2017 marchi 31 naatiki 328.5 kotla roo.2000 notlu chalaamaneelo unnaayi. aa notla viluva.. appatiki desamlo chalaamaneelo unna mottam corrensy viluvalo daadaapu 50 saatam.2015-16 aardhika samvatsaramlo notla mudranaku ayina kharchu roo.3,421 kotlu kaga.. 2016-17 aardhika samvatsaramlo notla mudranaku ayina kharchu roo.7,965 kotlu.2016-17 aardhika samvatsaramlo desamlo 7.62 lakshala nakili corrensy notlanu arbi gurtinchindi. antakumundu edaadito poliste idhi 20.4 saatam ekkuva. 2015-16 aardhika samvatsaramlo gurtinchina nakili notla sankhya.. 6.32 lakshalu.2016-17loo prati 10 lakshala roo.500 notlallo sagatuna 7.1 notlu nakileevi. prati 10 lakshala roo.1000 notlalo sagatuna 19.1 notlu nakileevi. 2015-16 aardhika samvatsaramlo ee sankhya chalatakkuva. aa edaadi prati 10 lakshala roo.500 notlalo sagatuna 2.4 notlu matrame nakileevi. prati 10 lakshala roo.1000 notlalo sagatuna 5.8 notlu nakileevi. ante gatha aardhika samvatsaramlo nakili notla chalamani kuudaa baga periginattu.2016-17 aardhika samvatsaramlo arbi aadaayam 23.56 saatam mera taggagaa.. kharchu maatram 107.84 saatam mera perigindi. mottamgaa chuste aa aardhika samvatsaramlo migulu roo.306.59 biliyanlu (30,659 kotla roopaayalu). antaku mundu aardhika samvatsaram arbi migulu.. roo.65,876 kotla roopaayalu kaavadam gamanarham. ante.. antaku mundati edaadito poliste 53.46 saatam taggudala.