
  టెక్స్ టైల్స్ లో మరో బొంబాయి అనే పేరు భువనగిరికి రావడానికి కారణం రఘురామశెట్టిగారే. యూత్ ని ఆకర్షించే విధంగా వస్త్రాలుండాలని మామూలు నూలుతోపాటు, శాన్ఫరైజ్ డ్ నూలుని కూడా జతచేసి జీన్స్ బట్టలను తయారుచేసాడు. పదికోట్ల రూపాయల వ్యాపారాన్ని ఆశించాడు. కానీ ఆశించిన సేల్స్ జరగలేదు. అందుకు ప్రత్యర్థుల ప్రచారం కూడా ఒక కారణం కావచ్చు. ఆయన మీద కోపంగా వున్న మిగతా మిల్స్ యాజమాన్యాలు డూప్లికేట్ క్లాత్ ని తయారుచేసి, అంతకన్నా తక్కువగా అమ్మడం వల్ల ఈయన సరుకు ఎక్కడిదక్కడ అలాగే వుండిపోయింది. నువ్వసలు నమ్మలేవు... దాదాపు తొమ్మిది కోట్ల రూపాయల క్లాత్ ఆయన మిల్స్ లో పడుంది. ఫ్యాక్టరీ మూతబడింది. వందలాదిమంది కార్మికులు దేవుడిలాంటి ఆయనను వదల్లేక వదిలిపోయారు. ఎప్పటికైనా తన సరుక్కి మార్కెట్ లో గుర్తింపు లభిస్తుందన్న ఆశతో ఉన్నాడాయన... నాకు అన్నం పెట్టిన దేముడాయన. మొదట్లో నేను ఆయన ఫ్యాక్టరీలో డైలీవేజ్ తో పనిచేసేదాన్ని. ఇవాళ పరిస్థితి ఏంటో తెల్సా... ఒక పదివేల కోసం వచ్చాడు. అడగలేక అడిగాడు" చెప్పడం ఆపింది వనజాక్షి భారంగా. -అదే సమయంలో బోయ్ లోనికొచ్చాడు. బ్యాంక్ నుంచి తను తీసుకొచ్చిన క్యాష్ ను టేబుల్ మీద పెట్టి వెళ్లిపోయాడు. కాసేపు ఆలోచనలో పడింది మహతి. "ఆయనిప్పుడు ఎక్కడుంటున్నారు మేడమ్..." చెప్పిందావిడ. "నేనొకసారి ఆయనతో మాట్లాడతాను మేడమ్" ఆ మాటకు వనజాక్షి మహతివేపు ఆశ్చర్యంగా చూసింది. ఎందుకు, ఏమిటని అడగలేదు వనజాక్షి. దానికి మహతిమీద ఏర్పడిన కాన్ఫిడెన్స్ కారణం.
            * * * * * "వనజాక్షిగారు మీకివ్వమన్నారండి" ఆ డబ్బును ఆయన చేతిలో పెట్టేసి కూర్చుంది మహతి. "చేసిన ఉపకారాన్ని వెంటనే మర్చిపోయే ఈరోజుల్లో, ఎప్పుడో నా దగ్గర పనిచేసిన కృతజ్ఞతతో నేనడగ్గానే డబ్బు సహాయం చేసింది. వనజాక్షి చేసిన మేలును మర్చిపోలేనమ్మా... నా ఆఖరి కూతురు పెళ్ళికి ఓ పదివేలు తక్కువ పడ్డాయమ్మా... ఆప్తులనుకున్న వాళ్ళందరు చేతులెత్తేసారు. ఆఖరికి దైవఘటన" ఏమాత్రం ఆత్మవంచన లేకుండా చెప్పి ఆ డబ్బును తన జేబులో పెట్టుకున్నాడాయన. "సర్! మీరేమీ అనుకోకపోతే ఒక్క ప్రశ్న... మీ గురించి వనజాక్షిగారు అంతా చెప్పారు. ముఖ్యంగా క్లాత్ ఇండస్ట్రీలో మీ పేరు, మీ ఫాబ్రిక్స్ పేరు గురించి" ఏదో చెప్పబోయిన మహతికి మధ్యలో అడ్డు వచ్చాడాయన. "ఏం పేరమ్మా... అంత పేరొచ్చింది కాబట్టే పూర్తిగా మునిగిపోయాను. ఇవాల్టి సొసైటీకి క్వాలిటీ అక్కర్లేదమ్మా... గాలివాటు ఫ్యాషన్లకు ఎదురు పరుగెడుదామనుకుని బోర్లా పడిపోయాను" నిర్లిప్తంగా అన్నాడాయన. "అన్నీ తెల్సి మీరెలా నష్టపోయారు సర్?" "నష్టపోలేదమ్మా. నా సరుకు నా దగ్గరే వుంది. మార్కెటింగ్ జరగలేదు... నా ప్రొడక్టు మార్కెట్లోకి వస్తే మిగతా కంపెనీల ప్రొడక్టులన్నీ పడిపోతాయని తెల్సి, డూప్లికేట్ సరుకులు దింపారమ్మా. వాటిని ఎదుర్కొనే సత్తా నాకు లేక పోయింది. "ఆ సరుకు అలా గోడౌన్లలోనే ఉందా?" "ఉందమ్మా." "సగం రేటుకయినా ఇచ్చెయ్యకుండా ఎందుకుంచారు?" "ఫెయిలయిన సరుకుని ఎలాగయినా అంటగట్టటం నా వ్యాపారంలో లేదమ్మా" ఆయనలోని నిజాయితీకి ఒక్కక్షణం ఆశ్చర్యపోయింది. ఆయనమీద గౌరవం పెరిగింది. "ఎంత ట్రాష్ నైనా మార్కెట్ చెయ్యగలిగే, ఎన్నో సౌకర్యాలు ఇవాళ బిజినెస్ లో చోటుచేసుకున్నాయి. ఏదైతే పనికిరానిదని మీరు మూలన పడేశారో అదే క్లాత్ మళ్ళీ మిమ్మల్ని కోటీశ్వరుడ్ని చేస్తుందన్న నమ్మకం నాకుంది సర్" కాన్ఫిడెంట్ గా అంది మహతి. ఆయనలో పెద్దగా రియాక్షన్ కనిపించలేదు. "నా అనుభవాల గురించి తెలుసుకుని, నేర్చుకోవడానికొచ్చావో, లేక నన్ను చూసి జాలిపడడానికొచ్చావో నాకయితే తెలీదుగాని, వస్త్ర వ్యాపారాన్ని వ్యాపారం అనుకోలేదు. దాన్నొక సామాజిక బాధ్యత కింద తీసుకున్నాను. ఎన్నెన్నో ఫేషన్ల గా చలామణి అవుతున్నాయో అవన్నీ పాతికేళ్ళ క్రితం సూరత కేంద్రంగా నేను సృష్టించిన సంచలనాలకు నిదర్శనాలు. పది పదిహేనేళ్ళ క్రితం అంబికా మిల్స్ ఆధ్వర్యంలో ప్రిన్సెస్ డ్రెస్ మెటీరియల్స్ అప్పటి యువతరంలో సృష్టించిన క్రేజ్ నీకు తెలీదు. లాల్- ఇమ్ లీప్యూర్ మాల్ లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్కెట్ కేప్చర్ చేసింది. మార్కెట్ కేప్చర్ చేసింది పిరమల్ మిల్స్, మహేశ్వరీ మిల్స్. ఈ అరవై ఏళ్ళ జీవితంలో ఎన్నో జ్ఞాపకాలు. నా దగ్గర ఒకప్పుడు పనిచేసినవాళ్ళు ఇవాళ కోటానుకోట్లు సంపాదిస్తున్నారు. అదీ దేనిద్వారా అనుకుంటున్నావ్? కమిషన్ ద్వారా. కానీ, ఇండస్ట్రీలో ఒక మార్పు రావాలని భారతీయ వస్త్ర పరిశ్రమ ప్రపంచ పరిశ్రమకు మార్గదర్శకంగా వుండాలని ఎప్పటికప్పుడు ప్రయోగాలు చేసాను. నా ప్రయోగాలు నన్ను నిలబెడతాయనుకున్నాను. కానీ" చెప్పడం ఆపాడు రఘురాంశెట్టి . ఆయన కంఠం బరువెక్కింది. ఏమనాలో తోచలేదు మహతికి. "చేస్తున్నది ప్రయోగం అని అనుకున్నప్పుడు సక్సెస్ వస్తుందని అనుకోవడం భ్రమ కదా సర్" నెమ్మదిగా అంటున్న మహతి ముఖం వేపు సాలోచనగా చూసాడు రఘురామశెట్టి. "యూ ఆర్ కరెక్ట్ మై చైల్డ్ ... ఒక్కసారి భువనగిరిలోని నా ఫ్యాక్టరీకొచ్చి చూడు. అపారమైన నా అనుభవాన్ని క్రోడీకరించి, నేత మగ్గాలమీద తయారు చేయించిన క్లాత్ అది. జన సామాన్యం కోసం తయారుచేసిన క్లాత్ అది. లోపం ఎక్కడుందో నాకయితే అర్థం కావటంలేదు. బ్యాడ్ లక్ జస్ట్ బ్యాడ్ లక్... అంతే" నిరాశగా అన్నాడాయన. "ఒక వ్యాపారస్థుడు బ్యాడ్ లక్ అని అనుకున్నాడంటే దానర్థం అతను వ్యాపారస్థుడు కాదని. ఇవాళ ప్రపంచంలో అమ్మకానికి పనికిరాని వస్తువేదీ లేదని నా నమ్మకం సార్. కాస్త తెలివితేటలు, మన ప్రొడక్టుమీద మనకు సరియైన అవగాహన, వినియోగదారుడి బలహీనత, అవసరమైన ప్రచారం... ఆ నాలుగేసర్. ఇందులో ఏ ఒక్కదానిమీదనైనా మనకు అవగాహన తక్కువయినా, మనం అనుకున్న గోల్ రీచ్ కాలేమని నా నమ్మకం సర్." "నాకు తెల్సిన విషయాలే నువ్వు నాకు చెపుతున్నావ్" నవ్వుతూ అన్నాడాయన. "మీకు తెలీదని మాత్రం చెప్పడం లేదు సర్. మీ బాధను కొంతలో కొంతయినా అర్థం చేసుకున్నాను కాబట్టి చెపుతున్నాను. మూడువందల ఏళ్ళ క్రితం సెనక్కాయ డొక్కలో ఇమిడేటంతటి సున్నితమైన వస్త్రాన్ని తయారుచేసిన నేతగాడు మన తెలుగువాడు. కానీ ఇవాళ అతని పేరెవరికీ గుర్తులేదు. రాతి స్తంభాలను ముట్టుకుంటే సప్తస్వరాలు పలుకుతాయి అలాంటి స్తంభాలెన్నో వున్నాయి. ఆ స్తంభాలున్నంత కాలం ఆ శిల్పాలు వుంటాయి. దాచేస్తే దాగని సత్యం. మానవ మేధస్సు దాని పయనం ఎప్పుడూ సృజనాత్మకతతోనే. అందుచేత" ఆవేశంగా అంది మహతి.

  tex tiles loo maro bombai ane paeru bhuvanagiriki raavadaaniki kaaranam raghuramasettigare. yooth ni aakarshinche vidhamgaa vastraalundaalani maamuulu nooluthopaatu, sanfariz d nooluni kuudaa jatachesi jeens battalanu tayaruchesadu. padikotla roopaayala vyaapaaraanni aasinchaadu. cony aasinchina sales jaragaledu. anduku pratyarthula prachaaram kuudaa oka kaaranam kaavachhu. aayana meeda kopanga vunna migata mills yajamanyalu dooplicate klath ni tayaaruchesi, antakanna takkuvagaa ammadam valla eeyana saruku ekkadidakkada alaage vundipoyindi. nuvvasalu nammalevu... daadaapu tommidi kotla roopaayala klath aayana mills loo padundi. factory moothabadindi. vandalaadimandi kaarmikulu devudilanti aayananu vadalleka vadilipoyaaru. eppatikaina tana sarukki market loo gurtimpu labhistundanna aasato unnaadaayana... naaku annam pettina demudaayana. modatlo nenu aayana factorylo dilevage thoo panichesedaanni. ivaala paristhiti ento telsa... oka padivela kosam vachaadu. adagaleka adigaadu" cheppadam aapindi vanajakshi bhaaramgaa. -adhe samayamlo boy lonikochadu. bank nunchi tanu teesukochina kyash nu table meeda petti vellipoyaadu. kasepu aalochanalo padindi mahati. "aayanippudu ekkaduntunnaru medam..." cheppindavida. "nenokasari aayanatho maatlaadataanu medam" aa maataku vanajakshi mahativepu aascharyamgaa chusindi. enduku, emitani adagaledu vanajakshi. daaniki mahatimeeda erpadina confidence kaaranam.
            * * * * * "vanajaakshigaaru meekivvamannarandi" aa dabbunu aayana chetilo pettesi koorchundi mahati. "chesina upakaaraanni ventane marchipoye eerojullo, eppudo naa daggara panichesina krutagnatatoe nenadaggaane dabbu sahayam chesindi. vanajakshi chesina melunu marchipolenamma... naa akhari koothuru pelliki oo padivelu takkuva paddayamma... aaptulanukunna vaallandaru chetulettesaru. aakhariki daivaghatana" ematram aatmavanchana lekunda cheppi aa dabbunu tana jebulo pettukunnadayana. "sar! meeremi anukokapothe okka prasna... mee gurinchi vanajaakshigaaru antaa cheppaaru. mukhyamgaa klath industrylo mee paeru, mee fabricks paeru gurinchi" edho cheppaboyina mahatiki madhyalo addu vachaadaayana. "yem peramma... anta perochindi kabatte puurtigaa munigipoyanu. ivalti sociteeki kwality akkarledamma... galivatu fashanlaku eduru parugedudaamanukuni borla padipoyanu" nirliptamgaa annaadaayana. "annee telsi meerela nashtapoyaru sar?" "nashtapoledamma. naa saruku naa daggare vundi. marcheting jaragaledu... naa prodaktu marketloki vaste migata companyla prodaktulanni padipotayani telsi, dooplicate sarukulu dimparamma. vaatini edurkone satta naaku leka poyindi. "aa saruku alaa godounlalone undaa?" "undamma." "sagam retukayina icheyyakunda endukunchaaru?" "failiyina sarukuni elagayina antagattatam naa vyaapaaramlo ledamma" aayanaloni nijaayiteeki okkakshanam aascharyapoyindi. aayanameeda gowravam perigindi. "entha trash naina market cheyyagalige, enno soukaryaalu ivaala bijines loo chotuchesukunnayi. edaithe panikiraanidani meeru moolana padesaro adhe klath mallee mimmalni kotishwarudni chestundanna nammakam naakundi sar" confident gaa andi mahati. aayanalo peddagaa reaction kanipinchaledu. "naa anubhavaala gurinchi telusukuni, nerchukovadanikocha, leka nannu chusi jaalipadadaanikochaavo naakayithe teleedugaani, vastra vyaapaaraanni vyaparam anukoledu. daannoka saamaajika baadhyata kinda teesukunnaanu. ennenno fationla gaa chalamani avutunnayo avannee paatikella kritam suurata kendramgaa nenu srushtinchina sanchalanaalaku nidarsanaalu. padi padihenella kritam ambika mills aadhvaryamlo prinsess dress materials appati yuvataramlo srushtinchina crage neeku teleedu. lal- im leepur mall loo prapanchavyaaptamgaa market kepchar chesindi. market kepchar chesindi piramal mills, maheshwari mills. ee aravai ella jeevitamlo enno ghnaapakaalu. naa daggara okappudu panichesinavaallu ivaala kotanukotlu sampaadistunnaaru. adhee denidwara anukuntunnav? kamishan dwara. cony, industrylo oka maarpu ravalani bhaarateeya vastra parisrama prapancha parisramaku maargadarsakamgaa vundaalani eppatikappudu prayogaalu chesanu. naa prayogaalu nannu nilabedataayanukunnaanu. cony" cheppadam aapaadu raghuraamsetti . aayana kantham baruvekkindi. emanaalo thochaledu mahatiki. "chestunnadi prayogam ani anukunnappudu suxes vastundani anukovadam bhrama kada sar" nemmadigaa antunna mahati mukham vepu saalochanagaa chusadu raghuramasetti. "uu ar correct mai chaild ... okkasari bhuvanagiriloni naa factorykochi chudu. apaaramaina naa anubhavaanni krodikarinchi, netha maggaalameeda tayaaru cheyinchina klath adhi. jana saamaanyam kosam tayaaruchesina klath adhi. lopam ekkadundo naakayithe artham kaavatamledu. byad lak just byad lak... anthe" niraasagaa annaadaayana. "oka vyaapaarasthudu byad lak ani anukunnadante daanartham atanu vyaapaarasthudu kaadani. ivaala prapanchamlo ammakaniki panikiraani vastuveedii ledani naa nammakam sar. kaasta telivitetalu, mana prodaktumeeda manaku sariyaina avagaahana, viniyogadaarudi balaheenata, avasaramaina prachaaram... aa nalugesar. indulo e okkadaanimeedanainaa manaku avagaahana takkuvayina, manam anukunna gol reach kaalemani naa nammakam sar." "naaku telsina vishayaale nuvvu naaku cheputunnav" navvutuu annaadaayana. "meeku teleedani maatram cheppadam ledu sar. mee baadhanu kontalo kontayina artham chesukunnanu kabatti cheputunnaanu. mooduvandala ella kritam senakkaya dokkalo imidetantati sunnitamaina vastraanni tayaaruchesina nethagaadu mana teluguvaadu. cony ivaala athani paerevarikee gurtuledu. raati stambhaalanu muttukunte saptaswaraalu palukutaayi alanti stambhaalenno vunnayi. aa stambhaalunnanta kaalam aa shilpaalu vuntaayi. dacheste daagani satyam. manava medhassu daani payanam eppuduu srujanaatmakathathone. anducheta" aavesamgaa andi mahati.