తొలి ప్రయత్నంలోనే సత్తా చాటిన రాకెట్నిర్ణీత కక్ష్యలోకి జీశాట్-19 ఉపగ్రహంభారత అంతరిక్ష చరిత్రలో ‘భారీ’ విజయందేశీయ సమాచార వ్యవస్థ మరింత బలోపేతంవేగవంతమైన ఇంటర్నెట్ సేవలకు అవకాశంభారీ ఉపగ్రహ ప్రయోగాలకు వేదికగా భారత్అమెరికా, రష్యా, చైనా సరసన ఇండియావచ్చే ఏడాది ఆదిత్య, చంద్రయాన్-2వచ్చే నెల నుంచి అందుబాటులోకి ‘నావిక్’ఉపగ్రహాల బరువు గణనీయంగా తగ్గిస్తాం!ఈ నెలలో మరో రెండు ప్రయోగాలుఇస్రో చైర్మన్ కిరణ్ కుమార్ వెల్లడిశభాష్ ఇస్రో.. మోదీ, బాబు అభినందనలురీల్ బాహుబలే కాదు.. అంతరిక్ష రంగంలో రియల్ ‘బాహుబలి’గా పిలిపించుకుంటున్న జీఎస్ఎల్వీ-మార్క్3 కూడా సూపర్ డూపర్ హిట్టయ్యింది.   సినిమా ‘బాహుబలి’ భారీ శివలింగాన్ని ఎత్తి వెండితెర రికార్డులను చెరిపేస్తే.. ఈ రాకెట్ బాహుబలి అక్షరాలా 3,136 కిలోల బరువున్న జీశాట్ 19ని  అలవోకగా మోసుకెళ్లి నిర్ణీత సమయానికి నిర్ణీత కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టి భారత అంతరిక్ష పరిశోధనల చరిత్రలోనే అత్యంత భారీ విజయాన్ని నమోదు చేసింది. ఇస్రో శాస్త్రజ్ఞుల 17 ఏళ్ల శ్రమ ఫలించిన తరుణమిది. ఇస్రో సత్తాను మరోసారి ప్రపంచానికి ఘనంగా చాటిన ఘన విజయమిది.శ్రీహరికోట, జూన్ 5 (ఆంధ్రజ్యోతి): శ్రీహరి కోటలోని స్పేస్ సెంటర్.. సోమవారం సాయంత్రం 5.28 గంటలు.. జీఎస్ఎల్వీ-మార్క్3 డి1 ప్రయోగానికి కౌంట్డౌన్ చివరి దశకు చేరుకొంది. త్రీ.. టూ.. వన్.. జీరో.. కౌంట్ డౌన్ ముగిసింది. షార్ రెండో ప్రయోగ వేదికపై నుంచి నిప్పులు చిమ్ముతూ జీఎస్ఎల్వీ- మార్క్3   రాకెట్ నింగిలోకి దూసుకెళ్లింది. స్పేస్ సెంటర్లోని మిషన్ కంట్రోల్ రూంలో ఉన్న ఇస్రో చైర్మన్ ఏఎస్ కిరణ్కుమార్తోపాటు సుమారు 100 మందికిపైగా శాస్త్రవేత్తలు.. ఇంజనీర్లలో తీవ్ర ఉత్కంఠ. నిశ్శబ్దంగా పనిచేస్తున్న ఏసీలు కంట్రోల్ రూంలోని వాతావరణాన్ని చల్లబర్చలేకపోతున్నాయి. నిమిషాలు యుగాల్లా గడుస్తున్నాయి. రాకెట్ ప్రయోగించిన 16.08 నిమిషాలకు మిషన్ కంట్రోల్ రూంలో ఒక్కసారిగా హర్షధ్వానాలు మిన్నంటాయి. ప్రతి ఒక్కరి మోవిపై విజయదరహాసం వెల్లివిరిసింది. దశాబ్దాల శ్రమ.. నిరీక్షణ.. నింగిలో విశ్వరూపమైన నిలిచిన అనుభూతి.. భారత అంతరిక్ష చరిత్రలో ‘భారీ’ విజయం నమోదైన క్షణాలవి.. ఇస్రో బాహుబలి.. జీఎస్ఎల్వీ మార్క్ 3 విశ్వంలో విజయకేతనాన్ని ఎగురవేసింది. మన శాస్త్రవేత్తల సత్తాను వినువీధిలో చాటింది. శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలోని శ్రీహరి కోట అంతరిక్ష కేంద్రం(షార్) నుంచి సోమవారం సాయంత్రం ప్రయోగించిన భారీ వాహక నౌక జీఎ్సఎల్వీ-మార్క్3 డి1 విశ్వంలో విజయబావుటా ఎగురవేసింది.తొలి ప్రయత్నంలోనే ఈ భారీ వాహకనౌక విజయవంతంగా లక్ష్యాన్ని నెరవేర్చి మన శాస్త్రవేత్తల సత్తాను మరోమారు ప్రపంచానికి చాటిచెప్పింది. 3,136 కిలోల భారీ ఉపగ్రహం జీశాట్-19ని నిర్ణీత కక్ష్యలోకి చేరవేసి ప్రపంచంలో భారీ ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించే సామర్థ్యం కలిగిన నాలుగో దేశఽంగా భారతను సగర్వంగా నిలిపింది. ఇప్పటి వరకు భారతదేశం నుంచి ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాల్లో జీశాట్-19 అత్యంత బరువైనది. ఈ ప్రయోగానికి ఆదివారం మధ్యాహ్నం 3.58 గంటలకు కౌంట్ డౌన్ ప్రారంభమైంది. 25.30 గంటల కౌంట్డౌన ముగిసిన తర్వాత సోమవారం సాయంత్రం 5.28 గంటలకు షార్ రెండో ప్రయోగవేదిక నుంచి రాకెట్ నింగిలోకి దూసుకుపోయింది.సరిగ్గా 16.08 నిమిషాల తర్వాత జీఎ్సఎల్వీ - మార్క్3 ప్రయోగం విజయవంతం అయినట్లు ఇస్రో చైర్మన ఏఎస్ కిరణ్కుమార్ ప్రకటించారు. భారతదేశ అంతరిక్ష చరిత్రలో ఈ రోజును చరిత్రాత్మకమైన రోజుగా అభివర్ణించారు. జీఎ్సఎల్వీ-మార్క్ 3 తన తొలి ప్రయోగంలోనే తన సత్తా చాటిందని పేర్కొన్నారు. జీఎ్సఎల్వీ-మార్క్3 రాకెట్ జీశాట్-19 ఉపగ్రహాన్ని విజయవంతంగా కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టిందని వెల్లడించారు. 2000 సంవత్సరం నుంచి ఈ విజయం కోసం నిరంతరం శ్రమిస్తున్న ప్రతి ఒక్కరికీ అభినందనలు తెలిపారు.దేశీయంగానే ‘భారీ’ ప్రయోగాలుజీఎ్సఎల్వీ-మార్క్3 ప్రయోగం విజయవంతం కావడంతో ప్రపంచంలో భారీ ఉపగ్రహాలు ప్రయోగించే సామర్థ్యం కలిగిన అమెరికా, రష్యా, చైనా సరసన భారత చేరింది. ఇప్పటి వరకు 4 వేల కేజీల బరువు కలిగిన ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించాలంటే మన దేశం ఇతర దేశాలను ఆశ్రయించాల్సి వచ్చేది. ఇకపై అలాంటి అగత్యం ఉండదు. 640 టన్నుల జీఎ్సఎల్వీ- మార్క్3 రాకెట్ను రూపొందించుకునేందుకు మన శాస్త్రవేత్తలు 17 ఏళ్లపాటు అంకుటిత దీక్షతో శ్రమించారు. రూ.2900 కోట్ల బడ్జెట్తో 2000 సంవత్సరంలో జీఎ్సఎల్వీ-మార్క్3 ప్రాజెక్టును ఇస్రో చేపట్టింది. భవిష్యత్తులో మానవ సహిత ప్రయోగాలకు ఈ రాకెట్ వేదికకానుంది. సమాచార వ్యవస్థకు దన్నుజీశాట్-19 ఉపగ్రహం దేశీయ సమాచార వ్యవస్థకు కీలకసేవలు అందించనుంది. ఇందులో పొందుపరిచిన కేఏ, కేయూ బ్యాండ్ ట్రాన్సపాండర్లు, 36 భీమ్ ట్రాన్సపాండర్లు సమాచార రంగాన్ని బలోపేతం చేయనున్నాయి. కేబుల్, సెల్ఫోన్ సేవలతోపాటు అత్యంత వేగవంతమైన ఇంటర్నెట్ సేవలకు ఈ ఉపగ్రహం ఉపయోగపడనుంది. అలాగే జియోస్టేషనరీ రేడియేషన స్పెకా్ట్రమీటర్ని ఈ ఉపగ్రహంలో ఏర్పాటు చేసి ఉండటంతో రోదసిలో రేడియేషన్ పరిస్థితిని ఎప్పటికప్పుడు తెలుసుకొనే అవకాశం కలుగనుంది. ఈ ఉపగ్రహం పదేళ్లపాటు పనిచేసేలా రూపొందించారు. 200 ఏనుగుల బరువు!జీఎస్ఎల్వీ-మార్క్3 రాకెట్ బరువు 640 టన్నులు. ఇది.. బాగా పెరిగిన 200 ఆసియా ఎనుగుల బరువుతో సమానం. ఐదు జంబో జెట్ విమానాల బరువు కూడా దాదాపు ఇంతే ఉంటుంది. ఈ ప్రయోగం విజయవంతం కావడంతో జీఎ్సఎల్వీ-మార్క్3 ద్వారా మరో ఏడేళ్లలో మనుషులను సైతం అంతరిక్షంలోకి పంపాలన్నది ఇస్రో శాస్త్రవేత్త ఆకాంక్ష.  జీఎస్ఎల్వీ-మార్క్3కి ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలు పెట్టుకున్న ముద్దుపేరు ఏమిటో తెలుసా.. ‘ఒబీడియంట్ బాయ్’. ఈ బుద్ధిమంతుడు తమ ఆకాంక్షను నెరవేరుస్తాడన్నది ఇస్రో శాస్త్రవేత్తల ఆశ.. వారిదే కాదు 120 కోట్ల మంది భారతీయుల ఆశ కూడా..!!16.08 నిమిషాల్లో విజయంజీఎస్ఎల్వీ-మార్క్3 రాకెట్ను మూడు దశల్లో తన లక్ష్యాన్ని నెరవేర్చేలా రూపొందించారు.కౌంట్డౌన పూర్తికాగానే తొలి దశలో.. 205 టన్నుల ఘన ఇంధనంతో రాకెట్కు ఇరువైపులా ఉన్న రెండు ఎస్-200 బూస్టర్లు నిప్పులు చిమ్ముతూ రాకెట్ను రోదసిలోకి పురోగమింపజేశాయి.ప్రయోగం మొదలైన సరిగ్గా 1.56 నిమిషాలకు రెండో దశ మొదలైంది. ఈ దశలో.. ఎస్-200 బూస్టర్లతోపాటు 116 టన్నుల ద్రవ ఇంధనంతో ఉన్న రెండు ఎల్-110 వికాస్ ఇంజన్లు పని చేయడం ప్రారంభించాయి. ఇలా ఎస్-200 బూస్టర్లు, ఎల్-110 ఇంజన్లు  పని చేస్తుండగా రాకెట్ 2.25 నిమిషాల్లో 61.9 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకుంది. వెంటనే ఎస్-200 బూస్టర్లు రాకెట్ నుంచి విడిపోయాయి. ఎల్-110 ఇంజన్లతో రాకెట్ పయనిస్తూ 5.22 నిమిషాలకు 168.2 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకుంది. ఎల్-110 ఇంజన్లు కూడా తమ పని ముగించి రాకెట్  నుంచి విడిపోయాయి.ఎల్-110 ఇంజన్లు రాకెట్ నుంచి విడిపోయిన వెనువెంటనే మూడోదశ మొదలైంది. ఈ దశలో.. సీ-25 క్రయోజనిక్ ఇంజన తన పని ప్రారంభించింది. దేశీయంగా తయారైన ఈ భారీ క్రయోజనిక్ ఇంజన్ ఇచ్చిన దన్నుతో రాకెట్ రోదసిలోకి మరింత వేగంగా దూసుకెళ్లింది. 15.57 నిమిషాలకు 174.6 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరి జీశాట్-19 ఉపగ్రహాన్ని ముందుకునెట్టి సీ-25 క్రయో ఇంజన రాకెట్ నుంచి విడిపోయింది.సీ-25 క్రయో ఇంజన్ ఇచ్చిన ఊపుతో జీశాట్-19 ఉపగ్రహం ముందుకు పయనించిన సరిగ్గా 16.08. నిమిషాలకు భూమికి 179.1 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకుంది. భూమధ్యరేఖకు 21.5 డిగ్రీల కోణంలోని భూ అనువర్తిత బదిలీ కక్ష్య లో ఉపగ్రహం స్థిరపడింది. భూమికి 170 కిలోమీటర్ల దగ్గరగా (పెరిజీ) 35,975 కిలోమీటర్ల దూరంగా (అపోజీ) ఉండే దీర్ఘ వృత్తాకారపు కక్ష్యలో జీశాట్-19 ఉపగ్రహం సంచరిస్తోంది. మరో వారంలో ఇస్రో భూ కేంద్రాల నుంచి ఈ ఉపగ్రహంలోని అపోజీ మోటార్లను నియంత్రించి అంచెలంచెలుగా ఉపగ్రహ కక్ష్యను సరిచేస్తూ భూస్థిరకక్ష్య (జియోస్టేషనరీ ఆర్బీట్)లోకి జీశాట్-19ని చేరవేస్తారు.
toli prayatnamlone satta chaatina raaketnirniita kakshyaloki jeesat-19 upagrahambhaarata antariksha charitralo ‘bhari’ vijayandeseeya samachara vyavastha marinta balopetamvegavantamaina internet sevalaku avakaasambhaarii upagraha prayogaalaku vedikagaa bharatmearika, rashya, chaina sarasana indiyaavachhe edaadi aaditya, chandrayan-2vache nela nunchi andubaatuloki ‘navik’upagrahaala baruvu gananeeyamgaa taggistam!ee nelalo maro rendu prayogaluisro chairman kiran kumar velladisabhash isro.. modii, baabu abhinandanaluril bahubale kaadu.. antariksha rangamlo riyal ‘bahubali’gaa pilipinchukuntunna gslv-mark3 kuudaa super dooper hittayyindi.   sinima ‘bahubali’ bhari sivalingaanni etti venditera rikaardulanu cheripeste.. ee racket bahubali aksharala 3,136 kilola baruvunna jeesat 19ni  alavokagaa mosukelli nirneeta samayaniki nirneeta kakshyalo pravesapetti bhaarata antariksha parisodhanala charitralone atyanta bhari vijayaanni namodu chesindi. isro saastrajnula 17 ella shrama phalinchina tarunamidi. isro sattaanu marosari prapanchaaniki ghanamgaa chaatina ghana vijayamidi.sriharikota, joon 5 (aandhrajyoti): srihari kotaloni space senter.. somavaram saayantram 5.28 gantalu.. gslv-mark3 di1 prayogaaniki countdoun chivari dasaku cherukondi. tree.. too.. van.. jeero.. count doun mugisindi. shar rendo prayoga vedikapai nunchi nippulu chimmutuu gslv- mark3   racket ningiloki doosukellindi. space centerloni mishan control roomlo unna isro chairman aas kirankumaartopaatu sumaru 100 mandikipaigaa saastravettalu.. injaneerlalo teevra utkanta. nissabdamgaa panichestunna eseelu control roomlooni vaataavaranaanni challabarchalekapothunna. nimishaalu yugalla gadustunnayi. racket prayoginchina 16.08 nimishaalaku mishan control roomlo okkasariga harshadhvaanaalu minnantaayi. prati okkari movipai vijayadarahaasam vellivirisindi. dasaabdaala shrama.. nireekshana.. ningilo viswaroopamaina nilichina anubhooti.. bhaarata antariksha charitralo ‘bhari’ vijayam namodaina kshanaalavi.. isro bahubali.. gslv mark 3 vishwamlo vijayaketanaanni eguravesindi. mana saastravettala sattaanu vinuveedhilo chaatindi. shree potti sriraamulu nelluru jillaalooni srihari kota antariksha kendram(shar) nunchi somavaram saayantram prayoginchina bhari vahaka nauka gslv-mark3 di1 vishwamlo vijayabavuta eguravesindi.toli prayatnamlone ee bhari vahakanauka vijayavantamgaa lakshyaanni neraverchi mana saastravettala sattaanu maromaru prapanchaaniki chaaticheppindi. 3,136 kilola bhari upagraham jeesat-19ni nirneeta kakshyaloki cheravesi prapanchamlo bhari upagrahaalanu prayoginche saamarthyam kaligina naalugo deeshangaa bhaaratanu sagarvamgaa nilipindi. ippati varaku bharatadesam nunchi prayoginchina upagrahaallo jeesat-19 atyanta baruvainadi. ee prayogaaniki aadivaaram madhyaahnam 3.58 gantalaku count doun praarambhamaindi. 25.30 gantala countdouna mugisina tarvaata somavaram saayantram 5.28 gantalaku shar rendo prayogavedika nunchi racket ningiloki doosukupoyindi.sarigga 16.08 nimishaala tarvaata gslv - mark3 prayogam vijayavantam ayinatlu isro chairmana aas kirankumar prakatinchaaru. bharatadesa antariksha charitralo ee rojunu charitraatmakamaina rojugaa abhivarninchaaru. gslv-mark 3 tana toli prayogamlone tana satta chaatindani perkonnaru. gslv-mark3 racket jeesat-19 upagrahaanni vijayavantamgaa kakshyaloki pravesapettindani velladinchaaru. 2000 samvatsaram nunchi ee vijayam kosam nirantaram shramistunna prati okkarikee abhinandanalu telipaaru.desheeyamgaane ‘bhari’ prayogalueseellvi-mark3 prayogam vijayavantam kaavadamtho prapanchamlo bhari upagrahaalu prayoginche saamarthyam kaligina america, rashya, chaina sarasana bhaarata cherindi. ippati varaku 4 vela kejeela baruvu kaligina upagrahaalanu prayoginchaalante mana desham itara deshaalanu aasrayinchaalsi vachedi. ikapai alanti agatyam undadu. 640 tannula gslv- mark3 raaketnu roopondinchukunenduku mana saastravettalu 17 ellapatu ankutita deekshatho shraminchaaru. roo.2900 kotla badjetto 2000 samvatsaramlo gslv-mark3 praajektunu isro chepattindi. bhavishyattulo manava sahita prayogaalaku ee racket vedikakaanundi. samachara vyavasthaku dannujeesat-19 upagraham desheeya samachara vyavasthaku keelakasevalu andinchanundi. indulo ponduparichina kae, keyu band transapanderlu, 36 bheem transapanderlu samachara rangaanni balopetam cheyanunnayi. kebul, selphon sevalathopaatu atyanta vegavantamaina internet sevalaku ee upagraham upayogapadanundi. alaage geostationary radiyeshana spectrameterni ee upagrahamlo erpaatu chesi undatamtho rodasilo radiation paristhitini eppatikappudu telusukone avakaasam kaluganundi. ee upagraham padellapaatu panichesela roopondinchaaru. 200 enugula baruvu!gslv-mark3 racket baruvu 640 tannulu. idhi.. baga perigina 200 asia enugula baruvutho samanam. aidu jambo jett vimaanaala baruvu kuudaa daadaapu inthe untundi. ee prayogam vijayavantam kaavadamtho gslv-mark3 dwara maro edellalo manushulanu saitam antarikshamloki pampaalannadi isro saastravetta aakanksha.  gslv-mark3ki isro saastravettalu pettukunna mudduperu emito telusa.. ‘obidiunt baay’. ee buddhimanthudu tama aakaankshanu neraverustaadannadi isro saastravettala aasha.. vaaride kaadu 120 kotla mandi bhaaratheeyula aasha kuudaa..!!16.08 nimishaallo vijayanjeeleevvi-mark3 raaketnu moodu dasallo tana lakshyaanni neraverchela roopondinchaaru.countdouna puurtikaagaanee toli dasalo.. 205 tannula ghana indhanamtho raaketku iruvaipula unna rendu es-200 boosterlu nippulu chimmutuu raaketnu rodasiloki purogamimpajesaayi.prayogam modalaina sarigga 1.56 nimishaalaku rendo dasha modalaindi. ee dasalo.. es-200 boostarlathopaatu 116 tannula drava indhanamtho unna rendu el-110 vikas injanlu pani cheyadam praarambhinchaayi. ilaa es-200 boosterlu, el-110 injanlu  pani chestundagaa racket 2.25 nimishaallo 61.9 kilometerla ettuku cherukundi. ventane es-200 boosterlu racket nunchi vidipoyayi. el-110 injanlatho racket payanistuu 5.22 nimishaalaku 168.2 kilometerla ettuku cherukundi. el-110 injanlu kuudaa tama pani muginchi racket  nunchi vidipoyayi.el-110 injanlu racket nunchi vidipoyina venuventane moododasa modalaindi. ee dasalo.. see-25 criosonic injana tana pani praarambhinchindi. desheeyamgaa tayaaraina ee bhari criosonic injan ichina dannutho racket rodasiloki marinta vegamgaa doosukellindi. 15.57 nimishaalaku 174.6 kilometerla ettuku cheri jeesat-19 upagrahaanni mundukunetti see-25 crio injana racket nunchi vidipoyindi.see-25 crio injan ichina ooputho jeesat-19 upagraham munduku payaninchina sarigga 16.08. nimishaalaku bhoomiki 179.1 kilometerla ettuku cherukundi. bhoomadhyarekhaku 21.5 degreela konamloni bhoo anuvartita badili kakshya loo upagraham sthirapadindi. bhoomiki 170 kilometerla daggaragaa (periji) 35,975 kilometerla dooramgaa (apozy) unde deergha vruttaakaarapu kakshyalo jeesat-19 upagraham sancharistondi. maro vaaramlo isro bhoo kendrala nunchi ee upagrahamloni apozy motarlanu niyantrinchi anchelanchelugaa upagraha kakshyanu sarichestuu bhusthirakakshya (geostationary arbeat)loki jeesat-19ni cheravestaru.