విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో మోదీ ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం అనుసరిస్తోన్న విధానాలను కొనసాగిస్తే భారత్ ఒక గ్లోబల్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ హబ్గా రూపొందడం ఖాయం. అయితే దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ శీఘ్ర పెరుగుదలకు అది ఏమాత్రం తోడ్పడదు.దేశంలో పెద్ద ఎత్తున మదుపు చేసేందుకై బహళ జాతి సంస్థలను (ఎమ్ఎన్సీలు) ఆహ్వానించేందుకు మోదీ ప్రభుత్వం ప్రశంసనీయమైన చర్యలు చేపట్టింది. మోదీ సర్కార్ చేపట్టిన చర్యల్లో మొదటిది ద్రవ్యలోటు తగ్గింపు. ప్రభుత్వం తన ఆదాయానికి మించిన వ్యయాలను భరించేందుకుగాను మార్కెట్ నుంచి రుణంగా తీసుకున్న మొత్తమే ద్రవ్యలోటు. స్థూల దేశియోత్పత్తి (జీడీపీ)లో, 2013–14 ఆర్థిక సంవత్సరానికిగాను 4.5 శాతంగా వున్న ఈ ద్రవ్యలోటు గత ఆర్థిక సంవత్సరం (2016–17)లో అభివృద్ధికరంగా 3.5శాతానికి తగ్గిపోయింది. 2017–18లో ద్రవ్యలోటును 3.2 శాతానికి తగ్గించాలని లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం నిర్దేశించుకొంది. ద్రవ్య లోటు నియంత్రణ, వ్యయాల విషయంలో భారత ప్రభుత్వం దూరదృష్టితో వ్యవహరిస్తుందన్న సందే శాన్ని అంతర్జాతీయ మదుపుదారులకు పంపుతుంది. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ భవి ష్యత్తు భవ్యంగా ఉంటుందనే భరోసాను ద్రవ్యలోటు నియంత్రణ కల్పిస్తుంది. ఇది, ఎమ్ఎన్సీలు మన దేశానికి రావడానికి ఎంతైనా ప్రోత్సాహకరం అవుతుందనడంలో సందేహం లేదు.మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదలకు మదుపులను ఇతోధికం చేయడం మోదీ ప్రభుత్వం చేపట్టిన రెండో చర్య. ఇప్పుడు దేశ వ్యాప్తంగా చాలా పట్టణాలలో విద్యుత్తు రోజుకు 24 గంటలూ కాకపోయినా 22 గంటల పాటు తప్పకుండా సరఫరా అవుతోంది. రైల్వే స్టేషన్ల ఆధునికీకరణ శీఘ్రంగా జరుగుతోంది. ప్లాట్ఫారమ్లపై ఎస్కలేటర్లను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. బుల్లెట్ ట్రైన్ రాబోతుంది. గంగానదిలో నౌకాయానాన్ని సాధ్యం చేసేందుకు ప్రభుత్వం దృఢ సంకల్పంతో వున్నది. వారణాసి, హాల్డియా మధ్య గంగానదిపై అనేక బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం జరుగుతోంది. హైవేల నిర్మాణం వేగవంతమయింది. మరి ఆపిల్ ఇత్యాది అంతర్జాతీయ సంస్థలు మన దేశంలో పెద్దఎత్తున పెట్టుబడులు పెట్టడానికి సంసిద్ధంగా వున్నాయంటే ఆశ్చర్యమేముంది? మోదీ ప్రభుత్వం చేస్తోన్న ఈ మహా ప్రయత్నాలు రాబోయే కొద్ది సంవత్సరాలలో ఫలవంతమవ్వనున్నాయి.అయితే ఈ మదుపులు జీడీపీ పెరుగుదలను సుసాధ్యం చేయలేవు. కారణమేమిటి? ఈ మదుపులతో సమకూరే ఉత్పా దక సదుపాయాలకు భారతీయ ఆర్థికవ్యవస్థతో అంతర్గత సంబంధాలు చాలా స్వల్పంగా మాత్రమే వున్నాయి. ఉదాహరణకు ఆపిల్ కంపెనీనే తీసుకోండి. ఉత్పత్తులకు అవసరమైన ముడి పదార్థాలలో 30 శాతాన్ని దేశీయంగానే సమకూర్చుకోవాలన్న నిబంధనను సడలించాలనే షరతు విధించింది. అంటే ఆ కంపెనీ తనకు అవసరమైన ముడి పదార్థాలన్నిటినీ పూర్తిగా దిగుమతి చేసుకొంటుంది. అలాగే ఇక్కడ ఉత్పత్తి చేసిన ఐ–ఫోన్లను ఎగుమతి చేస్తుంది. ఇక్కడ ఆపిల్ ఫ్యాక్టరీ అనేది సముద్రంలో దీవి లాంటిది. ఒక భూస్వామి తన విశాల భవంతిలో ఒక చిన్న భాగాన్ని ఒక చిన్న ఉత్పత్తిదారుకు అద్దెకివ్వడం లాంటిది. ఆ భూస్వామి కుటుంబం ముడి పదార్థాలను సరఫరా చేయదు, ఉత్పత్తి చేసిన సరుకులనూ కొనుగోలు చేయదు.నిజానికి ద్రవ్యలోటు తగ్గింపు ఆర్థికాభివృద్ధి రేటు పెరుగుదలను మందగింప చేసింది. ప్రభుత్వ వ్యయాలు ఒక బలవర్ధకంలా పనిచేస్తాయి. ప్రభుత్వం ఒక లక్ష రూపాయలు అప్పు తీసుకొని గ్రామంలో ఒక రోడ్డు వేసిందనుకోండి. ఆ రోడ్డు నిర్మాణంలో వివిధ పనులకు అవసరమైన ఉద్యోగాలు సృష్టి అవుతాయి. బుట్టలు, పలుగులకు డిమాండ్ వస్తుంది. రోడ్డు నిర్మాణం పూర్తయిన తరువాత గ్రామస్తులు తాము పండించిన కూరగాయలను పట్టణానికి తీసుకువెళ్ళడానికి అది విశేషంగా తోడ్పడుతుంది. ఈ విధంగా రుణం–మదుపు క్రమం ఒక పెరుగుదల ఆవృతాన్ని ప్రారంభిస్తుంది.మరి ద్రవ్యలోటును తగ్గించడమంటే ప్రభుత్వం ఇంకెంత మాత్రం ఆర్థిక వ్యవస్థకు వ్యయాల బలవర్ధకాన్ని సమకూర్చలేకపోవడమే. అంతేగాకుండా బహుళ జాతి సంస్థలను ఆకర్షించడానికి మౌలిక సదుపాయాలను–– విమానాశ్రయాలు, నౌకాశ్రయాలు, జాతీయ హైవేలు, జలమార్గాలను–– తప్పక అభివృద్ధిపరుస్తుంది. కాగా వీటి నిర్మాణం పేద ప్రజల ప్రయోజనాలను తరచు ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయడం కద్దు. ఉదాహరణకు ఒక హైవే వల్ల రెండు గ్రామాల మధ్య సంధాయకతకు విఘాతమేర్పడుతుంది. జలమార్గాలను అభివృద్ధిపరచడం వల్ల వేలాది మత్స్యకారులు, పడవ వాళ్ళ ఉపాధికి తీరని హాని జరుగుతుంది. పైపెచ్చు ఈ ప్రాజెక్టుల నిర్మాణంలో ఆటోమెటిక్ యంత్రాలనే ఉపయోగించడం వల్ల స్థానిక శ్రమశక్తికి గానీ, ముడి పదార్థాలకు గానీ ఎటువంటి డిమాండ్ ఏర్పడదు.మరి మార్గాంతరమేమిటి? అభివృద్ధి సాధనా ప్రయత్నాలు దేశీయ వనరులపై ఆధారపడేదిశగా జరిగినప్పుడే సమస్యకు పరిష్కారం లభిస్తుంది. ప్రభుత్వం పెద్దఎత్తున రుణం తీసుకొని మదుపుచేయాలి. ద్రవ్యలోటు పెరిగిపోవడానకి అనుమతించాలి. దేశీయ ఆర్థికవ్యవస్థకు బలవర్ధకాలను సమకూర్చాలి. ఇవన్నీ విదేశీ పెట్టుబడుల రాకకు అనుకూలించవు. ఎందుకంటే అధిక ద్రవ్యలోటు వృథావ్యయాల ఫలితమేనని ఎమ్ఎన్సీలు భావిస్తాయి. అయితే పెరిగిన దేశీయ మదుపులతో ఈ నష్టాన్ని భర్తీచేసుకో వచ్చు. మరో ముఖ్యమైన విషయమేమిటంటే ఈ మదుపులు తప్పనిసరిగా స్థానిక శ్రమశక్తిని, ముడి పదార్ధాలను వినియోగించుకోవాలి. తట్టలు, పలుగులతో నిర్మించే ఒక గ్రామీణ రోడ్డు స్థానికంగా డిమాండ్లను పెంచుతుంది. అదే యంత్రాలతో నిర్మించే హైవే వల్ల ఇటువంటి డిమాండ్ ఉత్పన్నమవ్వదు దేశీయ వ్యాపార సంస్థలకు తోడ్పడే మౌలిక సదుపాయల అభివృద్ధికి పెద్ద ఎత్తున మదుపులు చేయాలి. ముంబై నుంచి కోల్కతాకు సరుకులను రవాణా చేసే కంపెనీకి మాత్రమే హైవేలు ప్రయోజనకరంగా వుంటాయి. స్వయంగా పండించిన కూరగాయలను స్వయంగా వారాంతపు సంతకు తీసుకు వెళ్ళి అమ్ముకోదలచిన రైతుకు హైవే వల్ల ప్రయోజనముండదు.విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో మోదీ ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం అనుసరిస్తోన్న విధానాలను కొనసాగిస్తే భారత్ ఒక గ్లోబల్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ హబ్గా రూపొందవచ్చు. రూపొందడం ఖాయం కూడా. అయితే దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ శీఘ్ర పెరుగుదలకు అది ఏమాత్రం తోడ్పడదు.భరత్ఝున్ఝున్వాలా(వ్యాసకర్త ఆర్థికవేత్త, బెంగుళూరు ఐఐఎం రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్)దేశంలో పెద్ద ఎత్తున మదుపు చేసేందుకై బహళ జాతి సంస్థలను (ఎమ్ఎన్సీలు) ఆహ్వానించేందుకు మోదీ ప్రభుత్వం ప్రశంసనీయమైన చర్యలు చేపట్టింది. మోదీ సర్కార్ చేపట్టిన చర్యల్లో మొదటిది ద్రవ్యలోటు తగ్గింపు. ప్రభుత్వం తన ఆదాయానికి మించిన వ్యయాలను భరించేందుకుగాను మార్కెట్ నుంచి రుణంగా తీసుకున్న మొత్తమే ద్రవ్యలోటు. స్థూల దేశియోత్పత్తి (జీడీపీ)లో, 2013–14 ఆర్థిక సంవత్సరానికిగాను 4.5 శాతంగా వున్న ఈ ద్రవ్యలోటు గత ఆర్థిక సంవత్సరం (2016–17)లో అభివృద్ధికరంగా 3.5శాతానికి తగ్గిపోయింది. 2017–18లో ద్రవ్యలోటును 3.2 శాతానికి తగ్గించాలని లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం నిర్దేశించుకొంది. ద్రవ్య లోటు నియంత్రణ, వ్యయాల విషయంలో భారత ప్రభుత్వం దూరదృష్టితో వ్యవహరిస్తుందన్న సందే శాన్ని అంతర్జాతీయ మదుపుదారులకు పంపుతుంది. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ భవి ష్యత్తు భవ్యంగా ఉంటుందనే భరోసాను ద్రవ్యలోటు నియంత్రణ కల్పిస్తుంది. ఇది, ఎమ్ఎన్సీలు మన దేశానికి రావడానికి ఎంతైనా ప్రోత్సాహకరం అవుతుందనడంలో సందేహం లేదు.మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదలకు మదుపులను ఇతోధికం చేయడం మోదీ ప్రభుత్వం చేపట్టిన రెండో చర్య. ఇప్పుడు దేశ వ్యాప్తంగా చాలా పట్టణాలలో విద్యుత్తు రోజుకు 24 గంటలూ కాకపోయినా 22 గంటల పాటు తప్పకుండా సరఫరా అవుతోంది. రైల్వే స్టేషన్ల ఆధునికీకరణ శీఘ్రంగా జరుగుతోంది. ప్లాట్ఫారమ్లపై ఎస్కలేటర్లను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. బుల్లెట్ ట్రైన్ రాబోతుంది. గంగానదిలో నౌకాయానాన్ని సాధ్యం చేసేందుకు ప్రభుత్వం దృఢ సంకల్పంతో వున్నది. వారణాసి, హాల్డియా మధ్య గంగానదిపై అనేక బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం జరుగుతోంది. హైవేల నిర్మాణం వేగవంతమయింది. మరి ఆపిల్ ఇత్యాది అంతర్జాతీయ సంస్థలు మన దేశంలో పెద్దఎత్తున పెట్టుబడులు పెట్టడానికి సంసిద్ధంగా వున్నాయంటే ఆశ్చర్యమేముంది? మోదీ ప్రభుత్వం చేస్తోన్న ఈ మహా ప్రయత్నాలు రాబోయే కొద్ది సంవత్సరాలలో ఫలవంతమవ్వనున్నాయి.అయితే ఈ మదుపులు జీడీపీ పెరుగుదలను సుసాధ్యం చేయలేవు. కారణమేమిటి? ఈ మదుపులతో సమకూరే ఉత్పా దక సదుపాయాలకు భారతీయ ఆర్థికవ్యవస్థతో అంతర్గత సంబంధాలు చాలా స్వల్పంగా మాత్రమే వున్నాయి. ఉదాహరణకు ఆపిల్ కంపెనీనే తీసుకోండి. ఉత్పత్తులకు అవసరమైన ముడి పదార్థాలలో 30 శాతాన్ని దేశీయంగానే సమకూర్చుకోవాలన్న నిబంధనను సడలించాలనే షరతు విధించింది. అంటే ఆ కంపెనీ తనకు అవసరమైన ముడి పదార్థాలన్నిటినీ పూర్తిగా దిగుమతి చేసుకొంటుంది. అలాగే ఇక్కడ ఉత్పత్తి చేసిన ఐ–ఫోన్లను ఎగుమతి చేస్తుంది. ఇక్కడ ఆపిల్ ఫ్యాక్టరీ అనేది సముద్రంలో దీవి లాంటిది. ఒక భూస్వామి తన విశాల భవంతిలో ఒక చిన్న భాగాన్ని ఒక చిన్న ఉత్పత్తిదారుకు అద్దెకివ్వడం లాంటిది. ఆ భూస్వామి కుటుంబం ముడి పదార్థాలను సరఫరా చేయదు, ఉత్పత్తి చేసిన సరుకులనూ కొనుగోలు చేయదు.నిజానికి ద్రవ్యలోటు తగ్గింపు ఆర్థికాభివృద్ధి రేటు పెరుగుదలను మందగింప చేసింది. ప్రభుత్వ వ్యయాలు ఒక బలవర్ధకంలా పనిచేస్తాయి. ప్రభుత్వం ఒక లక్ష రూపాయలు అప్పు తీసుకొని గ్రామంలో ఒక రోడ్డు వేసిందనుకోండి. ఆ రోడ్డు నిర్మాణంలో వివిధ పనులకు అవసరమైన ఉద్యోగాలు సృష్టి అవుతాయి. బుట్టలు, పలుగులకు డిమాండ్ వస్తుంది. రోడ్డు నిర్మాణం పూర్తయిన తరువాత గ్రామస్తులు తాము పండించిన కూరగాయలను పట్టణానికి తీసుకువెళ్ళడానికి అది విశేషంగా తోడ్పడుతుంది. ఈ విధంగా రుణం–మదుపు క్రమం ఒక పెరుగుదల ఆవృతాన్ని ప్రారంభిస్తుంది.మరి ద్రవ్యలోటును తగ్గించడమంటే ప్రభుత్వం ఇంకెంత మాత్రం ఆర్థిక వ్యవస్థకు వ్యయాల బలవర్ధకాన్ని సమకూర్చలేకపోవడమే. అంతేగాకుండా బహుళ జాతి సంస్థలను ఆకర్షించడానికి మౌలిక సదుపాయాలను–– విమానాశ్రయాలు, నౌకాశ్రయాలు, జాతీయ హైవేలు, జలమార్గాలను–– తప్పక అభివృద్ధిపరుస్తుంది. కాగా వీటి నిర్మాణం పేద ప్రజల ప్రయోజనాలను తరచు ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయడం కద్దు. ఉదాహరణకు ఒక హైవే వల్ల రెండు గ్రామాల మధ్య సంధాయకతకు విఘాతమేర్పడుతుంది. జలమార్గాలను అభివృద్ధిపరచడం వల్ల వేలాది మత్స్యకారులు, పడవ వాళ్ళ ఉపాధికి తీరని హాని జరుగుతుంది. పైపెచ్చు ఈ ప్రాజెక్టుల నిర్మాణంలో ఆటోమెటిక్ యంత్రాలనే ఉపయోగించడం వల్ల స్థానిక శ్రమశక్తికి గానీ, ముడి పదార్థాలకు గానీ ఎటువంటి డిమాండ్ ఏర్పడదు.మరి మార్గాంతరమేమిటి? అభివృద్ధి సాధనా ప్రయత్నాలు దేశీయ వనరులపై ఆధారపడేదిశగా జరిగినప్పుడే సమస్యకు పరిష్కారం లభిస్తుంది. ప్రభుత్వం పెద్దఎత్తున రుణం తీసుకొని మదుపుచేయాలి. ద్రవ్యలోటు పెరిగిపోవడానకి అనుమతించాలి. దేశీయ ఆర్థికవ్యవస్థకు బలవర్ధకాలను సమకూర్చాలి. ఇవన్నీ విదేశీ పెట్టుబడుల రాకకు అనుకూలించవు. ఎందుకంటే అధిక ద్రవ్యలోటు వృథావ్యయాల ఫలితమేనని ఎమ్ఎన్సీలు భావిస్తాయి. అయితే పెరిగిన దేశీయ మదుపులతో ఈ నష్టాన్ని భర్తీచేసుకో వచ్చు. మరో ముఖ్యమైన విషయమేమిటంటే ఈ మదుపులు తప్పనిసరిగా స్థానిక శ్రమశక్తిని, ముడి పదార్ధాలను వినియోగించుకోవాలి. తట్టలు, పలుగులతో నిర్మించే ఒక గ్రామీణ రోడ్డు స్థానికంగా డిమాండ్లను పెంచుతుంది. అదే యంత్రాలతో నిర్మించే హైవే వల్ల ఇటువంటి డిమాండ్ ఉత్పన్నమవ్వదు దేశీయ వ్యాపార సంస్థలకు తోడ్పడే మౌలిక సదుపాయల అభివృద్ధికి పెద్ద ఎత్తున మదుపులు చేయాలి. ముంబై నుంచి కోల్కతాకు సరుకులను రవాణా చేసే కంపెనీకి మాత్రమే హైవేలు ప్రయోజనకరంగా వుంటాయి. స్వయంగా పండించిన కూరగాయలను స్వయంగా వారాంతపు సంతకు తీసుకు వెళ్ళి అమ్ముకోదలచిన రైతుకు హైవే వల్ల ప్రయోజనముండదు.విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో మోదీ ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం అనుసరిస్తోన్న విధానాలను కొనసాగిస్తే భారత్ ఒక గ్లోబల్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ హబ్గా రూపొందవచ్చు. రూపొందడం ఖాయం కూడా. అయితే దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ శీఘ్ర పెరుగుదలకు అది ఏమాత్రం తోడ్పడదు.భరత్ఝున్ఝున్వాలాభరత్ఝున్ఝున్వాలా(వ్యాసకర్త ఆర్థికవేత్త, బెంగుళూరు ఐఐఎం రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్)
videshee pettubadulanu aakarshinchadamlo modii prabhutvam prastutam anusaristonna vidhaanaalanu konasagiste bharat oka global manufacturing habga roopondadam khayam. ayithe desheeya aardhika vyavastha sheeghra perugudalaku adhi ematram todpadadu.desamlo pedda ettuna madupu chesendukai bahala jaati samsthalanu (emncylu) aahvaaninchenduku modii prabhutvam prasamsaneeyamaina charyalu chepattindi. modii sarkar chepattina charyallo modatidi dravyalotu taggimpu. prabhutvam tana aadaayaaniki minchina vyayaalanu bharinchendukugaanu market nunchi runamgaa teesukunna mottame dravyalotu. sthoola desiyotpatti (gdp)loo, 2013–14 aardhika samvatsaraanikigaanu 4.5 saatamgaa vunna ee dravyalotu gatha aardhika samvatsaram (2016–17)loo abhivruddhikaramgaa 3.5saataaniki taggipoyindi. 2017–18loo dravyalotunu 3.2 saataaniki tagginchaalani lakshyamgaa prabhutvam nirdesinchukondi. dravya lotu niyantrana, vyayaala vishayamlo bhaarata prabhutvam dooradrushtito vyavaharistundanna sande shaanni antarjaatiiya madupudaarulaku pamputundi. bhaarata aardhika vyavastha bhavi shyattu bhavyamgaa untundane bharosanu dravyalotu niyantrana kalpistundi. idhi, emncylu mana deshaniki raavadaaniki entainaa prothsaahakaram avutundanadamlo sandeham ledu.moulika sadupayala merugudalaku madupulanu itodhikam cheyadam modii prabhutvam chepattina rendo charya. ippudu desha vyaaptamgaa chala pattanaalalo vidyuttu rojuku 24 gantaluu kakapoyina 22 gantala paatu tappakunda sarafara avutondi. railve stationla aadhunikeekarana sheeghramgaa jarugutondi. platpharamlapy escalatorlanu erpaatu chestunnaru. bullet trine rabotundi. gangaanadilo naukaayaanaanni saadhyam chesenduku prabhutvam drudha sankalpamtho vunnadi. vaaranaasi, haldia madhya gangaanadipai aneka bahulartha saadhaka praajektula nirmaanam jarugutondi. haivela nirmaanam vegavantamayindi. mari apil ityaadi antarjaatiiya samsthalu mana desamlo peddaettuna pettubadulu pettadaaniki samsiddhamgaa vunnayante aascharyamemundi? modii prabhutvam chestonna ee mahaa prayatnaalu raboye koddi samvatsaraalalo phalavantamavvanunnaayi.ayithe ee madupulu gdp perugudalanu susaadhyam cheyalevu. kaaranamemiti? ee madupulatho samakure utpa daka sadupaayaalaku bhaarateeya aardhikavyavasthatho antargata sambandhaalu chala swalpamgaa matrame vunnayi. udaaharanaku apil companyne teesukondi. utpattulaku avasaramaina mudi padaarthaalalo 30 saataanni desheeyamgaane samakuurchukoevaalanna nibandhananu sadalinchaalane sharatu vidhinchindi. ante aa company tanaku avasaramaina mudi padaarthaalannitinii puurtigaa digumati chesukontundi. alaage ikkada utpatti chesina ai–fonlanu egumati chestundi. ikkada apil factory anedi samudramlo deevi lantidi. oka bhuswami tana visaala bhavantilo oka chinna bhaagaanni oka chinna utpattidaaruku addekivvadam lantidi. aa bhuswami kutumbam mudi padaarthaalanu sarafara cheyadu, utpatti chesina sarukulanuu konugolu cheyadu.nijaaniki dravyalotu taggimpu aardhikaabhivruddhi retu perugudalanu mandagimpa chesindi. prabhutva vyayaalu oka balavardhakamla panichestaayi. prabhutvam oka laksha roopaayalu appu teesukoni graamamlo oka roddu vesindanukondi. aa roddu nirmaanamlo vividha panulaku avasaramaina udyogaalu srushti avtayi. buttalu, palugulaku demand vastundi. roddu nirmaanam puurtayina taruvaata graamastulu taamu pandinchina kuuragaayalanu pattanaaniki teesukuvelladaaniki adhi visaeshamgaa todpadutundi. ee vidhamgaa runam–madupu kramam oka perugudala aavrutaanni praarambhistundi.mari dravyalotunu tagginchadamante prabhutvam inkenta maatram aardhika vyavasthaku vyayaala balavardhakaanni samakurchalekapovadame. antegakunda bahula jaati samsthalanu aakarshinchadaaniki moulika sadupaayaalanu–– vimaanaasrayaalu, naukaasrayaalu, jaateeya haivelu, jalamaargaalanu–– tappaka abhivruddhiparustundi. kaga veeti nirmaanam pedha prajala prayojanaalanu tarachu pratikuulamgaa prabhaavitam cheyadam kaddu. udaaharanaku oka haive valla rendu gramala madhya sandhaayakataku vighaatamerpadutundi. jalamaargaalanu abhivruddhiparachadam valla velaadi matsyakaarulu, padava vaalla upaadhiki teerani haani jarugutundi. paipechu ee praajektula nirmaanamlo autometic yantraalane upayoginchadam valla sthaanika shramasaktiki gaanee, mudi padaarthaalaku gaanee etuvanti demand erpadadu.mari maargaantaramemiti? abhivruddhi saadhanaa prayatnaalu desheeya vanarulapai aadhaarapadedisagaa jariginappude samasyaku parishkaaram labhistundi. prabhutvam peddaettuna runam teesukoni madupucheyali. dravyalotu perigipovadaanaki anumatinchaali. desheeya aardhikavyavasthaku balavardhakaalanu samakuurchaali. ivannee videshee pettubadula raakaku anukuulinchavu. endukante adhika dravyalotu vrudhaavyaala phalitamenani emncylu bhaavistaayi. ayithe perigina desheeya madupulatho ee nashtaanni bhartichesuko vachhu. maro mukhyamaina vishayamemitante ee madupulu tappanisarigaa sthaanika shramasaktini, mudi padaardhaalanu viniyoginchukovali. tattalu, palugulatho nirminche oka graameena roddu sthaanikamgaa demandlanu penchutundi. adhe yantraalato nirminche haive valla ituvanti demand utpannamavvadu desheeya vyapara samsthalaku thodpade moulika sadupaayala abhivruddhiki pedda ettuna madupulu cheyali. mumbai nunchi kolkataaku sarukulanu rawana chese kampeneeki matrame haivelu prayojanakaramgaa vuntaayi. swayamgaa pandinchina kuuragaayalanu swayamgaa vaaraantapu santaku teesuku velli ammukodalachina raituku haive valla prayojanamundadu.videshee pettubadulanu aakarshinchadamlo modii prabhutvam prastutam anusaristonna vidhaanaalanu konasagiste bharat oka global manufacturing habga roopondavachhu. roopondadam khayam kuudaa. ayithe desheeya aardhika vyavastha sheeghra perugudalaku adhi ematram todpadadu.bharathnunjunwala(vyaasakarta aardhikavetta, benguluru iim retired professor)desamlo pedda ettuna madupu chesendukai bahala jaati samsthalanu (emncylu) aahvaaninchenduku modii prabhutvam prasamsaneeyamaina charyalu chepattindi. modii sarkar chepattina charyallo modatidi dravyalotu taggimpu. prabhutvam tana aadaayaaniki minchina vyayaalanu bharinchendukugaanu market nunchi runamgaa teesukunna mottame dravyalotu. sthoola desiyotpatti (gdp)loo, 2013–14 aardhika samvatsaraanikigaanu 4.5 saatamgaa vunna ee dravyalotu gatha aardhika samvatsaram (2016–17)loo abhivruddhikaramgaa 3.5saataaniki taggipoyindi. 2017–18loo dravyalotunu 3.2 saataaniki tagginchaalani lakshyamgaa prabhutvam nirdesinchukondi. dravya lotu niyantrana, vyayaala vishayamlo bhaarata prabhutvam dooradrushtito vyavaharistundanna sande shaanni antarjaatiiya madupudaarulaku pamputundi. bhaarata aardhika vyavastha bhavi shyattu bhavyamgaa untundane bharosanu dravyalotu niyantrana kalpistundi. idhi, emncylu mana deshaniki raavadaaniki entainaa prothsaahakaram avutundanadamlo sandeham ledu.moulika sadupayala merugudalaku madupulanu itodhikam cheyadam modii prabhutvam chepattina rendo charya. ippudu desha vyaaptamgaa chala pattanaalalo vidyuttu rojuku 24 gantaluu kakapoyina 22 gantala paatu tappakunda sarafara avutondi. railve stationla aadhunikeekarana sheeghramgaa jarugutondi. platpharamlapy escalatorlanu erpaatu chestunnaru. bullet trine rabotundi. gangaanadilo naukaayaanaanni saadhyam chesenduku prabhutvam drudha sankalpamtho vunnadi. vaaranaasi, haldia madhya gangaanadipai aneka bahulartha saadhaka praajektula nirmaanam jarugutondi. haivela nirmaanam vegavantamayindi. mari apil ityaadi antarjaatiiya samsthalu mana desamlo peddaettuna pettubadulu pettadaaniki samsiddhamgaa vunnayante aascharyamemundi? modii prabhutvam chestonna ee mahaa prayatnaalu raboye koddi samvatsaraalalo phalavantamavvanunnaayi.ayithe ee madupulu gdp perugudalanu susaadhyam cheyalevu. kaaranamemiti? ee madupulatho samakure utpa daka sadupaayaalaku bhaarateeya aardhikavyavasthatho antargata sambandhaalu chala swalpamgaa matrame vunnayi. udaaharanaku apil companyne teesukondi. utpattulaku avasaramaina mudi padaarthaalalo 30 saataanni desheeyamgaane samakuurchukoevaalanna nibandhananu sadalinchaalane sharatu vidhinchindi. ante aa company tanaku avasaramaina mudi padaarthaalannitinii puurtigaa digumati chesukontundi. alaage ikkada utpatti chesina ai–fonlanu egumati chestundi. ikkada apil factory anedi samudramlo deevi lantidi. oka bhuswami tana visaala bhavantilo oka chinna bhaagaanni oka chinna utpattidaaruku addekivvadam lantidi. aa bhuswami kutumbam mudi padaarthaalanu sarafara cheyadu, utpatti chesina sarukulanuu konugolu cheyadu.nijaaniki dravyalotu taggimpu aardhikaabhivruddhi retu perugudalanu mandagimpa chesindi. prabhutva vyayaalu oka balavardhakamla panichestaayi. prabhutvam oka laksha roopaayalu appu teesukoni graamamlo oka roddu vesindanukondi. aa roddu nirmaanamlo vividha panulaku avasaramaina udyogaalu srushti avtayi. buttalu, palugulaku demand vastundi. roddu nirmaanam puurtayina taruvaata graamastulu taamu pandinchina kuuragaayalanu pattanaaniki teesukuvelladaaniki adhi visaeshamgaa todpadutundi. ee vidhamgaa runam–madupu kramam oka perugudala aavrutaanni praarambhistundi.mari dravyalotunu tagginchadamante prabhutvam inkenta maatram aardhika vyavasthaku vyayaala balavardhakaanni samakurchalekapovadame. antegakunda bahula jaati samsthalanu aakarshinchadaaniki moulika sadupaayaalanu–– vimaanaasrayaalu, naukaasrayaalu, jaateeya haivelu, jalamaargaalanu–– tappaka abhivruddhiparustundi. kaga veeti nirmaanam pedha prajala prayojanaalanu tarachu pratikuulamgaa prabhaavitam cheyadam kaddu. udaaharanaku oka haive valla rendu gramala madhya sandhaayakataku vighaatamerpadutundi. jalamaargaalanu abhivruddhiparachadam valla velaadi matsyakaarulu, padava vaalla upaadhiki teerani haani jarugutundi. paipechu ee praajektula nirmaanamlo autometic yantraalane upayoginchadam valla sthaanika shramasaktiki gaanee, mudi padaarthaalaku gaanee etuvanti demand erpadadu.mari maargaantaramemiti? abhivruddhi saadhanaa prayatnaalu desheeya vanarulapai aadhaarapadedisagaa jariginappude samasyaku parishkaaram labhistundi. prabhutvam peddaettuna runam teesukoni madupucheyali. dravyalotu perigipovadaanaki anumatinchaali. desheeya aardhikavyavasthaku balavardhakaalanu samakuurchaali. ivannee videshee pettubadula raakaku anukuulinchavu. endukante adhika dravyalotu vrudhaavyaala phalitamenani emncylu bhaavistaayi. ayithe perigina desheeya madupulatho ee nashtaanni bhartichesuko vachhu. maro mukhyamaina vishayamemitante ee madupulu tappanisarigaa sthaanika shramasaktini, mudi padaardhaalanu viniyoginchukovali. tattalu, palugulatho nirminche oka graameena roddu sthaanikamgaa demandlanu penchutundi. adhe yantraalato nirminche haive valla ituvanti demand utpannamavvadu desheeya vyapara samsthalaku thodpade moulika sadupaayala abhivruddhiki pedda ettuna madupulu cheyali. mumbai nunchi kolkataaku sarukulanu rawana chese kampeneeki matrame haivelu prayojanakaramgaa vuntaayi. swayamgaa pandinchina kuuragaayalanu swayamgaa vaaraantapu santaku teesuku velli ammukodalachina raituku haive valla prayojanamundadu.videshee pettubadulanu aakarshinchadamlo modii prabhutvam prastutam anusaristonna vidhaanaalanu konasagiste bharat oka global manufacturing habga roopondavachhu. roopondadam khayam kuudaa. ayithe desheeya aardhika vyavastha sheeghra perugudalaku adhi ematram todpadadu.bharathnujhunvaalaaarata(vyaasakarta aardhikavetta, benguluru iim retired professor)