ఏ ప్రభుత్వ ఆర్థిక పనితీరు అయినా అది సాధించిన రెవెన్యూ వసూళ్ల మీదనే ఆధారపడి వుంటుంది. అదే రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆదాయ సముపార్జనకు గీటురాయి. ఎనభై వేల కోట్ల రెవెన్యూ ఆదాయంతో మొదలు పెట్టిన మనము, 2015-16లో రూ. 89,000 కోట్లకు చేరి, ఈ సంవత్సరానికి రూ. 1,07,708 కోట్లకు చేరడం ఒక కొత్త రాష్ట్రానికి మామూలు విషయం కాదు.సొంత గడ్డ మీద మొట్టమొదటి బడ్జెట్! ఈ మాట ఎంత ఉద్విగ్నత రేకెత్తిస్తోందో, నిన్నటి ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్ కూడా అంతే ఆనందాన్ని ఇచ్చింది. 2017-–18 సంవత్సరానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్ లక్షా యాభై ఏడు వేల కోట్లు! కేవలం వచ్చే సంవత్సర అంచనాలే కాదు,  నడుస్తున్న ఆర్ధిక సంవత్సర పనితీరు కూడా అంతే ఘనంగా వుంది. 2016–17 కోసం రూ. 1,35,000 కోట్ల బడ్జెట్ ఇచ్చి, ఈ సంవత్సరంలో రెవెన్యూ, క్యాపిటల్ పద్దులు కలిపి రూ. 1,26,484 కోట్లు ఖర్చు పెట్టాము. సాగు నీరు ప్రాజెక్టులు, విద్య, సంక్షేమం, గృహ నిర్మాణం, నిరుద్యోగ భృతి, పరిశ్రమలు – మొదలగు వాటికి భారీ కేటాయింపు. ఇదీ స్థూలంగా రాష్ట్ర బడ్జెట్. కేవలం మూడేళ్ళ క్రితం ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడే సమయంలో మహా అయితే విభజిత ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్ ఎనభై వేల కోట్లు వుంటే గొప్ప అని ఆర్థిక నిపుణులే అన్నారు. కానీ లక్ష కోట్లతో మొదలయ్యి, ఈవేళ లక్షా యాభై ఏడు వేల కోట్లకి చేరింది. ఊరికే బడ్జెట్ అంకెలు వేసుకొంటే సరిపోదు, దానికి తగ్గ సంపాదన కూడా వుండాలి కదా! అవును, దాన్ని కూడా సాకారం చేస్తూ 2015–16 సంవత్సరంలో సాధించిన ఆదాయం, రూ.89,380 కోట్లతో పోలిస్తే ప్రస్తుత 2016–17లో రూ.1,07,708 కోట్ల ఆదాయంతో తన సత్తా చాటింది. అంటే గత ఏడాది కంటే, నడుస్తున్న ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ. 18,000 కోట్లకు పైగా అధిక ఆదాయం  రాష్ట్రం ఆర్జించింది.ఏ ప్రభుత్వ ఆర్థిక పనితీరు అయినా అది సాధించిన రెవెన్యూ వసూళ్ల మీదనే ఆధార పడి వుంటుంది. అదే రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆదాయ సముపార్జనకు గీటురాయి. ఎనబై వేల కోట్ల రెవెన్యూ ఆదాయంతో మొదలు పెట్టి, 2015–16లో రూ.89,000 కోట్లకు చేరి, ఈ సంవత్సరానికి రూ. 1,07,708 కోట్లకు చేరడం ఒక కొత్త రాష్ట్రానికి మామూలు విషయం కాదు. స్టేట్ ఓన్ టాక్స్ రెవెన్యూ నలభై నాలుగు వేల కోట్లకు చేరింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి వచ్చిన గ్రాంట్ ఇన్ ఎయిడ్ రూ. 9,128 కోట్లు కావచ్చు, రాష్ట్రం స్వంత ఆదాయంలో వచ్చిన రూ. 7,895 కోట్ల పెరుగుదల కావచ్చు; కేంద్ర ప్రభుత్వ పన్నుల వాటాలో వచ్చిన రూ. 2,743 కోట్లు కావచ్చు, ఇవన్నీ రెవెన్యూ వసూళ్ళ పెరుగుదలకు దోహదం చేసాయి. ఈ వృద్ధి ఇలాగే కొనసాగి 2017-–18 సంవత్సరానికి రెవెన్యూ పద్దు కింద మన రెవెన్యూ ఆదాయం రూ. 1,25,000 కోట్లకు చేరుతుందని నిన్నటి బడ్జెట్లో అంచనా వేసారు. ఇంత వృద్ధి ఎలా వచ్చింది అని సందేహాలు వ్యక్తం చేసే వారికి సమాధానం ఏంటంటే వ్యవసాయంలో వచ్చిన 14.03 శాతం వృద్ధి; మత్స్య పరిశ్రమలో 30 శాతం వృద్ధి; పశు సంపదలో 12.18 శాతం వృద్ధి; పండ్లు, పూలలో, 16 శాతం వృద్ధి,  పరిశ్రమలో 10.05 శాతం వృద్ధి, సర్వీస్ సెక్టార్లో 10.16 శాతం వృద్ధి, ఇవంతా ఆర్థికాభివృద్ధికి దోహదం చేసాయి. ఇక ఖర్చు విషయానికొస్తే, రెవెన్యూ ఖర్చు, పెట్టుబడి ఖర్చూ రెండూ కలిపి, ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, 1,26,484 కోట్లు ఖర్చు పెట్టడం జరిగింది. దీనిలో రెవెన్యూ సవరించిన వ్యయం 1,12,306 కోట్లు. గత సంవత్సరం పెట్టిన ఖర్చు రూ. 93,521 కోట్లతో పోలిస్తే దాదాపు ఇరవై వేల కోట్లు ఎక్కువ.మరి అంతా బాగుంటే, ఇక కేంద్ర సహాయం ఎందుకు, ఆర్థిక లోటు మాటేమిటి అనే ప్రశ్న రావచ్చు. ఆ సమస్యలు అలాగే వున్నాయి. గత రెండు సంవత్సరాలుగా మనలను రెవెన్యూ లోటు బాధిస్తోంది. 2015–-16లో రూ. 4140 కోట్లు రెవెన్యూలోటు రాగా, ప్రస్తుత ఆర్ధిక సంవత్సరం రూ. 4597 కోట్లుగా వుంది. రాబోయే సంవత్సరంలో మాత్రం, రెవెన్యూ వ్యయం లక్షా పాతిక వేల కోట్లకి పెంచారు, కేంద్రం నుంచి వచ్చే ఆదాయం ఇతరత్రా ఆదాయాలతో నాలుగు వందల యాభై కోట్లుగా చూపించారు. ఆర్ధిక లోటు మాత్రం మనల్ని వీడకుండా ఇరవై వేల కోట్లకి చేరినది. ఇక కేటాయింపుల విషయానికొస్తే, అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించింది, నిరుద్యోగ భృతి. ఇంటికొక ఉపాధి ఇస్తామన్న హామీ మేరకు ఈ బడ్జెట్లో రూ. 500 కోట్లు కేటాయించారు. అది చాలదు అనే ముందు, అసలు అయిదున్నర కోట్ల జనాభాలో, ఒక కోటి పై చిలుకు కుటుంబాలు వుంటే, ఇప్పటికి ఎంత మంది ప్రభుత్వ, లేక ప్రైవేటు ఉద్యోగాల్లో వున్నారు, ఎంత మంది డిగ్రీ, తదితర చదువులు చదివి ఖాళీగా వున్నారు అనే విషయాలు తేల్చి ఆ మేరకు ఇవ్వాల్సి వున్నది. కానీ ఒక విన్నూత పథకం మొదలు పెట్టడం అంటూ జరిగింది. ఇక అరవై శాతం వుండే పల్లెల గురించి. ఈ బడ్జెట్లో అతి పెద్ద పద్దులు వాటికే వున్నాయి. గ్రామీణాభివృద్ధికి రూ. 19565 కోట్లు, వ్యవసాయానికి, రూ. 9091 కోట్లు, నీటి పారుదలకు రూ. 12770 కోట్లు, వెరసి రూ. 41,426 కోట్లు, అంటే, బడ్జెట్లో దాదాపు ముప్పై శాతానికి కేటాయించారు. ఈ గ్రామీణాభివృద్ధి పద్దులో రహదారులు, ఎన్టీఆర్ జల సిరి,  ఎన్టీఆర్ గృహనిర్మాణ పథకం తదితరాలు వున్నాయి. లక్షా పది వేల ఇళ్ళ నిర్మాణం దీంట్లోనే వున్నాయి. రానున్న రెండు సంవత్సరాల్లో పది లక్షల గృహాలను లక్ష్యంగా ప్రకటించారు.వ్యవసాయం కోసం ఇతోధికంగా తొమ్మిది వేల కోట్ల పైచిలుకు నిధులు కేటాయించారు. జలవనరుల శాఖకు క్రితం సారి కంటే దాదాపు అరవై శాతం పెంచి రూ. 12,770 కోట్లు భారీ కేటాయింపు జరిపింది. పట్టిసీమ, ముచ్చుమర్రి, గండికోట, తోటపల్లి తదితర విజయాలతో ఇంకొక ఆరు ప్రధాన ప్రాజెక్టులను చేపట్టుతామంటూ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. సంక్షేమంలో దాదాపు అరవై శాతం ఎక్కువగా తొమ్మిది వేల కోట్లను కేటాయించారు. ఎస్సీ, ఎస్టీ సంక్షేమం కోసం ఇంత పెద్ద ఎత్తున నిధులు ఎప్పుడూ విడుదల కాలేదు. ప్రణాళిక, ప్రణాళికేతర బేధాన్ని తీసేసి రెవెన్యూ వ్యయం, క్యాపిటల్ వ్యయం అని కొత్త వర్గీకరణ తెస్తున్న నేపథ్యంలో, ప్రభుత్వం నిమ్న వర్గాలకు ప్రత్యేకంగా హామీ ఇచ్చింది. విద్య కోసం రూ. 20,385 కోట్ల భారీ కేటాయింపు జరిపారు. కేవలం మూడేళ్ళ క్రితం ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో కూడా విద్యకు 23 జిల్లాల్లో ఇంత భారీ కేటాయింపులు చెయ్యలేదు. ఇప్పుడు 13 జిల్లాల్లో ఇంత కేటాయింపులు ఒక రెండు సంవత్సరాల క్రితం ఊహకు కూడా అంది ఉండదు. ఇక బీసీలకు పదివేల కోట్ల రూపాయలు. మ్యానిఫెస్టోకి అనుగుణంగా, బీసీలకు చేసిన బాస ప్రకారం, పది వేల కోట్ల రూపాయలు కేవలం బీసీలకు కేటాయించడం జరిగింది. మైనారిటీలకు ఎనిమిది వందల పై కోట్లు, అంతే కాకుండా, మొట్టమొదటి సారిగా ఎంబీసీలకు ప్రత్యేకంగా ఒక కార్పొరేషన్ ఏర్పాటు చేసి మొదటగా 60 కోట్లను ఇవ్వడం జరిగింది. ఇక ప్రతి కులంలో వెనుకబడిన వర్గాలకు ఏర్పాటు చేసిన కార్పొరేషన్లు ఈ సారి ఆర్థిక మంత్రి కేటాయించిన నిధులతో సంతసిస్తున్నాయి. కాపు కార్పొరేషన్కు ఈ సారి, మ్యానిఫెస్టోలో చెప్పిన విధంగా రూ. 1000 కోట్లు, బ్రాహ్మణ కార్పొరేషన్, ఇతర కార్పొరేషన్లకు ఇతోధికంగా నిధులు కేటాయించారు. ఇక రోజులో వివిధ పనులు చేసుకొనే వారి కోసం చౌక ధరలో భోజనం అందించేందుకు ‘అన్న’ క్యాంటీన్లకు రూ. 200 కోట్లను కేటాయించారు. ఇక ఆంధ్రుల కలల రాజధాని అమరావతికి వెయ్యి కోట్లకు పైగా కేటాయింపులు జరిపారు. తొమ్మిది రంగాల నగరంగా తీర్చి దిద్దుతామని ప్రకటించారు. రూ. 7000 కోట్ల హడ్కో రుణాలు, ప్రపంచ బ్యాంకు రుణాలకు ఈ మొత్త్తం అదనం. అదే సమయంలో రాష్ట్రం లోని మిగతా నగరాలను కూడా మరచిపోలేదు. అమృత్ కింద 38 నగర పాలిక సంస్థల్లో చేపట్టనున్న కార్యకలాపాలు కాకుండా, విశాఖ, తిరుపతి, కాకినాడలకు రూ. 450 కోట్లు కేటాయించారు. ఇది కాక రాష్ట్రంలోని 13 పట్టణాలను ఆధునికీకరించేందుకు రూ. 150 కోట్లు కేటాయించారు. ఈ బడ్జెట్లో, భారీ ఎత్తున, ఎస్సీ ఎస్టీ కేటాయింపులు, గ్రామీణాభివృద్ధికి 12 శాతానికి పైగా పెంచిన నిధులు, విద్యకు కేటాయించిన భారీ నిధులు, ఇత్యాదులను ప్రతిపక్షాలు రాజకీయాలు చేసామనుకొంటే వాళ్లిష్టమే. ఎందుకంటే బడ్జెట్లో దార్శనికత ప్రదర్శించడం ఎంతో ముఖ్యం అని తెలుగుదేశం ప్రభుత్వం భావించింది. క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులపై పూర్తి స్థాయి అవగాహనతో కేంద్రం నుంచి ఎంత డబ్బులు వస్తాయి అనే ప్రాధాన్యతతో 12 నుంచి 15 శాతం వృద్ధి ఆశయంగా బడ్జెట్ రూపొందించాం. టెక్నాలజీని ఉపయోగించుకొంటూ రూ. 15000 నేరుగా ప్రజలకు చేరే విధంగా, ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ, మైనారిటీలకు అతి భారీ కేటాయింపులు జరిగాయి. ఎంబీసీలకు కొత్త కార్పొరేషన్ ఏర్పాటు, అగ్ర వర్ణాల పేదలకు కార్పొరేషన్కు సహాయం తదితర అంశాలతో‍ కూడిన అమరావతిలో ఆంధ్రుల తొలి పద్దు ఇది.నీలయపాలెం విజయ కుమార్తెలుగుదేశం పార్టీఏ ప్రభుత్వ ఆర్థిక పనితీరు అయినా అది సాధించిన రెవెన్యూ వసూళ్ల మీదనే ఆధార పడి వుంటుంది. అదే రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆదాయ సముపార్జనకు గీటురాయి. ఎనబై వేల కోట్ల రెవెన్యూ ఆదాయంతో మొదలు పెట్టి, 2015–16లో రూ.89,000 కోట్లకు చేరి, ఈ సంవత్సరానికి రూ. 1,07,708 కోట్లకు చేరడం ఒక కొత్త రాష్ట్రానికి మామూలు విషయం కాదు. స్టేట్ ఓన్ టాక్స్ రెవెన్యూ నలభై నాలుగు వేల కోట్లకు చేరింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి వచ్చిన గ్రాంట్ ఇన్ ఎయిడ్ రూ. 9,128 కోట్లు కావచ్చు, రాష్ట్రం స్వంత ఆదాయంలో వచ్చిన రూ. 7,895 కోట్ల పెరుగుదల కావచ్చు; కేంద్ర ప్రభుత్వ పన్నుల వాటాలో వచ్చిన రూ. 2,743 కోట్లు కావచ్చు, ఇవన్నీ రెవెన్యూ వసూళ్ళ పెరుగుదలకు దోహదం చేసాయి. ఈ వృద్ధి ఇలాగే కొనసాగి 2017-–18 సంవత్సరానికి రెవెన్యూ పద్దు కింద మన రెవెన్యూ ఆదాయం రూ. 1,25,000 కోట్లకు చేరుతుందని నిన్నటి బడ్జెట్లో అంచనా వేసారు. ఇంత వృద్ధి ఎలా వచ్చింది అని సందేహాలు వ్యక్తం చేసే వారికి సమాధానం ఏంటంటే వ్యవసాయంలో వచ్చిన 14.03 శాతం వృద్ధి; మత్స్య పరిశ్రమలో 30 శాతం వృద్ధి; పశు సంపదలో 12.18 శాతం వృద్ధి; పండ్లు, పూలలో, 16 శాతం వృద్ధి,  పరిశ్రమలో 10.05 శాతం వృద్ధి, సర్వీస్ సెక్టార్లో 10.16 శాతం వృద్ధి, ఇవంతా ఆర్థికాభివృద్ధికి దోహదం చేసాయి. ఇక ఖర్చు విషయానికొస్తే, రెవెన్యూ ఖర్చు, పెట్టుబడి ఖర్చూ రెండూ కలిపి, ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, 1,26,484 కోట్లు ఖర్చు పెట్టడం జరిగింది. దీనిలో రెవెన్యూ సవరించిన వ్యయం 1,12,306 కోట్లు. గత సంవత్సరం పెట్టిన ఖర్చు రూ. 93,521 కోట్లతో పోలిస్తే దాదాపు ఇరవై వేల కోట్లు ఎక్కువ.మరి అంతా బాగుంటే, ఇక కేంద్ర సహాయం ఎందుకు, ఆర్థిక లోటు మాటేమిటి అనే ప్రశ్న రావచ్చు. ఆ సమస్యలు అలాగే వున్నాయి. గత రెండు సంవత్సరాలుగా మనలను రెవెన్యూ లోటు బాధిస్తోంది. 2015–-16లో రూ. 4140 కోట్లు రెవెన్యూలోటు రాగా, ప్రస్తుత ఆర్ధిక సంవత్సరం రూ. 4597 కోట్లుగా వుంది. రాబోయే సంవత్సరంలో మాత్రం, రెవెన్యూ వ్యయం లక్షా పాతిక వేల కోట్లకి పెంచారు, కేంద్రం నుంచి వచ్చే ఆదాయం ఇతరత్రా ఆదాయాలతో నాలుగు వందల యాభై కోట్లుగా చూపించారు. ఆర్ధిక లోటు మాత్రం మనల్ని వీడకుండా ఇరవై వేల కోట్లకి చేరినది. ఇక కేటాయింపుల విషయానికొస్తే, అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించింది, నిరుద్యోగ భృతి. ఇంటికొక ఉపాధి ఇస్తామన్న హామీ మేరకు ఈ బడ్జెట్లో రూ. 500 కోట్లు కేటాయించారు. అది చాలదు అనే ముందు, అసలు అయిదున్నర కోట్ల జనాభాలో, ఒక కోటి పై చిలుకు కుటుంబాలు వుంటే, ఇప్పటికి ఎంత మంది ప్రభుత్వ, లేక ప్రైవేటు ఉద్యోగాల్లో వున్నారు, ఎంత మంది డిగ్రీ, తదితర చదువులు చదివి ఖాళీగా వున్నారు అనే విషయాలు తేల్చి ఆ మేరకు ఇవ్వాల్సి వున్నది. కానీ ఒక విన్నూత పథకం మొదలు పెట్టడం అంటూ జరిగింది. ఇక అరవై శాతం వుండే పల్లెల గురించి. ఈ బడ్జెట్లో అతి పెద్ద పద్దులు వాటికే వున్నాయి. గ్రామీణాభివృద్ధికి రూ. 19565 కోట్లు, వ్యవసాయానికి, రూ. 9091 కోట్లు, నీటి పారుదలకు రూ. 12770 కోట్లు, వెరసి రూ. 41,426 కోట్లు, అంటే, బడ్జెట్లో దాదాపు ముప్పై శాతానికి కేటాయించారు. ఈ గ్రామీణాభివృద్ధి పద్దులో రహదారులు, ఎన్టీఆర్ జల సిరి,  ఎన్టీఆర్ గృహనిర్మాణ పథకం తదితరాలు వున్నాయి. లక్షా పది వేల ఇళ్ళ నిర్మాణం దీంట్లోనే వున్నాయి. రానున్న రెండు సంవత్సరాల్లో పది లక్షల గృహాలను లక్ష్యంగా ప్రకటించారు.వ్యవసాయం కోసం ఇతోధికంగా తొమ్మిది వేల కోట్ల పైచిలుకు నిధులు కేటాయించారు. జలవనరుల శాఖకు క్రితం సారి కంటే దాదాపు అరవై శాతం పెంచి రూ. 12,770 కోట్లు భారీ కేటాయింపు జరిపింది. పట్టిసీమ, ముచ్చుమర్రి, గండికోట, తోటపల్లి తదితర విజయాలతో ఇంకొక ఆరు ప్రధాన ప్రాజెక్టులను చేపట్టుతామంటూ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. సంక్షేమంలో దాదాపు అరవై శాతం ఎక్కువగా తొమ్మిది వేల కోట్లను కేటాయించారు. ఎస్సీ, ఎస్టీ సంక్షేమం కోసం ఇంత పెద్ద ఎత్తున నిధులు ఎప్పుడూ విడుదల కాలేదు. ప్రణాళిక, ప్రణాళికేతర బేధాన్ని తీసేసి రెవెన్యూ వ్యయం, క్యాపిటల్ వ్యయం అని కొత్త వర్గీకరణ తెస్తున్న నేపథ్యంలో, ప్రభుత్వం నిమ్న వర్గాలకు ప్రత్యేకంగా హామీ ఇచ్చింది. విద్య కోసం రూ. 20,385 కోట్ల భారీ కేటాయింపు జరిపారు. కేవలం మూడేళ్ళ క్రితం ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో కూడా విద్యకు 23 జిల్లాల్లో ఇంత భారీ కేటాయింపులు చెయ్యలేదు. ఇప్పుడు 13 జిల్లాల్లో ఇంత కేటాయింపులు ఒక రెండు సంవత్సరాల క్రితం ఊహకు కూడా అంది ఉండదు. ఇక బీసీలకు పదివేల కోట్ల రూపాయలు. మ్యానిఫెస్టోకి అనుగుణంగా, బీసీలకు చేసిన బాస ప్రకారం, పది వేల కోట్ల రూపాయలు కేవలం బీసీలకు కేటాయించడం జరిగింది. మైనారిటీలకు ఎనిమిది వందల పై కోట్లు, అంతే కాకుండా, మొట్టమొదటి సారిగా ఎంబీసీలకు ప్రత్యేకంగా ఒక కార్పొరేషన్ ఏర్పాటు చేసి మొదటగా 60 కోట్లను ఇవ్వడం జరిగింది. ఇక ప్రతి కులంలో వెనుకబడిన వర్గాలకు ఏర్పాటు చేసిన కార్పొరేషన్లు ఈ సారి ఆర్థిక మంత్రి కేటాయించిన నిధులతో సంతసిస్తున్నాయి. కాపు కార్పొరేషన్కు ఈ సారి, మ్యానిఫెస్టోలో చెప్పిన విధంగా రూ. 1000 కోట్లు, బ్రాహ్మణ కార్పొరేషన్, ఇతర కార్పొరేషన్లకు ఇతోధికంగా నిధులు కేటాయించారు. ఇక రోజులో వివిధ పనులు చేసుకొనే వారి కోసం చౌక ధరలో భోజనం అందించేందుకు ‘అన్న’ క్యాంటీన్లకు రూ. 200 కోట్లను కేటాయించారు. ఇక ఆంధ్రుల కలల రాజధాని అమరావతికి వెయ్యి కోట్లకు పైగా కేటాయింపులు జరిపారు. తొమ్మిది రంగాల నగరంగా తీర్చి దిద్దుతామని ప్రకటించారు. రూ. 7000 కోట్ల హడ్కో రుణాలు, ప్రపంచ బ్యాంకు రుణాలకు ఈ మొత్త్తం అదనం. అదే సమయంలో రాష్ట్రం లోని మిగతా నగరాలను కూడా మరచిపోలేదు. అమృత్ కింద 38 నగర పాలిక సంస్థల్లో చేపట్టనున్న కార్యకలాపాలు కాకుండా, విశాఖ, తిరుపతి, కాకినాడలకు రూ. 450 కోట్లు కేటాయించారు. ఇది కాక రాష్ట్రంలోని 13 పట్టణాలను ఆధునికీకరించేందుకు రూ. 150 కోట్లు కేటాయించారు. ఈ బడ్జెట్లో, భారీ ఎత్తున, ఎస్సీ ఎస్టీ కేటాయింపులు, గ్రామీణాభివృద్ధికి 12 శాతానికి పైగా పెంచిన నిధులు, విద్యకు కేటాయించిన భారీ నిధులు, ఇత్యాదులను ప్రతిపక్షాలు రాజకీయాలు చేసామనుకొంటే వాళ్లిష్టమే. ఎందుకంటే బడ్జెట్లో దార్శనికత ప్రదర్శించడం ఎంతో ముఖ్యం అని తెలుగుదేశం ప్రభుత్వం భావించింది. క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులపై పూర్తి స్థాయి అవగాహనతో కేంద్రం నుంచి ఎంత డబ్బులు వస్తాయి అనే ప్రాధాన్యతతో 12 నుంచి 15 శాతం వృద్ధి ఆశయంగా బడ్జెట్ రూపొందించాం. టెక్నాలజీని ఉపయోగించుకొంటూ రూ. 15000 నేరుగా ప్రజలకు చేరే విధంగా, ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ, మైనారిటీలకు అతి భారీ కేటాయింపులు జరిగాయి. ఎంబీసీలకు కొత్త కార్పొరేషన్ ఏర్పాటు, అగ్ర వర్ణాల పేదలకు కార్పొరేషన్కు సహాయం తదితర అంశాలతో‍ కూడిన అమరావతిలో ఆంధ్రుల తొలి పద్దు ఇది.నీలయపాలెం విజయ కుమార్తెలుగుదేశం పార్టీ
e prabhutva aardhika paniteeru aina adhi saadhinchina revenue vasoolla meedane aadhaarapadi vuntundi. adhe rashtra prabhutva aadaaya samupaarjanaku geeturaayi. enabhai vela kotla revenue aadaayamto modalu pettina manamu, 2015-16loo roo. 89,000 kotlaku cheri, ee samvatsaraaniki roo. 1,07,708 kotlaku cheradam oka kotta rashtraniki maamuulu vishayam kaadu.sonta gadda meeda mottamodati budget! ee maata entha udvignata rekettistondo, ninnati andhrapradesh budget kuudaa anthe aanandaanni ichindi. 2017-–18 samvatsaraaniki andhrapradesh budget laksha yabhai edu vela kotlu! kevalam vache samvatsara anchanaale kaadu,  nadustunna aardhika samvatsara paniteeru kuudaa anthe ghanamgaa vundi. 2016–17 kosam roo. 1,35,000 kotla budget ichi, ee samvatsaramlo revenue, capital paddulu kalipi roo. 1,26,484 kotlu kharchu pettaamu. saagu neeru praajektulu, vidya, sankshemam, gruha nirmaanam, nirudyoga bhruti, parisramalu – modalagu vaatiki bhari ketayimpu. idhee sthoolamgaa rashtra budget. kevalam moodella kritam andhrapradesh erpade samayamlo mahaa ayithe vibhajita andhrapradesh budget enabhai vela kotlu vunte goppa ani aardhika nipunule annaru. cony laksha kotlatho modalayyi, eevelha laksha yabhai edu vela kotlaki cherindi. oorike budget ankelu vesukonte saripodu, daaniki tagga sampaadana kuudaa vundaali kada! avunu, daanni kuudaa saakaaram chestu 2015–16 samvatsaramlo saadhinchina aadaayam, roo.89,380 kotlatho poliste prastuta 2016–17loo roo.1,07,708 kotla aadaayamto tana satta chaatindi. ante gatha edaadi kante, nadustunna aardhika samvatsaramlo roo. 18,000 kotlaku paiga adhika aadaayam  rashtram aarjinchindi.e prabhutva aardhika paniteeru aina adhi saadhinchina revenue vasoolla meedane aadhaara padi vuntundi. adhe rashtra prabhutva aadaaya samupaarjanaku geeturaayi. enabai vela kotla revenue aadaayamto modalu petti, 2015–16loo roo.89,000 kotlaku cheri, ee samvatsaraaniki roo. 1,07,708 kotlaku cheradam oka kotta rashtraniki maamuulu vishayam kaadu. state on tax revenue nalabhai naalugu vela kotlaku cherindi. kendra prabhutvam nunchi vachina grant in aid roo. 9,128 kotlu kaavachhu, rashtram swanta aadaayamlo vachina roo. 7,895 kotla perugudala kaavachhu; kendra prabhutva pannula vaataalo vachina roo. 2,743 kotlu kaavachhu, ivannee revenue vasoolla perugudalaku dohadam chesai. ee vruddhi ilaage konasagi 2017-–18 samvatsaraaniki revenue paddu kinda mana revenue aadaayam roo. 1,25,000 kotlaku cherutundani ninnati badjetlo anchana vesaaru. inta vruddhi ela vachindi ani sandehaalu vyaktam chese vaariki samadhanam entante vyavasaayamlo vachina 14.03 saatam vruddhi; matsya parisramalo 30 saatam vruddhi; pashu sampadalo 12.18 saatam vruddhi; pandlu, poolalo, 16 saatam vruddhi,  parisramalo 10.05 saatam vruddhi, survies sectarlo 10.16 saatam vruddhi, ivantaa aardhikaabhivruddhiki dohadam chesai. ika kharchu vishayaanikoste, revenue kharchu, pettubadi kharchu rendoo kalipi, ee aardhika samvatsaramlo andhrapradesh prabhutvam, 1,26,484 kotlu kharchu pettadam jarigindi. deenilo revenue savarinchina vyayam 1,12,306 kotlu. gatha samvatsaram pettina kharchu roo. 93,521 kotlatho poliste daadaapu iravai vela kotlu ekkuva.mari antaa bagunte, ika kendra sahayam enduku, aardhika lotu matemiti ane prasna raavacchu. aa samasyalu alaage vunnayi. gatha rendu samvatsaraalugaa manalanu revenue lotu baadhistondi. 2015–-16loo roo. 4140 kotlu revenuelotu raga, prastuta aardhika samvatsaram roo. 4597 kotluga vundi. raboye samvatsaramlo maatram, revenue vyayam laksha paatika vela kotlaki penchaaru, kendram nunchi vache aadaayam itaratra aadaayaalato naalugu vandala yabhai kotluga chuupimchaaru. aardhika lotu maatram manalni veedakunda iravai vela kotlaki cherinadi. ika ketayimpula vishayaanikoste, andari drushtinee aakarshinchindi, nirudyoga bhruti. intikoka upaadhi istamanna haami meraku ee badjetlo roo. 500 kotlu ketaayinchaaru. adhi chaaladu ane mundu, asalu ayidunnara kotla janabhalo, oka koti pai chiluku kutumbaalu vunte, ippatiki entha mandi prabhutva, leka praivetu udyogaallo vunnaru, entha mandi digri, taditara chaduvulu chadivi khaaliigaa vunnaru ane vishayaalu telchi aa meraku ivvalsi vunnadi. cony oka vinnuuta pathakam modalu pettadam antuu jarigindi. ika aravai saatam vunde pallela gurinchi. ee badjetlo athi pedda paddulu vaatike vunnayi. graameenaabhivruddhiki roo. 19565 kotlu, vyavasaayaaniki, roo. 9091 kotlu, neeti paarudalaku roo. 12770 kotlu, verasi roo. 41,426 kotlu, ante, badjetlo daadaapu muppai saataaniki ketaayinchaaru. ee graameenaabhivruddhi paddulo rahadaarulu, ntr jala siri,  ntr gruhanirmaana pathakam taditaraalu vunnayi. laksha padi vela illa nirmaanam deentlone vunnayi. raanunna rendu samvatsaraallo padi lakshala gruhaalanu lakshyamgaa prakatinchaaru.vyavasaayam kosam itodhikamgaa tommidi vela kotla paichiluku nidhulu ketaayinchaaru. jalavanarula saakhaku kritam saari kante daadaapu aravai saatam penchi roo. 12,770 kotlu bhari ketayimpu jaripindi. pattiseema, muchumarri, gandikota, thotapalli taditara vijayaalato inkoka aaru pradhaana praajektulanu chepattutamantu prabhutvam prakatinchindi. sankshemamlo daadaapu aravai saatam ekkuvagaa tommidi vela kotlanu ketaayinchaaru. essy, esty sankshemam kosam inta pedda ettuna nidhulu eppuduu vidudala kaaledu. pranaalika, pranaaliketara bedhaanni teesesi revenue vyayam, capital vyayam ani kotta vargeekarana testunna nepathyamlo, prabhutvam nimna vargaalaku pratyekamgaa haami ichindi. vidya kosam roo. 20,385 kotla bhari ketayimpu jariparu. kevalam moodella kritam ummadi rashtramlo kuudaa vidyaku 23 jillaallo inta bhari ketayimpulu cheyyaledu. ippudu 13 jillaallo inta ketayimpulu oka rendu samvatsaraala kritam oohaku kuudaa andi undadu. ika beeseelaku padivela kotla roopaayalu. manifestoki anugunamgaa, beeseelaku chesina basa prakaaram, padi vela kotla roopaayalu kevalam beeseelaku ketayinchadam jarigindi. minoritylaku enimidi vandala pai kotlu, anthe kakunda, mottamodati saarigaa embiclaku pratyekamgaa oka carporation erpaatu chesi modatagaa 60 kotlanu ivvadam jarigindi. ika prati kulamlo venukabadina vargaalaku erpaatu chesina carporationlu ee saari aardhika mantri ketayinchina nidhulatho santasistunnaayi. kaapu kaarporeshanku ee saari, manifestolo cheppina vidhamgaa roo. 1000 kotlu, brahmana carporation, itara kaarporeshanlaku itodhikamgaa nidhulu ketaayinchaaru. ika rojulo vividha panulu chesukone vaari kosam chouka dharalo bhojanam andinchenduku ‘anna’ cantinlaku roo. 200 kotlanu ketaayinchaaru. ika aandhrula kalala rajadhani amaravatiki veyyi kotlaku paiga ketayimpulu jariparu. tommidi rangaala nagaramgaa teerchi diddutamani prakatinchaaru. roo. 7000 kotla hadko runaalu, prapancha byaanku runaalaku ee motttam adanam. adhe samayamlo rashtram loni migata nagaraalanu kuudaa marachipoledu. amruth kinda 38 nagara paalika samsthallo chepattanunna kaaryakalaapaalu kakunda, visakha, tirupati, kaakinaadalaku roo. 450 kotlu ketaayinchaaru. idhi kaaka rashtramloni 13 pattanaalanu aadhunikeekarinchenduku roo. 150 kotlu ketaayinchaaru. ee badjetlo, bhari ettuna, essy esty ketayimpulu, graameenaabhivruddhiki 12 saataaniki paiga penchina nidhulu, vidyaku ketayinchina bhari nidhulu, ityaadulanu pratipakshaalu rajakeeyaalu chesamanukonte vallishtame. endukante badjetlo daarsanikata pradarsinchadam entho mukhyam ani telugudesam prabhutvam bhaavinchindi. kshetrasthaayi paristhitulapai puurti sthaayi avagaahanatho kendram nunchi entha dabbulu vastaayi ane praadhaanyathatho 12 nunchi 15 saatam vruddhi aasayamgaa budget roopondinchaam. technologyni upayoginchukontu roo. 15000 nerugaa prajalaku chere vidhamgaa, essy, esty, bc, minoritylaku athi bhari ketayimpulu jarigai. embiclaku kotta carporation erpaatu, agra varnaala pedalaku kaarporeshanku sahayam taditara amsaalatoe‍ kuudina amaravatilo aandhrula toli paddu idhi.neelayapalem vijaya kumartelugudesham partia prabhutva aardhika paniteeru aina adhi saadhinchina revenue vasoolla meedane aadhaara padi vuntundi. adhe rashtra prabhutva aadaaya samupaarjanaku geeturaayi. enabai vela kotla revenue aadaayamto modalu petti, 2015–16loo roo.89,000 kotlaku cheri, ee samvatsaraaniki roo. 1,07,708 kotlaku cheradam oka kotta rashtraniki maamuulu vishayam kaadu. state on tax revenue nalabhai naalugu vela kotlaku cherindi. kendra prabhutvam nunchi vachina grant in aid roo. 9,128 kotlu kaavachhu, rashtram swanta aadaayamlo vachina roo. 7,895 kotla perugudala kaavachhu; kendra prabhutva pannula vaataalo vachina roo. 2,743 kotlu kaavachhu, ivannee revenue vasoolla perugudalaku dohadam chesai. ee vruddhi ilaage konasagi 2017-–18 samvatsaraaniki revenue paddu kinda mana revenue aadaayam roo. 1,25,000 kotlaku cherutundani ninnati badjetlo anchana vesaaru. inta vruddhi ela vachindi ani sandehaalu vyaktam chese vaariki samadhanam entante vyavasaayamlo vachina 14.03 saatam vruddhi; matsya parisramalo 30 saatam vruddhi; pashu sampadalo 12.18 saatam vruddhi; pandlu, poolalo, 16 saatam vruddhi,  parisramalo 10.05 saatam vruddhi, survies sectarlo 10.16 saatam vruddhi, ivantaa aardhikaabhivruddhiki dohadam chesai. ika kharchu vishayaanikoste, revenue kharchu, pettubadi kharchu rendoo kalipi, ee aardhika samvatsaramlo andhrapradesh prabhutvam, 1,26,484 kotlu kharchu pettadam jarigindi. deenilo revenue savarinchina vyayam 1,12,306 kotlu. gatha samvatsaram pettina kharchu roo. 93,521 kotlatho poliste daadaapu iravai vela kotlu ekkuva.mari antaa bagunte, ika kendra sahayam enduku, aardhika lotu matemiti ane prasna raavacchu. aa samasyalu alaage vunnayi. gatha rendu samvatsaraalugaa manalanu revenue lotu baadhistondi. 2015–-16loo roo. 4140 kotlu revenuelotu raga, prastuta aardhika samvatsaram roo. 4597 kotluga vundi. raboye samvatsaramlo maatram, revenue vyayam laksha paatika vela kotlaki penchaaru, kendram nunchi vache aadaayam itaratra aadaayaalato naalugu vandala yabhai kotluga chuupimchaaru. aardhika lotu maatram manalni veedakunda iravai vela kotlaki cherinadi. ika ketayimpula vishayaanikoste, andari drushtinee aakarshinchindi, nirudyoga bhruti. intikoka upaadhi istamanna haami meraku ee badjetlo roo. 500 kotlu ketaayinchaaru. adhi chaaladu ane mundu, asalu ayidunnara kotla janabhalo, oka koti pai chiluku kutumbaalu vunte, ippatiki entha mandi prabhutva, leka praivetu udyogaallo vunnaru, entha mandi digri, taditara chaduvulu chadivi khaaliigaa vunnaru ane vishayaalu telchi aa meraku ivvalsi vunnadi. cony oka vinnuuta pathakam modalu pettadam antuu jarigindi. ika aravai saatam vunde pallela gurinchi. ee badjetlo athi pedda paddulu vaatike vunnayi. graameenaabhivruddhiki roo. 19565 kotlu, vyavasaayaaniki, roo. 9091 kotlu, neeti paarudalaku roo. 12770 kotlu, verasi roo. 41,426 kotlu, ante, badjetlo daadaapu muppai saataaniki ketaayinchaaru. ee graameenaabhivruddhi paddulo rahadaarulu, ntr jala siri,  ntr gruhanirmaana pathakam taditaraalu vunnayi. laksha padi vela illa nirmaanam deentlone vunnayi. raanunna rendu samvatsaraallo padi lakshala gruhaalanu lakshyamgaa prakatinchaaru.vyavasaayam kosam itodhikamgaa tommidi vela kotla paichiluku nidhulu ketaayinchaaru. jalavanarula saakhaku kritam saari kante daadaapu aravai saatam penchi roo. 12,770 kotlu bhari ketayimpu jaripindi. pattiseema, muchumarri, gandikota, thotapalli taditara vijayaalato inkoka aaru pradhaana praajektulanu chepattutamantu prabhutvam prakatinchindi. sankshemamlo daadaapu aravai saatam ekkuvagaa tommidi vela kotlanu ketaayinchaaru. essy, esty sankshemam kosam inta pedda ettuna nidhulu eppuduu vidudala kaaledu. pranaalika, pranaaliketara bedhaanni teesesi revenue vyayam, capital vyayam ani kotta vargeekarana testunna nepathyamlo, prabhutvam nimna vargaalaku pratyekamgaa haami ichindi. vidya kosam roo. 20,385 kotla bhari ketayimpu jariparu. kevalam moodella kritam ummadi rashtramlo kuudaa vidyaku 23 jillaallo inta bhari ketayimpulu cheyyaledu. ippudu 13 jillaallo inta ketayimpulu oka rendu samvatsaraala kritam oohaku kuudaa andi undadu. ika beeseelaku padivela kotla roopaayalu. manifestoki anugunamgaa, beeseelaku chesina basa prakaaram, padi vela kotla roopaayalu kevalam beeseelaku ketayinchadam jarigindi. minoritylaku enimidi vandala pai kotlu, anthe kakunda, mottamodati saarigaa embiclaku pratyekamgaa oka carporation erpaatu chesi modatagaa 60 kotlanu ivvadam jarigindi. ika prati kulamlo venukabadina vargaalaku erpaatu chesina carporationlu ee saari aardhika mantri ketayinchina nidhulatho santasistunnaayi. kaapu kaarporeshanku ee saari, manifestolo cheppina vidhamgaa roo. 1000 kotlu, brahmana carporation, itara kaarporeshanlaku itodhikamgaa nidhulu ketaayinchaaru. ika rojulo vividha panulu chesukone vaari kosam chouka dharalo bhojanam andinchenduku ‘anna’ cantinlaku roo. 200 kotlanu ketaayinchaaru. ika aandhrula kalala rajadhani amaravatiki veyyi kotlaku paiga ketayimpulu jariparu. tommidi rangaala nagaramgaa teerchi diddutamani prakatinchaaru. roo. 7000 kotla hadko runaalu, prapancha byaanku runaalaku ee motttam adanam. adhe samayamlo rashtram loni migata nagaraalanu kuudaa marachipoledu. amruth kinda 38 nagara paalika samsthallo chepattanunna kaaryakalaapaalu kakunda, visakha, tirupati, kaakinaadalaku roo. 450 kotlu ketaayinchaaru. idhi kaaka rashtramloni 13 pattanaalanu aadhunikeekarinchenduku roo. 150 kotlu ketaayinchaaru. ee badjetlo, bhari ettuna, essy esty ketayimpulu, graameenaabhivruddhiki 12 saataaniki paiga penchina nidhulu, vidyaku ketayinchina bhari nidhulu, ityaadulanu pratipakshaalu rajakeeyaalu chesamanukonte vallishtame. endukante badjetlo daarsanikata pradarsinchadam entho mukhyam ani telugudesam prabhutvam bhaavinchindi. kshetrasthaayi paristhitulapai puurti sthaayi avagaahanatho kendram nunchi entha dabbulu vastaayi ane praadhaanyathatho 12 nunchi 15 saatam vruddhi aasayamgaa budget roopondinchaam. technologyni upayoginchukontu roo. 15000 nerugaa prajalaku chere vidhamgaa, essy, esty, bc, minoritylaku athi bhari ketayimpulu jarigai. embiclaku kotta carporation erpaatu, agra varnaala pedalaku kaarporeshanku sahayam taditara amsaalatoe‍ kuudina amaravatilo aandhrula toli paddu idhi.neelayapalem vijaya kumartelugudesham party