
 
 శంకర్రావు మాట్లాడుతూనే వున్నాడు.
 
 "పిల్లలకోసం తహతహలాడి పోయాను నేను. ఇంతలో...జరగరానిది, లేదా బాబాగారు చెప్పినట్లు జరగాల్సింది జరిగిపోయింది. చెప్పు, శారదా! ఆ పరిస్థితుల్లో నేనేం చెయ్యాలి? అపర శ్రీరామచంద్రుడ్నయివుంటే నిన్ను మెడపట్టుకు బయటికి గెంటి ఉండేవాణ్ణి, లేదా గొప్ప మొగాడ్నయి వుంటే మెడ పిసికి చంపి వుండే వాణ్ణి. కాని....శ్రీరామచంద్రుడికి అన్నీ వున్నాయి. సీత లేక పోయినా ఫర్వాలేదేమో! నాకు....నాకు....నువ్వు తప్ప ఎవరున్నారు, శారదా? నువ్వు తప్ప ఏముంది నాకీ ప్రపంచంలో?"
 
 శారద రెండు చేతుల్లో మొహం దాచుకుని ఏడవడం మొదలెట్టింది.
 
 "నీకు జరిగింది నాకు తెలిసినట్లు నీకు తెలియకుండా ఉండాలని ఎంత ప్రయత్నించానో! నాకు తెలిసిపోయినట్లు నీకు తెలిస్తే, నువ్వు చిన్నబుచ్చు కుంటావేమో, నేను మారిపోయినట్లు భావించి నా ప్రవర్తనలో కొత్త ఆర్దాలు వెదుకుతావేమో అని భయపడ్డాను." ఆగి వూపిరి తీసుకున్నాడు శంకర్రావు.
 
 "నేనెలాంటి మొహమాటస్తున్నో తెలుసా, శారదా! ఎదుటివాళ్ళ తప్పు నాకు తెలిసిపోయినట్లు ఎప్పుడూ బయటపెట్టను నేను - దానివల్ల నాకు మంచి జరిగినా, చెడు జరిగినా కూడా. మొన్న ఎవరో ఒక పేషెంటు, "గురూ! ఇదివరకు మీరు కాజీ పేటలో మా పక్కింట్లోనే అద్దెకుండే వాళ్ళు! గుర్తుందా?" అంటూ నేనెరగని ఎవరెవర్ని గురించో ఏవేవో సంగతులు చెప్పాడు. పుట్టినప్పటినుండీ కాజీపేట ఎప్పుడూ చూసి ఎరుగను నేను. అయినా ఆ సంగతి అతనితో చెప్పలేదు. బిక్కచచ్చిపోతూ, తల వూపుతూ అతని మాటలు అరగంట సేపు విని, అరకప్పు టీ తాగించి పంపేశానే గానీ, అతని పొరపాటు దిద్దలేదు నేను."
 
 శారద ఏడుపు మానేసింది! కళ్ళార్పకుండా అతన్ని చూస్తూంది. చెవులు విప్పార్చి అతని మాటలు వింటూంది.
 
 "అలాంటి మొహమాటస్థుడ్ని, శారదా, నేను! ఎదుటివాళ్ళను నొప్పించలేని పిరికివాణ్ణి. నేను, ఎవర్నీ ఒప్పించగల, మెప్పించగల సమర్ధత ఉన్నవాడ్ని కాను. కానీ నా వల్ల ఎవరికీ, ఏ విధమైన అపకారం, కష్టం, నష్టం, ఇబ్బందీ కలగకపోతే అదేచాలు! ఊర్లో వాళ్ళనే నొప్పించలేని నేను నిన్ను - నా శారదని, నా ప్రాణాన్ని నొప్పించగలనా? ఈ పిల్లాడు నాకొడుకు కాదని తెలిసి కూడా, వాడ్ని ముద్దు చేసింది నీ కోసం! వాడికోసం కొన్న బట్టలు, బిస్కెట్లు, చాక్లెట్లు - అన్నీ నీకోసం - నిన్ను సంతోషపెట్టడం కోసం - కొన్నానంటే నమ్ముతావా శారదా?"
 
 దేవుడ్ని చూస్తున్న దానిలా నిశ్చేష్టురాలై చూస్తూంది శారద. మళ్ళీ శంకర్రావే అన్నాడు.
 
 "శారదా! నేను నంగి నంగినా మాట్లాడుతానని అంటారు. ఎప్పుడూ లేనిది, ఇవాళ ప్రవాహంలా మాట్లేస్తున్నాను. ఇదంతా....ఇదంతా.....నువ్వంటే నాకు ఇష్టం, ఇష్టం, ఇష్టం అని చెప్పడానికే!"
 
 శారద ఆరాధనగా, భక్తిగా శంకర్రావు కళ్ళలోకి చూసింది.
 
"ప్రేమ...దయ....అభిమానం....కరుణ, వాత్సల్యం, మంచితనం....గొప్పతనం..."కలవరిస్తున్నట్లు,కలలో మాట్లాడుతున్నట్లు అంటోంది శారద.
 
 "శారదా!"
 
 "ఈ మాటలన్నింటికీ అర్ధం డిక్షనరీ చూస్తే కాదు - మీతో కాపురం చేస్తే తెలుస్తుంది."
 
 "శారదా!"
 
 "నన్ను మాట్లాడనివ్వండి. మీరు దేవుడు. మీరే నా దేవుడు! నిజం!"  "నేను దేవుడ్ని కాను! ఆ నిజం దుర్గకి తెలుసు. కానీ మూగదీ, అమాయకురాలూ కాబట్టి బయటికి చెప్పలేదు."
 
 శారద మొహంలో ఆశ్చర్యం కనబడింది.
 
 "ఏమిటండీ?" అంది భయంగా.
 
 "శంకర్రావు- ఏమీ కాలేదులే! భయపడకు" అన్నాడు.
 
 శారద చూస్తూంది.  "సరిగ్గా ఆ రోజు.....నీకు అలా జరిగిన రోజు...నువ్వు హాస్పిటల్ లో ఉన్నావు. నేను ఇంటికొచ్చాను. 'బా! బే! బా!' అంటూ వచ్చింది దుర్గ. ఏం కావాలని అడిగాను. కారం డబ్బా వైపు చూపించి, 'అమ్మ తెమ్మంది' అన్నట్లు సైగ చేసింది. తీసుకోమనగానే చేతులు పైకెత్తి అటకమీద ఉన్న డబ్బా దించబోయింది. అప్పుడు...అప్పుడు నా కేమయిందో తెలియదు శారదా! వెనగ్గా వెళ్ళి తనని వాటేసుకుని ముద్దు పెట్టుకున్నాను. ఏమవుతుందో తెలియకుండానే చెయ్యి విదిలించింది దుర్గ. చేతిలో కారం డబ్బా దొర్లి, నా కళ్ళలో పడి, నేను నేలమీద చతికిలబడిపోతే, విరగబడి నవ్వుకుంటూ వెళ్ళిపోయింది దుర్గ. ఆ రోజు ఆ కారం నా కళ్ళలో పడకుండా వుంటే ఏమయివుండేదో నాకే తెలీదు. దుర్గ మూగది. నువ్వ నోరున్న మూగదానివి! ఆడది నోరెత్తదని తెలుస్తే - శంకర్రావులు కూడా సుధీర్ బాబులై పోతారు శారదా! అందుకే ఆడదాని చేతిలో కారం అన్నా వుండాలి, అధికారం అన్నా ఉండాలి - మగాడి దౌర్జన్యాన్ని తట్టుకుని నిలబడాలంటే!" అన్నాడు శంకర్రావు ఉద్వేగంగా.
 
 పిల్లవాడేడవడం మొదలెట్టాడు.
 
 "శారదా! నేను తప్పు చెయ్యలేదు. చెయ్యబోయాను. కానీ, మానసికంగా చేసినట్లే లెక్క! నువ్వు చెయ్యని తప్పుకి విషం తగేశావు. అది నిజంగా విషం కాకపోయినా, తాగినతలే లెక్క! చెల్లుకి చెల్లు, ఇంక జరిగింది మర్చిపోదాం!"  పిల్లాడేడుస్తున్నాడు. శారద అటు చూసింది. కానీ, కదిలే ప్రయత్నం చెయ్యలేదు.

 
 sankarrao maatlaadutuunae vunnadu.
 
 "pillalakosam tahatahalaadi poyanu nenu. intalo...jaragaraanidi, leda babagaru cheppinatlu jaragaalsindi jarigipoyindi. cheppu, saaradaa! aa paristhitullo nenem cheyyali? apara sriraamachandrudnayiva ninnu medapattuku bayatiki genti undevaanni, leda goppa mogadnayi vunte meda pisiki champi vunde vaanni. kaani....sriraamachandrudiki annee vunnayi. seetha leka poina farvaledemo! naaku....naaku....nuvvu tappa evarunnaaru, saaradaa? nuvvu tappa emundi naakii prapanchamlo?"
 
 saarada rendu chetullo moham daachukuni edavadam modalettindi.
 
 "neeku jarigindi naaku telisinatlu neeku teliyakunda undaalani entha prayatninchaano! naaku telisipoyinatlu neeku teliste, nuvvu chinnabuchhu kuntavemo, nenu maaripoyinatlu bhavinchi naa pravartanalo kotta aardaalu vedukutavemo ani bhayapaddaanu." aagi voopiri teesukunnadu sankarrao.
 
 "nenelanti mohamaatastunno telusa, saaradaa! edutivalla tappu naaku telisipoyinatlu eppuduu bayatapettanu nenu - daanivalla naaku manchi jarigina, chedu jarigina kuudaa. monna evaro oka paeshentu, "guru! idivaraku meeru kaji petalo maa pakkintlone addekunde vaallu! gurtunda?" antuu neneragani evarevarni gurincho evevo sangatulu cheppaadu. puttinappatinundi kajipet eppuduu chusi eruganu nenu. aina aa sangati athanitho cheppaledu. bikkachachipothu, tala vooputhuu athani maatalu araganta sepu vini, arakappu t taaginchi pampesane gaanee, athani porapaatu diddaledu nenu."
 
 saarada edupu maanesindi! kallarpakunda atanni chustundi. chevulu vipparchi athani maatalu vintuundi.
 
 "alanti mohamaatasthudni, saaradaa, nenu! edutivaallanu noppinchaleni pirikivaanni. nenu, evarni oppinchagala, meppinchagala samardhata unnavaadni kaanu. cony naa valla evariki, e vidhamaina apakaaram, kashtam, nashtam, ibbandi kalagakapothe adechaalu! oorlo vaallane noppinchaleni nenu ninnu - naa saaradani, naa praanaanni noppinchagalanaa? ee pilladu naakoduku kaadani telisi kuudaa, vaadni muddu chesindi nee kosam! vaadikosam konna battalu, bisketlu, chaakletlu - annee neekosam - ninnu santoshapettadam kosam - konnanante nammutava saaradaa?"
 
 devudni chustunna danila nischeshturaalai chustundi saarada. mallee sankarrave annadu.
 
 "saaradaa! nenu nangi nangina maatlaadutaanani antaaru. eppuduu lenidi, ivaala pravahamla matlestunnanu. idantaa....idantaa.....nuvvante naaku ishtam, ishtam, ishtam ani cheppadaanike!"
 
 saarada aaraadhanagaa, bhaktigaa sankarrao kallaloki chusindi.
 
"prema...daya....abhimanam....karuna, vaatsalyam, manchitanam....goppatanam..."kalavaristunnatlu,kalalo maatlaadutunnatlu antondi saarada.
 
 "saaradaa!"
 
 "ee matalannintiki ardham dictionery chuste kaadu - meetho kapuram cheste telustundi."
 
 "saaradaa!"
 
 "nannu matladanivvandi. meeru devudu. meere naa devudu! nijam!"  "nenu devudni kaanu! aa nijam durgaki telusu. cony moogadee, amaayakuraaluu kabatti bayatiki cheppaledu."
 
 saarada mohamlo aascharyam kanabadindi.
 
 "amitandi?" andi bhayamgaa.
 
 "sankarrao- emi kaaledule! bhayapadaku" annadu.
 
 saarada chustundi.  "sarigga aa roju.....neeku alaa jarigina roju...nuvvu haspital loo unnaavu. nenu intikochaanu. 'baa! bee! baa!' antuu vachindi durga. yem kaavaalani adigaanu. kaaram dabba vaipu chuupinchi, 'amma temmandi' annatlu saiga chesindi. teesukomanagaane chetulu paiketti atakameeda unna dabba dinchaboyindi. appudu...appudu naa kemayindo teliyadu saaradaa! venaggaa velli tanani vaatesukuni muddu pettukunnaanu. emavutundo teliyakundaane cheyyi vidilinchindi durga. chetilo kaaram dabba dorli, naa kallalo padi, nenu neelameeda chatikilabadipothe, viragabadi navvukuntu vellipoyindi durga. aa roju aa kaaram naa kallalo padakunda vunte emayivundedo naake teleedu. durga moogadi. nuvva norunna moogadaanivi! aadadi norettadani teluste - sankarraolu kuudaa sudhir baabulai potaaru saaradaa! anduke aadadaani chetilo kaaram anna vundaali, adhikaaram anna undaali - magadi dourjanyaanni tattukuni nilabadalante!" annadu sankarrao udvegamgaa.
 
 pillavadedavadam modalettaadu.
 
 "saaradaa! nenu tappu cheyyaledu. cheyyabooyaanu. cony, maanasikamgaa chesinatle lekka! nuvvu cheyyani tappuki visham tagesavu. adhi nijamgaa visham kakapoyina, taaginatale lekka! chelluki chellu, inka jarigindi marchipodam!"  pilladedustunnada. saarada atu chusindi. cony, kadile prayatnam cheyyaledu.