అర్హులైన సాగుదారులందరికీ వ్యవసాయ రుణాలు అందాల్సిన అవసరం వుంది. ఈ సంవత్సరం పది లక్షల కోట్లు వ్యవసాయ రుణాలు ఇస్తామని ప్రకటించారు. ఇందులో ఎక్కువ భాగం వ్యవసాయాధార పరిశ్రమలకు, పట్టణాలలో వుండే పెద్ద రైతులకు అందుతున్నాయని, గ్రామీణ ప్రాంతంలో వుండే రైతులకు రుణాలు అందటం లేదని ఎన్ని నివేదికలు చెప్పినా ప్రభుత్వం దిద్దుబాటు చర్యలు చేపట్టలేదు.ఐదేళ్ళల్లో రైతుల ఆదాయం రెట్టింపు చేస్తాం అన్న కేంద్ర ప్రభుత్వం వరుసగా మూడో బడ్జెట్లో కూడా రైతులకు మొండిచేయి చూపింది. వ్యవసాయ రంగానికి కేటాయింపులు పెంచక పోగా, చాలా పనులకు కేటాయింపులు తగ్గించారు. వ్యవసాయంలో అభివృద్ధి 4.1% వున్నది అని ఆర్థిక సర్వే చెప్పిందన్న ఆర్థిక మంత్రి మరి అదే సమయంలో రైతుల ఆత్మహత్యలు 41.7% (2014 తో పోలిస్తే 2015లో) ఎందుకు పెరిగాయో చెప్పలేదు. ఇప్పటిదాకా దేశ అభివృద్ధి ఫలాలు గ్రామాలకు రైతులకు అందటం లేదు అనుకునే వాళ్ళం... ఇప్పడు వ్యవసాయ అభివృద్ధి ఫలాలు కూడా రైతులకు అందటం లేదని అర్థం అవుతోంది.రైతుల ఆదాయాలు రోజు రోజుకు పడిపోతున్నాయి. NSSO, 2014 ప్రకారం సగటు రైతు నెలసరి ఆదాయం ఐదు వేల కంటే తక్కువ. పెట్టుబడి ఖర్చులు పెరగటం, ప్రభుత్వ సహకారం తగ్గిపోవటం తో ఈ సమస్య రోజు రోజుకు జటిల మవుతోంది. ఖర్చుకు అనుగుణంగా ధరలు పెరుగుతున్న పరిస్థితి లేదు. గత బడ్జెట్ లో eNAM (National Agricultural Market) ప్రకటించిన కేంద్రం రైతులకు ధరలు పెరగటానికి ఈ విధానం తోడ్పడింది, దీనికి తోడు కొన్ని మార్కెట్ సంస్కరణలు, కాంట్రాక్టు ఫార్మింగ్ పద్ధతులు తీసుకు వస్తే మిగిలిన సమస్యలు కూడా పోతాయి అని, మొత్తం 858 మార్కెట్ యార్డులను అనుసంధానం చేస్తామని ఈ బడ్జెట్లో ప్రకటించారు. కానీ వాస్తవాలు అందుకు భిన్నంగా వున్నాయి. మన తెలంగాణ, ఆంధ్ర రాష్ట్రాల్లో అనేక మార్కెట్ యార్డులు eNAM కు అనుసంధానం చేయబడినా రైతులకు చేకూరిన లాభం ఏమీ లేదు. ఉదాహరణకి కంది ఉత్పత్తి ఖర్చు క్వింటాలుకి 7000 రూపాయలు వుంటే కనీస మద్దతు ధర రూ. 5050 ప్రకటించారు. తెలంగాణలో కానీ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో కానీ అనేక మార్కెట్ యార్డులలో రూ. 4000-–4500 మధ్యలోనే ధరలు వున్నాయి. ఒక్క తెలంగాణలోనే 44 మార్కెట్ యార్డులు eNAM కు అనుసంధానం అయి వున్నాయి అంటే దాని ఉపయోగం ఎంతో తెలుసుకోవచ్చు. ధరల స్థిరీకరణ కోసం నిధి ఏర్పాటు చేయాలనీ, ఉత్పత్తి ఖర్చు మీద కనీసం యాభై శాతం లాభం ఉండేలా ధరలు వుండాలని స్వామినాథన్ కమిషన్ చేసిన సిఫారసులు అమలు చేస్తామని ఎన్నికల హామీ ఇచ్చినా, మూడు సంవత్సరాలుగా వాటి ఊసే లేదు.అర్హులైన సాగుదారులందరికీ వ్యవసాయ రుణాలు అందాల్సిన అవసరం వుంది. ఈ సంవత్సరం పది లక్షల కోట్లు వ్యవసాయ రుణాలు ఇస్తామని ప్రకటించారు. ఇందులో ఎక్కువ భాగం వ్యవసాయాధార పరిశ్రమలకు, పట్టణాలలో వుండే పెద్ద రైతులకు అందుతున్నాయని, గ్రామీణ ప్రాంతంలో వుండే రైతులకు రుణాలు అందటం లేదని ఎన్ని నివేదికలు చెప్పినా ప్రభుత్వం దిద్దుబాటు చర్యలు చేపట్టలేదు. వాస్తవ సాగుదారులకందరికీ వ్యవసాయ రుణాలు అందేలా విధానాలు రూపొందించాలి. అలాగే ఇప్పటికీ కేవలం ముప్పై శాతం మందికి మాత్రమే బీమా సౌకర్యం అందుతోంది. ఫసల్ భీమా యోజనతో ఎదుర్కొన్న సమస్యలు పరిష్కరించటానికి ప్రయత్నాలు, దిద్దుబాటు చర్యలు ఏమీ ప్రకటించలేదు.రైతులను సంఘటితం చేసి సహకార సంఘాలుగా, ప్రొడ్యూసర్ కంపెనీలుగా ఏర్పాటు చేయటానికి కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అనేక పథకాలు ప్రకటించినప్పటికీ, కొన్ని మౌలిక సమస్యలు ఎప్పటి నుంచో పరిష్కారం కోరుతున్నప్పటికీ కేంద్రం ఈ బడ్జెట్లో కూడా ఏమీ ప్రకటించలేదు. రైతు సహకార సంఘాలకు రుణాలు అందటం చాలా పెద్ద సమస్య. బ్యాంకులు అన్నీ కూడా 150% వ్యవసాయేతర ఆస్తులని కుదువ పెట్టమని కోరుతున్నారు. పరిశ్రమలకు సులభంగా రుణాలు ఇచ్చే ప్రభుత్వాలు, బ్యాంకులు రైతు సహకార సంఘాల పట్ల ఈ వివక్షను విడనాడాలి. అలాగే రైతుల ప్రొడ్యూసర్ కంపెనీలపై మిగతా కంపెనీలతో సమానంగా ౩౦% ఆదాయ పన్ను వున్నది. రైతుల సహకార సంఘాలకు, ప్రొడ్యూసర్ కంపెనీలకు కనీసం పదేళ్ళు టాక్స్ హాలిడే ప్రకటించాలి. ఈ రెండు విషయాల గురించి ఆర్థిక మంత్రి గారికి, వ్యవసాయ మంత్రి గారికి ఎన్ని విజ్ఞప్తులు చేసినా బడ్జెట్లో దీని మీద ఎటువంటి నిర్ణయం ప్రకటించలేదు.కేంద్ర బడ్జెట్ ఇంత నిరాశాజనకంగా వుంటే.. కనీసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అయినా కొంచెం చొరవచేసి బడ్జెట్లో వ్యవసాయ రంగానికి కేటాయింపులు ఎక్కువ చేసి సంక్షోభంలో వున్న వ్యవసాయ రంగాన్ని ఆదుకోవాలి. ముఖ్యంగా ఈ కింది విషయాలపై ఉభయ తెలుగు రాష్ట్రాలు దృష్టి సారించి బడ్జెట్లో కేటాయింపులు చేయాలి.1. విస్తరణ వ్యవస్థని బలోపేతం చేసి, అధిక పెట్టుబడి ఖర్చులు తగ్గించే దిశగా, భూమికి అనుకూలంగా సరైన పంటలు పండించేలా రైతులకు అవగాహన కల్పించి, సహకారం అందించాలి.2. కరువు సమస్యలు ఎక్కువవుతున్న నేపథ్యంలో వాన నీటిని పొలం స్థాయి ఒడిసి పట్టి వాడుకునే పద్ధతులకు పెద్ద ఎత్తున ప్రోత్సాహకాలు అందించాలి అలాగే తక్కువ నీటి వినియోగం వుండే పంటలకు సరైన ధరలు కల్పించాలి. కరువు, తుఫాను సమస్యలు అధికంగా వున్న నేపథ్యంలో ప్రకృతి వైపరీత్యాల నష్టం నుంచి ఆదుకోవటానికి బడ్జెట్ లో ప్రత్యేక నిధి కేటాయించాలి.3. వాస్తవ సాగుదారులందరికీ రుణాలు అందటం కోసం ‘రుణ హామీ నిధి’ని ఏర్పాటు చేయాలి. దీనిని కేవలం చిన్న సన్నకారు రైతులకు, మహిళా రైతులకు, కౌలు రైతులకు రుణాలు అందించడానికే వాడాలి.4. రైతు సహకార సంఘాలకు పది సంవత్సరాలు టాక్స్ హాలిడే ప్రకటించాలి, ఆలాగే రుణాలు సులభంగా అందేలా ఏర్పాటు చేయాలి. అలాగే పంట పండిన తర్వాత దాచుకోవటానికి గిడ్డంగులు, ప్రాసెసింగ్ పరికరాలు అందించాలి.5. సేంద్రియ వ్యవసాయం వేళ్ళూనుతున్న నేపథ్యంలో మిగిలిన రసాయనిక వ్యవసాయంతో సమానంగా సేంద్రియ రైతులకు సబ్సిడీలు అందే విధంగా కేటాయింపులు చేయాలి.6. సగానికి పైగా వ్యవసాయం మహిళలే చేస్తున్న నేపథ్యంలో మహిళా రైతుల కోసం ప్రత్యేక పధకాలు ప్రకటించాలి.జి.వి. రామాంజనేయులుసహజ ఆహారం ఉత్పత్తిదారుల సంఘంramoo@sahajaaharam.inరైతుల ఆదాయాలు రోజు రోజుకు పడిపోతున్నాయి. NSSO, 2014 ప్రకారం సగటు రైతు నెలసరి ఆదాయం ఐదు వేల కంటే తక్కువ. పెట్టుబడి ఖర్చులు పెరగటం, ప్రభుత్వ సహకారం తగ్గిపోవటం తో ఈ సమస్య రోజు రోజుకు జటిల మవుతోంది. ఖర్చుకు అనుగుణంగా ధరలు పెరుగుతున్న పరిస్థితి లేదు. గత బడ్జెట్ లో eNAM (National Agricultural Market) ప్రకటించిన కేంద్రం రైతులకు ధరలు పెరగటానికి ఈ విధానం తోడ్పడింది, దీనికి తోడు కొన్ని మార్కెట్ సంస్కరణలు, కాంట్రాక్టు ఫార్మింగ్ పద్ధతులు తీసుకు వస్తే మిగిలిన సమస్యలు కూడా పోతాయి అని, మొత్తం 858 మార్కెట్ యార్డులను అనుసంధానం చేస్తామని ఈ బడ్జెట్లో ప్రకటించారు. కానీ వాస్తవాలు అందుకు భిన్నంగా వున్నాయి. మన తెలంగాణ, ఆంధ్ర రాష్ట్రాల్లో అనేక మార్కెట్ యార్డులు eNAM కు అనుసంధానం చేయబడినా రైతులకు చేకూరిన లాభం ఏమీ లేదు. ఉదాహరణకి కంది ఉత్పత్తి ఖర్చు క్వింటాలుకి 7000 రూపాయలు వుంటే కనీస మద్దతు ధర రూ. 5050 ప్రకటించారు. తెలంగాణలో కానీ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో కానీ అనేక మార్కెట్ యార్డులలో రూ. 4000-–4500 మధ్యలోనే ధరలు వున్నాయి. ఒక్క తెలంగాణలోనే 44 మార్కెట్ యార్డులు eNAM కు అనుసంధానం అయి వున్నాయి అంటే దాని ఉపయోగం ఎంతో తెలుసుకోవచ్చు. ధరల స్థిరీకరణ కోసం నిధి ఏర్పాటు చేయాలనీ, ఉత్పత్తి ఖర్చు మీద కనీసం యాభై శాతం లాభం ఉండేలా ధరలు వుండాలని స్వామినాథన్ కమిషన్ చేసిన సిఫారసులు అమలు చేస్తామని ఎన్నికల హామీ ఇచ్చినా, మూడు సంవత్సరాలుగా వాటి ఊసే లేదు.అర్హులైన సాగుదారులందరికీ వ్యవసాయ రుణాలు అందాల్సిన అవసరం వుంది. ఈ సంవత్సరం పది లక్షల కోట్లు వ్యవసాయ రుణాలు ఇస్తామని ప్రకటించారు. ఇందులో ఎక్కువ భాగం వ్యవసాయాధార పరిశ్రమలకు, పట్టణాలలో వుండే పెద్ద రైతులకు అందుతున్నాయని, గ్రామీణ ప్రాంతంలో వుండే రైతులకు రుణాలు అందటం లేదని ఎన్ని నివేదికలు చెప్పినా ప్రభుత్వం దిద్దుబాటు చర్యలు చేపట్టలేదు. వాస్తవ సాగుదారులకందరికీ వ్యవసాయ రుణాలు అందేలా విధానాలు రూపొందించాలి. అలాగే ఇప్పటికీ కేవలం ముప్పై శాతం మందికి మాత్రమే బీమా సౌకర్యం అందుతోంది. ఫసల్ భీమా యోజనతో ఎదుర్కొన్న సమస్యలు పరిష్కరించటానికి ప్రయత్నాలు, దిద్దుబాటు చర్యలు ఏమీ ప్రకటించలేదు.రైతులను సంఘటితం చేసి సహకార సంఘాలుగా, ప్రొడ్యూసర్ కంపెనీలుగా ఏర్పాటు చేయటానికి కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అనేక పథకాలు ప్రకటించినప్పటికీ, కొన్ని మౌలిక సమస్యలు ఎప్పటి నుంచో పరిష్కారం కోరుతున్నప్పటికీ కేంద్రం ఈ బడ్జెట్లో కూడా ఏమీ ప్రకటించలేదు. రైతు సహకార సంఘాలకు రుణాలు అందటం చాలా పెద్ద సమస్య. బ్యాంకులు అన్నీ కూడా 150% వ్యవసాయేతర ఆస్తులని కుదువ పెట్టమని కోరుతున్నారు. పరిశ్రమలకు సులభంగా రుణాలు ఇచ్చే ప్రభుత్వాలు, బ్యాంకులు రైతు సహకార సంఘాల పట్ల ఈ వివక్షను విడనాడాలి. అలాగే రైతుల ప్రొడ్యూసర్ కంపెనీలపై మిగతా కంపెనీలతో సమానంగా ౩౦% ఆదాయ పన్ను వున్నది. రైతుల సహకార సంఘాలకు, ప్రొడ్యూసర్ కంపెనీలకు కనీసం పదేళ్ళు టాక్స్ హాలిడే ప్రకటించాలి. ఈ రెండు విషయాల గురించి ఆర్థిక మంత్రి గారికి, వ్యవసాయ మంత్రి గారికి ఎన్ని విజ్ఞప్తులు చేసినా బడ్జెట్లో దీని మీద ఎటువంటి నిర్ణయం ప్రకటించలేదు.కేంద్ర బడ్జెట్ ఇంత నిరాశాజనకంగా వుంటే.. కనీసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అయినా కొంచెం చొరవచేసి బడ్జెట్లో వ్యవసాయ రంగానికి కేటాయింపులు ఎక్కువ చేసి సంక్షోభంలో వున్న వ్యవసాయ రంగాన్ని ఆదుకోవాలి. ముఖ్యంగా ఈ కింది విషయాలపై ఉభయ తెలుగు రాష్ట్రాలు దృష్టి సారించి బడ్జెట్లో కేటాయింపులు చేయాలి.1. విస్తరణ వ్యవస్థని బలోపేతం చేసి, అధిక పెట్టుబడి ఖర్చులు తగ్గించే దిశగా, భూమికి అనుకూలంగా సరైన పంటలు పండించేలా రైతులకు అవగాహన కల్పించి, సహకారం అందించాలి.2. కరువు సమస్యలు ఎక్కువవుతున్న నేపథ్యంలో వాన నీటిని పొలం స్థాయి ఒడిసి పట్టి వాడుకునే పద్ధతులకు పెద్ద ఎత్తున ప్రోత్సాహకాలు అందించాలి అలాగే తక్కువ నీటి వినియోగం వుండే పంటలకు సరైన ధరలు కల్పించాలి. కరువు, తుఫాను సమస్యలు అధికంగా వున్న నేపథ్యంలో ప్రకృతి వైపరీత్యాల నష్టం నుంచి ఆదుకోవటానికి బడ్జెట్ లో ప్రత్యేక నిధి కేటాయించాలి.3. వాస్తవ సాగుదారులందరికీ రుణాలు అందటం కోసం ‘రుణ హామీ నిధి’ని ఏర్పాటు చేయాలి. దీనిని కేవలం చిన్న సన్నకారు రైతులకు, మహిళా రైతులకు, కౌలు రైతులకు రుణాలు అందించడానికే వాడాలి.4. రైతు సహకార సంఘాలకు పది సంవత్సరాలు టాక్స్ హాలిడే ప్రకటించాలి, ఆలాగే రుణాలు సులభంగా అందేలా ఏర్పాటు చేయాలి. అలాగే పంట పండిన తర్వాత దాచుకోవటానికి గిడ్డంగులు, ప్రాసెసింగ్ పరికరాలు అందించాలి.5. సేంద్రియ వ్యవసాయం వేళ్ళూనుతున్న నేపథ్యంలో మిగిలిన రసాయనిక వ్యవసాయంతో సమానంగా సేంద్రియ రైతులకు సబ్సిడీలు అందే విధంగా కేటాయింపులు చేయాలి.6. సగానికి పైగా వ్యవసాయం మహిళలే చేస్తున్న నేపథ్యంలో మహిళా రైతుల కోసం ప్రత్యేక పధకాలు ప్రకటించాలి.జి.వి. రామాంజనేయులుసహజ ఆహారం ఉత్పత్తిదారుల సంఘంramoo@sahajaaharam.in
arhulaina saagudaarulandarikii vyavasaaya runaalu andaalsina avasaram vundi. ee samvatsaram padi lakshala kotlu vyavasaaya runaalu istamani prakatinchaaru. indulo ekkuva bhagam vyavasaayaadhaara parisramalaku, pattanaalalo vunde pedda raitulaku andutunnaayani, graameena praantamlo vunde raitulaku runaalu andatam ledani enni nivedikalu cheppina prabhutvam diddubaatu charyalu chepattaledu.aidellallo raitula aadaayam rettimpu chestam anna kendra prabhutvam varusagaa moodo badjetlo kuudaa raitulaku mondicheyi chuupindi. vyavasaaya rangaaniki ketayimpulu penchaka poga, chala panulaku ketayimpulu tagginchaaru. vyavasaayamlo abhivruddhi 4.1% vunnadi ani aardhika sarve cheppindanna aardhika mantri mari adhe samayamlo raitula aatmahatyalu 41.7% (2014 thoo poliste 2015loo) enduku perigayo cheppaledu. ippatidaka desha abhivruddhi phalaalu graamaalaku raitulaku andatam ledu anukune vaallam... ippadu vyavasaaya abhivruddhi phalaalu kuudaa raitulaku andatam ledani artham avutondi.raitula aadaayaalu roju rojuku padipotunnayi. NSSO, 2014 prakaaram sagatu raitu nelasari aadaayam aidu vela kante takkuva. pettubadi kharchulu peragatam, prabhutva sahakaaram taggipovatam thoo ee samasya roju rojuku jatila mavutondi. kharchuku anugunamgaa dharalu perugutunna paristhiti ledu. gatha budget loo eNAM (National Agricultural Market) prakatinchina kendram raitulaku dharalu peragataaniki ee vidhaanam todpadindi, deeniki thodu konni market samskaranalu, contractu forming paddhatulu teesuku vaste migilina samasyalu kuudaa potayi ani, mottam 858 market yaardulanu anusandhaanam chestamani ee badjetlo prakatinchaaru. cony vaastavaalu anduku bhinnamgaa vunnayi. mana telamgaana, aandhra rashtrallo aneka market yaardulu eNAM ku anusandhaanam cheyabadina raitulaku chekurina laabham emi ledu. udaaharanaki kandi utpatti kharchu kvintaaluki 7000 roopaayalu vunte kaneesa maddatu dhara roo. 5050 prakatinchaaru. telamgaanalo cony, aandhra pradeshlo cony aneka market yaardulalo roo. 4000-–4500 madhyalone dharalu vunnayi. okka telangaanalone 44 market yaardulu eNAM ku anusandhaanam ayi vunnayi ante daani upayogam entho telusukovacchu. dharala sthireekarana kosam nidhi erpaatu cheyalani, utpatti kharchu meeda kaneesam yabhai saatam laabham undela dharalu vundaalani swaminathan kamishan chesina sifaarasulu amalu chestamani ennikala haami ichina, moodu samvatsaraalugaa vaati oose ledu.arhulaina saagudaarulandarikii vyavasaaya runaalu andaalsina avasaram vundi. ee samvatsaram padi lakshala kotlu vyavasaaya runaalu istamani prakatinchaaru. indulo ekkuva bhagam vyavasaayaadhaara parisramalaku, pattanaalalo vunde pedda raitulaku andutunnaayani, graameena praantamlo vunde raitulaku runaalu andatam ledani enni nivedikalu cheppina prabhutvam diddubaatu charyalu chepattaledu. vaastava saagudaarulakandarikii vyavasaaya runaalu andela vidhaanaalu roopondinchaali. alaage ippatikee kevalam muppai saatam mandiki matrame beema soukaryam andutondi. fasal bheema yojanatho edurkonna samasyalu parishkarinchataaniki prayatnaalu, diddubaatu charyalu emi prakatinchaledu.raitulanu sanghatitam chesi sahakara sanghaalugaa, producer companyluga erpaatu cheyataniki kendra rashtra prabhutvaalu aneka pathakaalu prakatinchinappatiki, konni moulika samasyalu eppati nuncho parishkaaram korutunnappatiki kendram ee badjetlo kuudaa emi prakatinchaledu. raitu sahakara sanghaalaku runaalu andatam chala pedda samasya. byaankulu annee kuudaa 150% vyavasaayetara aastulani kuduva pettamani korutunnaru. parisramalaku sulabhamgaa runaalu iche prabhutvaalu, byaankulu raitu sahakara sanghaala patla ee vivakshanu vidanaadaali. alaage raitula producer companylapai migata companylatho samaanamgaa eay% aadaaya pannu vunnadi. raitula sahakara sanghaalaku, producer companylaku kaneesam padellu tax halide prakatinchaali. ee rendu vishayaala gurinchi aardhika mantri gaariki, vyavasaaya mantri gaariki enni vignaptulu chesina badjetlo deeni meeda etuvanti nirnayam prakatinchaledu.kendra budget inta niraasaajanakamgaa vunte.. kaneesam rashtra prabhutvaalu aina konchem choravachesi badjetlo vyavasaaya rangaaniki ketayimpulu ekkuva chesi sankshobhamlo vunna vyavasaaya rangaanni aadukovaali. mukhyamgaa ee kindi vishayaalapai ubhaya telugu rashtralu drushti saarinchi badjetlo ketayimpulu cheyali.1. vistarana vyavasthani balopetam chesi, adhika pettubadi kharchulu tagginche disagaa, bhoomiki anukuulamgaa saraina pantalu pandinchela raitulaku avagaahana kalpinchi, sahakaaram andinchaali.2. karuvu samasyalu ekkuvavutunna nepathyamlo vaana neetini polam sthaayi odisi patti vaadukune paddhatulaku pedda ettuna prothsaahakaalu andinchaali alaage takkuva neeti viniyogam vunde pantalaku saraina dharalu kalpinchaali. karuvu, tuphaanu samasyalu adhikamgaa vunna nepathyamlo prakruti vaipareetyaala nashtam nunchi aadukovataaniki budget loo pratyeka nidhi ketayinchali.3. vaastava saagudaarulandarikii runaalu andatam kosam ‘runa haami nidhi’ni erpaatu cheyali. deenini kevalam chinna sannakaaru raitulaku, mahila raitulaku, kaulu raitulaku runaalu andinchadaanike vaadaali.4. raitu sahakara sanghaalaku padi samvatsaraalu tax halide prakatinchaali, aalaage runaalu sulabhamgaa andela erpaatu cheyali. alaage panta pandina tarvaata dachukovataniki giddangulu, prossesing parikaraalu andinchaali.5. sendriya vyavasaayam velluunutunna nepathyamlo migilina rasaayanika vyavasaayamtho samaanamgaa sendriya raitulaku subsidiilu ande vidhamgaa ketayimpulu cheyali.6. sagaaniki paiga vyavasaayam mahilale chestunna nepathyamlo mahila raitula kosam pratyeka padhakaalu prakatinchaali.ji.vi. ramanjaneyulusahaja aahaaram utpattidaarula sanghamramoo@sahajaaharam.inraitula aadaayaalu roju rojuku padipotunnayi. NSSO, 2014 prakaaram sagatu raitu nelasari aadaayam aidu vela kante takkuva. pettubadi kharchulu peragatam, prabhutva sahakaaram taggipovatam thoo ee samasya roju rojuku jatila mavutondi. kharchuku anugunamgaa dharalu perugutunna paristhiti ledu. gatha budget loo eNAM (National Agricultural Market) prakatinchina kendram raitulaku dharalu peragataaniki ee vidhaanam todpadindi, deeniki thodu konni market samskaranalu, contractu forming paddhatulu teesuku vaste migilina samasyalu kuudaa potayi ani, mottam 858 market yaardulanu anusandhaanam chestamani ee badjetlo prakatinchaaru. cony vaastavaalu anduku bhinnamgaa vunnayi. mana telamgaana, aandhra rashtrallo aneka market yaardulu eNAM ku anusandhaanam cheyabadina raitulaku chekurina laabham emi ledu. udaaharanaki kandi utpatti kharchu kvintaaluki 7000 roopaayalu vunte kaneesa maddatu dhara roo. 5050 prakatinchaaru. telamgaanalo cony, aandhra pradeshlo cony aneka market yaardulalo roo. 4000-–4500 madhyalone dharalu vunnayi. okka telangaanalone 44 market yaardulu eNAM ku anusandhaanam ayi vunnayi ante daani upayogam entho telusukovacchu. dharala sthireekarana kosam nidhi erpaatu cheyalani, utpatti kharchu meeda kaneesam yabhai saatam laabham undela dharalu vundaalani swaminathan kamishan chesina sifaarasulu amalu chestamani ennikala haami ichina, moodu samvatsaraalugaa vaati oose ledu.arhulaina saagudaarulandarikii vyavasaaya runaalu andaalsina avasaram vundi. ee samvatsaram padi lakshala kotlu vyavasaaya runaalu istamani prakatinchaaru. indulo ekkuva bhagam vyavasaayaadhaara parisramalaku, pattanaalalo vunde pedda raitulaku andutunnaayani, graameena praantamlo vunde raitulaku runaalu andatam ledani enni nivedikalu cheppina prabhutvam diddubaatu charyalu chepattaledu. vaastava saagudaarulakandarikii vyavasaaya runaalu andela vidhaanaalu roopondinchaali. alaage ippatikee kevalam muppai saatam mandiki matrame beema soukaryam andutondi. fasal bheema yojanatho edurkonna samasyalu parishkarinchataaniki prayatnaalu, diddubaatu charyalu emi prakatinchaledu.raitulanu sanghatitam chesi sahakara sanghaalugaa, producer companyluga erpaatu cheyataniki kendra rashtra prabhutvaalu aneka pathakaalu prakatinchinappatiki, konni moulika samasyalu eppati nuncho parishkaaram korutunnappatiki kendram ee badjetlo kuudaa emi prakatinchaledu. raitu sahakara sanghaalaku runaalu andatam chala pedda samasya. byaankulu annee kuudaa 150% vyavasaayetara aastulani kuduva pettamani korutunnaru. parisramalaku sulabhamgaa runaalu iche prabhutvaalu, byaankulu raitu sahakara sanghaala patla ee vivakshanu vidanaadaali. alaage raitula producer companylapai migata companylatho samaanamgaa eay% aadaaya pannu vunnadi. raitula sahakara sanghaalaku, producer companylaku kaneesam padellu tax halide prakatinchaali. ee rendu vishayaala gurinchi aardhika mantri gaariki, vyavasaaya mantri gaariki enni vignaptulu chesina badjetlo deeni meeda etuvanti nirnayam prakatinchaledu.kendra budget inta niraasaajanakamgaa vunte.. kaneesam rashtra prabhutvaalu aina konchem choravachesi badjetlo vyavasaaya rangaaniki ketayimpulu ekkuva chesi sankshobhamlo vunna vyavasaaya rangaanni aadukovaali. mukhyamgaa ee kindi vishayaalapai ubhaya telugu rashtralu drushti saarinchi badjetlo ketayimpulu cheyali.1. vistarana vyavasthani balopetam chesi, adhika pettubadi kharchulu tagginche disagaa, bhoomiki anukuulamgaa saraina pantalu pandinchela raitulaku avagaahana kalpinchi, sahakaaram andinchaali.2. karuvu samasyalu ekkuvavutunna nepathyamlo vaana neetini polam sthaayi odisi patti vaadukune paddhatulaku pedda ettuna prothsaahakaalu andinchaali alaage takkuva neeti viniyogam vunde pantalaku saraina dharalu kalpinchaali. karuvu, tuphaanu samasyalu adhikamgaa vunna nepathyamlo prakruti vaipareetyaala nashtam nunchi aadukovataaniki budget loo pratyeka nidhi ketayinchali.3. vaastava saagudaarulandarikii runaalu andatam kosam ‘runa haami nidhi’ni erpaatu cheyali. deenini kevalam chinna sannakaaru raitulaku, mahila raitulaku, kaulu raitulaku runaalu andinchadaanike vaadaali.4. raitu sahakara sanghaalaku padi samvatsaraalu tax halide prakatinchaali, aalaage runaalu sulabhamgaa andela erpaatu cheyali. alaage panta pandina tarvaata dachukovataniki giddangulu, prossesing parikaraalu andinchaali.5. sendriya vyavasaayam velluunutunna nepathyamlo migilina rasaayanika vyavasaayamtho samaanamgaa sendriya raitulaku subsidiilu ande vidhamgaa ketayimpulu cheyali.6. sagaaniki paiga vyavasaayam mahilale chestunna nepathyamlo mahila raitula kosam pratyeka padhakaalu prakatinchaali.ji.vi. ramanjaneyulusahaja aahaaram utpattidaarula sanghamramoo@sahajaaharam.in