ఎప్పుడయినా, ఎక్కడయినా పోరాడాల్సి వస్తే రైతులు ఒక్కొక్కరో, చిన్న చిన్న గుంపులు గానో పోరాడతారు తప్ప అందరూ ఒక్కటి కారు. ఈ రోజుఆ రైతుకయింది, రేపు మాకు కాదా అని రైతులు ఆలోచించరు. రైతులకోసం రైతులు పోరాడడం ఈ దేశంలో లేదు. ఎల్లకాలం ప్రతిపక్షాలే పోరాడాలి. ఈ పద్ధతి మారాలి. రైతులే పాలకుల మెడలు వంచాలి. వారి సంఘటిత శక్తిని చూసి పాలకులు భయపడాలి. అప్పుడే రైతు రాజవుతాడు.రైతు జీవితమంతా ఘర్షణతో కూడుకున్నదే. విత్తనాలకు, ఎరువులకు, పురుగు మందులకు, కరెంటుకు, నీటికి, కష్టపడి పండించిన పంట అమ్ముకోవడానికి, ఒకటేమిటి అనునిత్యం ఘర్షణ. సమాజంలో రైతులు కాక మరే వర్గమైనా ఇటువంటి ఘర్షణ లెదుర్కోవడానికి ఒకరికిఒకరు తోడవుతారు. వందలు, వేలు, లక్షలవుతారు. బలాన్ని చూపి ఘర్షణలలో విజయం సాధిస్తారు. కరువు భత్యం పెరగడం లేదని ప్రభుత్వాన్ని ఎదిరించి ఉద్యోగులు ఉమ్మడిగా పోరాడి విజయం సాధిస్తారు. గిట్టుబాటు కావడం లేదని ఆటో యూనియన్లు పోరాడి రేట్లు సాధించుకోగలుగుతారు, కడకు బజార్లో పుట్ పాత్ బండ్ల వ్యాపారులు కలిసి పోరాడి తమకు పోలీసుల ద్వారా ఎదురౌతున్న ఇబ్బందులను సునాయాసంగా పరిష్కరించుకుంటారు. మంది బలమే ముఖ్యమని ఆయా వర్గాలు నమ్మి వారి సమస్యల పరిష్కారాలకై పోరాడతారు, విజయం సాధించే వరకు కలిసే ఉంటారు. రైతులు అలా కాదు. వాళ్ళలో వాళ్లకు సంఘీభావమే ఉంటే ఈ మధ్యకాలంలో రైతుల పట్ల మనం వింటున్న దారుణాలు జరిగేవి కావు.ఇతర వస్తువుల ధరలు పెరుగుదల రేటులోనే వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ధరలు కూడా ఎందుకు పెరగడం లేదని అడిగే రైతే లేడు. పోనీ దేశంలో ధరల పెరుగుదల రేటులో (Consumer Price Index) నయినా కనిష్ఠ మద్దతు ధరలు (Minimum Support Price) ఎందుకు నిర్ణయించడం లేదనీ అడగరు. ధరలు పెరిగాయనే సాకుతోనో, మరో కారణంతోనో కోటానుకోట్లు సంపాదించుకునే కాంట్రాక్టర్లకు చెల్లించే మొత్తాలు సిమెంట్, ఇసుక, ఇనుము, కూలీల రేట్లు పెరిగాయని ఆ రేటులో పెంచి చెల్లించేస్తారు. రైతులకు చెల్లించడానికి లేని డబ్బులు కాంట్రాక్టర్లకు ఎక్కడివి అని రైతులు అడగరు. కాకపోతే రైతులు వాళ్ళలో వాళ్ళు దిగులుపడి కుమిలిపోతారంతే.ఆరు నెలల క్రితం అటు తెలంగాణ ఇటు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో ధర లేదని మార్కెట్లలోనే మిర్చి రైతులు జీవన్మరణ సమస్యతో కొట్టుమిట్టాడుతుంటే, మిగతా రైతులెవరూ మిర్చి మార్కెట్ల వైపు చూడనయినా లేదు. టమాటో కిలో రూపాయికి కూడా అమ్ముడుపోవడం లేదని పండించిన రైతు ఏడుస్తుంటే మిగతా రైతులకు చీమకుట్టినట్లయినా లేదు. పసుపురైతులు పండించిన ఖర్చులు కూడా రావడం లేదురా భగవంతుడా అని కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ ఉంటే మిగతా రైతులకు అదేమీ పట్టడం లేదు. ప్రస్తుతం ఎర్రగడ్డల పంటతో నష్టపోతున్నామంటే మిగతా రైతులు ఆ ఊసే పట్టనట్లున్నారు. ఇది ఈ సంవత్సరం పరిస్థితి. ఇలా ఏ సంవత్సరం తీసుకున్నా, ఎన్నో పంటలకు సంబందించి ఇదే అనుభవం. ఆయా పంటలు పండించిన రైతులు ధర గిట్టడం లేదని కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నా, సాటి రైతులెవరూ ఈ దేశంలో రైతులకే ఈ పరిస్థితి ఎందుకొచ్చిందని ఆలోచించరు.రాజధాని పేరుతోనో, విమానాశ్రయాల కొరకో, నౌకాశ్రయాల కొరకో, వ్యాపారాలకో, విద్యాలయాలకో, సామాజిక మదింపు వేయకుండానే, భూములు ఇవ్వడం రైతులకు ఇష్టం లేకున్నా, రైతు భూమికి మార్కెట్ ధర రాకున్నా, రైతు భూములు బలవంతంగా లాక్కుని ప్రభుత్వమే రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారాలు చేస్తున్నా, వేల రూపాయలు రైతుల కిచ్చి కోట్ల రూపాయలు రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారులు దండుకుంటున్నా, రైతులను బెదిరించీ కేసులు పెట్టి కోర్టు కీడ్చీ భూములు లాక్కుంటున్నా, కనీసం ఆ రాష్ట్రాలలోని మిగతా రైతులకు పట్టదు, సంఘీభావం కోసమైనా నిరసన తెల్పరు.ఎలక్షన్ సమయంలో రైతులకు హామీలపైన హామీలిచ్చి, ఐదేళ్ళ కాలంలో పలానా ప్రాజెక్ట్ కట్టి మీ పొలాలన్నిటికీ మూడు పంటలకు నీళ్ళిస్తామని పల్లె పల్లెలో ప్రమాణాలు చేసి, ప్రతి ఎలక్షన్ సమయంలోన వేసిన చోటే శంఖుస్థాపన రాయిని మళ్ళీ మళ్ళీ వేసినా, రాజకీయ నాయకులు ఐదేళ్ళ తరువాత అదే పల్లెకు వచ్చి ఇంకో సారి శంఖుస్థాపన చేసినా రైతులు నోరెత్తరు, మరో సారి వేయనున్న శంకుస్థాపనను కూడా ఆపరు.ఋణమాఫీ పేరుతో కొందరికి ఒకే సారి మాఫీ చేసి, మరికొందరికి నాలుగు విడతలుగా మాఫీ చేస్తామని చెప్పి, విడతలుగా బ్యాంకులలో జమ చేసినా, ఆ జమ మొత్తం అటు వడ్డీకి, ఇటు అసలుకు చాలక రైతులు, బ్యాంకుల దృష్టిలో ఋణ ఎగవేతదారులనే నింద మోయవలసి వచ్చినా రైతులందరూ ఒక్కటి కారు, ప్రశ్నించరు.రైతులను ఆదుకోవడానికి ఐదువేల కోట్ల రూపాయలతో పంట స్థిరీకరణ నిధిని ఏర్పాటు చేస్తామని ఎన్నికల సమయంలో వాగ్దానం చేసి పాలకులు మాటతప్పినా మమ్మల్నెందుకు మోసం చేస్తున్నారని రైతులు ప్రశ్నించరు.రాజకీయనాయకులు విదేశాలకు విహార యాత్రలకు వెళతారు, స్వంత వ్యాపారాలకై వెళతారు, కానీ ఆయా దేశాల్లో మన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ ఉందా, ఉంటే ఏ రేటులో ఉంది అనే వివరాలు కనుక్కురారు, కనుక్కుని ఉంటే పంట పెరిగినపుడు ఎగుమతులు పెంచి రైతులను ఆదుకునే ప్రయత్నం చేసేవారు. అలా జరిగిఉంటే ఈ రోజు రైతులు జీవితాలను నిర్జీవం చేసుకునేవారు కాదు. విదేశాలకు ఇన్ని సార్లు వెళ్లావు కదా, మాకోసం ఆ విదేశాల్లో ఏమి చేశావని రైతులు అడగరు.దేశీయ రైతు కష్టాలను కొద్ది మేరయినా తగ్గించే సత్తా ఉన్న ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్ కమిటీ సిఫార్సులను సక్రమంగా అమలుచేయలేదు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఏర్పాటు చేయబడ్డ జయతి ఘోష్ నివేదికను ఉపయోగించుకోలేదు. రాష్ట్ర విభజన తర్వాత, ప్రొ.రాధాకృష్ణ నేతృత్వంలో ఏర్పడిన కమిటీ సలహాలనైనా పాటించారా అంటే అదీలేదు. ఒక్క మా విషయంలోనే ఇలా ఎందుకు జరుగుతూందీ? మాకు ఉపయోగకరమైన మేధావుల రిపోర్టులను ఎందుకు అమలు చేయడం లేదూ? అని రైతులు అడగరుగాక అడగరు.మిర్చి మార్కెట్లో ఘర్షణ వాతావరణం ఏర్పడిందనీ, దానితో కొంతమేర ఆస్తినష్టం జరిగిందని, అందుకు రైతులు కారణమని, వారిపై రాజద్రోహ నేరగాళ్ళుగా కేసులు పెట్టి, బేడీలు వేసి కోర్టులకు తీసికెళ్ళినా రాష్ట్రంలోని మిగతా రైతులు నోరువిప్పరు. పురుషోత్తం పట్నం ఎత్తిపోతల పథకం కోసం భూములకు సరైన పరిహారం ఇవ్వడం లేదని మొత్తుకున్నా, 144 సెక్షన్ విదించినా రైతులు ప్రశ్నించరు.ఉచితం పేరుతో రాత్రుళ్ళు కరెంట్ ఇచ్చినా అదే మహా ప్రసాదమని రైతులు భరిస్తారే తప్పా, అటు రైతులకుగానీ ఇటు సామాన్యుడికిగానీ అవసరం లేని సినిమా థియేటర్లకు, బార్లకు, పబ్బులకు, ఎగ్జిబిషన్లకు, పంక్షన్ హాళ్ళ వంటి వానికి పగలు రాత్రి తేడా లేకుండా కరెంట్ ఎలా ఇస్తున్నారని కనీసం ప్రశ్నించరు.ఎండనక, వాననక ఆరు నెలలు కష్టపడి కూరగాయాలు పండించిన రైతులకు కిలో పది రూపాయలు అమ్మడం గగనం. పంటపై రైతు పెట్టిన అన్ని ఖర్చులు ఆ వచ్చిన పది రూపాయల్లోనే. పది రూపాయలకు రైతు వద్ద కొన్న ఆసామి ఆరు గంటల వ్యవధిలో ఇరవై రూపాయలకు వినియోగదారునికి అమ్మినా రైతులకు చీమ కుట్టినట్లయినా రోషం రాదు. మాకు ఆరు నెలలు కష్టపడితే కూడా రాని ఆదాయం, మార్కెట్లో ఆసామికి ఆరు గంటల్లో ఎలా వస్తుందీ, ఎందుకొస్తుందీ అని ఆలోచించరు.ఎప్పుడయినా, ఎక్కడయినా పోరాడాల్సి వస్తే రైతులు ఒక్కొక్కరో, చిన్న చిన్న గుంపులు గానో పోరాడతారు తప్ప అందరూ ఒక్కటి కారు. ఈ రోజు ఆ రైతుకయింది, రేపు మాకు కాదా అని రైతులు ఆలోచించరు. రైతులకోసం రైతులు పోరాడడం ఈ దేశంలో లేదు. ఎల్లకాలం ప్రతిపక్షాలే పోరాడాలి. మిర్చి, పసుపు, టమోటా లాంటి వాని ధరలు గిట్టలేదని, కేంద్రం పంట గిట్టుబాటు ధరలు ప్రకటించలేదని, పంట స్థిరీకరణ నిధి ఏర్పాటును మరిచారనీ, కరెంట్ సరిగా సమయానికి ఇవ్వడం లేదని, దేశ ద్రోహ కేసులు పెట్టారని, రైతుల చేతులకు బేడీలు వేసారని, రైతు భూముల్లో 144 సెక్షన్ విధించారని ఒకటేమిటి అన్ని విషయాల్లోనూ ప్రతిపక్షాలే పోరాడాలి.పోనీ రైతులకు శక్తి లేదా, వాళ్ళ సంఖ్య ఏమైనా తక్కువా అంటే ‘కాదు’. దేశంలోని రైతులందరూ కలిస్తే వాళ్ళలోనుంచే రాష్ట్రపతి, ప్రధానమంత్రి, ముఖ్యమంత్రులు కాగలరు, కానీ కారు. రైతులు రైతులకు పుట్టరు, వారు వర్గానికో, కులానికో పుడతారన్నట్లుగా రైతులు మారిపోయారు, లేదు మార్చేసారు. పంచాయతి ఎన్నికలొచ్చాయంటే పల్లెలలో రైతులను వర్గాలుగా విడగొట్టి, వారిలో కులాలను ప్రేరేపించి, కక్ష కార్పణ్యాలను పెంచి, గ్రామ స్థాయి రాజకీయ నాయకులు పబ్బం గడుపుకుంటారు. అలాగే అసెంబ్లీ, పార్లమెంట్ ఎలక్షన్లు వస్తే రైతులు వర్గాలుగా విడిపోతారు. ఈ పద్ధతి మారాలి. రైతులే పాలకుల మెడలు వంచాలి. వారి సంఘటిత శక్తిని చూసి పాలకులు భయపడాలి. అప్పుడే రైతు రాజవుతాడు.వి. రెడ్డప్ప రెడ్డివిశ్రాంత ఆచార్యులు, శ్రీ కృష్ణదేవరాయ విశ్వవిద్యాలయంరైతు జీవితమంతా ఘర్షణతో కూడుకున్నదే. విత్తనాలకు, ఎరువులకు, పురుగు మందులకు, కరెంటుకు, నీటికి, కష్టపడి పండించిన పంట అమ్ముకోవడానికి, ఒకటేమిటి అనునిత్యం ఘర్షణ. సమాజంలో రైతులు కాక మరే వర్గమైనా ఇటువంటి ఘర్షణ లెదుర్కోవడానికి ఒకరికిఒకరు తోడవుతారు. వందలు, వేలు, లక్షలవుతారు. బలాన్ని చూపి ఘర్షణలలో విజయం సాధిస్తారు. కరువు భత్యం పెరగడం లేదని ప్రభుత్వాన్ని ఎదిరించి ఉద్యోగులు ఉమ్మడిగా పోరాడి విజయం సాధిస్తారు. గిట్టుబాటు కావడం లేదని ఆటో యూనియన్లు పోరాడి రేట్లు సాధించుకోగలుగుతారు, కడకు బజార్లో పుట్ పాత్ బండ్ల వ్యాపారులు కలిసి పోరాడి తమకు పోలీసుల ద్వారా ఎదురౌతున్న ఇబ్బందులను సునాయాసంగా పరిష్కరించుకుంటారు. మంది బలమే ముఖ్యమని ఆయా వర్గాలు నమ్మి వారి సమస్యల పరిష్కారాలకై పోరాడతారు, విజయం సాధించే వరకు కలిసే ఉంటారు. రైతులు అలా కాదు. వాళ్ళలో వాళ్లకు సంఘీభావమే ఉంటే ఈ మధ్యకాలంలో రైతుల పట్ల మనం వింటున్న దారుణాలు జరిగేవి కావు.ఇతర వస్తువుల ధరలు పెరుగుదల రేటులోనే వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ధరలు కూడా ఎందుకు పెరగడం లేదని అడిగే రైతే లేడు. పోనీ దేశంలో ధరల పెరుగుదల రేటులో (Consumer Price Index) నయినా కనిష్ఠ మద్దతు ధరలు (Minimum Support Price) ఎందుకు నిర్ణయించడం లేదనీ అడగరు. ధరలు పెరిగాయనే సాకుతోనో, మరో కారణంతోనో కోటానుకోట్లు సంపాదించుకునే కాంట్రాక్టర్లకు చెల్లించే మొత్తాలు సిమెంట్, ఇసుక, ఇనుము, కూలీల రేట్లు పెరిగాయని ఆ రేటులో పెంచి చెల్లించేస్తారు. రైతులకు చెల్లించడానికి లేని డబ్బులు కాంట్రాక్టర్లకు ఎక్కడివి అని రైతులు అడగరు. కాకపోతే రైతులు వాళ్ళలో వాళ్ళు దిగులుపడి కుమిలిపోతారంతే.ఆరు నెలల క్రితం అటు తెలంగాణ ఇటు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో ధర లేదని మార్కెట్లలోనే మిర్చి రైతులు జీవన్మరణ సమస్యతో కొట్టుమిట్టాడుతుంటే, మిగతా రైతులెవరూ మిర్చి మార్కెట్ల వైపు చూడనయినా లేదు. టమాటో కిలో రూపాయికి కూడా అమ్ముడుపోవడం లేదని పండించిన రైతు ఏడుస్తుంటే మిగతా రైతులకు చీమకుట్టినట్లయినా లేదు. పసుపురైతులు పండించిన ఖర్చులు కూడా రావడం లేదురా భగవంతుడా అని కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ ఉంటే మిగతా రైతులకు అదేమీ పట్టడం లేదు. ప్రస్తుతం ఎర్రగడ్డల పంటతో నష్టపోతున్నామంటే మిగతా రైతులు ఆ ఊసే పట్టనట్లున్నారు. ఇది ఈ సంవత్సరం పరిస్థితి. ఇలా ఏ సంవత్సరం తీసుకున్నా, ఎన్నో పంటలకు సంబందించి ఇదే అనుభవం. ఆయా పంటలు పండించిన రైతులు ధర గిట్టడం లేదని కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నా, సాటి రైతులెవరూ ఈ దేశంలో రైతులకే ఈ పరిస్థితి ఎందుకొచ్చిందని ఆలోచించరు.రాజధాని పేరుతోనో, విమానాశ్రయాల కొరకో, నౌకాశ్రయాల కొరకో, వ్యాపారాలకో, విద్యాలయాలకో, సామాజిక మదింపు వేయకుండానే, భూములు ఇవ్వడం రైతులకు ఇష్టం లేకున్నా, రైతు భూమికి మార్కెట్ ధర రాకున్నా, రైతు భూములు బలవంతంగా లాక్కుని ప్రభుత్వమే రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారాలు చేస్తున్నా, వేల రూపాయలు రైతుల కిచ్చి కోట్ల రూపాయలు రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారులు దండుకుంటున్నా, రైతులను బెదిరించీ కేసులు పెట్టి కోర్టు కీడ్చీ భూములు లాక్కుంటున్నా, కనీసం ఆ రాష్ట్రాలలోని మిగతా రైతులకు పట్టదు, సంఘీభావం కోసమైనా నిరసన తెల్పరు.ఎలక్షన్ సమయంలో రైతులకు హామీలపైన హామీలిచ్చి, ఐదేళ్ళ కాలంలో పలానా ప్రాజెక్ట్ కట్టి మీ పొలాలన్నిటికీ మూడు పంటలకు నీళ్ళిస్తామని పల్లె పల్లెలో ప్రమాణాలు చేసి, ప్రతి ఎలక్షన్ సమయంలోన వేసిన చోటే శంఖుస్థాపన రాయిని మళ్ళీ మళ్ళీ వేసినా, రాజకీయ నాయకులు ఐదేళ్ళ తరువాత అదే పల్లెకు వచ్చి ఇంకో సారి శంఖుస్థాపన చేసినా రైతులు నోరెత్తరు, మరో సారి వేయనున్న శంకుస్థాపనను కూడా ఆపరు.ఋణమాఫీ పేరుతో కొందరికి ఒకే సారి మాఫీ చేసి, మరికొందరికి నాలుగు విడతలుగా మాఫీ చేస్తామని చెప్పి, విడతలుగా బ్యాంకులలో జమ చేసినా, ఆ జమ మొత్తం అటు వడ్డీకి, ఇటు అసలుకు చాలక రైతులు, బ్యాంకుల దృష్టిలో ఋణ ఎగవేతదారులనే నింద మోయవలసి వచ్చినా రైతులందరూ ఒక్కటి కారు, ప్రశ్నించరు.రైతులను ఆదుకోవడానికి ఐదువేల కోట్ల రూపాయలతో పంట స్థిరీకరణ నిధిని ఏర్పాటు చేస్తామని ఎన్నికల సమయంలో వాగ్దానం చేసి పాలకులు మాటతప్పినా మమ్మల్నెందుకు మోసం చేస్తున్నారని రైతులు ప్రశ్నించరు.రాజకీయనాయకులు విదేశాలకు విహార యాత్రలకు వెళతారు, స్వంత వ్యాపారాలకై వెళతారు, కానీ ఆయా దేశాల్లో మన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ ఉందా, ఉంటే ఏ రేటులో ఉంది అనే వివరాలు కనుక్కురారు, కనుక్కుని ఉంటే పంట పెరిగినపుడు ఎగుమతులు పెంచి రైతులను ఆదుకునే ప్రయత్నం చేసేవారు. అలా జరిగిఉంటే ఈ రోజు రైతులు జీవితాలను నిర్జీవం చేసుకునేవారు కాదు. విదేశాలకు ఇన్ని సార్లు వెళ్లావు కదా, మాకోసం ఆ విదేశాల్లో ఏమి చేశావని రైతులు అడగరు.దేశీయ రైతు కష్టాలను కొద్ది మేరయినా తగ్గించే సత్తా ఉన్న ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్ కమిటీ సిఫార్సులను సక్రమంగా అమలుచేయలేదు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఏర్పాటు చేయబడ్డ జయతి ఘోష్ నివేదికను ఉపయోగించుకోలేదు. రాష్ట్ర విభజన తర్వాత, ప్రొ.రాధాకృష్ణ నేతృత్వంలో ఏర్పడిన కమిటీ సలహాలనైనా పాటించారా అంటే అదీలేదు. ఒక్క మా విషయంలోనే ఇలా ఎందుకు జరుగుతూందీ? మాకు ఉపయోగకరమైన మేధావుల రిపోర్టులను ఎందుకు అమలు చేయడం లేదూ? అని రైతులు అడగరుగాక అడగరు.మిర్చి మార్కెట్లో ఘర్షణ వాతావరణం ఏర్పడిందనీ, దానితో కొంతమేర ఆస్తినష్టం జరిగిందని, అందుకు రైతులు కారణమని, వారిపై రాజద్రోహ నేరగాళ్ళుగా కేసులు పెట్టి, బేడీలు వేసి కోర్టులకు తీసికెళ్ళినా రాష్ట్రంలోని మిగతా రైతులు నోరువిప్పరు. పురుషోత్తం పట్నం ఎత్తిపోతల పథకం కోసం భూములకు సరైన పరిహారం ఇవ్వడం లేదని మొత్తుకున్నా, 144 సెక్షన్ విదించినా రైతులు ప్రశ్నించరు.ఉచితం పేరుతో రాత్రుళ్ళు కరెంట్ ఇచ్చినా అదే మహా ప్రసాదమని రైతులు భరిస్తారే తప్పా, అటు రైతులకుగానీ ఇటు సామాన్యుడికిగానీ అవసరం లేని సినిమా థియేటర్లకు, బార్లకు, పబ్బులకు, ఎగ్జిబిషన్లకు, పంక్షన్ హాళ్ళ వంటి వానికి పగలు రాత్రి తేడా లేకుండా కరెంట్ ఎలా ఇస్తున్నారని కనీసం ప్రశ్నించరు.ఎండనక, వాననక ఆరు నెలలు కష్టపడి కూరగాయాలు పండించిన రైతులకు కిలో పది రూపాయలు అమ్మడం గగనం. పంటపై రైతు పెట్టిన అన్ని ఖర్చులు ఆ వచ్చిన పది రూపాయల్లోనే. పది రూపాయలకు రైతు వద్ద కొన్న ఆసామి ఆరు గంటల వ్యవధిలో ఇరవై రూపాయలకు వినియోగదారునికి అమ్మినా రైతులకు చీమ కుట్టినట్లయినా రోషం రాదు. మాకు ఆరు నెలలు కష్టపడితే కూడా రాని ఆదాయం, మార్కెట్లో ఆసామికి ఆరు గంటల్లో ఎలా వస్తుందీ, ఎందుకొస్తుందీ అని ఆలోచించరు.ఎప్పుడయినా, ఎక్కడయినా పోరాడాల్సి వస్తే రైతులు ఒక్కొక్కరో, చిన్న చిన్న గుంపులు గానో పోరాడతారు తప్ప అందరూ ఒక్కటి కారు. ఈ రోజు ఆ రైతుకయింది, రేపు మాకు కాదా అని రైతులు ఆలోచించరు. రైతులకోసం రైతులు పోరాడడం ఈ దేశంలో లేదు. ఎల్లకాలం ప్రతిపక్షాలే పోరాడాలి. మిర్చి, పసుపు, టమోటా లాంటి వాని ధరలు గిట్టలేదని, కేంద్రం పంట గిట్టుబాటు ధరలు ప్రకటించలేదని, పంట స్థిరీకరణ నిధి ఏర్పాటును మరిచారనీ, కరెంట్ సరిగా సమయానికి ఇవ్వడం లేదని, దేశ ద్రోహ కేసులు పెట్టారని, రైతుల చేతులకు బేడీలు వేసారని, రైతు భూముల్లో 144 సెక్షన్ విధించారని ఒకటేమిటి అన్ని విషయాల్లోనూ ప్రతిపక్షాలే పోరాడాలి.పోనీ రైతులకు శక్తి లేదా, వాళ్ళ సంఖ్య ఏమైనా తక్కువా అంటే ‘కాదు’. దేశంలోని రైతులందరూ కలిస్తే వాళ్ళలోనుంచే రాష్ట్రపతి, ప్రధానమంత్రి, ముఖ్యమంత్రులు కాగలరు, కానీ కారు. రైతులు రైతులకు పుట్టరు, వారు వర్గానికో, కులానికో పుడతారన్నట్లుగా రైతులు మారిపోయారు, లేదు మార్చేసారు. పంచాయతి ఎన్నికలొచ్చాయంటే పల్లెలలో రైతులను వర్గాలుగా విడగొట్టి, వారిలో కులాలను ప్రేరేపించి, కక్ష కార్పణ్యాలను పెంచి, గ్రామ స్థాయి రాజకీయ నాయకులు పబ్బం గడుపుకుంటారు. అలాగే అసెంబ్లీ, పార్లమెంట్ ఎలక్షన్లు వస్తే రైతులు వర్గాలుగా విడిపోతారు. ఈ పద్ధతి మారాలి. రైతులే పాలకుల మెడలు వంచాలి. వారి సంఘటిత శక్తిని చూసి పాలకులు భయపడాలి. అప్పుడే రైతు రాజవుతాడు.వి. రెడ్డప్ప రెడ్డివిశ్రాంత ఆచార్యులు, శ్రీ కృష్ణదేవరాయ విశ్వవిద్యాలయం
eppudayina, ekkadayina poradalsi vaste raitulu okkokkaro, chinna chinna gumpulu gano poraadataaru tappa andaruu okkati kaaru. ee rojua raitukayindi, repu maaku kaadaa ani raitulu aalochincharu. raitulakosam raitulu poradadam ee desamlo ledu. ellakaalam pratipakshaale poradali. ee paddhati marali. raitule paalakula medalu vanchaali. vaari sanghatita saktini chusi paalakulu bhayapadali. appude raitu rajavutadu.raitu jeevitamantaa gharshanatho koodukunnade. vittanaalaku, eruvulaku, purugu mandulaku, karentuku, neetiki, kashtapadi pandinchina panta ammukovadaniki, okatemiti anunityam gharshana. samaajamlo raitulu kaaka mare vargamaina ituvanti gharshana ledurkovadaaniki okarikiokaru thodavutaaru. vandalu, velu, lakshalavutaaru. balaanni chuupi gharshanalalo vijayam saadhistaaru. karuvu bhatyam peragadam ledani prabhutvaanni edirinchi udyogulu ummadigaa poradi vijayam saadhistaaru. gittubaatu kaavadam ledani auto unianlu poradi retlu saadhinchukogalugutaaru, kadaku bajaarlo put paat bandla vyaapaarulu kalisi poradi tamaku polisula dwara eduroutunna ibbandulanu sunayasanga parishkarinchukuntaaru. mandi balame mukhyamani aayaa vargaalu nammi vaari samasyala parishkaaraalakai poraadataaru, vijayam saadhinche varaku kalise untaaru. raitulu alaa kaadu. vaallalo vaallaku sanghibhavame unte ee madhyakaalamlo raitula patla manam vintunna daarunaalu jarigevi kaavu.itara vastuvula dharalu perugudala retulone vyavasaaya utpattula dharalu kuudaa enduku peragadam ledani adige raithe ledu. ponee desamlo dharala perugudala retulo (Consumer Price Index) nayina kanishta maddatu dharalu (Minimum Support Price) enduku nirnayinchadam ledanee adagaru. dharalu perigayane saakuthono, maro kaaranamtoono kotanukotlu sampaadinchukune contractorlaku chellinche mottaalu siment, isuka, inumu, kooleela retlu perigaayani aa retulo penchi chellinchestaaru. raitulaku chellinchadaaniki laeni dabbulu contractorlaku ekkadivi ani raitulu adagaru. kakapothe raitulu vaallalo vaallu digulupadi kumilipotarante.aaru nelala kritam atu telamgaana itu aandhra pradesh rashtrallo dhara ledani marketlalone mirchi raitulu jeevanmarana samasyatho kottumittadutunte, migata raitulevaruu mirchi marketla vaipu chudanayina ledu. tamato kilo roopaayiki kuudaa ammudupovadam ledani pandinchina raitu edustunte migata raitulaku cheemakuttinatlayina ledu. pasupuraitulu pandinchina kharchulu kuudaa ravadam ledura bhagavantuda ani kanneellu pettukuntuu unte migata raitulaku ademi pattadam ledu. prastutam erragaddala pantatho nashtapotunnamante migata raitulu aa oose pattanatlunnaru. idhi ee samvatsaram paristhiti. ilaa e samvatsaram teesukunna, enno pantalaku sambandinchi ide anubhavam. aayaa pantalu pandinchina raitulu dhara gittadam ledani kanneellu pettukunna, saati raitulevaruu ee desamlo raitulake ee paristhiti endukochindani aalochincharu.rajadhani peruthono, vimaanaasrayaala korako, naukaasrayaala korako, vyaapaaraalako, vidyaalayaalako, saamaajika madimpu veyakundaane, bhoomulu ivvadam raitulaku ishtam lekunna, raitu bhoomiki market dhara rakunna, raitu bhoomulu balavantamgaa laakkuni prabhutvame riyal estate vyaapaaraalu chestunna, vela roopaayalu raitula kichi kotla roopaayalu riyal estate vyaapaarulu dandukuntunna, raitulanu bedirinchii kesulu petti kortu keedchi bhoomulu lakkuntunna, kaneesam aa raashtraalaloni migata raitulaku pattadu, sanghibhavam kosamaina nirasana telparu.election samayamlo raitulaku haameelapaina haameelicchi, aidella kaalamlo palana praject katti mee polaalannitikii moodu pantalaku neellistaamani palle pallelo pramaanaalu chesi, prati election samayamloona vesina chote sankhusthaapana raayini mallee mallee vesina, rajakeeya naayakulu aidella taruvaata adhe palleku vachi inko saari sankhusthaapana chesina raitulu norettaru, maro saari veyanunna sankusthaapananu kuudaa aaparu.runamafy paerutho kondariki oke saari maffey chesi, marikondariki naalugu vidatalugaa maffey chestamani cheppi, vidatalugaa byaankulalo jama chesina, aa jama mottam atu vaddeeki, itu asaluku chaalaka raitulu, byaankula drushtilo runha egavetadaarulane ninda moyavalasi vachina raitulandaruu okkati kaaru, prasnincharu.raitulanu aadukovadaaniki aiduvela kotla roopaayalatho panta sthireekarana nidhini erpaatu chestamani ennikala samayamlo vaagdaanam chesi paalakulu matatappina mammalnenduku mosam chestunnarani raitulu prasnincharu.raajakeeyanaayakulu videsaalaku vihara yaatralaku velataaru, swanta vyaapaaraalakai velataaru, cony aayaa deshaallo mana vyavasaaya utpattulaku market undaa, unte e retulo undi ane vivaraalu kanukkuraru, kanukkuni unte panta periginapudu egumatulu penchi raitulanu aadukune prayatnam chesevaaru. alaa jarigiunte ee roju raitulu jeevitaalanu nirjeevam chesukunevaru kaadu. videsaalaku inni saarlu vellaavu kada, makosam aa videsaallo emi chesavani raitulu adagaru.desheeya raitu kashtaalanu koddi merayina tagginche satta unna em.es. swaminathan commity sifaarsulanu sakramamgaa amalucheyaledu. ummadi andhrapradesh rashtramlo erpaatu cheyabadda jayati ghosh nivedikanu upayoginchukoledu. rashtra vibhajana tarvaata, pro.radhakrishna netrutvamlo erpadina commity salahalanaina patinchara ante adeeledu. okka maa vishayamlone ilaa enduku jarugutuundii? maaku upayogakaramaina medhavula reportulanu enduku amalu cheyadam ledhoo? ani raitulu adagarugaaka adagaru.mirchi marketlo gharshana vaataavaranam erpadindanii, daanitho kontamera aastinashtam jarigindani, anduku raitulu kaaranamani, vaaripai rajadroha neragaallugaa kesulu petti, baedeelu vesi kortulaku teesikellinaa rashtramloni migata raitulu noruvipparu. purushottam patnam ettipotala pathakam kosam bhoomulaku saraina pariharam ivvadam ledani mottukunna, 144 section vidinchinaa raitulu prasnincharu.uchitam paerutho raatrullu current ichina adhe mahaa prasaadamani raitulu bharistare tappa, atu raitulakugaanii itu saamaanyudikigaanii avasaram laeni sinima theaterlaku, baarlaku, pabbulaku, egjibishanlaku, pankshan haalla vanti vaaniki pagalu raatri teda lekunda current ela istunnarani kaneesam prasnincharu.endanaka, vaananaka aaru nelalu kashtapadi kuuragaayaalu pandinchina raitulaku kilo padi roopaayalu ammadam gaganam. pantapai raitu pettina anni kharchulu aa vachina padi roopaayallone. padi roopaayalaku raitu vadda konna asami aaru gantala vyavadhilo iravai roopaayalaku viniyogadaaruniki ammina raitulaku cheema kuttinatlayina rosham raadu. maaku aaru nelalu kashtapadithe kuudaa raani aadaayam, marketlo aasaamiki aaru gantallo ela vastundii, endukostundii ani aalochincharu.eppudayina, ekkadayina poradalsi vaste raitulu okkokkaro, chinna chinna gumpulu gano poraadataaru tappa andaruu okkati kaaru. ee roju aa raitukayindi, repu maaku kaadaa ani raitulu aalochincharu. raitulakosam raitulu poradadam ee desamlo ledu. ellakaalam pratipakshaale poradali. mirchi, pasupu, tamota lanti vaani dharalu gittaledani, kendram panta gittubaatu dharalu prakatinchaledani, panta sthireekarana nidhi erpaatunu marichaaranee, current sarigaa samayaniki ivvadam ledani, desha droha kesulu pettaarani, raitula chetulaku baedeelu vesaarani, raitu bhoomullo 144 section vidhinchaarani okatemiti anni vishayaalloonuu pratipakshaale poradali.ponee raitulaku sakti leda, vaalla sankhya emaina takkuva ante ‘kaadu’. desamloni raitulandaruu kaliste vaallaloonunche rashtrapati, pradhaanamantri, mukhyamantrulu kagalaru, cony kaaru. raitulu raitulaku puttaru, vaaru varganiko, kulaniko pudataarannatlugaa raitulu maaripoyaaru, ledu maarchesaaru. panchaayati ennikalochayante pallelalo raitulanu vargaalugaa vidagotti, vaarilo kulaalanu prerepinchi, kaksha kaarpanyaalanu penchi, grama sthaayi rajakeeya naayakulu pabbam gadupukuntaaru. alaage assembley, parlament elakshanlu vaste raitulu vargaalugaa vidipotaaru. ee paddhati marali. raitule paalakula medalu vanchaali. vaari sanghatita saktini chusi paalakulu bhayapadali. appude raitu rajavutadu.vi. reddappa reddivisraanta aachaaryulu, shree krishnadevaraya vishwavidyaalayamraitu jeevitamantaa gharshanatho koodukunnade. vittanaalaku, eruvulaku, purugu mandulaku, karentuku, neetiki, kashtapadi pandinchina panta ammukovadaniki, okatemiti anunityam gharshana. samaajamlo raitulu kaaka mare vargamaina ituvanti gharshana ledurkovadaaniki okarikiokaru thodavutaaru. vandalu, velu, lakshalavutaaru. balaanni chuupi gharshanalalo vijayam saadhistaaru. karuvu bhatyam peragadam ledani prabhutvaanni edirinchi udyogulu ummadigaa poradi vijayam saadhistaaru. gittubaatu kaavadam ledani auto unianlu poradi retlu saadhinchukogalugutaaru, kadaku bajaarlo put paat bandla vyaapaarulu kalisi poradi tamaku polisula dwara eduroutunna ibbandulanu sunayasanga parishkarinchukuntaaru. mandi balame mukhyamani aayaa vargaalu nammi vaari samasyala parishkaaraalakai poraadataaru, vijayam saadhinche varaku kalise untaaru. raitulu alaa kaadu. vaallalo vaallaku sanghibhavame unte ee madhyakaalamlo raitula patla manam vintunna daarunaalu jarigevi kaavu.itara vastuvula dharalu perugudala retulone vyavasaaya utpattula dharalu kuudaa enduku peragadam ledani adige raithe ledu. ponee desamlo dharala perugudala retulo (Consumer Price Index) nayina kanishta maddatu dharalu (Minimum Support Price) enduku nirnayinchadam ledanee adagaru. dharalu perigayane saakuthono, maro kaaranamtoono kotanukotlu sampaadinchukune contractorlaku chellinche mottaalu siment, isuka, inumu, kooleela retlu perigaayani aa retulo penchi chellinchestaaru. raitulaku chellinchadaaniki laeni dabbulu contractorlaku ekkadivi ani raitulu adagaru. kakapothe raitulu vaallalo vaallu digulupadi kumilipotarante.aaru nelala kritam atu telamgaana itu aandhra pradesh rashtrallo dhara ledani marketlalone mirchi raitulu jeevanmarana samasyatho kottumittadutunte, migata raitulevaruu mirchi marketla vaipu chudanayina ledu. tamato kilo roopaayiki kuudaa ammudupovadam ledani pandinchina raitu edustunte migata raitulaku cheemakuttinatlayina ledu. pasupuraitulu pandinchina kharchulu kuudaa ravadam ledura bhagavantuda ani kanneellu pettukuntuu unte migata raitulaku ademi pattadam ledu. prastutam erragaddala pantatho nashtapotunnamante migata raitulu aa oose pattanatlunnaru. idhi ee samvatsaram paristhiti. ilaa e samvatsaram teesukunna, enno pantalaku sambandinchi ide anubhavam. aayaa pantalu pandinchina raitulu dhara gittadam ledani kanneellu pettukunna, saati raitulevaruu ee desamlo raitulake ee paristhiti endukochindani aalochincharu.rajadhani peruthono, vimaanaasrayaala korako, naukaasrayaala korako, vyaapaaraalako, vidyaalayaalako, saamaajika madimpu veyakundaane, bhoomulu ivvadam raitulaku ishtam lekunna, raitu bhoomiki market dhara rakunna, raitu bhoomulu balavantamgaa laakkuni prabhutvame riyal estate vyaapaaraalu chestunna, vela roopaayalu raitula kichi kotla roopaayalu riyal estate vyaapaarulu dandukuntunna, raitulanu bedirinchii kesulu petti kortu keedchi bhoomulu lakkuntunna, kaneesam aa raashtraalaloni migata raitulaku pattadu, sanghibhavam kosamaina nirasana telparu.election samayamlo raitulaku haameelapaina haameelicchi, aidella kaalamlo palana praject katti mee polaalannitikii moodu pantalaku neellistaamani palle pallelo pramaanaalu chesi, prati election samayamloona vesina chote sankhusthaapana raayini mallee mallee vesina, rajakeeya naayakulu aidella taruvaata adhe palleku vachi inko saari sankhusthaapana chesina raitulu norettaru, maro saari veyanunna sankusthaapananu kuudaa aaparu.runamafy paerutho kondariki oke saari maffey chesi, marikondariki naalugu vidatalugaa maffey chestamani cheppi, vidatalugaa byaankulalo jama chesina, aa jama mottam atu vaddeeki, itu asaluku chaalaka raitulu, byaankula drushtilo runha egavetadaarulane ninda moyavalasi vachina raitulandaruu okkati kaaru, prasnincharu.raitulanu aadukovadaaniki aiduvela kotla roopaayalatho panta sthireekarana nidhini erpaatu chestamani ennikala samayamlo vaagdaanam chesi paalakulu matatappina mammalnenduku mosam chestunnarani raitulu prasnincharu.raajakeeyanaayakulu videsaalaku vihara yaatralaku velataaru, swanta vyaapaaraalakai velataaru, cony aayaa deshaallo mana vyavasaaya utpattulaku market undaa, unte e retulo undi ane vivaraalu kanukkuraru, kanukkuni unte panta periginapudu egumatulu penchi raitulanu aadukune prayatnam chesevaaru. alaa jarigiunte ee roju raitulu jeevitaalanu nirjeevam chesukunevaru kaadu. videsaalaku inni saarlu vellaavu kada, makosam aa videsaallo emi chesavani raitulu adagaru.desheeya raitu kashtaalanu koddi merayina tagginche satta unna em.es. swaminathan commity sifaarsulanu sakramamgaa amalucheyaledu. ummadi andhrapradesh rashtramlo erpaatu cheyabadda jayati ghosh nivedikanu upayoginchukoledu. rashtra vibhajana tarvaata, pro.radhakrishna netrutvamlo erpadina commity salahalanaina patinchara ante adeeledu. okka maa vishayamlone ilaa enduku jarugutuundii? maaku upayogakaramaina medhavula reportulanu enduku amalu cheyadam ledhoo? ani raitulu adagarugaaka adagaru.mirchi marketlo gharshana vaataavaranam erpadindanii, daanitho kontamera aastinashtam jarigindani, anduku raitulu kaaranamani, vaaripai rajadroha neragaallugaa kesulu petti, baedeelu vesi kortulaku teesikellinaa rashtramloni migata raitulu noruvipparu. purushottam patnam ettipotala pathakam kosam bhoomulaku saraina pariharam ivvadam ledani mottukunna, 144 section vidinchinaa raitulu prasnincharu.uchitam paerutho raatrullu current ichina adhe mahaa prasaadamani raitulu bharistare tappa, atu raitulakugaanii itu saamaanyudikigaanii avasaram laeni sinima theaterlaku, baarlaku, pabbulaku, egjibishanlaku, pankshan haalla vanti vaaniki pagalu raatri teda lekunda current ela istunnarani kaneesam prasnincharu.endanaka, vaananaka aaru nelalu kashtapadi kuuragaayaalu pandinchina raitulaku kilo padi roopaayalu ammadam gaganam. pantapai raitu pettina anni kharchulu aa vachina padi roopaayallone. padi roopaayalaku raitu vadda konna asami aaru gantala vyavadhilo iravai roopaayalaku viniyogadaaruniki ammina raitulaku cheema kuttinatlayina rosham raadu. maaku aaru nelalu kashtapadithe kuudaa raani aadaayam, marketlo aasaamiki aaru gantallo ela vastundii, endukostundii ani aalochincharu.eppudayina, ekkadayina poradalsi vaste raitulu okkokkaro, chinna chinna gumpulu gano poraadataaru tappa andaruu okkati kaaru. ee roju aa raitukayindi, repu maaku kaadaa ani raitulu aalochincharu. raitulakosam raitulu poradadam ee desamlo ledu. ellakaalam pratipakshaale poradali. mirchi, pasupu, tamota lanti vaani dharalu gittaledani, kendram panta gittubaatu dharalu prakatinchaledani, panta sthireekarana nidhi erpaatunu marichaaranee, current sarigaa samayaniki ivvadam ledani, desha droha kesulu pettaarani, raitula chetulaku baedeelu vesaarani, raitu bhoomullo 144 section vidhinchaarani okatemiti anni vishayaalloonuu pratipakshaale poradali.ponee raitulaku sakti leda, vaalla sankhya emaina takkuva ante ‘kaadu’. desamloni raitulandaruu kaliste vaallaloonunche rashtrapati, pradhaanamantri, mukhyamantrulu kagalaru, cony kaaru. raitulu raitulaku puttaru, vaaru varganiko, kulaniko pudataarannatlugaa raitulu maaripoyaaru, ledu maarchesaaru. panchaayati ennikalochayante pallelalo raitulanu vargaalugaa vidagotti, vaarilo kulaalanu prerepinchi, kaksha kaarpanyaalanu penchi, grama sthaayi rajakeeya naayakulu pabbam gadupukuntaaru. alaage assembley, parlament elakshanlu vaste raitulu vargaalugaa vidipotaaru. ee paddhati marali. raitule paalakula medalu vanchaali. vaari sanghatita saktini chusi paalakulu bhayapadali. appude raitu rajavutadu.vi. reddappa reddivisraanta aachaaryulu, shree krishnadevaraya vishwavidyaalayam