
ఈ దశాబ్ది కవిత్వంపై కొందరు సాహిత్యకారుల స్పందనల్ని గత వారం ఇచ్చాము. ఈ వారం మరి కొందరి స్పందనల్ని ఇస్తున్నాము. వీరి ముందుంచిన ప్రశ్నలివీ: 1) గడుస్తున్న దశాబ్దంలో వస్తూన్న కవిత్వం అంతకు ముందు రెండు మూడు దశాబ్దాల కన్నా ఏ విధంగా భిన్నం? 2) ఏ విధంగా మెరుగు? 3) ఏ విధంగా తీసికట్టు? 4) ఆశ కలిగిస్తున్న కొత్త కవులు? వారికి మీరు చెప్పదల్చుకున్నది?- వివిధఏ హేంగోవర్ లేని కవిత్వం వచ్చిందిగత రెండు దశాబ్దాల కన్నా ఈ దశాబ్ది కవిత్వ ధోరణి ఎంతో భిన్నం.It's a radical departure for the good.  ముఠాలు, గ్రూపులు, సిద్ధాంతాలకు అతీతంగా ఈ దశాబ్ది కవులు తమ అనుభవం ఏ మేరకైతే విస్తరించిందో దాని నుంచి solidification జరిగి, consolidate అయిన ఫీలింగ్ని చెబు తున్నారు. కె. శ్రీకాంత, మోహన్ రుషి, ఎస్వీకే విజయ్ కుమార్, నందకిషోర్, వంశీధర్ రెడ్డి... దీనికి ఉదాహరణ. ఇండస్ మార్టిన్ ఇంకో ఎక్స్ట్రీమ్. పైడి తెరేష్లోనూ, అంతకుముందు నగ్నమునిలోనూ, కనిపించిన పవర్ఫుల్ ఎక్స్ప్రెషన్ ఇతనిలో ఉన్నది. ఈ ఆగ్రహ కవి కవితలకు అప్పీల్ ఎక్కువ. కవిత్వంలో ఏదైనా స్వీయమే; అస్వీయం అన్నది ఏమీ ఉండదు. రాజకీయ, సామాజిక స్వభావం కూడా స్వీయంలో భాగమే. అందుకే క్రమంగా ఇప్పుడు అరుపులూ, కేకలూ, ఫిర్యాదులూ, నినాదాలూ తగ్గిపోయాయి. లావణ్యవతి కటారి, నీలం అన్వీక్ష, మెర్సీ మార్గరెట్ ఈ ముగ్గురూ కొత్త కంఠాలు. రేవతీదేవి, జయప్రభల వారసత్వం ఇది. శివలెంక రాజేశ్వరీదేవి, ఊర్మిళల కొనసాగింపు ఇది. Feminine warmth ఏమేరకు పురుష కవుల వర్క్లో రిఫ్లెక్ట్ అవుతు న్నదో ఆమేరకు మంచి పదునైన కవిత్వం వస్తున్నది. ఫేస్బుక్లో ‘కవిసంగమం’, ‘కవిత్వశాల’ ఇలా గ్రూపులు ఎన్నున్నా ఎవరి కవిత్వం వారు రాస్తున్నారు. ప్రాంతీయ ఉద్యమాలు కానీ, అంతకుముందు నుంచీ ఉన్న విప్లవ, దళిత, స్త్రీ, ముస్లిం వాద ఉద్యమాలు కానీ ఇవన్నీ ఇప్పుడు ఒక ఆభాసం. That is the beauty of this new decade. జీవితంలోని వేదననీ, ఒంటరితనాన్నీ, కమ్యూనికేషన్ రాహిత్యాన్నీ ఈనాటి కవులు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. అది కూడా ఏదో మేం సమాజాన్ని ఉద్ధరించేస్తున్నాం, రాత్రికి రాత్రే మార్చేస్తాం అనే పాత కాలపు hopeless ramblings లేకుండా, హెచ్చులకు పోకుండా చాలా లిమిటెడ్గా, కాంక్రీట్గా, స్పెసిఫిక్గా, సున్నితంగా, మంద్రంగా వ్యక్తం చేస్తు న్నారు. వీళ్ల వర్క్ డౌన్ టు ది ఎర్త్. కవి స్వతహాగా రాజ్యవిరోధి. కానీ విప్లవ కవిత్వం తెలియకుండానే రాజ్యవాదాన్ని పుణికిపుచ్చుకొని తాను వ్యతిరేకిస్తున్న రాజ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసింది. అందుకు కారణం ఆత్మాశ్రయ స్పర్శ కానీ, సామాజిక స్పర్శ కానీ ఆ కవిత్వంలో లోపించడమే. విప్లవ కవులే కాదు, ఏ కవులూ ప్రభుత్వాలకు ఊడిగం చేయరు. అవార్డులు, రివార్డులు అసలే స్వీకరించరు. కానీ తెలుగునాట పరిస్థితి ఇందుకు పూర్తి భిన్నం. రాజ్య వ్యతిరేకులుగా చెలామణిలో ఉంటూ వచ్చినవారే ఒక్కసారిగా ప్రభుత్వ ఆస్థానాల్లో చేరిపోవటం ఒక వైచిత్రి. సోషల్ మీడియా వల్ల సంఘాలూ, ఊరేగింపులూ, మీటింగులూ ఇలాంటి చెత్తంతా పోయింది. కవి తనలాంటి వాళ్లనీ, తన పాఠకుల్నీ కనుగొన గలుగుతున్నాడు.  Inner worldలో జీవించ గలుగుతున్నాడు. 2010కి ముందు సిద్ధార్థ, దెంచనాల శ్రీనివాస్, అయిల సైదాచారి, ఎం.ఎస్.నాయుడు, నామాడి శ్రీధర్, అనంతు, రివేరా, మునాస వెంకట్, వేముల ఎల్లయ్య, షాజహానా, అవధానం దుర్గా ప్రసాద్, డి.ఎస్.ఎమ్. కుమార్ వీరంతా తమదైన స్వీయ ముద్రతో కవిత్వం రాశారు. వారికి కొనసాగింపే ఈనాటి కవిత్వంలో కనిపిస్తోంది. ఎట్టకేలకు ఒక అర్థవంతమైన ప్రయత్నం మొదలైంది. ఈనాటి కవులు ఒక కొత్త దిశగా ప్రయాణం చేసున్నారు. రేపు ఇంకా మంచి కవిత్వం వస్తుందన్న ఆశ ఉన్నది. - అంబటి సురేంద్ర రాజుప్రశ్నించని కవిత్వం, కవిత్వమే కాదునా మటుకు కవిత్వం సామాజిక బాధ్యత. సామాజిక అంశాల పట్ల సెన్సివిటీ లేని కవిత్వం, హృదయాన్ని తాకని కవిత్వం, కవిత్వమే కాదు. నేను కవిత్వం రాయడం మొదలుపెట్టిన రోజుల్లో (1990) ప్రజల పోరాటాలు, సామాజిక ఉద్యమాల ప్రభావం నా కవిత్వం మీద ఉండేది. వామపక్ష విద్యార్థి ఉద్యమాలు సమాజాన్ని మరింత లోతుగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఆస్కారమయ్యాయి. ఆ స్ఫూర్తి, నాకు నా అక్షరాలను పదునుపెట్టుకోవడానికీ, ఒక రాజకీయ దృష్టికోణాన్ని నా కవిత్వాన్ని ఆపాదించడానికీ దోహదపడింది.Gender, Feminism లాంటి విషయాలను నా తరం ప్రజల్లోకి తీసుకువెళ్ళ గలిగింది. చేరా, భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి, జ్వాలాముఖి లాంటి సాహితీకారుల పరిచయం నా కవిత్వానికి మరింత మెరుగులు దిద్దింది. ఇప్పుడు సాహితీ వాతావరణం పూర్తిగా మారిపోయింది. ఉద్యమాలు అణచివేతకు గురైనాయి. ఆలోచన మీద, creativity మీద,  university మేధస్సు మీద, చరిత్ర మీద అసహనం చోటు చేసుకుంది. మతం democratic spaceని ఆక్రమించింది. Culture మీద, ఆహారం మీద జరుగుతున్న రాజకీయం కలవరం కలిగిస్తుంది. రాయడానికి వస్తువు చాలా ఉన్నప్పటికీ, రాయడానికి వీలు లేని పరిస్థితి. కుంచించుకుపోతున్న  democratic space, freedom of speech. . అందుకే మంచి కవిత్వం అక్కడక్కడ అప్పుడప్పడు కనిపిస్తుంది. సైబర్ స్పేస్ పిచ్చి కవిత్వంతో నిండిపోయింది. టెక్నాలజీ, అస్తిత్వ ఉద్యమాలు మనిషినీ, కవినీ ముక్కలు ముక్కలుగా విడదీసి ఏలియనేషన్కు గురిచేసాయి. మనం పోస్ట్ ట్రూతని అర్థం చేసుకున్నాం. పోస్ట్ మోడర్నిటీ నుండి లిక్విడ్ మోడర్ని టీలోకి కవిత్వ ప్రయాణం చేస్తున్నాం. ఇప్పుడున్న పరిస్థితుల్లో ఒక విశాల రాజకీయ, సాంస్కృతిక, సామాజిక వేదిక కవిత్వానికి అవసరం. కె. శ్రీకాంత్ ఒక అద్భుతమైన యువ కవి. సాహితీ సమాజానికి అతను ఒక గొప్ప వరం. - మహెజబీన్విస్తరించాల్సింది కవిత కాదు, కవి పరిధిగుణాత్మకమైన మార్పేదో వచ్చిందని నాకనిపించటం లేదు. అంతకు ముందరి ధోరణులే అటూ ఇటూగా కొనసాగుతున్నాయి. రాసేవారి సంఖ్య పెరిగింది. దానివల్ల వైవిధ్యం చూపిం చటానికి అవకాశం ఉంది గాని, అదే సమయంలో కవిత్వం పలచబడింది. గొప్ప సంతృప్తినిచ్చే కవిత ఎక్కడోగాని కనిపించటం లేదు. గతంలో మాదిరి గానే, రోజువారీ వార్తల మీద స్పంద నగా వచ్చే కవితలు వస్తూనే ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని సంకలనాలుగా కూడా రూపొందుతున్నాయి. ఈ దశాబ్దిలో విజయవంతమైన ఒక ప్రాంతీయ ఉద్యమం జరిగింది కాబట్టి, ప్రాంతీయత సాహిత్యంలోనూ, కవిత్వంలోనూ ప్రముఖ స్థానం తీసుకుంది. ఐతే, దీనివల్ల తన పాఠకుల పరిధి పరిమితమై పోకుండా కవి కొంత జాగ్రత్త పడాలి. గత దశాబ్దాలతో పోలిస్తే, ఈ దశాబ్దిలో అంతర్జాల పత్రికలు, సామాజిక మాధ్యమాల వాడకం తెలుగు కవుల్లో పెరిగింది. దీనివల్ల రెండు ప్రయోజనాలు కలిగాయి. ఒకటి కవులకు మరికొంత స్వేచ్ఛ ఏర్పడి, వారు తమ రచనల్ని తక్కువ కాలంలో ఎక్కువమందితో పంచుకోవటానికి వీలు కలిగింది. రెండవది, ప్రవాసంలో ఉన్న కవులు మాతృదేశంలో ఉన్నవారితో తరచుగా సంభాషించి అక్కడి సాహిత్య ప్రపం చంలో తమ ఉనికిని నిలుపుకొనే అవకాశం కలిగింది. ఐతే, స్వీయ ప్రచురణ వల్ల, తక్షణ ప్రతిస్పందనల వల్ల ప్రమాదం లేకపోలేదు. ఏ రచననైనా పాఠకునికి అందించే ముందు, కవులు తమ రచనను తామే నిశితంగా పరిశీలించుకోవటం, వెంటనే ప్రచురించాలనే ఉత్సాహాన్ని నిగ్రహించుకోవటం అవసరం. ఇది అంత సులభం కాదు. అలాగే, తక్షణ స్పందనల్ని ఆశించటం, వాటికి అలవాటు పడటం వల్ల ఒకరకమైన psychological dependency  ఏర్పడుతుంది. ఉత్సాహంతో, మంచి కవిత్వం మీద ఆసక్తితో రాసే వర్దమాన కవులు అనేక మంది కనిపిస్తున్నారు. కవుల లిష్టు చెప్పలేనుగాని, నాకు తోచిన ఒకటి రెండు సలహాలు మాత్రం ఇవ్వగలను. ప్రతిభ, నిజాయితీ, నూతన దృష్టి- ఇవి మూడూ కవిత్వానికి ప్రాణం వంటివి. ఏది రాసినా నిజాయితీగా రాయాలి. ఆలోచనలో, అభివ్యక్తిలో కొత్తదనం కోసం నిరంతరం అన్వేషిస్తూ ఉండాలి. కవితను విస్తరించటం కంటే, కవి తన పరిధిని తాను విస్తరించు కోవటం మీద ఎక్కువ దృష్టి పెడితే మంచిది.- విన్నకోట రవిశంకర్(మరి కొందరి అభిప్రాయాలు వచ్చేవారం)

ee dashabdi kavitvampai kondaru saahityakaarula spandanalni gatha vaaram ichamu. ee vaaram mari kondari spandanalni istunnamu. veeri mundunchina prasnalivee: 1) gadustunna dasaabdamlo vastuunna kavitvam antaku mundu rendu moodu dasaabdaala kanna e vidhamgaa bhinnam? 2) e vidhamgaa merugu? 3) e vidhamgaa teesikattu? 4) aasha kaligistunna kotta kavulu? vaariki meeru cheppadalchukunnadi?- vividha hangovar laeni kavitvam vachindigata rendu dasaabdaala kanna ee dashabdi kavitva dhorani entho bhinnam.It's a radical departure for the good.  mutaalu, groopulu, siddhaantaalaku ateetamgaa ee dashabdi kavulu tama anubhavam e merakaithe vistarinchindo daani nunchi solidification jarigi, consolidate ayina pheelingni chebu tunnaru. ke. srikanta, mohan rushi, esweeke vijay kumar, nandakishore, vamsidhar reddi... deeniki udaaharana. indus martin inko extream. paidi tereshlonu, antakumundu nagnamuniloonuu, kanipinchina powerful expression itanilo unnadi. ee agraha kavi kavitalaku appil ekkuva. kavitvamlo edaina sweeyame; asveeyam annadi emi undadu. rajakeeya, saamaajika swabhaavam kuudaa sweeyamlo bhagame. anduke kramangaa ippudu arupuluu, kekaluu, firyaaduluu, ninaadaaluu taggipoyayi. laavanyavati katari, neelam anveeksha, mersi margeret ee mugguru kotta kantaalu. revatidevi, jayaprabhala vaarasatvam idhi. sivalenka rajeshwareedevi, oormilala konasagimpu idhi. Feminine warmth emeraku purusha kavula varklo reflect avutu nnado aameraku manchi padunaina kavitvam vastunnadi. fasebuklo ‘kavisangamam’, ‘kavitvasaala’ ilaa groopulu ennunna evari kavitvam vaaru raastunnaaru. praantiiya udyamaalu cony, antakumundu nunchi unna viplava, dalita, stree, muslim vaada udyamaalu cony ivannee ippudu oka aabhaasam. That is the beauty of this new decade. jeevitamlooni vedananee, ontaritanaannii, communication rahityanni eenaati kavulu vyaktam chestunnaru. adhi kuudaa edho mem samaajaanni uddharinchestunnam, raatriki ratre marchestam ane paata kaalapu hopeless ramblings lekunda, hecchulaku pokunda chala limitedga, concreetga, spesificga, sunnitamgaa, mandramgaa vyaktam chestu nnaaru. veella work doun tu dhi erth. kavi swatahaagaa rajyavirodhi. cony viplava kavitvam teliyakundaane raajyavaadaanni punikipuchukoni taanu vyatirekistunna rajyanni marinta balopetam chesindi. anduku kaaranam aatmaasraya sparsa cony, saamaajika sparsa cony aa kavitvamlo lopinchadame. viplava kavule kaadu, e kavuluu prabhutvaalaku oodigam cheyaru. avaardulu, rivaardulu asale sweekarincharu. cony telugunaata paristhiti induku puurti bhinnam. rajya vyatirekulugaa chelaamanilo untuu vachinavaare okkasariga prabhutva aasthaanaallo cheripovatam oka vaichitri. soshal media valla sanghaaluu, ooregimpuluu, meetinguluu ilanti chettanta poyindi. kavi tanalanti vaallanee, tana paatakulnee kanugona galugutunnadu.  Inner worldloo jeevincha galugutunnadu. 2010ki mundu siddhaartha, denchanaala srinivas, ayila saidachari, em.es.nayudu, namadi shreedhar, anantu, rivera, munasa venkat, vemula ellayya, shajahana, avadhaanam durga prasad, di.es.em. kumar veerantaa tamadaina sweeya mudratho kavitvam raasaaru. vaariki konasagimpe eenaati kavitvamlo kanipistondi. ettakelaku oka ardhavantamaina prayatnam modalaindi. eenaati kavulu oka kotta disagaa prayaanam chesunnaru. repu inka manchi kavitvam vastundanna aasha unnadi. - ambati surendra raajuprasninchani kavitvam, kavitvame kaduna matuku kavitvam saamaajika baadhyata. saamaajika amsaala patla sensivity laeni kavitvam, hrudayaanni taakani kavitvam, kavitvame kaadu. nenu kavitvam rayadam modalupettina rojullo (1990) prajala poraataalu, saamaajika udyamaala prabhaavam naa kavitvam meeda undedi. vamapaksha vidyaarthi udyamaalu samaajaanni marinta lothugaa artham chesukovadaniki aaskaaramayyaayi. aa sphurthy, naaku naa aksharaalanu padunupettukovadaanika, oka rajakeeya drushtikonanni naa kavitvaanni aapaadinchadaanikii dohadapadindi.Gender, Feminism lanti vishayaalanu naa taram prajalloki teesukuvella galigindi. chera, bhadriraju krishnamoorthy, jwaalaamukhi lanti saahitiikaarula parichayam naa kavitvaaniki marinta merugulu diddindi. ippudu saahitii vaataavaranam puurtigaa maaripoyindi. udyamaalu anachivetaku gurainai. aalochana meeda, creativity meeda,  university medhassu meeda, charitra meeda asahanam chotu chesukundi. matham democratic spaceni aakraminchindi. Culture meeda, aahaaram meeda jarugutunna rajakeeyam kalavaram kaligistundi. raayadaaniki vastuvu chala unnappatikii, raayadaaniki veelu laeni paristhiti. kunchinchukupothunna  democratic space, freedom of speech. . anduke manchi kavitvam akkadakkada appudappadu kanipistundi. saibar space picchi kavitvamtho nindipoyindi. technology, astitva udyamaalu manishinee, kavinee mukkalu mukkalugaa vidadeesi elianeshanku gurichesai. manam post troothani artham chesukunnam. post modernity nundi likwid modarni teeloki kavitva prayaanam chestunnam. ippudunna paristhitullo oka visaala rajakeeya, saamskrutika, saamaajika vedika kavitvaaniki avasaram. ke. srikant oka adbhutamaina yuva kavi. saahitii samaajaaniki atanu oka goppa varam. - mahejabeenvistarinchaala kavita kaadu, kavi paridhigunaatmakamaina marpedo vachindani naakanipinchatam ledu. antaku mundari dhoranule atuu itoogaa konasaagutunnaayi. rasevari sankhya perigindi. daanivalla vaividhyam chuupim chataaniki avakaasam undi gaani, adhe samayamlo kavitvam palachabadindi. goppa santruptinichhe kavita ekkadogani kanipinchatam ledu. gatamlo maadiri gaane, rojuwari vaartala meeda spanda nagaa vache kavitalu vastune unnaayi. vaatilo konni sankalanaalugaa kuudaa roopondutunnaayi. ee dasaabdilo vijayavantamaina oka praantiiya udyamam jarigindi kabatti, praanteeyata saahityamloonuu, kavitvamloonuu pramukha sthaanam teesukundi. aithe, deenivalla tana paatakula paridhi parimitamai pokunda kavi kontha jaagratta padali. gatha dasaabdaalatoe poliste, ee dasaabdilo antarjaala patrikalu, saamaajika maadhyamaala vaadakam telugu kavullo perigindi. deenivalla rendu prayojanaalu kaligayi. okati kavulaku marikonta swechha erpadi, vaaru tama rachanalni takkuva kaalamlo ekkuvamandito panchukoovataaniki veelu kaligindi. rendavadi, pravaasamlo unna kavulu maatrudaesamlo unnavaaritoe tarachugaa sambhaashinchi akkadi saahitya prapam chamlo tama unikini nilupukone avakaasam kaligindi. aithe, sweeya prachurana valla, takshana pratispandanala valla pramaadam lekapoledu. e rachananaina paatakuniki andinche mundu, kavulu tama rachananu taame nisitamgaa pariseelinchukovatam, ventane prachurinchaalane utsaahaanni nigrahinchukovatam avasaram. idhi anta sulabham kaadu. alaage, takshana spandanalni aasinchatam, vaatiki alavaatu padatam valla okarakamaina psychological dependency  erpadutundi. utsaahamto, manchi kavitvam meeda aasaktito rase vardamaana kavulu aneka mandi kanipistunnaru. kavula lishtu cheppalenugaani, naaku thochina okati rendu salahalu maatram ivvagalanu. pratibha, nijaayitii, noothana drushti- ivi muuduu kavitvaaniki praanam vantivi. edhi rasina nijaayitiigaa rayali. aalochanalo, abhivyaktilo kottadanam kosam nirantaram anveshistuu undaali. kavitanu vistarinchatam kante, kavi tana paridhini taanu vistarinchu kovatam meeda ekkuva drushti pedithe manchidi.- vinnakota ravisankar(mari kondari abhipraayaalu vachevaaram)