
పతంజలి వ్యంగ్యాన్ని వ్యంగ్యం కోసమో, హాస్యం కోసమో రాయలేదు. దాని వెనుక రచయిత అంతర్మథనం, ఆవేదన కనిపిస్తాయి.తెలుగు సాహిత్యంలో ఉత్తరాంధ్రకు చెందిన సాహిత్యమూర్తులది ఒక ప్రత్యేకస్థానం. గొప్ప చారిత్రకనేపథ్యం, ఘనమైన సాంస్కృతిక వారసత్వం, ఉద్యమ రాజకీయ చైతన్యం... అలాంటి వారసత్వమున్న ఉత్తరాంధ్ర నుండి వెలువడిన భిన్నస్వరం కె.ఎన్.వై. పతంజలి. ఆయన ఎంచుకున్న రచనావస్తువులు, కథన రీతులు, శిల్పవైవిధ్యం, ప్రక్రియా వైశిష్ట్యం, నిర్వచనాల పరిధికి ఒదిగి ఉండేవి కావు. ‘‘ఏమీ తెలియకుండా కూడా రాయవచ్చునని’’ పదేళ్ల వయసుకే అనుభవ పూర్వకంగా గ్రహించినట్టు చెప్పుకున్న పతంజలి ప్రపంచసాహిత్యాన్ని విస్తృతంగా అధ్యయనం చేశారు. ఆయన రచనావ్యాసంగం డిటెక్టివ్ నవలతో ప్రారంభమైంది. కేవలం రాయడం పట్ల మక్కువే కాకుండా, రాసింది వాసిగలదో కాదో నిర్ణయించగల శక్తి ఆయనకుంది. పతంజలి రచనలో కథ ఒక సాకు మాత్రమే. తాను చెప్పదలుచుకున్న విషయానికి అది పైకి కనిపించే ఒక ఉపరితల పార్శ్వం మాత్రమే. కథ లోపల మరెన్నో అంతరార్థ కథనాలు వినిపిస్తాయి. కథావాచకాన్ని చదువుతున్న కొద్దీ మరిన్ని కొత్త స్వభావాలు, ధర్మాలు, వాస్తవికతలు ప్రత్యక్షమవుతాయి. పతంజలి తన రచనను బహుళార్థ ప్రయోజన సాధనంగా తీర్చిదిద్దారు.రచనల్లో పతంజలి లేవనెత్తిన ప్రశ్నలు ఇంకా సజీవంగానే ఉన్నాయి. మన చుట్టూ ఉన్న వ్యవస్థలపై పతంజలి ప్రకటించిన యుద్ధం సామాన్యమైంది కాదు. ప్రజాస్వామ్యంలో కీలకమైన చట్టం, న్యాయం, రాజకీయ, పత్రికావ్యవస్థలపై సంయమనంతో కూడిన ఆగ్రహాన్ని ఆయన వ్యక్తపరిచారు. ఆయా వ్యవస్థల నడుమ గందరగోళమే పతంజలి రచనల్లో ప్రతిఫలించింది. సామాజిక శాస్త్రాలకంటే ప్రతిభావంతంగా ఉత్తమ సాహిత్యం సమాజాన్ని ప్రతిబింబిస్తుందనే మాటలను పతంజలి రచనలు నిరూపిస్తాయి. ప్రజాసంక్షేమం కోసం రూపొందిన వ్యవస్థల బాధ్యతారాహిత్యాన్ని, వైఫల్యాలనూ నిరసిస్తూ దాఖలుచేసిన సృజనాత్మక ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యంగా ఈ రచనలు నిలుస్తాయి.వ్యంగ్యం అంటే పతంజలి అనేంతగా తెలుగు సాహిత్యంలో పతంజలి వ్యంగ్యం స్థిరపడింది. కానీ, పతంజలి వ్యంగ్యాన్ని వ్యంగ్యం కోసమో, హాస్యం కోసమో రాయలేదు. దాని వెనుక రచయిత అంతర్మథనం, ఆవేదన కనిపిస్తాయి. రచయిత నిబద్థత, తీవ్రతలే ఆయన రచనలలో ‘బ్లాక్ హ్యూమర్’గా పరిణామం చెందాయి. పతంజలి వాచకాలను పరిశీలించగల, అంచనా వేయగల విమర్శసామగ్రి తెలుగు సాహిత్యం సమకూర్చుకోలేదు. పతంజలి రచనలే అతని సారస్వత అధ్యయనానికి, విమర్శకు ముఖ్యమైన ఆధారాలు. తన రచనల్లోనే వ్యాఖ్యానాన్నీ, విమర్శనూ సమాంతరంగా సృజించిన నిరుపమాన రచయిత పతంజలి. జె. నీరజ(కె.ఎన్.వై పతంజలి గురించిన మోనోగ్రాఫ్ను చింతకింది శ్రీనివాసరావు రచించారు. ‘భారతీయ సాహిత్య నిర్మాతలు’ శీర్షికన కేంద్రసాహిత్య అకాడమీ దీనిని ప్రచురించింది. ఈ గ్రంథావిష్కరణ సెప్టెంబర్ 23 శనివారం సా.6గం.లకు విశాఖపట్నం పబ్లిక్ లైబ్రరీలో మిత్రసాహితి ఆధ్వర్యాన జరుగుతుంది.)

patanjali vyangyaanni vyangyam kosamo, haasyam kosamo rayaledu. daani venuka rachayita antarmathanam, aavedana kanipistaayi.telugu saahityamlo uttaraandhraku chendina saahityamuurtuladi oka pratyekasthaanam. goppa chaaritrakanepathyam, ghanamaina saamskrutika vaarasatvam, udyama rajakeeya chaitanyam... alanti vaarasatvamunna uttarandhra nundi veluvadina bhinnaswaram ke.en.vai. patanjali. aayana enchukunna rachanaavastuvulu, kathana reetulu, silpavaividhyam, prakria vaishishtyam, nirvachanaala paridhiki odigi undevi kaavu. ‘‘emi teliyakunda kuudaa raayavachunani’’ padella vayasuke anubhava puurvakamgaa grahinchinattu cheppukunna patanjali prapanchasaahityaanni vistrutamgaa adhyayanam chesaru. aayana rachanaavyaasamgam detective navalatho praarambhamaindi. kevalam rayadam patla makkuve kakunda, rasindi vaasigalado kaado nirnayinchagala sakti aayanakundi. patanjali rachanalo katha oka saaku matrame. taanu cheppadaluchukunna vishayaaniki adhi paiki kanipinche oka uparitala paarshvam matrame. katha lopala marenno antaraartha kathanaalu vinipistaayi. kathaavaachaakaanni chaduvutunna koddi marinni kotta swabhaavaalu, dharmalu, vaastavikatalu pratyakshamavutaayi. patanjali tana rachananu bahulartha prayojana saadhanamgaa teerchididdaaru.rachanallo patanjali levanettina prasnalu inka sajeevamgaane unnaayi. mana chuttu unna vyavasthalapai patanjali prakatinchina yuddham saamaanyamaindi kaadu. prajaaswaamyamlo keelakamaina chattam, nyaayam, rajakeeya, patrikaavyavasthalapai samyamanamtho kuudina aagrahaanni aayana vyaktaparichaaru. aayaa vyavasthala naduma gandaragolame patanjali rachanallo pratiphalinchindi. saamaajika saastraalakante pratibhaavantamgaa uttama saahityam samaajaanni pratibimbistundane maatalanu patanjali rachanalu niruupistaayi. prajasankshemam kosam roopondina vyavasthala baadhyataaraahithyaanni, vaiphalyaalanuu nirasistuu daakhaluchesina srujanaatmaka prajaaprayojana vyaajyamgaa ee rachanalu nilustaayi.vyangyam ante patanjali anentagaa telugu saahityamlo patanjali vyangyam sthirapadindi. cony, patanjali vyangyaanni vyangyam kosamo, haasyam kosamo rayaledu. daani venuka rachayita antarmathanam, aavedana kanipistaayi. rachayita nibadthata, teevratale aayana rachanalalo ‘black humer’gaa parinaamam chendaayi. patanjali vaachakaalanu pariseelinchagala, anchana veyagala vimarsasamagri telugu saahityam samakurchukoledu. patanjali rachanale athani saarasvata adhyayanaaniki, vimarsaku mukhyamaina aadhaaraalu. tana rachanallone vyaakhyaanaannii, vimarsanuu samaantaramgaa srujinchina nirupamaana rachayita patanjali. je. neeraja(ke.en.vai patanjali gurinchina monographnu chintakindi srinivasarao rachinchaaru. ‘bhaarateeya saahitya nirmaatalu’ sheershikana kendrasahitya akadami deenini prachurinchindi. ee grandhaavishkarana september 23 sanivaaram saa.6gam.laku visaakhapatnam pablic librarilo mitrasaahiti aadhvaryaana jarugutundi.)