దశాబ్దకాలంలో రాజకీయ పార్టీల ఆస్తులు సగటున ఐదురెట్లు పెరిగాయన్న వార్త పెద్దగా ఆశ్చర్యం కలిగించదు. సంస్కరణల పేరిట వనరుల అప్పగింత ఉధృతంగా సాగుతూ బడాపారిశ్రామికవేత్తల, కార్పొరేట్ సంస్థల ఆస్తిపాస్తులు ఇబ్బడిముబ్బడిగా పెరిగిపోతున్నప్పుడు పార్టీల ఆస్తులు హెచ్చడంలో విచిత్రమేమీ లేదు. అసోసియేషన్ ఆఫ్ డెమోక్రాటిక్ రిఫార్మ్స్ (ఏడీఆర్) అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ ఈ తరహా నివేదికలు విడుదల చేసినప్పుడల్లా ప్రజాస్వామ్య ప్రియులు, మీడియా రచ్చ చేయడం జరుగుతున్నదే. ఇప్పుడు ఈ సంస్థ గత పదేళ్ళకాలంలో రాజకీయపార్టీల ఆస్తిపాస్తులను లెక్కకట్టి అధికార భారతీయ జనతాపార్టీని అత్యంత ధనిక రాజకీయపక్షంగా ప్రకటించింది. ఈ పార్టీ ఆస్తులు ఆరురెట్లు పెరిగాయట. ఈ పెరుగుదలలో అత్యధికం సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ముందు రెండేళ్ళలోనే జరిగింది. మొన్నటివరకూ అధికారంలో ఉన్న కాంగ్రెస్ సుదీర్ఘకాలం ప్రథమస్థానంలో ఉంటే, అనంతరం అధికారంలోకి వచ్చిన బీజేపీ ఆ స్థానాన్ని ఆక్రమించి, కాంగ్రెస్ను వెనక్కునెట్టేయడం అనూహ్యమేమీ కాదు.ఎన్నికల సంఘానికి ఏడు జాతీయపార్టీలు సమర్పించిన ఆస్తిపాస్తుల జాబితాలను విశ్లేషించి, వాటి పెట్టుబడులు, డిపాజిట్లు, స్థిరచరాస్తులు, లోన్లు తదితరాలను ఏడీఆర్ విశ్లేషించింది. పదేళ్ళక్రితం ఫిక్స్డ్డిపాజిట్లే పార్టీల ఆస్తుల్లో దాదాపు యాభైశాతం వరకూ ఉంటే, పదేళ్ళ తరువాత ‘ఇతర ఆస్తులు’ కేటగిరీలోనే అవి 60శాతం వరకూ ఉండటం విశేషం. ఇది గుట్టు విప్పని ఆదాయం అన్నమాట. పార్టీల ఆస్తిపాస్తులో పెరుగుదల, తరుగుదల అప్పులూ సొప్పుల కంటే ఈ నివేదిక విడుదల చేస్తూ ఏడీఆర్ గమనించిన అంశాలు, చేసిన హెచ్చరికలు, ఇచ్చిన సలహాలు ప్రధానమైనవి. ఆడిటింగ్ విషయంలో రాజకీయపార్టీలు ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ చార్టర్డ్ ఎకౌంటెంట్స్ ఆఫ్ ఇండియా (ఐసీఏఐ) సూచించిన, ఎన్నికల సంఘం ఆమోదించిన విధానాలను బేఖాతరు చేస్తున్నాయన్నది ఈ సంస్థ ప్రధాన వాదన. ఆస్తులతోపాటు అప్పులూ పద్దుల్లో చూపుతున్న పార్టీలు, ఆ అప్పులు తెచ్చిన బ్యాంకుల, ఆర్థికసంస్థలు, ప్రైవేటు సంస్థల వివరాలు ఇవ్వడం లేదని సంస్థ అంటున్నది. రుణాలు లెక్కల్లో చూపడమే తప్ప తీర్చవలసిన గడువు వివరాలు చెప్పకపోవడమూ పార్టీలు చేస్తున్న మాయ. అలాగే, విరాళాలు చూపడంలోనూ, దాతల వివరాలు చెప్పడంలోనూ పార్టీలు అనేక అక్రమాలకు పాల్పడుతున్నాయి. వ్యక్తులు, కంపెనీలు, సంస్థలు వంటి స్పష్టమైన వర్గీకరణతో దాతల వివరాలు వర్గీకరించినప్పుడు మాత్రమే పార్టీల ఆస్తిపాస్తుల విషయంలో ప్రజలకు మరింత అవగాహన వస్తుంది. పార్టీల ఆస్తిపాస్తుల లెక్కలు గందరగోళంగా ఉన్నాయనీ, స్పష్టత కనీసంగా అవసరమైనచోట కూడా అది లేకుండాపోయిందని ఏడీఆర్ ఆవేదన చెందుతున్నది. ప్రతి మూడేళ్ళకూ ఆడిటర్లను మార్చాలన్న కంపెనీ చట్టం నిబంధన పార్టీలకు వర్తించని కారణంగా లెక్కల్లో మాయ పతాకస్థాయికి చేరిందన్నది దాని బాధ. ఈ నిబంధన ఇప్పటికైనా అమలు చేయాలనీ, అలాగే, ఎకౌట్ల నిర్వహణ సక్రమంగా లేని రాజకీయపార్టీలను శిక్షించే అవకాశం కూడా లేకపోతున్నందున, ఈ సమస్య పరిష్కారానికి లా కమిషన్ సూచనలను అమలు చేయాలని కూడా ఏడీఆర్ కోరుతున్నది.ఈ సంస్థ నివేదికలు విడుదల చేస్తున్నప్పుడల్లా పార్టీల వ్యవహారశైలిని తప్పుపట్టడం, పలు సూచనలు జరుగుతున్నప్పటికీ అవేమీ అమలు కావడం లేదు. పైకి కాట్లాడుకున్నట్టు కనిపించినా, తమ వరకూ వచ్చేసరికి పార్టీలు ఎంతో సంఘటితంగా ఉంటాయి. పదేళ్ళలో పార్టీల ఆదాయం ఆరురెట్లు పెరిగిందని ఈ సంస్థ మొన్న జనవరి నివేదికలోనే చెప్పింది. రాజకీయపక్షాల ఆదాయంలో 70శాతం ‘గుర్తు తెలియని దాతల’నుంచే అందుతున్నదని అన్నది. ‘ఆర్థిక లావాదేవీల్లో పారదర్శకత ఉండాలి’ అంటూ ఉద్భోదించి ప్రజల విషయంలో దాని అమలుకు అహరహం శ్రమిస్తున్న ప్రధానమంత్రి పార్టీకే 65శాతం ఆదాయం ఎవరు సమకూర్చిపెట్టారన్నది పెద్ద రహస్యం. పదేళ్ళపాటు అధికారంలో ఉన్న కారణంగా 85శాతం గుట్టుచెప్పనక్కరలేని ఆదాయంతో కాంగ్రెస్ ఆ నివేదికలో పైమెట్టున ఉన్నది. జాతీయ, ప్రాంతీయ రాజకీయపక్షాలకు అందుతున్న మొత్తం విరాళాల్లో మూడోవంతు సొమ్ముకు మాత్రమే మూలాలు తెలుస్తున్నాయన్నది ఏడీఆర్ గత అధ్యయనంలో తేల్చిచెప్పిన విషయం. ఆరు జాతీయపార్టీలు, గుర్తింపు పొందిన యాభైఒక్క ప్రాంతీయపార్టీలు విరాళంగా అందుకున్న మొత్తం సొమ్ము 11,367కోట్లు అయితే, అందులో 7, 832కోట్లు ఎక్కడనుంచి వచ్చిందో అవి చెప్పలేదు. ఆదాయపు పన్నుచట్టంలో పార్టీలకు దక్కుతున్న మినహాయింపు అవి అక్రమానికి పాల్పడేందుకు అవకాశమిస్తున్నది. విరాళం 20వేల రూపాయలలోపు ఉన్నప్పుడు దాత ఎవరో చెప్పనక్కరలేదన్న మినహాయింపు పార్టీలకు అపరమితమైన ధనరాశులను సమకూరుస్తున్నది. కాంగ్రెస్ విరాళాల్లో 83శాతం, బీజేపీ విరాళాల్లో 65శాతం ఇలా గుట్టువిప్పనక్కరలేని మార్గాల్లో వస్తే, బీఎస్పీ నూరుశాతం విరాళాలకు దాతలెవరో చెప్పనక్కరలేకపోయింది. రాజకీయపార్టీలకు ఆదాయపుపన్ను మినహాయింపు ఉండటం వల్లనే వాటి ఆదాయానికి జవాబుదారీతనం అవసరం లేకుండాపోతున్నది. లెక్కలను సరిగా నిర్వహించాలన్న నిబంధనకూడా అవి పాటించని స్థితికి చేరుకున్నాయి. మొన్నటి బడ్జెట్లో రెండువేలకు మించిన విరాళాలు చెక్కుల రూపంలోనో, ఆన్లైన్ ద్వారానో జరగాలని అరుణ్జైట్లీ ఆంక్షలు విధించారు కానీ, కార్యకర్తలే చందాలేసుకొని నిధులు సమకూర్చుతున్నారంటూ ఎన్నికల్లో కోట్లు ఖర్చుచేస్తున్న పార్టీలకు ఈ చిన్నపాటి సవరణ సంకెళ్ళు వేయదు. సమాచార హక్కు పరిధిలోకి పార్టీలు వస్తే ఈ అవకతవకలకు వీలుండదు కనుక పార్టీలన్నీ కట్టకట్టుకొని ప్రతిదశలోనూ అడ్డుతగులుతున్నాయి. రాజకీయపక్షాలు ప్రజలనుంచి పారదర్శకతనూ జవాబుదారీ తనాన్నీ డిమాండ్ చేస్తూ తాము మాత్రం మినహాయింపులు పొందుతున్నంత కాలం అవి ఇలా ఎదిగిపోతూనే ఉంటాయి.
dasaabdakaalamlo rajakeeya paarteela aastulu sagatuna aiduretlu perigayanna vaarta peddagaa aascharyam kaliginchadu. samskaranala paerita vanarula appaginta udhrutamgaa saagutuu badaapaarisraamikavetta, carporate samsthala aastipaastulu ibbadimubbadiga perigipotunnappudu paarteela aastulu hechadamlo vichitramemi ledu. asosiation af democratic reforms (adr) ane swachchanda samstha ee taraha nivedikalu vidudala chesinappudalla prajaaswaamya priyulu, media rachha cheyadam jarugutunnade. ippudu ee samstha gatha padellakaalamlo raajakeeyapaarteela aastipaastulanu lekkakatti adhikara bhaarateeya janataapaartiini atyanta dhanika raajakeeyapakshamgaa prakatinchindi. ee party aastulu aaruretlu perigayata. ee perugudalalo atyadhikam saarvatrika ennikalaku mundu rendellalone jarigindi. monnativarakuu adhikaaramlo unna congress sudiirghakaalam pradhamasthaanamlo unte, anantaram adhikaaramloki vachina bgfa aa sthaanaanni aakraminchi, congressnu venakkunetteyadam anoohyamemi kaadu.ennikala sanghaaniki edu jaatiiyapaartiilu samarpinchina aastipaastula jaabitaalanu vislaeshinchi, vaati pettubadulu, depaajitlu, sthiracharaastulu, lonlu taditaraalanu adr vislaeshinchindi. padellakritam fixddipajitle paarteela aastullo daadaapu yaabhaisaatam varakuu unte, padella taruvaata ‘itara aastulu’ ketagireelone avi 60saatam varakuu undatam visesham. idhi guttu vippani aadaayam annamata. paarteela aastipaastulo perugudala, tarugudala appuluu soppula kante ee nivedika vidudala chestu adr gamaninchina amsaalu, chesina heccharikalu, ichina salahalu pradhaanamainavi. auditing vishayamlo raajakeeyapaartiilu inistitute af charterd ecountants af india (icai) suuchinchina, ennikala sangham aamodinchina vidhaanaalanu bekhaataru chestunnayannadi ee samstha pradhaana vaadana. aastulatopaatu appuluu paddullo chuuputunna paarteelu, aa appulu tecchina byaankula, aardhikasamsthalu, praivetu samsthala vivaraalu ivvadam ledani samstha antunnadi. runaalu lekkallo chuupadamee tappa teerchavalasina gaduvu vivaraalu cheppakapovadamuu paarteelu chestunna maaya. alaage, viraalaalu chuupadamloonuu, daatala vivaraalu cheppadamloonuu paarteelu aneka akramaalaku paalpadutunnaayi. vyaktulu, companylu, samsthalu vanti spashtamaina vargeekaranatho daatala vivaraalu vargeekarinchinappudu matrame paarteela aastipaastula vishayamlo prajalaku marinta avagaahana vastundi. paarteela aastipaastula lekkalu gandaragolamgaa unnaayanee, spashtata kaneesamgaa avasaramainachota kuudaa adhi lekundapoyindani adr aavedana chendutunnadi. prati moodellakuu aaditarlanu maarchaalanna company chattam nibandhana paarteelaku vartinchani kaaranamgaa lekkallo maaya pataakasthaayiki cherindannadi daani baadha. ee nibandhana ippatikaina amalu cheyalani, alaage, ekoutla nirvahana sakramamgaa laeni raajakeeyapaarteelanu shikshinche avakaasam kuudaa lekapotunnanduna, ee samasya parishkaaraaniki laa kamishan suuchanalanu amalu cheyalani kuudaa adr korutunnadi.ee samstha nivedikalu vidudala chestunnappudalla paarteela vyavahaarasailini tappupattadam, palu suuchanalu jarugutunnappatiki avemi amalu kaavadam ledu. paiki kaatlaadukunnattu kanipinchinaa, tama varakuu vachesariki paarteelu entho sanghatitamgaa untaayi. padellalo paarteela aadaayam aaruretlu perigindani ee samstha monna janavari nivedikalone cheppindi. rajakeeyapakshaala aadaayamlo 70saatam ‘gurtu teliyani daatala’nunche andutunnadani annadi. ‘aardhika lavadevillo paaradarsakata undaali’ antuu udbhodinchi prajala vishayamlo daani amaluku aharaham shramistunna pradhaanamantri paarteeke 65saatam aadaayam evaru samakuurchipettaarannada pedda rahasyam. padellapaatu adhikaaramlo unna kaaranamgaa 85saatam guttucheppanakkaralena aadaayamto congress aa nivedikalo paimettuna unnadi. jaateeya, praantiiya raajakeeyapakshaalaku andutunna mottam viraalaallo moodovanthu sommuku matrame moolaalu telustunnaayannadi adr gatha adhyayanamlo telchicheppina vishayam. aaru jaatiiyapaartiilu, gurtimpu pondina yabhaiokka praantiiyapaartiilu viraalamgaa andukunna mottam sommu 11,367kotlu ayithe, andulo 7, 832kotlu ekkadanunchi vachindo avi cheppaledu. aadaayapu pannuchattamlo paarteelaku dakkutunna minahaayimpu avi akramaaniki palpadenduku avakaasamistunnadi. viraalam 20vela roopaayalalopu unnappudu daata evaro cheppanakkaraledanna minahaayimpu paarteelaku aparamitamaina dhanarasulanu samakuurustunnadi. congress viraalaallo 83saatam, bgfa viraalaallo 65saatam ilaa guttuvippanakkaralena maargaallo vaste, bsp noorusaatam viraalaalaku daatalevaro cheppanakkaralekapoyinda. raajakeeyapaarteelaku aadaayapupannu minahaayimpu undatam vallane vaati aadaayaaniki javaabudaareetanam avasaram lekundapotunnadi. lekkalanu sarigaa nirvahinchaalanna nibandhanakuda avi paatinchani sthitiki cherukunnayi. monnati badjetlo renduvelaku minchina viraalaalu chekkula roopamlono, anline dwarano jaragaalani arunjaitli aankshalu vidhinchaaru cony, kaaryakartale chandalesukoni nidhulu samakuurchutunnaarantuu ennikallo kotlu kharchuchestunna paarteelaku ee chinnapati savarana sankellu veyadu. samachara hakku paridhiloki paarteelu vaste ee avakatavakalaku veelundadu kanuka paartiilannii kattakattukoni pratidasaloonuu addutagulutunnaayi. raajakeeyapakshaalu prajalanunchi paaradarsakatanuu jawabudari tanaannii demand chestu taamu maatram minahaayimpulu pondutunnanta kaalam avi ilaa edigipothoone untaayi.