మన దేశంలో బ్యాంకింగ్, బీమా, ఎంఎఫ్ రంగాల్లో నియంత్రణలు చాలా పటిష్ఠంగా ఉన్నాయి. ఆయా సంస్థలను నియంత్రించే ఆర్బిఐ, ఐఆర్డిఎ, సెబి సమన్వయంతో పని చేస్తూ ఆయా రంగాల అభివృద్ధికి దోహదపడుతున్నాయి. ఇందుకు ఆ సంస్థల చేతిలో ఉన్న సమర్థవంతమైన నియంత్రణాధికారాలే కారణం. అయినా ప్రభుత్వం ఎఫ్ఆర్డిఐ చట్టం వంటి కఠిన నిర్ణయం తీసుకోవడం అవసరమా అన్న అంశంపై ప్రముఖ ఆర్థికవేత్త కె నరసింహమూర్తి విశ్లేషణ ఆంధ్రజ్యోతి పాఠకులకు ప్రత్యేకం.కర్ణుడి చావుకి కారణాలెన్నో అన్న తరహాలో బ్యాంకులు ఎన్పిఎల ఊబిలో కూరుకుపోవడానికి కూడా కారణాలెన్నో ఉన్నాయి. ఒక ప్రాజెక్టుని సరిగా మదింపు చేయకపోవడం వల్ల ఆ ప్రాజెక్టు విఫలమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రమోటర్లు నిధులు స్వాహా చేయడం మరో కారణం. ప్రమోటర్ల అసమర్థ నిర్వహణ, రుణగ్రహీతల ఖాతాలను  బ్యాంకులు సరిగా తనిఖీ చేయకపోవడం కూడా వాటిని కష్టాల్లోకి నెడుతుంది. బ్యాంకు అధికారులు, సంస్థ యాజమాన్యం ఉద్యోగులు కుమ్మక్కై అక్రమాలకు పాల్పడడం కూడా ఈ కోవలోకే వస్తుంది. ఇవన్నీ బ్యాంకును మోసం చేసే చర్యలే అయితే, ఎవరి ప్రమేయం లేకుండా కాలానుగుణంగా ఏర్పడే ఊహాతీతమైన పరిణామాల వల్ల ఎదురయ్యే ఒత్తిడులు ఆయా సంస్థలు రుణాలు చెల్లించలేని పరిస్థితి ఏర్పడేందుకు కారణమవుతాయి. అంతర్జాతీయంగా ఏర్పడే రాజకీయ, భౌగోళిక పరిణామాలు, ప్రకృతి వైపరీత్యాల వంటివి వ్యాపారాలను దెబ్బ తీస్తూ ఉంటాయి. ప్రభుత్వాలపరంగా చూస్తే విధానాల్లో ఆకస్మిక మార్పులు వ్యాపారాలకు ప్రతిబంధకం అవుతాయి. ఇవన్నీ అలా ఉంచితే ఆర్బిఐ, సెబి, నబార్డ్, ఐఆర్డిఏ వంటి నియంత్రణ సంస్థల పర్యవేక్షణలోని లోపాలు, న్యాయస్థానాలు ఏదో ఒక కేసుని దృష్టిలో ఉంచుకుని మొత్తం వ్యవస్థనే ప్రభావితం చేసే విధంగా ఇచ్చే తీర్పులు కూడా బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలను నష్టాల ఊబిలోకి నెడతాయి. ఉదాహరణకి ఐదేళ్ల క్రితం పర్యావరణ నిబంధనలను పాటించడంలేదన్న కారణంగా ఇనుప ఖనిజం మైనింగ్ను సుప్రీంకోర్టు నిషేధించింది. ఆ సమయంలో మైనింగ్ కార్యకలాపాలు స్తంభించిపోయి ఉక్కు రంగానికి ఇచ్చిన రుణాలు ఎన్పిఎలుగా మారిపోయాయి. అలాగే పర్యావరణవేత్తల ఆందోళనల కారణంగా ప్రాజెక్టులు స్తంభించిపోయి వాటి కోసం తీసుకున్న రుణాలు చెల్లించలేని పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. ఎన్పిఎలు పెరగడానికి ఇన్ని కారణాలుండగా ఆ బూచిని చూపించి ఆ నష్టాలు భరించమని సగటు డిపాజిటర్లను కోరడం అసమంజసం.ఆర్థిక సంస్థలు.. నియంత్రణ వ్యవస్థమన బ్యాంకింగ్, బీమా, మ్యూచువల్ ఫండ్ రంగాల నిర్వహణ ఎంతో కట్టుదిట్టంగా ఉంటుంది. సంస్థల బోర్డుల్లో కొత్త డైరెక్టర్ని చేర్చుకోవడం దగ్గర నుంచి పలురకాల అనుమతులు మంజూరు చేయడం వరకు నిబంధనలు చాలా పటిష్ఠంగా ఉన్నాయి. చివరికి డైరెక్టర్ల బోర్డు పనిచేసే తీరును కూడా ఈ నిబంధనలు నిర్దేశిస్తాయి. బ్యాంకుల రుణ వితరణ, నిధుల వినియోగం, పెట్టుబడి విధానాలు, ఆడిట్, రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ వ్యవస్థలు...ఈ విధంగా మొత్తం ఆర్ధిక సంస్థ నిర్వహణను నిబంధనలు నిర్దేశిస్తాయి. ఆర్బిఐ ప్రతి సంవత్సరం బ్యాంకుల పద్దులను తనిఖీ చేస్తూ ప్రతి నెలా ఆయా బ్యాంకుల ఆర్థిక స్థితిపై నివేదికలు తీసుకుంటూ నిరంతరం బ్యాంకులను తన చెప్పుచేతల్లో ఉంచుకుంటుంది.ఇటువంటి నేపథ్యంలో ఒక ఆర్థిక సంస్థను బెయిల్ ఇన్  చేయాలని సగటు డిపాజిటర్ను కోరడం ఎంతవరకు సమంజసం? నియంత్రణలు ఇంత పటిష్ఠంగా ఉన్నప్పుడు ఆయా బ్యాంకులు దివాలా తీసిన సందర్భాల్లో ఆర్బిఐకి బాధ్యత లేదా? ఆర్బిఐ, సెబి, ఐఆర్డిఎలపై నమ్మకం  కోల్పోయి ప్రభుత్వం ఇలాంటి చర్యకు పాల్పడుతోందా...? అనే అనుమానాలు తలెత్తుతున్నాయి. 2008 సంవత్సరంలో అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంక్షోభంలో ప్రపంచశ్రేణి బ్యాంకులు దివాలా తీసినా కూడా మన బ్యాంకింగ్ రంగం తట్టుకుని నిలవగలిగిందంటే ఆ నియంత్రణలే కారణం. 2002లో అర్బన్ బ్యాంకుల సంక్షోభం తర్వాత వాటి రక్షణకు  తీసుకున్న చర్యలు సత్ఫలితాలనే ఇచ్చాయి.వాణిజ్య బ్యాంకుల విషయానికి వస్తే 1990 దశకంలో న్యూ ఇండియా బ్యాంకు కష్టాల్లో పడితే దాన్ని పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంకులో విలీనం చేశారు. 2002-03 సంవత్సరాల్లో గ్లోబల్ ట్రస్ట్ బ్యాంక్ సంక్షోభంలో పడినప్పుడు దాన్ని ఒబిసిలో విలీనం చేశారు. ఈ సంఘటనలు మినహా మన దేశంలో వాణిజ్య బ్యాంకులు కుప్పకూలిన సంఘటనలేవీ ఇటీవల కాలంలో లేవు.ప్రభుత్వం, ఆర్బిఐ, ఇండియన్ బ్యాంక్స్ అసోసియేషన్  చక్కని సమన్వయంతో పనిచేసి బ్యాంకింగ్ రంగాన్ని సంక్షోభంలో పడకుండా కాపాడగలిగాయి.  బ్యాంకుల కష్టాలకు ఎవరెవరు బాధ్యులు, ఎందుకు అవి ఎన్పిఎల ఊబిలో కూరుకుపోయాయి వంటి అంశాలను సమగ్రంగా పరిశీలించకుండా సగటు డిపాజిటర్ల మీద పడడం వల్ల ఎన్నో చట్టపరమైన చిక్కులు ఎదురు కావచ్చు. ఒకపక్క డీమానిటైజేషన్ చేదు అనుభవం నుంచి ప్రజలు ఇంకా బయటపడలేదు. మరోపక్క జిఎ్సటికి ఆర్థిక వ్యవస్థ అలవాటు పడాల్సి ఉంది. ఇలాంటి స్థితిలో ఈ తరహా నిర్ణయం తీసుకోవడం కొరివితో తల గోక్కున్నట్టే అవుతుంది. బ్యాంకులు, నియంత్రణ సంస్థల వైఫల్యాలకు డిపాజిటర్లు శిక్ష అనుభవించాలా?
mana desamlo banking, beema, mph rangaallo niyantranalu chala patishtamgaa unnaayi. aayaa samsthalanu niyantrinche arbi, irda, sebi samanvayamtho pani chestu aayaa rangaala abhivruddhiki dohadapadutunnaayi. induku aa samsthala chetilo unna samarthavantamaina niyantranaadhikaaraale kaaranam. aina prabhutvam efrdi chattam vanti kathina nirnayam teesukovadam avasarama anna amsampai pramukha aardhikavetta ke narasimhamoorthy vislaeshana aandhrajyoti paatakulaku pratyekam.karnudi chaavuki kaaranaalenno anna tarahaalo byaankulu npll oobilo kuurukupoevadaaniki kuudaa kaaranaalenno unnaayi. oka praajektuni sarigaa madimpu cheyakapovadam valla aa praajektu viphalamayye avakaasam untundi. pramotarlu nidhulu swaha cheyadam maro kaaranam. pramoterla asamartha nirvahana, runagraheetala khaataalanu  byaankulu sarigaa tanikhee cheyakapovadam kuudaa vaatini kashtaalloki nedutundi. byaanku adhikaarulu, samstha yaajamaanyam udyogulu kummakkai akramaalaku palpadadam kuudaa ee kovaloke vastundi. ivannee byaankunu mosam chese charyale ayithe, evari prameyam lekunda kaalaanugunamgaa erpade oohaateetamaina parinaamaala valla edurayye ottidulu aayaa samsthalu runaalu chellinchaleni paristhiti erpadenduku kaaranamavutaayi. antarjaatiiyamgaa erpade rajakeeya, bhougolika parinaamaalu, prakruti vaipareetyaala vantivi vyaapaaraalanu debba teestuu untaayi. prabhutvaalaparamgaa chuste vidhaanaallo aakasmika maarpulu vyaapaaraalaku pratibandhakam avtayi. ivannee alaa unchithe arbi, sebi, nabard, irda vanti niyantrana samsthala paryavekshanhaloni lopalu, nyaayasthaanaalu edho oka kesuni drushtilo unchukuni mottam vyavasthane prabhaavitam chese vidhamgaa iche teerpulu kuudaa byaankulu, aardhika samsthalanu nashtala oobiloki nedataayi. udaaharanaki aidella kritam paryaavarana nibandhanalanu paatinchadamledanna kaaranamgaa inupa khanisam mainingnu supreenkortu nishedhinchindi. aa samayamlo mining kaaryakalaapaalu stambhinchipoyi ukku rangaaniki ichina runaalu enpluega maripoyayi. alaage paryaavaranavettala aandolanala kaaranamgaa praajektulu stambhinchipoyi vaati kosam teesukunna runaalu chellinchaleni paristhiti erpadutondi. nsplu peragadaaniki inni kaaranaalundagaa aa boochini chuupinchi aa nashtaalu bharinchamani sagatu depaajitarlanu koradam asamanjasam.aardhika samsthalu.. niyantrana vyavasthamana banking, beema, mutuola fund rangaala nirvahana entho kattudittamgaa untundi. samsthala bordullo kotta directorni cherchukovadam daggara nunchi palurakaala anumatulu manjuru cheyadam varaku nibandhanalu chala patishtamgaa unnaayi. chivariki directorla bordu panichese teerunu kuudaa ee nibandhanalu nirdesistaayi. byaankula runa vitarana, nidhula viniyogam, pettubadi vidhaanaalu, audit, risk management vyavasthalu...ee vidhamgaa mottam aardhika samstha nirvahananu nibandhanalu nirdesistaayi. arbi prati samvatsaram byaankula paddulanu tanikhee chestu prati nela aayaa byaankula aardhika sthitipai nivedikalu teesukuntu nirantaram byaankulanu tana cheppuchetallo unchukuntundi.ituvanti nepathyamlo oka aardhika samsthanu beyil in  cheyalani sagatu depajitarnu koradam entavaraku samanjasam? niyantranalu inta patishtamgaa unnappudu aayaa byaankulu diwala teesina sandarbhaallo aarbiki baadhyata leda? arbi, sebi, irdliepy nammakam  kolpoi prabhutvam ilanti charyaku palpadutonda...? ane anumaanaalu talettutunnaayi. 2008 samvatsaramlo antarjaatiiya aardhika sankshobhamlo prapanchashreni byaankulu diwala teesinaa kuudaa mana banking rangam tattukuni nilavagaligindante aa niyantranale kaaranam. 2002loo arban byaankula sankshobham tarvaata vaati rakshanaku  teesukunna charyalu satphalitaalane ichayi.vaanijya byaankula vishayaaniki vaste 1990 dasakamlo nyoo india byaanku kashtaallo padithe daanni panjab neshanal byaankulo vileenam chesaru. 2002-03 samvatsaraallo global trust bank sankshobhamlo padinappudu daanni obisilo vileenam chesaru. ee sanghatanalu minaha mana desamlo vaanijya byaankulu kuppakuulina sanghatanalevi iteevala kaalamlo levu.prabhutvam, arbi, indian bancs asosiation  chakkani samanvayamtho panichesi banking rangaanni sankshobhamlo padakunda kapadagaligayi.  byaankula kashtalaku evarevaru baadhyulu, enduku avi npll oobilo kuurukupooyaayi vanti amsaalanu samagramgaa pariseelinchakundaa sagatu depositorla meeda padadam valla enno chattaparamaina chikkulu eduru kaavachhu. okapakka demanitisation chedu anubhavam nunchi prajalu inka bayatapadaledu. maropakka jeestiki aardhika vyavastha alavaatu padalsi undi. ilanti sthitilo ee taraha nirnayam teesukovadam korivito tala gokkunnatte avutundi. byaankulu, niyantrana samsthala vaiphalyaalaku depositorlu shiksha anubhavinchala?