
రోడ్డు ప్రమాదాలు సాధారణంగా మానవ తప్పిదాలే. మన దేశంలో1994 - 2004 సంవత్సరాల మధ్య రహదారి ప్రమాద మరణాల సంఖ్య3.7 శాతం పెరుగగా  2005-2015 మధ్యకాలంలో 4.4 శాతం పెరిగాయి.దేశవ్యాప్తంగా వున్న అన్ని జాతీయ రహదారులను, రాష్ట్రాల పరిధిలోని ప్రధాన రాష్ట్ర రహదారులను అనుసంధానం చేస్తూ, సమీకృత అత్యవసర సహాయ సేవా కేంద్రాలను (ఇంటిగ్రేటెడ్ ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ సెంటర్స్–ఐ.ఆర్.సి) ఏర్పాటు చేయడం కేంద్ర -రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ప్రాధాన్యతాంశాలలో ఒకటిగా భావించాలి. బహుళ ప్రయోజన లక్ష్యంగా ఏర్పాటైన ‘హైవే ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ అండ్ యాక్సిడెంట్ మిటిగేషన్’ (హెచ్.ఆర్.ఎ.ఎమ్) అనే వ్యవస్థ విజయవంతంగా చేపట్టి అమలుచేసిన పైలట్ ప్రాజెక్ట్ ఆధారంగా రూపొందించిన నివేదికలో ఈ విషయం స్పష్టంగా పేర్కొనడం జరిగింది. భారత ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో నడుస్తున్న ‘ఇన్సూరెన్స్ రెగ్యులేటరీ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ’ (ఐ.ఆర్.డి.ఎ.), ‘జనరల్ ఇన్సూరెన్స్ కౌన్సిల్’ (జి.ఐ.సి.) సంయుక్త భాగస్వామ్యంలో హెచ్.ఆర్.ఎ.ఎమ్ ఈ నివేదికను తయారుచేసింది. 108 అంబులెన్స్ సర్వీసుల రూపశిల్పి డాక్టర్ ఎ.పి.రంగారావు నేతృత్వంలో ఈ సంయుక్త భాగస్వామ్య బృందం అధ్యయనం చేసి, సాక్ష్యాధారాలతో, శాస్త్రీయ గణాంకాలతో నివేదికను తయారుచేసి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది.అనేక కారణాల వల్ల భారతదేశం ఊహించని రీతిలో రహదారి ప్రమాదాల బారిన పడుతున్నది. ప్రపంచంలోని దేశాలన్నింటి కంటే భారతదేశంలోనే రోడ్డు ప్రమాదాలు అధికంగా వున్నట్లు పలు అధ్యయనాల్లో తేలింది. ఇలాంటి ఆందోళనకరమైన పరిస్థితిని జాతీయ సమస్యగా గుర్తించాల్సిన అవసరం, ఆవశ్యకత కూడా వుంది. రోడ్డు ప్రమాదాలు సాధారణంగా మానవ తప్పిదాలే. ‘కాంపౌండ్ మాన్యువల్ గ్రోత్ రేట్’ (సి.ఎ.జి.ఆర్.) రూపొందించిన గణాంకాల ప్రకారం భారతదేశంలో 1994 నుంచి 2004 మధ్యకాలంలో, రహదారి ప్రమాద మరణాల సంఖ్య 3.7 శాతం పెరిగాయి. అలాగే 2005-–2015 మధ్యకాలంలో 4.4 శాతం పెరిగాయి.2014తో పోలిస్తే 2015 సంవత్సరంలో మొత్తం రోడ్డు ప్రమాదాలు 2.5 శాతం పెరగగా, మృతులు 4.6 శాతం, గాయపడినవారి సంఖ్య 1.4 శాతం పెరిగింది. 2014లో జరిగిన 4,89,000 ప్రమాదాల్లో మృతిచెందిన వారు 1,39,671 మంది కాగా 4,93,474 మంది గాయపడ్డారు అని అంచనా. ఇదే 2015లో 5,01,423 ప్రమాదాల్లో మృతులు 1,46,133 మంది కాగా మిగతావారు గాయపడ్డవారిగా గణాంకాలు చూపుతున్నాయి. రమారమి ప్రతి రోజు ప్రతి గంటకు 57 ప్రమాదాలు జరుగుతుండగా 17 మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నట్లు ఈ వివరాలు తెలియచేస్తున్నాయి. 2015లో జరిగిన ప్రమాదాల్లో ముఖ్యంగా గమనించాల్సింది మరణిస్తున్న వారిలో 54.1 శాతం మంది 15 నుంచి 34 సంవత్సరాల వయస్సులోపు వారే. మొత్తం రహదారి ప్రమాదాల్లో జాతీయ రహదారులపై 28.4 శాతం, రాష్ట్ర రహదారులపై 24.0 శాతం, ఇతర రోడ్లపై 47.6 శాతంగా 2015 లెక్కలు చూపుతున్నాయి. అలాగే 2015లో జరిగిన ప్రమాదాల్లో జాతీయ రహదారుల్లో మరణించిన వారి సంఖ్య 35.0 శాతం ఉన్నట్లు 2014–15లో గాయపడిన వారి సంఖ్య 7.5 శాతం పెరిగినట్లు ఆధారాలు చూపుతున్నాయి. ప్రణాళిక సంఘం అధ్యయనం ప్రకారం 2002 సంవత్సరంలో రోడ్డు ప్రమాదాలకు లోనయిన వారి మూలంగా జరిగిన సామాజికపరమైన వ్యయం రూ.55 వేల కోట్లుగా గుర్తించారు. ఇది స్థూల దేశీయోత్పత్తి (జీడీపీ)లో 3.5 శాతం.ఈ నేపథ్యంలో, జాతీయ రహదారుల్లో ప్రమాద నివారణకు ఒక ప్రణాళిక రూపొందించాల్సిందిగా ‘ఐ.ఆర్.డి.ఎ.’, ‘జి.ఐ.సి.’ ని కోరటం జరిగింది. తద్వారా తక్షణ అత్యవసర సహాయ సహకారాలను అందించటంతో పాటుగా మరణాల సంఖ్య నిరోధించడానికి, వైద్య సహకారం అందించడానికి, బీమా పత్రాలను తక్షణం పరిశీలించడానికి, ప్రాణాపాయం నుంచి కాపాడడానికి ఏఏ చర్యలు తీసుకోవచ్చు అనే అంశాలను పరిశీలించవలసిందిగా కోరటం జరిగింది. డాక్టర్ ఎ.పి. రంగారావు నేతృత్వంలోని అధ్యయన కమిటీ ఒక ప్రాథమిక సమగ్ర నివేదికను రూపొందించి, 2012 సెప్టెంబర్ 1న ఐ.ఆర్.డి.ఎ.కు అందించారు. ఈ ప్రాథమిక నివేదికలో నాలుగు ముఖ్యమైన ప్రతిపాదనలున్నాయి.మొదటిది: ప్రమాదాల నివారణకు తీసుకోవల్సిన చర్యలలో భాగంగా డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ల జారీలో పక్కా నిబంధనలు పాటించడం, వాహనవేగం నిరోధించటం లేదా వేగానికి కొన్ని నిబంధనలను నిర్దేశించడం, వాహన చోదకుడు మత్తు పదార్థాలను సేవించి నడపకుండా ఉండేట్లు చూడటం, సీటు బెల్టులను, హెల్మెట్లను తప్పనిసరిగా ధరించడం ఇత్యాదులను పక్కాగా అమలుచేయడం; రెండవది: ప్రమాదం చోటుచేసుకున్న తక్షణం సహాయం అందించేందుకు తగురీతి అంబులెన్స్ను డిజైన్ చేసి, వాటిని ప్రాణాపాయ పరిస్థితులను అధిగమించేందుకు కొన్ని కీలక కూడళ్ళ వద్ద ఏర్పాటు చేయడం, ‘గోల్డెన్ అవర్’ అంటే ప్రమాదం సంభవించిన అతికొద్ది సమయంలో సమీప ఆసుపత్రికి తరలించడంతో పాటు, బాధితులను తరలిస్తున్న అంబులెన్స్లలో ప్రాణాపాయ వనరులను సమకూర్చడం; మూడవది: ప్రమాదానికి గురైన వారికి తక్షణ సహాయం లభించేందుకు, అన్నిరకాల వైద్య సహాయం దొరికేందుకు, అవసరమైన సమాచార మాధ్యమాలను అందుబాటులోనికి తీసుకురావటం, తరలింపు చర్యలను క్షణాల్లో పూర్తిచేయగల వసతి కల్పించటం; నాలుగవది: ప్రమాదం జరిగిన వెంటనే పటిష్ఠమైన సమాచార వ్యవస్థ ద్వారా పోలీసులకు సమాచారం అందచేసి, వివరాలను సేకరించటం, డాక్యుమెంట్ చేయడం.... అనేవి ప్రధానంగా వున్నాయి.మూడు లేదా నాలుగు అంకెల ప్రమాద టోల్ ఫ్రీ నంబర్ ఏర్పాటు చేసి, ఆ నెంబరుకు దీర్ఘకాల వినియోగం వుండేలా చూడటం, తద్వారా అది నలుగురికీ గుర్తుండిపోయేలా వుండేందుకు దోహద పడడం అవసరమని కూడా అధ్యయన కమిటీ భావించింది. నివారణ అత్యవసర సమాచార వ్యవస్థకు సంబంధించిన ఈ ఫోన్ నంబర్కు ఫోన్ కాల్స్ రిసీవ్ చేసుకోవడానికి, తక్షణమే సహాయ చర్యలు చేపట్టడానికి, ప్రమాదస్థలం నుంచి వైద్యం లభించే వరకూ, మార్గమధ్యంలో యావత్తూ అప్రమత్తం చేసేందుకు వీలు కల్పించేలా ఒక కాల్ సెంటర్ను కూడా ఏర్పాటు చేయాలని సూచించింది కమిటీ.జీఐసీ బృందం ఈ ప్రాథమిక నివేదిక పూర్వాపరాలను పరిశీలించిన తరువాత కొద్దిపాటి వ్యయంతో కూడుకున్న ‘హైవే ఎమర్జెన్సీ రిలీఫ్ మేనేజ్మెంట్ సిస్టమ్ (హెచ్.ఆర్.ఎ.ఎమ్)’ అనే సమగ్ర ప్రణాళికను తయారుచేసి, 230కి.మీ. నిడివిగల విజయవాడ, హైదరాబాద్ జాతీయ రహదారి మధ్య ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేయడానికి ఐఆర్డీఏకు సమర్పించింది. ఇందుకు డాక్టర్ ఎ.పి. రంగారావును ప్రధాన సలహాదారునిగా ఎంపికచేసి, పథకం అమలు బాధ్యత ఆయనకు అప్పగించింది. ఐఆర్డీఏ అనుమతి పొందిన ఈ ప్రాజెక్టు వినియోగానికి రూ.885 లక్షలు కేటాయించగా అందులో కేవలం రూ.574 లక్షలు మాత్రమే వ్యయం చేయటం జరిగింది.ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా, సమీకృత అత్యవసర సహాయ సేవావ్యవస్థను రూపొందించి, ఐదు అంబులెన్స్లను, ఒక కాల్ సెంటర్ను, 1033 టోల్ ఫ్రీ నంబర్ను వినియోగంలోనికి తీసుకొని రావటం జరిగింది. జాతీయ రహదారుల ఉపయోగానికి ఈ 1033 నంబర్ను శాశ్వతంగా కేటాయించింది భారత ప్రభుత్వం. ఈ నంబర్ను భవిష్యత్లో ఎప్పుడైనా, ఎవరైనా, ఎక్కడైనా వాడుకోవచ్చు. దరిమిలా, పైలట్ ప్రాజెక్టు చేపట్టిన రెండేళ్లలో పెద్ద సంఖ్యలో ప్రమాదాలను నిరోధించేందుకు ఈ వ్యవస్థ దోహదపడింది. ప్రమాదాల వల్ల జరిగే ప్రాణ నష్టాన్ని నిరోధించటంలోనూ ఈ వ్యవస్థ తోడ్పడింది. ప్రతి 50 కిలోమీటర్ల దూరానికి ఒక అంబులెన్స్, అందులో శిక్షణ పొందిన ట్రెయిన్డ్ ఎమర్జెన్సీ మేనేజ్మెంట్ టెక్నీషియన్ (టి.ఎ.ఎమ్.టి.)లను ఉంచడం, కాల్ సెంటర్ ఏర్పాటు, వైద్యాధికారి, ప్రణాళికాబద్ధమైన నివేదికలు ఇ.ఎం.టీ.ల ద్వారా సిద్ధం చేయటం, పోలీసులను అప్రమత్తం చేయటం, క్రేన్ ఆపరేటర్లు అందుబాటులో వుండేలా చూడటం, టోల్ గేట్ల వద్ద, ఆసుపత్రుల వద్ద అప్రమత్తం చేయటం, ఆటోమేటిక్ యూనిక్ యాక్సిడెంట్, విక్టిమ్ ఐడీ పద్ధతులను పాటించడం వీటిలో భాగమయ్యాయి.జాతీయ రహదారులను, రాష్ట్రాల పరిధిలోని ప్రధాన రాష్ట్ర రహదారులను అనుసంధానం చేస్తూ, సమీకృత అత్యవసర సహాయ సేవా కేంద్రాలను (ఇంటిగ్రేటెడ్ ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ సెంటర్స్ (ఐ.ఆర్.సి.) ఏర్పాటు చేయడం కొరకు ఒక సమగ్ర ప్రణాళిక రూపకల్పన జరగాలని, కేంద్రంతో పాటు రాష్ట్రాలు కూడా దీనికి పూనుకోవాలని, అది జరుగుతుందన్న ఆశాభావాన్ని, ప్రాజెక్ట్ రూపకర్త, అమలు కారకుడు డాక్టర్ ఏపీ రంగారావు వ్యక్తం చేశారు. రాష్ట్ర, జాతీయ రహదారుల్లో వీటిని అందుబాటులోకి తెచ్చి 1033 కాల్ సెంటర్ను ఉపయోగించుకుని విస్తృత స్థాయిలో ప్రమాద నివారణ చర్యలకు పూనుకొవచ్చు అని ఆయన అంటున్నారు.వనం జ్వాలా నరసింహారావు

roddu pramaadaalu saadhaaranamgaa manava tappidaale. mana desamlo1994 - 2004 samvatsaraala madhya rahadari pramaada maranaala sankhya3.7 saatam perugagaa  2005-2015 madhyakaalamlo 4.4 saatam perigaayi.desavyaaptamgaa vunna anni jaateeya rahadaarulanu, rashtrala paridhilooni pradhaana rashtra rahadaarulanu anusandhaanam chestu, sameekruta atyavasara sahaya seva kendraalanu (intigrated emergency respans centers–ai.ar.si) erpaatu cheyadam kendra -rashtra prabhutvaala praadhaanyataamsaalalo okatigaa bhaavinchaali. bahula prayojana lakshyamgaa erpaataina ‘haive emergency respans and accident mitigation’ (hehch.ar.e.em) ane vyavastha vijayavantamgaa chepatti amaluchesina pilat praject aadhaaramgaa roopondinchina nivedikalo ee vishayam spashtamgaa perkonadam jarigindi. bhaarata prabhutva aadhvaryamlo nadustunna ‘insurens regulatory devalapment atharity’ (ai.ar.di.e.), ‘janaral insurens counsil’ (ji.ai.si.) samyukta bhagaswamyamlo hehch.ar.e.em ee nivedikanu tayaaruchesindi. 108 ambulens sarveesula roopashilpi dactor e.pi.rangaarao netrutvamlo ee samyukta bhagaswamya brundam adhyayanam chesi, saakshyaadhaaraalatho, saastriiya ganaamkaalato nivedikanu tayaaruchesi kendra prabhutvaaniki samarpinchindi.aneka kaaranaala valla bharatadesam oohinchani reetilo rahadari pramaadaala baarina padutunnadi. prapanchamloni deshalanninti kante bharatadesamlone roddu pramaadaalu adhikamgaa vunnatlu palu adhyayanaallo telindi. ilanti aandolanakaramaina paristhitini jaateeya samasyagaa gurtinchaalsina avasaram, aavasyakata kuudaa vundi. roddu pramaadaalu saadhaaranamgaa manava tappidaale. ‘compound manuval groth rate’ (si.e.ji.ar.) roopondinchina ganankala prakaaram bhaaratadesamlo 1994 nunchi 2004 madhyakaalamlo, rahadari pramaada maranaala sankhya 3.7 saatam perigaayi. alaage 2005-–2015 madhyakaalamlo 4.4 saatam perigaayi.2014thoo poliste 2015 samvatsaramlo mottam roddu pramaadaalu 2.5 saatam peragagaa, mrutulu 4.6 saatam, gayapadinavari sankhya 1.4 saatam perigindi. 2014loo jarigina 4,89,000 pramaadaallo mrutichendina vaaru 1,39,671 mandi kaga 4,93,474 mandi gayapaddaru ani anchana. ide 2015loo 5,01,423 pramaadaallo mrutulu 1,46,133 mandi kaga migataavaaru gayapaddavariga ganaankaalu chuuputunnaayi. ramarami prati roju prati gantaku 57 pramaadaalu jarugutundagaa 17 mandi praanaalu kolpotunnatlu ee vivaraalu teliyachestunnaayi. 2015loo jarigina pramaadaallo mukhyamgaa gamaninchaalsindi maranistunna vaarilo 54.1 saatam mandi 15 nunchi 34 samvatsaraala vayassulopu vaare. mottam rahadari pramaadaallo jaateeya rahadaarulapai 28.4 saatam, rashtra rahadaarulapai 24.0 saatam, itara rodlapai 47.6 saatamgaa 2015 lekkalu chuuputunnaayi. alaage 2015loo jarigina pramaadaallo jaateeya rahadaarullo maraninchina vaari sankhya 35.0 saatam unnatlu 2014–15loo gaayapadina vaari sankhya 7.5 saatam periginatlu aadhaaraalu chuuputunnaayi. pranaalika sangham adhyayanam prakaaram 2002 samvatsaramlo roddu pramaadaalaku lonayina vaari moolamgaa jarigina saamaajikaparamaina vyayam roo.55 vela kotluga gurtinchaaru. idhi sthoola desheeyotpatti (gdp)loo 3.5 saatam.ee nepathyamlo, jaateeya rahadaarullo pramaada nivaaranaku oka pranaalika roopondinchaalsindigaa ‘ai.ar.di.e.’, ‘ji.ai.si.’ ni koratam jarigindi. tadwara takshana atyavasara sahaya sahakaaraalanu andinchatamtho paatugaa maranaala sankhya nirodhinchadaaniki, vaidya sahakaaram andinchadaaniki, beema patraalanu takshanam pariseelinchadaaniki, praanaapaayam nunchi kaapaadadaaniki ae charyalu teesukovachhu ane amsaalanu pariseelinchavalasindigaa koratam jarigindi. dactor e.pi. rangaarao netrutvamloni adhyayana commity oka praathamika samagra nivedikanu roopondinchi, 2012 september 1na ai.ar.di.e.ku andinchaaru. ee praathamika nivedikalo naalugu mukhyamaina pratipaadanalunnaayi.modatidi: pramaadaala nivaaranaku teesukovalsina charyalalo bhagamga driving licensla jaariiloo pakka nibandhanalu paatinchadam, vahanavegam nirodhinchatam leda vegaaniki konni nibandhanalanu nirdesinchadam, vaahana chodakudu mattu padaarthaalanu sevinchi nadapakunda undetlu chudatam, seetu beltulanu, helmetlanu tappanisarigaa dharinchadam ityaadulanu pakkaga amalucheyadam; rendavadi: pramaadam chotuchesukunna takshanam sahayam andinchenduku tagureeti ambulensnu dizine chesi, vaatini praanaapaaya paristhitulanu adhigaminchenduku konni keelaka koodalla vadda erpaatu cheyadam, ‘golden aver’ ante pramaadam sambhavinchina atikoddi samayamlo sameepa aasupatriki taralinchadamtho paatu, baadhitulanu taralistunna ambulenslalo praanaapaaya vanarulanu samakuurchadam; moodavadi: pramaadaaniki guraina vaariki takshana sahayam labhinchenduku, annirakaala vaidya sahayam dorikenduku, avasaramaina samachara maadhyamaalanu andubaatulooniki teesukuraavatam, taralimpu charyalanu kshanaallo poorticheyagala vasati kalpinchatam; naalugavadi: pramaadam jarigina ventane patishtamaina samachara vyavastha dwara polisulaku samacharam andachesi, vivaraalanu sekarinchatam, dacument cheyadam.... anevi pradhaanamgaa vunnayi.moodu leda naalugu ankela pramaada tol free nambar erpaatu chesi, aa nembaruku deerghakaala viniyogam vundela chudatam, tadwara adhi nalugurikee gurtundipoyela vundenduku dohada padadam avasaramani kuudaa adhyayana commity bhaavinchindi. nivaarana atyavasara samachara vyavasthaku sambandhinchina ee fon nambarku fon calls receve chesukovadaniki, takshaname sahaya charyalu chepattadaaniki, pramaadasthalam nunchi vaidyam labhinche varakuu, maargamadhyamlo yaavattuu apramattam chesenduku veelu kalpinchela oka kaal centarnu kuudaa erpaatu cheyalani suuchimchimdi commity.gic brundam ee praathamika nivedika puurvaaparaalanu pariseelinchina taruvaata koddipati vyayamtho koodukunna ‘haive emergency releaf management sistom (hehch.ar.e.em)’ ane samagra pranaalikanu tayaaruchesi, 230ki.mee. nidivigala vijayavada, hyderabad jaateeya rahadari madhya prayogaatmakamgaa amalu cheyadaaniki irdaku samarpinchindi. induku dactor e.pi. rangaaraavunu pradhaana salahaadaarunigaa empikachesi, pathakam amalu baadhyata aayanaku appaginchindi. irda anumati pondina ee praajektu viniyogaaniki roo.885 lakshalu ketaayinchagaa andulo kevalam roo.574 lakshalu matrame vyayam cheyatam jarigindi.ee praajectulo bhagamga, sameekruta atyavasara sahaya sevavyavasthanu roopondinchi, aidu ambulenslanu, oka kaal centarnu, 1033 tol free nambarnu viniyogamloniki teesukoni ravatam jarigindi. jaateeya rahadaarula upayogaaniki ee 1033 nambarnu saasvatamgaa ketayinchindi bhaarata prabhutvam. ee nambarnu bhavishyatlo eppudaina, evaraina, ekkadaina vaadukovachhu. darimila, pilat praajektu chepattina rendellalo pedda sankhyalo pramaadaalanu nirodhinchenduku ee vyavastha dohadapadindi. pramaadaala valla jarige praana nashtaanni nirodhinchatamloonuu ee vyavastha todpadindi. prati 50 kilometerla dooraaniki oka ambulens, andulo sikshana pondina traind emergency management techneasian (ti.e.em.ti.)lanu unchadam, kaal senter erpaatu, vaidyaadhikaari, pranaalikaabaddhamaina nivedikalu i.em.t.la dwara siddham cheyatam, poliisulanu apramattam cheyatam, crane aaparetarlu andubaatulo vundela chudatam, tol getla vadda, aasupatrula vadda apramattam cheyatam, automatic unic accident, wictim idy paddhatulanu paatinchadam veetilo bhagamayyayi.jaateeya rahadaarulanu, rashtrala paridhilooni pradhaana rashtra rahadaarulanu anusandhaanam chestu, sameekruta atyavasara sahaya seva kendraalanu (intigrated emergency respans centers (ai.ar.si.) erpaatu cheyadam koraku oka samagra pranaalika roopakalpana jaragaalani, kendramtho paatu rashtralu kuudaa deeniki poonukovaalani, adhi jarugutundanna aasaabhaavaanni, praject roopakarta, amalu kaarakudu dactor apy rangaarao vyaktam chesaru. rashtra, jaateeya rahadaarullo veetini andubaatuloki tecchi 1033 kaal centarnu upayoginchukuni vistruta sthaayilo pramaada nivaarana charyalaku poonukovachhu ani aayana antunnaru.vanam jwala narasimhaaraavu