ఎయిర్ ఇండియా ప్రైవేటీకరణను స్వార్థపర శక్తులు మాత్రమే వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. ఈ సంస్థను ప్రైవేటీకరించాలని నిర్ణయం తీసుకున్నందుకు ప్రభుత్వాన్ని అభినందించి తీరాలి. అన్ని ప్రభుత్వరంగ సంస్థలకు, ముఖ్యంగా దేశ ఆర్థికవ్యవస్థను కుదేలుపరుస్తున్న ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులకు ఈ విధానాన్ని వర్తింపచేయవలసిన అవసరమున్నది.మన అంతర్జాతీయ పౌర విమానయాన సంస్థ ఎయిర్ ఇండియా ప్రైవేటీకరణకు వ్యతిరేకంగా పలువురు పలు వాదనలు చేస్తున్నారు. వీటిలో మొదటిది– విలువైన ప్రభుత్వఆస్తులను తరచు, స్వార్థప్రయోజనాలకే అగ్ర ప్రాధాన్యమిచ్చే వ్యక్తులు లేదా సంస్థలకే స్వల్పాతిస్వల్ప ధరలకే అమ్మివేయడం జరుగుతోంది. బ్రిటిష్ రైల్వేస్ తన రైలు మార్గాలను వాటి యథార్థ విలువ కంటే తక్కువ ధరకే అమ్మివేసింది. 108 కోట్ల పౌండ్లకు కొనుగోలు చేసిన వారు వాటిని, ఏడు నెలలు తిరగకముందే 207 కోట్ల పౌండ్లకు విక్రయించేశారు. ఈ పరిణామం, తొలి అమ్మకపు ప్రక్రియ సక్రమంగా జరగలేదని స్పష్టంగాసూచించింది. మన బొగ్గు గనులు, 2జీ స్పెక్ట్రమ్ తొలి విక్రయాలను దేశ సర్వోన్నత న్యాయస్థానం రద్దుచేసిన అనంతరం జరిగిన వేలంపాటల్లో వాటికి మొదటిసారి కంటే ఇతోధిక ధర లభించింది. బొగ్గుగనులు, 2జీ స్పెక్ట్రమ్ తొలి విక్రయ ప్రక్రియలో అవకతవకలు జరిగాయనే కాకుండా వాటిని పారదర్శకంగా అమ్మితే ఇతోధిక లాభాలు సమకూరుతాయనే సత్యం రుజువయింది. చెప్పవచ్చిందేమిటంటే ఈ మొదటి వాదన ప్రైవేటీకరణను పారదర్శకంగా అమలుపరచాలని డిమాండ్ చేస్తుందే గానీ అసలు ప్రైవేటీకరణ భావనను మౌలికంగా వ్యతిరేకించడం లేదు.ప్రైవేట్ వ్యాపార సంస్థలు లాభార్జనకే ప్రాధాన్యమిస్తాయిగానీ, మెరుగైన సేవలందించే విషయమై శ్రద్ధచూపవనేది రెండో వాదన. ఉదాహరణకు బ్రిటిష్ రైల్వేస్ ప్రైవేటీకరణ అనంతరం రైళ్ళు నిర్ణీతవ్యవధుల్లో నడవడం పూర్తిగా తగ్గిపోయింది. అంతేగాక ప్రయాణికుల భద్రత విషయంలో యాజమాన్యం సరైన శ్రద్ధ చూపలేదు. అయితే టిక్కెట్ల ధరలను అమితంగా పెంచివేశారు. ఈ వాదన, సంబంధిత సేవలపై గుత్తాధిపత్యముండే రైల్వేస్ వంటి సంస్థలకు వర్తిస్తుంది. అయితే ఎయిర్ ఇండియాకు ఇది వర్తించదు. ఎందుకంటే పౌర విమానయాన రంగం పూర్తిగా పోటీదాయక ప్రపంచం. ఎయిర్ ఇండియాను ప్రైవేటీకరణ చేసినా అది లాభాలే లక్ష్యంగా విమానచార్జీలను పెంచడానికి ఆస్కారముండదు. పెంచితే ఇతరసంస్థల నుంచి వచ్చే పోటీని అది తట్టుకోలేదు. వినియోగదారులు టిక్కెట్ ధరలు తక్కువగా ఉన్న సంస్థల వైపు మొగ్గు చూపుతారు. ఇదే సూత్రం ప్రభుత్వరంగ బ్యాంకులకు కూడా వర్తిస్తుంది. సదరు బ్యాంకులను ప్రైవేటీకరించినా వాటి వడ్డీ రేట్లు అధికంగా ఉండేందుకు ఆస్కారం లేదు.కొన్ని సందర్భాలలో పోటీదాయక సేవల ప్రైవేటీకరణ కూడా విఫలమవుతుంది. అమెరికాలో ఆరోగ్యభద్రతా సేవల ప్రైవేటీకరణ పూర్తిగా విఫలమైంది. ‘ఆరోగ్య భద్రతపై మనం మరెవ్వరికంటే అధికంగా ఖర్చు చేస్తున్నాము. అయితే మంచి ఫలితాలు సమకూరడం లేదు. ఆరోగ్యభద్రతపై మనం ఖర్చు పెట్టే దాంట్లో చాలా స్వల్ప భాగాన్ని మాత్రమే బ్రిటన్ ఖర్చు పెడుతోంది. అయితే ఆ దేశ ప్రజలు పలు విధాల ప్రయోజనం పొందుతున్నారు. మనం మన స్థూలదేశీయోత్పత్తిలో 17 శాతం ఖర్చుపెడుతున్నా మన పౌరుల సగటు జీవితకాలం కోస్టారికా, క్యూబా పౌరుల సగటు జీవిత పరిమాణాలకు మధ్యస్థంగా ఉన్నదని’ అమెరికా జాతీయ దినపత్రిక ఒకటి ఇటీవల వాపోయింది. ఇవి ఎవరూ కొట్టివేయలేని వాస్తవాలు. అయితే ఆరోగ్యభద్రతా వ్యయం అత్యధికంగా ఉండడానికి కారణం సంబంధిత సేవలను క్రమబద్ధీకరించక పోవడమేనని చెప్పవచ్చు. ప్రైవేట్ వ్యాపారసంస్థలు వినియోగదారుల శ్రేయస్సుకు ప్రాధాన్యమివ్వవనేది నిజమే. అధిక లాభాలను ఆర్జించడమే వాటి లక్ష్యం. తాము అందించే సేవలకు సాధ్యమైనంత వరకు అధిక చార్జీలను నిర్ణయిస్తాయి. దీనిని నివారించాలంటే వాటిని క్రమబద్ధీకరించడమే మార్గాంతరం. ఉదాహరణకు బ్యాంకింగ్ రంగాన్ని తీసుకుందాం. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో శాఖలను ప్రారంభించేలా ప్రైవేట్ బ్యాంకులను ఆదేశించాలని, దీన్ని అమలుపరచని బ్యాంకులకు జరిమానా విధించాలని రిజర్వ్ బ్యాంకును ఇందిరాగాంధీ నిర్దేశించి వుండవల్సింది. అయితే ఆమె ప్రైవేట్ బ్యాంకులను క్రమబద్ధీకరించే బదులు వాటిని జాతీయీకరణ చేశారు. దీంతో పరిస్థితి పెనం మీద నుంచి పొయ్యిలోకి పడిన చందమయింది. అవినీతిపరులైన బ్యాంకు అధికారులు, దగాకోరు వ్యాపారవేత్తలతో కుమ్మక్కై రుణాల పేరిట ప్రజల సొమ్మును పందేరం చేస్తున్నారు. ఈ అవినీతి వల్ల పారు బాకీలు ఇతోధికంగా పెరిగిపోయాయి.ప్రైవేటీకరణ వల్ల ఉద్యోగాలను నష్టపోవలసి వస్తుందనేది మూడో వాదన. ఇందులో నిజం లేకపోలేదు. ప్రైవేటీకరణ అయిన కంపెనీల్లో ఉద్యోగాల సంఖ్యను తగ్గించివేస్తున్నారు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో ప్రైవేటీకరణపై అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి (ఐఎమ్ఎఫ్) సంస్థ అధ్యయనం ఒకటి భిన్న వాస్తవం ఒకదాన్ని వెల్లడించింది. ప్రైవేటీకరణ వల్ల కొన్ని నిర్దిష్ట కార్మిక శ్రేణులు నష్టపోతున్నప్పటికీ ఆర్థిక వ్యవస్థలో మొత్తం మీద ఉద్యోగాల సృష్టి జరిగిందని ఆ అధ్యయనం పేర్కొంది. ఉదాహరణకు ఎయిర్ ఇండియా సిబ్బంది సేవల నాణ్యత మెరుగ్గాలేనందునే పౌర విమానయానరంగ విపణిలో ఆ సంస్థ వాటా గణనీయంగా తగ్గిపోవడం, నష్టాలు రావడం జరుగుతోంది. ఈ వాస్తవం దృష్ట్యా ఎయిర్ ఇండియా ప్రైవేటీకరణ తరువాత దాని సిబ్బంది సంఖ్యను సహజంగానే తగ్గించివేయడం ఖాయం. అయితే ఎయిర్ ఇండియాలో తగ్గిపోయే ఉద్యోగాల సంఖ్య కంటే విశాల ఆర్థికవ్యవస్థలో సృష్టి అయ్యే ఉద్యోగాల సంఖ్య అధికంగా ఉంటుంది. ఎయిర్ ఇండియా ప్రైవేటీకరణ వల్ల ఆ సంస్థలో ఉద్యోగాల సంఖ్య తగ్గిపోతుంది. అయితే మెరుగైన ప్రయాణ సౌకర్యాలు అందుబాటులోకి రావడంతో వ్యాపార సంస్థల ఖర్చు తగ్గి కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టికి దోహదం జరుగుతుంది.ఎయిర్ ఇండియా ప్రైవేటీకరణను స్వార్థపర శక్తులు మాత్రమే వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. ఆ సంస్థ నిర్వహణపై తమకు గల అధికారాలను కోల్పోతామని భయపడుతున్న ప్రభుత్వ కార్యదర్శులు, నియమ నిబంధనల మేరకు కచ్చితంగా పనిచేయవలసి వస్తుందని కలవరపడతున్న సంస్థ సిబ్బంది కూడా ఆ స్వార్థపర శక్తులలో భాగమే సుమా! ఎయిర్ ఇండియాను ప్రైవేటీకరించేందుకు నిర్ణయం తీసుకున్నందుకు ప్రభుత్వాన్ని అభినందించి తీరాలి. అన్ని ప్రభుత్వరంగ సంస్థలకు, మరీముఖ్యంగా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను కుదేలుపరుస్తున్న ప్రభుత్వరంగ బ్యాంకులకు కూడా ఈ విధానాన్ని వర్తింపచేయవలసిన అవసరమున్నది.(వ్యాసకర్త ఆర్థికవేత్త, బెంగుళూరు ఐఐఎం రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్)మన అంతర్జాతీయ పౌర విమానయాన సంస్థ ఎయిర్ ఇండియా ప్రైవేటీకరణకు వ్యతిరేకంగా పలువురు పలు వాదనలు చేస్తున్నారు. వీటిలో మొదటిది– విలువైన ప్రభుత్వఆస్తులను తరచు, స్వార్థప్రయోజనాలకే అగ్ర ప్రాధాన్యమిచ్చే వ్యక్తులు లేదా సంస్థలకే స్వల్పాతిస్వల్ప ధరలకే అమ్మివేయడం జరుగుతోంది. బ్రిటిష్ రైల్వేస్ తన రైలు మార్గాలను వాటి యథార్థ విలువ కంటే తక్కువ ధరకే అమ్మివేసింది. 108 కోట్ల పౌండ్లకు కొనుగోలు చేసిన వారు వాటిని, ఏడు నెలలు తిరగకముందే 207 కోట్ల పౌండ్లకు విక్రయించేశారు. ఈ పరిణామం, తొలి అమ్మకపు ప్రక్రియ సక్రమంగా జరగలేదని స్పష్టంగాసూచించింది. మన బొగ్గు గనులు, 2జీ స్పెక్ట్రమ్ తొలి విక్రయాలను దేశ సర్వోన్నత న్యాయస్థానం రద్దుచేసిన అనంతరం జరిగిన వేలంపాటల్లో వాటికి మొదటిసారి కంటే ఇతోధిక ధర లభించింది. బొగ్గుగనులు, 2జీ స్పెక్ట్రమ్ తొలి విక్రయ ప్రక్రియలో అవకతవకలు జరిగాయనే కాకుండా వాటిని పారదర్శకంగా అమ్మితే ఇతోధిక లాభాలు సమకూరుతాయనే సత్యం రుజువయింది. చెప్పవచ్చిందేమిటంటే ఈ మొదటి వాదన ప్రైవేటీకరణను పారదర్శకంగా అమలుపరచాలని డిమాండ్ చేస్తుందే గానీ అసలు ప్రైవేటీకరణ భావనను మౌలికంగా వ్యతిరేకించడం లేదు.ప్రైవేట్ వ్యాపార సంస్థలు లాభార్జనకే ప్రాధాన్యమిస్తాయిగానీ, మెరుగైన సేవలందించే విషయమై శ్రద్ధచూపవనేది రెండో వాదన. ఉదాహరణకు బ్రిటిష్ రైల్వేస్ ప్రైవేటీకరణ అనంతరం రైళ్ళు నిర్ణీతవ్యవధుల్లో నడవడం పూర్తిగా తగ్గిపోయింది. అంతేగాక ప్రయాణికుల భద్రత విషయంలో యాజమాన్యం సరైన శ్రద్ధ చూపలేదు. అయితే టిక్కెట్ల ధరలను అమితంగా పెంచివేశారు. ఈ వాదన, సంబంధిత సేవలపై గుత్తాధిపత్యముండే రైల్వేస్ వంటి సంస్థలకు వర్తిస్తుంది. అయితే ఎయిర్ ఇండియాకు ఇది వర్తించదు. ఎందుకంటే పౌర విమానయాన రంగం పూర్తిగా పోటీదాయక ప్రపంచం. ఎయిర్ ఇండియాను ప్రైవేటీకరణ చేసినా అది లాభాలే లక్ష్యంగా విమానచార్జీలను పెంచడానికి ఆస్కారముండదు. పెంచితే ఇతరసంస్థల నుంచి వచ్చే పోటీని అది తట్టుకోలేదు. వినియోగదారులు టిక్కెట్ ధరలు తక్కువగా ఉన్న సంస్థల వైపు మొగ్గు చూపుతారు. ఇదే సూత్రం ప్రభుత్వరంగ బ్యాంకులకు కూడా వర్తిస్తుంది. సదరు బ్యాంకులను ప్రైవేటీకరించినా వాటి వడ్డీ రేట్లు అధికంగా ఉండేందుకు ఆస్కారం లేదు.కొన్ని సందర్భాలలో పోటీదాయక సేవల ప్రైవేటీకరణ కూడా విఫలమవుతుంది. అమెరికాలో ఆరోగ్యభద్రతా సేవల ప్రైవేటీకరణ పూర్తిగా విఫలమైంది. ‘ఆరోగ్య భద్రతపై మనం మరెవ్వరికంటే అధికంగా ఖర్చు చేస్తున్నాము. అయితే మంచి ఫలితాలు సమకూరడం లేదు. ఆరోగ్యభద్రతపై మనం ఖర్చు పెట్టే దాంట్లో చాలా స్వల్ప భాగాన్ని మాత్రమే బ్రిటన్ ఖర్చు పెడుతోంది. అయితే ఆ దేశ ప్రజలు పలు విధాల ప్రయోజనం పొందుతున్నారు. మనం మన స్థూలదేశీయోత్పత్తిలో 17 శాతం ఖర్చుపెడుతున్నా మన పౌరుల సగటు జీవితకాలం కోస్టారికా, క్యూబా పౌరుల సగటు జీవిత పరిమాణాలకు మధ్యస్థంగా ఉన్నదని’ అమెరికా జాతీయ దినపత్రిక ఒకటి ఇటీవల వాపోయింది. ఇవి ఎవరూ కొట్టివేయలేని వాస్తవాలు. అయితే ఆరోగ్యభద్రతా వ్యయం అత్యధికంగా ఉండడానికి కారణం సంబంధిత సేవలను క్రమబద్ధీకరించక పోవడమేనని చెప్పవచ్చు. ప్రైవేట్ వ్యాపారసంస్థలు వినియోగదారుల శ్రేయస్సుకు ప్రాధాన్యమివ్వవనేది నిజమే. అధిక లాభాలను ఆర్జించడమే వాటి లక్ష్యం. తాము అందించే సేవలకు సాధ్యమైనంత వరకు అధిక చార్జీలను నిర్ణయిస్తాయి. దీనిని నివారించాలంటే వాటిని క్రమబద్ధీకరించడమే మార్గాంతరం. ఉదాహరణకు బ్యాంకింగ్ రంగాన్ని తీసుకుందాం. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో శాఖలను ప్రారంభించేలా ప్రైవేట్ బ్యాంకులను ఆదేశించాలని, దీన్ని అమలుపరచని బ్యాంకులకు జరిమానా విధించాలని రిజర్వ్ బ్యాంకును ఇందిరాగాంధీ నిర్దేశించి వుండవల్సింది. అయితే ఆమె ప్రైవేట్ బ్యాంకులను క్రమబద్ధీకరించే బదులు వాటిని జాతీయీకరణ చేశారు. దీంతో పరిస్థితి పెనం మీద నుంచి పొయ్యిలోకి పడిన చందమయింది. అవినీతిపరులైన బ్యాంకు అధికారులు, దగాకోరు వ్యాపారవేత్తలతో కుమ్మక్కై రుణాల పేరిట ప్రజల సొమ్మును పందేరం చేస్తున్నారు. ఈ అవినీతి వల్ల పారు బాకీలు ఇతోధికంగా పెరిగిపోయాయి.ప్రైవేటీకరణ వల్ల ఉద్యోగాలను నష్టపోవలసి వస్తుందనేది మూడో వాదన. ఇందులో నిజం లేకపోలేదు. ప్రైవేటీకరణ అయిన కంపెనీల్లో ఉద్యోగాల సంఖ్యను తగ్గించివేస్తున్నారు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో ప్రైవేటీకరణపై అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి (ఐఎమ్ఎఫ్) సంస్థ అధ్యయనం ఒకటి భిన్న వాస్తవం ఒకదాన్ని వెల్లడించింది. ప్రైవేటీకరణ వల్ల కొన్ని నిర్దిష్ట కార్మిక శ్రేణులు నష్టపోతున్నప్పటికీ ఆర్థిక వ్యవస్థలో మొత్తం మీద ఉద్యోగాల సృష్టి జరిగిందని ఆ అధ్యయనం పేర్కొంది. ఉదాహరణకు ఎయిర్ ఇండియా సిబ్బంది సేవల నాణ్యత మెరుగ్గాలేనందునే పౌర విమానయానరంగ విపణిలో ఆ సంస్థ వాటా గణనీయంగా తగ్గిపోవడం, నష్టాలు రావడం జరుగుతోంది. ఈ వాస్తవం దృష్ట్యా ఎయిర్ ఇండియా ప్రైవేటీకరణ తరువాత దాని సిబ్బంది సంఖ్యను సహజంగానే తగ్గించివేయడం ఖాయం. అయితే ఎయిర్ ఇండియాలో తగ్గిపోయే ఉద్యోగాల సంఖ్య కంటే విశాల ఆర్థికవ్యవస్థలో సృష్టి అయ్యే ఉద్యోగాల సంఖ్య అధికంగా ఉంటుంది. ఎయిర్ ఇండియా ప్రైవేటీకరణ వల్ల ఆ సంస్థలో ఉద్యోగాల సంఖ్య తగ్గిపోతుంది. అయితే మెరుగైన ప్రయాణ సౌకర్యాలు అందుబాటులోకి రావడంతో వ్యాపార సంస్థల ఖర్చు తగ్గి కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టికి దోహదం జరుగుతుంది.ఎయిర్ ఇండియా ప్రైవేటీకరణను స్వార్థపర శక్తులు మాత్రమే వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. ఆ సంస్థ నిర్వహణపై తమకు గల అధికారాలను కోల్పోతామని భయపడుతున్న ప్రభుత్వ కార్యదర్శులు, నియమ నిబంధనల మేరకు కచ్చితంగా పనిచేయవలసి వస్తుందని కలవరపడతున్న సంస్థ సిబ్బంది కూడా ఆ స్వార్థపర శక్తులలో భాగమే సుమా! ఎయిర్ ఇండియాను ప్రైవేటీకరించేందుకు నిర్ణయం తీసుకున్నందుకు ప్రభుత్వాన్ని అభినందించి తీరాలి. అన్ని ప్రభుత్వరంగ సంస్థలకు, మరీముఖ్యంగా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను కుదేలుపరుస్తున్న ప్రభుత్వరంగ బ్యాంకులకు కూడా ఈ విధానాన్ని వర్తింపచేయవలసిన అవసరమున్నది.(వ్యాసకర్త ఆర్థికవేత్త, బెంగుళూరు ఐఐఎం రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్)
air india praiveteekarananu swaarthapara saktulu matrame vyatirekistunnaayi. ee samsthanu praiveteekarinchaalani nirnayam teesukunnanduku prabhutvaanni abhinandinchi tiiraali. anni prabhutvaranga samsthalaku, mukhyamgaa desha aardhikavyavasthanu kudeluparustunna prabhutva ranga byaankulaku ee vidhaanaanni vartimpacheyavalasina avasaramunnadi.mana antarjaatiiya poura vimaanayaana samstha air india praiveteekaranaku vyatirekamgaa paluvuru palu vaadanalu chestunnaru. veetilo modatidi– viluvaina prabhutvaaastulanu tarachu, swaarthaprayojanaalake agra praadhaanyamichhe vyaktulu leda samsthalake swalpatiswalpa dharalake ammiveyadam jarugutondi. british railves tana railu maargaalanu vaati yathaartha viluva kante takkuva dharake ammivesindi. 108 kotla poundlaku konugolu chesina vaaru vaatini, edu nelalu tiragakamunde 207 kotla poundlaku vikrayinchesaaru. ee parinaamam, toli ammakapu prakriya sakramamgaa jaragaledani spashtamgaasuuchinchindi. mana boggu ganulu, 2jee spectrum toli vikrayaalanu desha sarvonnata nyaayasthaanam radduchesina anantaram jarigina velampaatallo vaatiki modatisaari kante itodhika dhara labhinchindi. bogguganulu, 2jee spectrum toli vikraya prakriyalo avakatavakalu jarigayane kakunda vaatini paaradarsakamgaa ammithe itodhika labhalu samakuurutaayanee satyam rujuvayindi. cheppavachindemitante ee modati vaadana praiveteekarananu paaradarsakamgaa amaluparachaalani demand chestunde gaanee asalu praiveteekarana bhavananu moulikamgaa vyatirekinchadam ledu.private vyapara samsthalu labharjanake praadhaanyamistaayigaa, merugaina sevalandinche vishayamai shraddhachoopavanedi rendo vaadana. udaaharanaku british railves praiveteekarana anantaram raillu nirneetavyavadhullo nadavadam puurtigaa taggipoyindi. antegaaka prayaanikula bhadrata vishayamlo yaajamaanyam saraina shraddha chuupaleedu. ayithe tikketla dharalanu amitamgaa penchivesaaru. ee vaadana, sambandhita sevalapai guttadhipatyamunde railves vanti samsthalaku vartistundi. ayithe air indiaku idhi vartinchadu. endukante poura vimaanayaana rangam puurtigaa potidayaka prapancham. air indianu praiveteekarana chesina adhi labhale lakshyamgaa vimaanachaarjeelanu penchadaaniki aaskaaramundadu. penchithe itarasamsthala nunchi vache poteeni adhi tattukoledu. viniyogadaarulu ticket dharalu takkuvagaa unna samsthala vaipu moggu chuuputaaru. ide suutram prabhutvaranga byaankulaku kuudaa vartistundi. sadaru byaankulanu praivetiikarinchinaa vaati vaddi retlu adhikamgaa undenduku askaram ledu.konni sandarbhaalalo potidayaka sevala praiveteekarana kuudaa viphalamavutundi. americalo aarogyabhadrataa sevala praiveteekarana puurtigaa viphalamaindi. ‘aarogya bhadratapai manam marevvarikante adhikamgaa kharchu chestunnamu. ayithe manchi phalitaalu samakuuradam ledu. aarogyabhadratapai manam kharchu pette daantlo chala swalpa bhaagaanni matrame briton kharchu pedutondi. ayithe aa desha prajalu palu vidhaala prayojanam pondutunnaaru. manam mana sthooladeesheethpathila 17 saatam kharchupedutunna mana pourula sagatu jeevitakaalam costarica, cuba pourula sagatu jeevita parimaanaalaku madhyasthamgaa unnadani’ america jaateeya dinapatrika okati iteevala vaapoyindi. ivi evaruu kottiveyaleni vaastavaalu. ayithe aarogyabhadrataa vyayam atyadhikamgaa undadaaniki kaaranam sambandhita sevalanu kramabaddheekarinchaka povadamenani cheppavachhu. private vyaapaarasamsthalu viniyogadaarula shreyassuku praadhaanyamivvavanedi nijame. adhika laabhaalanu aarjinchadame vaati lakshyam. taamu andinche sevalaku saadhyamainanta varaku adhika chaarjeelanu nirnayistaayi. deenini nivaarinchaalante vaatini kramabaddheekarinchadame maargaantaram. udaaharanaku banking rangaanni teesukundam. graameena praantaallo saakhalanu praarambhinchelaa private byaankulanu aadesinchaalani, deenni amaluparachani byaankulaku jarimana vidhinchaalani rizerv byaankunu indiraagaandhii nirdesinchi vundavalsindi. ayithe aame private byaankulanu kramabaddheekarinche badulu vaatini jaateeyeekarana chesaru. deentho paristhiti penam meeda nunchi poyyiloki padina chandamayindi. avineetiparulaina byaanku adhikaarulu, dagaakoru vyaapaaravaettalato kummakkai runaala paerita prajala sommunu panderam chestunnaru. ee avineeti valla paaru baakeelu itodhikamgaa perigipoyayi.praiveteekarana valla udyogaalanu nashtapovalasi vastundanedi moodo vaadana. indulo nijam lekapoledu. praiveteekarana ayina companyllo udyogaala sankhyanu tagginchivestunnara. abhivruddhi chendutunna deshaallo praiveteekaranapai antarjaatiiya dravyanidhi (imf) samstha adhyayanam okati bhinna vaastavam okadaanni velladinchindi. praiveteekarana valla konni nirdishta kaarmika shrenulu nashtapotunnappatiki aardhika vyavasthalo mottam meeda udyogaala srushti jarigindani aa adhyayanam perkondi. udaaharanaku air india sibbandi sevala naanhyata meruggalenandune poura vimaanayaanaramga vipanilo aa samstha wata gananeeyamgaa taggipovadam, nashtaalu ravadam jarugutondi. ee vaastavam drishtya air india praiveteekarana taruvaata daani sibbandi sankhyanu sahajamgaane tagginchiveyadam khayam. ayithe air indialo taggipoye udyogaala sankhya kante visaala aardhikavyavasthalo srushti ayye udyogaala sankhya adhikamgaa untundi. air india praiveteekarana valla aa samsthalo udyogaala sankhya taggipotundi. ayithe merugaina prayaana soukaryaalu andubaatuloki raavadamtho vyapara samsthala kharchu taggi kotta udyogaala srushtiki dohadam jarugutundi.air india praiveteekarananu swaarthapara saktulu matrame vyatirekistunnaayi. aa samstha nirvahanapai tamaku gala adhikaaraalanu kolpotamani bhayapadutunna prabhutva kaaryadarsulu, niyama nibandhanala meraku kachitamgaa panicheyavalasi vastundani kalavarapadatunna samstha sibbandi kuudaa aa swaarthapara saktulalo bhagame suma! air indianu praiveteekarinchenduku nirnayam teesukunnanduku prabhutvaanni abhinandinchi tiiraali. anni prabhutvaranga samsthalaku, mareemukhyamgaa desha aardhika vyavasthanu kudeluparustunna prabhutvaranga byaankulaku kuudaa ee vidhaanaanni vartimpacheyavalasina avasaramunnadi.(vyaasakarta aardhikavetta, benguluru iim retired professor)mana antarjaatiiya poura vimaanayaana samstha air india praiveteekaranaku vyatirekamgaa paluvuru palu vaadanalu chestunnaru. veetilo modatidi– viluvaina prabhutvaaastulanu tarachu, swaarthaprayojanaalake agra praadhaanyamichhe vyaktulu leda samsthalake swalpatiswalpa dharalake ammiveyadam jarugutondi. british railves tana railu maargaalanu vaati yathaartha viluva kante takkuva dharake ammivesindi. 108 kotla poundlaku konugolu chesina vaaru vaatini, edu nelalu tiragakamunde 207 kotla poundlaku vikrayinchesaaru. ee parinaamam, toli ammakapu prakriya sakramamgaa jaragaledani spashtamgaasuuchinchindi. mana boggu ganulu, 2jee spectrum toli vikrayaalanu desha sarvonnata nyaayasthaanam radduchesina anantaram jarigina velampaatallo vaatiki modatisaari kante itodhika dhara labhinchindi. bogguganulu, 2jee spectrum toli vikraya prakriyalo avakatavakalu jarigayane kakunda vaatini paaradarsakamgaa ammithe itodhika labhalu samakuurutaayanee satyam rujuvayindi. cheppavachindemitante ee modati vaadana praiveteekarananu paaradarsakamgaa amaluparachaalani demand chestunde gaanee asalu praiveteekarana bhavananu moulikamgaa vyatirekinchadam ledu.private vyapara samsthalu labharjanake praadhaanyamistaayigaa, merugaina sevalandinche vishayamai shraddhachoopavanedi rendo vaadana. udaaharanaku british railves praiveteekarana anantaram raillu nirneetavyavadhullo nadavadam puurtigaa taggipoyindi. antegaaka prayaanikula bhadrata vishayamlo yaajamaanyam saraina shraddha chuupaleedu. ayithe tikketla dharalanu amitamgaa penchivesaaru. ee vaadana, sambandhita sevalapai guttadhipatyamunde railves vanti samsthalaku vartistundi. ayithe air indiaku idhi vartinchadu. endukante poura vimaanayaana rangam puurtigaa potidayaka prapancham. air indianu praiveteekarana chesina adhi labhale lakshyamgaa vimaanachaarjeelanu penchadaaniki aaskaaramundadu. penchithe itarasamsthala nunchi vache poteeni adhi tattukoledu. viniyogadaarulu ticket dharalu takkuvagaa unna samsthala vaipu moggu chuuputaaru. ide suutram prabhutvaranga byaankulaku kuudaa vartistundi. sadaru byaankulanu praivetiikarinchinaa vaati vaddi retlu adhikamgaa undenduku askaram ledu.konni sandarbhaalalo potidayaka sevala praiveteekarana kuudaa viphalamavutundi. americalo aarogyabhadrataa sevala praiveteekarana puurtigaa viphalamaindi. ‘aarogya bhadratapai manam marevvarikante adhikamgaa kharchu chestunnamu. ayithe manchi phalitaalu samakuuradam ledu. aarogyabhadratapai manam kharchu pette daantlo chala swalpa bhaagaanni matrame briton kharchu pedutondi. ayithe aa desha prajalu palu vidhaala prayojanam pondutunnaaru. manam mana sthooladeesheethpathila 17 saatam kharchupedutunna mana pourula sagatu jeevitakaalam costarica, cuba pourula sagatu jeevita parimaanaalaku madhyasthamgaa unnadani’ america jaateeya dinapatrika okati iteevala vaapoyindi. ivi evaruu kottiveyaleni vaastavaalu. ayithe aarogyabhadrataa vyayam atyadhikamgaa undadaaniki kaaranam sambandhita sevalanu kramabaddheekarinchaka povadamenani cheppavachhu. private vyaapaarasamsthalu viniyogadaarula shreyassuku praadhaanyamivvavanedi nijame. adhika laabhaalanu aarjinchadame vaati lakshyam. taamu andinche sevalaku saadhyamainanta varaku adhika chaarjeelanu nirnayistaayi. deenini nivaarinchaalante vaatini kramabaddheekarinchadame maargaantaram. udaaharanaku banking rangaanni teesukundam. graameena praantaallo saakhalanu praarambhinchelaa private byaankulanu aadesinchaalani, deenni amaluparachani byaankulaku jarimana vidhinchaalani rizerv byaankunu indiraagaandhii nirdesinchi vundavalsindi. ayithe aame private byaankulanu kramabaddheekarinche badulu vaatini jaateeyeekarana chesaru. deentho paristhiti penam meeda nunchi poyyiloki padina chandamayindi. avineetiparulaina byaanku adhikaarulu, dagaakoru vyaapaaravaettalato kummakkai runaala paerita prajala sommunu panderam chestunnaru. ee avineeti valla paaru baakeelu itodhikamgaa perigipoyayi.praiveteekarana valla udyogaalanu nashtapovalasi vastundanedi moodo vaadana. indulo nijam lekapoledu. praiveteekarana ayina companyllo udyogaala sankhyanu tagginchivestunnara. abhivruddhi chendutunna deshaallo praiveteekaranapai antarjaatiiya dravyanidhi (imf) samstha adhyayanam okati bhinna vaastavam okadaanni velladinchindi. praiveteekarana valla konni nirdishta kaarmika shrenulu nashtapotunnappatiki aardhika vyavasthalo mottam meeda udyogaala srushti jarigindani aa adhyayanam perkondi. udaaharanaku air india sibbandi sevala naanhyata meruggalenandune poura vimaanayaanaramga vipanilo aa samstha wata gananeeyamgaa taggipovadam, nashtaalu ravadam jarugutondi. ee vaastavam drishtya air india praiveteekarana taruvaata daani sibbandi sankhyanu sahajamgaane tagginchiveyadam khayam. ayithe air indialo taggipoye udyogaala sankhya kante visaala aardhikavyavasthalo srushti ayye udyogaala sankhya adhikamgaa untundi. air india praiveteekarana valla aa samsthalo udyogaala sankhya taggipotundi. ayithe merugaina prayaana soukaryaalu andubaatuloki raavadamtho vyapara samsthala kharchu taggi kotta udyogaala srushtiki dohadam jarugutundi.air india praiveteekarananu swaarthapara saktulu matrame vyatirekistunnaayi. aa samstha nirvahanapai tamaku gala adhikaaraalanu kolpotamani bhayapadutunna prabhutva kaaryadarsulu, niyama nibandhanala meraku kachitamgaa panicheyavalasi vastundani kalavarapadatunna samstha sibbandi kuudaa aa swaarthapara saktulalo bhagame suma! air indianu praiveteekarinchenduku nirnayam teesukunnanduku prabhutvaanni abhinandinchi tiiraali. anni prabhutvaranga samsthalaku, mareemukhyamgaa desha aardhika vyavasthanu kudeluparustunna prabhutvaranga byaankulaku kuudaa ee vidhaanaanni vartimpacheyavalasina avasaramunnadi.(vyaasakarta aardhikavetta, benguluru iim retired professor)