
 గోపాల్రావు లేచి నిలబడ్డాడు. "ఎలాగూ యాభయి అయిదేళ్ళ స్కీములో చాలా మంది డాక్టర్లు రిటైర్ అయ్యారు. కనుక వాళ్ళలో ఓ మాంచి డాక్టర్ ని మన కాలనీ కోసం ప్రత్యేకంగా నియమిస్తే బాగుంటుంది." "అవునవును" అన్నాడు రాజాచారి. "మరి ఆ డాక్టర్ జీతం ఎవరిస్తారు!" రామచందర్రావు లేచి పొట్ట నిమురుకుంటూ అడిగాడు. "ఎవరేమిటి? మనందరం. కాలనీలో ఇంటికి అయిదు రూపాయలు చొప్పున వసూలు చేస్తే డాక్టర్ కి నెలకి పన్నెండొందల జీతం ఇవ్వవచ్చు." ఆ సూచనకు అంతా హర్షధ్వానాలు చేశారు. "నిజంగా ఆ గోపాల్రావుది చాలా తెలివిగల బుర్ర" అని ఒకావిడ గట్టిగానే అనడం వినిపించి గోపాల్రావ్ మరింత గర్వంగా అందరివేపూ మెరుస్తున్న కళ్ళతో చూడసాగాడు. "నన్నడిగితే ఆ డబ్బు డాక్టర్ కిచ్చే బదులు - ఇంకేదయినా ఉపయోగకరమయిన కార్యక్రమానికి ఖర్చు చేయడం మంచిది. అసలు మనదేశంలో డాక్టర్లే ఓ పెద్ద లగ్జరీ. దానికితోడు జీతాలు ఇవ్వడం కూడానా!" అన్నాడు రామచంద్రం. అంతా రామచంద్రాన్ని అర్జంటుగా కూర్చోమని కేకలు వేశారు. "నీకేం నాయనా! శనివారం నాకు కూడా వదలకుండా కోడికూర తింటావ్! తాతలు సంపాదించిన ఆస్తి వుంది. ఇక రోగమా, రొస్టా- డాక్టర్లతో పనేముంటుంది నీకు." అంది రాజేశ్వరి సాగదీస్తూ. "సరే మీ ఇష్టం, తరువాత మీరే భోరున ఏడుస్తారు?" అనేసి పొట్ట నిమురుకుంటూ కూర్చున్నాడు రామచంద్ర. రెండు రోజులపాటు వెతికి వెతికి చివరకు రిటైరయిన చాకు లాంటి డాక్టర్ ని నెలకి పన్నెండొందల జీతానికి మాట్లాడి తీసుకొచ్చారు జనార్థనూ, శాయిరామ్ కలిసి. ఆయన కాలనీకి రావడమే అందరి ఆరోగ్యం చెక్ చేశాడు. ఆ తరువాత మీటింగ్ ప్రారంభమయింది. "కాలనీ అంతా చూశాక నాకు చాలా లోపాలు కనిపించాయి. చదువుకున్నవారై ఉండికూడా ఎవ్వరూ నీళ్ళు కాచి తాగడం లేదు. మనిషికొచ్చే జబ్బులలో నూటికి తొంభయి ఎనిమిది కేవలం నీళ్ళు కాయకుండా తాగడం వల్లే వస్తాయి. కనుక రేపటి నుంచీ అందరూ నీళ్ళు కాచి తాగుతారని ఆశిస్తాను. నేను చిన్నప్పటి నుంచీ కాచిన నీళ్ళే తాగడం అలవాటు చేసుకున్నాను. ఫలితం ఏమిటో తెలుసా? ఈ రోజు వరకూ నాకు జలుబు కూడా చేయలేదు." అంతా తప్పట్లు కొట్టారు. మర్నాటి నుంచి నీళ్ళు కాచి తాగే కార్యక్రమం మొదలయింది. అయితే తాగేప్పుడు కొందరు కళ్లు మూసుకుని తాగితే కొంతమంది వాంతి కాకుండా పచ్చడి పక్కన పెట్టుకుని మరీ తాగుతున్నారు. ఆ తరువాత వారం అందరికీ మెడికల్ చెకప్ చేసే కార్యక్రమం జరిగింది. మళ్ళీ సమావేశం ఏర్పాటు చేశాడు శాయిరాం. డాక్టరు గారు మైక్ దగ్గరకొచ్చి ఉపన్యాసం ప్రారంభించారు. "అందరినీ చెకప్ చేశాక నేను మీలో కొన్ని ఘోరమయిన లోపాలు కనుక్కున్నాను. మీలో చాలా మందికి ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన చిన్న చిన్న విషయాలు కూడా తెలీదు. ఉదాహరణకి ఆహారపుటలవాట్లు. చాలా మంది పాలకూర తింటున్నారు. పాలకూర ఆరోగ్యానికి చాలా హానికరం. కిడ్నీలో రాళ్ళు ఏర్పడతాయి అది తింటే." ఆ మాటలతో అందరిలోనూ కలకలం బయలుదేరింది. కొద్ది రోజుల క్రితమే మా కాలనీలో రమణారావు అనే అతని కిడ్నీలో రాళ్లుండడం వల్ల ఆపరేషన్ జరగడం, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి డాక్టర్లు రాళ్ళతోపాటు పొరబాటున కిడ్నీ కూడా తీసేయడం- అతను అర్జంటుగా పైకెళ్ళిపోవటం జరిగింది. "అదేమిటి డాక్టరుగారూ, ఆకుకూరలు విరివిగా వాడాలని టీవీలో ఆవిడెవరో మరీమరీ చెప్పిందిగా" అంది జయప్రదాదేవి ఆందోళనగా. "అవును రేడియోలో కూడా చెప్పారు." అంది ప్రభావతి. "ఆ చెత్త టీవీలు, రేడియోలు ఏమి చెప్పాయన్నది కాదు నాక్కావలసింది. నేను ఒక బాధ్యతాయుతమైన డాక్టర్ గా చెప్పేదేమిటంటే మీరెవరూ పాలకూర తినకూడదు. అది చిన్నప్పటి నుంచి తినకపోబట్టే నేను ఎలాంటి కిడ్నీ రాళ్ళు లేకుండా ఆరోగ్యంగా ఉన్నాను." అంతా నిశ్శబ్దం అయిపోయారు. "అంతేకాదు, ప్రతివారూ రోజూ టమాటోళు వాడుతున్నట్లుగా కూడా నాకు తెలిసింది. అది కూడా గాల్ బ్లాడర్ ఆరోగ్యానికి అంత మంచిది కాదు, కనుక దాని వాడకం కూడా వెంటనే తగ్గించండి." ఈసారి హాహాకారాలు పెద్దఎత్తున చెలరేగాయి. అందరూ ప్రశ్నలు గుప్పిస్తున్నారు. "నేను నమ్మను" అన్నాను గోపాల్రావు. "ఈ విషయంమరి ఇంతవరకు ఏ డాక్టరూ చెప్పలేదేం?" అరిచాడు శ్రీనివాసరావ్. "ష్" అరిచాడు డాక్టర్. "అలా గట్టిగా అరవకండి. గట్టిగా అరవడం- అరుపులు వినడం కూడా మన ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదు. ప్రతిమనిషికి యాభయి డెసిబుల్స్ కంటే ఎక్కువ శబ్దాలు చేరకూడదు. అంతకంటే ఎక్కువ డెసిబుల్స్ వింటే చెవులు పనిచేయవ్" అంతా నిశ్శబ్దం. శబ్దం చేయకుండా అంతా భయం భయంగా ఎవరి ఇళ్ళకు వాళ్ళు బయల్దేరారు. ఆ రోజు నుంచి పాలకూర- టమాటోలు కాలనీ కెదురుగ్గా ఉన్న కూరగాయల షాపుల్లో కనిపించడం మానేసినయ్. వారం రోజులయినా గడవకముందే డాక్టర్ అత్యవసర సమావేశం ఏర్పాటు చేశారు ఓ సాయంత్రం. బిక్కుబిక్కుమంటూ వెళ్ళారందరూ. ఆయన చేతిలో ఏవో సైన్స్ సంబంధించి పుస్తకాలున్నాయ్. "మీరు నాకు పన్నెండువందల జీతం ఇస్తున్నప్పుడు- ఆ జీతం విలువకు సరిపడేంత సేవ మీకు చేయాలి. తప్పదు. అందుకే అన్ని సైన్స్ పిరియాడికల్స్ ఫాలో అవుతున్నాను. ఈ మధ్యనే వెలికి తీయబడ్డ కొన్ని నిజాలు తెలుసుకోండి. వంకాయలు ఎక్కువగా తింటే ఆస్తమా వస్తుంది. నూనెలో వేయించిన పదార్థాలు ఎక్కువగా తింటే కేన్సర్ వస్తుంది. ఉప్పూ, కారం, పులుపూ ఎక్కువగా తింటే అల్సర్ వస్తుంది. లేదా బి.పి. వస్తుంది. కనుక ఈ రోజు నుంచీ అందరూ ఈ నియమాలు పాటించి కాన్సర్ నుంచి రక్షణ పొందుతారని ఆశిస్తాను. నేను ఇవన్నీ చిన్నప్పటినుంచి ఫాలో అవబట్టే ఇంతవరకు ఎలాంటి అల్సర్లూ, కేన్సర్లూ లేకుండా సుఖంగా ఉన్నాను-" సమావేశం ముగిసింది. అందరూ బరువెక్కిన హృదయాలతో ఇళ్ళు చేరుకున్నారు. ఆ తరువాత రెండు వారాల పాటు డాక్టర్ గారు అందరిళ్ళకూ లేటెస్టు మెడికల్ బులెటిన్స్ పంపించసాగారు. 1. ఉల్లిపాయలు వాడడం వల్ల గుండె జబ్బులు వచ్చును. 2. బీరకాయలు తినడం వల్ల లో బ్లడ్ ప్రెషర్ వచ్చును. 3. మాంసం తినడం వల్ల పక్షవాతం మరియు గుండెపోటు తప్పదు. 4. కోడిగుడ్లు, గడ్డపెరుగు తినడం వల్ల హార్ట్ ఎటాక్ కేరింతలు కొడుతూ వస్తుంది. 5. దుంపకూరలు లివర్ కి సంబంధించిన వ్యాధుల్ని ప్రోత్సహించును. ఆ తరువాత రెండు వారాలు కాలనీ అంతా గగ్గోలెత్తిపోయింది. అందర కూరలు పూర్తిగా వాడడం మానేశారు. ఏ కూర వండినా ఎవరొకళ్ళు ఏదొక జబ్బు పేరు చెప్పడంతో కెవ్వున కేకవేసి కూర బయటపడేయటం జరుగుతోంది. కొంతమంది కేవలం పాలు త్రాగి బ్రతుకుతున్నారు. ఇంకొంతమంది. ఉప్పుకారం లేని పప్పు మాత్రమే వాడసాగారు.

 gopalrao lechi nilabaddadu. "elaaguu yabhayi ayidella skeemulo chala mandi daaktarlu retire ayyaru. kanuka vaallalo oo maanchi dactor ni mana kaalanee kosam pratyekamgaa niyamiste baguntundi." "avunavunu" annadu rajachari. "mari aa dactor jeetam evaristaaru!" ramachandarrao lechi potta nimurukuntu adigaadu. "evaremiti? manandaram. kaalaneelo intiki ayidu roopaayalu choppuna vasulu cheste dactor ki nelaki pannendondala jeetam ivvavachhu." aa suuchanaku antaa harshadhvaanaalu chesaru. "nijamgaa aa gopalraovidi chala telivigala burra" ani okavida gattigaane anadam vinipinchi gopalrav marinta garvamgaa andarivepuu merustunna kallatho chudasagadu. "nannadigithe aa dabbu dactor kichhe badulu - inkedayina upayogakaramayina kaaryakramaaniki kharchu cheyadam manchidi. asalu manadesamlo doctorley oo pedda lagjari. daanikitodu jeetaalu ivvadam kudana!" annadu ramachandram. antaa ramachandraanni arjantugaa koorchomani kekalu vaesaaru. "neekem nayana! sanivaaram naaku kuudaa vadalakunda kodikura tintav! taatalu sampaadinchina aasti vundi. ika rogama, rosta- daaktarlatho panemuntundi neeku." andi rajeshwari saagadeestuu. "sare mee ishtam, taruvaata meere bhoruna edustaru?" anesi potta nimurukuntu kuurchunnaadu ramachandra. rendu rojulapatu vetiki vetiki chivaraku ritairayina chaaku lanti dactor ni nelaki pannendondala jeetaaniki matladi teesukochaaru janaarthanuu, sairam kalisi. aayana kaalaneeki ravadame andari aarogyam chec cheshaadu. aa taruvaata meating praarambhamayindi. "kaalanee antaa chushaka naaku chala lopalu kanipinchaayi. chaduvukunnavarai undikuda evvaruu neellu kaachi taagadam ledu. manishikochhe jabbulalo nootiki tombhayi enimidi kevalam neellu kayakunda taagadam valle vastaayi. kanuka repati nunchi andaruu neellu kaachi taagutaarani aasistaanu. nenu chinnappati nunchi kaachina neelle taagadam alavaatu chesukunnanu. phalitam emito telusa? ee roju varakuu naaku jalubu kuudaa cheyaledu." antaa tappatlu kottaru. marnati nunchi neellu kaachi taage kaaryakramam modalayindi. ayithe tageppudu kondaru kallu moosukuni taagithe kontamandi vaanti kakunda pachadi pakkana pettukuni mari taagutunnaaru. aa taruvaata vaaram andarikee medical chekap chese kaaryakramam jarigindi. mallee samavesam erpaatu cheshaadu saayiram. daaktaru gaaru maik daggarakochi upanyaasam praarambhinchaaru. "andarinee chekap chesaka nenu meelo konni ghoramayina lopalu kanukkunnanu. meelo chala mandiki aarogyaaniki sambandhinchina chinna chinna vishayaalu kuudaa teleedu. udaaharanaki aahaaraputalavaatlu. chala mandi palakura tintunnaru. palakura aarogyaaniki chala hanikaram. kidneelo raallu erpadataayi adhi tinte." aa maatalatho andariloonuu kalakalam bayaluderindi. koddi rojula kritame maa kaalaneelo ramanarao ane athani kidneelo rallundadam valla aperation jaragadam, prabhutva aasupatri daaktarlu raallathopaatu porabaatuna kidni kuudaa teeseyadam- atanu arjantugaa paikellipovatam jarigindi. "ademiti daaktarugaaruu, aakukuuralu virivigaa vaadaalani tvlo aavidevaro marimari cheppindigaa" andi jayapradaadevi aandolanagaa. "avunu radiolo kuudaa cheppaaru." andi prabhaavati. "aa chetta tvlu, radiolu emi cheppayannadi kaadu naakkaavalasindi. nenu oka baadhyataayutamaina dactor gaa cheppedemitante meerevaruu palakura tinakudadu. adhi chinnappati nunchi tinakapobatte nenu elanti kidni raallu lekunda aarogyamgaa unnaanu." antaa nissabdam aipoyaru. "antekaadu, prativaaruu roojoo tamatolu vaadutunnatlugaa kuudaa naaku telisindi. adhi kuudaa gal blader aarogyaaniki anta manchidi kaadu, kanuka daani vaadakam kuudaa ventane tagginchandi." eesaari hahakaralu peddaettuna chelaregaayi. andaruu prasnalu guppistunnaru. "nenu nammanu" annaanu gopalrao. "ee vishayammari intavaraku e daaktaruu cheppaledem?" arichaadu srinivasarao. "shya" arichaadu dactor. "alaa gattigaa aravakandi. gattigaa aravadam- arupulu vinadam kuudaa mana aarogyaaniki manchidi kaadu. pratimanishiki yabhayi desibles kante ekkuva sabdaalu cherakudadu. antakante ekkuva desibles vinte chevulu panicheyav" antaa nissabdam. sabdam cheyakunda antaa bhayam bhayamgaa evari illaku vaallu bayalderaaru. aa roju nunchi palakura- tamatolu kaalanee keduruggaa unna kuuragaayala shaapullo kanipinchadam manesinay. vaaram rojulayina gadavakamunde dactor atyavasara samavesam erpaatu chesaru oo saayantram. bikkubikkumantu vellaarandaruu. aayana chetilo evo sains sambandhinchi pustakalunnay. "meeru naaku pannenduvandala jeetam istunnappudu- aa jeetam viluvaku saripadenta seva meeku cheyali. tappadu. anduke anni sains piriadicals falo avutunnaanu. ee madhyane veliki teeyabadda konni nijaalu telusukondi. vankaayalu ekkuvagaa tinte astama vastundi. noonelo veyinchina padaarthaalu ekkuvagaa tinte canesar vastundi. uppoo, kaaram, pulupuu ekkuvagaa tinte alsar vastundi. leda bi.pi. vastundi. kanuka ee roju nunchi andaruu ee niyamaalu paatinchi consor nunchi rakshana pondutaarani aasistaanu. nenu ivannee chinnappatinunchi falo avabatte intavaraku elanti alsarluu, kensarlu lekunda sukhamgaa unnaanu-" samavesam mugisindi. andaruu baruvekkina hrudayaalatoe illu cherukunnaru. aa taruvaata rendu vaaraala paatu dactor gaaru andarillakuu latestu medical buletins pampinchasaagaaru. 1. ullipaayalu vaadadam valla gunde jabbulu vachunu. 2. beerakaayalu tinadam valla loo blud presher vachunu. 3. maamsam tinadam valla pakshavaatam mariyu gundepotu tappadu. 4. kodigudlu, gaddaperugu tinadam valla hart etac kerintalu kodutuu vastundi. 5. dumpakuralu liver ki sambandhinchina vyaadhulni prothsahinchunu. aa taruvaata rendu vaaraalu kaalanee antaa gaggolettipoyindi. andara kuuralu puurtigaa vaadadam maanesaaru. e kuura vandina evarokallu edoka jabbu paeru cheppadamtho kevvuna kekavesi kuura bayatapadeyatam jarugutondi. kontamandi kevalam paalu traagi bratukutunnaru. inkontamandi. uppukaaram laeni pappu matrame vaadasaagaaru.