ఈ దేశంలో చాలామంది మతగ్రంథాలను చేతుల్లో పట్టుకొని నడిచారు. కానీ, ఏ మత ప్రచారకుడూ భారత రాజ్యాంగాన్ని ప్రజల దగ్గరికి తీసుకెళ్లలేదు. విశారదన్ ‘భారత రాజ్యాంగం’ చేతిలో మోసుకుంటూ, ఈ రాజ్యాంగం వల్లే మనబతుకులు మారుతాయని బోధిస్తూ పయనిస్తున్నాడు.  ఇలాంటి దృశ్యం ఇప్పటి వరకూ ఈ దేశంలో ఎక్కడా కనపడనిది. ఇంత అందమైన దృశ్యం మనం చూస్తున్నాం. ఇంతకన్నా గొప్ప సంస్కృతీ ఉద్యమం మరొకటుందా?విశారదన్ ‘దళితశక్తి ప్రోగ్రాం’ ద్వారా ఒక సాంస్కృతిక ఉద్యమం నిర్మిస్తున్నాడు. చేతిలో ‘భారత రాజ్యాంగం’ పట్టుకొని ఐదువేల కిలోమీటర్ల పాదయాత్రను మొదలుపెట్టి, నూతన సంస్కృతీ ఉద్యమానికి నాందీ పలికాడు. ‘మాదిగ’ శబ్దాన్ని ‘మహాఆదిగ’ అని సమున్నతీకరిస్తూ మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లాడు. మహాఆదిగల కల్చ రల్ హిస్టరీని గుర్తుచేస్తూ, పొలిటికల్ అసెర్షన్కు అవసరమైన ప్రాతిపదికను ఏర్పరుస్తున్నాడు. ఇది చాలా అద్భుతమైన వ్యూహం. మహాఆదిగలు (మొదటి గొప్ప జ్ఞానవంతులు) – ఒక జాతిగా జీవించిన చారిత్రక కాలాన్ని నేపథ్యంగా తీసుకొని, ‘జంబూద్వీపం’ అనే ప్రాచీన ద్వీపనామానికి సమకాలీన రాజ్యాంగ పరిభాషలోని ‘గణతంత్ర’ శబ్దాన్ని జోడించాడు. అలా ‘జంబూద్వీప గణతంత్ర రాజ్యం’ పాలించిన ఒకప్పటి ‘మహారాజు’లే నేటి మహాఆదిగలని ప్రాచీన జ్ఞాపకాన్ని తట్టిలేపుతున్నాడు. ఈ సామాజిక బృందంలోని వ్యక్తుల పేర్ల చివర ‘మహారాజ్’ జోడించటం ద్వారా సామాజిక నామకరణ ఉద్యమాన్ని మొదలుపెడుతున్నాడు. ఇలా మహారాజ్ అని చేర్చుకున్నంత మాత్రాన మహారాజులవుతారా? మహారాజు అనే మాట ఫ్యూడల్ వ్యవస్థకు ప్రతీక. మళ్ళీ ఫ్యూడల్ వ్యవస్థను పునరుద్ధరిస్తారా? సామాజిక ఉద్యమాలకు ప్రగతిశీల స్వభావం వుండదని వచ్చే విమర్శలకు ఇలాంటి పనిచేసే నాయకుల జవాబేమిటి? అని బెంగపడేవాళ్లకు కొన్ని విషయాలు గుర్తుచేయటం అవసరం. సామాజిక పరిణామం సరళ రేఖ కాదని చరిత్ర సాక్ష్యం. ముఖ్యంగా సామాజిక పరిణామాలకు భౌతిక పట్టికగా కనిపించే సంస్కృతిలో సంభవించే పరిణామాలు మరింత సంక్లిష్టం. సామాజిక, సాంస్కృతిక పరిణామాలు నైరూప్య స్వభావం వల్ల అవి ఎక్కువ కాలం ఉనికిలో వుంటాయి. అంటే, ఒక భౌతిక నిర్మాణం తొలగిపోయినంత తేలిగ్గా, సామాజిక సాంస్కృతిక నిర్మాణాలు ఉనికిని కోల్పోవని. వివిధ సామాజిక బృందాల, వర్గాల జీవన వ్యవహారాలకూ, మానసిక ప్రవృత్తులకూ, ప్రవర్తనా రీతులకూ సంబంధించినవి కావటం వల్ల వాటి ప్రభావాలను అంచనా వేయటంలోనూ కొత్త సంస్కృతులను ఆహ్వానించటంలోనూ ఒకలాంటి బేషజాలు కొట్టొచ్చినట్టు కనిపిస్తాయి. కుల సమాజంలో అలాంటి ప్రయత్నాలకు ఆమోదం ఆశించినంత వేగంగా లభించదు.ఒక వ్యక్తి చైతన్యం ఆ వ్యక్తి వర్గం వల్ల రూపుదిద్దుకుంటుందని మార్క్స్ మహాశయుని సూత్రం. ఇది యూరప్ సమాజంలో నిజం. ఇండియాలో ఏ వ్యక్తి చైతన్యమైనా, ఆ వ్యక్తి కులం వల్ల రూపుదిద్దుకుంటుందని డాక్టర్ అంబేడ్కర్ సూత్రం. ఇది ఇండియా వాస్తవికత. కులం ఒక భౌతిక నిర్మాణం కాదనీ, అది మానసిక స్థితి అని ‘కుల నిర్మూలన’ గ్రంథంలో వ్యాఖ్యానించారు. కులం వల్ల మనుషులు మానసిక రోగులుగా తయారయ్యారని కూడా ఆయన ఆవేదన చెందారు. కులం సవర్ణులకు ఆత్మగౌరవాన్నీ, కింది కులాలకు ఆత్మన్యూనతను కల్పిస్తుందన్నాడు. అణగారిన కులాల మానసిక దాస్యానికి బ్రాహ్మణీయ సాహిత్యం కారణమనీ, కులాన్ని నిర్మూలించాలంటే బ్రాహ్మణీయ భావజాలంతో నిండిన మనిషి మనో ప్రపంచాన్ని స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సోదరభావం, న్యాయం విలువలతో నింపడం ద్వారా పరివర్తనను తీసుకురావొచ్చని ఆయన ప్రతిపాదించాడు. వ్యక్తుల భావజాలంలో మార్పు రాకుండా వాళ్ల ఆచరణలో మార్పు రాదని ఆయన సూత్రీకరించాడు. అంతస్థులు గల కుల వ్యవస్థలో ఆఖరిమెట్టు మీద నిలబడి, సమస్త బరువును మోస్తున్న అస్పృశ్యుడు దారుణమైన దోపిడీ పీడనకు గురవ్వటం ఎంత నిజమో, అంతే స్థాయిలో మానసిక హింసకూ, తద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే ఆత్మన్యూనతకూ బాధితుడవుతుంటాడు. ఈ ఆత్మన్యూనతను నామ, రూపాలనే రెండు పద్ధతుల ద్వారా పీడిత కులాల మీద రుద్దాలని మనుస్మృతి ఆదేశిస్తుంది. అంటే, కింది కులాల్లో పుట్టిన వాళ్లకు నీచత్వాన్నీ, హేయభావాన్నీ, దాస్యాన్నీ, జుగుప్సనూ కల్పించే పేర్లు పెట్టాలనీ, వాళ్ల రూపం అంద వికారంగా వుండేలా వేషధారణ వుండాలని అది శాసిస్తుంది. కింది కులాల్లో ఆత్మగౌరవాన్ని కలిగించాలనుకొనే ప్రతి సంఘ సంస్కర్త మనుధర్మం చేసిన సామాజిక శాసనాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. మహాత్మ జ్యోతిరావు ఫూలే ఈ పోరాటాన్ని తన పేరును సమున్నతంగా చాటుకోవటం ద్వారా మొదలుపెట్టాడు. తన తండ్రి గోవిందరావు పేరును కలుపుకొని ‘జ్యోతిరావు గోవిందరావు ఫూలే’ అని తన పుస్తకాల్లో అచ్చువేశాడు. ఫూలే మరణానంతరం ఆయన్ని అవమానించే దురుద్దేశంతో ఆయన వ్యతిరేకులు ‘జ్యోతిబా ఫూలే’ అని పుస్తకాల్లో రాశారు. ‘బా’ అన్నది మరాఠీలో ప్రథమా విభక్తి (తెలుగులో డు, ము, వు – ప్రథమావిభక్తి). మల్లడు, ఎల్లడు, రావడు అని కింది కులాలను అవమానించడానికి ఎలా పిలుస్తారో, అలాగే జ్యోతిబా అని రాయటం ద్వారా ఆయన్ని అవమానించారు.ఆత్మగౌరవం కోసం జరిగిన ప్రతిపోరాటం పేర్లు మార్చుకోవటం పట్ల ఆసక్తిని చూపించింది. అమెరికాలో బానిసల ‘విముక్తి ప్రకటన’ వెలువడిన తర్వాత ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ సమాజంలో పేర్ల మీదే ప్రత్యేక చర్చ జరిగింది. ఎలెక్స్ హేలీ రాసిన ‘రూట్స్’, ‘మాల్కం ఎక్స్’ గ్రంథాల్లో ఈ విషయం ప్రస్తావన కన్పిస్తుంది. ముఖ్యంగా మాల్కం ఎక్స్ గురించి రాసిన బయోగ్రఫీలో ఈ విషయం గురించి లోతైన చర్చ వుంది. బానిసత్వం నుంచి విముక్తి లభించిన నల్లజాతీయులు ఆత్మన్యూనతనూ, బానిసత్వాన్నీ, దారిద్ర్యాన్నీ తెలిపే పేర్లను మార్చుకొన్నారు. ప్రఖ్యాత ‘బూకర్ టి వాషింగ్టన్’ పేరు అలా తయారైందే. ఆఫ్రికాలోకోల్పోయిన తమ మూలాలను సూచించేలా పేర్లు పెట్టుకున్నారు. మాల్కం ‘ఎక్స్’ ఒక ఉదాహరణ. మన దేశంలో భారత రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత మనుధర్మ శాస్త్రం ఒక సామాజిక, రాజకీయ శాసనంగా తొలగిపోయింది. రాజ్యాంగం ద్వారా అణగారిన జాతులు విముక్తమయ్యారు. కానీ, అణగారిన కులాలు ఆత్మగౌరవ ప్రతీకలుగా పేరు మార్చుకోలేక పోయాయి. తమ చరిత్రనూ, విముక్తి కాంక్షనూ, పాలనా ఆకాంక్షను వ్యక్తం చేసే విశేషణాలను పేరు చివర చేర్చుకోలేక పోయాయి. దండోరా ఉద్యమం వచ్చిన తర్వాత కొంత ప్రయత్నం జరిగింది. ‘మాదిగ’ విశేషణాన్ని పేరు చివర చేర్చటం ద్వారా హీనపర్చబడ్డ నామానికి ఔన్నత్యాన్ని కల్పించే ప్రయత్నం జరిగింది. కమ్యూనిటీ పాలిటిక్స్లో ‘అసెర్షెన్’ అనేది చాలా ముఖ్యమైంది. ‘మాదిగ’ను ఒక జాతి వాచకంగా ఎత్తిపట్టడం ద్వారా దండోర ఉద్యమం విజయం సాధించిందనే చెప్పాలి. అయితే, దండోరా ఉద్యమానికి ఒక కల్చరల్ పాలసీ లేకపోవటం, కల్చరల్ పాలిటిక్స్ గురించి పట్టింపు లేకపోవటం వల్ల ఆ కోణంలో జరగాల్సిన కృషి మిగిలిపోయింది. కమ్యూనిటేరియనిజం కాస్తా సెక్టేరియనిజంగా మారిపోయింది. సెక్టేరియన్ పాలిటిక్స్లో దండోరా చేయాల్సిన అన్ని ప్రయోగాలు చేసిందనే చెప్పాలి. కానీ, మహాఆదిగల్లో ఒక సాంస్కృతిక విస్ఫోటనాన్ని అది సృష్టించలేకపోయింది. బ్రాహ్మణీకరణ దిశగా జాతిని అడుగులేయకుండా ఆపలేకపోయింది. చరిత్ర, సంస్కృతి, రాజకీయాల పట్ల అవగాహన గల విశారదన్ బృహత్తర ప్రణాళికతో నడుస్తున్నాడు. మహాఆదిగల ఆత్మగౌరవాన్ని జాతి ప్రజల హృదయాల్లో కలిగించటం ద్వారా కొత్త సామాజిక, రాజకీయ చైతన్యం కలిగించే ప్రయత్నం తనది. ఇంతకు ముందు ఈ దేశంలో చాలామంది మతగ్రంథాలను చేతుల్లో పట్టుకొని నడిచారు. కానీ, ఏ మత ప్రచారకుడూ భారత రాజ్యాంగాన్ని ప్రజల దగ్గరికి తీసుకెళ్లలేదు. విశారదన్ ‘భారత రాజ్యాంగం’ చేతిలో మోసుకుంటూ, ఈ రాజ్యాంగం వల్లే మన బతుకులు మారుతాయని బోధిస్తూ పయనిస్తున్నాడు. ఇలాంటి దృశ్యం ఇప్పటి వరకూ ఈ దేశంలో ఎక్కడా కనపడనిది. ఇంత అందమైన దృశ్యం మనం చూస్తున్నాం. ఇంతకన్నా గొప్ప సంస్కృతీ ఉద్యమం మరొకటుందా?శాక్య మహారాజ్విశారదన్ ‘దళితశక్తి ప్రోగ్రాం’ ద్వారా ఒక సాంస్కృతిక ఉద్యమం నిర్మిస్తున్నాడు. చేతిలో ‘భారత రాజ్యాంగం’ పట్టుకొని ఐదువేల కిలోమీటర్ల పాదయాత్రను మొదలుపెట్టి, నూతన సంస్కృతీ ఉద్యమానికి నాందీ పలికాడు. ‘మాదిగ’ శబ్దాన్ని ‘మహాఆదిగ’ అని సమున్నతీకరిస్తూ మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లాడు. మహాఆదిగల కల్చ రల్ హిస్టరీని గుర్తుచేస్తూ, పొలిటికల్ అసెర్షన్కు అవసరమైన ప్రాతిపదికను ఏర్పరుస్తున్నాడు. ఇది చాలా అద్భుతమైన వ్యూహం. మహాఆదిగలు (మొదటి గొప్ప జ్ఞానవంతులు) – ఒక జాతిగా జీవించిన చారిత్రక కాలాన్ని నేపథ్యంగా తీసుకొని, ‘జంబూద్వీపం’ అనే ప్రాచీన ద్వీపనామానికి సమకాలీన రాజ్యాంగ పరిభాషలోని ‘గణతంత్ర’ శబ్దాన్ని జోడించాడు. అలా ‘జంబూద్వీప గణతంత్ర రాజ్యం’ పాలించిన ఒకప్పటి ‘మహారాజు’లే నేటి మహాఆదిగలని ప్రాచీన జ్ఞాపకాన్ని తట్టిలేపుతున్నాడు. ఈ సామాజిక బృందంలోని వ్యక్తుల పేర్ల చివర ‘మహారాజ్’ జోడించటం ద్వారా సామాజిక నామకరణ ఉద్యమాన్ని మొదలుపెడుతున్నాడు. ఇలా మహారాజ్ అని చేర్చుకున్నంత మాత్రాన మహారాజులవుతారా? మహారాజు అనే మాట ఫ్యూడల్ వ్యవస్థకు ప్రతీక. మళ్ళీ ఫ్యూడల్ వ్యవస్థను పునరుద్ధరిస్తారా? సామాజిక ఉద్యమాలకు ప్రగతిశీల స్వభావం వుండదని వచ్చే విమర్శలకు ఇలాంటి పనిచేసే నాయకుల జవాబేమిటి? అని బెంగపడేవాళ్లకు కొన్ని విషయాలు గుర్తుచేయటం అవసరం. సామాజిక పరిణామం సరళ రేఖ కాదని చరిత్ర సాక్ష్యం. ముఖ్యంగా సామాజిక పరిణామాలకు భౌతిక పట్టికగా కనిపించే సంస్కృతిలో సంభవించే పరిణామాలు మరింత సంక్లిష్టం. సామాజిక, సాంస్కృతిక పరిణామాలు నైరూప్య స్వభావం వల్ల అవి ఎక్కువ కాలం ఉనికిలో వుంటాయి. అంటే, ఒక భౌతిక నిర్మాణం తొలగిపోయినంత తేలిగ్గా, సామాజిక సాంస్కృతిక నిర్మాణాలు ఉనికిని కోల్పోవని. వివిధ సామాజిక బృందాల, వర్గాల జీవన వ్యవహారాలకూ, మానసిక ప్రవృత్తులకూ, ప్రవర్తనా రీతులకూ సంబంధించినవి కావటం వల్ల వాటి ప్రభావాలను అంచనా వేయటంలోనూ కొత్త సంస్కృతులను ఆహ్వానించటంలోనూ ఒకలాంటి బేషజాలు కొట్టొచ్చినట్టు కనిపిస్తాయి. కుల సమాజంలో అలాంటి ప్రయత్నాలకు ఆమోదం ఆశించినంత వేగంగా లభించదు.ఒక వ్యక్తి చైతన్యం ఆ వ్యక్తి వర్గం వల్ల రూపుదిద్దుకుంటుందని మార్క్స్ మహాశయుని సూత్రం. ఇది యూరప్ సమాజంలో నిజం. ఇండియాలో ఏ వ్యక్తి చైతన్యమైనా, ఆ వ్యక్తి కులం వల్ల రూపుదిద్దుకుంటుందని డాక్టర్ అంబేడ్కర్ సూత్రం. ఇది ఇండియా వాస్తవికత. కులం ఒక భౌతిక నిర్మాణం కాదనీ, అది మానసిక స్థితి అని ‘కుల నిర్మూలన’ గ్రంథంలో వ్యాఖ్యానించారు. కులం వల్ల మనుషులు మానసిక రోగులుగా తయారయ్యారని కూడా ఆయన ఆవేదన చెందారు. కులం సవర్ణులకు ఆత్మగౌరవాన్నీ, కింది కులాలకు ఆత్మన్యూనతను కల్పిస్తుందన్నాడు. అణగారిన కులాల మానసిక దాస్యానికి బ్రాహ్మణీయ సాహిత్యం కారణమనీ, కులాన్ని నిర్మూలించాలంటే బ్రాహ్మణీయ భావజాలంతో నిండిన మనిషి మనో ప్రపంచాన్ని స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సోదరభావం, న్యాయం విలువలతో నింపడం ద్వారా పరివర్తనను తీసుకురావొచ్చని ఆయన ప్రతిపాదించాడు. వ్యక్తుల భావజాలంలో మార్పు రాకుండా వాళ్ల ఆచరణలో మార్పు రాదని ఆయన సూత్రీకరించాడు. అంతస్థులు గల కుల వ్యవస్థలో ఆఖరిమెట్టు మీద నిలబడి, సమస్త బరువును మోస్తున్న అస్పృశ్యుడు దారుణమైన దోపిడీ పీడనకు గురవ్వటం ఎంత నిజమో, అంతే స్థాయిలో మానసిక హింసకూ, తద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే ఆత్మన్యూనతకూ బాధితుడవుతుంటాడు. ఈ ఆత్మన్యూనతను నామ, రూపాలనే రెండు పద్ధతుల ద్వారా పీడిత కులాల మీద రుద్దాలని మనుస్మృతి ఆదేశిస్తుంది. అంటే, కింది కులాల్లో పుట్టిన వాళ్లకు నీచత్వాన్నీ, హేయభావాన్నీ, దాస్యాన్నీ, జుగుప్సనూ కల్పించే పేర్లు పెట్టాలనీ, వాళ్ల రూపం అంద వికారంగా వుండేలా వేషధారణ వుండాలని అది శాసిస్తుంది. కింది కులాల్లో ఆత్మగౌరవాన్ని కలిగించాలనుకొనే ప్రతి సంఘ సంస్కర్త మనుధర్మం చేసిన సామాజిక శాసనాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. మహాత్మ జ్యోతిరావు ఫూలే ఈ పోరాటాన్ని తన పేరును సమున్నతంగా చాటుకోవటం ద్వారా మొదలుపెట్టాడు. తన తండ్రి గోవిందరావు పేరును కలుపుకొని ‘జ్యోతిరావు గోవిందరావు ఫూలే’ అని తన పుస్తకాల్లో అచ్చువేశాడు. ఫూలే మరణానంతరం ఆయన్ని అవమానించే దురుద్దేశంతో ఆయన వ్యతిరేకులు ‘జ్యోతిబా ఫూలే’ అని పుస్తకాల్లో రాశారు. ‘బా’ అన్నది మరాఠీలో ప్రథమా విభక్తి (తెలుగులో డు, ము, వు – ప్రథమావిభక్తి). మల్లడు, ఎల్లడు, రావడు అని కింది కులాలను అవమానించడానికి ఎలా పిలుస్తారో, అలాగే జ్యోతిబా అని రాయటం ద్వారా ఆయన్ని అవమానించారు.ఆత్మగౌరవం కోసం జరిగిన ప్రతిపోరాటం పేర్లు మార్చుకోవటం పట్ల ఆసక్తిని చూపించింది. అమెరికాలో బానిసల ‘విముక్తి ప్రకటన’ వెలువడిన తర్వాత ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ సమాజంలో పేర్ల మీదే ప్రత్యేక చర్చ జరిగింది. ఎలెక్స్ హేలీ రాసిన ‘రూట్స్’, ‘మాల్కం ఎక్స్’ గ్రంథాల్లో ఈ విషయం ప్రస్తావన కన్పిస్తుంది. ముఖ్యంగా మాల్కం ఎక్స్ గురించి రాసిన బయోగ్రఫీలో ఈ విషయం గురించి లోతైన చర్చ వుంది. బానిసత్వం నుంచి విముక్తి లభించిన నల్లజాతీయులు ఆత్మన్యూనతనూ, బానిసత్వాన్నీ, దారిద్ర్యాన్నీ తెలిపే పేర్లను మార్చుకొన్నారు. ప్రఖ్యాత ‘బూకర్ టి వాషింగ్టన్’ పేరు అలా తయారైందే. ఆఫ్రికాలోకోల్పోయిన తమ మూలాలను సూచించేలా పేర్లు పెట్టుకున్నారు. మాల్కం ‘ఎక్స్’ ఒక ఉదాహరణ. మన దేశంలో భారత రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత మనుధర్మ శాస్త్రం ఒక సామాజిక, రాజకీయ శాసనంగా తొలగిపోయింది. రాజ్యాంగం ద్వారా అణగారిన జాతులు విముక్తమయ్యారు. కానీ, అణగారిన కులాలు ఆత్మగౌరవ ప్రతీకలుగా పేరు మార్చుకోలేక పోయాయి. తమ చరిత్రనూ, విముక్తి కాంక్షనూ, పాలనా ఆకాంక్షను వ్యక్తం చేసే విశేషణాలను పేరు చివర చేర్చుకోలేక పోయాయి. దండోరా ఉద్యమం వచ్చిన తర్వాత కొంత ప్రయత్నం జరిగింది. ‘మాదిగ’ విశేషణాన్ని పేరు చివర చేర్చటం ద్వారా హీనపర్చబడ్డ నామానికి ఔన్నత్యాన్ని కల్పించే ప్రయత్నం జరిగింది. కమ్యూనిటీ పాలిటిక్స్లో ‘అసెర్షెన్’ అనేది చాలా ముఖ్యమైంది. ‘మాదిగ’ను ఒక జాతి వాచకంగా ఎత్తిపట్టడం ద్వారా దండోర ఉద్యమం విజయం సాధించిందనే చెప్పాలి. అయితే, దండోరా ఉద్యమానికి ఒక కల్చరల్ పాలసీ లేకపోవటం, కల్చరల్ పాలిటిక్స్ గురించి పట్టింపు లేకపోవటం వల్ల ఆ కోణంలో జరగాల్సిన కృషి మిగిలిపోయింది. కమ్యూనిటేరియనిజం కాస్తా సెక్టేరియనిజంగా మారిపోయింది. సెక్టేరియన్ పాలిటిక్స్లో దండోరా చేయాల్సిన అన్ని ప్రయోగాలు చేసిందనే చెప్పాలి. కానీ, మహాఆదిగల్లో ఒక సాంస్కృతిక విస్ఫోటనాన్ని అది సృష్టించలేకపోయింది. బ్రాహ్మణీకరణ దిశగా జాతిని అడుగులేయకుండా ఆపలేకపోయింది. చరిత్ర, సంస్కృతి, రాజకీయాల పట్ల అవగాహన గల విశారదన్ బృహత్తర ప్రణాళికతో నడుస్తున్నాడు. మహాఆదిగల ఆత్మగౌరవాన్ని జాతి ప్రజల హృదయాల్లో కలిగించటం ద్వారా కొత్త సామాజిక, రాజకీయ చైతన్యం కలిగించే ప్రయత్నం తనది. ఇంతకు ముందు ఈ దేశంలో చాలామంది మతగ్రంథాలను చేతుల్లో పట్టుకొని నడిచారు. కానీ, ఏ మత ప్రచారకుడూ భారత రాజ్యాంగాన్ని ప్రజల దగ్గరికి తీసుకెళ్లలేదు. విశారదన్ ‘భారత రాజ్యాంగం’ చేతిలో మోసుకుంటూ, ఈ రాజ్యాంగం వల్లే మన బతుకులు మారుతాయని బోధిస్తూ పయనిస్తున్నాడు. ఇలాంటి దృశ్యం ఇప్పటి వరకూ ఈ దేశంలో ఎక్కడా కనపడనిది. ఇంత అందమైన దృశ్యం మనం చూస్తున్నాం. ఇంతకన్నా గొప్ప సంస్కృతీ ఉద్యమం మరొకటుందా?శాక్య మహారాజ్
ee desamlo chaalaamandi matagranthaalanu chetullo pattukoni nadichaaru. cony, e matha prachaarakuduu bhaarata raajyaamgaanni prajala daggariki teesukellaledu. visaradan ‘bhaarata raajyaangam’ chetilo mosukuntu, ee raajyaangam valle manabatukulu maarutaayani bodhistuu payanistunnadu.  ilanti drushyam ippati varakuu ee desamlo ekkada kanapadanidi. inta andamaina drushyam manam chustunnam. intakanna goppa samskrutii udyamam marokatunda?visaradan ‘dalitasakti program’ dwara oka saamskrutika udyamam nirmistunnadu. chetilo ‘bhaarata raajyaangam’ pattukoni aiduvela kilometerla paadayaatranu modalupetti, noothana samskrutii udyamaaniki naandii palikaadu. ‘maadiga’ sabdaanni ‘mahaaaaadiga’ ani samunnatiikaristuu marinta munduku teesukellaadu. mahaaaaadigala kalcha ral histerini gurtuchestu, political asersionku avasaramaina praatipadikanu yerparustunnadu. idhi chala adbhutamaina vyuham. mahaaaaadigalu (modati goppa ghnaanavanthulu) – oka jaatigaa jeevinchina chaaritraka kaalaanni nepathyamgaa teesukoni, ‘jambudveepam’ ane praacheena dweepanaamaaniki samakaaleena raajyaamga paribhaashalooni ‘ganatantra’ sabdaanni jodinchaadu. alaa ‘jambudveepa ganatantra rajyam’ paalinchina okappati ‘maharaju’lee neti mahaaaaadigalani praacheena ghnaapakaanni tattileputunnadu. ee saamaajika brundamlooni vyaktula paerla chivara ‘maharaj’ jodinchatam dwara saamaajika naamakarana udyamaanni modalupedutunnadu. ilaa maharaj ani cherchukunnanta maatraana maharajulavutara? maharaju ane maata fudel vyavasthaku prateeka. mallee fudel vyavasthanu punaruddharistara? saamaajika udyamaalaku pragatiseela swabhaavam vundadani vache vimarsalaku ilanti panichese naayakula javabemiti? ani bengapadevallaku konni vishayaalu gurtucheyatam avasaram. saamaajika parinaamam sarala rekha kaadani charitra saakshyam. mukhyamgaa saamaajika parinaamaalaku bhautika pattikagaa kanipinche samskrutilo sambhavinche parinaamaalu marinta sanklishtam. saamaajika, saamskrutika parinaamaalu nairoopya swabhaavam valla avi ekkuva kaalam unikilo vuntaayi. ante, oka bhautika nirmaanam tolagipoyinanta teliggaa, saamaajika saamskrutika nirmaanaalu unikini kolpovani. vividha saamaajika brundaala, vargala jeevana vyavahaaraalakuu, maanasika pravruttulakuu, pravartanaa reetulakuu sambandhinchinavi kaavatam valla vaati prabhaavaalanu anchana veyatamloonuu kotta samskrutulanu aahvaaninchatamloonuu okalanti beshajaalu kottochinattu kanipistaayi. kula samaajamlo alanti prayatnaalaku aamodam aasinchinanta vegamgaa labhinchadu.oka vyakti chaitanyam aa vyakti vargam valla roopudiddukuntundani marks mahasayuni suutram. idhi eurap samaajamlo nijam. indialo e vyakti chaitanyamaina, aa vyakti kulam valla roopudiddukuntundani dactor ambedker suutram. idhi india vaastavikata. kulam oka bhautika nirmaanam kaadanii, adhi maanasika sthiti ani ‘kula nirmuulana’ grandhamlo vyaakhyaaninchaaru. kulam valla manushulu maanasika rogulugaa tayaarayyaarani kuudaa aayana aavedana chendaaru. kulam savarnulaku aatmagouravaannii, kindi kulaalaku aatmanyuunatanu kalpistundannadu. anagaarina kulaala maanasika daasyaaniki brahmaniya saahityam kaaranamanee, kulaanni nirmulinchaalante brahmaniya bhaavajaalamtho nindina manishi mano prapanchaanni swechha, samaanatvam, sodarabhavam, nyaayam viluvalatho nimpadam dwara parivartananu teesukuraavochani aayana pratipaadinchaadu. vyaktula bhaavajaalamlo maarpu rakunda vaalla aacharanalo maarpu raadani aayana suutriikarimchaadu. antasthulu gala kula vyavasthalo aakharimettu meeda nilabadi, samasta baruvunu mostunna asprusyudu daarunamaina dopidi peedanaku guravvatam entha nijamo, anthe sthaayilo maanasika himsakuu, tadwara utpannamayye aatmanyuunatakuu baadhithudavutuntaadu. ee aatmanyuunatanu naama, roopaalane rendu paddhatula dwara peedita kulaala meeda ruddaalani manusmruti aadesistundi. ante, kindi kulaallo puttina vaallaku neechathwaannii, heyabhavanni, dasyanni, jugupsanuu kalpinche paerlu pettalani, vaalla roopam anda vikaaramgaa vundela veshadhaarana vundaalani adhi saasistundi. kindi kulaallo aatmagouravaanni kaliginchaalanukone prati sangha samskarta manudharmam chesina saamaajika saasanaalaku vyatirekamgaa poraadaaru. mahatma jyotirao phoole ee poraataanni tana paerunu samunnatamgaa chatukovatam dwara modalupettaadu. tana tandri govindarao paerunu kalupukoni ‘jyotirao govindarao phoole’ ani tana pustakaallo achuvesadu. phoole maranaanantaram aayanni avamaaninche duruddesamto aayana vyatirekulu ‘jyotiba phoole’ ani pustakaallo raasaaru. ‘baa’ annadi maraatiiloo pradhamaa vibhakti (telugulo du, mu, vu – pradhamaavibhakti). malladu, elladu, ravadu ani kindi kulaalanu avamaaninchadaaniki ela pilustaro, alaage jyotiba ani rayatam dwara aayanni avamaaninchaaru.aatmagouravam kosam jarigina pratiporaatam paerlu marchukovatam patla aasaktini choopinchindi. americalo baanisala ‘vimukti prakatana’ veluvadina tarvaata african american samaajamlo paerla meede pratyeka charcha jarigindi. elex haeli raasina ‘roots’, ‘malkam ex’ grandhaallo ee vishayam prastaavana kanpistundi. mukhyamgaa malkam ex gurinchi raasina biographylo ee vishayam gurinchi lotaina charcha vundi. baanisatvam nunchi vimukti labhinchina nallajaatiiyulu aatmanyuunatanuu, baanisatvaannii, daaridryaannii telipe paerlanu maarchukonnaaru. prakhyaata ‘bookar ti vashington’ paeru alaa tayaarainde. africalokolpoyina tama muulaalanu suchinchela paerlu pettukunnaru. malkam ‘ex’ oka udaaharana. mana desamlo bhaarata raajyaangam amalloki vachina tarvaata manudharma saastram oka saamaajika, rajakeeya saasanamgaa tolagipoyindi. raajyaangam dwara anagaarina jaatulu vimuktamayyaaru. cony, anagaarina kulaalu aatmagourava prateekalugaa paeru marchukoleka poyayi. tama charitranuu, vimukti kaankshanuu, palana aakaankshanu vyaktam chese visaeshanhaalanu paeru chivara cherchukoleka poyayi. dandora udyamam vachina tarvaata kontha prayatnam jarigindi. ‘maadiga’ visaeshanaanni paeru chivara cherchatam dwara heenaparchabadda namaniki aunnatyaanni kalpinche prayatnam jarigindi. community polyticslo ‘assershen’ anedi chala mukhyamaindi. ‘maadiga’nu oka jaati vaachakamgaa ettipattadam dwara dandora udyamam vijayam saadhinchindane cheppali. ayithe, dandora udyamaaniki oka kalcharal polasy lekapovatam, kalcharal polytics gurinchi pattimpu lekapovatam valla aa konamlo jaragaalsina krushi migilipoyindi. communitarianism kasta sectarianisismgaa maaripoyindi. sectarian polyticslo dandora cheyalsina anni prayogaalu chesindane cheppali. cony, mahaaaaadigallo oka saamskrutika visphotananni adhi srushtinchalekapoyindi. braahmaneekarana disagaa jaatini aduguleyakunda aapalekapoyindi. charitra, samskruti, rajakeeyala patla avagaahana gala visaradan bruhattara pranaalikatoe nadustunnadu. mahaaaaadigala aatmagouravaanni jaati prajala hrudayaallo kaliginchatam dwara kotta saamaajika, rajakeeya chaitanyam kaliginche prayatnam tanadi. intaku mundu ee desamlo chaalaamandi matagranthaalanu chetullo pattukoni nadichaaru. cony, e matha prachaarakuduu bhaarata raajyaamgaanni prajala daggariki teesukellaledu. visaradan ‘bhaarata raajyaangam’ chetilo mosukuntu, ee raajyaangam valle mana batukulu maarutaayani bodhistuu payanistunnadu. ilanti drushyam ippati varakuu ee desamlo ekkada kanapadanidi. inta andamaina drushyam manam chustunnam. intakanna goppa samskrutii udyamam marokatunda?saakya maharajvisaradan ‘dalitasakti program’ dwara oka saamskrutika udyamam nirmistunnadu. chetilo ‘bhaarata raajyaangam’ pattukoni aiduvela kilometerla paadayaatranu modalupetti, noothana samskrutii udyamaaniki naandii palikaadu. ‘maadiga’ sabdaanni ‘mahaaaaadiga’ ani samunnatiikaristuu marinta munduku teesukellaadu. mahaaaaadigala kalcha ral histerini gurtuchestu, political asersionku avasaramaina praatipadikanu yerparustunnadu. idhi chala adbhutamaina vyuham. mahaaaaadigalu (modati goppa ghnaanavanthulu) – oka jaatigaa jeevinchina chaaritraka kaalaanni nepathyamgaa teesukoni, ‘jambudveepam’ ane praacheena dweepanaamaaniki samakaaleena raajyaamga paribhaashalooni ‘ganatantra’ sabdaanni jodinchaadu. alaa ‘jambudveepa ganatantra rajyam’ paalinchina okappati ‘maharaju’lee neti mahaaaaadigalani praacheena ghnaapakaanni tattileputunnadu. ee saamaajika brundamlooni vyaktula paerla chivara ‘maharaj’ jodinchatam dwara saamaajika naamakarana udyamaanni modalupedutunnadu. ilaa maharaj ani cherchukunnanta maatraana maharajulavutara? maharaju ane maata fudel vyavasthaku prateeka. mallee fudel vyavasthanu punaruddharistara? saamaajika udyamaalaku pragatiseela swabhaavam vundadani vache vimarsalaku ilanti panichese naayakula javabemiti? ani bengapadevallaku konni vishayaalu gurtucheyatam avasaram. saamaajika parinaamam sarala rekha kaadani charitra saakshyam. mukhyamgaa saamaajika parinaamaalaku bhautika pattikagaa kanipinche samskrutilo sambhavinche parinaamaalu marinta sanklishtam. saamaajika, saamskrutika parinaamaalu nairoopya swabhaavam valla avi ekkuva kaalam unikilo vuntaayi. ante, oka bhautika nirmaanam tolagipoyinanta teliggaa, saamaajika saamskrutika nirmaanaalu unikini kolpovani. vividha saamaajika brundaala, vargala jeevana vyavahaaraalakuu, maanasika pravruttulakuu, pravartanaa reetulakuu sambandhinchinavi kaavatam valla vaati prabhaavaalanu anchana veyatamloonuu kotta samskrutulanu aahvaaninchatamloonuu okalanti beshajaalu kottochinattu kanipistaayi. kula samaajamlo alanti prayatnaalaku aamodam aasinchinanta vegamgaa labhinchadu.oka vyakti chaitanyam aa vyakti vargam valla roopudiddukuntundani marks mahasayuni suutram. idhi eurap samaajamlo nijam. indialo e vyakti chaitanyamaina, aa vyakti kulam valla roopudiddukuntundani dactor ambedker suutram. idhi india vaastavikata. kulam oka bhautika nirmaanam kaadanii, adhi maanasika sthiti ani ‘kula nirmuulana’ grandhamlo vyaakhyaaninchaaru. kulam valla manushulu maanasika rogulugaa tayaarayyaarani kuudaa aayana aavedana chendaaru. kulam savarnulaku aatmagouravaannii, kindi kulaalaku aatmanyuunatanu kalpistundannadu. anagaarina kulaala maanasika daasyaaniki brahmaniya saahityam kaaranamanee, kulaanni nirmulinchaalante brahmaniya bhaavajaalamtho nindina manishi mano prapanchaanni swechha, samaanatvam, sodarabhavam, nyaayam viluvalatho nimpadam dwara parivartananu teesukuraavochani aayana pratipaadinchaadu. vyaktula bhaavajaalamlo maarpu rakunda vaalla aacharanalo maarpu raadani aayana suutriikarimchaadu. antasthulu gala kula vyavasthalo aakharimettu meeda nilabadi, samasta baruvunu mostunna asprusyudu daarunamaina dopidi peedanaku guravvatam entha nijamo, anthe sthaayilo maanasika himsakuu, tadwara utpannamayye aatmanyuunatakuu baadhithudavutuntaadu. ee aatmanyuunatanu naama, roopaalane rendu paddhatula dwara peedita kulaala meeda ruddaalani manusmruti aadesistundi. ante, kindi kulaallo puttina vaallaku neechathwaannii, heyabhavanni, dasyanni, jugupsanuu kalpinche paerlu pettalani, vaalla roopam anda vikaaramgaa vundela veshadhaarana vundaalani adhi saasistundi. kindi kulaallo aatmagouravaanni kaliginchaalanukone prati sangha samskarta manudharmam chesina saamaajika saasanaalaku vyatirekamgaa poraadaaru. mahatma jyotirao phoole ee poraataanni tana paerunu samunnatamgaa chatukovatam dwara modalupettaadu. tana tandri govindarao paerunu kalupukoni ‘jyotirao govindarao phoole’ ani tana pustakaallo achuvesadu. phoole maranaanantaram aayanni avamaaninche duruddesamto aayana vyatirekulu ‘jyotiba phoole’ ani pustakaallo raasaaru. ‘baa’ annadi maraatiiloo pradhamaa vibhakti (telugulo du, mu, vu – pradhamaavibhakti). malladu, elladu, ravadu ani kindi kulaalanu avamaaninchadaaniki ela pilustaro, alaage jyotiba ani rayatam dwara aayanni avamaaninchaaru.aatmagouravam kosam jarigina pratiporaatam paerlu marchukovatam patla aasaktini choopinchindi. americalo baanisala ‘vimukti prakatana’ veluvadina tarvaata african american samaajamlo paerla meede pratyeka charcha jarigindi. elex haeli raasina ‘roots’, ‘malkam ex’ grandhaallo ee vishayam prastaavana kanpistundi. mukhyamgaa malkam ex gurinchi raasina biographylo ee vishayam gurinchi lotaina charcha vundi. baanisatvam nunchi vimukti labhinchina nallajaatiiyulu aatmanyuunatanuu, baanisatvaannii, daaridryaannii telipe paerlanu maarchukonnaaru. prakhyaata ‘bookar ti vashington’ paeru alaa tayaarainde. africalokolpoyina tama muulaalanu suchinchela paerlu pettukunnaru. malkam ‘ex’ oka udaaharana. mana desamlo bhaarata raajyaangam amalloki vachina tarvaata manudharma saastram oka saamaajika, rajakeeya saasanamgaa tolagipoyindi. raajyaangam dwara anagaarina jaatulu vimuktamayyaaru. cony, anagaarina kulaalu aatmagourava prateekalugaa paeru marchukoleka  poyayi. tama charitranuu, vimukti kaankshanuu, palana aakaankshanu vyaktam chese visaeshanhaalanu paeru chivara cherchukoleka poyayi. dandora udyamam vachina tarvaata kontha prayatnam jarigindi. ‘maadiga’ visaeshanaanni paeru chivara cherchatam dwara heenaparchabadda namaniki aunnatyaanni kalpinche prayatnam jarigindi. community polyticslo ‘assershen’ anedi chala mukhyamaindi. ‘maadiga’nu oka jaati vaachakamgaa ettipattadam dwara dandora udyamam vijayam saadhinchindane cheppali. ayithe, dandora udyamaaniki oka kalcharal polasy lekapovatam, kalcharal polytics gurinchi pattimpu lekapovatam valla aa konamlo jaragaalsina krushi migilipoyindi. communitarianism kasta sectarianisismgaa maaripoyindi. sectarian polyticslo dandora cheyalsina anni prayogaalu chesindane cheppali. cony, mahaaaaadigallo oka saamskrutika visphotananni adhi srushtinchalekapoyindi. braahmaneekarana disagaa jaatini aduguleyakunda aapalekapoyindi. charitra, samskruti, rajakeeyala patla avagaahana gala visaradan bruhattara pranaalikatoe nadustunnadu. mahaaaaadigala aatmagouravaanni jaati prajala hrudayaallo kaliginchatam dwara kotta saamaajika, rajakeeya chaitanyam kaliginche prayatnam tanadi. intaku mundu ee desamlo chaalaamandi matagranthaalanu chetullo pattukoni nadichaaru. cony, e matha prachaarakuduu bhaarata raajyaamgaanni prajala daggariki teesukellaledu. visaradan ‘bhaarata raajyaangam’ chetilo mosukuntu, ee raajyaangam valle mana batukulu maarutaayani bodhistuu payanistunnadu. ilanti drushyam ippati varakuu ee desamlo ekkada kanapadanidi. inta andamaina drushyam manam chustunnam. intakanna goppa samskrutii udyamam marokatunda?saakya maharaj