కొన్ని ప్రాజెక్టులకు నికరజలాలు, మరికొన్ని ప్రాజెక్టులకు మిగులు జలాలు, మరికొన్ని ప్రాజెక్టులకు వరదజలాలు కేటాయించడం ఎంతవరకు సమంజసం? మనిషి ఆకలి దప్పికల్లో తేడాలు ఏమైనా వున్నాయా? ఏ న్యాయ సూత్రం అనుసరించి నీళ్లను ఇన్ని రకాలుగా విడదీస్తున్నారు? స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తరువాత నుంచి ఇప్పటి వరకు అనంతపురం జిల్లాకు ఒక చుక్క నికర జలం కూడా రాలేదు. ఉన్న కొద్ది నికర జలాలను కూడా రోజురోజుకూ పొగొట్టుకొట్టున్నది.మనిషికి అవసరమైన నీళ్ళు వర్షం, నదీజలాలు, భూగర్భ జలాలు, సముద్ర జలాల నుంచి లభ్యమవుతాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్లో సగటు సంవత్సర వర్షపాతం 966 మిల్లీమీటర్లు. రాష్ట్రంలో నదీజలాలు 75% విశ్వసనీయత ఆధారంగా సగటున సంవత్సరానికి 1916 టీఎంసీల నికరజలాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. వీటికి తోడుగా 355 టీఎంసీల భూగర్భ జలాలు లభ్యమవుతాయి. ఒక టీఎంసీలో 2832 కోట్ల లీటర్లు నీళ్లు ఉంటాయి. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్లో 4,93,86,799 మంది జనులు ఉన్నారు. రాష్ట్రంలో లభ్యమయ్యే 1916 టీఎంసీల నదీజలాలనూ రాష్ట్రంలోని ప్రజలందరికీ సమానంగా పంచితే 3010 లీటర్లు ప్రతిరోజు ప్రతిమనిషికి లభ్యమవుతాయి. వీటికి తోడు స్థానిక వర్షపాతం, భూగర్భజలాలు, సముద్ర జలాలు కూడా ఉన్నాయి.రాష్ట్రంలో అత్యధికంగా తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో 1217 మీల్లిమీటర్ల వర్షపాతం నమోదు అయ్యింది. అనంతపురం జిల్లాలో అత్యల్పంగా 552 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదు అయినట్లు తెలుస్తుంది. క్షేత్రస్థాయిలోకి వెళ్ళి అనంతపురం జిల్లాను పరిశీలిస్తే ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం వలన ఆవిరి శాతం కూడా పెరుగుతూ ఉంది. వర్షచరిత్రను అధ్యయనం చేస్తే గత 100 సంవత్సరాల కిందట 365 రోజులకుగాను 100–120 రోజులు వర్షం కురిసేది. ఇప్పుడు అవి 30–60 రోజులకు పడిపోయాయి. ఇప్పుడు జిల్లాలోని వాగులు, వంకలు కూడా ప్రవహించినట్లు దాఖలాలు లేవు. ఇసుకను కూడా విచక్షణా రహితంగా తరలించుట వలన భూగర్భజలాలు మరింత దారుణంగా పడిపోయాయి.మేము నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో ఉన్నాం. ఆ నీళ్లన్నీ మావే. మీరు, మా నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో లేరు. కాబట్టి మీకు నీళ్లు ఇవ్వమని కొందరు అంటున్నారు. అలాగైతే మా రాష్ట్రాల్లో కురిసిన నీళ్లు మావే అనుకొంటే కర్ణాటక, మహారాష్ట్రల నుంచి కృష్ణానది ద్వారా ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్కు ప్రతి సంవత్సరం రమారమి 450 టీఎంసీలు ఎలా వస్తాయి? ఏ నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో ఉందనీ చెన్నైకు 15 టీఎంసీల నీళ్లు ఇస్తున్నారు? నదీ పరివాహక ప్రాంతం నీళ్లు మావే అనే భావన ప్రకృతి న్యాయసూత్రాలకు విరుద్ధం. నదీ పరివాహక ప్రాంతంలోని ప్రజలు త్రాగునీరునూ, ఒక పంటకు సాగునీళ్లనూ తీసుకొని ఇతర ప్రాంతాల ప్రజలకు మిగిలిన నీళ్లు ఇవ్వాలి. క్యాచ్మెంట్ పరివాహకలో ఉన్నవారు మూడు పూటల స్నానాలు చేస్తాము, మూడు పంటలు పండించుకొంటాం మిగిలితే సముద్రంలోకి వదులుతాం అంటే ఎలా? మిగతా జనం ఎలా బతుకుతారు? మురికినీళ్లతోనే పంటకు నీళ్లు పెట్టుకొనే దుస్థితి ఒకవైపు ఉంటే మరోవైపు మంచినీళ్లనూ మురికినీళ్ళుగా మార్చుతూ ఉంటే ఎవరు సహించగలరు?గోదావరి నుంచి పట్టిసీమ ద్వారా గోదావరి జలాలను కృష్ణానదికి మళ్ళిస్తూ ఉంటే గోదావరి ప్రజలు ఆందోళన చేశారు. ధవళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేకుండా సముద్రంలో కలిసిపోయే జలాలను మాత్రమే అంటే 14 మీటర్లకు పై ఉన్న నీళ్లను మాత్రమే పట్టిసీమకు మళ్ళిస్తామని ప్రభుత్వం చెప్పింది. అంటే గోదావరి నదిలోని కింది జలాలను గోదావరి డెల్టాకు ఇచ్చి పై నీళ్లను పట్టిసీమ తరలించడం సమంజసమే! అయితే ఇదే జలసూత్రం శ్రీశైలం డ్యాము విషయంలో ఎందుకు పనిచేయదు? శ్రీశైలం డ్యాములో 830 అడుగులకు దిగువ ఉన్న నీళ్లను కూడా నాగార్జునసాగర్కు, ప్రకాశం బ్యారేజ్కు తరలించుకొని పోతున్నారు. ఇదెక్కడి న్యాయం? కింద నీళ్లనూ రాయలసీమ, దక్షిణ తెలంగాణకు ఇచ్చి పైనీళ్లనూ ఇతర ప్రాజెక్టులకు తరలించినప్పుడే కదా న్యాయం.రాష్ట్రంలోని కొన్ని ప్రాజెక్టులకు నికరజలాలు, మరికొన్ని ప్రాజెక్టులకు మిగులు జలాలు, మరికొన్ని ప్రాజెక్టులకు వరదజలాలు కేటాయించడం ఎంతవరకు సమంజసం? మనిషి ఆకలి దప్పికల్లో తేడాలు ఏమైనా వున్నాయా? ఏ న్యాయ సూత్రం అనుసరించి నీళ్లను ఇన్ని రకాలుగా విడదీస్తున్నారు? భారత రాజ్యాంగం ముందర ప్రజలందరూ సమానులే. రాష్ట్రంలో లభిస్తున్నాయంటే నీళ్లను ప్రజలందరికీ దామాషా ప్రకారం అందించాలి. అంతేకానీ ఇలా ప్రాజెక్టుల పట్ల వివక్ష చూపడం సరైనది కాదు. మా ప్రాజెక్టులు బ్రిటీష్ హయాంలో కట్టినారు. మా ప్రాజెక్టులకు నికరజలాలు కేటాయించారు. రెండు, మూడు పంటలు పండించుకుంటాం అంటే ఎట్లా? ఆంధ్రప్రదేశ్లో 2,15,07,000 ఎకరాల సేద్యపు భూమి ఉంది. భూమి తక్కువై నీళ్లు ఎక్కువైతే ఒక పొలం ఒక సంవత్సర కాలంలో రెండు, మూడు పంటలు పండించుకోవచ్చు. అలాంటి పరిస్థితి లేదు. ఎలా రెండు మూడు పంటలకు నదీ జలాలు కావాలని కోరుతారు? ప్రాజెక్టు కింద వున్న ఆయకట్టుదారులు, ఆర్థికంగా బలపడి రాజకీయాలనూ శాసించాలనుకుంటే మిగతా ప్రాంత ప్రజలకు తాగునీరు, సాగునీరు ఎక్కడ నుంచి వస్తాయి?ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ప్రాంతాల వారీగా నీళ్ళను కోరుతున్నారు. రాష్ట్రంలో రాయలసీమకు తీవ్రమైన అన్యాయం జరిగింది. జరుగుతున్నది. సీమలోని పెద్ద జిల్లా, కరువు జిల్లా అయిన అనంతపురం దేశానికి రాష్ట్రపతిని, రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రులనూ అందించింది. రాయలసీమ పాదయాత్రల్లోనూ, ఉద్యమాల్లోనూ చురుకుగా పాల్గొంటున్నప్పటికి స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తరువాత నుంచి ఇప్పటి వరకు జిల్లాకు ఒక చుక్క నికర జలం కూడా రాలేదు. ఉన్న కొద్ది నికర జలాలను కూడా రోజురోజుకూ పొగొట్టుకొట్టున్నది. సీమ ఉద్యమం వలన పోతిరెడ్డిపాడు హెడ్ రెగ్యులేటర్ 11వేల క్యూసెక్కులు నుంచి 44 వేల క్యూసెక్కులకు మార్చారు. అలగనూరు రిజర్వాయరు ద్వారా కేసీ కెనాల్ ఆయకట్టుకు నీళ్ళు ఇస్తున్నారు. తెలుగు గంగ, యస్ఆర్బీసీ వచ్చాయి. పూడికవలన కోల్పోయిన నీళ్లనూ ఎల్ఎల్సీ, గురురాఘవేంద్ర నుంచి పొందుతుంది. హెచ్ఎల్సీకి ఆ పరిస్థితి లేదు. కనీసం పీఏబీఆర్ డ్యాముకు టీబీ డ్యాము నుంచి ఇస్తామన్న 10 టీఎంసీల నీళ్లనూ ఇస్తే ధర్మవరం కాలవ కింద 50 వేల ఎకరాలు, యాడికి కాలువ కింద 50 వేల ఎకరాలకు నీటి వసతి అందుతుంది. ప్రజలకు తాగడానికి మంచినీళ్లు దొరుకుతాయి. అదేవిధంగా టీబీ డ్యాము నుంచి పొర్లిపోతున్న నీటి నుంచి 50 టీఎంసీల నీళ్లను ఎత్తిపోసుకోవటానికి సీమ సోదర జిల్లాల ప్రజలు సహకరించాలి. అలా సాధ్యమవుతుందా? శాస్త్రీయ జలవిధానమే ప్రతిరోజు, ప్రతిమనిషికి నీళ్లను అందించగలదు. నదీ పరివాహక వాదాలు, ప్రాజెక్టు వాదాలు, ప్రాంతీయ, జిల్లా వాదాలు లోపుభూయిష్ట జల విధానాలు మనిషికి తలసరి నీటిని అందించలేవు. రాష్ట్రానికి ఉన్న అన్ని అవకాశాలనూ వినియోగించుకొని, శాస్త్ర సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో శాస్త్రీయ జలవిధానాన్ని అమలు చేసినప్పుడే కరువును శాశ్వతంగా నివారించవచ్చు. పౌరసమాజం శాస్త్రీయ జల విధానాలను ప్రజల్లో చర్చింపచేసి వారిలో జల చైతన్యాన్ని తీసుకువచ్చినప్పుడే ప్రభుత్వాలు, రాజకీయ పార్టీలు అటువైపు ఆలోచన చేస్తాయి. సొంత లాభం కొంత మానుకో పొరుగు వారికి తోడుపడవోయి అనే గురజాడ గారి మంచిమాటను మదిలో నిలుపుకుందాం. ఆదర్శవంతమైన శాస్త్రీయ జలవిధానాలు రూపొందించి అమలు చేయాలంటే ప్రజా ఉద్యమమే రావాలి. కావాలి.రామాంజనేయులుఅనంతపురం జిల్లా సాగునీటి పోరాట సమితిమనిషికి అవసరమైన నీళ్ళు వర్షం, నదీజలాలు, భూగర్భ జలాలు, సముద్ర జలాల నుంచి లభ్యమవుతాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్లో సగటు సంవత్సర వర్షపాతం 966 మిల్లీమీటర్లు. రాష్ట్రంలో నదీజలాలు 75% విశ్వసనీయత ఆధారంగా సగటున సంవత్సరానికి 1916 టీఎంసీల నికరజలాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. వీటికి తోడుగా 355 టీఎంసీల భూగర్భ జలాలు లభ్యమవుతాయి. ఒక టీఎంసీలో 2832 కోట్ల లీటర్లు నీళ్లు ఉంటాయి. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్లో 4,93,86,799 మంది జనులు ఉన్నారు. రాష్ట్రంలో లభ్యమయ్యే 1916 టీఎంసీల నదీజలాలనూ రాష్ట్రంలోని ప్రజలందరికీ సమానంగా పంచితే 3010 లీటర్లు ప్రతిరోజు ప్రతిమనిషికి లభ్యమవుతాయి. వీటికి తోడు స్థానిక వర్షపాతం, భూగర్భజలాలు, సముద్ర జలాలు కూడా ఉన్నాయి.రాష్ట్రంలో అత్యధికంగా తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో 1217 మీల్లిమీటర్ల వర్షపాతం నమోదు అయ్యింది. అనంతపురం జిల్లాలో అత్యల్పంగా 552 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదు అయినట్లు తెలుస్తుంది. క్షేత్రస్థాయిలోకి వెళ్ళి అనంతపురం జిల్లాను పరిశీలిస్తే ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం వలన ఆవిరి శాతం కూడా పెరుగుతూ ఉంది. వర్షచరిత్రను అధ్యయనం చేస్తే గత 100 సంవత్సరాల కిందట 365 రోజులకుగాను 100–120 రోజులు వర్షం కురిసేది. ఇప్పుడు అవి 30–60 రోజులకు పడిపోయాయి. ఇప్పుడు జిల్లాలోని వాగులు, వంకలు కూడా ప్రవహించినట్లు దాఖలాలు లేవు. ఇసుకను కూడా విచక్షణా రహితంగా తరలించుట వలన భూగర్భజలాలు మరింత దారుణంగా పడిపోయాయి.మేము నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో ఉన్నాం. ఆ నీళ్లన్నీ మావే. మీరు, మా నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో లేరు. కాబట్టి మీకు నీళ్లు ఇవ్వమని కొందరు అంటున్నారు. అలాగైతే మా రాష్ట్రాల్లో కురిసిన నీళ్లు మావే అనుకొంటే కర్ణాటక, మహారాష్ట్రల నుంచి కృష్ణానది ద్వారా ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్కు ప్రతి సంవత్సరం రమారమి 450 టీఎంసీలు ఎలా వస్తాయి? ఏ నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో ఉందనీ చెన్నైకు 15 టీఎంసీల నీళ్లు ఇస్తున్నారు? నదీ పరివాహక ప్రాంతం నీళ్లు మావే అనే భావన ప్రకృతి న్యాయసూత్రాలకు విరుద్ధం. నదీ పరివాహక ప్రాంతంలోని ప్రజలు త్రాగునీరునూ, ఒక పంటకు సాగునీళ్లనూ తీసుకొని ఇతర ప్రాంతాల ప్రజలకు మిగిలిన నీళ్లు ఇవ్వాలి. క్యాచ్మెంట్ పరివాహకలో ఉన్నవారు మూడు పూటల స్నానాలు చేస్తాము, మూడు పంటలు పండించుకొంటాం మిగిలితే సముద్రంలోకి వదులుతాం అంటే ఎలా? మిగతా జనం ఎలా బతుకుతారు? మురికినీళ్లతోనే పంటకు నీళ్లు పెట్టుకొనే దుస్థితి ఒకవైపు ఉంటే మరోవైపు మంచినీళ్లనూ మురికినీళ్ళుగా మార్చుతూ ఉంటే ఎవరు సహించగలరు?గోదావరి నుంచి పట్టిసీమ ద్వారా గోదావరి జలాలను కృష్ణానదికి మళ్ళిస్తూ ఉంటే గోదావరి ప్రజలు ఆందోళన చేశారు. ధవళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేకుండా సముద్రంలో కలిసిపోయే జలాలను మాత్రమే అంటే 14 మీటర్లకు పై ఉన్న నీళ్లను మాత్రమే పట్టిసీమకు మళ్ళిస్తామని ప్రభుత్వం చెప్పింది. అంటే గోదావరి నదిలోని కింది జలాలను గోదావరి డెల్టాకు ఇచ్చి పై నీళ్లను పట్టిసీమ తరలించడం సమంజసమే! అయితే ఇదే జలసూత్రం శ్రీశైలం డ్యాము విషయంలో ఎందుకు పనిచేయదు? శ్రీశైలం డ్యాములో 830 అడుగులకు దిగువ ఉన్న నీళ్లను కూడా నాగార్జునసాగర్కు, ప్రకాశం బ్యారేజ్కు తరలించుకొని పోతున్నారు. ఇదెక్కడి న్యాయం? కింద నీళ్లనూ రాయలసీమ, దక్షిణ తెలంగాణకు ఇచ్చి పైనీళ్లనూ ఇతర ప్రాజెక్టులకు తరలించినప్పుడే కదా న్యాయం.రాష్ట్రంలోని కొన్ని ప్రాజెక్టులకు నికరజలాలు, మరికొన్ని ప్రాజెక్టులకు మిగులు జలాలు, మరికొన్ని ప్రాజెక్టులకు వరదజలాలు కేటాయించడం ఎంతవరకు సమంజసం? మనిషి ఆకలి దప్పికల్లో తేడాలు ఏమైనా వున్నాయా? ఏ న్యాయ సూత్రం అనుసరించి నీళ్లను ఇన్ని రకాలుగా విడదీస్తున్నారు? భారత రాజ్యాంగం ముందర ప్రజలందరూ సమానులే. రాష్ట్రంలో లభిస్తున్నాయంటే నీళ్లను ప్రజలందరికీ దామాషా ప్రకారం అందించాలి. అంతేకానీ ఇలా ప్రాజెక్టుల పట్ల వివక్ష చూపడం సరైనది కాదు. మా ప్రాజెక్టులు బ్రిటీష్ హయాంలో కట్టినారు. మా ప్రాజెక్టులకు నికరజలాలు కేటాయించారు. రెండు, మూడు పంటలు పండించుకుంటాం అంటే ఎట్లా? ఆంధ్రప్రదేశ్లో 2,15,07,000 ఎకరాల సేద్యపు భూమి ఉంది. భూమి తక్కువై నీళ్లు ఎక్కువైతే ఒక పొలం ఒక సంవత్సర కాలంలో రెండు, మూడు పంటలు పండించుకోవచ్చు. అలాంటి పరిస్థితి లేదు. ఎలా రెండు మూడు పంటలకు నదీ జలాలు కావాలని కోరుతారు? ప్రాజెక్టు కింద వున్న ఆయకట్టుదారులు, ఆర్థికంగా బలపడి రాజకీయాలనూ శాసించాలనుకుంటే మిగతా ప్రాంత ప్రజలకు తాగునీరు, సాగునీరు ఎక్కడ నుంచి వస్తాయి?ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ప్రాంతాల వారీగా నీళ్ళను కోరుతున్నారు. రాష్ట్రంలో రాయలసీమకు తీవ్రమైన అన్యాయం జరిగింది. జరుగుతున్నది. సీమలోని పెద్ద జిల్లా, కరువు జిల్లా అయిన అనంతపురం దేశానికి రాష్ట్రపతిని, రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రులనూ అందించింది. రాయలసీమ పాదయాత్రల్లోనూ, ఉద్యమాల్లోనూ చురుకుగా పాల్గొంటున్నప్పటికి స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తరువాత నుంచి ఇప్పటి వరకు జిల్లాకు ఒక చుక్క నికర జలం కూడా రాలేదు. ఉన్న కొద్ది నికర జలాలను కూడా రోజురోజుకూ పొగొట్టుకొట్టున్నది. సీమ ఉద్యమం వలన పోతిరెడ్డిపాడు హెడ్ రెగ్యులేటర్ 11వేల క్యూసెక్కులు నుంచి 44 వేల క్యూసెక్కులకు మార్చారు. అలగనూరు రిజర్వాయరు ద్వారా కేసీ కెనాల్ ఆయకట్టుకు నీళ్ళు ఇస్తున్నారు. తెలుగు గంగ, యస్ఆర్బీసీ వచ్చాయి. పూడికవలన కోల్పోయిన నీళ్లనూ ఎల్ఎల్సీ, గురురాఘవేంద్ర నుంచి పొందుతుంది. హెచ్ఎల్సీకి ఆ పరిస్థితి లేదు. కనీసం పీఏబీఆర్ డ్యాముకు టీబీ డ్యాము నుంచి ఇస్తామన్న 10 టీఎంసీల నీళ్లనూ ఇస్తే ధర్మవరం కాలవ కింద 50 వేల ఎకరాలు, యాడికి కాలువ కింద 50 వేల ఎకరాలకు నీటి వసతి అందుతుంది. ప్రజలకు తాగడానికి మంచినీళ్లు దొరుకుతాయి. అదేవిధంగా టీబీ డ్యాము నుంచి పొర్లిపోతున్న నీటి నుంచి 50 టీఎంసీల నీళ్లను ఎత్తిపోసుకోవటానికి సీమ సోదర జిల్లాల ప్రజలు సహకరించాలి. అలా సాధ్యమవుతుందా? శాస్త్రీయ జలవిధానమే ప్రతిరోజు, ప్రతిమనిషికి నీళ్లను అందించగలదు. నదీ పరివాహక వాదాలు, ప్రాజెక్టు వాదాలు, ప్రాంతీయ, జిల్లా వాదాలు లోపుభూయిష్ట జల విధానాలు మనిషికి తలసరి నీటిని అందించలేవు. రాష్ట్రానికి ఉన్న అన్ని అవకాశాలనూ వినియోగించుకొని, శాస్త్ర సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో శాస్త్రీయ జలవిధానాన్ని అమలు చేసినప్పుడే కరువును శాశ్వతంగా నివారించవచ్చు. పౌరసమాజం శాస్త్రీయ జల విధానాలను ప్రజల్లో చర్చింపచేసి వారిలో జల చైతన్యాన్ని తీసుకువచ్చినప్పుడే ప్రభుత్వాలు, రాజకీయ పార్టీలు అటువైపు ఆలోచన చేస్తాయి. సొంత లాభం కొంత మానుకో పొరుగు వారికి తోడుపడవోయి అనే గురజాడ గారి మంచిమాటను మదిలో నిలుపుకుందాం. ఆదర్శవంతమైన శాస్త్రీయ జలవిధానాలు రూపొందించి అమలు చేయాలంటే ప్రజా ఉద్యమమే రావాలి. కావాలి.రామాంజనేయులుఅనంతపురం జిల్లా సాగునీటి పోరాట సమితి
konni praajektulaku nikarajalaalu, marikonni praajektulaku migulu jalaalu, marikonni praajektulaku varadajalaalu ketayinchadam entavaraku samanjasam? manishi aakali dappikallo tedaalu emaina vunnaya? e nyaaya suutram anusarinchi neellanu inni rakaluga vidadeestunnaaru? swaatantyram vachina taruvaata nunchi ippati varaku anantapuram jillaaku oka chukka nikara jalam kuudaa raledu. unna koddi nikara jalaalanu kuudaa rojurojuku pogottukottunnadi.manishiki avasaramaina neellu varsham, nadeejalaalu, bhugarbha jalaalu, samudra jalaala nunchi labhyamavutaayi. aandhrapradeshlo sagatu samvatsara varshapaatam 966 milleemeetarlu. rashtramlo nadeejalaalu 75% viswasaneeyata aadhaaramgaa sagatuna samvatsaraaniki 1916 tmcla nikarajalaalu andubaatulo unnaayi. veetiki thodugaa 355 tmcla bhugarbha jalaalu labhyamavutaayi. oka tmclo 2832 kotla leaterlu neellu untaayi. 2011 janabha lekkala prakaaram aandhrapradeshlo 4,93,86,799 mandi janulu unnaaru. rashtramlo labhyamayye 1916 tmcla nadeejalaalanuu rashtramloni prajalandarikee samaanamgaa panchithe 3010 leaterlu pratiroju pratimanishiki labhyamavutaayi. veetiki thodu sthaanika varshapaatam, bhuugarbhajalaalu, samudra jalaalu kuudaa unnaayi.rashtramlo atyadhikamgaa thoorpugodaavari jillaalo 1217 meellimeterla varshapaatam namodu ayyindi. anantapuram jillaalo atyalpamgaa 552 milleemeetarla varshapaatam namodu ayinatlu telustundi. kshetrasthaayiloki velli anantapuram jillaanu pariseeliste ushnogratalu peragadam valana aaviri saatam kuudaa perugutuu undi. varshacharitranu adhyayanam cheste gatha 100 samvatsaraala kindata 365 rojulakugaanu 100–120 rojulu varsham kurisedi. ippudu avi 30–60 rojulaku padipoyayi. ippudu jillaalooni vaagulu, vankalu kuudaa pravahinchinatlu daakhalaalu levu. isukanu kuudaa vichakshanaa rahitamgaa taralinchuta valana bhuugarbhajalaalu marinta daarunamgaa padipoyayi.memu nadee parivaahaka praantamlo unnam. aa neellannee mave. meeru, maa nadee parivaahaka praantamlo leru. kabatti meeku neellu ivvamani kondaru antunnaru. alaagaithe maa rashtrallo kurisina neellu mave anukonte karnaataka, maharashtrala nunchi krushnaanadi dwara ummadi aandhrapradeshku prati samvatsaram ramarami 450 tmclu ela vastaayi? e nadee parivaahaka praantamlo undanee chennaiku 15 tmcla neellu istunnaru? nadee parivaahaka praantam neellu mave ane bhavana prakruti nyaayasuutraalaku viruddham. nadee parivaahaka praantamlooni prajalu traaguneerunuu, oka pantaku saaguneellanuu teesukoni itara praantaala prajalaku migilina neellu ivvali. cathment parivaahakalo unnavaaru moodu pootala snaanaalu chestamu, moodu pantalu pandinchukontam migilithe samudramloki vadulutam ante ela? migata janam ela batukutaaru? murikineellatone pantaku neellu pettukone dusthiti okavaipu unte marovaipu manchineellanuu murikineellugaa maarchutuu unte evaru sahinchagalaru?godavari nunchi pattiseema dwara godavari jalaalanu krushnaanadiki mallistuu unte godavari prajalu aandolana chesaru. dhavaleshwaram praajektuku elanti ibbandulu lekunda samudramlo kalisipoye jalaalanu matrame ante 14 meetarlaku pai unna neellanu matrame pattiseemaku mallistaamani prabhutvam cheppindi. ante godavari nadilooni kindi jalaalanu godavari deltaaku ichi pai neellanu pattiseema taralinchadam samanjasame! ayithe ide jalasuutram srisailam dyaamu vishayamlo enduku panicheyadu? srisailam dyaamulo 830 adugulaku diguva unna neellanu kuudaa nagarjunasagarku, prakaasam byarejku taralinchukoni potunnaru. idekkadi nyaayam? kinda neellanuu rayalaseema, dakshina telangaanaku ichi paineellanuu itara praajektulaku taralinchinappude kada nyaayam.rashtramloni konni praajektulaku nikarajalaalu, marikonni praajektulaku migulu jalaalu, marikonni praajektulaku varadajalaalu ketayinchadam entavaraku samanjasam? manishi aakali dappikallo tedaalu emaina vunnaya? e nyaaya suutram anusarinchi neellanu inni rakaluga vidadeestunnaaru? bhaarata raajyaangam mundara prajalandaruu samanule. rashtramlo labhistunnayante neellanu prajalandarikee damasha prakaaram andinchaali. antekani ilaa praajektula patla vivaksha chuupadam sarainadi kaadu. maa praajektulu british hayamlo kattinaru. maa praajektulaku nikarajalaalu ketaayinchaaru. rendu, moodu pantalu pandinchukuntam ante etla? aandhrapradeshlo 2,15,07,000 ekaraala sedyapu bhoomi undi. bhoomi takkuvai neellu ekkuvaithe oka polam oka samvatsara kaalamlo rendu, moodu pantalu pandinchukovacchu. alanti paristhiti ledu. ela rendu moodu pantalaku nadee jalaalu kaavaalani korutaru? praajektu kinda vunna aayakattudaarulu, aardhikamgaa balapadi raajakeeyaalanuu saasinchaalanukunte migata praanta prajalaku taguneeru, saguneeru ekkada nunchi vastaayi?aandhrapradeshloni praantaala vaareegaa neellanu korutunnaru. rashtramlo raayalaseemaku teevramaina anyayam jarigindi. jarugutunnadi. seemaloni pedda jilla, karuvu jilla ayina anantapuram deshaniki raashtrapatini, rashtraniki mukhyamantrulanuu andinchindi. rayalaseema paadayaatralloonuu, udyamaalloonuu churukugaa paalgontunnappatiki swaatantyram vachina taruvaata nunchi ippati varaku jillaaku oka chukka nikara jalam kuudaa raledu. unna koddi nikara jalaalanu kuudaa rojurojuku pogottukottunnadi. seema udyamam valana potireddipadu head regulator 11vela cuseckulu nunchi 44 vela kyoosekkulaku maarchaaru. alaganuru rijarvayaru dwara kesee kenal aayakattuku neellu istunnaru. telugu ganga, searbeesey vachayi. poodikavalana kolpoina neellanuu ellci, gururaghavendra nunchi pondutundi. hechlseeki aa paristhiti ledu. kaneesam pabr dyaamuku tb dyaamu nunchi istamanna 10 tmcla neellanuu iste dharmavaram kaalava kinda 50 vela ekaraalu, yaadiki kaaluva kinda 50 vela ekaraalaku neeti vasati andutundi. prajalaku taagadaaniki manchineellu dorukutaayi. adevidhamgaa tb dyaamu nunchi porlipotunna neeti nunchi 50 tmcla neellanu ettiposukovataniki seema sodara jillala prajalu sahakarinchaali. alaa saadhyamavutundaa? saastriiya jalavidhaaname pratiroju, pratimanishiki neellanu andinchagaladu. nadee parivaahaka vaadaalu, praajektu vaadaalu, praantiiya, jilla vaadaalu lopubhuishta jala vidhaanaalu manishiki talasari neetini andinchalevu. rashtraniki unna anni avakaasaalanuu viniyoginchukoni, saastra saanketika parignaanamtho saastriiya jalavidhaanaanni amalu chesinappude karuvunu saasvatamgaa nivaarinchavacchu. pourasamajam saastriiya jala vidhaanaalanu prajallo charchimpachesi vaarilo jala chaitanyaanni teesukuvachinappude prabhutvaalu, rajakeeya paarteelu atuvaipu aalochana chestayi. sonta laabham kontha manuko porugu vaariki thodupadavoyi ane gurajada gaari manchimaatanu madilo nilupukundam. aadarsavantamaina saastriiya jalavidhaanaalu roopondinchi amalu cheyalante praja udyamame ravali. kavali.ramanjaneyuluanaantapura jilla saguneeti porata samitimanishiki avasaramaina neellu varsham, nadeejalaalu, bhugarbha jalaalu, samudra jalaala nunchi labhyamavutaayi. aandhrapradeshlo sagatu samvatsara varshapaatam 966 milleemeetarlu. rashtramlo nadeejalaalu 75% viswasaneeyata aadhaaramgaa sagatuna samvatsaraaniki 1916 tmcla nikarajalaalu andubaatulo unnaayi. veetiki thodugaa 355 tmcla bhugarbha jalaalu labhyamavutaayi. oka tmclo 2832 kotla leaterlu neellu untaayi. 2011 janabha lekkala prakaaram aandhrapradeshlo 4,93,86,799 mandi janulu unnaaru. rashtramlo labhyamayye 1916 tmcla nadeejalaalanuu rashtramloni prajalandarikee samaanamgaa panchithe 3010 leaterlu pratiroju pratimanishiki labhyamavutaayi. veetiki thodu sthaanika varshapaatam, bhuugarbhajalaalu, samudra jalaalu kuudaa unnaayi.rashtramlo atyadhikamgaa thoorpugodaavari jillaalo 1217 meellimeterla varshapaatam namodu ayyindi. anantapuram jillaalo atyalpamgaa 552 milleemeetarla varshapaatam namodu ayinatlu telustundi. kshetrasthaayiloki velli anantapuram jillaanu pariseeliste ushnogratalu peragadam valana aaviri saatam kuudaa perugutuu undi. varshacharitranu adhyayanam cheste gatha 100 samvatsaraala kindata 365 rojulakugaanu 100–120 rojulu varsham kurisedi. ippudu avi 30–60 rojulaku padipoyayi. ippudu jillaalooni vaagulu, vankalu kuudaa pravahinchinatlu daakhalaalu levu. isukanu kuudaa vichakshanaa rahitamgaa taralinchuta valana bhuugarbhajalaalu marinta daarunamgaa padipoyayi.memu nadee parivaahaka praantamlo unnam. aa neellannee mave. meeru, maa nadee parivaahaka praantamlo leru. kabatti meeku neellu ivvamani kondaru antunnaru. alaagaithe maa rashtrallo kurisina neellu mave anukonte karnaataka, maharashtrala nunchi krushnaanadi dwara ummadi aandhrapradeshku prati samvatsaram ramarami 450 tmclu ela vastaayi? e nadee parivaahaka praantamlo undanee chennaiku 15 tmcla neellu istunnaru? nadee parivaahaka praantam neellu mave ane bhavana prakruti nyaayasuutraalaku viruddham. nadee parivaahaka praantamlooni prajalu traaguneerunuu, oka pantaku saaguneellanuu teesukoni itara praantaala prajalaku migilina neellu ivvali. cathment parivaahakalo unnavaaru moodu pootala snaanaalu chestamu, moodu pantalu pandinchukontam migilithe samudramloki vadulutam ante ela? migata janam ela batukutaaru? murikineellatone pantaku neellu pettukone dusthiti okavaipu unte marovaipu manchineellanuu murikineellugaa maarchutuu unte evaru sahinchagalaru?godavari nunchi pattiseema dwara godavari jalaalanu krushnaanadiki mallistuu unte godavari prajalu aandolana chesaru. dhavaleshwaram praajektuku elanti ibbandulu lekunda samudramlo kalisipoye jalaalanu matrame ante 14 meetarlaku pai unna neellanu matrame pattiseemaku mallistaamani prabhutvam cheppindi. ante godavari nadilooni kindi jalaalanu godavari deltaaku ichi pai neellanu pattiseema taralinchadam samanjasame! ayithe ide jalasuutram srisailam dyaamu vishayamlo enduku panicheyadu? srisailam dyaamulo 830 adugulaku diguva unna neellanu kuudaa nagarjunasagarku, prakaasam byarejku taralinchukoni potunnaru. idekkadi nyaayam? kinda neellanuu rayalaseema, dakshina telangaanaku ichi paineellanuu itara praajektulaku taralinchinappude kada nyaayam.rashtramloni konni praajektulaku nikarajalaalu, marikonni praajektulaku migulu jalaalu, marikonni praajektulaku varadajalaalu ketayinchadam entavaraku samanjasam? manishi aakali dappikallo tedaalu emaina vunnaya? e nyaaya suutram anusarinchi neellanu inni rakaluga vidadeestunnaaru? bhaarata raajyaangam mundara prajalandaruu samanule. rashtramlo labhistunnayante neellanu prajalandarikee damasha prakaaram andinchaali. antekani ilaa praajektula patla vivaksha chuupadam sarainadi kaadu. maa praajektulu british hayamlo kattinaru. maa praajektulaku nikarajalaalu ketaayinchaaru. rendu, moodu pantalu pandinchukuntam ante etla? aandhrapradeshlo 2,15,07,000 ekaraala sedyapu bhoomi undi. bhoomi takkuvai neellu ekkuvaithe oka polam oka samvatsara kaalamlo rendu, moodu pantalu pandinchukovacchu. alanti paristhiti ledu. ela rendu moodu pantalaku nadee jalaalu kaavaalani korutaru? praajektu kinda vunna aayakattudaarulu, aardhikamgaa balapadi raajakeeyaalanuu saasinchaalanukunte migata praanta prajalaku taguneeru, saguneeru ekkada nunchi vastaayi?aandhrapradeshloni praantaala vaareegaa neellanu korutunnaru. rashtramlo raayalaseemaku teevramaina anyayam jarigindi. jarugutunnadi. seemaloni pedda jilla, karuvu jilla ayina anantapuram deshaniki raashtrapatini, rashtraniki mukhyamantrulanuu andinchindi. rayalaseema paadayaatralloonuu, udyamaalloonuu churukugaa paalgontunnappatiki swaatantyram vachina taruvaata nunchi ippati varaku jillaaku oka chukka nikara jalam kuudaa raledu. unna koddi nikara jalaalanu kuudaa rojurojuku pogottukottunnadi. seema udyamam valana potireddipadu head regulator 11vela cuseckulu nunchi 44 vela kyoosekkulaku maarchaaru. alaganuru rijarvayaru dwara kesee kenal aayakattuku neellu istunnaru. telugu ganga, searbeesey vachayi. poodikavalana kolpoina neellanuu ellci, gururaghavendra nunchi pondutundi. hechlseeki aa paristhiti ledu. kaneesam pabr dyaamuku tb dyaamu nunchi istamanna 10 tmcla neellanuu iste dharmavaram kaalava kinda 50 vela ekaraalu, yaadiki kaaluva kinda 50 vela ekaraalaku neeti vasati andutundi. prajalaku taagadaaniki manchineellu dorukutaayi. adevidhamgaa tb dyaamu nunchi porlipotunna neeti nunchi 50 tmcla neellanu ettiposukovataniki seema sodara jillala prajalu sahakarinchaali. alaa saadhyamavutundaa? saastriiya jalavidhaaname pratiroju, pratimanishiki neellanu andinchagaladu. nadee parivaahaka vaadaalu, praajektu vaadaalu, praantiiya, jilla vaadaalu lopubhuishta jala vidhaanaalu manishiki talasari neetini andinchalevu. rashtraniki unna anni avakaasaalanuu viniyoginchukoni, saastra saanketika parignaanamtho saastriiya jalavidhaanaanni amalu chesinappude karuvunu saasvatamgaa nivaarinchavacchu. pourasamajam saastriiya jala vidhaanaalanu prajallo charchimpachesi vaarilo jala chaitanyaanni teesukuvachinappude prabhutvaalu, rajakeeya paarteelu atuvaipu aalochana chestayi. sonta laabham kontha manuko porugu vaariki thodupadavoyi ane gurajada gaari manchimaatanu madilo nilupukundam. aadarsavantamaina saastriiya jalavidhaanaalu roopondinchi amalu cheyalante praja udyamame ravali. kavali.ramanjaneyuluanaantapura jilla saguneeti porata samiti