
చాసో తన పసితనపు పరిమళాన్ని ఆజన్మాంతం వదులుకోలేదు. దాని విలువ తెలిసినవాడు కనుక దాన్ని కాపాడుకుంటూ వచ్చాడు. ‘ఎందుకు పారేస్తాను నాన్నా?’, ‘రథయాత్ర’ లాంటి కథలు చదివినా, ఆయన పిల్లలు (తులసి, కృష్ణకుమారి, శంకర్) రాసిన జ్ఞాపకాలు చదివినా, ఆయనెంత పసివాడో అర్థమౌతుంది. ‘తన పసితనం’ అంటే చాసో బాల్యం మాత్రమే కాదు; ఆయన పిల్లల బాల్యం కూడా. పిల్లలతో పిల్లవాడిగా గడపడా నికి అడ్డం వచ్చేవాటినన్నింటిని పక్కకి నెట్టే సాడు. తన పిల్లలకు తనెప్పుడూ ఏకవచనమే. తనకీ, పిల్లలకీ మధ్య దూరం పెంచే ఏ గౌరవ వాచకాలని దరికి చేరనివ్వలేదు. తన కథ ‘చిన్నాజీ’ (1942) అపురూపమైన ఆ పసిడి క్షణాల గురించి రాసినదే. ఆ కథలో కథానాయిక పసి తులసి. కథ రాద్దామనుకొని కూచున్న చాసో దగ్గరికి చిన్నాజీ (తులసి) వస్తే, కథకేముందని రాసే పని వాయిదా వేసి చిన్నాజీతో గడపడానికే మొగ్గు చూపేడు. ఎందుకూ? చిన్నాజీ ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు వచ్చేది కాదు కాబట్టి. వెన్నెల్లో రేరాణి వాసనలా వచ్చే జాబిలిని మరిపించి పంపించడానికి అతని మనసు ఒప్పుకోలేదు. తను చేస్తున్న మహాకావ్య సృష్టి అయినా ఆగిపోవాలి. ఎందుకంటే చిన్నాజీ అమృతప్రాయంలో మధుర క్షణాలు మళ్లీ లభించవనే ఎరుక ఉన్నవాడు కాబట్టి. పసిపిల్ల, పైగా ఆడపిల్ల. ఎదుగుదల ఎంతసేపు? ఆ కాస్త మలుపూ తిరిగిపోయిన తరువాత ఇక మిగిలేదే ముంది, వగచడం తప్ప. మనలో చాలామంది మందభాగ్యులమన్న సంగతి మనకు చరమాంకంలో నైనా అవగతం కాదు. పోయిన బాల్యపు చెరిగిన పదముల చిహ్నాల కోసం గుటకలువేస్తూ, మెటికలు విరుస్తూ ఒంటరిగా కూచోలేదు చాసో. పిల్లలిచ్చిన అమృతప్రాయమైన అవకాశాన్ని అందిపుచ్చుకొని అనుభవించాడు. చిత్రంగా- తండ్రి గారం తులసిని ఆకతాయిగా మార్చలేదు. వయసు పెరిగినకొద్దీ తండ్రితో స్నేహం మేధో సంబంధంగా పరిణామం చెంది వికసించింది. మిగతా ఇద్దరి పిల్లలతో కూడా ఆయన అలాంటి అనుబంధాన్నే కొనసాగించాడు. ముగ్గురూ మంచి రచయితలుగా రాణించారు. ఒక రకంగా మిగతా యిద్దరి కంటే తులసి అదృష్టవంతురాలు. ఆ రోజుల్లో విజయనగరంలో తన తండ్రితో పాటు, శ్రీశ్రీ, రోణంకి, ఆరుద్ర, నారాయణబాబు, అరసం వ్యవస్థాపక మేరునగధీరులూ, వీరందరి చర్చలూ, వాదోపవాదాలతో చాసో హవేలీ హోరెత్తేది. అది ఆధునిక సాహిత్య మహా ప్రస్థానానికి మలి అడుగులు పడుతోన్న దశ (తొలి అడుగు గురజాడదే). ఆ పాదులోంచి తులసి ఎదిగింది. నిజానికి ఆమె నేర్చుకున్నదంతా అనియత పద్ధతే. చాసో కూడా అంతే. ‘తండ్రి బాధ్యత’ విషయంలో లోకం పోకడని తలకెత్తుకోలేదు. ‘‘నాన్న నేర్పినట్టు నేర్పనూ లేదు, మేము నేర్చుకున్నట్టు నేర్చుకోనూ లేదు’’ అంటుంది తులసి. తండ్రి కాళ్లుపడుతూ ఆయన చెప్పే కథలు వింటూ, కథలల్లడం ఆమె నేర్చుకుంది. పక్షులు మృత్తిక స్నానాలు చేయడం చాసోనే చూపించాడట. పదేళ్ల వయసులో నారాయణబాబు సహకారంతో ‘బాల’ పత్రికలో ‘బంగారపు ఉంగరం’ కథను తులసి రాయగలిగింది. తరువాత కథకురాలిగా, బహుదళ తులసిగా ఎదిగింది. కృష్ణకుమారి సైన్స్ లెక్చర్గా అనేక సైన్స్ వ్యాసాలు రాసింది. గొంగళిని సీతాకోక చిలుకల్ని ఒకేలా చూసే చాసో దృక్పథమే తమకి అలవడిందని అంటుంది. చాసో కొడుకు ఆరోగ్యం పట్ల కూడా చాలా అప్రమత్తంగా ఉండేవాడు. ‘నీకు నిమోనియా ఉంది జాగ్రత్తగా ఉండాలి’ అంటూ కొడుకుని ఊరిచివర చెరువుగట్టుకు తీసుకెళ్లి గాలిపటాలు ఎగరేయించే వాడు చాసో. దారపు కొసని పట్టుకోవాలనే ముందుచూపు లేకపోవడంతో గాలిపటం ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయింది. శంకర్ చిన్నవాడు కాబట్టి ఏడుపు మొహం పెట్టాడు. ‘‘పోతే పోనీరా దారాన్నీ గాలి పటాన్నీ నీ చేతుల్లోకి తీసుకొని ఎగరేసే క్షణం నీకో రోజు వస్తుంది. బతుకులో ఇలాంటి గాలిలో కొట్టుకుపోతున్నా చేతిలో ఉన్న దారాన్ని వదలకుండా సమర్థించుకుంటావని’’ కొడుక్కి హితబోధ చేస్తాడు. కాని శంకర్ పెద్దవాడయ్యాక ఆ మాటని అంతగా గుర్తుంచుకున్నట్టు లేడు. తండ్రి మాట పట్ల గురివుంటే తన జీవితం అర్ధాంతరంగా అలా ముగిసేది కాదేమో. ఈపాటికి సీనియర్ సివిల్ సర్వీసెస్ అధికారిగా సేవలందిస్తూ ఉండేవాడు. ఎంత మంచి కథకుడు!  జి.ఎస్. చలం94901 06390(జనవరి 17న చాసో జయంతి )

chaso tana pasitanapu parimalaanni aajanmaantam vadulukoledu. daani viluva telisinavaadu kanuka daanni kaapaadukuntuu vachaadu. ‘enduku paarestaanu nanna?’, ‘rathayaatra’ lanti kathalu chadivina, aayana pillalu (tulasi, krishnakumari, shankar) raasina ghnaapakaalu chadivina, aayanenta pasiwado ardhamoutundi. ‘tana pasitanam’ ante chaso balyam matrame kaadu; aayana pillala balyam kuudaa. pillalatho pillavadiga gadapada niki addam vachevaatinannintini pakkaki nette saadu. tana pillalaku taneppuduu ekavachaname. tanakee, pillalakee madhya dooram penche e gaurava vaachakaalani dariki cheranivvaledu. tana katha ‘chinnaji’ (1942) apuroopamaina aa pasidi kshanaala gurinchi rasinade. aa kathalo kathaanaayika pasi tulasi. katha raaddaamanukoni kuuchunna chaso daggariki chinnaji (tulasi) vaste, kathakemundani rase pani vaayidaa vesi chinnajito gadapadanike moggu chuupedu. endukuu? chinnaji eppudu padithe appudu vachedi kaadu kabatti. vennello reraani vasanala vache jaabilini maripinchi pampinchadaaniki athani manasu oppukoledu. tanu chestunna mahakavya srushti aina aagipovali. endukante chinnaji amrutapraayamlo madhura kshanaalu malli labhinchavane eruka unnavaadu kabatti. pasipilla, paiga aadapilla. edugudala entasepu? aa kaasta malupuu tirigipoyina taruvaata ika migilede mundi, vagachadam tappa. manalo chaalaamandi mandabhagyulamanna sangati manaku charamankamlo naina avagatam kaadu. poyina balyapu cherigina padamula chihnala kosam gutakaluvestu, metikalu virustuu ontarigaa koocholedu chaso. pillalicchina amrutapraayamaina avakaasaanni andipuchukoni anubhavinchaadu. chitramgaa- tandri gaaram tulasini aakataayigaa marchaledu. vayasu periginakoddii tandritho sneham medho sambandhamgaa parinaamam chendi vikasinchindi. migata iddari pillalatho kuudaa aayana alanti anubandhaanne konasaginchadu. mugguru manchi rachayitalugaa raaninchaaru. oka rakamgaa migata yiddari kante tulasi adrushtavanturaalu. aa rojullo vijayanagaramlo tana tandritho paatu, srishree, ronanki, aarudra, narayanababu, arasam vyavasthaapaka merunagadheerulu, veerandari charchaluu, vaadopavaadaalato chaso haveli horettedi. adhi aadhunika saahitya mahaa prasthaanaaniki mali adugulu paduthonna dasha (toli adugu gurajadade). aa paadulonchi tulasi edigindi. nijaaniki aame neerchukunnadantaa aniyata paddhate. chaso kuudaa anthe. ‘tandri baadhyata’ vishayamlo lokam pokadani talakettukoledu. ‘‘naanna nerpinattu nerpanuu ledu, memu neerchukunnattu nerchukonu ledu’’ antundi tulasi. tandri kaallupadutuu aayana cheppe kathalu vintuu, kathalalladam aame neerchukundi. pakshulu mruttika snaanaalu cheyadam chasone chuupinchaadata. padella vayasulo narayanababu sahakaaramtho ‘baala’ patrikalo ‘bangaarapu ungaram’ kathanu tulasi raayagaligindi. taruvaata kathakuraaligaa, bahudala tulasigaa edigindi. krishnakumari sains lekcharga aneka sains vyaasaalu rasindi. gongalini seetaakoka chilukalni okela chuse chaso drukpathame tamaki alavadindani antundi. chaso koduku aarogyam patla kuudaa chala apramattamgaa undevaadu. ‘neeku nimonia undi jaagrattagaa undaali’ antuu kodukuni oorichivara cheruvugattuku teesukelli gaalipataalu egareyinche vaadu chaso. daarapu kosani pattukovalane munduchuupu lekapovadamto galipatam aakaasamloki egiripoyindi. shankar chinnavaadu kabatti edupu moham pettaadu. ‘‘pothe ponira daaraannii gaali pataannee nee chetulloki teesukoni egarese kshanam neeko roju vastundi. batukulo ilanti gaalilo kottukupotunna chetilo unna daaraanni vadalakunda samarthinchukuntaavani’’ kodukki hitabodha chestaadu. kaani shankar peddavaadayyaaka aa maatani antagaa gurtunchukunnattu ledu. tandri maata patla gurivunte tana jeevitam ardhaantaramgaa alaa mugisedi kademo. eepaatiki seanier sivil survices adhikaarigaa sevalandistuu undevaadu. entha manchi kathakudu!  ji.es. chalam94901 06390(janavari 17na chaso jayanti )