ప్రవాస భారతీయుల కోసం నరేంద్రమోదీ ప్రభుత్వం ఎన్నికల చట్టాలను సవరిస్తున్నది. ఇకపై తాము ఉంటున్న దేశాల నుంచే ప్రవాసులు పరోక్షంగా ఓటు వేయడానికి వీలుగా ప్రజాప్రాతినిథ్య చట్టానికి చేసిన సవరణలను కేంద్ర మంత్రివర్గం ఇటీవల ఆమోదించింది. పార్లమెంటు ఆమోదముద్ర పడిన తరువాత, విదేశాల్లో ఉన్నవారందరికీ ఈ ‘ప్రాక్సీ ఓటింగ్’ అవకాశం లభిస్తుంది. సుమారు కోటీ పాతికలక్షల మంది ఎన్నారైలు సుదీర్ఘకాలంగా డిమాండుచేస్తున్న ఈ హక్కు ఇంతకాలానికి వారికి దఖలుపడబోతున్నప్పటికీ, ఆచరణలో అది దుర్వినియోగమయ్యే ప్రమాదాలు అధికంగా ఉన్నాయి. దీనితోపాటు దేశ రాజకీయాల్లో వారికి మరింతగా దక్కబోతున్న ప్రాధాన్యం అనేక రాష్ట్రాల ఎన్నికలపై విశేష ప్రభావం కూడా చూపబోతున్నది.భారత ప్రధానులు విదేశ పర్యటనలకు పోయినప్పుడు అక్కడి ప్రవాసులకు విశేషమైన ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం గతంలో అంతగా లేదు. మోదీ వచ్చిన తరువాత, విదేశాల్లోనివారే నివ్వెరపోయే రీతిలో భారీ సదస్సులు, సమావేశాలు జరగడం మొదలైంది. ప్రవాసులనుంచి పెట్టుబడులను ఆకర్షించే కార్యక్రమంగా ఉపరితలంలో కనిపిస్తున్నప్పటికీ, తమ ఘనకార్యాలను చాటుకోవడానికీ, ప్రతిపక్షాలను చీల్చిచెండాడడానికీ మోదీకి ఈ సమావేశాలు ఎంతగానో ఉపకరించాయి. ప్రవాస భారతీయుల మీద ఆయన ప్రదర్శించే ఈ విశేషమైన ప్రేమకు ఇప్పుడు ప్రాక్సీ ఓటింగ్ కూడా తోడుకాబోతున్నది. భారతదేశంలో జరిగే శాసనసభ, పార్లమెంటు ఎన్నికల్లో తన తరఫున ఓటుచేయడానికి తన నియోజకవర్గానికి చెందిన ఓ వ్యక్తిని ఎన్నారై రిజిస్టర్ చేసుకుంటే ఎన్నికల సంఘం ఆ వ్యక్తిని ఆమోదిస్తుంది. ప్రతీ ఎన్నికకు సదరు ఎన్నారై తన ప్రాక్సీని మార్చుకోవాలి. పంజాబ్, గుజరాత్, కేరళ వంటి రాష్ట్రాల నుంచి విదేశాల్లో స్థిరపడిన వారి సంఖ్య అధికంగా ఉన్నందున ఈ పరోక్ష ఓటింగ్ అవకాశం వారికి అధికంగా ప్రయోజనం చేకూర్చబోతున్నది. ఎన్నికల సమయంలో వాతావరణం పోటాపోటీగా ఉన్నపక్షంలో ఎన్నారైలను కూడా వచ్చి ఓటేసి పొమ్మంటూ రాజకీయపక్షాల తరఫున కుటుంబీకులు ఒత్తిడిచేయడం జరుగుతున్నదే. తమకు తాముగా వచ్చివాలుతున్న వారు కూడా లేకపోలేదు. కానీ, ఎంతో ఖర్చుభరించి ఇలా వస్తున్నవారి సంఖ్య పది పన్నెండు వేలు కూడా లేదు. ఈ నేపథ్యంలో, ఉన్నచోట నుంచే ఓటువేయగలిగే అవకాశం కోసం ఎన్నారైలు ఎంతోకాలంగా ఒత్తిడి తెస్తూనే ఉన్నారు. ప్రాక్సీ ఓటింగ్ ద్వారా కనీసం 80 లక్షల మంది ఓటుహక్కు వినియోగించుకోవచ్చునని అంచనా.మోదీ ప్రభుత్వం ఎన్నారైలకు ఇవ్వబోతున్న ఈ విశేషమైన అవకాశంపై ప్రతిపక్షాలు మల్లగుల్లాలు పడుతూ, లాభనష్టాలు లెక్కలేసుకుంటున్నాయి. ముఖ్యంగా గుజరాత్ ఎన్నికల్లో ప్రభావం ఏమిటో తరచిచూస్తున్నాయి. ఈ ప్రాక్సీ ఓటింగ్ వల్ల ఓటుహక్కు దుర్వినియోగమవుతుందనీ, ఇందుకు బదులు ప్రవాసీలంతా తమ దేశాల్లో ఉన్న భారత రాయబార కార్యాలయాలకు వచ్చి అక్కడ ఓటుచేసే విధంగా ఎన్నికల సంఘం విస్తృతమైన ఏర్పాట్లు చేయడం ఉత్తమమని కొన్ని పార్టీలు అంటున్నాయి. అమెరికా, ఫ్రాన్స్, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాలు ఇదే విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నప్పటికీ, ఎన్నికలసంఘం ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ మాత్రం తన అధ్యయనంలో ఇది కుదిరేపని కాదని ఎప్పుడో తేల్చేసింది. 2010లో మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వం ప్రవాసులకు ఓటు హక్కు కల్పించినప్పుడు వారంతా ఎగిరిగంతేశారు కానీ, అందరూ ఇక్కడకు వచ్చి ఓటేయాల్సిందేనని ఎన్నికల సంఘం ఆ తరువాత తేల్చడంతో నీరసించిపోయారు. అందరూ పేర్లను రిజిస్టర్ చేసుకోమని ఈసీ చెప్పినప్పుడు ౨014 ఎన్నికల నాటికి పదివేలమంది మాత్రమే ఆ పనిచేశారు. ఎన్నారైల ఓటింగ్కు సంబంధించిన పిటిషన్ సుప్రీంకోర్టులో విచారణకు వచ్చినప్పుడు ఆ అవకాశం ఎలా కల్పించాలో నిర్థారించడానికి ఒక కమిటీని వేసినట్టు ఎన్నికల సంఘం తెలియచేసింది. ఈ కమిటీ అన్ని పార్టీల అభిప్రాయాలనూ సేకరించింది. పరోక్ష ఓటింగ్ను సీపీఎం, కాంగ్రెస్ వంటివి వ్యతిరేకించాయి. అన్ని మార్గాలనూ అధ్యయనం చేసిన తరువాత ఈ కమిటీ దౌత్యకార్యాలయాల్లో ఓటింగ్ ఏర్పాట్లుచేయడం, ఇంటర్నెట్ ఓటింగ్ను అనుమతించడం కుదరవని తేల్చింది. అలాగే, పోస్టల్ బ్యాలెట్, ఈ–పోస్టల్ బ్యాలెట్ (రిటర్నింగ్ అధికారి ఎన్నారైకు ఖాళీ బ్యాలెట్ పంపితే అతడు ఓటువేసి తిరిగి అధికారికే పంపే విధానం) విధానాల్లోనూ లోపాలున్నాయని తేల్చింది. ప్రాక్సీ ఓటింగ్ను పరిశీలించవచ్చునని మాత్రమే ఈ కమిటీ చెప్పినప్పటికీ, నెలరోజుల క్రితం సుప్రీంకోర్టు ఏదో ఒక విధానాన్ని త్వరగా నిర్థారించమని ఒత్తిడిచేయడం మోదీ ప్రభుత్వానికి కలిసివచ్చింది.అయితే, ఈ విధానంలో ప్రాక్సీగా నమోదైన వ్యక్తి కచ్చితంగా ఎన్నారై సూచించిన పార్టీకే ఓటుచేస్తాడన్న నమ్మకం లేదు. సదరు వ్యక్తి అభ్యర్థులందరినుంచీ ప్రాక్సీ అధికారాన్ని చూపించి డబ్బులు తీసుకోవచ్చు, అంతిమంగా తనకు నచ్చినవారికే ఓటువేయవచ్చు. ఒకే ఓటు వున్న వ్యక్తి ఇప్పుడు రెండు ఓట్లున్న వాడవుతాడు. ప్రవాసులు తమకు ఉపాధినిచ్చిన వారికో, పై అధికారులకో జడిసి వారు చెప్పిన వారినే ప్రాక్సీలుగా గుర్తించే అవకాశాలూ ఉన్నాయి. ఇక గల్ఫ్ దేశాలకు వలసపోయిన వారిలో అత్యధికులు పెద్దగా చదువుకోనివారు, నైపుణ్యంలేని వారు కావడం వల్ల వారు ‘ప్రాక్సీ’లను నమోదు చేసే విషయంలో ఉత్సాహం చూపించకపోవచ్చు. కానీ, ఇందుకు భిన్నంగా రాజకీయపక్షాల ప్రతినిధులు రంగంలోకి దిగి తమవారిని ప్రాక్సీలుగా రుద్ది ఓట్ల వేట జోరుగా సాగించవచ్చు. వివిధ దేశాల్లోని ఎన్నారై సంఘాలు, రాజకీయపార్టీల సంఘాలు కూడా ఇందులో కీలకమైన పాత్ర పోషించే అవకాశాలున్నాయి. ఇక, ఒక కుటుంబంలోని వ్యక్తుల్లో వేర్వేరు రాజకీయ అభిప్రాయాలున్నప్పుడు అతడి కుటుంబీకులే ఎన్నారై సూచించిన వ్యక్తికి ఓటేస్తారన్న నమ్మకం లేదు. విదేశాల్లో ఉన్న మహిళలు భయానికో, భక్తికో అత్తవారి కుటుంబీకులనే ప్రాక్సీలుగా ప్రకటించి తద్వారా తాను అనుకున్న పార్టీకి ఓటువేయలేకపోవచ్చు. శాసనసభ ఎన్నికల్లోనే కాక, పార్లమెంటు ఎన్నికల్లో కూడా హోరాహోరీ పోరు కారణంగా ఐదుపదివేల ఓట్లు గెలుపోటములను తేల్చేస్తున్న కాలమిది. ఈ దేశ రాజకీయాలతో ప్రత్యక్షంగా సంబంధం లేనివారు ప్రజాస్వామ్య భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తున్న ఈ ప్రక్రియపై పార్లమెంటులో లోతైన చర్చ జరిగి అందరికీ సమ్మతమైన మార్గాన్ని ఆవిష్కరించడం అవసరం.
pravasa bhaaratheeyula kosam narendramodi prabhutvam ennikala chattaalanu savaristunnadi. ikapai taamu untunna deshaala nunche pravaasulu parokshamgaa otu veyadaaniki veelugaa prajaapraatinidhya chattaniki chesina savaranalanu kendra mantrivargam iteevala aamodinchindi. paarlamentu aamodamudra padina taruvaata, videsaallo unnavaarandarikii ee ‘praxy oting’ avakaasam labhistundi. sumaru koty paatikalakshala mandi ennaarailu sudiirghakaalamgaa demanduchestunna ee hakku intakaalaaniki vaariki dakhalupadabothunnappatika, aacharanalo adhi durviniyogamayye pramaadaalu adhikamgaa unnaayi. deenithopaatu desha rajakeeyaallo vaariki marintagaa dakkabotunna praadhaanyam aneka rashtrala ennikalapai visesha prabhaavam kuudaa chuupabotunnadi.bhaarata pradhaanulu videsha paryatanalaku poinappudu akkadi pravaasulaku visaeshamaina praadhaanyam ivvadam gatamlo antagaa ledu. modii vachina taruvaata, videsallonivare nivverapoye reetilo bhari sadassulu, samavesalu jaragadam modalaindi. pravaasulanunchi pettubadulanu aakarshinche kaaryakramamgaa uparitalamlo kanipistunnappatiki, tama ghanakaaryaalanu chaatukovadaanikii, pratipakshaalanu cheelchichendaadadaanikii modeeki ee samavesalu entagaano upakarinchaayi. pravasa bhaaratheeyula meeda aayana pradarsinche ee visaeshamaina premaku ippudu praxy oting kuudaa todukabotunnadi. bhaaratadesamlo jarige saasanasabha, paarlamentu ennikallo tana tarafuna otucheyadaaniki tana niyojakavargaaniki chendina oo vyaktini ennarai resister chesukunte ennikala sangham aa vyaktini aamodistundi. pratee ennikaku sadaru ennarai tana praakseeni marchukovali. panjab, gujarat, kerala vanti rashtrala nunchi videsaallo sthirapadina vaari sankhya adhikamgaa unnanduna ee paroksha oting avakaasam vaariki adhikamgaa prayojanam chekurchabotunnadi. ennikala samayamlo vaataavaranam potapotiga unnapakshamlo ennaarailanu kuudaa vachi otesi pommantu rajakeeyapakshaala tarafuna kutumbeekulu ottidicheyadam jarugutunnade. tamaku taamugaa vachivaalutunna vaaru kuudaa lekapoledu. cony, entho kharchubharinchi ilaa vastunnavaari sankhya padi pannendu velu kuudaa ledu. ee nepathyamlo, unnachota nunche otuveyagalige avakaasam kosam ennaarailu entokaalamgaa ottidi testune unnaaru. praxy oting dwara kaneesam 80 lakshala mandi otuhakku viniyoginchukovachhuna anchana.modii prabhutvam ennaarailaku ivvabotunna ee visaeshamaina avakaasampai pratipakshaalu mallagullaalu paduthoo, labhanashtalu lekkalesukuntunnay. mukhyamgaa gujarat ennikallo prabhaavam emito tarachichustunnaayi. ee praxy oting valla otuhakku durviniyogamavutundana, induku badulu pravaaseelantaa tama deshaallo unna bhaarata rayabara kaaryaalayaalaku vachi akkada otuchese vidhamgaa ennikala sangham vistrutamaina erpaatlu cheyadam uttamamani konni paarteelu antunnayi. america, frans, australia vanti deshaalu ide vidhaanaanni anusaristunnappatika, ennikalasangham erpaatu chesina commity maatram tana adhyayanamlo idhi kudirepani kaadani eppudo telchesindi. 2010loo manmohan sing prabhutvam pravaasulaku otu hakku kalpinchinappudu vaarantaa egirigantesaaru cony, andaruu ikkadaku vachi oteyalsindenani ennikala sangham aa taruvaata telchadamtho neerasinchipoyaaru. andaruu paerlanu resister chesukomani eesee cheppinappudu u014 ennikala naatiki padivelamandi matrame aa panichesaaru. ennaaraila otingku sambandhinchina pitition supreenkortulo vichaaranaku vachinappudu aa avakaasam ela kalpinchaalo nirthaarinchadaaniki oka kamiteeni vesinattu ennikala sangham teliyachesindi. ee commity anni paarteela abhipraayaalanuu sekarinchindi. paroksha otingnu cpm, congress vantivi vyatirekinchaayi. anni maargaalanuu adhyayanam chesina taruvaata ee commity douthyakaaryaalayaallo oting erpatlucheyadam, internet otingnu anumatinchadam kudaravani telchindi. alaage, postal ballet, ee–postal ballet (reterning adhikari ennaaraiku khaalii ballet pampithe atadu otuvesi tirigi adhikaarike pampe vidhaanam) vidhaanaalloonuu lopalunnayani telchindi. praxy otingnu pariseelinchavachchunani matrame ee commity cheppinappatiki, nelarojula kritam supreenkortu edho oka vidhaanaanni twaragaa nirthaarinchamani ottidicheyadam modii prabhutvaaniki kalisivacchindi.ayithe, ee vidhaanamlo praakseegaa namodaina vyakti kachitamgaa ennarai suuchinchina paarteeke otuchestaadanna nammakam ledu. sadaru vyakti abhyardhulandarinunchi praxy adhikaaraanni chuupinchi dabbulu teesukovachhu, antimamgaa tanaku nachinavaarike otuveyavachhu. oke otu vunna vyakti ippudu rendu otlunna vaadavutaadu. pravaasulu tamaku upaadhinicchina variko, pai adhikaarulako jadisi vaaru cheppina vaarine praakseelugaa gurtinche avakaasaaluu unnaayi. ika galf deshaalaku valasapoyina vaarilo atyadhikulu peddagaa chaduvukonivaaru, naipunyamleni vaaru kaavadam valla vaaru ‘praxy’lanu namodu chese vishayamlo utsaaham choopinchakapovachhu. cony, induku bhinnamgaa rajakeeyapakshaala pratinidhulu rangamloki digi tamavaarini praakseelugaa ruddi otla veta jorugaa saaginchavachchu. vividha deshaalloni ennarai sanghaalu, raajakeeyapaarteela sanghaalu kuudaa indulo keelakamaina paatra poshinche avakaasaalunnaayi. ika, oka kutumbamloni vyaktullo ververu rajakeeya abhipraayaalunnappuda atadi kutumbeekule ennarai suuchinchina vyaktiki otestaaranna nammakam ledu. videsaallo unna mahilalu bhayaniko, bhaktiko attavaari kutumbeekulane praakseelugaa prakatinchi tadwara taanu anukunna paarteeki otuveyalekapovachhu. saasanasabha ennikallone kaaka, paarlamentu ennikallo kuudaa horahori poru kaaranamgaa aidupadivela otlu gelupotamulanu telchestunna kaalamidi. ee desha raajakeeyaalato pratyakshamgaa sambandham lenivaaru prajaaswaamya bhavishyattunu nirnayistunna ee prakriyapai paarlamentulo lotaina charcha jarigi andarikee sammatamaina maargaanni aavishkarinchadam avasaram.