1948లో హైదరాబాద్ నుంచి సౌదీ అరేబియాకు హజ్యాత్ర కోసం ప్రత్యేక విమానాలు నడిపిన కాలంలో దుబాయిలో విమానాశ్రయం ఊహల్లో కూడా లేదు. అలాంటి పరిస్థితి నుంచి నేడు ఇంత ఘనమైన స్థానానికి చేరుకోవడం వెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన ఆంశం ఉంది.సువిశాల దుబాయి విమానాశ్రయంలోని లాంజిలలో ఎదురు చూసే వేలాది మంది ప్రయాణికులను చూస్తుంటే అశ్చర్యం కల్గుతుంది. కోనసీమ కుగ్రామాల నిరక్షరాస్య మహిళల నుంచి అమెరికా, బ్రిటన్ల పాశ్చాత్య దేశస్థులు, అరబ్బు వ్యాపారస్థుల వరకు అన్ని రకాల ప్రయాణికులు అందులో కనిపిస్తారు. ప్రపంచంలో రెండవ స్థానంలో ఉన్న ఈ సువిశాల విమానాశ్రయం మీదుగా వెళ్ళడం భారతీయులతో సహా అందరికీ ఒక రకమైన అనుభూతి కల్గిస్తుంది.చమురు ఆదాయం లేని దుబాయి ఆర్థిక వికాసంలో విమానాశ్రయం అత్యంత ముఖ్య భూమిక వహిస్తుండగా విమానాశ్రయం గుండా ప్రయాణం సాగించే విమానాలలో భారత దేశం గమ్యంగా ఉన్న విమానాలు ఎక్కువ ఉన్నాయి. దుబాయి – భారతదేశాల్లోని వివిధ నగరాల మధ్య సగటున ప్రతి రోజు 79 విమానాలలో సుమారు 20వేల మంది ప్రయాణికులు రాకపోకలు కొనసాగిస్తున్నారు. ఈ ఎయిర్పోర్టులోని ప్రతి చోటా తెలుగు రాష్ట్రాల కార్మికులు, ఉద్యోగులు కనిపిస్తారు; కొందరు తాము తెలుగువారని చెప్పుకొంటారు మరికొందరు చెప్పుకోవడానికి ఇష్టపడరు.గత కొన్నాళ్ళుగా విశ్వవ్యాప్తంగా అనేక ఉత్తమ ఆవార్డులను ఎమిరేట్స్ ఎయిర్ లైన్స్ అందుకుంది. 250 పైగా అత్యంత ఆధునిక విమానాలు కల్గిన ఈ సంస్థ కార్యకలాపాలన్నీ దుబాయి విమానాశ్రయం కేంద్రంగా జరుగుతాయి. దుబాయి విమానాశ్రయం అభివృద్ధి చెందినంత శరవేగంగా బహుశా ప్రపంచంలోని మరే ఇతర దేశంలోని విమానాశ్రయమూ అభివృద్ధి చెందలేదు.ఇప్పుడు ఒకసారి మన స్వంత గడ్డ విషయానికి వద్దాం. హైదరాబాద్ నగరంలోని బేగంపేట విమానా శ్రయం నుంచి 1940లలో నిజాం నవాబు, టాటాల భాగస్వామ్యం కల్గిన దక్కన్ ఎయిర్ వేస్ క్రమం తప్పక ఢిల్లీ, బెంగళూర్, కలకత్తా, బొంబాయి, రంగూన్లకు విమానాలు నడిపిస్తున్న కాలంలో దుబాయితో సహా గల్ఫ్ దేశాలలో ఎక్కడా విమానాశ్రయాలు లేవు. 1948లో హైదరాబాద్ నుంచి సౌదీ అరేబియాకు హజ్ యాత్రకు ప్రత్యేక విమానాలు నడిపిన ఆ కాలంలో దుబాయిలో విమానాశ్రయం మాట దూరంలో కూడా లేదు. అలాంటి పరిస్థితి నుంచి నేడు ఇంత ఘనమైన ఈ స్థానానికి చేరుకోవడంవెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన ఆంశం ఉంది. కూతవేటు దూరంలో ఉన్న షార్జాతో దుబాయ్కి పడదు. లండన్ నుంచి భారత్కు నడిచే విమానాలు మార్గమధ్యంలో ఇంధనం నింపుకోవడానికి బ్రిటన్ విమానయాన సంస్థ షార్జా రాజు అనుమతితో ఒక విమానాశ్రయాన్ని నిర్మించుకున్నది. దానికి నెలకు 800 రూపాయాల అద్దె చెల్లించేది. దుబాయి వర్తకులు భారత్కు ఎగుమతి చేసే ఉద్దేశంతో బంగారాన్ని లండన్ నుంచి పంపుతూ మార్గమధ్యంలో షార్జాలో దిగుమతి చేసుకొంటుండగా దానికి షార్జా రాజు పన్ను వసూలు చేయడం దుబాయి రాజుకు నచ్చలేదు. దుబాయి రాజు శేఖ్ రాషేద్ (ప్రస్తుత రాజు తండ్రి) లండన్కు వెళ్ళాలంటే షార్జాకు వెళ్ళి విమానం ఎక్కడం అవమానకరంగా భావించాడు. ఆ కాలంలో దుబాయి, షార్జా, ఇతర ఎమిరేట్లలలో రక్షణ మరియు విదేశీ వ్యవహారాలు బ్రిటన్ నియంత్రణలో ఉండేవి. కాబట్టి విమానాశ్రయానికి బ్రిటన్ అనుమతి తప్పని సరి. పైగా విమానాశ్రయాన్ని అద్దెకు తీసుకొనేది ఆంగ్లేయులే కాబట్టి అది మరీ అవసరం. దుబాయిలో విమానాశ్రయం నిర్మించుకోవటానికి బ్రిటన్ దొరల అనుమతి కోరగా వారు నిరాకరించారు. శేఖ్ రాషేద్ పట్టువదలకుండా ప్రయత్నించి చివరకు దుబాయిలో విమానాశ్రయ నిర్మాణానికి బ్రిటన్ నుంచి అనుమతి సాధించడమే కాకుండా, షార్జా రాజు కంటే సగం తక్కువ అద్దెకు నెలకు రూ.400 చొప్పున బ్రిటన్ ఎయిర్ లైన్స్ సంస్థకు అద్దెకు ఇచ్చాడు. దాంతో లండన్ నుండి బొంబాయికి నడిచే విమానం మధ్యలో ఈ విమానాశ్రయంలో ఆగేది. బొంబాయి నుండి లండన్కు విమాన ప్రయాణ వ్యవధి ఆ కాలంలో పూర్తిగా వారం రోజులు కాగా, విమానం మార్గమధ్యంలో యూరోపు, అరబ్బు దేశాల గూండా ఆగి ఇంధనం నింపుకొంటూ వెళ్ళేది. ఆ రకంగా 1960లో మొదలైన దుబాయి విమానాశ్రయం ఆ తర్వాత 1970 కాలానికి బొంబాయి, కరాచీ విమానాల రాకపోకలతో అభివృద్ధిచెంది నేడు ప్రపంచంలోనే అగ్రగామి విమానాశ్రయంగా ఎదిగింది. మొహమ్మద్ ఇర్ఫాన్ ఆంధ్రజ్యోతి గల్ఫ్ ప్రతినిధిసువిశాల దుబాయి విమానాశ్రయంలోని లాంజిలలో ఎదురు చూసే వేలాది మంది ప్రయాణికులను చూస్తుంటే అశ్చర్యం కల్గుతుంది. కోనసీమ కుగ్రామాల నిరక్షరాస్య మహిళల నుంచి అమెరికా, బ్రిటన్ల పాశ్చాత్య దేశస్థులు, అరబ్బు వ్యాపారస్థుల వరకు అన్ని రకాల ప్రయాణికులు అందులో కనిపిస్తారు. ప్రపంచంలో రెండవ స్థానంలో ఉన్న ఈ సువిశాల విమానాశ్రయం మీదుగా వెళ్ళడం భారతీయులతో సహా అందరికీ ఒక రకమైన అనుభూతి కల్గిస్తుంది.చమురు ఆదాయం లేని దుబాయి ఆర్థిక వికాసంలో విమానాశ్రయం అత్యంత ముఖ్య భూమిక వహిస్తుండగా విమానాశ్రయం గుండా ప్రయాణం సాగించే విమానాలలో భారత దేశం గమ్యంగా ఉన్న విమానాలు ఎక్కువ ఉన్నాయి. దుబాయి – భారతదేశాల్లోని వివిధ నగరాల మధ్య సగటున ప్రతి రోజు 79 విమానాలలో సుమారు 20వేల మంది ప్రయాణికులు రాకపోకలు కొనసాగిస్తున్నారు. ఈ ఎయిర్పోర్టులోని ప్రతి చోటా తెలుగు రాష్ట్రాల కార్మికులు, ఉద్యోగులు కనిపిస్తారు; కొందరు తాము తెలుగువారని చెప్పుకొంటారు మరికొందరు చెప్పుకోవడానికి ఇష్టపడరు.గత కొన్నాళ్ళుగా విశ్వవ్యాప్తంగా అనేక ఉత్తమ ఆవార్డులను ఎమిరేట్స్ ఎయిర్ లైన్స్ అందుకుంది. 250 పైగా అత్యంత ఆధునిక విమానాలు కల్గిన ఈ సంస్థ కార్యకలాపాలన్నీ దుబాయి విమానాశ్రయం కేంద్రంగా జరుగుతాయి. దుబాయి విమానాశ్రయం అభివృద్ధి చెందినంత శరవేగంగా బహుశా ప్రపంచంలోని మరే ఇతర దేశంలోని విమానాశ్రయమూ అభివృద్ధి చెందలేదు.ఇప్పుడు ఒకసారి మన స్వంత గడ్డ విషయానికి వద్దాం. హైదరాబాద్ నగరంలోని బేగంపేట విమానా శ్రయం నుంచి 1940లలో నిజాం నవాబు, టాటాల భాగస్వామ్యం కల్గిన దక్కన్ ఎయిర్ వేస్ క్రమం తప్పక ఢిల్లీ, బెంగళూర్, కలకత్తా, బొంబాయి, రంగూన్లకు విమానాలు నడిపిస్తున్న కాలంలో దుబాయితో సహా గల్ఫ్ దేశాలలో ఎక్కడా విమానాశ్రయాలు లేవు. 1948లో హైదరాబాద్ నుంచి సౌదీ అరేబియాకు హజ్ యాత్రకు ప్రత్యేక విమానాలు నడిపిన ఆ కాలంలో దుబాయిలో విమానాశ్రయం మాట దూరంలో కూడా లేదు. అలాంటి పరిస్థితి నుంచి నేడు ఇంత ఘనమైన ఈ స్థానానికి చేరుకోవడంవెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన ఆంశం ఉంది. కూతవేటు దూరంలో ఉన్న షార్జాతో దుబాయ్కి పడదు. లండన్ నుంచి భారత్కు నడిచే విమానాలు మార్గమధ్యంలో ఇంధనం నింపుకోవడానికి బ్రిటన్ విమానయాన సంస్థ షార్జా రాజు అనుమతితో ఒక విమానాశ్రయాన్ని నిర్మించుకున్నది. దానికి నెలకు 800 రూపాయాల అద్దె చెల్లించేది. దుబాయి వర్తకులు భారత్కు ఎగుమతి చేసే ఉద్దేశంతో బంగారాన్ని లండన్ నుంచి పంపుతూ మార్గమధ్యంలో షార్జాలో దిగుమతి చేసుకొంటుండగా దానికి షార్జా రాజు పన్ను వసూలు చేయడం దుబాయి రాజుకు నచ్చలేదు. దుబాయి రాజు శేఖ్ రాషేద్ (ప్రస్తుత రాజు తండ్రి) లండన్కు వెళ్ళాలంటే షార్జాకు వెళ్ళి విమానం ఎక్కడం అవమానకరంగా భావించాడు. ఆ కాలంలో దుబాయి, షార్జా, ఇతర ఎమిరేట్లలలో రక్షణ మరియు విదేశీ వ్యవహారాలు బ్రిటన్ నియంత్రణలో ఉండేవి. కాబట్టి విమానాశ్రయానికి బ్రిటన్ అనుమతి తప్పని సరి. పైగా విమానాశ్రయాన్ని అద్దెకు తీసుకొనేది ఆంగ్లేయులే కాబట్టి అది మరీ అవసరం. దుబాయిలో విమానాశ్రయం నిర్మించుకోవటానికి బ్రిటన్ దొరల అనుమతి కోరగా వారు నిరాకరించారు. శేఖ్ రాషేద్ పట్టువదలకుండా ప్రయత్నించి చివరకు దుబాయిలో విమానాశ్రయ నిర్మాణానికి బ్రిటన్ నుంచి అనుమతి సాధించడమే కాకుండా, షార్జా రాజు కంటే సగం తక్కువ అద్దెకు నెలకు రూ.400 చొప్పున బ్రిటన్ ఎయిర్ లైన్స్ సంస్థకు అద్దెకు ఇచ్చాడు. దాంతో లండన్ నుండి బొంబాయికి నడిచే విమానం మధ్యలో ఈ విమానాశ్రయంలో ఆగేది. బొంబాయి నుండి లండన్కు విమాన ప్రయాణ వ్యవధి ఆ కాలంలో పూర్తిగా వారం రోజులు కాగా, విమానం మార్గమధ్యంలో యూరోపు, అరబ్బు దేశాల గూండా ఆగి ఇంధనం నింపుకొంటూ వెళ్ళేది. ఆ రకంగా 1960లో మొదలైన దుబాయి విమానాశ్రయం ఆ తర్వాత 1970 కాలానికి బొంబాయి, కరాచీ విమానాల రాకపోకలతో అభివృద్ధిచెంది నేడు ప్రపంచంలోనే అగ్రగామి విమానాశ్రయంగా ఎదిగింది. మొహమ్మద్ ఇర్ఫాన్ ఆంధ్రజ్యోతి గల్ఫ్ ప్రతినిధి
1948loo hyderabad nunchi soudi arebiaku hajyatra kosam pratyeka vimaanaalu nadipina kaalamlo dubaayilo vimaanaasrayam oohallo kuudaa ledu. alanti paristhiti nunchi nedu inta ghanamaina sthaanaaniki cherukovadam venuka oka aasaktikaramaina aamsam undi.suvisaala dubai vimaanaasrayamlooni lanjilalo eduru chuse velaadi mandi prayaanikulanu chustunte ascharyam kalgutundi. konaseema kugramala niraksharasya mahilala nunchi america, britonla paaschaatya deshasthulu, arabbu vyaapaarasthula varaku anni rakala prayaanikulu andulo kanipistaaru. prapanchamlo rendava sthaanamlo unna ee suvisaala vimaanaasrayam meedugaa velladam bhaaratheeyulatho sahaa andarikee oka rakamaina anubhooti kalgistundi.chamuru aadaayam laeni dubai aardhika vikaasamlo vimaanaasrayam atyanta mukhya bhoomika vahistundagaa vimaanaasrayam gunda prayaanam saaginche vimaanaalalo bhaarata desham gamyamgaa unna vimaanaalu ekkuva unnaayi. dubai – bhaaratadesaallooni vividha nagaraala madhya sagatuna prati roju 79 vimaanaalalo sumaru 20vela mandi prayaanikulu rakapokalu konasaagistunnaaru. ee airportuloni prati chota telugu rashtrala kaarmikulu, udyogulu kanipistaaru; kondaru taamu teluguvaarani cheppukontaaru marikondaru cheppukovadaaniki ishtapadaru.gatha konnaallugaa vishwavyaaptamgaa aneka uttama aavaardulanu emirates air lines andukundi. 250 paiga atyanta aadhunika vimaanaalu kalgina ee samstha kaaryakalaapaalannii dubai vimaanaasrayam kendramgaa jarugutaayi. dubai vimaanaasrayam abhivruddhi chendinanta saravegamgaa bahusa prapanchamloni mare itara desamloni vimaanaasrayamuu abhivruddhi chendaledu.ippudu okasari mana swanta gadda vishayaaniki vaddam. hyderabad nagaramloni begampeta vimana shrayam nunchi 1940lalo nijam nawabu, tatala bhagaswamyam kalgina dakkan air vese kramam tappaka dhilli, bengalur, kalakatta, bombai, rangoonlaku vimaanaalu nadipistunna kaalamlo dubaayito sahaa galf deshaalalo ekkada vimaanaasrayaalu levu. 1948loo hyderabad nunchi soudi arebiaku haz yaatraku pratyeka vimaanaalu nadipina aa kaalamlo dubaayilo vimaanaasrayam maata dooramlo kuudaa ledu. alanti paristhiti nunchi nedu inta ghanamaina ee sthaanaaniki cherukovadamvenuka oka aasaktikaramaina aamsam undi. koothavetu dooramlo unna sharjato dubayki padadu. landan nunchi bhaaratku nadiche vimaanaalu maargamadhyamlo indhanam nimpukovadaaniki briton vimaanayaana samstha sharja raju anumatitho oka vimaanaasrayaanni nirminchukunnadi. daaniki nelaku 800 roopaayaala adde chellinchedi. dubai vartakulu bhaaratku egumati chese uddesamto bangaaraanni landan nunchi pamputuu maargamadhyamlo sharjalo digumati chesukontundagaa daaniki sharja raju pannu vasulu cheyadam dubai rajuku nachaledu. dubai raju shekh rashed (prastuta raju tandri) landanku vellalante sharjaku velli vimanam ekkadam avamaanakaramgaa bhaavinchaadu. aa kaalamlo dubai, sharja, itara emiratlalalo rakshana mariyu videshee vyavahaaraalu briton niyantranalo undevi. kabatti vimaanaasrayaaniki briton anumati tappani sari. paiga vimaanaasrayaanni addeku teesukonedi aangleyule kabatti adhi mari avasaram. dubaayilo vimaanaasrayam nirminchukovataaniki briton dorala anumati koraga vaaru niraakarinchaaru. shekh rashed pattuvadalakundaa prayatninchi chivaraku dubaayilo vimaanaasraya nirmaanaaniki briton nunchi anumati saadhinchadame kakunda, sharja raju kante sagam takkuva addeku nelaku roo.400 choppuna briton air lines samsthaku addeku ichadu. daamto landan nundi bombaiki nadiche vimanam madhyalo ee vimaanaasrayamlo aagedi. bombai nundi landanku vimana prayaana vyavadhi aa kaalamlo puurtigaa vaaram rojulu kaga, vimanam maargamadhyamlo europu, arabbu deshaala goonda aagi indhanam nimpukontu velledi. aa rakamgaa 1960loo modalaina dubai vimaanaasrayam aa tarvaata 1970 kaalaaniki bombai, karachi vimaanaala rakapokalatho abhivruddhichendi nedu prapanchamlone agragami vimaanaasrayamgaa edigindi. mohammad irfan aandhrajyoti galf pratinidhisuvisaala dubai vimaanaasrayamlooni lanjilalo eduru chuse velaadi mandi prayaanikulanu chustunte ascharyam kalgutundi. konaseema kugramala niraksharasya mahilala nunchi america, britonla paaschaatya deshasthulu, arabbu vyaapaarasthula varaku anni rakala prayaanikulu andulo kanipistaaru. prapanchamlo rendava sthaanamlo unna ee suvisaala vimaanaasrayam meedugaa velladam bhaaratheeyulatho sahaa andarikee oka rakamaina anubhooti kalgistundi.chamuru aadaayam laeni dubai aardhika vikaasamlo vimaanaasrayam atyanta mukhya bhoomika vahistundagaa vimaanaasrayam gunda prayaanam saaginche vimaanaalalo bhaarata desham gamyamgaa unna vimaanaalu ekkuva unnaayi. dubai – bhaaratadesaallooni vividha nagaraala madhya sagatuna prati roju 79 vimaanaalalo sumaru 20vela mandi prayaanikulu rakapokalu konasaagistunnaaru. ee airportuloni prati chota telugu rashtrala kaarmikulu, udyogulu kanipistaaru; kondaru taamu teluguvaarani cheppukontaaru marikondaru cheppukovadaaniki ishtapadaru.gatha konnaallugaa vishwavyaaptamgaa aneka uttama aavaardulanu emirates air lines andukundi. 250 paiga atyanta aadhunika vimaanaalu kalgina ee samstha kaaryakalaapaalannii dubai vimaanaasrayam kendramgaa jarugutaayi. dubai vimaanaasrayam abhivruddhi chendinanta saravegamgaa bahusa prapanchamloni mare itara desamloni vimaanaasrayamuu abhivruddhi chendaledu.ippudu okasari mana swanta gadda vishayaaniki vaddam. hyderabad nagaramloni begampeta vimana shrayam nunchi 1940lalo nijam nawabu, tatala bhagaswamyam kalgina dakkan air vese kramam tappaka dhilli, bengalur, kalakatta, bombai, rangoonlaku vimaanaalu nadipistunna kaalamlo dubaayito sahaa galf deshaalalo ekkada vimaanaasrayaalu levu. 1948loo hyderabad nunchi soudi arebiaku haz yaatraku pratyeka vimaanaalu nadipina aa kaalamlo dubaayilo vimaanaasrayam maata dooramlo kuudaa ledu. alanti paristhiti nunchi nedu inta ghanamaina ee sthaanaaniki cherukovadamvenuka oka aasaktikaramaina aamsam undi. koothavetu dooramlo unna sharjato dubayki padadu. landan nunchi bhaaratku nadiche vimaanaalu maargamadhyamlo indhanam nimpukovadaaniki briton vimaanayaana samstha sharja raju anumatitho oka vimaanaasrayaanni nirminchukunnadi. daaniki nelaku 800 roopaayaala adde chellinchedi. dubai vartakulu bhaaratku egumati chese uddesamto bangaaraanni landan nunchi pamputuu maargamadhyamlo sharjalo digumati chesukontundagaa daaniki sharja raju pannu vasulu cheyadam dubai rajuku nachaledu. dubai raju shekh rashed (prastuta raju tandri) landanku vellalante sharjaku velli vimanam ekkadam avamaanakaramgaa bhaavinchaadu. aa kaalamlo dubai, sharja, itara emiratlalalo rakshana mariyu videshee vyavahaaraalu briton niyantranalo undevi. kabatti vimaanaasrayaaniki briton anumati tappani sari. paiga vimaanaasrayaanni addeku teesukonedi aangleyule kabatti adhi mari avasaram. dubaayilo vimaanaasrayam nirminchukovataaniki briton dorala anumati koraga vaaru niraakarinchaaru. shekh rashed pattuvadalakundaa prayatninchi chivaraku dubaayilo vimaanaasraya nirmaanaaniki briton nunchi anumati saadhinchadame kakunda, sharja raju kante sagam takkuva addeku nelaku roo.400 choppuna briton air lines samsthaku addeku ichadu. daamto landan nundi bombaiki nadiche vimanam madhyalo ee vimaanaasrayamlo aagedi. bombai nundi landanku vimana prayaana vyavadhi aa kaalamlo puurtigaa vaaram rojulu kaga, vimanam maargamadhyamlo europu, arabbu deshaala goonda aagi indhanam nimpukontu velledi. aa rakamgaa 1960loo modalaina dubai vimaanaasrayam aa tarvaata 1970 kaalaaniki bombai, karachi vimaanaala rakapokalatho abhivruddhichendi nedu prapanchamlone agragami vimaanaasrayamgaa edigindi. mohammad irfan aandhrajyoti galf pratinidhi