 "నర్స్ ఉద్యోగం కాకుండా డాక్టర్ ఉద్యోగమైతే చేయనిచ్చేదానివా?"

 "డాక్టరైతే నీకు సరిపోతుంది కాబట్టి చేయమనేదాన్ని."

 "నర్స్ గా ఆమె తన అభిరుచిని బట్టి చేసింది. నాకోసం ఆమెను ఆ పని మానెయ్యమంటే ఆమె ఆత్మగౌరవం దెబ్బతినదూ? ఆమె తనకు తాను మానేస్తే నాకభ్యంతరం లేదు."

 "ఇంగితమున్న పిల్లయితే ఇప్పుడు తన ఆత్మగౌరవం చూసుకోదు. నీ గౌరవ మర్యాదలను తనవిగా చూస్తుంది. ఏ పని చేయాలన్నా మిసెస్ అరవింద్ గా ఆలోచిస్తుంది."

 "కానీ నర్స్ గా మానేసి ఏం చేస్తుంది? తను చేయగలిగింది అదొక్కటే కదా?"

 "ఏం? ఆ పిల్ల ఉద్యోగం చేయకపోతే నీకు జరుగదా? నీది చిన్నజీతం కాదు కదా? ఆమె సంపాదిస్తే సాయంగా వుంటుందనుకోడానికి. అసలు ఆ పిల్ల డాక్టరుగారి భార్య హోదా పొందాక ఇంకా నర్స్ గా చేయడమేమిటి?"

 "సంపాదన సరిపోదని కాదు. ఆడవాళ్ళైకైనా, మగవాళ్ళకైనా తనకంటూ ఒక పని వుండాలి. అంతో-ఇంతో సంపాదన వుండాలి."

 "పని లేకపోవడం ఏమిటి? పెళ్లయ్యాక ఇల్లు దిద్దుకునే పని వుండదూ?"

 "ఇల్లును ఎంతసేపని దిద్దుతూ కూర్చుంటారు? వంటకి గ్యాస్ పొయ్యి, ప్రెషర్ కుక్కర్లు, రుబ్బడానికి మిక్సీలు, ఊడవడానికి-తుడవడానికి మిషన్లు వచ్చేశాయి. అంతా క్షణాలలో అయిపోయి గృహిణికిప్పుడు కావలసినంత టైం మిగులుతోంది. ఆ టైం వృధా చేయకుండా ఏదైనా వ్యాపకమో, ఉద్యోగమో వుండాలి."

 చాలా అరుదుగా మాట్లాడే తండ్రి కల్పించుకుంటూ అన్నాడు_ "అన్నీ వచ్చేసి మనవాళ్ళ ఆరోగ్యాలు కూడా చెడిపోతున్నాయిరా! సరైన శారీరక శ్రమ లేక ఊబ శరీరాలు, బానపొట్టలూ వచ్చేస్తున్నాయి. స్లిమ్ అండ్ ట్రిమ్ చేస్తామని బ్యూటీపార్లర్లు, బాడీకేర్ సెంటర్లు వెలుస్తున్నాయి."

 "ఎంతో ప్రతిభ వుండీ ఇంటి చాకిరీతో మ్రగ్గిపోయే ఆడవాళ్ళనెందరినో చూశానమ్మా! వాళ్ళ తెలివీ, వాళ్ళ ప్రతిభ వంటింటి పొగలలో, సెగలలో ఆవిరైపోతుంది. అరుణోదయను వంటిటికి పరిమితం చేయడం నాకిష్టం లేదు. ఆమె నేర్చుకున్న విద్య నలుగురికీ ఉపయోగపడకుండా అడ్డుపడడం అన్యాయం కదూ?"

 "ఎంతసేపూ నీ ధోరణి నీదే! నువ్వు మన చుట్టూ వున్నవాళ్ళ గురించి ఆలోచించవెందుకు? సమాజంలో గౌరవ ప్రతిష్టలున్న ఒక డాక్టరువి. నీ భార్య నర్స్ ఉద్యోగం చేస్తుంటే నలుగురూ ఏమనుకుంటారోనన్న ఆలోచన లేకపోతే ఎలా?"

 "మనం నలుగురి కోసం బ్రతకడం లేదు. వాళ్ళకోసం బ్రతకక్కరలేదు కూడా. మన కోసం మనం బ్రతకాలి. నలుగురూ ఏమనుకుంటారో అని ప్రతి పనికి ముందు అనుకుంటూ కూర్చుంటే మనం ఇంకే పనీ చేయలేం. ప్రతీ క్షణం ఆ నలుగురూ దెయ్యాల్లా మన కళ్ళముందు కదిలిమనల్ని ఏ పనీ చేయనివ్వరు. కనీసం మంచినీళ్ళు త్రాగాలన్నా వాళ్ళు ఎర్రటి కళ్ళతో మనల్ని భయపెడతారు."

 "నీదంతా వితండవాదంరా! సమాజంలో వున్నాక...."

 "ఇంకేం మాట్లాడకమ్మా! మనకు నచ్చిన చాలా పనులు సమాజానికి నచ్చవు. అలా అని మానేస్తామా? నర్స్ గా చేయడం చేయకపోవడం అరుణోదయ ఇష్టం. మనం జోక్యం చేసుకోవద్దు. వ్యక్తిత్వం వున్న ఆడపిల్ల ఏది మంచో ఏది చెడో ఆమె గ్రహించుకుంటుందనే నా నమ్మకం."

 తను నర్స్ గా చేయడం అరవింద్ తల్లికి ఇష్టంలేదన్న విషయం అర్చన వల్ల తెలిసింది అరుణోదయకి.

 "ఉద్యోగం మానేసి ఏం చేయాలి నేను? ఆడపిల్లకి వంటపని, ఇంటి పని చాలుననుకునే రకం కాదు నేను. నా వ్యక్తిత్వాన్ని నిలుపుకునే పని ఏదైనా నాకు కావాలి. నర్స్ కాక ఇంకేం చేయగలను నేను? ఈ ఉద్యోగం వదిలేస్తే ఇంకేం ఉద్యోగం దొరుకుతుంది నాకు?"

 "నీకింక ఉద్యోగం దేనికి అరుణోదయా? అదృష్టవశాత్తూ ఉన్నతమైన సంస్కారుల ఇంట్లో పడుతున్నావు. అరవింద్ వంటి గొప్ప వ్యక్తికి భార్యవి అవుతున్నావు. అది చాలు ఈ జన్మకి అనుకోక. ఇంకా నర్స్ గా చేస్తానంటావేమిటి? నువ్వే ఆలోచించుకో. పెళ్ళయ్యాక కూడా నువ్వు ఎ.ఎన్.ఎమ్.గా ఊళ్లు పట్టుకు తిరగడం బాగుంటుందా?"

 "ఇంకా మూడు నెలలు టైం వుంది కదా? ఆలోచిస్తాను."

 "అంత ఆలోచించడానికి ఏముంది చెప్పు? నర్స్ గా నువ్వు చేసేది రోగులకు సేవే అనుకుంటే, ఆ సేవ మరో రూపంలో ఈ సమాజానికి అందించవచ్చు. ఎందరో అభాగినులు, ఇంకెందరో దుర్భలురు. వాళ్ళకి ఆసరాగా ఒక బలమైన చెయ్యి కావాలి. నువ్వు సోషల్ సర్వీస్ చేయాలేగానీ నీకు అరవింద్ సహకారం తప్పక లభిస్తుంది."

 "ఆ విషయంలో డౌట్ లేదు. కానీ నేను ఉద్యోగం మానేసి కేవలం డాక్టర్ అరవింద్ భార్యగానే మిగిలిపోతానేమో అని భయం."

 ఈ టాపిక్ అంతా అక్కడే కూర్చుని పేపరు చదువుకుంటున్న రామకృష్ణ విని కల్పించుకుంటూ అన్నాడు "నిజమే! ఈ దేశంలో అభాగినులకు కొరతేమీలేదు. వాళ్ళ కథ విన్నప్పుడు వాళ్ళకి ఎలా న్యాయం చేయాలో పాలుపోదు. ఈ సమాజంలో ప్రతి పదిమందిలో ఒక మహిళ బ్రతుకు భారమై, ఇల్లు నరకమై బయటికి వచ్చేసేందుకు తహ తహలాడుతుంటారు. కొన్ని చాలా విచిత్రమైన కథలు__తెలిసి తెలిసి జీవితం నాశనం చేసుకున్న కథలు విన్నప్పుడు వీళ్ళ చదువు, వీళ్ళ తెలివి ఏమైపోయిందాని ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. నిన్న ఒక ఆత్మహత్య కేసు హాస్పిటల్ కి వచ్చింది. సీసా నిద్రమాత్రలు మింగేసి మృత్యుదేవతకు స్వాగతం చెప్పి హాయిగా కళ్ళుమూసుకు పడుకుందావిడ. చివరి క్షణాల్లో తీసుకువచ్చారు ఆమెను. మృత్యు కోరల మధ్య చిక్కిన ఆమెను బయటికి తీసుకురాడానికి నేనూ, అరవింద్ హోరాహోరీ పోరాటం సలిపాం. ప్రస్తుతానికి మృత్యు నీడ తొలిగిపోయినట్టే." 
 "nars udyogam kakunda dactor udyogamaite cheyanichedaniva?"

 "daaktaraithe neeku saripotundi kabatti cheyamanedaanni."

 "nars gaa aame tana abhiruchini batti chesindi. nakosam aamenu aa pani maneyyamante aame aatmagouravam debbatinaduu? aame tanaku taanu maanesthe naakabhyantaram ledu."

 "ingitamunna pillayithe ippudu tana aatmagouravam chusukodu. nee gaurava maryaadalanu tanavigaa chustundi. e pani cheyalanna misses aravind gaa aalochistundi."

 "cony nars gaa manesi yem chestundi? tanu cheyagaligindi adokkate kada?"

 "yem? aa pilla udyogam cheyakapothe neeku jarugada? needi chinnajeetam kaadu kada? aame sampadiste saayamgaa vuntundanukodaaniki. asalu aa pilla daaktarugaari bharya hoda pondaaka inka nars gaa cheyadamemiti?"

 "sampaadana saripodani kaadu. aadavaallaikainaa, magavallakaina tanakantu oka pani vundaali. antho-intho sampaadana vundaali."

 "pani lekapovadam emiti? pellayyaaka illu diddukune pani vundaduu?"

 "illunu entasepani diddutuu kuurchuntaaru? vantaki gyas poyyi, presher kukkarlu, rubbadaaniki mikseelu, oodavadaaniki-tudavadaaniki mishanlu vachesaayi. antaa kshanaalalo aipoi gruhinikippudu kaavalasinanta taim migulutondi. aa taim vrudhaa cheyakunda edaina vyaapakamo, udyogamo vundaali."

 chala arudugaa matlade tandri kalpinchukuntu annadu_ "annee vachesi manavalla aarogyaalu kuudaa chedipotunnayira! saraina saareeraka shrama leka ooba sareeraalu, baanapottaluu vachestunnayi. slim and trim chestamani beautiipaarlarlu, badiker centerlu velustunnaayi."

 "entho pratibha vundi inti chaakireetho mraggipoye aadavaallanendarino chusanamma! vaalla telivi, vaalla pratibha vantinti pogalalo, segalalo aaviraipotundi. arunodayanu vantitiki parimitam cheyadam naakishtam ledu. aame nerchukunna vidya nalugurikee upayogapadakunda addupadadam anyayam kadhuu?"

 "entasepu nee dhorani needhe! nuvvu mana chuttu vunnavalla gurinchi aalochinchavenduku? samaajamlo gaurava pratishtalunna oka daaktaruvi. nee bharya nars udyogam chestunte naluguru emanukuntaronanna aalochana lekapothe ela?"

 "manam naluguri kosam bratakadam ledu. vallakosam bratakakkaraledu kuudaa. mana kosam manam bratakaali. naluguru emanukuntaro ani prati paniki mundu anukuntu koorchunte manam inke panee cheyalem. pratee kshanam aa naluguru deyyalla mana kallamundu kadilimanalni e panee cheyanivvaru. kaneesam manchineellu traagaalannaa vaallu errati kallatho manalni bhayapedataru."

 "needantaa vitandavaadamraa! samaajamlo vunnaka...."

 "inkem matladakamma! manaku nachina chala panulu samaajaaniki nachavu. alaa ani manestama? nars gaa cheyadam cheyakapovadam arunodaya ishtam. manam jokyam chesukovaddu. vyaktitvam vunna aadapilla edhi mancho edhi chedo aame grahinchukuntundane naa nammakam."

 tanu nars gaa cheyadam aravind talliki ishtamledanna vishayam archana valla telisindi arunodayaki.

 "udyogam manesi yem cheyali nenu? aadapillaki vantapani, inti pani chaalunanukune rakam kaadu nenu. naa vyaktitvaanni nilupukune pani edaina naaku kavali. nars kaaka inkem cheyagalanu nenu? ee udyogam vadileste inkem udyogam dorukutundi naaku?"

 "neekinka udyogam deniki arunodaya? adrushtavasaattuu unnatamaina samskaarula intlo padutunnavu. aravind vanti goppa vyaktiki bharyavi avutunnavu. adhi chaalu ee janmaki anukoka. inka nars gaa chestanantavemiti? nuvve aalochinchuko. pellayyaaka kuudaa nuvvu e.en.em.gaa oollu pattuku tiragadam baguntunda?"

 "inka moodu nelalu taim vundi kada? aalochistaanu."

 "anta aalochinchadaaniki emundi cheppu? nars gaa nuvvu chesedi rogulaku seve anukunte, aa seva maro roopamlo ee samaajaaniki andinchavachhu. endaro abhaaginulu, inkendaro durbhaluru. vaallaki aasaraagaa oka balamaina cheyyi kavali. nuvvu soshal survies cheyalegani neeku aravind sahakaaram tappaka labhistundi."

 "aa vishayamlo dout ledu. cony nenu udyogam manesi kevalam dactor aravind bhaaryagaane migilipotanemo ani bhayam."

 ee tapic antaa akkade kuurchuni peparu chaduvukuntunna ramakrishna vini kalpinchukuntu annadu "nijame! ee desamlo abhaaginulaku koratemeeledu. vaalla katha vinnappudu vaallaki ela nyaayam cheyalo paalupodu. ee samaajamlo prati padimandilo oka mahila bratuku bharamai, illu narakamai bayatiki vachesenduku taha tahalaadutuntaaru. konni chala vichitramaina kathalu__telisi telisi jeevitam naasanam chesukunna kathalu vinnappudu veella chaduvu, veella telivi emaipoyindaani aascharyam kalugutundi. ninna oka aatmahatya kesu haspital ki vachindi. seesa nidramaatralu mingesi mrutyudaevataku swaagatam cheppi haayigaa kallumusuku padukundavida. chivari kshanaallo teesukuvacchaaru aamenu. mrutyu korala madhya chikkina aamenu bayatiki teesukuraadaaniki nenuu, aravind horahori poratam salipam. prastutaaniki mrutyu needa toligipoyinatte." 