అయిదుగురు రైతులు మరణించినందుకు మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ రాజీనామా చేయాలని కాంగ్రెస్ పార్టీ డిమాండ్ చేయడం ఆ పార్టీ రాజకీయ దివాలాతనాన్ని సూచిస్తుంది. 1998లో కాంగ్రెస్ హయాంలో దిగ్విజయ్ సింగ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడే మధ్యప్రదేశ్లోని బేతుల్ జిల్లాలోని ముల్తాయిలో పోలీసు కాల్పుల్లో 24 మంది రైతులు మరణించిన విషయాన్ని ఆ పార్టీ మరిచిపోయిందా?స్వార్థ రాజకీయ నాయకులు రైతులను తప్పుదోవ పట్టిస్తే వారు గ్రహించే సమయం ఆసన్నమైంది. రైతుల పరిస్థితిని మెరుగుపరి చేందుకు, రానున్న రోజుల్లో తమ ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేసేందుకు,వ్యవసాయాన్ని లాభసాటిగా మార్చి రైతాంగానికి బంగారు భవిష్యత్ కల్పించేందుకు ప్రధానమంత్రి కృతనిశ్చయులై ఉన్నారు.స్వార్థ రాజకీయ నాయకులు రైతులను తప్పుదోవ పట్టిస్తే వారు గ్రహించే సమయం ఆసన్నమైంది. రైతుల పరిస్థితిని మెరుగుపరి చేందుకు, రానున్న రోజుల్లో తమ ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేసేందుకు,వ్యవసాయాన్ని లాభసాటిగా మార్చి రైతాంగానికి బంగారు భవిష్యత్ కల్పించేందుకు ప్రధానమంత్రి కృతనిశ్చయులై ఉన్నారు.కాంగ్రెస్ పార్టీ మూడేళ్ల క్రితం ప్రజల చేతుల్లో ఘోరపరాజయం పాలైంది. ఆ తర్వాత ఎన్నికలు జరిగిన పలు ప్రాంతాల్లో ప్రజలు కాంగ్రెస్ను తిరస్కరించారు. అయినప్పటికీ కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రతిరోజూ ఏదో ఒక అంశాన్ని తమకు రాజకీయంగా అనుకూలంగా మార్చుకునేందుకు విఫలయత్నం చేస్తూనే ఉన్నది. తాజాగా మధ్యప్రదేశ్లోని మాండసర్లో రైతుల ఆందోళన తర్వాత జరిగిన కాల్పుల్లో అయిదుగురు మరణించిన సంఘటనను కూడా రాజకీయం చేయడం దాని నైజాన్ని స్పష్టీకరిస్తున్నది. హింసాకాండ పెచ్చరిల్లిన తర్వాత దారితీసిన ఘటనల్లో అయిదు మంది ప్రాణాలు కోల్పోవడం అనేది దురదృష్టకరం. అవాంఛనీయం, ఆందోళనకరం కూడా. అయితే ఈ సంఘటనకు రాజకీయ రంగు పులిమి రాజకీయ ప్రయోజనం పొందడానికి ప్రయత్నించడం, ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాతే రైతాంగానికి సమస్యలు ఎదురవుతున్నట్లు చిత్రీకరించడం దారుణం.వ్యవసాయ రంగంలో సమస్యలు ఇప్పటికిప్పుడే ఏర్పడినవి కావు. రాత్రికి రాత్రి మాయమయ్యేవి కావు. కొన్ని దశాబ్దాలుగా వ్యవసాయ రంగం నిర్లక్ష్యానికి గురైనందువల్లే ఈ సమస్యలు ఏర్పడ్డాయి. ఈ దేశంలో రైతాంగ సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు అన్ని పార్టీలు సుదీర్ఘంగా చర్చించి సత్వర పరిష్కారాలను కలిసికట్టుగా కనుగొనాల్సిన అవసరం ఉన్నదని నేను పార్లమెంట్లోనూ, బయటా అనేక సందర్భాల్లో చెబుతూ వచ్చాను. రైతుల సమస్య అనేది సంకుచిత రాజకీయాలకు ఉపయోగించుకోవాల్సింది కాదు. అనేక ఇతర సమస్యలతో వాటికి అవినాభావ సంబంధం ఉన్నది. కేంద్రం, అన్నిరాష్ట్రాలు కలిసికట్టుగా, స్థిరంగా, దీర్ఘకాలిక ప్రాతిపదికపై చర్యలు తీసుకున్నప్పుడే రైతులకు సంబంధించిన అనేక సమస్యలకు పరిష్కారం సాధించవచ్చు.అసలు కాంగ్రెస్ ఉపాధ్యక్షుడు రాహుల్ గాంధీకి మాండసర్కు వెళ్లాల్సిన అవసరం ఏమిటి? అక్కడకు వెళితే మీడియాలో ప్రచారం లభిస్తుందని, పత్రికల్లో ఫోటోలు వస్తాయని ఆయన ఆశించి ఉండవచ్చు. గతంలో ఉత్తరప్రదేశ్లోని సహరన్పూర్లో ఘర్షణలు జరిగినప్పుడు కూడా ఆయన ఇదే విధంగా వ్యవహరించారు. ఎలాంటి పర్యవసానాలనూ ఊహించకుండా ఆయన జేఎన్యూ, హైదరాబాద్ యూనివర్సిటీలను కూడా సందర్శించారు. ఒక సాంస్కృతిక కార్యక్రమం, నిరసన ఘటనల తర్వాత దేశాన్ని విచ్ఛిన్నం చేసేందుకు, ఉగ్రవాదులను ఆకాశానికెత్తేందుకు నినాదాలు చేసిన ప్రాంతాలకు వెళ్లేందుకు కూడా ఆయన వెనుకాడలేదు. రాహుల్ గాంధీ ప్రజల పేదరికాన్ని తన యాత్రా పర్యటనలకు ఉపయోగించుకుంటున్నారు. నియాంగి రిలో గిరిజన గూడేల్లో బస చేసినా, ఉత్తరప్రదేశ్లో బ్రిటిష్ విదేశాంగ కార్యదర్శితో దళితుల గుడిసెలో నిద్రించినా, బుందేల్ఖండ్లో ఆకలి చావుకు గురైన వ్యక్తి సోదరుడితో కలిసి భోజనం చేసినా, అమేథీలో దళిత మహిళ గుడిసెలో బస చేసినా, ఆయన పేదరికాన్ని పరిహాసం చేసినట్లుంటుందే కాని నిజాయితీ కనపడదు. ఉంటే తమ ప్రభుత్వ హయాంలోనే రైతాంగ సమస్యలకు పరిష్కారం సాధించేవారే.అసలు ఈ దేశాన్ని ఐదు దశాబ్దాల కంటే ఎక్కువగా పాలించిన కాంగ్రెస్కు రైతుల సమస్యల గురించి మాట్లాడే నైతిక హక్కు ఉన్నదా? ఉద్యమాలు చేసే అర్హత ఉన్నదా? యూపీఏ ప్రభుత్వం పాలించిన పది సంవత్సరాల్లోనే ఈ దేశంలో రైతుల సమస్యలు తీవ్రమయ్యాయి. వ్యవసాయ సంక్షోభం ఏర్పడింది. వ్యవసాయ అభివృద్ధి రేటు 2 శాతం కంటే తక్కువకు పడిపోయింది. రైతుల ఆత్మహత్యలు చెప్పుకోదగ్గ విధంగా పెరిగిపోయాయి. ఈ విషయం తెలిసి కూడా రైతుల సమస్యలను రాజకీయం చేయడం అవకాశవాదం కాదా? రైతుల రుణాల్ని మాఫీ చేయాలని వివిధ రాష్ట్రాల నుంచి డిమాండ్లు వస్తున్నాయి. కానీ రైతుల రుణాలను మాఫీ చేయడం అనేది దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కానే కాదు. వ్యవసాయ ఉపకరణాల ధరలను అదుపులో ఉంచుతూనే రైతులకు గిట్టుబాటు ధరలు లభించేలా చూడడమే సరైన పరిష్కారం అవుతుంది. పెద్ద ఎత్తున రైతుల రుణాలను మాఫీ చేయడం వల్ల ఆర్థిక లోటు పెరిగి, అదుపు తప్పుతుందని ఆర్బీఐ గవర్నర్ హెచ్చరించారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ బడ్జెట్లలో ఆర్థిక వెసులుబాటు కల్పిస్తే కాని ఆర్థిక వ్యవస్థ నిలదొక్కుకోలేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ అధికారంలోకి వచ్చిన వెంటనే యూపీఏ హయాంలో రైతులు ఎదుర్కొన్న తీవ్ర కష్టనష్టాలను గమనించారు. గావ్, గరీబ్, కిసాన్, మహిళా, యువత సంక్షేమమే తన ప్రాధాన్యతలని తెలిపారు.  2022 కల్లా రైతుల ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేసే అనేక పథకాలను ఆయన అమలులోకి తెచ్చారు. ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన క్రింద పంటల బీమాకు గతంలో ఎన్నడూ లేనంతగా ప్రభుత్వం భారీ ఎత్తున నిధులు మంజూరు చేసింది. అతి తక్కువ ప్రీమియంతో అన్ని పంటలకూ వర్తించే అత్యధిక పరిహారాన్ని చెల్లించేందుకు వీలు కల్పించింది. అదే విధంగా ప్రతి పంటకూ నీరు అందించే మరో ప్రధాన పథకం ప్రధానమంత్రి కృషి సించాయి యోజనకు రూ. 50వేల కోట్లు కేటాయించింది. నేలసారాన్ని పరిరక్షించేందుకు దాదాపు 14 లక్షల కోట్ల నేల ఆరోగ్య కార్డులను మంజూరు చేయాలని నిర్ణయించింది. ఇప్పటికే 7.1 లక్షల కోట్ల సాయిల్ హెల్త్ కార్డులను పంపిణీ చేశారు. అన్ని వ్యవసాయ మార్కెట్లను అనుసంధానం చేసేందుకు ఈ-నామ్ (జాతీయ ఎలక్ట్రానిక్ వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ కార్యక్రమం)ను ప్రారంభించింది. తద్వారా దేశంలోని గిట్టుబాటుధరల పరిస్థితిని తెలుసుకుని తగిన ధరకు తమ ఉత్పత్తులను అమ్ముకునే వెసులుబాటును రైతులకు కల్పించింది. 36.43 లక్షల మంది రైతులు, 84,631 మంది వర్తకులు, 42,109 కమిషన్లు ఈ-నామ్ను ఉపయోగించుకుంటున్నారు. మరిన్ని గోదాముల నిర్మాణం, శీతల నిల్వకేంద్రాలు పెద్ద ఎత్తున ఏర్పాటు చేయడం, శీతలీకరణ వ్యానులను కొనుగోలు చేయడం, ఆహార ఉత్పత్తుల పరిశ్రమల ద్వారా వ్యవసాయానికి అదనపు విలువ చేర్చడం, సార్వత్రిక పంట బీమా, నిరంతర విద్యుత్ సరఫరా, సకాలంలో భరించదగ్గ రేట్లకు రుణాలు మంజూరు చేయడం, మార్కెట్ సమాచారానికి వేగవంతమైన అందుబాటును కల్పించడం మొదలైన అనేకచర్యలు ప్రభుత్వం తీసుకుంది. కనీసమద్దతు ధరలను పెద్ద ఎత్తున పెంచింది. రైతులకు రుణాలను అందించేందుకు గతంలో ఎన్నడూ లేనంత మొత్తంలో ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం ఈ ఏడాది బడ్జెట్లో రూ. 10 లక్షల కోట్లను ప్రకటించింది. రైతుల కోసం దూరదర్శన్ ప్రత్యేకంగా కిసాన్ ఛానెల్ను ప్రారంభించింది. రైతులకు తగినంత మేరకు యూరియా లభ్యమయ్యేందుకు వేపపూతతో కూడిన యూరియాను ప్రారంభించింది. నరేంద్రమోదీ ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యల వల్ల భారతదేశంలో వ్యవసాయం రికార్డు స్థాయిలో ఉత్పత్తులను సాధించింది.రైతుల సమస్యలను పరిష్కరించడంలో మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వ చిత్తశుద్ధిని ఎవరూ శంకించనవసరం లేదు. మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ వ్యవసాయంపై పూర్తి దృష్టి సారించినందువల్లే ఆ రాష్ట్రంలో గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా అసాధారణమైన రీతిలో 20 శాతం కంటే ఎక్కువ అభివృద్ధి రేటు మనకు కనపడుతుంది. మధ్యప్రదేశ్లో నీటిపారుదల సామర్థ్యం బృహత్తరంగా పెరగడం వల్లనే వ్యవసాయం 7.5 లక్షల హెక్టార్ల నుంచి 40 లక్షల హెక్టార్ల వరకు విస్తరించేందుకు అవకాశాలు పెరిగాయి. నర్మదా నీరును మాల్వా నదీ పరివాహక ప్రాంతాలకు తరలించేందుకు మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అనేక ప్రాజెక్టులను చేపట్టింది. నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేసేందుకు పట్టే సమయం మధ్యప్రదేశ్లో చాలా తక్కువ. వారు గతంలోని పెండింగ్ ప్రాజెక్టులనన్నిటినీ పూర్తి చేయడమే కాక 8 నుంచి 36 నెలల్లో కొత్త ప్రాజెక్టులను పూర్తిచేస్తున్నారు. రైతులు తీసుకునే రుణాలకు జీరో శాతం వడ్డీ సబ్సిడీ కల్పించడం, పదిగంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ అందించడం, విద్యుత్ బకాయిలు మాఫీ చేయడం, ఎరువులు, విత్తనాల కొరత లేకుండా చూడడం, అత్యధిక మొత్తంలో బీమా క్లెయిమ్లను చెల్లించడం మొదలైన అనేక రైతు అనుకూల చర్యల్ని మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తీసుకుంది.మధ్యప్రదేశ్లో రైతులు సమస్య ఎదుర్కొంటున్నది వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు లేకపోవడం వల్ల కాదు. సమృద్ధిగా పంటలు పండడం వల్లనే అన్న విషయం గ్రహించాలి. వాటికి సరైన గిట్టుబాటు ధరలు లభించడం లేదు. ప్రభుత్వం ఈ విషయంలో సాధ్యమైనన్ని చర్యలు తీసుకుంటోంది. రైతాంగ సంఘాలు పెట్టిన 13 డిమాండ్లలో 11 డిమాండ్లకు ముఖ్యమంత్రి అంగీకరించారు. వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల వ్యయం, మార్కెటింగ్ కమిషన్ను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. రుణాల తిరిగి చెల్లింపులో విఫలమైన రైతులకు తిరిగి రుణాలు కల్పించేందుకు కొత్త పథకాన్ని ప్రారంభిస్తున్నారు. అన్ని పంటలకూ గిట్టుబాటు ధరలు లభించేందుకు ధరల స్థిరీకరణ నిధిని ఏర్పాటుచేయాలని కూడా మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఈ పరిస్థితుల్లో అయిదుగురు రైతులు మరణించినందుకు మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ రాజీనామా చేయాలని కాంగ్రెస్ డిమాండ్ చేయడం ఆ పార్టీ రాజకీయ దివాలాతనాన్ని సూచిస్తుంది. 1998లో కాంగ్రెస్ హయాంలో దిగ్విజయ్ సింగ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడే మధ్యప్రదేశ్లోని బేతుల్ జిల్లాలోని ముల్తాయిలో పోలీసు కాల్పుల్లో 24 మంది రైతులు మరణించిన విషయాన్ని ఆ పార్టీ మరిచిపోయిందా? అప్పుడు దిగ్విజయ్ సింగ్ తన పదవి నుంచి ఎందుకు వైదొలగలేదు? ఆనాడు కాంగ్రెస్ ఆయన రాజీనామాను డిమాండ్ చేసిందా? సోనియాగాంధీ ఆ ప్రదేశాన్ని సందర్శించారా? దురదృష్టవశాత్తు ప్రతిపక్ష పార్టీలు రైతులను, కొందరు సంఘ వ్యతిరేక శక్తులను రెచ్చగొట్టి రాజకీయ ప్రయోజనాలకు ఉపయోగించుకోవాలని ప్రయత్నిస్తున్నాయి. పరిస్థితిని చక్కదిద్దేందుకు సహాయపడే బదులు బంద్కు పిలుపునిచ్చాయి. ఇది పూర్తిగా వారి బాధ్యతారాహిత్యానికి నిద ర్శనం. స్వార్థ నాయకులు రైతులను తప్పుదోవ పట్టిస్తే వారు గ్రహించే సమయం ఆసన్నమైంది. ఇన్నాళ్లకు రైతాంగ సమస్యలకు పూర్తిగా ఒక సమగ్ర దృక్పథంతో పరిష్కార చర్యలు తీసుకునే ప్రభుత్వం కేంద్రంలో అధికారంలోకి వచ్చింది. రైతుల పరిస్థితిని మెరుగుపరి చేందుకు, రానున్న రోజుల్లో వారి ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేసేందుకు, వ్యవసాయాన్ని లాభసాటిగా మార్చి రైతాంగానికి బంగారు భవిష్యత్ కల్పించేందుకు ప్రధానమంత్రి కృతనిశ్చయులై ఉన్నారు. అందుకే రైతు సమస్యను రాజకీయం చేయవద్దని నా విన్నపం.ముప్పవరపు వెంకయ్యనాయుడుకేంద్ర సమాచార, ప్రసార శాఖ, పట్టణాభివృద్ధి మంత్రికాంగ్రెస్ పార్టీ మూడేళ్ల క్రితం ప్రజల చేతుల్లో ఘోరపరాజయం పాలైంది. ఆ తర్వాత ఎన్నికలు జరిగిన పలు ప్రాంతాల్లో ప్రజలు కాంగ్రెస్ను తిరస్కరించారు. అయినప్పటికీ కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రతిరోజూ ఏదో ఒక అంశాన్ని తమకు రాజకీయంగా అనుకూలంగా మార్చుకునేందుకు విఫలయత్నం చేస్తూనే ఉన్నది. తాజాగా మధ్యప్రదేశ్లోని మాండసర్లో రైతుల ఆందోళన తర్వాత జరిగిన కాల్పుల్లో అయిదుగురు మరణించిన సంఘటనను కూడా రాజకీయం చేయడం దాని నైజాన్ని స్పష్టీకరిస్తున్నది. హింసాకాండ పెచ్చరిల్లిన తర్వాత దారితీసిన ఘటనల్లో అయిదు మంది ప్రాణాలు కోల్పోవడం అనేది దురదృష్టకరం. అవాంఛనీయం, ఆందోళనకరం కూడా. అయితే ఈ సంఘటనకు రాజకీయ రంగు పులిమి రాజకీయ ప్రయోజనం పొందడానికి ప్రయత్నించడం, ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాతే రైతాంగానికి సమస్యలు ఎదురవుతున్నట్లు చిత్రీకరించడం దారుణం.వ్యవసాయ రంగంలో సమస్యలు ఇప్పటికిప్పుడే ఏర్పడినవి కావు. రాత్రికి రాత్రి మాయమయ్యేవి కావు. కొన్ని దశాబ్దాలుగా వ్యవసాయ రంగం నిర్లక్ష్యానికి గురైనందువల్లే ఈ సమస్యలు ఏర్పడ్డాయి. ఈ దేశంలో రైతాంగ సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు అన్ని పార్టీలు సుదీర్ఘంగా చర్చించి సత్వర పరిష్కారాలను కలిసికట్టుగా కనుగొనాల్సిన అవసరం ఉన్నదని నేను పార్లమెంట్లోనూ, బయటా అనేక సందర్భాల్లో చెబుతూ వచ్చాను. రైతుల సమస్య అనేది సంకుచిత రాజకీయాలకు ఉపయోగించుకోవాల్సింది కాదు. అనేక ఇతర సమస్యలతో వాటికి అవినాభావ సంబంధం ఉన్నది. కేంద్రం, అన్నిరాష్ట్రాలు కలిసికట్టుగా, స్థిరంగా, దీర్ఘకాలిక ప్రాతిపదికపై చర్యలు తీసుకున్నప్పుడే రైతులకు సంబంధించిన అనేక సమస్యలకు పరిష్కారం సాధించవచ్చు.అసలు కాంగ్రెస్ ఉపాధ్యక్షుడు రాహుల్ గాంధీకి మాండసర్కు వెళ్లాల్సిన అవసరం ఏమిటి? అక్కడకు వెళితే మీడియాలో ప్రచారం లభిస్తుందని, పత్రికల్లో ఫోటోలు వస్తాయని ఆయన ఆశించి ఉండవచ్చు. గతంలో ఉత్తరప్రదేశ్లోని సహరన్పూర్లో ఘర్షణలు జరిగినప్పుడు కూడా ఆయన ఇదే విధంగా వ్యవహరించారు. ఎలాంటి పర్యవసానాలనూ ఊహించకుండా ఆయన జేఎన్యూ, హైదరాబాద్ యూనివర్సిటీలను కూడా సందర్శించారు. ఒక సాంస్కృతిక కార్యక్రమం, నిరసన ఘటనల తర్వాత దేశాన్ని విచ్ఛిన్నం చేసేందుకు, ఉగ్రవాదులను ఆకాశానికెత్తేందుకు నినాదాలు చేసిన ప్రాంతాలకు వెళ్లేందుకు కూడా ఆయన వెనుకాడలేదు. రాహుల్ గాంధీ ప్రజల పేదరికాన్ని తన యాత్రా పర్యటనలకు ఉపయోగించుకుంటున్నారు. నియాంగి రిలో గిరిజన గూడేల్లో బస చేసినా, ఉత్తరప్రదేశ్లో బ్రిటిష్ విదేశాంగ కార్యదర్శితో దళితుల గుడిసెలో నిద్రించినా, బుందేల్ఖండ్లో ఆకలి చావుకు గురైన వ్యక్తి సోదరుడితో కలిసి భోజనం చేసినా, అమేథీలో దళిత మహిళ గుడిసెలో బస చేసినా, ఆయన పేదరికాన్ని పరిహాసం చేసినట్లుంటుందే కాని నిజాయితీ కనపడదు. ఉంటే తమ ప్రభుత్వ హయాంలోనే రైతాంగ సమస్యలకు పరిష్కారం సాధించేవారే.అసలు ఈ దేశాన్ని ఐదు దశాబ్దాల కంటే ఎక్కువగా పాలించిన కాంగ్రెస్కు రైతుల సమస్యల గురించి మాట్లాడే నైతిక హక్కు ఉన్నదా? ఉద్యమాలు చేసే అర్హత ఉన్నదా? యూపీఏ ప్రభుత్వం పాలించిన పది సంవత్సరాల్లోనే ఈ దేశంలో రైతుల సమస్యలు తీవ్రమయ్యాయి. వ్యవసాయ సంక్షోభం ఏర్పడింది. వ్యవసాయ అభివృద్ధి రేటు 2 శాతం కంటే తక్కువకు పడిపోయింది. రైతుల ఆత్మహత్యలు చెప్పుకోదగ్గ విధంగా పెరిగిపోయాయి. ఈ విషయం తెలిసి కూడా రైతుల సమస్యలను రాజకీయం చేయడం అవకాశవాదం కాదా? రైతుల రుణాల్ని మాఫీ చేయాలని వివిధ రాష్ట్రాల నుంచి డిమాండ్లు వస్తున్నాయి. కానీ రైతుల రుణాలను మాఫీ చేయడం అనేది దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కానే కాదు. వ్యవసాయ ఉపకరణాల ధరలను అదుపులో ఉంచుతూనే రైతులకు గిట్టుబాటు ధరలు లభించేలా చూడడమే సరైన పరిష్కారం అవుతుంది. పెద్ద ఎత్తున రైతుల రుణాలను మాఫీ చేయడం వల్ల ఆర్థిక లోటు పెరిగి, అదుపు తప్పుతుందని ఆర్బీఐ గవర్నర్ హెచ్చరించారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ బడ్జెట్లలో ఆర్థిక వెసులుబాటు కల్పిస్తే కాని ఆర్థిక వ్యవస్థ నిలదొక్కుకోలేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ అధికారంలోకి వచ్చిన వెంటనే యూపీఏ హయాంలో రైతులు ఎదుర్కొన్న తీవ్ర కష్టనష్టాలను గమనించారు. గావ్, గరీబ్, కిసాన్, మహిళా, యువత సంక్షేమమే తన ప్రాధాన్యతలని తెలిపారు.  2022 కల్లా రైతుల ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేసే అనేక పథకాలను ఆయన అమలులోకి తెచ్చారు. ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన క్రింద పంటల బీమాకు గతంలో ఎన్నడూ లేనంతగా ప్రభుత్వం భారీ ఎత్తున నిధులు మంజూరు చేసింది. అతి తక్కువ ప్రీమియంతో అన్ని పంటలకూ వర్తించే అత్యధిక పరిహారాన్ని చెల్లించేందుకు వీలు కల్పించింది. అదే విధంగా ప్రతి పంటకూ నీరు అందించే మరో ప్రధాన పథకం ప్రధానమంత్రి కృషి సించాయి యోజనకు రూ. 50వేల కోట్లు కేటాయించింది. నేలసారాన్ని పరిరక్షించేందుకు దాదాపు 14 లక్షల కోట్ల నేల ఆరోగ్య కార్డులను మంజూరు చేయాలని నిర్ణయించింది. ఇప్పటికే 7.1 లక్షల కోట్ల సాయిల్ హెల్త్ కార్డులను పంపిణీ చేశారు. అన్ని వ్యవసాయ మార్కెట్లను అనుసంధానం చేసేందుకు ఈ-నామ్ (జాతీయ ఎలక్ట్రానిక్ వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ కార్యక్రమం)ను ప్రారంభించింది. తద్వారా దేశంలోని గిట్టుబాటుధరల పరిస్థితిని తెలుసుకుని తగిన ధరకు తమ ఉత్పత్తులను అమ్ముకునే వెసులుబాటును రైతులకు కల్పించింది. 36.43 లక్షల మంది రైతులు, 84,631 మంది వర్తకులు, 42,109 కమిషన్లు ఈ-నామ్ను ఉపయోగించుకుంటున్నారు. మరిన్ని గోదాముల నిర్మాణం, శీతల నిల్వకేంద్రాలు పెద్ద ఎత్తున ఏర్పాటు చేయడం, శీతలీకరణ వ్యానులను కొనుగోలు చేయడం, ఆహార ఉత్పత్తుల పరిశ్రమల ద్వారా వ్యవసాయానికి అదనపు విలువ చేర్చడం, సార్వత్రిక పంట బీమా, నిరంతర విద్యుత్ సరఫరా, సకాలంలో భరించదగ్గ రేట్లకు రుణాలు మంజూరు చేయడం, మార్కెట్ సమాచారానికి వేగవంతమైన అందుబాటును కల్పించడం మొదలైన అనేకచర్యలు ప్రభుత్వం తీసుకుంది. కనీసమద్దతు ధరలను పెద్ద ఎత్తున పెంచింది. రైతులకు రుణాలను అందించేందుకు గతంలో ఎన్నడూ లేనంత మొత్తంలో ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం ఈ ఏడాది బడ్జెట్లో రూ. 10 లక్షల కోట్లను ప్రకటించింది. రైతుల కోసం దూరదర్శన్ ప్రత్యేకంగా కిసాన్ ఛానెల్ను ప్రారంభించింది. రైతులకు తగినంత మేరకు యూరియా లభ్యమయ్యేందుకు వేపపూతతో కూడిన యూరియాను ప్రారంభించింది. నరేంద్రమోదీ ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యల వల్ల భారతదేశంలో వ్యవసాయం రికార్డు స్థాయిలో ఉత్పత్తులను సాధించింది.రైతుల సమస్యలను పరిష్కరించడంలో మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వ చిత్తశుద్ధిని ఎవరూ శంకించనవసరం లేదు. మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ వ్యవసాయంపై పూర్తి దృష్టి సారించినందువల్లే ఆ రాష్ట్రంలో గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా అసాధారణమైన రీతిలో 20 శాతం కంటే ఎక్కువ అభివృద్ధి రేటు మనకు కనపడుతుంది. మధ్యప్రదేశ్లో నీటిపారుదల సామర్థ్యం బృహత్తరంగా పెరగడం వల్లనే వ్యవసాయం 7.5 లక్షల హెక్టార్ల నుంచి 40 లక్షల హెక్టార్ల వరకు విస్తరించేందుకు అవకాశాలు పెరిగాయి. నర్మదా నీరును మాల్వా నదీ పరివాహక ప్రాంతాలకు తరలించేందుకు మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అనేక ప్రాజెక్టులను చేపట్టింది. నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేసేందుకు పట్టే సమయం మధ్యప్రదేశ్లో చాలా తక్కువ. వారు గతంలోని పెండింగ్ ప్రాజెక్టులనన్నిటినీ పూర్తి చేయడమే కాక 8 నుంచి 36 నెలల్లో కొత్త ప్రాజెక్టులను పూర్తిచేస్తున్నారు. రైతులు తీసుకునే రుణాలకు జీరో శాతం వడ్డీ సబ్సిడీ కల్పించడం, పదిగంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ అందించడం, విద్యుత్ బకాయిలు మాఫీ చేయడం, ఎరువులు, విత్తనాల కొరత లేకుండా చూడడం, అత్యధిక మొత్తంలో బీమా క్లెయిమ్లను చెల్లించడం మొదలైన అనేక రైతు అనుకూల చర్యల్ని మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తీసుకుంది.మధ్యప్రదేశ్లో రైతులు సమస్య ఎదుర్కొంటున్నది వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు లేకపోవడం వల్ల కాదు. సమృద్ధిగా పంటలు పండడం వల్లనే అన్న విషయం గ్రహించాలి. వాటికి సరైన గిట్టుబాటు ధరలు లభించడం లేదు. ప్రభుత్వం ఈ విషయంలో సాధ్యమైనన్ని చర్యలు తీసుకుంటోంది. రైతాంగ సంఘాలు పెట్టిన 13 డిమాండ్లలో 11 డిమాండ్లకు ముఖ్యమంత్రి అంగీకరించారు. వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల వ్యయం, మార్కెటింగ్ కమిషన్ను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. రుణాల తిరిగి చెల్లింపులో విఫలమైన రైతులకు తిరిగి రుణాలు కల్పించేందుకు కొత్త పథకాన్ని ప్రారంభిస్తున్నారు. అన్ని పంటలకూ గిట్టుబాటు ధరలు లభించేందుకు ధరల స్థిరీకరణ నిధిని ఏర్పాటుచేయాలని కూడా మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఈ పరిస్థితుల్లో అయిదుగురు రైతులు మరణించినందుకు మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ రాజీనామా చేయాలని కాంగ్రెస్ డిమాండ్ చేయడం ఆ పార్టీ రాజకీయ దివాలాతనాన్ని సూచిస్తుంది. 1998లో కాంగ్రెస్ హయాంలో దిగ్విజయ్ సింగ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడే మధ్యప్రదేశ్లోని బేతుల్ జిల్లాలోని ముల్తాయిలో పోలీసు కాల్పుల్లో 24 మంది రైతులు మరణించిన విషయాన్ని ఆ పార్టీ మరిచిపోయిందా? అప్పుడు దిగ్విజయ్ సింగ్ తన పదవి నుంచి ఎందుకు వైదొలగలేదు? ఆనాడు కాంగ్రెస్ ఆయన రాజీనామాను డిమాండ్ చేసిందా? సోనియాగాంధీ ఆ ప్రదేశాన్ని సందర్శించారా? దురదృష్టవశాత్తు ప్రతిపక్ష పార్టీలు రైతులను, కొందరు సంఘ వ్యతిరేక శక్తులను రెచ్చగొట్టి రాజకీయ ప్రయోజనాలకు ఉపయోగించుకోవాలని ప్రయత్నిస్తున్నాయి. పరిస్థితిని చక్కదిద్దేందుకు సహాయపడే బదులు బంద్కు పిలుపునిచ్చాయి. ఇది పూర్తిగా వారి బాధ్యతారాహిత్యానికి నిద ర్శనం. స్వార్థ నాయకులు రైతులను తప్పుదోవ పట్టిస్తే వారు గ్రహించే సమయం ఆసన్నమైంది. ఇన్నాళ్లకు రైతాంగ సమస్యలకు పూర్తిగా ఒక సమగ్ర దృక్పథంతో పరిష్కార చర్యలు తీసుకునే ప్రభుత్వం కేంద్రంలో అధికారంలోకి వచ్చింది. రైతుల పరిస్థితిని మెరుగుపరి చేందుకు, రానున్న రోజుల్లో వారి ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేసేందుకు, వ్యవసాయాన్ని లాభసాటిగా మార్చి రైతాంగానికి బంగారు భవిష్యత్ కల్పించేందుకు ప్రధానమంత్రి కృతనిశ్చయులై ఉన్నారు. అందుకే రైతు సమస్యను రాజకీయం చేయవద్దని నా విన్నపం.ముప్పవరపు వెంకయ్యనాయుడుకేంద్ర సమాచార, ప్రసార శాఖ, పట్టణాభివృద్ధి మంత్రి
ayiduguru raitulu maraninchinanduku madhyapradesh mukhyamantri shivaraj sing chauhan rajinama cheyalani congress party demand cheyadam aa party rajakeeya divaalaatanaanni suuchistumdi. 1998loo congress hayamlo digvijay sing mukhyamantrigaa unnappude madhyapradeshloni betul jillaalooni multaayilo polisu kaalpullo 24 mandi raitulu maraninchina vishayaanni aa party marichipoyinda?swaartha rajakeeya naayakulu raitulanu tappudova pattiste vaaru grahinche samayam aasannamaindi. raitula paristhitini merugupari chenduku, raanunna rojullo tama aadaayaanni rettimpu chesenduku,vyavasaayaanni labhasatiga marchi raitaamgaaniki bangaaru bhavishyat kalpinchenduku pradhaanamantri krutanischayulai unnaaru.swaartha rajakeeya naayakulu raitulanu tappudova pattiste vaaru grahinche samayam aasannamaindi. raitula paristhitini merugupari chenduku, raanunna rojullo tama aadaayaanni rettimpu chesenduku,vyavasaayaanni labhasatiga marchi raitaamgaaniki bangaaru bhavishyat kalpinchenduku pradhaanamantri krutanischayulai unnaaru.congress party moodella kritam prajala chetullo ghoraparajayam paalaindi. aa tarvaata ennikalu jarigina palu praantaallo prajalu congressnu tiraskarinchaaru. ayinappatiki congress party pratiroju edho oka amsaanni tamaku raajakeeyamgaa anukuulamgaa maarchukunenduku viphalayatnam chestune unnadi. taajaagaa madhyapradeshloni mandasarlo raitula aandolana tarvaata jarigina kaalpullo ayiduguru maraninchina sanghatananu kuudaa rajakeeyam cheyadam daani naijaanni spashteekaristunnadi. himsakanda peccharillina tarvaata daariteesina ghatanallo ayidu mandi praanaalu kolpovadam anedi duradrushtakaram. avaanchaneeyam, aandolanakaram kuudaa. ayithe ee sanghatanaku rajakeeya rangu pulimi rajakeeya prayojanam pondadaaniki prayatninchadam, ndda prabhutvam adhikaaramloki vachina tarvate raitaamgaaniki samasyalu eduravutunnatlu chitreekarinchadam daarunam.vyavasaaya rangamlo samasyalu ippatikippude erpadinavi kaavu. raatriki raatri mayamayyevi kaavu. konni dasaabdaalugaa vyavasaaya rangam nirlakshyaaniki gurainanduvalle ee samasyalu erpaddai. ee desamlo raitanga samasyalanu parishkarinchenduku anni paarteelu sudiirghamgaa charchinchi satvara parishkaaraalanu kalisikattugaa kanugonaalsina avasaram unnadani nenu paarlamentloonuu, bayata aneka sandarbhaallo chebutuu vachanu. raitula samasya anedi sankuchita raajakeeyaalaku upayoginchukovalsinda kaadu. aneka itara samasyalatho vaatiki avinabhava sambandham unnadi. kendram, anniraashtraalu kalisikattugaa, sthiramgaa, deerghakaalika praatipadikapai charyalu teesukunnappude raitulaku sambandhinchina aneka samasyalaku parishkaaram saadhinchavachchu.asalu congress upaadhyakshudu rahul gaandheeki mandasarku vellaalsina avasaram emiti? akkadaku velithe medialo prachaaram labhistundani, patrikallo photolu vastaayani aayana aasinchi undavacchu. gatamlo uttarapradesloni saharanpurlo gharshanalu jariginappudu kuudaa aayana ide vidhamgaa vyavaharinchaaru. elanti paryavasaanaalanuu oohinchakundaa aayana jnu, hyderabad universitylanu kuudaa sandarsinchaaru. oka saamskrutika kaaryakramam, nirasana ghatanala tarvaata deshaanni vichchinnam chesenduku, ugravaadulanu aakaasaaniketteenduku ninaadaalu chesina praantaalaku vellenduku kuudaa aayana venukaadaledu. rahul gaandhi prajala paedarikaanni tana yatra paryatanalaku upayoginchukuntunnara. niyangi rilo girijana goodello basa chesina, uttarapradeshlo british videsaanga kaaryadarsitoe dalitula gudiselo nidrinchinaa, bundelkhandlo aakali chaavuku guraina vyakti sodarudito kalisi bhojanam chesina, ametheelo dalita mahila gudiselo basa chesina, aayana paedarikaanni parihasam chesinatluntunde kaani nijaayitii kanapadadu. unte tama prabhutva hayamlone raitanga samasyalaku parishkaaram saadhinchevaare.asalu ee deshaanni aidu dasaabdaala kante ekkuvagaa paalinchina congresku raitula samasyala gurinchi matlade naitika hakku unnada? udyamaalu chese arhata unnada? upa prabhutvam paalinchina padi samvatsaraallone ee desamlo raitula samasyalu teevramayyaayi. vyavasaaya sankshobham erpadindi. vyavasaaya abhivruddhi retu 2 saatam kante takkuvaku padipoyindi. raitula aatmahatyalu cheppukodagga vidhamgaa perigipoyayi. ee vishayam telisi kuudaa raitula samasyalanu rajakeeyam cheyadam avakaasavaadam kaadaa? raitula runaalni maffey cheyalani vividha rashtrala nunchi demandlu vastunnaayi. cony raitula runaalanu maffey cheyadam anedi deerghakaalika parishkaaram kaane kaadu. vyavasaaya upakaranaala dharalanu adupulo unchuthoone raitulaku gittubaatu dharalu labhinchela chudadame saraina parishkaaram avutundi. pedda ettuna raitula runaalanu maffey cheyadam valla aardhika lotu perigi, adupu tapputundani arbi gavarnar heccharinchaaru. rashtra prabhutva badjetlalo aardhika vesulubaatu kalpiste kaani aardhika vyavastha niladokkukoledani aayana abhipraayapaddaaru.pradhaanamantri narendramodi adhikaaramloki vachina ventane upa hayamlo raitulu edurkonna teevra kashtanashtaalanu gamaninchaaru. gav, garib, kisan, mahila, yuvata sankshemame tana praadhaanyatalani telipaaru.  2022 kalla raitula aadaayaanni rettimpu chese aneka pathakaalanu aayana amaluloki tecchaaru. pradhaanamantri fasal beema yojana krinda pantala beemaaku gatamlo ennaduu lenantagaa prabhutvam bhari ettuna nidhulu manjuru chesindi. athi takkuva preemiyamtho anni pantalakuu vartinche atyadhika parihaaraanni chellinchenduku veelu kalpinchindi. adhe vidhamgaa prati pantakuu neeru andinche maro pradhaana pathakam pradhaanamantri krushi sinchayi yojanaku roo. 50vela kotlu ketayinchindi. nelasaaraanni parirakshinchenduku daadaapu 14 lakshala kotla neela aarogya kaardulanu manjuru cheyalani nirnayinchindi. ippatike 7.1 lakshala kotla sail helth kaardulanu pampinee chesaru. anni vyavasaaya maarketlanu anusandhaanam chesenduku ee-nam (jaateeya electronic vyavasaaya marcheting kaaryakramam)nu praarambhinchindi. tadwara desamloni gittubaatudharala paristhitini telusukuni tagina dharaku tama utpattulanu ammukune vesulubaatunu raitulaku kalpinchindi. 36.43 lakshala mandi raitulu, 84,631 mandi vartakulu, 42,109 kamishanlu ee-naamnu upayoginchukuntunnara. marinni godamula nirmaanam, sheetala nilvakendraalu pedda ettuna erpaatu cheyadam, sheetaleekarana vyaanulanu konugolu cheyadam, aahaara utpattula parisramala dwara vyavasaayaaniki adanapu viluva cherchadam, saarvatrika panta beema, nirantara vidyut sarafara, sakaalamlo bharinchadagga retlaku runaalu manjuru cheyadam, market samaachaaraaniki vegavantamaina andubaatunu kalpinchadam modalaina anekacharyalu prabhutvam teesukundi. kaneesamaddatu dharalanu pedda ettuna penchindi. raitulaku runaalanu andinchenduku gatamlo ennaduu lenanta mottamlo ndda prabhutvam ee edaadi badjetlo roo. 10 lakshala kotlanu prakatinchindi. raitula kosam dooradarsan pratyekamgaa kisan chaanelnu praarambhinchindi. raitulaku taginanta meraku euria labhyamayyenduku vepaputhatho kuudina eurianu praarambhinchindi. narendramodi prabhutvam teesukunna charyala valla bhaaratadesamlo vyavasaayam rikaardu sthaayilo utpattulanu saadhinchindi.raitula samasyalanu parishkarinchadamlo madhyapradesh prabhutva chittasuddhini evaruu sankinchanavasaram ledu. madhyapradesh mukhyamantri shivaraj sing chauhan vyavasaayampai puurti drushti saarinchinanduvalle aa rashtramlo gatha koddi samvatsaraalugaa asaadhaaranamaina reetilo 20 saatam kante ekkuva abhivruddhi retu manaku kanapadutundi. madhyapradeshlo neetipaarudala saamarthyam bruhattaramgaa peragadam vallane vyavasaayam 7.5 lakshala hectarla nunchi 40 lakshala hectarla varaku vistarinchenduku avakaasaalu perigaayi. narmada neerunu malwa nadee parivaahaka praantaalaku taralinchenduku madhyapradesh prabhutvam aneka praajektulanu chepattindi. neetipaarudala praajektulanu puurti chesenduku patte samayam madhyapradeshlo chala takkuva. vaaru gatamloni pending praajektulanannitina puurti cheyadame kaaka 8 nunchi 36 nelallo kotta praajektulanu puurticheestunnaaru. raitulu teesukune runaalaku jeero saatam vaddi subsidy kalpinchadam, padigantala paatu vyavasaayaaniki vidyut andinchadam, vidyut bakaayilu maffey cheyadam, eruvulu, vittanaala korata lekunda chudadam, atyadhika mottamlo beema claimlanu chellinchadam modalaina aneka raitu anukuula charyalni madhyapradesh prabhutvam teesukundi.madhyapradeshlo raitulu samasya edurkontunnadi vyavasaaya utpattulu lekapovadam valla kaadu. samruddhigaa pantalu pandadam vallane anna vishayam grahinchaali. vaatiki saraina gittubaatu dharalu labhinchadam ledu. prabhutvam ee vishayamlo saadhyamainanni charyalu teesukuntondi. raitanga sanghaalu pettina 13 demandlalo 11 demandlaku mukhyamantri angeekarinchaaru. vyavasaaya utpattula vyayam, marcheting kamishannu erpaatu cheyanunnaru. runaala tirigi chellimpulo viphalamaina raitulaku tirigi runaalu kalpinchenduku kotta pathakaanni praarambhistunnaaru. anni pantalakuu gittubaatu dharalu labhinchenduku dharala sthireekarana nidhini erpaatucheyaalani kuudaa madhyapradesh prabhutvam nirnayinchindi. ee paristhitullo ayiduguru raitulu maraninchinanduku madhyapradesh mukhyamantri shivaraj sing chauhan rajinama cheyalani congress demand cheyadam aa party rajakeeya divaalaatanaanni suuchistumdi. 1998loo congress hayamlo digvijay sing mukhyamantrigaa unnappude madhyapradeshloni betul jillaalooni multaayilo polisu kaalpullo 24 mandi raitulu maraninchina vishayaanni aa party marichipoyinda? appudu digvijay sing tana padavi nunchi enduku vaidolagaledu? aanaadu congress aayana rajinamanu demand chesinda? soniyagandhi aa pradesaanni sandarsinchaaraa? duradrushtavasaattu pratipaksha paarteelu raitulanu, kondaru sangha vyatireka saktulanu rechagotti rajakeeya prayojanaalaku upayoginchukovalani prayatnistunnaayi. paristhitini chakkadiddenduku sahayapade badulu bandku pilupunichaayi. idhi puurtigaa vaari baadhyataaraahithyaaniki nida rsanam. swaartha naayakulu raitulanu tappudova pattiste vaaru grahinche samayam aasannamaindi. innaallaku raitanga samasyalaku puurtigaa oka samagra drukpathamtho parishkaara charyalu teesukune prabhutvam kendramlo adhikaaramloki vachindi. raitula paristhitini merugupari chenduku, raanunna rojullo vaari aadaayaanni rettimpu chesenduku, vyavasaayaanni labhasatiga marchi raitaamgaaniki bangaaru bhavishyat kalpinchenduku pradhaanamantri krutanischayulai unnaaru. anduke raitu samasyanu rajakeeyam cheyavaddani naa vinnapam.muppavarapu venkayyanayudukendra samachara, prasara saakha, pattanaabhivruddhi mantrikangres party moodella kritam prajala chetullo ghoraparajayam paalaindi. aa tarvaata ennikalu jarigina palu praantaallo prajalu congressnu tiraskarinchaaru. ayinappatiki congress party pratiroju edho oka amsaanni tamaku raajakeeyamgaa anukuulamgaa maarchukunenduku viphalayatnam chestune unnadi. taajaagaa madhyapradeshloni mandasarlo raitula aandolana tarvaata jarigina kaalpullo ayiduguru maraninchina sanghatananu kuudaa rajakeeyam cheyadam daani naijaanni spashteekaristunnadi. himsakanda peccharillina tarvaata daariteesina ghatanallo ayidu mandi praanaalu kolpovadam anedi duradrushtakaram. avaanchaneeyam, aandolanakaram kuudaa. ayithe ee sanghatanaku rajakeeya rangu pulimi rajakeeya prayojanam pondadaaniki prayatninchadam, ndda prabhutvam adhikaaramloki vachina tarvate raitaamgaaniki samasyalu eduravutunnatlu chitreekarinchadam daarunam.vyavasaaya rangamlo samasyalu ippatikippude erpadinavi kaavu. raatriki raatri mayamayyevi kaavu. konni dasaabdaalugaa vyavasaaya rangam nirlakshyaaniki gurainanduvalle ee samasyalu erpaddai. ee desamlo raitanga samasyalanu parishkarinchenduku anni paarteelu sudiirghamgaa charchinchi satvara parishkaaraalanu kalisikattugaa kanugonaalsina avasaram unnadani nenu paarlamentloonuu, bayata aneka sandarbhaallo chebutuu vachanu. raitula samasya anedi sankuchita raajakeeyaalaku upayoginchukovalsinda kaadu. aneka itara samasyalatho vaatiki avinabhava sambandham unnadi. kendram, anniraashtraalu kalisikattugaa, sthiramgaa, deerghakaalika praatipadikapai charyalu teesukunnappude raitulaku sambandhinchina aneka samasyalaku parishkaaram saadhinchavachchu.asalu congress upaadhyakshudu rahul gaandheeki mandasarku vellaalsina avasaram emiti? akkadaku velithe medialo prachaaram labhistundani, patrikallo photolu vastaayani aayana aasinchi undavacchu. gatamlo uttarapradesloni saharanpurlo gharshanalu jariginappudu kuudaa aayana ide vidhamgaa vyavaharinchaaru. elanti paryavasaanaalanuu oohinchakundaa aayana jnu, hyderabad universitylanu kuudaa sandarsinchaaru. oka saamskrutika kaaryakramam, nirasana ghatanala tarvaata deshaanni vichchinnam chesenduku, ugravaadulanu aakaasaaniketteenduku ninaadaalu chesina praantaalaku vellenduku kuudaa aayana venukaadaledu. rahul gaandhi prajala paedarikaanni tana yatra paryatanalaku upayoginchukuntunnara. niyangi rilo girijana goodello basa chesina, uttarapradeshlo british videsaanga kaaryadarsitoe dalitula gudiselo nidrinchinaa, bundelkhandlo aakali chaavuku guraina vyakti sodarudito kalisi bhojanam chesina, ametheelo dalita mahila gudiselo basa chesina, aayana paedarikaanni parihasam chesinatluntunde kaani nijaayitii kanapadadu. unte tama prabhutva hayamlone raitanga samasyalaku parishkaaram saadhinchevaare.asalu ee deshaanni aidu dasaabdaala kante ekkuvagaa paalinchina congresku raitula samasyala gurinchi matlade naitika hakku unnada? udyamaalu chese arhata unnada? upa prabhutvam paalinchina padi samvatsaraallone ee desamlo raitula samasyalu teevramayyaayi. vyavasaaya sankshobham erpadindi. vyavasaaya abhivruddhi retu 2 saatam kante takkuvaku padipoyindi. raitula aatmahatyalu cheppukodagga vidhamgaa perigipoyayi. ee vishayam telisi kuudaa raitula samasyalanu rajakeeyam cheyadam avakaasavaadam kaadaa? raitula runaalni maffey cheyalani vividha rashtrala nunchi demandlu vastunnaayi. cony raitula runaalanu maffey cheyadam anedi deerghakaalika parishkaaram kaane kaadu. vyavasaaya upakaranaala dharalanu adupulo unchuthoone raitulaku gittubaatu dharalu labhinchela chudadame saraina parishkaaram avutundi. pedda ettuna raitula runaalanu maffey cheyadam valla aardhika lotu perigi, adupu tapputundani arbi gavarnar heccharinchaaru. rashtra prabhutva badjetlalo aardhika vesulubaatu kalpiste kaani aardhika vyavastha niladokkukoledani aayana abhipraayapaddaaru.pradhaanamantri narendramodi adhikaaramloki vachina ventane upa hayamlo raitulu edurkonna teevra kashtanashtaalanu gamaninchaaru. gav, garib, kisan, mahila, yuvata sankshemame tana praadhaanyatalani telipaaru.  2022 kalla raitula aadaayaanni rettimpu chese aneka pathakaalanu aayana amaluloki tecchaaru. pradhaanamantri fasal beema yojana krinda pantala beemaaku gatamlo ennaduu lenantagaa prabhutvam bhari ettuna nidhulu manjuru chesindi. athi takkuva preemiyamtho anni pantalakuu vartinche atyadhika parihaaraanni chellinchenduku veelu kalpinchindi. adhe vidhamgaa prati pantakuu neeru andinche maro pradhaana pathakam pradhaanamantri krushi sinchayi yojanaku roo. 50vela kotlu ketayinchindi. nelasaaraanni parirakshinchenduku daadaapu 14 lakshala kotla neela aarogya kaardulanu manjuru cheyalani nirnayinchindi. ippatike 7.1 lakshala kotla sail helth kaardulanu pampinee chesaru. anni vyavasaaya maarketlanu anusandhaanam chesenduku ee-nam (jaateeya electronic vyavasaaya marcheting kaaryakramam)nu praarambhinchindi. tadwara desamloni gittubaatudharala paristhitini telusukuni tagina dharaku tama utpattulanu ammukune vesulubaatunu raitulaku kalpinchindi. 36.43 lakshala mandi raitulu, 84,631 mandi vartakulu, 42,109 kamishanlu ee-naamnu upayoginchukuntunnara. marinni godamula nirmaanam, sheetala nilvakendraalu pedda ettuna erpaatu cheyadam, sheetaleekarana vyaanulanu konugolu cheyadam, aahaara utpattula parisramala dwara vyavasaayaaniki adanapu viluva cherchadam, saarvatrika panta beema, nirantara vidyut sarafara, sakaalamlo bharinchadagga retlaku runaalu manjuru cheyadam, market samaachaaraaniki vegavantamaina andubaatunu kalpinchadam modalaina anekacharyalu prabhutvam teesukundi. kaneesamaddatu dharalanu pedda ettuna penchindi. raitulaku runaalanu andinchenduku gatamlo ennaduu lenanta mottamlo ndda prabhutvam ee edaadi badjetlo roo. 10 lakshala kotlanu prakatinchindi. raitula kosam dooradarsan pratyekamgaa kisan chaanelnu praarambhinchindi. raitulaku taginanta meraku euria labhyamayyenduku vepaputhatho kuudina eurianu praarambhinchindi. narendramodi prabhutvam teesukunna charyala valla bhaaratadesamlo vyavasaayam rikaardu sthaayilo utpattulanu saadhinchindi.raitula samasyalanu parishkarinchadamlo madhyapradesh prabhutva chittasuddhini evaruu sankinchanavasaram ledu. madhyapradesh mukhyamantri shivaraj sing chauhan vyavasaayampai puurti drushti saarinchinanduvalle aa rashtramlo gatha koddi samvatsaraalugaa asaadhaaranamaina reetilo 20 saatam kante ekkuva abhivruddhi retu manaku kanapadutundi. madhyapradeshlo neetipaarudala saamarthyam bruhattaramgaa peragadam vallane vyavasaayam 7.5 lakshala hectarla nunchi 40 lakshala hectarla varaku vistarinchenduku avakaasaalu perigaayi. narmada neerunu malwa nadee parivaahaka praantaalaku taralinchenduku madhyapradesh prabhutvam aneka praajektulanu chepattindi. neetipaarudala praajektulanu puurti chesenduku patte samayam madhyapradeshlo chala takkuva. vaaru gatamloni pending praajektulanannitina puurti cheyadame kaaka 8 nunchi 36 nelallo kotta praajektulanu puurticheestunnaaru. raitulu teesukune runaalaku jeero saatam vaddi subsidy kalpinchadam, padigantala paatu vyavasaayaaniki vidyut andinchadam, vidyut bakaayilu maffey cheyadam, eruvulu, vittanaala korata lekunda chudadam, atyadhika mottamlo beema claimlanu chellinchadam modalaina aneka raitu anukuula charyalni madhyapradesh prabhutvam teesukundi.madhyapradeshlo raitulu samasya edurkontunnadi vyavasaaya utpattulu lekapovadam valla kaadu. samruddhigaa pantalu pandadam vallane anna vishayam grahinchaali. vaatiki saraina gittubaatu dharalu labhinchadam ledu. prabhutvam ee vishayamlo saadhyamainanni charyalu teesukuntondi. raitanga sanghaalu pettina 13 demandlalo 11 demandlaku mukhyamantri angeekarinchaaru. vyavasaaya utpattula vyayam, marcheting kamishannu erpaatu cheyanunnaru. runaala tirigi chellimpulo viphalamaina raitulaku tirigi runaalu kalpinchenduku kotta pathakaanni praarambhistunnaaru. anni pantalakuu gittubaatu dharalu labhinchenduku dharala sthireekarana nidhini erpaatucheyaalani kuudaa madhyapradesh prabhutvam nirnayinchindi. ee paristhitullo ayiduguru raitulu maraninchinanduku madhyapradesh mukhyamantri shivaraj sing chauhan rajinama cheyalani congress demand cheyadam aa party rajakeeya divaalaatanaanni suuchistumdi. 1998loo congress hayamlo digvijay sing mukhyamantrigaa unnappude madhyapradeshloni betul jillaalooni multaayilo polisu kaalpullo 24 mandi raitulu maraninchina vishayaanni aa party marichipoyinda? appudu digvijay sing tana padavi nunchi enduku vaidolagaledu? aanaadu congress aayana rajinamanu demand chesinda? soniyagandhi aa pradesaanni sandarsinchaaraa? duradrushtavasaattu pratipaksha paarteelu raitulanu, kondaru sangha vyatireka saktulanu rechagotti rajakeeya prayojanaalaku upayoginchukovalani prayatnistunnaayi. paristhitini chakkadiddenduku sahayapade badulu bandku pilupunichaayi. idhi puurtigaa vaari baadhyataaraahithyaaniki nida rsanam. swaartha naayakulu raitulanu tappudova pattiste vaaru grahinche samayam aasannamaindi. innaallaku raitanga samasyalaku puurtigaa oka samagra drukpathamtho parishkaara charyalu teesukune prabhutvam kendramlo adhikaaramloki vachindi. raitula paristhitini merugupari chenduku, raanunna rojullo vaari aadaayaanni rettimpu chesenduku, vyavasaayaanni labhasatiga marchi raitaamgaaniki bangaaru bhavishyat kalpinchenduku pradhaanamantri krutanischayulai unnaaru. anduke raitu samasyanu rajakeeyam cheyavaddani naa vinnapam.muppavarapu venkayyanayudukendra samachara, prasara saakha, pattanaabhivruddhi mantri