ఛత్తీస్గఢ్లో మావోయిస్టుల దాడిలో పాతికమంది జవాన్లు హతమయిన ఘటన అత్యంత విషాదకరమైనది. బస్తర్లోని సుక్మా జిల్లాలో రోడ్డు నిర్మాణం పనులకు రక్షణగా నిలిచిన జవాన్లను అదునుచూసి మావోయిస్టులు హతమార్చారు. మధ్యాహ్నం వీరంతా ఆయుధాలను పక్కనబెట్టి భోజనానికి ఉపక్రమిస్తున్న తరుణంలో మూడువందల మావోయిస్టులు చుట్టుముట్టి అత్యాధునిక ఆయుధాలతో కాల్పులు జరపడంతో ఈ ఘోరం జరిగిందని అంటున్నారు. జవాన్లు తక్షణమే ప్రతిస్పందించి జరిపిన ఎదురుకాల్పుల్లో పదిమంది మావోయిస్టులు కూడా మరణించినట్టు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఏడేళ్ళ క్రితం పొరుగున ఉన్న దంతేవాడ జిల్లాలో 75మంది జవాన్లు మావోయిస్టు దాడిలో మరణించిన ఘటన తరువాత ఇదే అతిపెద్దది. ఆరుమాసాల క్రితం ఆంధ్ర–ఒడిశా సరిహద్దులో మల్కన్గిరి జిల్లాలో తమవారిని పాతికమందిని ‘ఎన్కౌంటర్’ పేరిట అన్యాయంగా చంపివేసినందుకు ప్రతీకారంగానే సుక్మా దాడి జరిపినట్లు మావోయిస్టులు చెబుతున్నారు. ఈ మారణకాండ అనంతరం కేంద్ర హోంమంత్రి రాజ్నాథ్ సహా మంత్రులు, సీఆర్పీఎఫ్ అధికారులు కూడా ఇదే విధమైన శపథం చేస్తూ, త్వరలోనే ప్రతీకారం తప్పదని నినదించారు.ఐదు దశాబ్దాలుగా ఈ తరహా దాడులు, ప్రతిదాడులు, ప్రతీకారాలు, చావులు చూస్తున్నదే. పోయిన ప్రతీ ప్రాణానికి ప్రతిగా మరొక ప్రాణం తీయడం జరుగుతున్నదే. నెలరోజుల క్రితం ఇదే స్థలానికి కొద్దిదూరంలో పన్నెండుమంది సీఆర్పీఎఫ్ జవాన్లను మావోయిస్టులు చంపివేసి వారినుంచి స్వాధీనం చేసుకున్న ఆయుధాలనే ఇప్పుడు ఉపయోగించినట్టు తెలుస్తున్నది. నిర్మాణం జరుగుతున్న రహదారి మావోయిస్టుల ప్రాబల్యం ఉన్న మారుమూల ప్రాంతాలను అనుసంధానించబోతున్నది కనుక దాని నిర్మాణాన్ని అడ్డుకోవడం వారికి అత్యంత ముఖ్యం. ఆయా ప్రాంతాలను కలిపే రోడ్లు, బ్రిడ్జీల వంటివి పేల్చేయడం, రాజ్యం ఉనికికి సంకేతాలుగా ఉండే స్కూళ్ళు తదితర మౌలిక సదుపాయాల స్థాపనను అడ్డుకోవడం మావోయిస్టుల వ్యూహంలోనూ, విధానంలోనూ ఉన్నదే. ఈ అడ్డంకులను దాటి వారి ప్రాంతాల్లోకి అడుగుపెట్టే క్రమంలో భారీ దాడులు తప్పవు కనుక, పెద్ద ఎత్తున బలగాలను మోహరించి నిర్మాణాలు సాగించే క్రమంలో సుక్మా వంటి ఘటనలు జరుగుతున్నాయి. మరణించిన జవాన్లకు నివాళులర్పిస్తూ హోంమంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ ఘాటైన వ్యాఖ్యలు చేశారు. మావోయిస్టుల సవాలును స్వీకరిస్తున్నామని ప్రకటించారు. ముఖ్యమంత్రి రమణ్సింగ్ మావోయిస్టులతో అమీతుమీ తేల్చుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నామన్నారు. పాలకులనుంచి ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు వినడం కొత్తేమీ కాదు. తమను ఎక్కడ ప్రజలు చిన్నచూపు చూస్తారోనన్న అనుమానంతో, తాము ధీరులమని ఉద్ఘాటించడం దీని ఉద్దేశం. ఈ భీకరమైన ప్రకటనలు భద్రతాబలగాల్లో నైతికసైర్యాన్ని నింపడానికి కూడా ఉపకరించవచ్చు. కానీ, ఈ ఘటన సెంట్రల్ రిజర్వు పోలీస్ ఫోర్స్ (సీఆర్పీఎఫ్) మావోయిస్టు ప్రాబల్యం ఉన్న ప్రాంతాల్లో విధిగా అనుసరించవలసిన విధానాలు, ప్రక్రియల విషయంలో విఫలం చెందిన విషయాన్ని కూడా తెలియచెబుతున్నది. మావోయిస్టులతో పోరాడవలసిన బాధ్యత పూర్తిగా పారామిలటరీ బలగాలపైనే ఉన్న నేపథ్యంలో, ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల విభాగాలకూ, వీటికీ మధ్య ఏ స్థాయిలో సమన్వయం ఉన్నదో, వివిధ ఇంటలిజెన్స్ వ్యవస్థలు వీరికి ఎంతమేరకు ఉపకరిస్తున్నాయో సమీక్షించుకోక తప్పదు. సీఆర్పీఎఫ్ కంటూ స్వంత ఇంటలిజెన్స్ వ్యవస్థ లేనందున, అది తన నెత్తిన అనేక భారాలు మోస్తున్న నేపథ్యంలో పూర్తిస్థాయి ప్రక్షాళన అత్యవశ్యకం. సుక్మాఘటనలో పాతికమంది జవాన్లు మరణిస్తే తప్ప రెండునెలలుగా ఖాళీగా ఉన్న సీఆర్ఎఫ్ డైరెక్టర్ జనరల్ పోస్టును ప్రభుత్వం భర్తీచేయలేదంటే, ఈ బలగాల శ్రేయస్సు పట్ల ప్రభుత్వానికి ఎంతటి చిత్తశుద్ధి ఉన్నదో అర్థమవుతున్నది.భద్రతా బలగాలకూ, మావోయిస్టులకు మధ్య సాగుతున్న కాల్పులు, ఎదురుకాల్పుల్లో గెలిచేవారూ, ఓడేవారూ ఉండబోరని దశాబ్దాలుగా సాగుతున్న మారణకాండ తెలియచెబుతున్నది. దాడులు, ప్రతీకార దాడుల్లో ఇరుపక్షాలూ భారీగా నష్టపోయి, వందలమంది కన్నుమూయడం మినహా ఎవరూ సాధించిందేమీ లేదు. ఉభయుల మధ్యా సాగుతున్న ఈ హింసలో అత్యధికంగా నష్టపోతున్నది అమాయకులైన ఆదివాసీలే. తీవ్రమైన హింస, భయంకరమైన నిర్భంధం మధ్య వారు బిక్కుబిక్కుమంటూ బతుకుతున్నారు. మావోయిస్టుల ఏరివేతకోసం భారీగా తరలుతున్న బలగాలు వారి జీవనాన్ని ఛిన్నాభిన్నం చేస్తున్నాయి. బలగాలకు సహకరిస్తున్నారన్న అనుమానంతో మావోయిస్టులు కూడా వారిని పీడిస్తున్నారు. గత యాభైయ్యేళ్ళుగా గ్రీన్హంట్ పేరిట మావోయిస్టులను ప్రభుత్వాలు వేటాడుతున్నా సఫలం కాలేకపోవడానికి క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులు మావోయిస్టులకు ఉపకరించడం ఒక కారణం. ఒకపక్కన కొత్త చట్టాలతో గిరిజనుల హక్కులను కాజేయడం, మరొకపక్కన కార్పొరేట్ సంస్థలకు, వ్యాపారవేత్తలకు, పెట్టుబడిదారులకు వారి వనరులను దోచుకొనేందుకు సహకరించడం గత పాతికేళ్ళుగా మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తున్న మార్పు. మావోయిస్టులకు ఆదివాసులు మధ్య ఎడం పెరగాలంటే ప్రభుత్వ విధానాల్లోనూ మార్పు మారాలి. అలాగే, దశాబ్దాలుగా తాము చేస్తున్న పోరాటం, సాగించిన హింస ఏ మేరకు ఆదివాసులకు లబ్ధి చేకూర్చిందో మావోయిస్టులు కూడా సమీక్షించుకోవలసిన అవసరం ఉన్నది. ఆశయాలు ఎంత ఉన్నతమైనవైనా బలమైన రాజ్యంతో తాము చేస్తున్న పోరాటంలో సాధించినదీ, నష్టపోయిందీ ఎంతో తరచి చూడాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. చర్య, ప్రతిచర్య అనే విషవలయం నుంచి బయటపడటానికి ఇరుపక్షాలూ బలమైన సంకల్పం చెప్పుకోనిదే ఈ హింసకు ముగింపు ఉండదు.
chhattiisgadlo mavoistula daadilo paatikamandi javaanlu hatamayina ghatana atyanta vishaadakaramainadi. bastarloni sukma jillaalo roddu nirmaanam panulaku rakshanagaa nilichina javaanlanu adunuchusi mavoistulu hatamaarchaaru. madhyaahnam veerantaa aayudhaalanu pakkanabetti bhojananiki upakramistunna tarunamlo mooduvandala mavoistulu chuttumutti atyaadhunika aayudhaalatho kaalpulu jarapadamtho ee ghoram jarigindani antunnaru. javaanlu takshaname pratispandinchi jaripina edurukaalpullo padimandi mavoistulu kuudaa maraninchinattu prabhutvam prakatinchindi. edella kritam poruguna unna dantevada jillaalo 75mandi javaanlu mavoistu daadilo maraninchina ghatana taruvaata ide atipeddadi. aarumaasaala kritam aandhra–odisa sarihaddulo malkangiri jillaalo tamavaarini paatikamandini ‘encounter’ paerita anyaayamgaa champivesinanduku prateekaaramgaane sukma daadi jaripinatlu mavoistulu chebutunnaru. ee maranakanda anantaram kendra hommantri rajnath sahaa mantrulu, crpf adhikaarulu kuudaa ide vidhamaina sapatham chestu, twaralone prateekaaram tappadani ninadinchaaru.aidu dasaabdaalugaa ee taraha daadulu, pratidaadulu, prateekaaraalu, chaavulu chustunnade. poyina pratee praanaaniki pratigaa maroka praanam teeyadam jarugutunnade. nelarojula kritam ide sthalaaniki koddiduuramloo pannendumandi crpf javaanlanu mavoistulu champivesi vaarinunchi swaadheenam chesukunna aayudhaalane ippudu upayoginchinattu telustunnadi. nirmaanam jarugutunna rahadari mavoistula praabalyam unna maarumuula praantaalanu anusandhaaninchabothunnada kanuka daani nirmaanaanni addukovadam vaariki atyanta mukhyam. aayaa praantaalanu kalipe rodlu, bridgeyla vantivi pelcheyadam, rajyam unikiki sanketaalugaa unde skoollu taditara moulika sadupayala sthaapananu addukovadam mavoistula vyuuhamloonuu, vidhaanamloonuu unnade. ee addankulanu daati vaari praantaalloki adugupette kramamlo bhari daadulu tappavu kanuka, pedda ettuna balagaalanu moharinchi nirmaanaalu saaginche kramamlo sukma vanti ghatanalu jarugutunnaayi. maraninchina javaanlaku nivaalularpistuu hommantri rajnath sing ghaataina vyaakhyalu chesaru. mavoistula savaalunu sweekaristunnamani prakatinchaaru. mukhyamantri ramansing mavoistulatho ameetumee telchukovadaaniki siddamgaa unnaamannaaru. paalakulanunchi ilanti vyaakhyalu vinadam kottemi kaadu. tamanu ekkada prajalu chinnachuupu chustaronanna anumaanamtho, taamu dheerulamani udghaatinchadam deeni uddesam. ee bheekaramaina prakatanalu bhadrataabalagaallo naitikasairyaanni nimpadaaniki kuudaa upakarinchavacchu. cony, ee ghatana central rijarvu polies fores (crpf) mavoistu praabalyam unna praantaallo vidhigaa anusarinchavalasina vidhaanaalu, prakriyala vishayamlo viphalam chendina vishayaanni kuudaa teliyachebutunnadi. mavoistulatho poraadavalasina baadhyata puurtigaa paramilatary balagaalapaine unna nepathyamlo, aayaa rashtra prabhutvaala vibhaagaalakuu, veetikee madhya e sthaayilo samanvayam unnado, vividha intalizens vyavasthalu veeriki entameraku upakaristunnayo sameekshinchukoka tappadu. crpf kantuu swanta intalizens vyavastha lenanduna, adhi tana nettina aneka bhaaraalu mostunna nepathyamlo puurtisthaayi prakshaalana atyavasyakam. sukmaghatanalo paatikamandi javaanlu maraniste tappa rendunelalugaa khaaliigaa unna crf director janaral postunu prabhutvam bharticheyaledante, ee balagaala shreyassu patla prabhutvaaniki enthati chittasuddhi unnado ardhamavutunnadi.bhadrata balagaalakuu, mavoistulaku madhya saagutunna kaalpulu, edurukaalpullo gelichevaaruu, odevaaruu undaborani dasaabdaalugaa saagutunna maranakanda teliyachebutunnadi. daadulu, prateekaara daadullo irupakshaaluu bhariga nashtapoyi, vandalamandi kannumuyadam minaha evaruu saadhinchindeemii ledu. ubhayula madhya saagutunna ee himsalo atyadhikamgaa nashtapotunnadi amaayakulaina aadivaaseele. teevramaina himsa, bhayankaramaina nirbhandham madhya vaaru bikkubikkumantu batukutunnaru. mavoistula erivetakosam bhariga taralutunna balagaalu vaari jeevanaanni chinnabhinnam chestunnayi. balagaalaku sahakaristunnaranna anumaanamtho mavoistulu kuudaa vaarini peedistunnaaru. gatha yaabhaiyyellugaa greenhant paerita mavoistulanu prabhutvaalu vetaadutunnaa safalam kaalekapovadaaniki kshetrasthaayi paristhitulu mavoistulaku upakarinchadam oka kaaranam. okapakkana kotta chattaalatho girijanula hakkulanu kajeyadam, marokapakkana carporate samsthalaku, vyaapaaravaettalaku, pettubadidaarulaku vaari vanarulanu dochukonenduku sahakarinchadam gatha paatikellugaa marinta spashtamgaa kanipistunna maarpu. mavoistulaku aadivaasulu madhya edam peragalante prabhutva vidhaanaalloonuu maarpu marali. alaage, dasaabdaalugaa taamu chestunna poratam, saaginchina himsa e meraku aadivaasulaku labdhi chekurchindo mavoistulu kuudaa sameekshinchukovalasina avasaram unnadi. aasayaalu entha unnatamainavainaa balamaina raajyamtho taamu chestunna poraatamlo saadhinchinadii, nashtapoyindii entho tarachi chuudaalsina samayam aasannamaindi. charya, praticharya ane vishavalayam nunchi bayatapadataaniki irupakshaaluu balamaina sankalpam cheppukonide ee himsaku mugimpu undadu.