
మునగలపాళెం గ్రామాన్ని మృత్యుమయం చేసిన సంఘటనకు కంటతడి పెట్టని వారు లేరు. నిష్పాక్షికంగా విచారిస్తే ఈ దుర్మార్గ సంఘటనకు కారణాలు బయటకు వస్తాయి. తగిన శిక్షలూ పడుతాయి. అయితే, ఇటువంటి పెను సంఘటనలు జరిగినపుడు వ్యవస్థలోని లోపాలు ఏమిటో బయటపడుతూ ఉంటాయి. కడుపు దేవే దుఖంతోనే వాటి గురించి కూడా మనం ఆలోచించాలి. తమ బతుక్కి ఆధారం అయిన సేద్యానికి సమస్య వచ్చిందనే కదా మునగలపాళెం రైతులు అంత ఎండపూట ఇంటికొకరు లెక్కన రోడ్ల మీదకు వచ్చారు. ఇసుక తోడేస్తున్నారయ్యా, ఆపండయ్యా అని అధికారుల చుట్టూ తిరిగారు. ఏడాదికి పైగా వేడుకుంటున్నా ఎవరూ ఎందుకు పట్టించుకోలేదు? దక్షిణ గంగగా పేరు పొందిన స్వర్ణముఖి నది గర్భాన్ని గుల్లచేస్తున్నా ఉపేక్షించడం వల్లే కదా రైతులకు ఈ పరిస్థితి ఏర్పడింది. 15 మరణాల కన్నీళ్లు ముంచెత్తుతున్న ఈ సమయంలో అయినా సమస్య మూలాల గురించి మాట్లాడుకోకపోతే పరిహారాలే తప్ప పరిష్కారాలు ఎన్నటికీ లభించవు. ఇన్ని బలిదానాల సాక్షిగా అయినా స్వర్ణముఖికి పునరుజ్జీవం ఆశించడం అత్యాశ కాదనుకుంటాను. ఇక, తాగి నడిపిన వ్యక్తికి వాహనాన్ని నడిపే అర్హత కూడా లేదని తేలింది. దారి సుంకం వసూలు చేసే టోల్గేట్లు, తగిన పత్రాలున్నాయా లేదా అని పరిశీలించి పంపే చెక్పోస్టుల్లో చిన్న జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే ఈ రెండు అతిక్రమణలనీ అరికట్టవచ్చు. ఈ ప్రదేశాల్లో బ్రీత్ ఎనలైజర్లు పెట్టి, హెవీ వెహికల్స్ నడిపే డ్రైవర్లకు తప్పనిసరిగా పరీక్షలు నిర్వహిస్తే వందల వేల ప్రాణాలు కాపాడినట్లే. అలాగే జాతీయ రహదారుల్లో ప్రమాదాలు ఎక్కువగా జరుగుతూ ఉంటాయి గనుక ప్రతి టోల్ప్లాజా దగ్గరా కనీసం పది నుంచి ఇరవై బెడ్లు ఉండే ఫస్ట్ ఎయిడ్ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేస్తే ఎంతో ప్రయోజనం కలుగుతుంది. ప్రమాదాలు జరిగినపుడు గాయపడ్డ వారిని ఎలా హేండిల్ చేయాలనేది చాలా ముఖ్యం. ఎముకలు, వెన్నెముక విరిగిన వారిని జాగ్రత్తగా తరలించాలి. హడావుడిలో దుప్పట్లలో మూటల్లాగా ఎత్తి వేసేస్తుంటారు. అందువల్ల వారు జీవితాంతం అంగవైకల్యంతో మిగిలిపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. చాలాసార్లు అచేతనంగా ఉన్నవారిని పట్టించుకోకుండా, బాధతో అరుస్తున్న పేషెంట్లనే ముందుగా తరలించే ప్రయత్నం చేస్తుంటారు. సంఘటన స్థలంలోని ఎమోషన్స్ మీద ఆధారపడి కాకుండా గాయాల తీవ్రతను బట్టి ప్రాథమిక చికిత్స అందించి తరలించేలా సిబ్బందికి శిక్షణ ఉండాలి. ఇక రోజూ అరవై డెబ్బయి వేల మంది యాత్రికులు సందర్శించే తిరుపతిలో పెద్ద ప్రమాదం జరిగితే ముప్పయి నలబై మందికి తక్షణ చికిత్స అందించగలిగిన అత్యవసర వైద్య వ్యవస్థ లేకపోవడం పెద్ద లోటు. గాయాలను బట్టి ఒకరికి రుయాలో, మరొకరికి స్విమ్స్లో చికిత్స చేస్తుంటారు. మరీ తీవ్రంగా ఉంటే వేలూరు, చెన్నైలకు రెఫర్ చేసేస్తుంటారు. అన్ని విభాగాలూ తక్షణం స్పందించి వైద్యం అందించగలిగే ఒక్క కేంద్రాన్ని కూడా 60 సంవత్సరాల చరిత్ర గల మెడికల్ కాలేజీ ఉన్న తిరుపతిలో ఇప్పటికీ ఏర్పాటు చేసుకోలేకపోతున్నాం. ఏర్పేడు సంఘటన వంటివి జరిగినపుడు ఈ లోటు మరీ తెలుస్తోంది. ఇన్ని వేల మంది యాత్రీకులు వచ్చే తిరుపతిలో తగిన ట్రామాకేర్ సెంటర్ను ఏర్పాటు చేసే బాధ్యత తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం తీసుకోవాలి. దేవుడి కోసం వచ్చే భక్తులకు ఆపద వస్తే అందించే సేవ కూడా మాధవ సేవే కదా!- డాక్టర్ కృష్ణప్రశాంతిసీనియర్ ఫిజిషీయన్, తిరుపతి

munagalapalem graamaanni mrutyumayam chesina sanghatanaku kantatadi pettani vaaru leru. nishpaakshikamgaa vichaaristhe ee durmarga sanghatanaku kaaranaalu bayataku vastaayi. tagina shikshaluu padutaayi. ayithe, ituvanti penu sanghatanalu jariginapudu vyavasthalooni lopalu emito bayatapadutuu untaayi. kadupu deve dukhamtone vaati gurinchi kuudaa manam aalochinchaali. tama batukki aadhaaram ayina sedyaaniki samasya vachindane kada munagalapalem raitulu anta endaputa intikokaru lekkana rodla meedaku vachaaru. isuka todestunnarayya, apandayya ani adhikaarula chuttu tirigaaru. edaadiki paiga vedukuntunna evaruu enduku pattinchukoledu? dakshina gangagaa paeru pondina swarnamukhi nadi garbhanni gullachestunna upekshinchadam valle kada raitulaku ee paristhiti erpadindi. 15 maranaala kanneellu munchettutunna ee samayamlo aina samasya muulaala gurinchi matladukokapothe pariharale tappa parishkaaraalu ennatikee labhinchavu. inni balidaanaala saakshigaa aina swarnamukhiki punarujjeevam aasinchadam atyaasa kaadanukuntaanu. ika, taagi nadipina vyaktiki vaahanaanni nadipe arhata kuudaa ledani telindi. daari sunkam vasulu chese tolgetlu, tagina patralunnaya leda ani pariseelinchi pampe chekpostullo chinna jaagrattalu teesukunte ee rendu atikramanalanee arikattavachhu. ee pradesaallo breeth enalijarlu petti, hevi vehicals nadipe driverlaku tappanisarigaa pareekshalu nirvahiste vandala vela praanaalu kapadinatle. alaage jaateeya rahadaarullo pramaadaalu ekkuvagaa jarugutuu untaayi ganuka prati tolplaja daggara kaneesam padi nunchi iravai bedlu unde fust aid kendraalu erpaatu cheste entho prayojanam kalugutundi. pramaadaalu jariginapudu gayapadda vaarini ela handil cheyalanedi chala mukhyam. emukalu, vennemuka virigina vaarini jaagrattagaa taralinchaali. hadavudilo duppatlalo mootallaagaa etti vesestuntaaru. anduvalla vaaru jeevitaantam angavaikalyamtho migilipoye pramaadam untundi. chaalaasaarlu achetanamgaa unnavaarini pattinchukokunda, baadhatho arustunna peshentlane mundugaa taralinche prayatnam chestuntaaru. sanghatana sthalamlooni emotions meeda aadhaarapadi kakunda gayala teevratanu batti praathamika chikitsa andinchi taralinchela sibbandiki sikshana undaali. ika roojoo aravai debbai vela mandi yaatrikulu sandarsinche tirupatilo pedda pramaadam jarigithe muppai nalabai mandiki takshana chikitsa andinchagaligina atyavasara vaidya vyavastha lekapovadam pedda lotu. gayalanu batti okariki rualo, marokariki swimslo chikitsa chestuntaaru. mari teevramgaa unte veluru, chennailaku refer chesestuntaru. anni vibhaagaaluu takshanam spandinchi vaidyam andinchagalige okka kendraanni kuudaa 60 samvatsaraala charitra gala medical callagy unna tirupatilo ippatikee erpaatu chesukolekapotunnam. erpedu sanghatana vantivi jariginapudu ee lotu mari telustondi. inni vela mandi yaatreekulu vache tirupatilo tagina tramacare centarnu erpaatu chese baadhyata tirumala tirupati devasthaanam teesukovali. devudi kosam vache bhaktulaku aapada vaste andinche seva kuudaa madhava seve kada!- dactor krishnaprasantisinayi fisitiian, tirupati