పశ్చిమగోదావరి జిల్లా పాలకోడేరు మండలం గరగపర్రులో దళితుల సాంఘిక బహిష్కరణకు కారకులైన ముగ్గురిని గురువారం పోలీసులు అరెస్టుచేశారు. అంబేడ్కర్ విగ్రహం విషయంలో గ్రామంలోని దళితులకూ, అగ్రకులస్థులకు మధ్య రేగిన వివాదం ఇది. రెండునెలలుగా రగులుతున్న వివాదంలో చర్యకు ఉపక్రమించడానికి ప్రభుత్వానికి ఇంతకాలం పట్టడం ఆశ్చర్యం కలిగించే విషయం. రెండేళ్ళక్రితం కృష్ణాజిల్లా నూజివీడు నియోజకవర్గం ఆగిరిపల్లి గ్రామంలో రేగిన ఘర్షణ ఇప్పటికీ చల్లారకుండా నివురుగప్పిన నిప్పులా రగులుతూండటానికి కూడా బాధితులు కోరుతున్నట్టుగా ప్రభుత్వాలు న్యాయం చేయలేకపోవడమే కారణం. కులం, బలం, ఆధిపత్యం, అధికారం అన్నీ కలగలసిన వివక్ష బుసలుకొడుతుంటే రాజ్యం, రాజ్యాంగం నిష్క్రియా పరత్వానికి లోను కావడం బాధకలిగించే విషయం.రాష్ట్రపతి ఎన్నికలో దళిత అభ్యర్థులను అధికార విపక్షాలు పోటాపోటీగా నిలబెట్టిన దృశ్యానికీ, క్షేత్రస్థాయిలో దళితులు ఎదుర్కొంటున్న దుస్థితికీ ఎంతో వైరుధ్యం ఉన్న వాస్తవాన్ని ఈ సంఘటనలు తేల్చిచెబుతున్నాయి. తెలంగాణలో ఇటీవలే కులాంతర ప్రేమలు, వివాహాలకు ఆగ్రహించి దళితయువకులను హత్యచేసిన సంఘటనలు అనేకం జరిగాయి. ఇటువంటి సంఘటనల్లో క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న వివక్ష, ప్రభుత్వాలనుంచి కనబడుతున్న అపరిమిత ఉదాసీనత ప్రజాస్వామిక వాదులను తీవ్రంగా కలవరపరుస్తున్నాయి. అంబేడ్కర్ను మేధావిగా, నాయకుడిగా, రాజ్యాంగకర్తగా పార్టీలు అభివర్ణిస్తాయి, నాయకులు కీర్తిస్తారు. కానీ, క్షేత్రస్థాయిలో ఆయన కేవలం దళితుల నాయకుడే. గరగపర్రు చెరువుగట్టున మిగతా విగ్రహాలతో పాటు అంబేడ్కర్ విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేయడాన్ని అక్కడి అగ్రకులాలు సహించలేకపోయాయి. చెరువుగట్టున పెట్టిన విగ్రహం రాత్రికి రాత్రి మాయం కావడం, దళితులు ధర్నాలు చేసిన తరువాత అది దొరకడం, చివరకు సబ్ కలెక్టర్ కూడా దానిని దళితులు కోరుతున్నట్టుగా చెరువుగట్టుమీద ఏర్పాటు చేయించలేక, పంచాయితీ కార్యాలయం ముందు నిలబెట్టడం వంటి పరిణామాలు దళితులకు ఆగ్రహాన్ని, అవమానాన్ని కలిగించడం సహజం. ఈ చర్య వారి ఉనికి, ఆత్మగౌరవాలతో ముడిపడిన అంశం. రాజ్యాంగకర్త విగ్రహానికే ఈ పరిస్థితి ఏర్పడినప్పుడు రాజ్యాగ స్ఫూర్తి గురించి మాట్లాడటంలో అర్థం ఏముంటుంది? అంబేడ్కర్కు అవమానం జరిగిన ఈ సందర్భంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం ఎవరిపక్షాన ఉండాలి? పై రెండు ఘటనల్లోనూ ప్రభుత్వాలు అంతిమంగా కొన్ని చర్యలు తీసుకొనివుండవచ్చును. కానీ, ఇందుకు దళితసమాజం ఎంతగానో పోరాడవలసి వస్తున్న మాట వాస్తవం. నెలల తరబడి వెలివేతను ఎదుర్కొంటూ ఆత్మగౌరవాన్ని నిలబెట్టుకోవడం కోసం కడుపుకాల్చుకుంటూ పోరాటాలు చేయవలసిన అవసరమూ, అగత్యమూ వారికి ఎందుకు కలిగింది? ఇటువంటి ఘటనల్లో బాధితుల దుస్థితి అనేక రోజుల తరువాత కానీ బయటిప్రపంచానికి తెలియకుండా దాగుతున్నది. సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా వెలుగులోకి వచ్చి, అనంతరం ప్రధాన మాధ్యమాల ద్వారా బయటప్రపంచానికి బాగా పొక్కితే తప్ప ప్రభుత్వాలు కదలడం లేదు. ఈ విధంగా ఒత్తిడి తీవ్రంగా హెచ్చిన తరువాతే ప్రభుత్వ యంత్రాంగం దిద్దుబాటు చర్యలకు ఉపక్రమించగలుగుతున్నది తప్ప తనకు తానుగా ధైర్యం చేసి కదలలేకపోతున్నది. ప్రభుత్వాలు రాజ్యాంగబద్ధంగా వ్యహరించడానికి బలమైన కులవ్యవస్థ అడ్డుపడుతున్నది.గ్రామాల్లోని వివక్షలు, వెలివేతలు, హత్యాకాండలకు సంబంధించిన విషయాల్లో సమస్త వ్యవస్థలూ తమను వెలివేస్తున్నాయన్న భావన దళితుల్లో బలంగా ఉన్నది. ఇది ప్రమాదకరమైన పరిణామం. ఘటనలు జరగ్గానే దళిత సంఘాలు నిరసనలు, ఉద్యమాలు చేయడం, ఎవరూ పట్టించుకోని కారణంగా అనంతరకాలంలో విపక్షాలను ఆశ్రయించవలసి రావడమో, లేదా రాజకీయపక్షాలే తమ ప్రయోజనాల కోసం వీటిని స్వీకరించడమో జరుగుతున్నది. అయితే, ఈ పరిణామాలన్నీ ఆయా ఘటనలకే పరిమితమై, తాత్కాలిక ప్రభావాన్ని మాత్రమే మిగల్చుతున్నాయి. అంతిమంగా నిచ్చెనమెట్ల కులవ్యవస్థ బలమైనది కనుక దళితులపై బీసీ కులాల నుంచి అగ్రకులాల వరకూ దాడులు సాగిస్తూనే ఉన్నారు. క్షేత్రస్థాయిలో ఎప్పటికప్పుడు ఏం జరుగుతున్నదో ప్రభుత్వాలు తెలుసుకోలేకపోతే అనంతరకాలంలో పరిణామాలు తీవ్రదశకు చేరిపోతాయి. ప్రభుత్వాలు ఈ దిశగా తమ యంత్రాంగాన్ని పటిష్ఠపరచుకోవడం, సమస్య ఉత్పన్నం కాగానే రాజ్యాంగబద్ధంగా పరిష్కారానికి కృషిచేయడం అవసరం. వ్యవస్థను ప్రక్షాళించి సమూలమైన మార్పు ఎలా సాధ్యమో ఆలోచించడం అవసరం.
paschimagodavari jilla palakoderu mandalam garagaparrulo dalitula saanghika bahishkaranaku kaarakulaina muggurini guruvaram poliisulu arestuchesaaru. ambedker vigraham vishayamlo graamamlooni dalitulakuu, agrakulasthulaku madhya regina vivaadam idhi. rendunelalugaa ragulutunna vivaadamlo charyaku upakraminchadaaniki prabhutvaaniki intakaalam pattadam aascharyam kaliginche vishayam. rendellakritam krishnajilla noojiveedu niyojakavargam aagiripalli graamamlo regina gharshana ippatikee challarakunda nivurugappina nippula ragulutuundataaniki kuudaa baadhitulu korutunnattugaa prabhutvaalu nyaayam cheyalekapovadame kaaranam. kulam, balam, aadhipatyam, adhikaaram annee kalagalasina vivaksha busalukodutunte rajyam, raajyaangam nishkria paratvaaniki lonu kaavadam badhakaliginche vishayam.rashtrapati ennikalo dalita abhyardhulanu adhikara vipakshaalu potapotiga nilabettina drushyaanikee, kshetrasthaayilo dalitulu edurkontunna dusthitikii entho vairudhyam unna vaastavaanni ee sanghatanalu telchichebutunnaayi. telamgaanalo itivale kulantara premalu, vivaahaalaku aagrahinchi dalitayuvakulanu hatyachesina sanghatanalu anekam jarigai. ituvanti sanghatanallo kshetrasthaayilo unna vivaksha, prabhutvaalanunchi kanabadutunna aparimita udaaseenata prajaaswaamika vaadulanu teevramgaa kalavaraparustunnaayi. ambedkarnu medhaavigaa, nayakudiga, raajyaangakartagaa paarteelu abhivarnistaayi, naayakulu keertistaaru. cony, kshetrasthaayilo aayana kevalam dalitula nayakude. garagaparru cheruvugattuna migata vigrahaalato paatu ambedker vigrahaanni erpaatu cheyadaanni akkadi agrakulaalu sahinchalekapoyayi. cheruvugattuna pettina vigraham raatriki raatri maayam kaavadam, dalitulu dharnalu chesina taruvaata adhi dorakadam, chivaraku sab kalektar kuudaa daanini dalitulu korutunnattugaa cheruvugattumeeda erpaatu cheyinchaleka, panchaayitii kaaryaalayam mundu nilabettadam vanti parinaamaalu dalitulaku aagrahaanni, avamaanaanni kaliginchadam sahajam. ee charya vaari uniki, aatmagouravaalato mudipadina amsam. raajyaangakarta vigrahaanike ee paristhiti erpadinappudu raajyaaga sphurthy gurinchi matladatamlo artham emuntundi? ambedkarku avamanam jarigina ee sandarbhamlo raajyaamga yantraangam evaripakshaana undaali? pai rendu ghatanalloonuu prabhutvaalu antimamgaa konni charyalu teesukonivundavachhunu. cony, induku dalitasamajam entagaano poradavalasi vastunna maata vaastavam. nelala tarabadi velivetanu edurkontu aatmagouravaanni nilabettukovadam kosam kadupukaalchukuntu poraataalu cheyavalasina avasaramuu, agatyamuu vaariki enduku kaligindi? ituvanti ghatanallo baadhitula dusthiti aneka rojula taruvaata cony bayatiprapanchaaniki teliyakunda daagutunnadi. saamaajika maadhyamaala dwara veluguloki vachi, anantaram pradhaana maadhyamaala dwara bayataprapanchaaniki baga pokkithe tappa prabhutvaalu kadaladam ledu. ee vidhamgaa ottidi teevramgaa hecchina taruvathe prabhutva yantraangam diddubaatu charyalaku upakraminchagalugutunna tappa tanaku taanugaa dhairyam chesi kadalalekapotunnadi. prabhutvaalu raajyaangabaddhamgaa vyaharinchadaaniki balamaina kulavyavastha addupadutunnadi.graamaalloni vivakshalu, velivetalu, hatyaakaandalaku sambandhinchina vishayaallo samasta vyavasthaluu tamanu velivestunnayanna bhavana dalitullo balangaa unnadi. idhi pramaadakaramaina parinaamam. ghatanalu jaraggaane dalita sanghaalu nirasanalu, udyamaalu cheyadam, evaruu pattinchukoni kaaranamgaa anantarakaalamlo vipakshaalanu aasrayinchavalasi ravadamo, leda rajakeeyapakshaale tama prayojanaala kosam veetini sweekarinchadamo jarugutunnadi. ayithe, ee parinaamaalannii aayaa ghatanalake parimitamai, taatkaalika prabhaavaanni matrame migalchutunnaayi. antimamgaa nichenametla kulavyavastha balamainadi kanuka dalitulapai bc kulaala nunchi agrakulaala varakuu daadulu saagistuunae unnaaru. kshetrasthaayilo eppatikappudu yem jarugutunnado prabhutvaalu telusukolekapothe anantarakaalamlo parinaamaalu teevradasaku cheripotayi. prabhutvaalu ee disagaa tama yantraamgaanni patishtaparachukovadam, samasya utpannam kagane raajyaangabaddhamgaa parishkaaraaniki krushicheyadam avasaram. vyavasthanu prakshaalinchi samuulamaina maarpu ela saadhyamo aalochinchadam avasaram.