
 వసంతబాల యిప్పటికి కాస్త తట్టుకోగలిగింది. రామంవంక పరీక్షగా చూసింది. అతడు ధనికుడు. అందగాడు. తనని కోరివచ్చాడు. "నన్ను పెళ్ళి చేసుకోగోరుతున్నారా రాంబాబూ?" అని ప్రశ్నించింది సన్నని కంఠంతో. అతను తృళ్లి పడ్డాడు. తను నిజానికి ఆమెనుంచి కోరేదేమిటి? వివాహమేనా? "అర్ధంకాలేదా వసంతా?" అని అడిగాడు యింతకు ముందు, తనకి తాను అర్థమౌతున్నాడా? ఏమిటి వాంఛిస్తున్నాడు? ఏ లక్షణాలయితే తను మనోరమలో సహించలేకపోయినాడో, అవి వసంతబాలలో హర్షించగలడా! ఈమె చిన్నప్పట్నుంచి స్వేచ్చావాయువులు పీలుస్తూ పెరిగింది. ఈమె కళాజీవి. ఎన్నో ప్రదర్శనాలిస్తూ బయట విహారం చేసింది. రేపు యిదే తన్ని తిరిగి వేధిస్తే తను మళ్ళీ ఓ పొరపాటు చేయబోతున్నాడా! కాని... యీమె మనస్తత్వం మనోరమ తత్వానికి పూర్తిగా భిన్నమైంది. ఆమె యింట్లోంచి బయటకు పోగోరింది. ఈమె బయటినుంచి యింట్లోకి రాగోరింది. తమ యిద్దరి అభిరుచులూ ఒకటయ్యే అవకాశం వుంది. "అవును" అన్నాడు. "మరి మీ వెళ్ళిపోయిన భార్య విషయం?" వసంతబాల చిలిపిగా అడిగింది. "ఇవ్వాళే వచ్చింది. చోటు యివ్వమని అర్థించింది. కాని మనోరమ తన స్థానాన్ని తనే పోగొట్టుకుంది వసంతా! ఆమెకు విడాకులు యిస్తాను. నా జీవితం నీవల్లనే పునీతం కావాలి." ఆమె శరీరం ఒక్కసారిగా వోణికిపోయింది. బలవంతంగా అతని చేతినుంచి తన చెయ్యి లాగేసుకుంది. "నిజంగానే మీకు పెళ్ళయిందా?" అనడిగింది. అప్పటికే ఆమె కంఠధ్వని మారిపోయింది. "అవును అయింది. ఇందులో రహస్యమేముంది? మా యిద్దరకూ కొన్ని అభిప్రాయభేదాలు వచ్చాయి. ఆమె అంతులేని స్వేచ్చ కోరింది. నేను హర్షించలేకపోయాను. నన్ను విడిచిపెట్టి వెళ్ళిపోయింది" రామం నిర్వివాదంగా అన్నాడు. "నేటికి పశ్చాత్తాప్తురాలయి తిరిగివచ్చింది" అని చేర్చింది వసంతబాల. "అవును వచ్చింది. నేను స్వీకరించే స్థితిలో వుండవద్దా వసంతా? ఆమె యందు నా మనసు విరిగిపోయింది. నన్నామె దగాచేసింది. నా జీవితంలో సుఖశాంతులు లేకుండా చేసింది. నేనిప్పుడామెను పరమ ద్వేషిస్తున్నాను. అసహ్యించుకుంటున్నాను. విడాకులు పొందుతాను. నిన్ను..." "రాంబాబూ..." ఆమె అతని ఆవేశానికి ఆటంకం వచ్చింది. అలా అయితే మీరు నన్ను భరించలేరు. నేను ఒంటరిగా ఎన్ని ప్రదేశాలలోనో తిరిగాను. భార్యగా చేసుకునేందుకు భయపడాల్సిన వ్యక్తిని నేను." "కాని నాకు నీమీద నమ్మకం వుంది." "మీ స్వార్థం ఆ నమ్మకాన్ని కలుగజేసింది. నిన్నగాక మొన్న పరిచయమైన నన్ను నమ్ముతున్న మీరు, పశ్చాత్తాప్తురాలై తిరిగి వచ్చిన మనోరమని ఎందుకు నమ్మలేకపోతున్నారో గ్రహించలేకపోతున్నాను. దయవుంచి వెళ్లి ఆమెను స్వీకరించండి రాంబాబూ" "కాని నేనందుకు సిద్ధంగా లేను." "ఒకసారి పెళ్లిచేసుకున్న వ్యక్తిని భర్తగా అంగీకరించటానికి నేను సిద్ధంగా లేను." "వసంతా." "ఎందుకంత గట్టిగా అరుస్తారు రాంబాబూ! అరుపులు, కేకలు మనస్సులని మరలించలేవు. నా ఓర్పుని పరీక్షించకండి." "వసంతా, వసంతా!! నిన్ను ప్రేమించాను, ఆరాధించాను, దాసోహం అయినాను." "వసంతా, వసంతా!! నిన్ను ప్రేమించాను, ఆరాధించాను, దాసోహం అయినాను. నా తపం... యీ మధుర వేదన..." విశ్వనాథంగారు చివరిమెట్టుమీద నిలబడి స్తంభించిపోయారు. ఎవరిది యీ కంఠధ్వని? ఆయన కాళ్ళలో బలం నశించింది. కళ్లు చీకట్లు క్రమ్మినాయ్. "రాంబాబూ, పెంకితనం చేయక యిక్కడ్నించి వెంటనే వెళ్లిపోండి." "వసంత నన్ను..." మనిషి కదలిన అడుగుల చప్పుడు. "ఏమిటిది రాంబాబూ? అమ్మని పిలుస్తాను" కలవరపడిన వసంతబాల కంఠం హీనంగా. "ఐ యామ్ సారీ. వసంతా, నా కళ్ళు తెరిపించావు గుడ్ బై." విశ్వనాథంగారు లేని సత్తువ తెచ్చుకుని చప్పున పైకి వెళ్లి ప్రక్కకు పోయి గోడకు ఆనుకుని నిలుచున్నాడు. రాంబాబు గది బయటకి వచ్చాడు. అతనికెదురుగా వసంతబాల తల్లి మెట్లమీద నిలబడి వుంది. ఒక్కక్షణం స్థబ్దుడై, వెంటనే తేరుకుని ఆమెప్రక్కనుంచే విసురుగా క్రిందికి దిగి వెళ్ళిపోయాడు. కనకవల్లి మెల్లిగా విశ్వనాథంగారి దగ్గరకు వచ్చింది. ఆయన ముఖమంతా నల్లగా మాడిపోయింది. గోడకి బలహీనంగా ఆనుకుని నిలబడ్డాడు. "అలా అయిపోయినారేం?" అని అడిగింది క్షీణస్వరాన. "వల్లీ!" అన్నారు విశ్వనాథంగారు వణికేకంఠంతో. "వాడు నా కొడుకు. పెద్దకొడుకు." "భగవంతుడా!" అని అరిచింది కనకవల్లి. ఒక్కసారి కళ్లముందు అంతా అంధకార బంధురమైపోయింది. ఆమె క్రింద పడిపోతుందేమోనని ఆయన గట్టిగా పట్టుకున్నాడు. "వల్లీ!" అని పిలిచాడు భయపడుతూ. తల్లి అరుపు విని వసంతబాల బయటికి పరిగెత్తుకు వచ్చింది. క్రింద పడబోతూన్న తల్లిని పట్టుకోబోతున్న నూతనాగంతకుడ్ని చూసింది. ఎర్రబడిన కళ్ళతో, అయోమయ దృక్కులతో నిలబడివున్న ఆ అమ్మాయిని చూశాడాయన. ఇద్దరూ అచేతనులై నిలబడిపోయారు.

 vasantabaala yippatiki kaasta tattukogaligindi. ramamvanka pareekshagaa chusindi. atadu dhanikudu. andagaadu. tanani korivachadu. "nannu pelli chesukogorutunnara rambaboo?" ani prasninchindi sannani kanthamtho. atanu trulli paddaadu. tanu nijaaniki aamenunchi koredemiti? vivaahamenaa? "ardhamkaaledaa vasanta?" ani adigaadu yintaku mundu, tanaki taanu arthamouthunnaadaa? emiti vaanchistunnaadu? e lakshanaalayithe tanu manoramalo sahinchalekapoyinado, avi vasantabaalalo harshinchagaladaa! eeme chinnappatnunchi swechhaavaayuvulu peelustuu perigindi. eeme kalajivi. enno pradarsanaalistuu bayata viharam chesindi. repu yide tanni tirigi vedhiste tanu mallee oo porapaatu cheyabotunnada! kaani... yeeme manastatvam manorama tatvaaniki puurtigaa bhinnamaindi. aame yintlonchi bayataku pogorindi. eeme bayatinunchi yintloki ragorindi. tama yiddari abhiruchuluu okatayye avakaasam vundi. "avunu" annadu. "mari mee vellipoyina bharya vishayam?" vasantabaala chilipigaa adigindi. "ivvale vachindi. chotu yivvamani ardhinchindi. kaani manorama tana sthaanaanni tane pogottukundi vasanta! aameku vidaakulu yistaanu. naa jeevitam neevallane puneetam kavali." aame sareeram okkasariga vonikipoyindi. balavantamgaa athani chetinunchi tana cheyyi lagesukundi. "nijamgaane meeku pellayindaa?" anadigindi. appatike aame kantadhvani maaripoyindi. "avunu ayindi. indulo rahasyamemundi? maa yiddarakuu konni abhipraayabhedaalu vachayi. aame antuleni swechh korindi. nenu harshinchalekapoyanu. nannu vidichipetti vellipoyindi" ramam nirvivaadamgaa annadu. "netiki paschaattaapturaalayi tirigivacchindi" ani cherchindi vasantabaala. "avunu vachindi. nenu sweekarinche sthitilo vundavadda vasanta? aame yandu naa manasu virigipoyindi. nanname dagachesindi. naa jeevitamlo sukhasaantulu lekunda chesindi. nenippudaamenu parama dveshistunnaanu. asahyinchukuntunnaana. vidaakulu pondutaanu. ninnu..." "rambaboo..." aame athani aavesaaniki aatankam vachindi. alaa ayithe meeru nannu bharinchaleru. nenu ontarigaa enni pradesaalalono tirigaanu. bharyaga chesukunenduku bhayapadaalsina vyaktini nenu." "kaani naaku neemeeda nammakam vundi." "mee swaartham aa nammakaanni kalugajesindi. ninnagaaka monna parichayamaina nannu nammutunna meeru, paschaattaapturaalai tirigi vachina manoramani enduku nammalekapotunnaro grahinchalekapotunnaana. dayavunchi velli aamenu sweekarinchandi rambaboo" "kaani nenanduku siddamgaa lenu." "okasari pellichesukunna vyaktini bhartagaa angeekarinchataaniki nenu siddamgaa lenu." "vasanta." "endukanta gattigaa arustaaru rambaboo! arupulu, kekalu manassulani maralinchalevu. naa orpuni pareekshinchakandi." "vasanta, vasanta!! ninnu preminchaanu, aaraadhinchaanu, dasoham ayinanu." "vasanta, vasanta!! ninnu preminchaanu, aaraadhinchaanu, dasoham ayinanu. naa tapam... yee madhura vedana..." viswanaathamgaaru chivarimettumeeda nilabadi stambhinchipoyaaru. evaridi yee kantadhvani? aayana kaallalo balam nasinchindi. kallu cheekatlu crumminay. "rambaboo, penkitanam cheyaka yikkadninchi ventane vellipondi." "vasanta nannu..." manishi kadalina adugula chappudu. "emitidi rambaboo? ammani pilustaanu" kalavarapadina vasantabaala kantham heenamgaa. "ai yam saarii. vasanta, naa kallu teripinchaavu gud bai." viswanaathamgaaru laeni sattuva tecchukuni chappuna paiki velli prakkaku poyi godaku aanukuni niluchunnadu. rambabu gadi bayataki vachaadu. atanikedurugaa vasantabaala talli metlameeda nilabadi vundi. okkakshanam sthabdudai, ventane terukuni aameprakkanunche visurugaa krindiki digi vellipoyaadu. kanakavalli melliga viswanaathamgaari daggaraku vachindi. aayana mukhamanta nallagaa maadipoyindi. godaki balaheenamgaa aanukuni nilabaddadu. "alaa aipoinarem?" ani adigindi ksheenaswaraana. "valli!" annaru viswanaathamgaaru vanikekantamto. "vaadu naa koduku. peddakoduku." "bhagavantuda!" ani arichindi kanakavalli. okkasari kallamundu antaa andhakaara bandhuramaipoyindi. aame krinda padipotundemonani aayana gattigaa pattukunnadu. "valli!" ani pilichaadu bhayapadutuu. talli arupu vini vasantabaala bayatiki parigettuku vachindi. krinda padabothoonna tallini pattukobotunna noothanaagantakudni chusindi. errabadina kallatho, ayomaya drukkulatho nilabadivunna aa ammayini chusadayana. iddaruu achetanulai nilabadipoyaaru.