తియాన్మన్ స్క్వేర్ వద్ద చైనా విద్యార్థులు ప్రజాస్వామ్యం కోసం చేపట్టిన చారిత్రక ఆందోళనలో కీలకవ్యక్తిగా వ్యవహరించడంతో చైనా ప్రభుత్వం లియుపై పూర్తిగా కక్షకట్టింది. సైనికబలగాలతో తియాన్మన్ స్క్వేర్ ఉద్యమాన్ని అణచివేసి ఎంతోమందిని పొట్టనపెట్టుకున్నా, ఎన్నో అరెస్టులు చేసినా ఆ స్వేచ్ఛావాదం ఏదో రూపంలో వినిపిస్తూనే ఉంది.చైనాలో సమూలమైన సంస్కరణలనీ, ప్రజాస్వామ్యాన్నీ కోరుతూ ‘చార్టర్ 08’ రాసిన నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత లియు జియబో అనారోగ్యంతో గురువారం మరణించారు. ఆయన వయసు 61 సంవత్సరాలు. ఒక నోబెల్ గ్రహీత జైలుశిక్షను అనుభవిస్తూ మరణించిన ఈ ఘటన చైనాకు అత్యంత అవమానకరమైనది. 2009లో పాలకులు ఆయనకు 11 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించారు. చైనాలో మానవ హక్కుల కోసం అహరహం శాంతియుత పోరాటం చేసినందుకు, ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో పాలన సాగాలని, తదనుగుణమైన వ్యవస్థ రావాలని బలంగా నినదించినందుకు చైనా ప్రభుత్వం ఆయనపై దేశ (రాజ) ద్రోహం కేసుపెట్టి కటకటాల పాల్జేసింది. కొద్దికాలంగా ఆయన కాలేయ క్యాన్సర్తో బాధపడుతున్నారు. ఆ వ్యాధి బాగా ముదిరిపోయాక మే నెలాఖరులో ప్రభుత్వం మెడికల్ పేరోల్ ప్రకటించింది. సరైన సమయంలో వైద్యం అందని కారణంగానే ఆయన ఆరోగ్యం తీవ్రంగా క్షీణించిపోయినట్టు విదేశీ వార్తాసంస్థలు పేర్కొన్నాయి. ఇదే విషయాన్ని లియు భార్య, ఆయన అభిమానులు, నోబెల్ శాంతి కమిటీ సభ్యులు తదితరులు ధ్రువీకరించారు.చైనా ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తెచ్చి ఈ నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతను కాపాడుకోవాలని ఆయన అభిమానులు ఎంతగానో ప్రయత్నించారు. అయితే, వారి విన్నపాలను చైనా ప్రభుత్వం బేఖాతరు చేసింది. ఆయనపై సరైన సమాచారం ఇవ్వకుండా చివరివరకూ అంతా గోప్యంగా ఉంచింది. వివిధ సంఘాలు–సంస్థలు ఆయన ఆరోగ్యపరిస్థితిపై సమాచారం కోసం విశ్వప్రయత్నాలు చేసినా సరైన రీతిలో జవాబు లేకుండాపోయింది. 2010 సంవత్సరంలో లియుకి నోబెల్ శాంతి బహుమతిని ప్రకటించారు. ఆ బహుమతిని అందుకోవడానికి సైతం చైనా ప్రభుత్వం అతడిని అనుమతించలేదు. పైగా అతడి భార్య లియుగ్జీని గృహనిర్బంధంలో పెట్టారు. అప్పటినుంచి ఆమె నెలకొకసారి జైలులో ఉన్న భర్తను చూసివస్తోంది తప్ప మిగతాకాలమంతా గృహనిర్బంధమే. ఎలాంటి స్వేచ్ఛ లేకుం డా చేశారు అక్కడి పాలకులు. ఆమెను స్నేహితులు సైతం కలువకుండా కట్టడి చేయడంతో ఆమె మానసికంగా బాగా కుంగిపోయింది. గత సంవత్సరం ఆమె తండ్రి మరణించాడు. ఈ సంవత్సరం ఆమె తల్లి మరణించింది. అయినప్పటికీ అంత్యక్రియల్లో పాల్గొనేందుకు లియుకు అనుమతి లభించలేదు. భర్త జైల్లో ఉన్నాడు, తల్లిదండ్రులు మరణించారు. ఈ దుఃఖంతో ఆమె పూర్తిగా కుంగిపోయింది. ఈ వేదన అంతా భర్తకు చేదోడువాదోడుగా నిలిచినందుకే. మానవ హక్కులకోసం, స్వేచ్ఛస్వాతంత్ర్యాల కోసం, ప్రజాస్వామ్యం కోసం, ప్రపంచ ప్రజలతో సమాచారాన్ని, జ్ఞానాన్ని పంచుకోవాలని, అందుకు ప్రభుత్వం అనుమతించి అవసరమైన సంస్కరణలు తీసుకురావాలని ఉద్యమించినందుకు ఆ దంపతులపై ‘రాజ్యం’ కక్షగట్టింది.విద్యాధికుడైన లియు ఆలోచనలకు, అభిప్రాయాలకు, ఆందోళన నిర్వహణకు, చైనా సమాజాన్ని మేల్కొల్పుతున్న ప్రజాతంత్రవాదిగా నోబెల్శాంతి బహుమతి కమిటీ గుర్తించి ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ఆ బహుమతిని ప్రకటించింది. ఆ రోజుల్లో ప్రపంచంలో ఇది సంచలనం సృష్టించింది. మైన్మార్లో సైనిక నియంతృత్వంపై ఇదే తరహా పోరాటం చేస్తున్న సూకీకి మరికొందరికి ఈ గుర్తింపు వెయ్యేనుగుల బలాన్ని ఇచ్చింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నియంతృత్వానికి, అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా గళం విప్పి ఉద్యమించినవారికి ‘చార్టర్ 08’ గొప్ప స్ఫూర్తిదాయకంగా నిలిచింది. అటువంటి ఉద్యమకారుడిని జైలుపాల్జేసి, క్యాన్సర్ వ్యాధి సోకినా సరైన చికిత్స అందించకుండా నిర్లక్ష్యం చేయడంతో ఆ వ్యాధి ముదిరి, ఇప్పుడు ఆయన మరణించడంతో ఆయన అభిమానులు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. చైనా గర్వించదగ్గ మేధావి, హక్కులకోసం ఉద్యమించిన నాయకుడికి ఇలాంటి పరిస్థితి రావడం సిగ్గుచేటు అని అంతర్జాతీయ ఆమ్నెస్టీ సంఘానికి చెందిన విలియంనీ ఇటీవలే వ్యాఖ్యానించారు. బీజింగ్ వైఖరిని ఆయన తప్పుపట్టారు. తన వాక్స్వాతంత్ర్యాన్ని, స్వేచ్ఛను వాడుకున్నందుకు లియుకు శిక్ష విధించడం ఘోరమని ఓస్లోలోని ఐదుగురు సభ్యులుగల నోబెల్ కమిటి ఒక అరుదైన ప్రకటనలో వ్యాఖ్యానించింది. లియు ఆరోగ్యంపై చైనా పాలకులు అశ్రద్ధ కనబరచడం, నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించడం చాలా బాధాకరమని కూడా కమిటీ పేర్కొన్నది. లియు తీవ్ర అనారోగ్యంపై ఆయన శ్రేయోభిలాషులు సామాజిక మాధ్యమాల్లో సమాచారాన్ని పోస్టు చేస్తూ ప్రభుత్వం ఆయన పట్ల నిర్దయగా వ్యవహరిస్తున్న తీరును గట్టిగా వ్యతిరేకించాలని పిలుపునిస్తూ వచ్చారు.తియాన్మన్ స్వ్వేర్ వద్ద చైనా విద్యార్థులు ప్రజాస్వామ్యం కోసం చేపట్టిన చారిత్రక ఆందోళనలో కీలకవ్యక్తిగా వ్యవహరించడంతో ప్రభుత్వం ఆయనపై పూర్తిగా కక్షకట్టింది. సైనికబలగాలతో తియాన్మన్ స్క్వేర్ ఉద్యమాన్ని అణచివేసినా, ఎంతోమందిని పొట్టనపెట్టుకున్నా, ఎన్నో అరెస్టులు చేసినా ఆ స్వేచ్ఛావాదం ఏదో రూపంలో వినిపిస్తూనే ఉంది. లియూకు నోబెల్శాంతి బహుమతి వచ్చాక ఆ నినాదం అంతర్జాతీయ సమాజాన్ని మరింతగా ఆకర్షించడంతో చైనా పాలకులు సహించలేక లియును జైలు పాల్జేశారు. సరైన సమయంలో కాలేయ క్యాన్సర్ వ్యాధిని గుర్తించి తగిన చికిత్స అందించనందుకు హక్కుల సంఘాలు, లియు అభిమానులు ఇప్పటికే ఆగ్రహంతో ఊగిపోతున్నారు, నిరసనలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. లియూ ఎదుర్కొం టున్న వ్యాధికి తాము చికిత్స అందించగలననీ, అనుమతించమనీ జర్మనీ, అమెరికాలు చైనాకు పలుమార్లు విజ్ఞప్తి చేసాయి. కానీ, చైనా పాలకులు ఈ విజ్ఞప్తులను మొండిగా తిరస్కరించారు.బ్రిటీషు పాలకులు హాంకాంగ్ను చైనాకు అప్పగించి రెండు దశాబ్దాలు పూర్తయిన సందర్భంగా జరగనున్న ఉత్సవాలలో చైనా అగ్రనాయకులు పాల్గొనే అవకాశాలున్నాయి. ఈ సందర్భంగా ప్రజాస్వామ్య హక్కుల కోసం హాంకాంగ్లో నిరసన ప్రదర్శనలు జరుపుతున్నారు. అందులో లియు అభిమానులు చాలామంది ఉన్నారు. ‘ఒకే దేశం– రెండు ప్రభుత్వాలు’ అన్న నినాదంతో హాంకాంగ్లో స్వేచ్ఛ, స్వాతంత్ర్యాలను బ్రిటీషు వారసత్వంగా కొనసాగిస్తున్నా, చైనాలో మాత్రం వాటి జోలికి రావద్దని నియంత్రిస్తోంది అక్కడి ప్రభుత్వం. ఈ ద్వంద్వ నీతి కారణంగా ప్రపంచంలోని పలువురి విమర్శలను ఎదుర్కొంటోంది. అయినా, లెక్కచేయకుండా తియాన్మన్ స్క్వేర్ సంఘటనలు పునరావృతం గాకుండా ఆందోళనలపై ఉక్కుపాదం మోపుతోంది. అందులో భాగంగానే లియుపై ఈ నిర్బంధం... ఆయన ప్రాణాలపట్ల ఈ తీవ్ర నిర్లక్ష్యం.లియు మంచి కవి, రచయిత కావడంతో మేధావులు, రచయితలు, కవులు ఈ నిర్బంధాన్ని, నిర్లక్ష్యాన్నీ తీవ్రంగా ఖండించారు. 2010లో నోబెల్ బహుమతి అందుకోవడానికి ప్రభుత్వం అనుమతి ఇవ్వనప్పుడు సైతం చైనా, అమెరికా తదితర దేశాల్లోని ప్రముఖ రచయితలు, కవులు, జర్నలిస్టులు ఖండించారు. అయినా చైనా వైఖరిలో వీసమెత్తు మార్పు రాలేదు. ఇప్పుడు ప్రభుత్వం ఆయన వ్యాధి విషయంలో దీర్ఘకాలం నిర్లక్ష్యాన్ని చూపి ఏకంగా మరణానికే కారణమైంది.వుప్పల నరసింహంచైనాలో సమూలమైన సంస్కరణలనీ, ప్రజాస్వామ్యాన్నీ కోరుతూ ‘చార్టర్ 08’ రాసిన నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత లియు జియబో అనారోగ్యంతో గురువారం మరణించారు. ఆయన వయసు 61 సంవత్సరాలు. ఒక నోబెల్ గ్రహీత జైలుశిక్షను అనుభవిస్తూ మరణించిన ఈ ఘటన చైనాకు అత్యంత అవమానకరమైనది. 2009లో పాలకులు ఆయనకు 11 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించారు. చైనాలో మానవ హక్కుల కోసం అహరహం శాంతియుత పోరాటం చేసినందుకు, ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో పాలన సాగాలని, తదనుగుణమైన వ్యవస్థ రావాలని బలంగా నినదించినందుకు చైనా ప్రభుత్వం ఆయనపై దేశ (రాజ) ద్రోహం కేసుపెట్టి కటకటాల పాల్జేసింది. కొద్దికాలంగా ఆయన కాలేయ క్యాన్సర్తో బాధపడుతున్నారు. ఆ వ్యాధి బాగా ముదిరిపోయాక మే నెలాఖరులో ప్రభుత్వం మెడికల్ పేరోల్ ప్రకటించింది. సరైన సమయంలో వైద్యం అందని కారణంగానే ఆయన ఆరోగ్యం తీవ్రంగా క్షీణించిపోయినట్టు విదేశీ వార్తాసంస్థలు పేర్కొన్నాయి. ఇదే విషయాన్ని లియు భార్య, ఆయన అభిమానులు, నోబెల్ శాంతి కమిటీ సభ్యులు తదితరులు ధ్రువీకరించారు.చైనా ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తెచ్చి ఈ నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతను కాపాడుకోవాలని ఆయన అభిమానులు ఎంతగానో ప్రయత్నించారు. అయితే, వారి విన్నపాలను చైనా ప్రభుత్వం బేఖాతరు చేసింది. ఆయనపై సరైన సమాచారం ఇవ్వకుండా చివరివరకూ అంతా గోప్యంగా ఉంచింది. వివిధ సంఘాలు–సంస్థలు ఆయన ఆరోగ్యపరిస్థితిపై సమాచారం కోసం విశ్వప్రయత్నాలు చేసినా సరైన రీతిలో జవాబు లేకుండాపోయింది. 2010 సంవత్సరంలో లియుకి నోబెల్ శాంతి బహుమతిని ప్రకటించారు. ఆ బహుమతిని అందుకోవడానికి సైతం చైనా ప్రభుత్వం అతడిని అనుమతించలేదు. పైగా అతడి భార్య లియుగ్జీని గృహనిర్బంధంలో పెట్టారు. అప్పటినుంచి ఆమె నెలకొకసారి జైలులో ఉన్న భర్తను చూసివస్తోంది తప్ప మిగతాకాలమంతా గృహనిర్బంధమే. ఎలాంటి స్వేచ్ఛ లేకుం డా చేశారు అక్కడి పాలకులు. ఆమెను స్నేహితులు సైతం కలువకుండా కట్టడి చేయడంతో ఆమె మానసికంగా బాగా కుంగిపోయింది. గత సంవత్సరం ఆమె తండ్రి మరణించాడు. ఈ సంవత్సరం ఆమె తల్లి మరణించింది. అయినప్పటికీ అంత్యక్రియల్లో పాల్గొనేందుకు లియుకు అనుమతి లభించలేదు. భర్త జైల్లో ఉన్నాడు, తల్లిదండ్రులు మరణించారు. ఈ దుఃఖంతో ఆమె పూర్తిగా కుంగిపోయింది. ఈ వేదన అంతా భర్తకు చేదోడువాదోడుగా నిలిచినందుకే. మానవ హక్కులకోసం, స్వేచ్ఛస్వాతంత్ర్యాల కోసం, ప్రజాస్వామ్యం కోసం, ప్రపంచ ప్రజలతో సమాచారాన్ని, జ్ఞానాన్ని పంచుకోవాలని, అందుకు ప్రభుత్వం అనుమతించి అవసరమైన సంస్కరణలు తీసుకురావాలని ఉద్యమించినందుకు ఆ దంపతులపై ‘రాజ్యం’ కక్షగట్టింది.విద్యాధికుడైన లియు ఆలోచనలకు, అభిప్రాయాలకు, ఆందోళన నిర్వహణకు, చైనా సమాజాన్ని మేల్కొల్పుతున్న ప్రజాతంత్రవాదిగా నోబెల్శాంతి బహుమతి కమిటీ గుర్తించి ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ఆ బహుమతిని ప్రకటించింది. ఆ రోజుల్లో ప్రపంచంలో ఇది సంచలనం సృష్టించింది. మైన్మార్లో సైనిక నియంతృత్వంపై ఇదే తరహా పోరాటం చేస్తున్న సూకీకి మరికొందరికి ఈ గుర్తింపు వెయ్యేనుగుల బలాన్ని ఇచ్చింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నియంతృత్వానికి, అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా గళం విప్పి ఉద్యమించినవారికి ‘చార్టర్ 08’ గొప్ప స్ఫూర్తిదాయకంగా నిలిచింది. అటువంటి ఉద్యమకారుడిని జైలుపాల్జేసి, క్యాన్సర్ వ్యాధి సోకినా సరైన చికిత్స అందించకుండా నిర్లక్ష్యం చేయడంతో ఆ వ్యాధి ముదిరి, ఇప్పుడు ఆయన మరణించడంతో ఆయన అభిమానులు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. చైనా గర్వించదగ్గ మేధావి, హక్కులకోసం ఉద్యమించిన నాయకుడికి ఇలాంటి పరిస్థితి రావడం సిగ్గుచేటు అని అంతర్జాతీయ ఆమ్నెస్టీ సంఘానికి చెందిన విలియంనీ ఇటీవలే వ్యాఖ్యానించారు. బీజింగ్ వైఖరిని ఆయన తప్పుపట్టారు. తన వాక్స్వాతంత్ర్యాన్ని, స్వేచ్ఛను వాడుకున్నందుకు లియుకు శిక్ష విధించడం ఘోరమని ఓస్లోలోని ఐదుగురు సభ్యులుగల నోబెల్ కమిటి ఒక అరుదైన ప్రకటనలో వ్యాఖ్యానించింది. లియు ఆరోగ్యంపై చైనా పాలకులు అశ్రద్ధ కనబరచడం, నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించడం చాలా బాధాకరమని కూడా కమిటీ పేర్కొన్నది. లియు తీవ్ర అనారోగ్యంపై ఆయన శ్రేయోభిలాషులు సామాజిక మాధ్యమాల్లో సమాచారాన్ని పోస్టు చేస్తూ ప్రభుత్వం ఆయన పట్ల నిర్దయగా వ్యవహరిస్తున్న తీరును గట్టిగా వ్యతిరేకించాలని పిలుపునిస్తూ వచ్చారు.తియాన్మన్ స్వ్వేర్ వద్ద చైనా విద్యార్థులు ప్రజాస్వామ్యం కోసం చేపట్టిన చారిత్రక ఆందోళనలో కీలకవ్యక్తిగా వ్యవహరించడంతో ప్రభుత్వం ఆయనపై పూర్తిగా కక్షకట్టింది. సైనికబలగాలతో తియాన్మన్ స్క్వేర్ ఉద్యమాన్ని అణచివేసినా, ఎంతోమందిని పొట్టనపెట్టుకున్నా, ఎన్నో అరెస్టులు చేసినా ఆ స్వేచ్ఛావాదం ఏదో రూపంలో వినిపిస్తూనే ఉంది. లియూకు నోబెల్శాంతి బహుమతి వచ్చాక ఆ నినాదం అంతర్జాతీయ సమాజాన్ని మరింతగా ఆకర్షించడంతో చైనా పాలకులు సహించలేక లియును జైలు పాల్జేశారు. సరైన సమయంలో కాలేయ క్యాన్సర్ వ్యాధిని గుర్తించి తగిన చికిత్స అందించనందుకు హక్కుల సంఘాలు, లియు అభిమానులు ఇప్పటికే ఆగ్రహంతో ఊగిపోతున్నారు, నిరసనలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. లియూ ఎదుర్కొం టున్న వ్యాధికి తాము చికిత్స అందించగలననీ, అనుమతించమనీ జర్మనీ, అమెరికాలు చైనాకు పలుమార్లు విజ్ఞప్తి చేసాయి. కానీ, చైనా పాలకులు ఈ విజ్ఞప్తులను మొండిగా తిరస్కరించారు.బ్రిటీషు పాలకులు హాంకాంగ్ను చైనాకు అప్పగించి రెండు దశాబ్దాలు పూర్తయిన సందర్భంగా జరగనున్న ఉత్సవాలలో చైనా అగ్రనాయకులు పాల్గొనే అవకాశాలున్నాయి. ఈ సందర్భంగా ప్రజాస్వామ్య హక్కుల కోసం హాంకాంగ్లో నిరసన ప్రదర్శనలు జరుపుతున్నారు. అందులో లియు అభిమానులు చాలామంది ఉన్నారు. ‘ఒకే దేశం– రెండు ప్రభుత్వాలు’ అన్న నినాదంతో హాంకాంగ్లో స్వేచ్ఛ, స్వాతంత్ర్యాలను బ్రిటీషు వారసత్వంగా కొనసాగిస్తున్నా, చైనాలో మాత్రం వాటి జోలికి రావద్దని నియంత్రిస్తోంది అక్కడి ప్రభుత్వం. ఈ ద్వంద్వ నీతి కారణంగా ప్రపంచంలోని పలువురి విమర్శలను ఎదుర్కొంటోంది. అయినా, లెక్కచేయకుండా తియాన్మన్ స్క్వేర్ సంఘటనలు పునరావృతం గాకుండా ఆందోళనలపై ఉక్కుపాదం మోపుతోంది. అందులో భాగంగానే లియుపై ఈ నిర్బంధం... ఆయన ప్రాణాలపట్ల ఈ తీవ్ర నిర్లక్ష్యం.లియు మంచి కవి, రచయిత కావడంతో మేధావులు, రచయితలు, కవులు ఈ నిర్బంధాన్ని, నిర్లక్ష్యాన్నీ తీవ్రంగా ఖండించారు. 2010లో నోబెల్ బహుమతి అందుకోవడానికి ప్రభుత్వం అనుమతి ఇవ్వనప్పుడు సైతం చైనా, అమెరికా తదితర దేశాల్లోని ప్రముఖ రచయితలు, కవులు, జర్నలిస్టులు ఖండించారు. అయినా చైనా వైఖరిలో వీసమెత్తు మార్పు రాలేదు. ఇప్పుడు ప్రభుత్వం ఆయన వ్యాధి విషయంలో దీర్ఘకాలం నిర్లక్ష్యాన్ని చూపి ఏకంగా మరణానికే కారణమైంది.వుప్పల నరసింహం
tianman skware vadda chaina vidyaarthulu prajaaswaamyam kosam chepattina chaaritraka aandolanalo keelakavyaktigaa vyavaharinchadamtho chaina prabhutvam liyupai puurtigaa kakshakattindi. sainikabalagaalato tianman skware udyamaanni anachivesi entomandini pottanapettukunna, enno arestulu chesina aa swechhaavaadam edho roopamlo vinipistuunee undi.chainaalo samuulamaina samskaranalanee, prajaaswaamyaannii korutu ‘charter 08’ raasina nobel saanti bahumati graheeta liyu jiyabo anaarogyamtho guruvaram maraninchaaru. aayana vayasu 61 samvatsaraalu. oka nobel graheeta jailusikshanu anubhavistuu maraninchina ee ghatana chainaaku atyanta avamaanakaramainadi. 2009loo paalakulu aayanaku 11 samvatsaraala jailu shiksha vidhinchaaru. chainaalo manava hakkula kosam aharaham saantiyuta poratam chesinanduku, prajaaswaamya paddhatilo paalana saagaalani, tadanugunamaina vyavastha ravalani balangaa ninadinchinanduku chaina prabhutvam aayanapai desha (raja) droham kesupetti katakataala paljesindi. koddikaalamgaa aayana kaaleya cancerto baadhapadutunnaaru. aa vyaadhi baga mudiripoyaka mee nelaakharulo prabhutvam medical perol prakatinchindi. saraina samayamlo vaidyam andani kaaranamgaane aayana aarogyam teevramgaa ksheeninchipoyinattu videshee vaartaasamsthalu perkonnayi. ide vishayaanni liyu bharya, aayana abhimaanulu, nobel saanti commity sabhyulu taditarulu dhruveekarinchaaru.chaina prabhutvampai ottidi tecchi ee nobel bahumati graheetanu kapadukovalani aayana abhimaanulu entagaano prayatninchaaru. ayithe, vaari vinnapaalanu chaina prabhutvam bekhaataru chesindi. aayanapai saraina samacharam ivvakunda chivarivarakuu antaa gopyamgaa unchindi. vividha sanghaalu–samsthalu aayana aarogyaparisthitipai samacharam kosam vishwaprayatnaalu chesina saraina reetilo jawabu lekundapoyindi. 2010 samvatsaramlo liyuki nobel saanti bahumatini prakatinchaaru. aa bahumatini andukovadaaniki saitam chaina prabhutvam atadini anumatinchaledu. paiga atadi bharya liyugjeeni gruhanirbandhamlo pettaaru. appatinunchi aame nelakokasari jailulo unna bhartanu chusivastondi tappa migataakaalamantaa gruhanirbandhame. elanti swechha lekum daa chesaru akkadi paalakulu. aamenu snehitulu saitam kaluvakunda kattadi cheyadamtho aame maanasikamgaa baga kungipoyindi. gatha samvatsaram aame tandri maraninchaadu. ee samvatsaram aame talli maraninchindi. ayinappatiki antyakriyallo palgonenduku liyuku anumati labhinchaledu. bharta jaillo unnaadu, tallidandrulu maraninchaaru. ee dukkhamto aame puurtigaa kungipoyindi. ee vedana antaa bhartaku chedoduvadoduga nilichinanduke. manava hakkulakosam, swechchaswatantrya kosam, prajaaswaamyam kosam, prapancha prajalatho samaachaaraanni, ghnaanaanni panchukovaalani, anduku prabhutvam anumatinchi avasaramaina samskaranalu teesukuraavaalani udyaminchinanduku aa dampatulapai ‘rajyam’ kakshagattindi.vidyaadhikudaina liyu aalochanalaku, abhipraayaalaku, aandolana nirvahanaku, chaina samaajaanni melkolputunna prajaatantravaadigaa nobelsanti bahumati commity gurtinchi pratishtaatmakamaina aa bahumatini prakatinchindi. aa rojullo prapanchamlo idhi sanchalanam srushtinchindi. minmarlo sainika niyantrutvampai ide taraha poratam chestunna sukeeki marikondariki ee gurtimpu veyyenugula balaanni ichindi. prapanchavyaaptamgaa niyantrutvaaniki, anachivetaku vyatirekamgaa galam vippi udyaminchinavaariki ‘charter 08’ goppa sphuurtidaayakamgaa nilichindi. atuvanti udyamakaarudini jailupaljesi, cancer vyaadhi sokina saraina chikitsa andinchakundaa nirlakshyam cheyadamtho aa vyaadhi mudiri, ippudu aayana maraninchadamtho aayana abhimaanulu teevra aagraham vyaktam chestunnaru. chaina garvinchadagga medhavi, hakkulakosam udyaminchina nayakudiki ilanti paristhiti ravadam sigguchetu ani antarjaatiiya amnesty sanghaaniki chendina viliyamnee itivale vyaakhyaaninchaaru. beasing vaikharini aayana tappupattaaru. tana vaaksvaatantryaanna, swechhanu vaadukunnanduku liyuku shiksha vidhinchadam ghoramani osloloni aiduguru sabhyulugala nobel kamiti oka arudaina prakatanalo vyaakhyaaninchindi. liyu aarogyampai chaina paalakulu ashraddha kanabarachadam, nirlakshyamgaa vyavaharinchadam chala badhakaramani kuudaa commity perkonnadi. liyu teevra anaarogyampai aayana sreyobhilaashulu saamaajika maadhyamaallo samaachaaraanni postu chestu prabhutvam aayana patla nirdayagaa vyavaharistunna teerunu gattigaa vyatirekinchaalani pilupunistuu vachaaru.tianman swvare vadda chaina vidyaarthulu prajaaswaamyam kosam chepattina chaaritraka aandolanalo keelakavyaktigaa vyavaharinchadamtho prabhutvam aayanapai puurtigaa kakshakattindi. sainikabalagaalato tianman skware udyamaanni anachivesinaa, entomandini pottanapettukunna, enno arestulu chesina aa swechhaavaadam edho roopamlo vinipistuunee undi. liuku nobelsanti bahumati vachaka aa ninaadam antarjaatiiya samaajaanni marintagaa aakarshinchadamtho chaina paalakulu sahinchaleka liyunu jailu paaljesaaru. saraina samayamlo kaaleya cancer vyaadhini gurtinchi tagina chikitsa andinchananduku hakkula sanghaalu, liyu abhimaanulu ippatike aagrahamto oogipotunnaaru, nirasanalu velluvettutunnaay. liu edurkom tunna vyaadhiki taamu chikitsa andinchagalananii, anumatinchamanee jarmani, americalu chainaaku palumaarlu vignapti chesai. cony, chaina paalakulu ee vignaptulanu mondigaa tiraskarinchaaru.britishu paalakulu haankaangnu chainaaku appaginchi rendu dasaabdaalu puurtayina sandarbhamgaa jaraganunna utsavaalalo chaina agranayakulu palgone avakaasaalunnaayi. ee sandarbhamgaa prajaaswaamya hakkula kosam hancanglo nirasana pradarsanalu jaruputunnaru. andulo liyu abhimaanulu chaalaamandi unnaaru. ‘oke desham– rendu prabhutvaalu’ anna ninaadamtoe hancanglo swechha, swaatantryaalanu britishu vaarasatvamgaa konasaagistunnaa, chainaalo maatram vaati joliki ravaddani niyantristondi akkadi prabhutvam. ee dwandva neethi kaaranamgaa prapanchamloni paluvuri vimarsalanu edurkontondi. aina, lekkacheyakunda tianman skware sanghatanalu punaraavrutam gakunda aandolanalapai ukkupaadam moputondi. andulo bhagamgane liyupai ee nirbandham... aayana praanaalapatla ee teevra nirlakshyam.liyu manchi kavi, rachayita kaavadamtho medhaavulu, rachayitalu, kavulu ee nirbandhaanni, nirlakshyaannii teevramgaa khandinchaaru. 2010loo nobel bahumati andukovadaaniki prabhutvam anumati ivvanappudu saitam chaina, america taditara deshaalloni pramukha rachayitalu, kavulu, jarnalistulu khandinchaaru. aina chaina vaikharilo veesamettu maarpu raledu. ippudu prabhutvam aayana vyaadhi vishayamlo deerghakaalam nirlakshyaanni chuupi ekamgaa maranaanike kaaranamaindi.vuppala narasimhanchainaalo samuulamaina samskaranalanee, prajaaswaamyaannii korutu ‘charter 08’ raasina nobel saanti bahumati graheeta liyu jiyabo anaarogyamtho guruvaram maraninchaaru. aayana vayasu 61 samvatsaraalu. oka nobel graheeta jailusikshanu anubhavistuu maraninchina ee ghatana chainaaku atyanta avamaanakaramainadi. 2009loo paalakulu aayanaku 11 samvatsaraala jailu shiksha vidhinchaaru. chainaalo manava hakkula kosam aharaham saantiyuta poratam chesinanduku, prajaaswaamya paddhatilo paalana saagaalani, tadanugunamaina vyavastha ravalani balangaa ninadinchinanduku chaina prabhutvam aayanapai desha (raja) droham kesupetti katakataala paljesindi. koddikaalamgaa aayana kaaleya cancerto baadhapadutunnaaru. aa vyaadhi baga mudiripoyaka mee nelaakharulo prabhutvam medical perol prakatinchindi. saraina samayamlo vaidyam andani kaaranamgaane aayana aarogyam teevramgaa ksheeninchipoyinattu videshee vaartaasamsthalu perkonnayi. ide vishayaanni liyu bharya, aayana abhimaanulu, nobel saanti commity sabhyulu taditarulu dhruveekarinchaaru.chaina prabhutvampai ottidi tecchi ee nobel bahumati graheetanu kapadukovalani aayana abhimaanulu entagaano prayatninchaaru. ayithe, vaari vinnapaalanu chaina prabhutvam bekhaataru chesindi. aayanapai saraina samacharam ivvakunda chivarivarakuu antaa gopyamgaa unchindi. vividha sanghaalu–samsthalu aayana aarogyaparisthitipai samacharam kosam vishwaprayatnaalu chesina saraina reetilo jawabu lekundapoyindi. 2010 samvatsaramlo liyuki nobel saanti bahumatini prakatinchaaru. aa bahumatini andukovadaaniki saitam chaina prabhutvam atadini anumatinchaledu. paiga atadi bharya liyugjeeni gruhanirbandhamlo pettaaru. appatinunchi aame nelakokasari jailulo unna bhartanu chusivastondi tappa migataakaalamantaa gruhanirbandhame. elanti swechha lekum daa chesaru akkadi paalakulu. aamenu snehitulu saitam kaluvakunda kattadi cheyadamtho aame maanasikamgaa baga kungipoyindi. gatha samvatsaram aame tandri maraninchaadu. ee samvatsaram aame talli maraninchindi. ayinappatiki antyakriyallo palgonenduku liyuku anumati labhinchaledu. bharta jaillo unnaadu, tallidandrulu maraninchaaru. ee dukkhamto aame puurtigaa kungipoyindi. ee vedana antaa bhartaku chedoduvadoduga nilichinanduke. manava hakkulakosam, swechchaswatantrya kosam, prajaaswaamyam kosam, prapancha prajalatho samaachaaraanni, ghnaanaanni panchukovaalani, anduku prabhutvam anumatinchi avasaramaina samskaranalu teesukuraavaalani udyaminchinanduku aa dampatulapai ‘rajyam’ kakshagattindi.vidyaadhikudaina liyu aalochanalaku, abhipraayaalaku, aandolana nirvahanaku, chaina samaajaanni melkolputunna prajaatantravaadigaa nobelsanti bahumati commity gurtinchi pratishtaatmakamaina aa bahumatini prakatinchindi. aa rojullo prapanchamlo idhi sanchalanam srushtinchindi. minmarlo sainika niyantrutvampai ide taraha poratam chestunna sukeeki marikondariki ee gurtimpu veyyenugula balaanni ichindi. prapanchavyaaptamgaa niyantrutvaaniki, anachivetaku vyatirekamgaa galam vippi udyaminchinavaariki ‘charter 08’ goppa sphuurtidaayakamgaa nilichindi. atuvanti udyamakaarudini jailupaljesi, cancer vyaadhi sokina saraina chikitsa andinchakundaa nirlakshyam cheyadamtho aa vyaadhi mudiri, ippudu aayana maraninchadamtho aayana abhimaanulu teevra aagraham vyaktam chestunnaru. chaina garvinchadagga medhavi, hakkulakosam udyaminchina nayakudiki ilanti paristhiti ravadam sigguchetu ani antarjaatiiya amnesty sanghaaniki chendina viliyamnee itivale vyaakhyaaninchaaru. beasing vaikharini aayana tappupattaaru. tana vaaksvaatantryaanna, swechhanu vaadukunnanduku liyuku shiksha vidhinchadam ghoramani osloloni aiduguru sabhyulugala nobel kamiti oka arudaina prakatanalo vyaakhyaaninchindi. liyu aarogyampai chaina paalakulu ashraddha kanabarachadam, nirlakshyamgaa vyavaharinchadam chala badhakaramani kuudaa commity perkonnadi. liyu teevra anaarogyampai aayana sreyobhilaashulu saamaajika maadhyamaallo samaachaaraanni postu chestu prabhutvam aayana patla nirdayagaa vyavaharistunna teerunu gattigaa vyatirekinchaalani pilupunistuu vachaaru.tianman swvare vadda chaina vidyaarthulu prajaaswaamyam kosam chepattina chaaritraka aandolanalo keelakavyaktigaa vyavaharinchadamtho prabhutvam aayanapai puurtigaa kakshakattindi. sainikabalagaalato tianman skware udyamaanni anachivesinaa, entomandini pottanapettukunna, enno arestulu chesina aa swechhaavaadam edho roopamlo vinipistuunee undi. liuku nobelsanti bahumati vachaka aa ninaadam antarjaatiiya samaajaanni marintagaa aakarshinchadamtho chaina paalakulu sahinchaleka liyunu jailu paaljesaaru. saraina samayamlo kaaleya cancer vyaadhini gurtinchi tagina chikitsa andinchananduku hakkula sanghaalu, liyu abhimaanulu ippatike aagrahamto oogipotunnaaru, nirasanalu velluvettutunnaay. liu edurkom tunna vyaadhiki taamu chikitsa andinchagalananii, anumatinchamanee jarmani, americalu chainaaku palumaarlu vignapti chesai. cony, chaina paalakulu ee vignaptulanu mondigaa tiraskarinchaaru.britishu paalakulu haankaangnu chainaaku appaginchi rendu dasaabdaalu puurtayina sandarbhamgaa jaraganunna utsavaalalo chaina agranayakulu palgone avakaasaalunnaayi. ee sandarbhamgaa prajaaswaamya hakkula kosam hancanglo nirasana pradarsanalu jaruputunnaru. andulo liyu abhimaanulu chaalaamandi unnaaru. ‘oke desham– rendu prabhutvaalu’ anna ninaadamtoe hancanglo swechha, swaatantryaalanu britishu vaarasatvamgaa konasaagistunnaa, chainaalo maatram vaati joliki ravaddani niyantristondi akkadi prabhutvam. ee dwandva neethi kaaranamgaa prapanchamloni paluvuri vimarsalanu edurkontondi. aina, lekkacheyakunda tianman skware sanghatanalu punaraavrutam gakunda aandolanalapai ukkupaadam moputondi. andulo bhagamgane liyupai ee nirbandham... aayana praanaalapatla ee teevra nirlakshyam.liyu manchi kavi, rachayita kaavadamtho medhaavulu, rachayitalu, kavulu ee nirbandhaanni, nirlakshyaannii teevramgaa khandinchaaru. 2010loo nobel bahumati andukovadaaniki prabhutvam anumati ivvanappudu saitam chaina, america taditara deshaalloni pramukha rachayitalu, kavulu, jarnalistulu khandinchaaru. aina chaina vaikharilo veesamettu maarpu raledu. ippudu prabhutvam aayana vyaadhi vishayamlo deerghakaalam nirlakshyaanni chuupi ekamgaa maranaanike kaaranamaindi.vuppala narasimham