నగదురహితానికి కేంద్రం కృషిసర్కారు ఉద్దేశం మంచిదే కానీ..చెల్లింపుల్లో జనంపై చార్జీల మోతఇది చట్ట వ్యతిరేకమంటున్న ఆర్బీఐనోట్ల రద్దు నిర్ణయానికి మోదీ సర్కారు చెప్పిన కారణాల్లో ఒకటి.. దేశాన్ని డిజిటల్ చెల్లింపుల దిశగా నడిపించడం. దీర్ఘకాలంలో అది దేశానికి ప్రయోజనకరమే. కానీ.. ఆ లక్ష్య సాధనలో ఎన్నో బాలారిష్టాలు ఎదురవుతున్నాయి. డెబిట్ కార్డు లేదా క్రెడిట్ కార్డు లేదా ఏ ఇతర డిజిటల్ మోడ్ ద్వారా పేమెంట్ చేసినా 1 నుంచి 2 శాతం మేర అదనపు చార్జీ చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది. నిత్యావసర సరుకుల కొనుగోళ్లు, దుస్తులు, సినిమా, బస్, రైల్ టికెట్లు, మద్యం, వాహన విడిభాగాలు, మొబైల్స్, ఎలకా్ట్రనిక్ పరికరాలు.. ఇలా ఏవి కొన్నా అదనంగా చార్జీ వసూలు చేస్తున్నారు. ఆఖరికి స్కూళ్లు, కాలేజీల ఫీజుల వసూళ్లలోనూ ఇది సాగుతోంది. నగదు రహిత లావాదేవీల పేరిట పుస్తకాల అమ్మకాలు, ఎగ్జామ్ ఫీజుల్లో సైతం అదనంగా రెండు శాతం వసూలు చేస్తున్నారు. ప్రభుత్వపరంగా ఈ సేవ, మీ సేవలలో సర్వీసు చార్జీ అని పేరు పెట్టి వసూలు చేయడం గమనార్హం. అదేమని అడిగితే.. ‘‘మేం ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్కు చెల్లించాలి.. ఇందులో బ్యాంకులకు సగానికి పైగా పోతుంది. ఆ ఖర్చు ఎవరు భరిస్తారు?’’ అని దుకాణదారులు అంటున్నారు. సాధారణంగా ప్రతి బ్యాంకుకూ, వాణిజ్య సంస్థకూ ఒప్పందం ఉంటుంది. దాని ప్రకారం వాణిజ్య సంస్థలు స్వైపింగ్ చార్జీ కింద ఒక శాతం మొత్తాన్ని చెల్లించాలి. అమ్మే సరుకులను బట్టి, సంస్థలను బట్టి, బ్యాంకులను బట్టి మూడు దాకా ఉంటుంది. అయితే.. ఆ భారం వినియోగదారులపై మోపరాదన్నది కచ్చితమైన నిబంధన. దీన్ని ఏ సంస్థా లేదా ఏ వ్యక్తీ, ఏ దుకాణదారూ పాటించట్లేదు. అదనంగా వసూలు చేస్తున్నట్లు వ్యాపారిపై లేదా సంస్థపై ఆ కార్డు ఉన్న బ్యాంకులకు ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. బ్యాంకులు దానిపై విచారించి నిజమని తేలితే ఆ వ్యాపారిని బ్లాక్ లిస్ట్లో పెట్టవచ్చు. అప్పట్నుంచీ డిజిటల్ లావాదేవీలు జరిపే అధికారం ఆ సంస్థకు ఉండదు. కానీ ఈ సమస్యను ఎవరూ పట్టించుకోవట్లేదు. వినియోగదారుల వద్ద అదనపు వసూళ్లు చట్టవిరుద్ధం అని రిజర్వ్బ్యాంకు ఓ ప్రకటన చేసి ఊరుకుంది. ఇది క్షేత్రస్థాయి సమస్య అని కేంద్రం ఉదాసీనత ప్రదర్శిస్తోంది. తమ పరిధిలోకి రాదని రాష్ట్ర సర్కార్లు దులిపేసుకుంటున్నాయి. బ్యాంకులకు అసలే పట్టట్లేదు.చేతులెత్తేసిన సర్కారుహైదరాబాద్లో ఓ ఉదాహరణ. మద్యం కొనుగోలుదారులపై డిజిటల్ ట్రాన్సాక్షన్పై భారం చాలా ఎక్కువగా పడుతోంది. నోట్లరద్దు తర్వాత ప్రతీ బారు, వైన్ షాపుల్లో విక్రయాలు నగదు రహితంగా జరగాలని ఎక్సైజ్ శాఖ ఆ మధ్య ఓ ఆదేశం ఇచ్చింది. దాంతో ప్రతీచోటా స్వైపింగ్ ద్వారానే లావాదేవీలు జరుగుతున్నాయి. ప్రతీ షాపులోనూ 2-5 శాతం అదనపు వసూలు జరుగుతోంది. గరిష్ఠ చిల్లర ధర(ఎమ్మార్పీ)పై అదనంగా రెండు శాతం వసూలు చేశారంటూ ఓ మద్యం ప్రియుడు ఎక్సయిజ్ అధికారులకు ఫిర్యాదు చేశాడు. సదరు అధికారి ఆ విషయాన్ని ఉన్నతాధికారుల దృష్టికి తీసుకెళ్ళాడు. బ్యాంకర్లు వైన్ షాపు యజమాని నుంచి అదనపు సొమ్ము వసూలు చేస్తున్నారని, అది వినియోగదారుడిపై మోపుతున్నాడని, ఇందులో ప్రభుత్వ పాత్ర ఏదీ లేదని, తామేమీ చేయలేమన్నారు.రిజర్వుబ్యాంకు ఏం చెబుతోంది?అదనపు బాదుడు తప్పంటూ సెప్టెంబర్ 13న రిజర్వ్బ్యాంకు ఓ ప్రకటన జారీ చేసింది. ‘‘ఇది చట్ట విరుద్ధం. అనుమతించం. ఇది బ్యాంకులకు, సంబంధిత వ్యాపార సంస్థలకు లేదా వ్యాపారులకు మధ్య ఉన్న ద్వైపాక్షిక ఒప్పందానికి విరుద్ధం. అలా అదనపు చార్జీలు వసూలు చేసే సంస్థలతో ఒప్పందాన్ని బ్యాంకులు రద్దు చేసుకోవాలి. ఇప్పటికీ చాలా మంది వ్యాపారులు వసూలు చేస్తూనే ఉన్నారు. ఇది వినియోగదారుల హక్కులకు, చట్టాలకు వ్యతిరేకం’’ అనిపేర్కొంది.సన్నద్ధత ఏదీ?నల్లధనాన్ని అరికట్టాలంటే నగదు లావాదేవీలను తగ్గించి దేశాన్ని డిజిటల్ చెల్లింపులకు మళ్లించాలన్న మోదీ సర్కారు నిర్ణయం మంచిదేగానీ.. అందుకు తగిన సన్నద్ధత లేకుండా హడావుడిగా ఆ నిర్ణయాన్ని అమలు చేయడమే చాలా సమస్యలకు కారణమవుతోంది. డిజిటల్ చెల్లింపులకు ముఖ్యంగా కావాల్సింది.. ఇంటర్నెట్ అనుసంధానత. దేశంలో చాలా ప్రాంతాలకు ఇంటర్నెట్ కనెక్టివిటీ పూర్తిగా అందుబాటులోకి రాని పరిస్థితి. అలాగే.. చాలామంది ప్రజల్లో డిజిటల్ అక్షరాస్యత లేదు. మన జనాభాలో ప్రస్తుతం ఇంటర్నెట్ వినియోగించేవారు కేవలం 34.8 శాతమేనని స్టేటెస్టా అనే సంస్థ ఇటీవల చేసిన అధ్యయనంలో తేలింది. మొబైల్ వినియోగదారుల సంఖ్య వంద కోట్లు దాటినా.. అందులో 27% మాత్రమే స్మార్ట్ఫోన్లు వాడుతున్నారని, వారిలోనూ ఆన్లైన్ లావాదేవీలు నిర్వహించేవారి సంఖ్య ఇంకా తక్కువని అందులో వెల్లడైంది.నెట్ లేకుండా చెల్లింపులుండాలివాలెట్స్ అన్నీ ఇంటర్నెట్ లేదా స్మార్ట్ఫోన్ నెట్వర్క్ల ఆధారంగా పనిచేసేవే. మామూలు మొబైల్స్ ద్వారా పనిచేసే అప్లికేషన్స్ను రూపొందించినప్పుడే- నగదు రహిత డిజిటల్ సమాజం సులభమవుతుంది.	కె.ప్రసాదరావు, ఎన్ఐసీ సీనియర్ మేనేజర్ రైతులకు ఊరట పాన్ లేకుండానే రోజుకు 2 లక్షల పంట ఉత్పత్తులను అమ్ముకోవచ్చు న్యూఢిల్లీ: రైతులు తమ పంట ఉత్పత్తుల విక్రయాలకు సంబంధించి రోజుకు రూ.2 లక్షల వరకు పాన్ కార్డును చూపనక్కర్లేదని కేంద్రం తెలిపింది. ఈ విషయంలో  ఆయా వర్గాల నుంచి వచ్చిన విజ ్ఞప్తులపై కేంద్ర ప్రత్యక్ష పన్నుల మండలి(సీబీడీటీ) స్పందించింది. ఆదాయపన్ను చట్టం 1961లో తాజాగా చేర్చిన 269ఎస్టీ సెక్షన్ ప్రకారం రోజుకు రూ.2లక్షల మేర నగదు లావాదేవీలపై నిషేధం విధించారు. ఈ సెక్షన్ పరిధి నుంచి రైతులకు మినహాయింపు ఇవ్వాలని వచ్చిన వినతులపై సీబీడీటీ సానుకూలంగా స్పందించింది. రైతులు రోజుకు రూ.2 లక్షల వరకు తమ పంట ఉత్పత్తులను వ్యాపారులకు విక్రయించుకోవచ్చని స్పష్టం చేసింది. అదేసమయంలో ఈ నగదు లావాదేవీలకు రైతులు పాన్ కార్డును చూపనక్కర్లేదని తెలిపింది.కనెక్టివిటీ ఏదీ?దేశ జనాభాలో సగానికి పైగా యువతీ, యువకులే. వీరందరూ డిజిటల్ లావాదేవీలు సాగిస్తే దేశం డిజిటల్ యుగంలోకి అడుగుపెట్టినట్లే. వీరు కూడా డిజిటల్ యుగానికి సంసిద్దం కాలేదనిపిస్తుంది. పేటీఎం, భీమ్ వంటి వాలెట్స్ అందుబాటులో ఉన్నాయి. కానీ నెట్ కనెక్టివిటీ చాలా పెద్ద సమస్య. మీరు పేటీఎం నుంచి డబ్బులు పంపాలనుకుందాం. వైఫై ఉంటే పర్వాలేదు.. మొబైల్ నెట్వర్క్ ద్వారా పంపటం చాలా సార్లు సాధ్యం కాదు. కనెక్టివిటీ సమస్యలు ఉంటాయి’’ప్రముఖ మొబైల్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లో నిపుణుడు డిజిటల్ లావాదేవీలెన్ని?2016 నవంబర్ 8 నాటికి	67.15 కోట్లువిలువ	రూ.94 లక్షల కోట్లు2017 జూన్ నాటికి	84.47 కోట్లువిలువ	రూ 113.75 లక్షల కోట్లుపెరిగిన డిజిటల్ లావాదేవీలుఏడాది	మే, 2015	మే, 2016	మే 2017ఎన్ని కోట్లు	49.1	72.6	83.1              విలువ   (రూ.కోట్లలో)	12,17,300	15,36,400	20,90,100
nagadurahitaaniki kendram krushisarkaaru uddesam manchide cony..chellimpullo janampai chaarjeela motaidi chatta vyatirekamantunna arbinotla raddu nirnayaaniki modii sarkaaru cheppina kaaranaallo okati.. deshaanni disital chellimpula disagaa nadipinchadam. deerghakaalamlo adhi deshaniki prayojanakarame. cony.. aa lakshya saadhanalo enno balarishtalu eduravutunnaayi. debit kaardu leda credit kaardu leda e itara disital mod dwara pament chesina 1 nunchi 2 saatam mera adanapu charji chellinchaalsina paristhiti vachindi. nityavasara sarukula konugollu, dustulu, sinima, bus, rail tiketlu, madyam, vaahana vidibhaagaalu, mobiles, electronic parikaraalu.. ilaa evi konna adanamgaa charji vasulu chestunnaru. aakhariki skoollu, kaalejeela pheejula vasoollaloonuu idhi saagutondi. nagadu rahita lavadevila paerita pustakaala ammakaalu, egjam feejullo saitam adanamgaa rendu saatam vasulu chestunnaru. prabhutvaparamgaa ee seva, mee sevalalo sarveesu charji ani paeru petti vasulu cheyadam gamanarham. ademani adigithe.. ‘‘mem internet kanekshanku chellinchaali.. indulo byaankulaku sagaaniki paiga potundi. aa kharchu evaru bharistaaru?’’ ani dukaanadaarulu antunnaru. saadhaaranamgaa prati byaankukuu, vaanijya samsthakuu oppandam untundi. daani prakaaram vaanijya samsthalu swaiping charji kinda oka saatam mottaanni chellinchaali. amme sarukulanu batti, samsthalanu batti, byaankulanu batti moodu daka untundi. ayithe.. aa bharam viniyogadaarulapai moparaadannadi kachitamaina nibandhana. deenni e samstha leda e vyaktee, e dukaanadaaruu paatinchatledu. adanamgaa vasulu chestunnatlu vyaapaaripai leda samsthapai aa kaardu unna byaankulaku firyaadu cheyavachu. byaankulu daanipai vichaarinchi nijamani telithe aa vyaapaarini black listlo pettavacchu. appatnunchii disital lavadevilu jaripe adhikaaram aa samsthaku undadu. cony ee samasyanu evaruu pattinchukovatledu. viniyogadaarula vadda adanapu vasoollu chattaviruddham ani reservebyaanku oo prakatana chesi oorukundi. idhi kshetrasthaayi samasya ani kendram udaaseenata pradarsistondi. tama paridhiloki raadani rashtra sarkaarlu dulipesukuntunnayi. byaankulaku asale pattatledu.chetulettesina sarkaaruhaidaraabaadlo oo udaaharana. madyam konugoludaarulapai disital transactionpy bharam chala ekkuvagaa padutondi. notlaraddu tarvaata pratee baaru, vine shaapullo vikrayaalu nagadu rahitamgaa jaragaalani exise saakha aa madhya oo aadesam ichindi. daamto pratiichotaa swaiping dwarane lavadevilu jarugutunnaayi. pratee shaapuloonuu 2-5 saatam adanapu vasulu jarugutondi. garishta chillara dhara(emmarpy)pai adanamgaa rendu saatam vasulu chesaarantu oo madyam priyudu exies adhikaarulaku firyaadu cheshaadu. sadaru adhikari aa vishayaanni unnataadhikaarula drushtiki teesukellaadu. byankarlu vine shapu yajamani nunchi adanapu sommu vasulu chestunnarani, adhi viniyogadaarudipai moputunnadani, indulo prabhutva paatra edhee ledani, tamemi cheyalemannaru.rijarvubyaanku yem chebutondi?adanapu baadudu tappantuu september 13na reservebyaanku oo prakatana jaarii chesindi. ‘‘idhi chatta viruddham. anumatincham. idhi byaankulaku, sambandhita vyapara samsthalaku leda vyaapaarulaku madhya unna dwaipaakshika oppandaaniki viruddham. alaa adanapu chaarjeelu vasulu chese samsthalatho oppandaanni byaankulu raddu chesukovali. ippatikee chala mandi vyaapaarulu vasulu chestune unnaaru. idhi viniyogadaarula hakkulaku, chattaalaku vyatirekam’’ aniperkondi.sannaddhata edhee?nalladhanaanni arikattalante nagadu lavadevilanu tagginchi deshaanni disital chellimpulaku mallinchaalanna modii sarkaaru nirnayam manchidegaanii.. anduku tagina sannaddhata lekunda hadavudiga aa nirnayaanni amalu cheyadame chala samasyalaku kaaranamavutondi. disital chellimpulaku mukhyamgaa kaavaalsindi.. internet anusandhaanata. desamlo chala praantaalaku internet connectivity puurtigaa andubaatuloki raani paristhiti. alaage.. chaalaamandi prajallo disital aksharaasyata ledu. mana janabhalo prastutam internet viniyoginchevaaru kevalam 34.8 saatamenani statesta ane samstha iteevala chesina adhyayanamlo telindi. mobail viniyogadaarula sankhya vanda kotlu datina.. andulo 27% matrame smartphonlu vaadutunnaarani, vaariloonuu anline lavadevilu nirvahinchevaari sankhya inka takkuvani andulo velladaindi.nett lekunda chellimpulundalivala annee internet leda smartfone netwarkla aadhaaramgaa panicheseve. maamuulu mobiles dwara panichese applications roopondinchinappude- nagadu rahita disital samajam sulabhamavutundi.	ke.prasaadaraavu, nic seanier manager raitulaku oorata pan lekundane rojuku 2 lakshala panta utpattulanu ammukovachhu newdhilly: raitulu tama panta utpattula vikrayaalaku sambandhinchi rojuku roo.2 lakshala varaku pan kaardunu chupanakkarledani kendram telipindi. ee vishayamlo  aayaa vargala nunchi vachina vija gnaptulapai kendra pratyaksha pannula mandali(cbdt) spandinchindi. aadaayapannu chattam 1961loo taajaagaa cherchina 269esty section prakaaram rojuku roo.2lakshala mera nagadu lavadevilapai nishedham vidhinchaaru. ee section paridhi nunchi raitulaku minahaayimpu ivvaalani vachina vinatulapai cbdt saanukuulamgaa spandinchindi. raitulu rojuku roo.2 lakshala varaku tama panta utpattulanu vyaapaarulaku vikrayinchukovachchani spashtam chesindi. adesamayamlo ee nagadu lavadevilaku raitulu pan kaardunu chupanakkarledani telipindi.connectivity edhee?desha janabhalo sagaaniki paiga yuvati, yuvakule. veerandaruu disital lavadevilu saagiste desham disital yugamloki adugupettinatle. veeru kuudaa disital yuganiki samsiddam kaaledanipistundi. ptm, bheem vanti walets andubaatulo unnaayi. cony nett connectivity chala pedda samasya. meeru ptm nunchi dabbulu pampalanukundam. vaifai unte parvaaledu.. mobail netwark dwara pampatam chala saarlu saadhyam kaadu. connectivity samasyalu untaayi’’pramukha mobail survies providerlo nipunudu disital lavadevilenni?2016 navambar 8 naatiki	67.15 kotluviluva	roo.94 lakshala kotlu2017 joon naatiki	84.47 kotluviluva	roo 113.75 lakshala kotluperigina disital lavadeviluedadi	mee, 2015	mee, 2016	mee 2017enni kotlu	49.1	72.6	83.1              viluva   (roo.kotlalo)	12,17,300	15,36,400	20,90,100