
ఆధునిక తెలుగు కవిత్వానికి ఒక తాజాదనాన్నీ, అభివ్యక్తికి అతి నాజూకయిన ఒక నిజాయితీనీ, పాఠకుడిని భావుకుడిని చేసే ఆత్మీయమయిన ఒక అమాయికత్వాన్నీ అందించిన కవి దేవిప్రియ. దేవిప్రియ కవిత్వం పదాల రణరంగంలా వుండదు. చాలామంది ప్రముఖుల కవిత్వాలలో తరచుగా తారసపడే శబ్దాల ట్రాఫిక్ జామ్ ఈయన కవిత్వంలో మచ్చుకయినా కనిపించదు. తొలిపొద్దు సంధ్యలో సేదదీరేందుకు బయలుదేరిన సుతిమెత్తని పాదాల అలికిడిలా సున్నితంగా మన కర్ణపుటాలను  తాకుతాయి దేవిప్రియ వచనపద్యాలు. కోమలమయిన కవితావాక్యాలు చిమ్మచీకట్లను ఛేదించుకుంటూ వెలుగుల తీరాలదాకా తీసుకువెళతాయి. దేవిప్రియ కవిత్వంలో భావచిత్రాలు మనల్ని మంత్రముగ్ధుల్ని చేస్తాయి. కొత్తగా, వింతగా ఈ లోకాన్ని వీక్షించే దేవిప్రియ కవిత్వం ఒక నిర్దిష్టమైన అర్థంలో విస్మయావేశాల కవిత్వం. దృశ్యజగత్తులోని ప్రతి కదలికనీ తన అంతరంగంలో పదిలంగా అలంకరించుకుంటూ వాటిని సందర్భోచితంగా సద్వినియోగం చేసుకునే సదవకాశం కోసం ఎదురు చూస్తుందేమో అనిపిస్తుంది. తనవద్ద వున్న నిధులను గురించి దేవిప్రియ యేమయినా చెప్పివుండవచ్చునుగానీ నిజానికి ఆయన సముపార్జించున్న సంపద ఆయన మనిషినీ, ప్రకృతినీ, మొత్తంగా సృష్టినీ దర్శించే ఆయన చూపులోనే నిక్షిప్తమై వుంది. ప్రతీ వస్తువునీ ఒక ఉదాత్తమయిన మెటఫర్గా మాత్రమే చూడటంలోనే వుంది. ఆ చూడటంలో ఒక ఆశ్చర్యం, ఒక విస్మయం, ఒక పులకరింత వుంటుంది. వాటి అభివ్యక్తిలో ఒక మృదుత్వం, ఒక తాజాదనం, ఒక అధివాస్తవిక శబ్దచైతన్యం వుంటుంది. అదే ఈ కవి తనకుతానుగా సమకూర్చుకున్న అతి విలువయిన సంపద.దేవిప్రియ కవిత్వంలో కనిపించే ‘క్రాఫ్ట్వాల్యూ’తోపాటు ‘కంటెంట్ వ్యాల్యూ’ కూడా ఎంతో గంభీరమైనదీ, ఉదాత్తమైనదీ. ఒక సాధారణమయిన నీటిబొట్టుతోపాటు కన్నీటిచుక్క గ్రావిటీని సయితం గుర్తించగల కవి. తన ప్రత్యేక కవితాశిల్పం ద్వారా చిరుగాలి తాకిడికి సైతం ప్రకంపించే మనిషి అంతశ్చేతనలోని అతి సున్నితమయిన సితారు తీగెలను తాకగల శక్తి దేవిప్రియ అభివ్యక్తికి వుంది. ఆయన కవిత్వాన్ని అల్లే తీరు మన ఆధునికత అంత కొత్తది. మన స్మృతిపరంపర అంత పాతది. కవిత్వంలో ఆయనది స్వచ్ఛమయిన రుజుమార్గం. ‘‘నిరంతరం మస్తిష్క తటాకంలో పొంగిపొర్ల టానికి తన్నుకులాడ్తూన్న తీవ్రభావనలకి’’ అక్షర రూపాలు దేవిప్రియ కవితలు.అనేకానేక క్రాంతులు, భ్రాంతులకు ఆలవాలమయిన ఇరవయ్యో శతాబ్దంలో కళ్ళు తెరచి, తనచుట్టూ ఊపిరి సలపనీయని రకరకాల సిద్ధాంతాలు, పార్టీల రేఖాచంక్ర మణాలు, ఆచరణలు, అస్తిత్వచైతన్యాల సందోహంలోనూ ఏమాత్రం గందరగోళానికి గురికాకుండా స్థిమితంగా తనదయిన మార్గాన్ని తానుగా నిర్మించుకుని స్థిరంగా నిలబడినవాడు. దాదాపుగా అయిదు దశాబ్దాల తన కవితాప్రయాణంలో కొత్తకొత్త దారుల్నీ, ధోరణుల్నీ గుర్తిస్తూ, సమాదరిస్తూనే తనదయిన స్వంతమార్గాన్ని నిర్మిం చుకుని ముందుకు సాగిపోతూన్న కవి దేవిప్రియ. చాలామంది ప్రముఖ కవులు అనుకుంటున్నట్లుగా ఇతివృత్తమే కవిత్వం అని ఆయన ఏనాడూ అనుకోలేదు. తెలుగులో శివసాగర్, వరవరరావుల తరువాత బలమైన ఒకేఒక రాజకీయ కవి దేవిప్రియ. కవితా ప్రాంగణంలోకి ప్రవేశించిన తరువాత, కవిత్వానికి ఇతివృత్తంగా స్వీకరించిన తరువాత రాజకీయంతో సహా ప్రతీదీ దేవిప్రియ దృష్టిలో వ్యక్తిగతమే. ఆధునిక తెలుగు కవిత్వంలో ఆయన తొక్కిన కొత్త పుంతలు, తెలుగు జర్నలిజంలో ఆయన తీసుకువచ్చిన కొత్త ఒరవడి, చేసిన ప్రయోగాలు, వేసిన కొత్త బాటలు, ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే ఈ విషయంలో తనతో సాటి రాగలిగినవారు సమకాలికుల్లో మరొకరు లేరు.‘‘మరణమే నీ యదార్థ ఛాయ’’ అన్నప్పుడు ఆయన ఒక తాత్వికుడు. ‘‘తుఫాను తుమ్మెద’’ను పలకరిస్తున్నపుడు ఆయన ఒక విప్లవకారుడు. మహంకాళి జాతరలో బెల్లి లలితను చూసినపుడు ఆయన ఒక తీవ్ర క్రోధాగ్నిపరుడు. ‘‘పూలను నేనొక చామనఛాయ పువ్వు పూజ కోసమే దొంగిలిస్తాను’’ అన్నప్పుడు ఆయన ఒక నిర్మలప్రేమికుడు. ‘‘మసీదు మెట్లమీదో/ సరయూనది స్నానఘట్టం దగ్గరో/ చెయ్యచాచి కూలబడిన ఫకీరులు యాచకుల కళ్ళలో/ ఘనీభవించిన బీభత్సం సామ్రాజ్యవాదం’’గా గుర్తిం చటం దేవిప్రియ దృక్పథం. సమకాలీన పరిస్థితులు, సంఘటనలు, ఆవేశం, ఆలోచన, ఆర్ద్రత నిండిన దేవిప్రియ కవిత్వం సంయమనంతో కూడిన ఒక అండర్ ప్లే...కవిత్వంతో సుదీర్ఘ కాలంగా సహవాసం చేస్తూ, నిరంతరాయంగా రాస్తూవస్తూన్న కవి విషయంలో కవిత్వం కేవలం ఒక ప్రక్రియామాత్రంగా కొనసాగదు, అతని వ్యక్తిత్వంగా మారిపోతుంది. అభివ్యక్తి అభివ్యక్తిగా మిగలదు, కవి అస్తిత్వంలో అంతర్భాగమవుతుంది. కవి ‘‘ఉచ్ఛ్వాసలో లోనికి వెళ్ళిన లోకం నిశ్వాసతో పద్యమై బయటికి వస్తుంది.’’ శ్వాసక్రియా జనితమయిన ఒక శబ్దరహిత లయ కవి దేహాన్ని సదా అంటిపెట్టుకుని వుంటుంది. తన పదిహేనో సంపుటం ‘ఇం..కొకప్పుడు’ నాటికి  దేవిప్రియ తననుతాను లిఖించుకుంటున్నారు. మరి తననుతాను లిఖించుకోవటం కవిత్వం అవుతుందా? ఖచ్చితంగా అవుతుంది. అయితే కవి తననుతాను లిఖించు కోవటానికి ముందు తనను తాను సృజించుకోవలసి వుంటుంది. ‘అమ్మచెట్టు’, ‘నీటిపుట్ట’, ‘తుఫాను తుమ్మెద’, ‘పిట్టకూడా ఎగిరిపోవలసిందే’, ‘చేపచిలుక’, ‘గంధకుటి’, ‘గాలిరంగు’, ‘అరణ్యపురాణం’, ‘ఇం..కొకప్పుడు’ సంకలనాలను నిశితంగా పరిశీలిస్తే దేవిప్రియలో తననుతాను సృజించుకునే ఈ ప్రక్రియ క్రమం మనకు స్పష్టంగా అవగతం అవుతుంది. ఈ క్రమం ఇదే వేగంతో ముందుకు సాగితే కవిగా దేవిప్రియ స్థానం ప్రపంచ కవుల సరసన వుంటుందనటంలో ఏ సందేహం లేదు.మానవ ప్రపంచంలో దుఃఖం అనివార్యం. అందుకే అది దేవిప్రియ కవిత్వంలో అత్యంత సహజంగా, సౌందర్యభరితంగా సాక్షాత్కరిస్తుంది. ఈ దుఃఖంలోంచే సౌఖ్య లోకపు ద్వారాలు తెరచుకుంటాయి. దుఃఖం లేనిదే సౌఖ్యాన్ని ఊహించటం కూడా అసాధ్యం.  ప్రత్యామ్నాయ రాహిత్యం మనిషి జీవితంలోకెల్లా అత్యంత విషాదకర మయిన దుఖం. ఈ దుఃఖం లోతుల్లోంచి భవిష్యత్ ప్రత్యామ్నాయాలను ప్రదర్శిం చటం దేవిప్రియ కవిత్వం ప్రత్యేక నైజం. ఎటుచూసినా నలువైపులా హింస, అసహనం, రకరకాల ఉన్మాదం విశృంఖల స్వైరవిహారం చేస్తూన్న ప్రస్తుత సమయంలో మానవాత్మను తాకగల సునిశితమయిన కవిత్వం, మరీముఖ్యంగా దేవిప్రియలాంటి సున్నిత మనస్కులయిన కవుల అవసరం గతంలో ఎప్పటికన్నా ఇప్పుడు మరింత ఎక్కువ.ఖాదర్ మొహియుద్దీన్90009 76999(దేవిప్రియ కవితా సంపుటి ‘గాలిరంగు’కు 2017 కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ బహుమతి లభించిన సందర్భంగా)

aadhunika telugu kavitvaaniki oka taajaadanaannii, abhivyaktiki athi naajuukayina oka nijaayitiinii, paatakudini bhaavukudini chese aatmeeyamayina oka amaayikatvaannii andinchina kavi devipriya. devipriya kavitvam padaala ranarangamla vundadu. chaalaamandi pramukhula kavitvaalalo tarachugaa tarasapade sabdala trafic jam eeyana kavitvamlo machukayina kanipinchadu. tolipoddu sandhyalo sedadeerenduku bayaluderina sutimettani paadaala alikidila sunnitamgaa mana karnaputaalanu  taakutaayi devipriya vachanapadyaalu. komalamayina kavitaavaakyaalu chimmacheekatlanu chedinchukuntu velugula tiiraladaakaa teesukuvelataayi. devipriya kavitvamlo bhaavachitraalu manalni mantramugdhulni chestayi. kottagaa, vintagaa ee lokanni veekshinche devipriya kavitvam oka nirdishtamaina ardhamlo vismayavesala kavitvam. drushyajagattuloni prati kadalikanee tana antarangamlo padilamgaa alankarinchukuntu vaatini sandarbhochitamgaa sadviniyogam chesukune sadavakaasam kosam eduru chustundemo anipistundi. tanavadda vunna nidhulanu gurinchi devipriya yemayina cheppivundavachhunugaa nijaaniki aayana samupaarjinchunna sampada aayana manishinee, prakrutinee, mottamgaa srushtinee darsinche aayana choopulone nikshiptamai vundi. pratee vastuvunii oka udaattamayina metaferga matrame chudatamlone vundi. aa chudatamlo oka aascharyam, oka vismayam, oka pulakarinta vuntundi. vaati abhivyaktilo oka mrudutvam, oka taajaadanam, oka adhivaastavika sabdachaitanyam vuntundi. adhe ee kavi tanakutaanugaa samakuurchukunna athi viluvayina sampada.devipriya kavitvamlo kanipinche ‘craftvalue’thopaatu ‘content vyaalyuu’ kuudaa entho gambheeramainadii, udaattamainadii. oka saadhaaranamayina neetibottutopaatu kanneetichukka gravityni sayitam gurtinchagala kavi. tana pratyeka kavitasilpam dwara chirugaali taakidiki saitam prakampinche manishi antaschetanaloni athi sunnitamayina sitaaru teegelanu taakagala sakti devipriya abhivyaktiki vundi. aayana kavitvaanni alle teeru mana aadhunikata anta kottadi. mana smrutiparampara anta paatadi. kavitvamlo aayanadi swachchamayina rujumargam. ‘‘nirantaram mastishka tataakamlo pongiporla taniki tannukulaadtuunna teevrabhaavanalaki’’ akshara roopaalu devipriya kavitalu.anekaneka kraantulu, bhraantulaku aalavaalamayina iravayyo sataabdamlo kallu terachi, tanachuttuu oopiri salapaneeyani rakarakaala siddhaantaalu, paarteela rekhachankra manaalu, aacharanalu, astitvachaitanyaala sandohamloonuu ematram gandaragolaaniki gurikakunda sthimitamgaa tanadayina maargaanni taanugaa nirminchukuni sthiramgaa nilabadinavaadu. daadaapugaa ayidu dasaabdaala tana kavitaaprayaanamlo kottakotta daarulnee, dhoranulnee gurtistuu, samaadaristuunee tanadayina swantamaargaanni nirmim chukuni munduku saagipotuunna kavi devipriya. chaalaamandi pramukha kavulu anukuntunnatlugaa itivruttame kavitvam ani aayana enaaduu anukoledu. telugulo shivasagar, varavararaolu taruvaata balamaina okeoka rajakeeya kavi devipriya. kavita praamganamloki pravesinchina taruvaata, kavitvaaniki itivruttamgaa sweekarinchina taruvaata raajakeeyamtho sahaa prateedee devipriya drushtilo vyaktigatame. aadhunika telugu kavitvamlo aayana tokkina kotta puntalu, telugu jarnalijamlo aayana teesukuvacchina kotta oravadi, chesina prayogaalu, vesina kotta baatalu, okka maatalo cheppalante ee vishayamlo tanatho saati raagaliginavaaru samakaalikullo marokaru leru.‘‘maraname nee yadartha chaaya’’ annappudu aayana oka taatvikudu. ‘‘tuphaanu tummeda’’nu palakaristunnapudu aayana oka viplavakaarudu. mahankali jaataralo belli lalitanu chusinapudu aayana oka teevra krodhagniparudu. ‘‘poolanu nenoka chamanachaya puvvu pooja kosame dongilistaanu’’ annappudu aayana oka nirmalapremikudu. ‘‘maseedu metlameedo/ sarayuunadi snaanaghattam daggaro/ cheyyachaachi koolabadina fakeerulu yachakula kallalo/ ghaneebhavinchina beebhatsam saamraajyavaadam’’gaa gurtim chatam devipriya drukpatham. samakaaleena paristhitulu, sanghatanalu, aavesam, aalochana, aardrata nindina devipriya kavitvam samyamanamtho kuudina oka ander play...kavitvamtho sudeergha kaalamgaa sahavasam chestu, nirantaraayamgaa raastuuvastuunna kavi vishayamlo kavitvam kevalam oka prakriyaamaatramgaa konasaagadu, athani vyaktitvamgaa maaripotundi. abhivyakti abhivyaktigaa migaladu, kavi astitvamlo antarbhaagamavutundi. kavi ‘‘uchchwaasalo loniki vellina lokam nishwaasatho padyamai bayatiki vastundi.’’ swasakria janitamayina oka sabdarahita laya kavi dehaanni sadaa antipettukuni vuntundi. tana padiheno samputam ‘im..kokappudu’ naatiki  devipriya tananutaanu likhinchukuntunnaaru. mari tananutaanu likhinchukovatam kavitvam avutundaa? khachitamgaa avutundi. ayithe kavi tananutaanu likhinchu kovataniki mundu tananu taanu srujinchukovalasi vuntundi. ‘ammachettu’, ‘neetiputta’, ‘tuphaanu tummeda’, ‘pittakuda egiripovalasinde’, ‘chepachiluka’, ‘gandhakuti’, ‘gaalirangu’, ‘aranyapuraanam’, ‘im..kokappudu’ sankalanaalanu nisitamgaa pariseeliste devipriyalo tananutaanu srujinchukune ee prakriya kramam manaku spashtamgaa avagatam avutundi. ee kramam ide vegamtho munduku saagithe kaviga devipriya sthaanam prapancha kavula sarasana vuntundanatamlo e sandeham ledu.manava prapanchamlo dukkham anivaaryam. anduke adhi devipriya kavitvamlo atyanta sahajamgaa, soundaryabharitamgaa saakshaatkaristundi. ee dukkhamlonche soukhya lokapu dwaaraalu terachukuntaayi. dukkham lenide soukhyaanni oohinchatam kuudaa asaadhyam.  pratyaamnaaya rahityam manishi jeevitamlokella atyanta vishaadakara mayina dukham. ee dukkham lotullonchi bhavishyat pratyaamnaayaalanu pradarsim chatam devipriya kavitvam pratyeka naijam. etuchusina naluvaipula himsa, asahanam, rakarakaala unmaadam vishrunkhala swairavihaaram chestunna prastuta samayamlo maanavaatmanu taakagala sunisitamayina kavitvam, mareemukhyamgaa devipriyalanti sunnita manaskulayina kavula avasaram gatamlo eppatikanna ippudu marinta ekkuva.khadar mohiuddin90009 76999(devipriya kavita samputi ‘gaalirangu’ku 2017 kendra saahitya academy bahumati labhinchina sandarbhamgaa)