రద్దయిన నోట్ల రాకపై ఆర్బిఐన్యూఢిల్లీ : దేశంలో 500, 1000 రూపాయల విలువ గల కరెన్సీ నోట్ల రద్దు (డెమో) అమలుపరిచి ఏడాది దగ్గర పడుతున్నప్పటికీ అప్పటికి చలామణిలో ఉన్న ఆ నోట్లలో ఎన్ని బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి తిరిగి వచ్చింది ఆర్బిఐ ఇంకా లెక్క పెడుతూనే ఉంది. డెమో అనంతరం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి తిరిగి వచ్చిన 500, 1000 రూపాయల నోట్లను అత్యాధునిక కరెన్సీ లెక్కింపు యంత్రాల సహాయంతో ‘‘నిజాయతీగా ఇప్పటికీ ప్రాసెస్’’ చేస్తూనే ఉన్నామని ఆర్బిఐ సమాచార హక్కు చట్టం కింద వచ్చిన ప్రశ్నకు సమాధానంగా తెలిపింది. సెప్టెంబర్ 30 నాటికి 1134 కోట్ల 500 రూపాయల నోట్లను (విలువ రూ.5.67 లక్షల కోట్లు), 524.90 కోట్ల వెయ్యి రూపాయల నోట్లను (రూ.5.24 లక్షల కోట్లు) ప్రాసెస్ చేసినట్టు ఆ సమాధానంలో పేర్కొంది. ఈ రెండు విలువల కరెన్సీ నోట్ల విలువ 10.91 లక్షల రూపాయలని తెలిపింది. పూర్తి నిజాయితీతో డబుల్ షిఫ్ట్లో ఈ నోట్ల ప్రాసెసింగ్ జరుగుతున్నదని, ఆ నోట్లను లెక్కించేందుకు 66 అత్యాధునిక కరెన్సీ తనిఖీ, ప్రాసెసింగ్ యంత్రాలను ఉపయోగిస్తున్నామని తెలిపింది. చెల్లుబాటు కోల్పోయిన ఆ నోట్ల లెక్క తేల్చేందుకు ఎంత గడువు ఇచ్చారు అన్న ప్రశ్నకు స్పందిస్తూ.. అది నిరంతర ప్రక్రియ అని తెలిపింది. గత ఏడాది నవంబరు ఎనిమిదవ తేదీ అర్ధరాత్రి నుంచి ఈ పెద్ద నోట్ల చలామణిని ప్రభుత్వం రద్దు చేయగా అకౌంటింగ్ సంవత్సరం ముగింపు 2017, జూన్ 30 నాటికి...రద్దయిన నోట్లలో 15.28 లక్షల కోట్ల రూపాయల విలువ గల 99 శాతం నోట్లు బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు తిరిగి వచ్చినట్టు ఆర్బిఐ 2016-17 వార్షిక నివేదికలో తెలిపింది. అంటూ 16,050 కోట్ల రూపాయల విలువ గల నోట్లు మాత్రమే చట్టబద్ధమైన వ్యవస్థకు వెలుపల ఉన్నాయన్న మాట. గత ఏడాది నవంబరు ఎనిమిదో తేదీ నాటికి దేశంలో 1716.50 కోట్ల 500 రూపాయల నోట్లు, 685.8 కోట్ల 1000 రూపాయల నోట్లు ఉన్నాయి. వాటి మొత్తం విలువ 15.44 లక్షల కోట్ల రూపాయలు. ఇంకా లెక్కింపు ప్రక్రియ పూర్తి కావలసి ఉన్న నేపథ్యంలో స్వల్ప మార్పులకు లోబడి ఈ ఏడాది జూన్ 30 నాటికి బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి వచ్చిన నోట్ల విలువ 15.28 లక్షల కోట్ల రూపాయలు. డెమో అనంతరం కొత్త 500, 2000 రూపాయల విలువ గల నోట్లతో పాటు ఇతర విలువల కరెన్సీ నోట్ల ముద్రణకు ఆర్బిఐ 7965 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేసింది. అంతకు ముందు ఏడాది కొత్త నోట్ల ముద్రణకు ఆర్బిఐ ఖర్చు చేసిన 3421 కోట్ల రూపాయల కన్నా ఇది సుమారు రెట్టింపు ఉంది. ఇబ్బందులు పడినా క్షమించేశారు..పెద్ద నోట్ల రద్దు కారణంగా పేదలు తీవ్రంగా ప్రభావితం అయినా సంపన్నులకు వ్యతిరేకంగా ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్య కావడం వల్ల వారు ప్రధాని నరేంద్రమోదీని క్షమించారని ప్రణాళికా సంఘం మాజీ సభ్యుడు అరుణ్ మైరా డెమోపై రాసిన పుస్తకంలో అన్నారు. మోదీ తమ వైపే ఉన్నారని ప్రజలు గట్టిగా విశ్వసించడమే ఆయనకు మద్దతు లభించడానికి కారణమని ఆయన తేల్చి చెప్పారు. ‘‘మన సమాజంలోని ప్రజలు సంపన్నుల పట్ల చాలా అసంతృప్తితో ఉన్నారు. సంపన్నులు, ప్రభుత్వం కనుసన్నల్లో నడుస్తున్న సమాంతర ఆర్థిక వ్యవస్థ పట్ల తీవ్ర అసంతృప్తితో ఉన్నారు. మోదీ, అన్నా హజారే ఇది గమనించారు. ఇదే ప్రభుత్వానికి, అవినీతికి వ్యతిరేకంగా అన్నా హజారే ఉద్యమానికి మూలం. మోదీ కూడా ఈ ఉద్యమం నుంచే ఒక తాడు తీసుకుని అవినీతి వ్యతిరేకత అనే సందేశం ప్రచారం చేశారు. ఆ చర్యతో తాము ఎన్నో ఇబ్బందులు పడినా సంపన్నుల తాట తీయడానికే పెద్ద నోట్ల రద్దు అన్న ఆయన మాటకి జేజేలు పలికారు. మోదీ మాటని నమ్మారు. ఈ చర్యతో సంపన్నులు నష్టపోయారా లేదా అన్నది మనకి ఇంకా తెలియదు. కాని పేదలు మాత్రం ఎన్నో కష్టాలు పడ్డారు. అయినా తమ వెంటే మోదీ ఉన్నారని నమ్మి ఆయనను క్షమించేశారు’’ అని ఆయన ఒక ఇంటర్వ్యూలో అన్నారు. ప్రభుత్వం జిడిపిపై దృష్టి పెట్టడం కన్నా సగటు పౌరుల సంక్షేమంపై అధికంగా దృష్టి సారించాలని, ఎక్కువ ఉద్యోగాలు అందుబాటులోకి తెచ్చే ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్మించాలని మైరా సూచించారు. జిడిపి గణాంకాలు ప్రజల సంక్షేమానికి ఏ విధంగానూ దర్పణం పట్టవని 74 సంవత్సరాల వయస్కుడైన ఆ విద్యావేత్త తెలిపారు. ప్రజల సంక్షేమానికి తీసుకోవలసిన చర్యల గురించి సంపన్నులతో కాకుండా నేరుగా ప్రజలతోనే సంప్రదించాలని, అప్పుడే ప్రతీ ఒక్కరికీ అనుకూలమైన మరింత సమ్మిళిత, న్యాయబద్ధమైన, సామరస్యపూర్వకమైన ప్రపంచం ఏర్పడుతుందని ఆయన అన్నారు.
raddayina notla rakapai aarbiinyuudillii : desamlo 500, 1000 roopaayala viluva gala corrensy notla raddu (demo) amaluparichi edaadi daggara padutunnappatiki appatiki chalaamanilo unna aa notlalo enni banking vyavasthaloki tirigi vachindi arbi inka lekka pedutuunee undi. demo anantaram banking vyavasthaloki tirigi vachina 500, 1000 roopaayala notlanu atyaadhunika corrensy lekkimpu yantraala sahaayamtho ‘‘nijaayatiigaa ippatikee prosses’’ chestune unnaamani arbi samachara hakku chattam kinda vachina prasnaku samaadhaanamgaa telipindi. september 30 naatiki 1134 kotla 500 roopaayala notlanu (viluva roo.5.67 lakshala kotlu), 524.90 kotla veyyi roopaayala notlanu (roo.5.24 lakshala kotlu) prosses chesinattu aa samaadhaanamlo perkondi. ee rendu viluvala corrensy notla viluva 10.91 lakshala roopaayalani telipindi. puurti nijaayitiitoe dabul shiftlo ee notla prossesing jarugutunnadani, aa notlanu lekkinchenduku 66 atyaadhunika corrensy tanikhee, prossesing yantraalanu upayogistunnamani telipindi. chellubaatu kolpoina aa notla lekka telchenduku entha gaduvu icharu anna prasnaku spandistuu.. adhi nirantara prakriya ani telipindi. gatha edaadi navambaru enimidava tedee ardharaatri nunchi ee pedda notla chalaamanini prabhutvam raddu cheyagaa accounting samvatsaram mugimpu 2017, joon 30 naatiki...raddayina notlalo 15.28 lakshala kotla roopaayala viluva gala 99 saatam notlu banking vyavasthaku tirigi vachinattu arbi 2016-17 vaarshika nivedikalo telipindi. antuu 16,050 kotla roopaayala viluva gala notlu matrame chattabaddhamaina vyavasthaku velupala unnaayanna maata. gatha edaadi navambaru enimido tedee naatiki desamlo 1716.50 kotla 500 roopaayala notlu, 685.8 kotla 1000 roopaayala notlu unnaayi. vaati mottam viluva 15.44 lakshala kotla roopaayalu. inka lekkimpu prakriya puurti kavalasi unna nepathyamlo swalpa maarpulaku lobadi ee edaadi joon 30 naatiki banking vyavasthaloki vachina notla viluva 15.28 lakshala kotla roopaayalu. demo anantaram kotta 500, 2000 roopaayala viluva gala notlatho paatu itara viluvala corrensy notla mudranaku arbi 7965 kotla roopaayalu kharchu chesindi. antaku mundu edaadi kotta notla mudranaku arbi kharchu chesina 3421 kotla roopaayala kanna idhi sumaru rettimpu undi. ibbandulu padina kshaminchesaaru..pedda notla raddu kaaranamgaa pedalu teevramgaa prabhaavitam aina sampannulaku vyatirekamgaa prabhutvam teesukunna charya kaavadam valla vaaru pradhaani narendramodini kshaminchaarani pranalika sangham maji sabhyudu arun maira demopy raasina pustakamlo annaru. modii tama vaipe unnaarani prajalu gattigaa viswasinchadame aayanaku maddatu labhinchadaaniki kaaranamani aayana telchi cheppaaru. ‘‘mana samaajamlooni prajalu sampannula patla chala asantruptito unnaaru. sampannulu, prabhutvam kanusannallo nadustunna samantara aardhika vyavastha patla teevra asantruptito unnaaru. modii, anna hajare idhi gamaninchaaru. ide prabhutvaaniki, avineetiki vyatirekamgaa anna hajare udyamaaniki moolam. modii kuudaa ee udyamam nunche oka taadu teesukuni avineeti vyatirekata ane sandesam prachaaram chesaru. aa charyatho taamu enno ibbandulu padina sampannula taata teeyadaanike pedda notla raddu anna aayana maataki jejelu palikaaru. modii maatani nammaru. ee charyatho sampannulu nashtapoyara leda annadi manaki inka teliyadu. kaani pedalu maatram enno kashtaalu paddaaru. aina tama vente modii unnaarani nammi aayananu kshaminchesaaru’’ ani aayana oka interviewlo annaru. prabhutvam jidipipai drushti pettadam kanna sagatu pourula sankshemampai adhikamgaa drushti saarinchaalani, ekkuva udyogaalu andubaatuloki techhe aardhika vyavasthanu nirminchaalani maira suuchimchaaru. jidipi ganaankaalu prajala sankshemaaniki e vidhamgaanuu darpanam pattavani 74 samvatsaraala vayaskudaina aa vidyaavetta telipaaru. prajala sankshemaaniki teesukovalasina charyala gurinchi sampannulatho kakunda nerugaa prajalathone sampradinchaalani, appude pratee okkarikee anukuulamaina marinta sammilita, nyaayabaddhamaina, saamarasyapoorvakamaina prapancham erpadutundani aayana annaru.