(న్యూఢిల్లీ, హైదరాబాద్ - ఆంధ్రజ్యోతి)  ఒకే దేశం! ఒకేసారి ఎన్నికలు! లోక్సభతోపాటు అన్ని రాష్ట్రాలకూ ఒకేసారి పోలింగ్! మరో ఐదేళ్ల దాకా ఎక్కడా మైకుల మోత వినిపించొద్దు! ఈవీఎంల ‘బీప్’ చప్పుడు చేయొద్దు! పదేపదే పడే ‘కోడ్’ల సంకెళ్లు పటాపంచల్! ప్రతి నిర్ణయాన్ని ఎన్నికల కోణంలోనో, ఎన్నికల దృష్టిలోనూ తీసుకోవాల్సిన అవసరాలు మటుమాయం! ఇది... మోదీ మార్కు సంస్కరణ సంచలనం! ‘లోక్సభతోపాటు అన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలకు ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించాలి’ అని పదేపదే చెబుతున్న ప్రధాని మోదీ ఇప్పుడు దానిని ఆచరణలోకి తెచ్చేందుకు రంగం సిద్ధం చేస్తున్నారు. ఆయన అనుకున్నది అనుకున్నట్లుగా జరిగితే... 2018 ఆఖరులోనే లోక్సభకూ, అన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలకూ ఎన్నికలు జరుగుతాయి. ఇందుకు అవసరమైన రాజకీయ, రాజ్యాంగ, పరిపాలనాపరమైన కసరత్తు వేగం పుంజుకున్నట్లు అత్యంత విశ్వసనీయ వర్గాలు తెలిపాయి.దేశంలో 29 రాష్ట్రాలు... ఏటా ఏదో ఒక రాష్ట్రంలో ఎన్నికలు! మరి... వీటన్నింటికీ కలిపి ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించడం సాధ్యమేనా? తలచుకుంటే అసాధ్యమేదీ లేదన్నది మోదీ భావన! అదీ నిజమే! లోక్సభతోపాటు అసెంబ్లీల కాలపరిమితి ముగిసేపు కొత్త సభలు కొలువు తీరాల్సిందే. అంతకుముందు గరిష్ఠంగా ఆరునెలల నుంచి ఎప్పుడైనా లోక్సభకు, ఆయా రాష్ట్రాలకు ఎన్నికలను ఎలక్షన్ కమిషన్ నిర్వహించవచ్చు. ఉదాహరణకు... ప్రస్తుత లోక్సభ 2014 జూన్లో కొలువు తీరింది. అంటే... 2019 జూన్ వరకు దీని కాలపరిమితి ఉంది. 2019 జనవరి నుంచి జూన్లోపు ఎప్పుడైనా లోక్సభకు ఎన్నికలు నిర్వహించవచ్చు. అయితే... ఆ పరిమితిని అంతకుమించి పొడిగించడానికిగానీ, కుదించడానికిగానీ వీల్లేదు. ఇదే నిబంధన రాష్ట్ర అసెంబ్లీలకూ వర్తిస్తుంది. సభను రద్దు చేసినా, సభా విశ్వాసం పొందలేకపోయినా... ప్రభుత్వం పడిపోతుంది. అప్పుడు... మళ్లీ ఎన్నికలు అవసరమవుతాయి! మరి... ఇదేదీ జరగకుండానే, కాలపరిమితితో సంబంధంలేకుండా, అన్ని రాష్ట్రాలకూ ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించాలంటే రాజ్యాంగ సవరణే మార్గం! అంతేకాదు, దీనిని దేశంలో కనీసం సగానికిపైగా రాష్ట్రాలు ఆమోదించాలి. అప్పుడు మాత్రమే జమిలి ఎన్నికలు సాధ్యమవుతాయి.ఏ పార్టీ అయినా నిండు ఐదేళ్లూ అధికారం సాగించాలనే అనుకుంటుంది. ఏడాది ఏడాదిన్నర ముందుగా గద్దె దిగడానికి ఎవ్వరూ ఇష్టపడరు. మరి... దేశమంతా జమిలి ఎన్నికలకు ఆయా రాష్ట్రాలు అంగీకరిస్తాయా? రాజ్యాంగ సవరణకు సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం సాధ్యమేనా? ఆ విషయానికి వద్దాం! దేశంలో మొత్తం రాష్ట్రాలు 29. ఇందులో కనీసం 15 రాష్ట్రాలు జమిలి ఎన్నికలకు ఓకే చెప్పాలి. ఇందుకు ప్రధాని మోదీ ఇప్పటికే పూర్వరంగాన్ని సిద్ధం చేశారు. ఇటీవల జరిగిన ఎన్డీయే సమావేశంలో జమిలి ఎన్నికలపై తన మనసులోని మాటను మిత్రపక్షాలతో మోదీ పంచుకున్నారు.త్వరలో అన్ని రాష్ర్టాల ముఖ్యమంత్రులతో అధికారికంగా సమావేశం ఏర్పాటు చేసి తన ‘మన్కీ బాత’ బయటపెట్టబోతున్నారు. ప్రస్తుతం బీజేపీ, దాని మిత్రపక్షాలు 16 రాష్ట్రాల్లో అధికారంలో ఉన్నాయి. ఈ రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులంతా సూత్రప్రాయంగా ‘జమిలికి జై’ కొట్టారు. వెరసి... సగానికిపైగా రాష్ట్రాలు అనుమతించాలన్న రాజ్యాంగపరమైన అవసరం తీరడం ఖాయమని చెబుతున్నారు. ఆ సంగతి పక్కనపెడితే, సుమారు 17 రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల కాలపరిమితి ‘2018 ఆఖరుకు’ కాస్త అటూ ఇటుగా ముగుస్తోంది. ఈ రాష్ట్రాలు జమిలిపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేయకపోవచ్చు.2018 ఆఖరులో లోక్సభతోపాటు అన్ని అసెంబ్లీలకు ఒకేసారి ఎన్నికలు జరపాలన్నది మోదీ ఆలోచన. ఇలా చేయాలంటే... కొన్ని రాష్ట్రాల అధికార కాలాన్ని పొడిగించాలి. మరికొన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల కాలపరిమితిని కుదించాలి. ఆరునెలల్లోపు పరిమితి ముగిసే రాష్ట్రాలతో ఎలాంటి ఇబ్బంది లేదు. ఈ కోవలోకి... ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, అరుణాచల్ప్రదేశ్, ఒడిసా, సిక్కిం వస్తాయి. ఈ రాష్ట్రాలకు 2019 ఏప్రిల్, మే నెలల్లో ఎన్నికలు జరగాల్సి ఉంది. ఈ రాష్ట్రాలకు 2018 ఆఖరులో లోక్సభతో కలిపి ఎన్నికలు జరగడంలో ఎలాంటి ఇబ్బంది ఉండదు.ఇక మిగిలిన రాష్ట్రాల పరిస్థితి ఏమిటి? వాటిని ఎలా సర్దుబాటు చేస్తారన్నదే అసలు ప్రశ్న! ప్రస్తుతం ప్రచారంలో ఉన్నదాని ప్రకారం... దీనికి రెండేళ్ల కాలాన్ని ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటారు. 2018 ఆఖరునాటికి రెండేళ్లకంటే తక్కువ కాలపరిమితి ఉన్న రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలన్నింటినీ ‘జమిలి’లో చేర్చేస్తారు. రెండేళ్లకంటే ఎక్కువ పదవీకాలం ఉన్న రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల కాలపరిమితిని 2023 వరకు పొడిగిస్తారు. వెరసి... 2023లో పూర్తిస్థాయిలో అన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలకు, లోక్సభకు ఒకేసారి ఎన్నికలు జరుగుతాయన్న మాట! ఈ లెక్క ప్రకారం... గుజరాత, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఛత్తీ్సగఢ్, కర్ణాటక, మధ్యప్రదేశ్, మేఘాలయ, మిజోరం, నాగాలాండ్, త్రిపుర, రాజస్థాన్, ఏపీ, తెలంగాణ, అరుణాచల్ప్రదేశ్, హరియాణా, జమ్మూ కశ్మీర్, జార్ఖండ్, మహారాష్ట్ర, ఒడిసా, సిక్కిం, ఢిల్లీ, బిహార్ రాష్ట్రాలకు 2018లో జమిలి ఎన్నికలు జరుగుతాయి. 2021లో ఏప్రిల్, మే వరకు కాలపరిమితి ఉన్న అసోం, కేరళ, పుదుచ్చేరి, తమిళనాడు, పశ్చిమ బెంగాల్తోపాటు ఇటీవలే ఎన్నికలు జరిగిన ఐదు రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల కాలపరిమితిని (గోవా, మణిపూర్, పంజాబ్, ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్) 2023 వరకు పొడిగించి... వాటినీ జమిలిలో చేరుస్తారు. ‘అయాచితంగా’ వచ్చి పడే పొడిగింపును ఎవరూ వద్దనుకోరు! ‘పొడిగింపు’ కుదరకపోతే... ఆ రాషా్ట్రల్లో 2023 వరకు రాష్ట్రపతి పాలన విధించే అవకాశముంది. దేశవ్యాప్తంగా జమిలి ఎన్నికల నిర్వహణకు గల సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించాలంటూ యూపీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో కాంగ్రెస్ సభ్యుడు నాచియప్పన్ నేతృత్వంలో పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీని నియమించింది. ఈ కమిటీ 2015 డిసెంబరు17న తన నివేదికను పార్లమెంటుకు అందజేసింది. జమిలి ఎన్నికల నిర్వహణకు జై కొట్టింది. ‘‘విడివిడిగా ఎన్నికలు నిర్వహించడం వల్ల వ్యయ భారం అధిగమవుతుంది. దేశంలో ప్రతి నెలా ఎక్కడో ఒక చోట ఎన్నికలు జరుగుతున్నందువల్ల అభివృద్ధి, విధానపరమైన నిర్ణయాలను తీసుకోలేకపోతున్నారు’’ అని కమిటీ పేర్కొంది.జమిలి ఎన్నికల నిర్వహణ కోసం అనేక మార్గాలను కూడా ఈ కమిటీ తన నివేదికలో పొందుపరిచింది. ‘‘ఏ రాష్ట్రంలోనైనా శాసనసభ గడువుకు ఆరు నెలల ముందు ఎన్నికలు నిర్వహించడానికి ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం 1951 ప్రకారం ఎన్నికల సంఘానికి ఇచ్చిన అధికారాన్ని మరింత విస్తృతం చేయాలి. రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఎన్నికల కమిషన్కు ఈ అధికారాలను ఇవ్వాలి. జమిలి ఎన్నికలకు అనుగుణంగా ప్రస్తుతం ఆయా రాష్ర్టాల్లో ఉన్న ప్రభుత్వాల కాలపరిమితిని ఎన్ని నెలలైనా పొడిగించడం లేదా కుదించడం చేస్తే సరిపోతుంది’’ అని నాచియప్పన్ కమిటీ పేర్కొంది. 1952 నుంచి 1967 వరకూ దేశంలో జమిలి ఎన్నికలే జరిగాయి. స్వాతంత్ర్యానంతరం 1952, 1957, 1962, 1967 సంవత్సరాలలో అన్ని రాష్ర్టాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలు, లోక్సభ ఎన్నికలు ఒకేసారి జరిగాయి. అయితే 1969లో కాంగ్రె్సలో విభజన రావడంతో 1971లో ఇందిరాగాంధీ మధ్యంతర ఎన్నికలకు మొగ్గు చూపారు. అక్కడ నుంచి సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ఆటంకం ఏర్పడింది. 1977లో జనతాపార్టీ అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత కాంగ్రెస్ పాలిత రాష్ర్టాలన్నింటినీ రద్దు చేసి ఎన్నికలు నిర్వహించారు. 1980లో ఇందిరాగాంధీ తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత జనతా పార్టీ అధికారంలో ఉన్న రాష్ర్టాలన్నింటినీ ఇందిరాగాంధీ రద్దు చేసి మళ్లీ ఎన్నికలు నిర్వహించారు. దీంతో జమిలి ఎన్నికలకు బ్రేక్ పడింది.
(newdhilly, hyderabad - aandhrajyoti)  oke desham! okesari ennikalu! loksabhathopatu anni raashtraalakuu okesari poling! maro aidella daka ekkada maikula motha vinipinchoddu! eevaemla ‘beep’ chappudu cheyoddu! padepade pade ‘kod’la sankellu patapanchal! prati nirnayaanni ennikala konamlono, ennikala drushtiloonuu teesukovaalsina avasaraalu matumayam! idhi... modii maarku samskarana sanchalanam! ‘loksabhathopatu anni rashtrala assembleelaku okesari ennikalu nirvahinchaali’ ani padepade chebutunna pradhaani modii ippudu daanini aacharanaloki tecchenduku rangam siddham chestunnaru. aayana anukunnadi anukunnatlugaa jarigithe... 2018 aakharulone loksabhakuu, anni rashtrala assembleelakuu ennikalu jarugutaayi. induku avasaramaina rajakeeya, raajyaamga, paripaalanaaparamaina kasarattu vegam punjukunnatlu atyanta vishwasaneeya vargaalu telipai.desamlo 29 rashtralu... eta edho oka rashtramlo ennikalu! mari... veetannintikii kalipi okesari ennikalu nirvahinchadam saadhyamenaa? talachukunte asaadhyamedii ledannadi modii bhavana! adhee nijame! loksabhathopatu assembleyla kaalaparimiti mugisepu kotta sabhalu koluvu teeralsinde. antakumundu garishtamgaa aarunelala nunchi eppudaina loksabhaku, aayaa rashtralaku ennikalanu election kamishan nirvahinchavacchu. udaaharanaku... prastuta loksabha 2014 joonlo koluvu teerindi. ante... 2019 joon varaku deeni kaalaparimiti undi. 2019 janavari nunchi joonlopu eppudaina loksabhaku ennikalu nirvahinchavacchu. ayithe... aa parimitini antakuminchi podiginchadaanikigaanii, kudinchadaanikigaanii veelledu. ide nibandhana rashtra assembleelakuu vartistundi. sabhanu raddu chesina, sabhaa vishwaasam pondalekapoyina... prabhutvam padipotundi. appudu... malli ennikalu avasaramavutaayi! mari... idedee jaragakundane, kaalaparimititoe sambandhamlekunda, anni raashtraalakuu okesari ennikalu nirvahinchaalante raajyaamga savarane maargam! antekaadu, deenini desamlo kaneesam sagaanikipaigaa rashtralu aamodinchaali. appudu matrame jamili ennikalu saadhyamavutaayi.e party aina nindu aidelluu adhikaaram saaginchaalane anukuntundi. edaadi edadinnara mundugaa gadde digadaaniki evvaruu ishtapadaru. mari... deshamanta jamili ennikalaku aayaa rashtralu angeekaristaya? raajyaamga savaranaku sagam rashtrala aamodam saadhyamenaa? aa vishayaaniki vaddam! desamlo mottam rashtralu 29. indulo kaneesam 15 rashtralu jamili ennikalaku oke cheppali. induku pradhaani modii ippatike puurvaramgaanni siddham chesaru. iteevala jarigina endeeye samavesamlo jamili ennikalapai tana manasuloni maatanu mitrapakshaalato modii panchukunnaaru.twaralo anni rashrtala mukhyamantrulatho adhikaarikamgaa samavesam erpaatu chesi tana ‘mankee baata’ bayatapettabotunnaru. prastutam bgfa, daani mitrapakshaalu 16 rashtrallo adhikaaramlo unnaayi. ee rashtrala mukhyamantrulantaa suutrapraayamgaa ‘jamiliki jai’ kottaru. verasi... sagaanikipaigaa rashtralu anumatinchaalanna raajyaangaparamaina avasaram teeradam khayamani chebutunnaru. aa sangati pakkanapedithe, sumaru 17 rashtrala assembleyla kaalaparimiti ‘2018 aakharuku’ kaasta atuu itugaa mugustondi. ee rashtralu jamilipai abhyantaram vyaktam cheyakapovachhu.2018 aakharulo loksabhathopatu anni assembleelaku okesari ennikalu jarapalannadi modii aalochana. ilaa cheyalante... konni rashtrala adhikara kaalaanni podiginchaali. marikonni rashtrala assembleyla kaalaparimitini kudinchaali. aarunelallopu parimiti mugise raashtraalatho elanti ibbandi ledu. ee kovaloki... andhrapradesh, telamgaana, arunachalpradesh, odisa, sikkim vastaayi. ee rashtralaku 2019 epril, mee nelallo ennikalu jaragalsi undi. ee rashtralaku 2018 aakharulo loksabhatho kalipi ennikalu jaragadamlo elanti ibbandi undadu.ika migilina rashtrala paristhiti emiti? vaatini ela sardubaatu chestarannade asalu prasna! prastutam prachaaramlo unnadaani prakaaram... deeniki rendella kaalaanni praatipadikagaa teesukuntaaru. 2018 aakharunaatiki rendellakante takkuva kaalaparimiti unna rashtrala assembleelanninti ‘jamili’loo cherchestaaru. rendellakante ekkuva padaveekaalam unna rashtrala assembleyla kaalaparimitini 2023 varaku podigistaaru. verasi... 2023loo puurtisthaayiloo anni rashtrala assembleelaku, loksabhaku okesari ennikalu jarugutaayanna maata! ee lekka prakaaram... gujaraata, himachal pradesh, chhattisgad, karnaataka, madhyapradesh, meghalaya, mijoram, nagaland, tripura, rajasthan, apy, telamgaana, arunachalpradesh, hariana, jammoo kashmir, jarkhand, maharashtra, odisa, sikkim, dhilli, bihar rashtralaku 2018loo jamili ennikalu jarugutaayi. 2021loo epril, mee varaku kaalaparimiti unna asom, kerala, puducheri, tamilanadu, paschima bengaltopatu itivale ennikalu jarigina aidu rashtrala assembleyla kaalaparimitini (gova, manipur, panjab, uttarapradesh, uttarakhand) 2023 varaku podiginchi... vaatinii jamililo cherustaaru. ‘ayaachitamgaa’ vachi pade podigimpunu evaruu vaddanukoru! ‘podigimpu’ kudarakapothe... aa rashtrallo 2023 varaku rashtrapati paalana vidhinche avakaasamundi. desavyaaptamgaa jamili ennikala nirvahanaku gala saadhyaasaadhyaalanu pariseelinchaalantuu upa prabhutva hayamlo congress sabhyudu nachiappan netrutvamlo parlamentary standing kamiteeni niyaminchindi. ee commity 2015 disembaru17na tana nivedikanu paarlamentuku andajesindi. jamili ennikala nirvahanaku jai kottindi. ‘‘vidividigaa ennikalu nirvahinchadam valla vyaya bharam adhigamavutundi. desamlo prati nela ekkado oka chota ennikalu jarugutunnanduvalla abhivruddhi, vidhaanaparamaina nirnayaalanu teesukolekapotunnaru’’ ani commity perkondi.jamili ennikala nirvahana kosam aneka maargaalanu kuudaa ee commity tana nivedikalo ponduparichindi. ‘‘e rashtramlonaina saasanasabha gaduvuku aaru nelala mundu ennikalu nirvahinchadaaniki praja praatinidhya chattam 1951 prakaaram ennikala sanghaaniki ichina adhikaaraanni marinta vistrutam cheyali. raajyaamga savarana dwara ennikala kamishanku ee adhikaaraalanu ivvali. jamili ennikalaku anugunamgaa prastutam aayaa rashrtallo unna prabhutvaala kaalaparimitini enni nelalainaa podiginchadam leda kudinchadam cheste saripotundi’’ ani nachiappan commity perkondi. 1952 nunchi 1967 varakuu desamlo jamili ennikale jarigai. swaatantryaanantaram 1952, 1957, 1962, 1967 samvatsaraalalo anni rashrtala assembley ennikalu, loksabha ennikalu okesari jarigai. ayithe 1969loo congreslo vibhajana raavadamtho 1971loo indiraagaandhii madhyantara ennikalaku moggu chuupaaru. akkada nunchi saarvatrika ennikalaku aatankam erpadindi. 1977loo janataparti adhikaaramloki vachina taruvaata congress paalita rashrtalannintini raddu chesi ennikalu nirvahinchaaru. 1980loo indiraagaandhii tirigi adhikaaramloki vachina taruvaata janata party adhikaaramlo unna rashrtalannintini indiraagaandhii raddu chesi malli ennikalu nirvahinchaaru. deentho jamili ennikalaku breake padindi.