రామప్పకి ప్రస్తుతం కావలిసింది పర్యాటకశాఖ దన్నుకాదు. పురావస్తుశాఖ సహాయం. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చల్లని చూపు. వెరసి పరిరక్షణ చర్యలు. అందుకు కావలసిన నికరమైన ప్రణాళిక. నిధుల మంజూరు. అప్పుడే తెలంగాణ చారిత్రక వారసత్వం బతుకుతుంది.‘యునెస్కో వెలుగుల్లో రామప్ప గుడులు’ వ్యాసం (అక్టోబరు 19) గురించి కొన్ని వాస్తవాలు, కొంత తాజా సమాచారం పాఠకులకు అందించాల్సిన అవసరం ఉంది. రచయిత ఆ వ్యాసంలో సూచించినట్లు ఇప్పటిదాకా యునెస్కోకి రామప్పకి సంబంధం లేదు. యునెస్కో వెలుగులు లేవు. అంతా చిమ్మచీకటే. కేంద్రం ఎలాంటి నిర్దిష్ట అభివృద్ధి పథకం ప్రకటించలేదు. ‘రామప్పగుళ్ళను మన వారసత్వ సంస్కృతిగల పర్యాటక కేంద్రంగా అభివృద్ధి పరచడానికి’ కేంద్ర పర్యాటక శాఖవారు కూడా ఏమీ ఆలోచించడం లేదు. రాష్ట్ర పర్యాటక శాఖవారు ఎక్కడకు వెళ్ళినా ఏదో ఒక కంటి తుడుపు ప్రకటన చేయడం షరామామూలే.నిజానికి రామప్పకి ప్రస్తుతం కావలిసింది పర్యాటకశాఖ దన్నుకాదు. పురావస్తుశాఖ సహాయం. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చల్లని చూపు. వెరసి పరిరక్షణ చర్యలు. అందుకు కావలసిన నికరమైన ప్రణాళిక. నిధుల మంజూరు. యునెస్కోవారి గుర్తింపు, పరిరక్షణ చర్యలు ప్రారంభం కావడానికి దశాబ్దం పట్టవచ్చు. ప్రభుత్వం సుమారు మూడులక్షల రూపాయలు బెంగళూరుకుచెందిన నాట్యాచార్యులు చూడామణీ నందగోపాల్ బృందానికి నివేదిక తయారుచేయడానికి ఇచ్చారు. అంతే. వ్యాస రచయిత ఆమెని ‘యునెస్కో కన్సల్టెంట్’ అని భావించారు. సరికాదు.ఆవిడ నివేదిక ఇచ్చాక, దానిని రాష్ట్ర పురావస్తుశాఖ ఆమోదించి, తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి పంపితే, దానిని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి సంతృప్తిపడితే, కేంద్రప్రభుత్వానికి అందజేస్తారు. కేంద్ర ఆర్కియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా అభిప్రాయాల్ని గ్రహించి, సాంస్కృతికశాఖ సంతృప్తిచెంది, దేశంలోని ఇటువంటి నివేదికల్లో ఏది ముఖ్యమైనదో దానినే యునెస్కోకి పంపుతారు. వందలాది దేశాలనుండి చేరిన ఇటువంటి అగణిత నివేదికలనుండి ప్రాధాన్యతాక్రమాన్నిబట్టి ఎంపిక చేస్తారు. అలా ఎంపిక చేసినవాటి పరిరక్షణకోసం తమ నిపుణుల అభిప్రాయం కోరతారు. ఆ తరువాత సంగతి దేవుడెరుగు.అంతా దైవాధీనం!ప్రస్తుతం యునెస్కో రాజకీయ బెడదలతో సతమతమవుతోంది. అమెరికా తాను ప్రతీ ఏటా యునెస్కోకి ఇచ్చే 540కోట్ల నిధిని ఇవ్వడం ఆపేసింది. దాని అడుగులకి మడుగులు ఒత్తే పద్నాలుగు ధనికదేశాలు అదేబాటపట్టాయి. అంటే, యునెస్కో భారీగా బడ్జెట్లోటుతో నడుస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో నిన్నగాక మొన్న చూడామణిగారు మొదటి రామప్ప పర్యటన చేశారు. దానికే ఇంత తబ్బి ఉబ్బిపొయ్యాం. అంటే మన బాధ్యతని హాయిగా మరో అంతర్జాతీయ సంస్థపై పడేసి మాటల చోద్యంలో పడిపోయాం. ఈ లోగా ప్రహారీ గోడలు ఒక్కటొక్కటిగా పడిపోతున్నాయి. అద్భుత కళాఖండం అయిన నంది విగ్రహం దశాబ్దాలుగా ఎలాంటి కప్పులేకుండా ఎండకు ఎండి, వానకు తడిచిపోతున్నది. ఎంతోమంది యాత్రికులు బాధపడి మేం డబ్బులిస్తాం పైకప్పు వేయించండని వేడుకున్నా వినే నాధుడు లేడు. పైగా ప్రధాన ఆలయం వెనుక గల ఆలయం మొత్తం ఊడదీసి ఎక్కడికక్కడ పడేశారు. లోగడ కూలిన గోడలు, రాతిస్తంభాలు, శిల్పకళాఖండాలు కంటికి కనబడేవి. ఇప్పుడవి మట్టిలో కూరుకుపోయాయి. వర్షాలకు ఆలయమంటపం పలుచోట్లనుండి కురుస్తున్నది. ఐనా, ఎవరికిపుట్టిన బిడ్డరా ఇది అన్నట్లుగా ప్రభుత్వం పట్టించుకోవడం లేదు.ప్రభుత్వాలకు సివిల్ పనుల మీద ఉన్న ‘ఆసక్తి’ ఇలాంటి దుబారా ఖర్చులపై లేదు. వైష్ణవాలయం అయిన యాదాద్రికి ఖర్చుపెట్టే వందల కోట్ల రూపాయల నుండి కొంత డబ్బుతో కాకతీయుల కాలంనాటి వేయిస్తంభాల ఆలయం, గణపురం గుళ్ళు, జాకారం, నిడికొండ వంటి అనేక ఆలయాలను పరిరక్షింపవచ్చు. రాజరిక పాలనలో రాజులు తమ మత ఆలయాలను నిర్మించడం పోషించడం ఆనవాయితీ. కాని, ప్రజాస్వామ్యయుగంలో, పాలనలో, అన్ని మతాలను, ఆలయాలను కాపాడడం విధి. కొన్ని మాత్రమే వెలిగి, చాలావరకు చెరిగిపోవడం అంత మంచిది కాదు. బెజవాడ కనకదుర్గమ్మకు, తిరుపతి వెంకన్నకు కానుకలు సమర్పించడం పాలకుల ఇష్టం. కాని, ప్రజలు అభిమానించే శిల్పకళా కౌశలానికి తార్కాణాలైన కట్టడాలను, తరతరాల వారి విశ్వాసకేంద్రాలైన ఆలయాలను దుస్థితినుండి కాపాడ్డం అవసరం.తాజా పరిణామం ఏమంటే, తరతరాలుగా పాలకుల నిర్లక్ష్యానికి గురైన రామప్ప దుస్థితికి హైకోర్టు స్పందించింది. హైకోర్టు న్యాయమూర్తి జస్టిస్ పి.నవీన్రావు హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తికి రాసిన లేఖని సూమోటో పిల్గా స్వీకరించి, ఆలయ పరిరక్షణకు తీసుకున్న చర్యలేమిటో వివరించమంటూ ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ప్రభుత్వం భేషజాలకు పోకుండా జరిగిన నిర్లక్ష్యాన్ని అంగీకరిస్తే రామప్ప పరిరక్షించబడుతుంది. నిర్లక్ష్యాల చీకట్లలోంచి రామప్పలు బతకాలి. అప్పుడే తెలంగాణ చారిత్రక వారసత్వం బతికిబట్టకడుతుంది. జయధీర్, గుండవరం వేణుగోపాలరావు(రామప్ప పరిరక్షణ వేదిక)‘యునెస్కో వెలుగుల్లో రామప్ప గుడులు’ వ్యాసం (అక్టోబరు 19) గురించి కొన్ని వాస్తవాలు, కొంత తాజా సమాచారం పాఠకులకు అందించాల్సిన అవసరం ఉంది. రచయిత ఆ వ్యాసంలో సూచించినట్లు ఇప్పటిదాకా యునెస్కోకి రామప్పకి సంబంధం లేదు. యునెస్కో వెలుగులు లేవు. అంతా చిమ్మచీకటే. కేంద్రం ఎలాంటి నిర్దిష్ట అభివృద్ధి పథకం ప్రకటించలేదు. ‘రామప్పగుళ్ళను మన వారసత్వ సంస్కృతిగల పర్యాటక కేంద్రంగా అభివృద్ధి పరచడానికి’ కేంద్ర పర్యాటక శాఖవారు కూడా ఏమీ ఆలోచించడం లేదు. రాష్ట్ర పర్యాటక శాఖవారు ఎక్కడకు వెళ్ళినా ఏదో ఒక కంటి తుడుపు ప్రకటన చేయడం షరామామూలే.నిజానికి రామప్పకి ప్రస్తుతం కావలిసింది పర్యాటకశాఖ దన్నుకాదు. పురావస్తుశాఖ సహాయం. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చల్లని చూపు. వెరసి పరిరక్షణ చర్యలు. అందుకు కావలసిన నికరమైన ప్రణాళిక. నిధుల మంజూరు. యునెస్కోవారి గుర్తింపు, పరిరక్షణ చర్యలు ప్రారంభం కావడానికి దశాబ్దం పట్టవచ్చు. ప్రభుత్వం సుమారు మూడులక్షల రూపాయలు బెంగళూరుకుచెందిన నాట్యాచార్యులు చూడామణీ నందగోపాల్ బృందానికి నివేదిక తయారుచేయడానికి ఇచ్చారు. అంతే. వ్యాస రచయిత ఆమెని ‘యునెస్కో కన్సల్టెంట్’ అని భావించారు. సరికాదు.ఆవిడ నివేదిక ఇచ్చాక, దానిని రాష్ట్ర పురావస్తుశాఖ ఆమోదించి, తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి పంపితే, దానిని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి సంతృప్తిపడితే, కేంద్రప్రభుత్వానికి అందజేస్తారు. కేంద్ర ఆర్కియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా అభిప్రాయాల్ని గ్రహించి, సాంస్కృతికశాఖ సంతృప్తిచెంది, దేశంలోని ఇటువంటి నివేదికల్లో ఏది ముఖ్యమైనదో దానినే యునెస్కోకి పంపుతారు. వందలాది దేశాలనుండి చేరిన ఇటువంటి అగణిత నివేదికలనుండి ప్రాధాన్యతాక్రమాన్నిబట్టి ఎంపిక చేస్తారు. అలా ఎంపిక చేసినవాటి పరిరక్షణకోసం తమ నిపుణుల అభిప్రాయం కోరతారు. ఆ తరువాత సంగతి దేవుడెరుగు.అంతా దైవాధీనం!ప్రస్తుతం యునెస్కో రాజకీయ బెడదలతో సతమతమవుతోంది. అమెరికా తాను ప్రతీ ఏటా యునెస్కోకి ఇచ్చే 540కోట్ల నిధిని ఇవ్వడం ఆపేసింది. దాని అడుగులకి మడుగులు ఒత్తే పద్నాలుగు ధనికదేశాలు అదేబాటపట్టాయి. అంటే, యునెస్కో భారీగా బడ్జెట్లోటుతో నడుస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో నిన్నగాక మొన్న చూడామణిగారు మొదటి రామప్ప పర్యటన చేశారు. దానికే ఇంత తబ్బి ఉబ్బిపొయ్యాం. అంటే మన బాధ్యతని హాయిగా మరో అంతర్జాతీయ సంస్థపై పడేసి మాటల చోద్యంలో పడిపోయాం. ఈ లోగా ప్రహారీ గోడలు ఒక్కటొక్కటిగా పడిపోతున్నాయి. అద్భుత కళాఖండం అయిన నంది విగ్రహం దశాబ్దాలుగా ఎలాంటి కప్పులేకుండా ఎండకు ఎండి, వానకు తడిచిపోతున్నది. ఎంతోమంది యాత్రికులు బాధపడి మేం డబ్బులిస్తాం పైకప్పు వేయించండని వేడుకున్నా వినే నాధుడు లేడు. పైగా ప్రధాన ఆలయం వెనుక గల ఆలయం మొత్తం ఊడదీసి ఎక్కడికక్కడ పడేశారు. లోగడ కూలిన గోడలు, రాతిస్తంభాలు, శిల్పకళాఖండాలు కంటికి కనబడేవి. ఇప్పుడవి మట్టిలో కూరుకుపోయాయి. వర్షాలకు ఆలయమంటపం పలుచోట్లనుండి కురుస్తున్నది. ఐనా, ఎవరికిపుట్టిన బిడ్డరా ఇది అన్నట్లుగా ప్రభుత్వం పట్టించుకోవడం లేదు.ప్రభుత్వాలకు సివిల్ పనుల మీద ఉన్న ‘ఆసక్తి’ ఇలాంటి దుబారా ఖర్చులపై లేదు. వైష్ణవాలయం అయిన యాదాద్రికి ఖర్చుపెట్టే వందల కోట్ల రూపాయల నుండి కొంత డబ్బుతో కాకతీయుల కాలంనాటి వేయిస్తంభాల ఆలయం, గణపురం గుళ్ళు, జాకారం, నిడికొండ వంటి అనేక ఆలయాలను పరిరక్షింపవచ్చు. రాజరిక పాలనలో రాజులు తమ మత ఆలయాలను నిర్మించడం పోషించడం ఆనవాయితీ. కాని, ప్రజాస్వామ్యయుగంలో, పాలనలో, అన్ని మతాలను, ఆలయాలను కాపాడడం విధి. కొన్ని మాత్రమే వెలిగి, చాలావరకు చెరిగిపోవడం అంత మంచిది కాదు. బెజవాడ కనకదుర్గమ్మకు, తిరుపతి వెంకన్నకు కానుకలు సమర్పించడం పాలకుల ఇష్టం. కాని, ప్రజలు అభిమానించే శిల్పకళా కౌశలానికి తార్కాణాలైన కట్టడాలను, తరతరాల వారి విశ్వాసకేంద్రాలైన ఆలయాలను దుస్థితినుండి కాపాడ్డం అవసరం.తాజా పరిణామం ఏమంటే, తరతరాలుగా పాలకుల నిర్లక్ష్యానికి గురైన రామప్ప దుస్థితికి హైకోర్టు స్పందించింది. హైకోర్టు న్యాయమూర్తి జస్టిస్ పి.నవీన్రావు హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తికి రాసిన లేఖని సూమోటో పిల్గా స్వీకరించి, ఆలయ పరిరక్షణకు తీసుకున్న చర్యలేమిటో వివరించమంటూ ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ప్రభుత్వం భేషజాలకు పోకుండా జరిగిన నిర్లక్ష్యాన్ని అంగీకరిస్తే రామప్ప పరిరక్షించబడుతుంది. నిర్లక్ష్యాల చీకట్లలోంచి రామప్పలు బతకాలి. అప్పుడే తెలంగాణ చారిత్రక వారసత్వం బతికిబట్టకడుతుంది. జయధీర్, గుండవరం వేణుగోపాలరావు(రామప్ప పరిరక్షణ వేదిక)
ramappaki prastutam kaavalisindi paryaatakasaakha dannukaadu. puraavastusaakha sahayam. rashtra prabhutvam challani chuupu. verasi parirakshana charyalu. anduku kaavalasina nikaramaina pranaalika. nidhula manjuru. appude telamgaana chaaritraka vaarasatvam batukutundi.‘unesco velugullo ramappa gudulu’ vyaasam (aktobaru 19) gurinchi konni vaastavaalu, kontha taja samacharam paatakulaku andinchaalsina avasaram undi. rachayita aa vyaasamlo suuchimchinatlu ippatidaka yuneskoki ramappaki sambandham ledu. unesco velugulu levu. antaa chimmacheekate. kendram elanti nirdishta abhivruddhi pathakam prakatinchaledu. ‘ramappagullanu mana vaarasatva samskrutigala paryaataka kendramgaa abhivruddhi parachadaaniki’ kendra paryaataka saakhavaaru kuudaa emi aalochinchadam ledu. rashtra paryaataka saakhavaaru ekkadaku vellinaa edho oka kanti tudupu prakatana cheyadam sharamamoole.nijaaniki ramappaki prastutam kaavalisindi paryaatakasaakha dannukaadu. puraavastusaakha sahayam. rashtra prabhutvam challani chuupu. verasi parirakshana charyalu. anduku kaavalasina nikaramaina pranaalika. nidhula manjuru. yuneskovari gurtimpu, parirakshana charyalu praarambham kaavadaaniki dasabdam pattavacchu. prabhutvam sumaru moodulakshala roopaayalu bengalurukuchendina naatyaachaaryulu chudamani nandagopal brundaaniki nivedika tayaarucheyadaaniki icharu. anthe. vyaasa rachayita aameni ‘unesco consaltent’ ani bhaavinchaaru. sarikaadu.aavida nivedika ichaka, daanini rashtra puraavastusaakha aamodinchi, telamgaana prabhutvaaniki pampithe, daanini kshunnamgaa pariseelinchi santruptipadite, kendraprabhutvaaniki andajestaaru. kendra archialogical sarve af india abhipraayaalni grahinchi, saamskrutikasaakha santruptichendi, desamloni ituvanti nivedikallo edhi mukhyamainado daanine yuneskoki pamputaaru. vandalaadi deshalanundi cherina ituvanti aganita nivedikalanundi praadhaanyataakramaanna empika chestaaru. alaa empika chesinavati parirakshanakosam tama nipunula abhiprayam korataru. aa taruvaata sangati devuderugu.antaa daivaadheenam!prastutam unesco rajakeeya bedadalatho satamatamavutondi. america taanu pratee eta yuneskoki iche 540kotla nidhini ivvadam aapesindi. daani adugulaki madugulu otte padnaalugu dhanikadesalu adebatapattayi. ante, unesco bhariga badjetlotutho nadustondi. ee nepathyamlo ninnagaaka monna chuudaamanigaaru modati ramappa paryatana chesaru. daanike inta tabbi ubbipoyyam. ante mana baadhyatani haayigaa maro antarjaatiiya samsthapai padesi maatala chodyamlo padipoyam. ee loga prahari godalu okkatokkatigaa padipotunnayi. adbhuta kalakhandam ayina nandi vigraham dasaabdaalugaa elanti kappulekunda endaku endi, vaanaku tadichipotunnadi. entomandi yaatrikulu badhapadi mem dabbulistam paikappu veyinchandani vedukunna vine nadhudu ledu. paiga pradhaana aalayam venuka gala aalayam mottam oodadeesi ekkadikakkada padesaaru. logada kuulina godalu, raatistambhaalu, silpakalaakhandaalu kantiki kanabadevi. ippudavi mattilo kuurukupooyaayi. varshaalaku aalayamantapam paluchotlanundi kurustunnadi. ina, evarikiputtina biddara idhi annatlugaa prabhutvam pattinchukovadam ledu.prabhutvaalaku sivil panula meeda unna ‘aasakti’ ilanti dubara kharchulapai ledu. vaishnavaalayam ayina yaadaadriki kharchupette vandala kotla roopaayala nundi kontha dabbutho kaakateeyula kalamnati veyistambhaala aalayam, ganapuram gullu, jakaram, nidikonda vanti aneka aalayaalanu parirakshimpavachhhu. rajarika paalanalo rajulu tama matha aalayaalanu nirminchadam pooshinchadam aanavaayitii. kaani, prajaasvaamyayugamlo, paalanalo, anni mataalanu, aalayaalanu kapadadam vidhi. konni matrame veligi, chaalaavaraku cherigipovadam anta manchidi kaadu. bejawada kanakadurgammaku, tirupati venkannaku kaanukalu samarpinchadam paalakula ishtam. kaani, prajalu abhimaaninche silpakalaa kausalaaniki taarkaanaalaina kattadaalanu, tarataraala vaari vishwaasakendraalaina aalayaalanu dusthitinundi kapaddam avasaram.taja parinaamam emante, tarataraalugaa paalakula nirlakshyaaniki guraina ramappa dusthitiki hycortu spandinchindi. hycortu nyaayamuurti justis pi.navinrao hycortu pradhaana nyaayamuurtiki raasina lekhani soomoto pilga sweekarinchi, aalaya parirakshanaku teesukunna charyalemito vivarinchamantuu aadesaalu jaarii chesindi. prabhutvam bheshajaalaku pokunda jarigina nirlakshyaanni angeekariste ramappa parirakshinchabadutundi. nirlakshyaala cheekatlalonchi ramappalu batakaali. appude telamgaana chaaritraka vaarasatvam batikibattakadutundi. jayadhir, gundavaram venugopalarao(ramappa parirakshana vedika)‘unesco velugullo ramappa gudulu’ vyaasam (aktobaru 19) gurinchi konni vaastavaalu, kontha taja samacharam paatakulaku andinchaalsina avasaram undi. rachayita aa vyaasamlo suuchimchinatlu ippatidaka yuneskoki ramappaki sambandham ledu. unesco velugulu levu. antaa chimmacheekate. kendram elanti nirdishta abhivruddhi pathakam prakatinchaledu. ‘ramappagullanu mana vaarasatva samskrutigala paryaataka kendramgaa abhivruddhi parachadaaniki’ kendra paryaataka saakhavaaru kuudaa emi aalochinchadam ledu. rashtra paryaataka saakhavaaru ekkadaku vellinaa edho oka kanti tudupu prakatana cheyadam sharamamoole.nijaaniki ramappaki prastutam kaavalisindi paryaatakasaakha dannukaadu. puraavastusaakha sahayam. rashtra prabhutvam challani chuupu. verasi parirakshana charyalu. anduku kaavalasina nikaramaina pranaalika. nidhula manjuru. yuneskovari gurtimpu, parirakshana charyalu praarambham kaavadaaniki dasabdam pattavacchu. prabhutvam sumaru moodulakshala roopaayalu bengalurukuchendina naatyaachaaryulu chudamani nandagopal brundaaniki nivedika tayaarucheyadaaniki icharu. anthe. vyaasa rachayita aameni ‘unesco consaltent’ ani bhaavinchaaru. sarikaadu.aavida nivedika ichaka, daanini rashtra puraavastusaakha aamodinchi, telamgaana prabhutvaaniki pampithe, daanini kshunnamgaa pariseelinchi santruptipadite, kendraprabhutvaaniki andajestaaru. kendra archialogical sarve af india abhipraayaalni grahinchi, saamskrutikasaakha santruptichendi, desamloni ituvanti nivedikallo edhi mukhyamainado daanine yuneskoki pamputaaru. vandalaadi deshalanundi cherina ituvanti aganita nivedikalanundi praadhaanyataakramaanna empika chestaaru. alaa empika chesinavati parirakshanakosam tama nipunula abhiprayam korataru. aa taruvaata sangati devuderugu.antaa daivaadheenam!prastutam unesco rajakeeya bedadalatho satamatamavutondi. america taanu pratee eta yuneskoki iche 540kotla nidhini ivvadam aapesindi. daani adugulaki madugulu otte padnaalugu dhanikadesalu adebatapattayi. ante, unesco bhariga badjetlotutho nadustondi. ee nepathyamlo ninnagaaka monna chuudaamanigaaru modati ramappa paryatana chesaru. daanike inta tabbi ubbipoyyam. ante mana baadhyatani haayigaa maro antarjaatiiya samsthapai padesi maatala chodyamlo padipoyam. ee loga prahari godalu okkatokkatigaa padipotunnayi. adbhuta kalakhandam ayina nandi vigraham dasaabdaalugaa elanti kappulekunda endaku endi, vaanaku tadichipotunnadi. entomandi yaatrikulu badhapadi mem dabbulistam paikappu veyinchandani vedukunna vine nadhudu ledu. paiga pradhaana aalayam venuka gala aalayam mottam oodadeesi ekkadikakkada padesaaru. logada kuulina godalu, raatistambhaalu, silpakalaakhandaalu kantiki kanabadevi. ippudavi mattilo kuurukupooyaayi. varshaalaku aalayamantapam paluchotlanundi kurustunnadi. ina, evarikiputtina biddara idhi annatlugaa prabhutvam pattinchukovadam ledu.prabhutvaalaku sivil panula meeda unna ‘aasakti’ ilanti dubara kharchulapai ledu. vaishnavaalayam ayina yaadaadriki kharchupette vandala kotla roopaayala nundi kontha dabbutho kaakateeyula kalamnati veyistambhaala aalayam, ganapuram gullu, jakaram, nidikonda vanti aneka aalayaalanu parirakshimpavachhhu. rajarika paalanalo rajulu tama matha aalayaalanu nirminchadam pooshinchadam aanavaayitii. kaani, prajaasvaamyayugamlo, paalanalo, anni mataalanu, aalayaalanu kapadadam vidhi. konni matrame veligi, chaalaavaraku cherigipovadam anta manchidi kaadu. bejawada kanakadurgammaku, tirupati venkannaku kaanukalu samarpinchadam paalakula ishtam. kaani, prajalu abhimaaninche silpakalaa kausalaaniki taarkaanaalaina kattadaalanu, tarataraala vaari vishwaasakendraalaina aalayaalanu dusthitinundi kapaddam avasaram.taja parinaamam emante, tarataraalugaa paalakula nirlakshyaaniki guraina ramappa dusthitiki hycortu spandinchindi. hycortu nyaayamuurti justis pi.navinrao hycortu pradhaana nyaayamuurtiki raasina lekhani soomoto pilga sweekarinchi, aalaya parirakshanaku teesukunna charyalemito vivarinchamantuu aadesaalu jaarii chesindi. prabhutvam bheshajaalaku pokunda jarigina nirlakshyaanni angeekariste ramappa parirakshinchabadutundi. nirlakshyaala cheekatlalonchi ramappalu batakaali. appude telamgaana chaaritraka vaarasatvam batikibattakadutundi. jayadhir, gundavaram venugopalarao(ramappa parirakshana vedika)