వ్యవసాయానికి సంబంధించిన ప్రభుత్వ ప్రణాళికలు, పథకాలు అనుకున్న విధంగా అమలయితే, దశాబ్దాలుగా రైతులను పీడిస్తున్న దళారీలు కనుమరుగై రైతే రాజన్న అవుతాడు. బంగారు తెలంగాణ ఆవిర్భవించడం తధ్యం. తెలంగాణ రైతు సంతోషంగా, సుఖంగా, సౌభాగ్యంగా వుండడమూ తధ్యం.రైతుల అభ్యున్నతికి నిబద్ధతతో పనిచేస్తూ, గ్రామీణాభివృద్ధికి పెద్దపీట వేస్తూ, తదనుగుణంగా ప్రణాళికలను సిద్ధం చేస్తూ, సమగ్రమైన విధివిధానాలను రూపొందిస్తూ, రైతుల పురోభివృద్ధి, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిపుష్టే లక్ష్యంగా పెట్టుకుని తెలంగాణ ప్రభుత్వం ముందుకు సాగుతోంది. ఈ దిశగా, రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు ఎకరానికి రూ. 8000 ఆర్థిక సహాయాన్ని ఒక ఏడాదిలో రెండు దఫాలుగా, ఖరీఫ్, రబీ పంట కాలంలో రూ. 4000 చొప్పున రైతులకు ఇవ్వడానికి తీసుకున్న నిర్ణయం వ్యవసాయరంగం సంపూర్ణంగా అభివృద్ధి చెందడానికి, రైతులు గణనీయంగా లాభాలను ఆర్జించేందుకు దోహదపడుతుంది. ప్రపంచంలో మరెక్కడా లేని విధంగా, తొలిసారిగా, ప్రభుత్వ పెట్టుబడితో వ్యవసాయ రంగాన్ని, రైతు సమాఖ్యలను బలోపేతం చేయటం అనే వినూత్న సంప్రదాయాన్ని ఆవిష్కరించటం ఒక అద్భుతంగా చెప్పుకోవాలి.దశాబ్దాలుగా దళారీల, మధ్యవర్తుల దోపిడీకి గురవుతున్న రైతాంగం ఆ చెర నుంచి విముక్తులు కావటంతో పాటుగా ఒక సంఘటిత శక్తిగా మారడానికి వారిలో నూతన ఉత్సాహాన్ని పెంపొందించడానికి ఆస్కారం లభిస్తుంది. రైతు పండించిన పంట అమ్ముడు పోకపోయినా, మధ్య దళారులు ఆటంకాలు కలిగించినా, రైతు సమాఖ్యలు జోక్యం చేసుకుని, సరైన సమయంలో స్పందించి, ఆ పంటకు తగు ధరను నిర్ణయించి, సదరు పంటను కొనుగోలు చేసి, రైతాంగానికి అండగా నిలబడే విధంగా సమాఖ్య వద్ద వుంచడానికి రూ. 500 కోట్లతో నిధి ఏర్పాటు చేయటం జరుగుతుంది. ముఖ్యమంత్రి ఆలోచనలను ఆచరణలో పెడుతూ ఆ ప్రకారం గ్రామీణ స్థాయిలో, మండల స్థాయిలో, జిల్లా స్థాయిలో, రాష్ట్ర స్థాయిలో సమాఖ్యలు ఏర్పాటు కావించి వాటికి తగు రీతిన నిధులు అందించి దిగుమతికి తగ్గ చెల్లింపులు అందించేందుకు ఆస్కారం కల్పించే విధంగా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నారు అధికారులు. ఇందులో భాగంగానే రైతు సంఘాల ప్రతినిధులతో సమాలోచనలు చేయాలని కూడా ముఖ్యమంత్రి నిర్ణయించారు. వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు, రైతులకు అవగాహన కల్పించడానికి దశల వారీగా వివిధ ప్రాంతాలలో పర్యటించేందుకు, రైతులను సమాయత్తపరిచి, వారికి ప్రభుత్వ ఆలోచనలను విశదీకరించేందుకు తగు ఏర్పాట్లు కూడా జరుగుతున్నాయి.రైతు సగటు కమతం రమారమి 1.12 హెక్టార్ల భూమిగా గణాంక లెక్కలు చెబుతున్నాయి. 61.97 లక్షల హెక్లార్ల భూమి 55.54 లక్షల మంది ఆధీనంలో ఉన్నట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. వర్షపాతం ఆధారంగా, ఎర్రరేగడి, నల్లరేగడి వంటి రకాల ఆధారంగా, పండించే పంటల ఆధారంగా, రాష్ట్రాన్ని నాలుగు వాతావరణ ఆధారిత వ్యవసాయిక జోన్లుగా విభజించడం జరిగింది. తిరిగి, ఈ నాలుగు జోన్లను ఆయా ప్రాంతాల పరిస్థితుల ఆధారంగా మరో 98 రకాల పంట భూమిగా విభజించటం జరిగింది. ఇందులో నలుపు, ఎరుపు, నిస్సార, కంకర చవుడు మట్టి లాంటి రకాలున్నాయి. గణాంకాల ఆధారంగా 57 లక్షల హెక్టార్ల భూమి మాత్రమే సాగుకు అనువుగా వుంది. తృణధాన్యాలైన వరి, గోధుమ, జొన్న, పప్పు ధాన్యాలైన కంది, పెసర, శనగ, వేరుశనగ, సోయ, ఆముదం, పత్తి, మిరప, చెరకు, ఉల్లి తదితర పంటలు రాష్ట్రంలో పండించటం జరుగుతోంది.‘విత్తనం’ మెరుగైన వ్యవసాయానికి మూలాధారం. నాణ్యమైన విత్తనాలు ఉత్పత్తి చేయటం, సరఫరా చేయటం, రైతుకు అందుబాటులోకి తేవటంతో పాటుగా తెలంగాణ రాష్ట్రాన్ని ‘‘భారతదేశానికే విత్తన భాండాగారంగా’’ అభివృద్ధి చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది రాష్ట్ర ప్రభుత్వం. ఈ దిశగా దీర్ఘకాల విత్తనోత్పత్తి ప్రణాళికలను రూపొందించే క్రమంలో వ్యవసాయ శాఖ, అనుబంధ పరిశోధనా సంస్థలు, విశ్వవిద్యాలయాలు కార్యాచరణకు పూనుకున్నాయి. రాష్ట్రంలో పది లక్షల క్వింటాళ్ళ నాణ్యమైన విత్తనాలను ఉత్పత్తి చేసి రైతులకు అందుబాటులోకి తేవటం జరుగుతుంది. అలాగే సబ్సీడీ కింద అందించే విత్తనాలను సరఫరా చేసే ప్రభుత్వ నోడల్ ఏజెన్సీల ద్వారా అందుబాటులోకి తేవటం జరుగుతుంది. రాష్ట్రంలో ఇప్పటివరకు 10 విత్తనోత్పత్తి సంస్థలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.వ్యవసాయరంగం పురోభివృద్ధికి, పెద్దమొత్తంలో ఉత్పత్తికి, నాణ్యతతో కూడుకున్న దిగుబడికి సక్రమమైన ఎరువుల వాడకం అవసరం. వ్యవసాయ శాఖ నాణ్యమైన ఎరువులను సరఫరా చేయటానికి చర్యలు చేపడుతుంటుంది. పంటల పరిరక్షణకు, వాటిలో వచ్చే తెగుళ్లను, చీడ తదితర వ్యాధులను నిరోధించడానికి తగు చర్యలను సునిశితంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. ఇందుకుగాను కొత్త రకాల మందులను, వ్యాధి నిరోధక పరిశోధనలను క్రమం తప్పక అన్వేషించాల్సి ఉంటుంది. ఈ క్రమంలో కొత్త రకం మందుల ఉత్పత్తితో పాటుగా, సమగ్ర పంటల పరిరక్షణ విధానాలు రూపొందిస్తూ, వాటిని అధ్యయనం చేస్తూ, రైతులకు ఆయా విధానాల పట్ల అవగాహన కల్పిస్తూ, శిక్షణనందిస్తూ, రైతన్నలకు చేదోడుగా ఉంటూ వ్యవసాయ శాఖ ఎన్నో చర్యలను చేపడుతున్నది.2016 నుంచి ఇప్పటి వరకూ రాష్ట్రంలో మూడు రకాలైన పంటల భీమా పథకాలను అమలు పరచటం జరుగుతున్నది. ఖరీఫ్ పంట కాలంలో ప్రధానమంత్రి ఫసల్ భీమా యోజన పథకం, వాతావరణ ఆధారిత పంటల భీమా పథకం, ఏకీకృత భీమా పథకం వంటివి తీసుకురావటం జరిగింది. పంటలకు రుణాలను పొందిన వారందరికీ ఈ భీమా పథకాన్ని వర్తింపచేస్తూ వారు ఎంచుకున్న పంటలకు అనుగుణంగానే భీమా పథకాన్ని అమలు చేయటం జరుగుతోంది. ఇతరులకు మాత్రం వారు కోరుకుంటేనే భీమా అందించే విధంగా చర్యలు చేపట్టడం జరుగుతుంది.పెరుగుతున్న జనాభా అవసరాల మేరకు, ఆవశ్యకతలకు లోబడి ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి, పెంపుదల ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ క్రమంలో రైతులకు తక్కువ ఖర్చులో ఎక్కువ దిగుబడి సాధించే దిశగా శిక్షణ, మెరుగైన సాగుకు మెళుకువలు అందించడం జరుగుతుంది. వ్యవసాయ విస్తరణకు, వ్యవసాయ రంగంలో సాగిస్తున్న సాంకేతిక పురోగతిని, రైతులకు అందుబాటులోకి తీసుకురావటం ఎంతయినా అవసరం. మహిళలు కూడా వ్యవసాయ రంగంలో ముఖ్య భూమిక వహిస్తుంటారు. భూమిని వ్యవసాయానికి అణువుగా తయారు చేసి అందుబాటులోకి తేవటం మొదలుకుని దానిని మార్కెట్ వరకు తీసుకురావటంలో వారి కృషి, వారి పరిశ్రమ ఎంతయినా ఉంటుంది. వ్యవసాయ రంగంలో మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంపొందించేందుకు కృషి జరుగుతున్నది.వర్షాధార ప్రాంతాల అభివృద్ధికి ‘‘రైన్ ఫెడ్ ఏరియా డెవలప్ మెంట్’’ (ఆర్డీఏ) కార్యక్రమం కింద ఆయా ప్రాంతాలలో తగురీతిన వ్యవసాయం కొనసాగించే విధంగా అవగాహన కల్పించేందుకు చర్యలు తీసుకోవటం కూడా జరుగుతుంది. ఈ ప్రాంతాలలో సమీకృత వ్యవసాయ విధానం అవలంభించటం వల్ల పంటలు పండించటం, మిశ్రమ పంటలు పండించటంతో పాటుగా అనుబంధంగా పూలు, కోళ్ళ పెంపకం, గొర్రెల పెంపకం, చేపల చెరువుల రూపకల్పన ద్వారా చేపలు, రొయ్యలు, వృద్ధి చేయటం జరుగుతుంది. తద్వారా, వారి జీవనోపాధిని పెంపొందించే విధంగా దోహదపడటం వంటి కార్యక్రమాలను చేపట్టడం జరుగుతుంది.నాణ్యమైన, ఆరోగ్యకరమైన సాగుభూమిని రూపొందించుకొని దానిని పరిరక్షించుకోవటం ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో సాంకేతికమైన సవాలు. అయితే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ దిశగా దృష్టి సారించి వ్యవసాయ భూమిలో సాంద్రత పెంచేందుకు చర్యలు చేపడుతూ పెద్ద ఎత్తున దిగుబడికి, ఆహార భద్రతకు, సమగ్ర గ్రామీణాభివృద్ధికి చర్యలు తీసుకోవటం, అమలుపరచటం జరుగుతుంది. ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం సమీకృతంగా సారవంతంగా భూమి కొనసాగేవిధంగా చర్యలు తీసుకోవటం, తగురీతిగా ఎరువులను తదితర ఉత్పత్తులను వినియోగించే విధంగా చూడటం, ఆర్గానిక్ ఎరువుల ద్వారా భూమి సారాన్ని దీర్ఘకాలం వినియోగించుకునే విధంగా చూడటం, తద్వారా సారవంతమైన భూమిని పరిరక్షించుకోవటం జరుగుతుంది. వ్యవసాయ శాఖ ఇందుకు తగ్గ పరీక్షలను నిర్వహించి సారవంతభూముల సంపూర్ణ ఆరోగ్యభద్రతకు, పరిరక్షణకు తగ్గ భద్రతా ప్రమాణాలకు లోబడి వారికి గుర్తింపుకార్డులను జారీ చేయటం జరుగుతుంది.రాష్ట్రంలో వ్యవసాయపరంగా ఉన్న అవసరాన్ని బట్టి అంచనాలు వేసి క్రాప్ కాలనీలు ఏర్పాటు కావాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంకల్పించింది. ఇందులో భాగంగా వ్యవసాయ ఉత్పత్తులైన పంటలు, కూరగాయలు, నూనెలు, పళ్ళు మన అవసరాలకు సరిపడేవిగా మాత్రమే కాకుండా ఇతర ప్రాంతాలకు ఎగుమతి చేయటానికి అన్నట్లుగా ఉత్పత్తి చేసుకుని, అలాగే మానవ అవసరాలతో పాటుగా పశువుల పోషణకు సరిపడే విధంగా దాణాకు, కోళ్ళ దాణాకు, చేపల దాణా తదితర అవసరాలకు తయారుచేసుకునే విధంగా సన్నద్ధం కావాలని ఆలోచనలు సాగించింది. ప్రభుత్వం కొన్నిప్రాంతాల్లో పెరుగుతున్న అవసరాలకు అనుగుణంగా కేవలం కూరగాయలను మాత్రమే ఉత్పత్తిచేసే విధంగా గుర్తించి చర్యలు తీసుకోవాలనే ఆలోచనలో ఉంది. ఒక గ్రామంలో స్వయంసమృద్ధిగా కూరగాయ పంటలు పండించినట్లయితే ఆ గ్రామ అవసరాలు సంపూర్ణంగా తీర్చినట్లు అవుతుందని తద్వారా ప్రతీ గ్రామంలో వారి అవసరాలకు అనుగుణంగా కూరగాయలు అందుబాటులోకి తేవటం జరుగుతుందని ఆయా పంటలు, ఉత్పత్తి అక్కడికక్కడ ఉండటం ద్వారా స్వయం సమృద్ధి సాధించినట్లు అవుతుందని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంకల్పించింది.వ్యవసాయానికి సంబంధించిన ప్రభుత్వ ప్రణాళికలు, పథకాలు, అనుకున్న విధంగా అమలయితే, దశాబ్దాలుగా రైతులను పీడిస్తున్న దళారీలు కనుమరుగై రైతే రాజన్న బంగారు తెలంగాణ ఆవిర్భవించడం తధ్యం. తెలంగాణ రైతు సంతోషంగా, సుఖంగా, సౌభాగ్యంగా వుండడమూ తధ్యం.వనం జ్వాలా నరసింహా రావురైతుల అభ్యున్నతికి నిబద్ధతతో పనిచేస్తూ, గ్రామీణాభివృద్ధికి పెద్దపీట వేస్తూ, తదనుగుణంగా ప్రణాళికలను సిద్ధం చేస్తూ, సమగ్రమైన విధివిధానాలను రూపొందిస్తూ, రైతుల పురోభివృద్ధి, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిపుష్టే లక్ష్యంగా పెట్టుకుని తెలంగాణ ప్రభుత్వం ముందుకు సాగుతోంది. ఈ దిశగా, రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు ఎకరానికి రూ. 8000 ఆర్థిక సహాయాన్ని ఒక ఏడాదిలో రెండు దఫాలుగా, ఖరీఫ్, రబీ పంట కాలంలో రూ. 4000 చొప్పున రైతులకు ఇవ్వడానికి తీసుకున్న నిర్ణయం వ్యవసాయరంగం సంపూర్ణంగా అభివృద్ధి చెందడానికి, రైతులు గణనీయంగా లాభాలను ఆర్జించేందుకు దోహదపడుతుంది. ప్రపంచంలో మరెక్కడా లేని విధంగా, తొలిసారిగా, ప్రభుత్వ పెట్టుబడితో వ్యవసాయ రంగాన్ని, రైతు సమాఖ్యలను బలోపేతం చేయటం అనే వినూత్న సంప్రదాయాన్ని ఆవిష్కరించటం ఒక అద్భుతంగా చెప్పుకోవాలి.దశాబ్దాలుగా దళారీల, మధ్యవర్తుల దోపిడీకి గురవుతున్న రైతాంగం ఆ చెర నుంచి విముక్తులు కావటంతో పాటుగా ఒక సంఘటిత శక్తిగా మారడానికి వారిలో నూతన ఉత్సాహాన్ని పెంపొందించడానికి ఆస్కారం లభిస్తుంది. రైతు పండించిన పంట అమ్ముడు పోకపోయినా, మధ్య దళారులు ఆటంకాలు కలిగించినా, రైతు సమాఖ్యలు జోక్యం చేసుకుని, సరైన సమయంలో స్పందించి, ఆ పంటకు తగు ధరను నిర్ణయించి, సదరు పంటను కొనుగోలు చేసి, రైతాంగానికి అండగా నిలబడే విధంగా సమాఖ్య వద్ద వుంచడానికి రూ. 500 కోట్లతో నిధి ఏర్పాటు చేయటం జరుగుతుంది. ముఖ్యమంత్రి ఆలోచనలను ఆచరణలో పెడుతూ ఆ ప్రకారం గ్రామీణ స్థాయిలో, మండల స్థాయిలో, జిల్లా స్థాయిలో, రాష్ట్ర స్థాయిలో సమాఖ్యలు ఏర్పాటు కావించి వాటికి తగు రీతిన నిధులు అందించి దిగుమతికి తగ్గ చెల్లింపులు అందించేందుకు ఆస్కారం కల్పించే విధంగా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నారు అధికారులు. ఇందులో భాగంగానే రైతు సంఘాల ప్రతినిధులతో సమాలోచనలు చేయాలని కూడా ముఖ్యమంత్రి నిర్ణయించారు. వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు, రైతులకు అవగాహన కల్పించడానికి దశల వారీగా వివిధ ప్రాంతాలలో పర్యటించేందుకు, రైతులను సమాయత్తపరిచి, వారికి ప్రభుత్వ ఆలోచనలను విశదీకరించేందుకు తగు ఏర్పాట్లు కూడా జరుగుతున్నాయి.రైతు సగటు కమతం రమారమి 1.12 హెక్టార్ల భూమిగా గణాంక లెక్కలు చెబుతున్నాయి. 61.97 లక్షల హెక్లార్ల భూమి 55.54 లక్షల మంది ఆధీనంలో ఉన్నట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. వర్షపాతం ఆధారంగా, ఎర్రరేగడి, నల్లరేగడి వంటి రకాల ఆధారంగా, పండించే పంటల ఆధారంగా, రాష్ట్రాన్ని నాలుగు వాతావరణ ఆధారిత వ్యవసాయిక జోన్లుగా విభజించడం జరిగింది. తిరిగి, ఈ నాలుగు జోన్లను ఆయా ప్రాంతాల పరిస్థితుల ఆధారంగా మరో 98 రకాల పంట భూమిగా విభజించటం జరిగింది. ఇందులో నలుపు, ఎరుపు, నిస్సార, కంకర చవుడు మట్టి లాంటి రకాలున్నాయి. గణాంకాల ఆధారంగా 57 లక్షల హెక్టార్ల భూమి మాత్రమే సాగుకు అనువుగా వుంది. తృణధాన్యాలైన వరి, గోధుమ, జొన్న, పప్పు ధాన్యాలైన కంది, పెసర, శనగ, వేరుశనగ, సోయ, ఆముదం, పత్తి, మిరప, చెరకు, ఉల్లి తదితర పంటలు రాష్ట్రంలో పండించటం జరుగుతోంది.‘విత్తనం’ మెరుగైన వ్యవసాయానికి మూలాధారం. నాణ్యమైన విత్తనాలు ఉత్పత్తి చేయటం, సరఫరా చేయటం, రైతుకు అందుబాటులోకి తేవటంతో పాటుగా తెలంగాణ రాష్ట్రాన్ని ‘‘భారతదేశానికే విత్తన భాండాగారంగా’’ అభివృద్ధి చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది రాష్ట్ర ప్రభుత్వం. ఈ దిశగా దీర్ఘకాల విత్తనోత్పత్తి ప్రణాళికలను రూపొందించే క్రమంలో వ్యవసాయ శాఖ, అనుబంధ పరిశోధనా సంస్థలు, విశ్వవిద్యాలయాలు కార్యాచరణకు పూనుకున్నాయి. రాష్ట్రంలో పది లక్షల క్వింటాళ్ళ నాణ్యమైన విత్తనాలను ఉత్పత్తి చేసి రైతులకు అందుబాటులోకి తేవటం జరుగుతుంది. అలాగే సబ్సీడీ కింద అందించే విత్తనాలను సరఫరా చేసే ప్రభుత్వ నోడల్ ఏజెన్సీల ద్వారా అందుబాటులోకి తేవటం జరుగుతుంది. రాష్ట్రంలో ఇప్పటివరకు 10 విత్తనోత్పత్తి సంస్థలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.వ్యవసాయరంగం పురోభివృద్ధికి, పెద్దమొత్తంలో ఉత్పత్తికి, నాణ్యతతో కూడుకున్న దిగుబడికి సక్రమమైన ఎరువుల వాడకం అవసరం. వ్యవసాయ శాఖ నాణ్యమైన ఎరువులను సరఫరా చేయటానికి చర్యలు చేపడుతుంటుంది. పంటల పరిరక్షణకు, వాటిలో వచ్చే తెగుళ్లను, చీడ తదితర వ్యాధులను నిరోధించడానికి తగు చర్యలను సునిశితంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. ఇందుకుగాను కొత్త రకాల మందులను, వ్యాధి నిరోధక పరిశోధనలను క్రమం తప్పక అన్వేషించాల్సి ఉంటుంది. ఈ క్రమంలో కొత్త రకం మందుల ఉత్పత్తితో పాటుగా, సమగ్ర పంటల పరిరక్షణ విధానాలు రూపొందిస్తూ, వాటిని అధ్యయనం చేస్తూ, రైతులకు ఆయా విధానాల పట్ల అవగాహన కల్పిస్తూ, శిక్షణనందిస్తూ, రైతన్నలకు చేదోడుగా ఉంటూ వ్యవసాయ శాఖ ఎన్నో చర్యలను చేపడుతున్నది.2016 నుంచి ఇప్పటి వరకూ రాష్ట్రంలో మూడు రకాలైన పంటల భీమా పథకాలను అమలు పరచటం జరుగుతున్నది. ఖరీఫ్ పంట కాలంలో ప్రధానమంత్రి ఫసల్ భీమా యోజన పథకం, వాతావరణ ఆధారిత పంటల భీమా పథకం, ఏకీకృత భీమా పథకం వంటివి తీసుకురావటం జరిగింది. పంటలకు రుణాలను పొందిన వారందరికీ ఈ భీమా పథకాన్ని వర్తింపచేస్తూ వారు ఎంచుకున్న పంటలకు అనుగుణంగానే భీమా పథకాన్ని అమలు చేయటం జరుగుతోంది. ఇతరులకు మాత్రం వారు కోరుకుంటేనే భీమా అందించే విధంగా చర్యలు చేపట్టడం జరుగుతుంది.పెరుగుతున్న జనాభా అవసరాల మేరకు, ఆవశ్యకతలకు లోబడి ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి, పెంపుదల ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ క్రమంలో రైతులకు తక్కువ ఖర్చులో ఎక్కువ దిగుబడి సాధించే దిశగా శిక్షణ, మెరుగైన సాగుకు మెళుకువలు అందించడం జరుగుతుంది. వ్యవసాయ విస్తరణకు, వ్యవసాయ రంగంలో సాగిస్తున్న సాంకేతిక పురోగతిని, రైతులకు అందుబాటులోకి తీసుకురావటం ఎంతయినా అవసరం. మహిళలు కూడా వ్యవసాయ రంగంలో ముఖ్య భూమిక వహిస్తుంటారు. భూమిని వ్యవసాయానికి అణువుగా తయారు చేసి అందుబాటులోకి తేవటం మొదలుకుని దానిని మార్కెట్ వరకు తీసుకురావటంలో వారి కృషి, వారి పరిశ్రమ ఎంతయినా ఉంటుంది. వ్యవసాయ రంగంలో మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంపొందించేందుకు కృషి జరుగుతున్నది.వర్షాధార ప్రాంతాల అభివృద్ధికి ‘‘రైన్ ఫెడ్ ఏరియా డెవలప్ మెంట్’’ (ఆర్డీఏ) కార్యక్రమం కింద ఆయా ప్రాంతాలలో తగురీతిన వ్యవసాయం కొనసాగించే విధంగా అవగాహన కల్పించేందుకు చర్యలు తీసుకోవటం కూడా జరుగుతుంది. ఈ ప్రాంతాలలో సమీకృత వ్యవసాయ విధానం అవలంభించటం వల్ల పంటలు పండించటం, మిశ్రమ పంటలు పండించటంతో పాటుగా అనుబంధంగా పూలు, కోళ్ళ పెంపకం, గొర్రెల పెంపకం, చేపల చెరువుల రూపకల్పన ద్వారా చేపలు, రొయ్యలు, వృద్ధి చేయటం జరుగుతుంది. తద్వారా, వారి జీవనోపాధిని పెంపొందించే విధంగా దోహదపడటం వంటి కార్యక్రమాలను చేపట్టడం జరుగుతుంది.నాణ్యమైన, ఆరోగ్యకరమైన సాగుభూమిని రూపొందించుకొని దానిని పరిరక్షించుకోవటం ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో సాంకేతికమైన సవాలు. అయితే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ దిశగా దృష్టి సారించి వ్యవసాయ భూమిలో సాంద్రత పెంచేందుకు చర్యలు చేపడుతూ పెద్ద ఎత్తున దిగుబడికి, ఆహార భద్రతకు, సమగ్ర గ్రామీణాభివృద్ధికి చర్యలు తీసుకోవటం, అమలుపరచటం జరుగుతుంది. ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం సమీకృతంగా సారవంతంగా భూమి కొనసాగేవిధంగా చర్యలు తీసుకోవటం, తగురీతిగా ఎరువులను తదితర ఉత్పత్తులను వినియోగించే విధంగా చూడటం, ఆర్గానిక్ ఎరువుల ద్వారా భూమి సారాన్ని దీర్ఘకాలం వినియోగించుకునే విధంగా చూడటం, తద్వారా సారవంతమైన భూమిని పరిరక్షించుకోవటం జరుగుతుంది. వ్యవసాయ శాఖ ఇందుకు తగ్గ పరీక్షలను నిర్వహించి సారవంతభూముల సంపూర్ణ ఆరోగ్యభద్రతకు, పరిరక్షణకు తగ్గ భద్రతా ప్రమాణాలకు లోబడి వారికి గుర్తింపుకార్డులను జారీ చేయటం జరుగుతుంది.రాష్ట్రంలో వ్యవసాయపరంగా ఉన్న అవసరాన్ని బట్టి అంచనాలు వేసి క్రాప్ కాలనీలు ఏర్పాటు కావాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంకల్పించింది. ఇందులో భాగంగా వ్యవసాయ ఉత్పత్తులైన పంటలు, కూరగాయలు, నూనెలు, పళ్ళు మన అవసరాలకు సరిపడేవిగా మాత్రమే కాకుండా ఇతర ప్రాంతాలకు ఎగుమతి చేయటానికి అన్నట్లుగా ఉత్పత్తి చేసుకుని, అలాగే మానవ అవసరాలతో పాటుగా పశువుల పోషణకు సరిపడే విధంగా దాణాకు, కోళ్ళ దాణాకు, చేపల దాణా తదితర అవసరాలకు తయారుచేసుకునే విధంగా సన్నద్ధం కావాలని ఆలోచనలు సాగించింది. ప్రభుత్వం కొన్నిప్రాంతాల్లో పెరుగుతున్న అవసరాలకు అనుగుణంగా కేవలం కూరగాయలను మాత్రమే ఉత్పత్తిచేసే విధంగా గుర్తించి చర్యలు తీసుకోవాలనే ఆలోచనలో ఉంది. ఒక గ్రామంలో స్వయంసమృద్ధిగా కూరగాయ పంటలు పండించినట్లయితే ఆ గ్రామ అవసరాలు సంపూర్ణంగా తీర్చినట్లు అవుతుందని తద్వారా ప్రతీ గ్రామంలో వారి అవసరాలకు అనుగుణంగా కూరగాయలు అందుబాటులోకి తేవటం జరుగుతుందని ఆయా పంటలు, ఉత్పత్తి అక్కడికక్కడ ఉండటం ద్వారా స్వయం సమృద్ధి సాధించినట్లు అవుతుందని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంకల్పించింది.వ్యవసాయానికి సంబంధించిన ప్రభుత్వ ప్రణాళికలు, పథకాలు, అనుకున్న విధంగా అమలయితే, దశాబ్దాలుగా రైతులను పీడిస్తున్న దళారీలు కనుమరుగై రైతే రాజన్న బంగారు తెలంగాణ ఆవిర్భవించడం తధ్యం. తెలంగాణ రైతు సంతోషంగా, సుఖంగా, సౌభాగ్యంగా వుండడమూ తధ్యం.వనం జ్వాలా నరసింహా రావు
vyavasaayaaniki sambandhinchina prabhutva pranaalikalu, pathakaalu anukunna vidhamgaa amalayithe, dasaabdaalugaa raitulanu peedistunna dalaareelu kanumarugai raithe rajanna avutaadu. bangaaru telamgaana aavirbhavinchadam tadhyam. telamgaana raitu santoshamgaa, sukhamgaa, soubhaagyamgaa vundadamuu tadhyam.raitula abhyunnatiki nibaddhatato panichestuu, graameenaabhivruddhiki peddapeeta vestu, tadanugunamgaa pranaalikalanu siddham chestu, samagramaina vidhividhaanaalanu roopondistuu, raitula purobhivruddhi, graameena aardhika vyavastha paripushte lakshyamgaa pettukuni telamgaana prabhutvam munduku saagutondi. ee disagaa, rashtra mukhyamantri ke. chandrasekhar raavu ekaraaniki roo. 8000 aardhika sahaayaanni oka edaadilo rendu dafaluga, kharif, rabi panta kaalamlo roo. 4000 choppuna raitulaku ivvadaaniki teesukunna nirnayam vyavasaayarangam sampuurnamgaa abhivruddhi chendadaaniki, raitulu gananeeyamgaa laabhaalanu aarjinchenduku dohadapadutundi. prapanchamlo marekkada laeni vidhamgaa, tolisaarigaa, prabhutva pettubaditho vyavasaaya rangaanni, raitu samakhyalanu balopetam cheyatam ane vinuutna sampradaayaanni aavishkarinchatam oka adbhutamgaa cheppukovali.dasaabdaalugaa dalaareela, madhyavarthula dopideeki guravutunna raitangam aa chera nunchi vimuktulu kaavatamtho paatugaa oka sanghatita saktigaa maaradaaniki vaarilo noothana utsaahaanni pempondinchadaaniki askaram labhistundi. raitu pandinchina panta ammudu pokapoyina, madhya dalaarulu aatamkaalu kaliginchinaa, raitu samakhyalu jokyam chesukuni, saraina samayamlo spandinchi, aa pantaku tagu dharanu nirnayinchi, sadaru pantanu konugolu chesi, raitaamgaaniki andagaa nilabade vidhamgaa samakhya vadda vunchadaaniki roo. 500 kotlatho nidhi erpaatu cheyatam jarugutundi. mukhyamantri aalochanalanu aacharanalo pedutuu aa prakaaram graameena sthaayilo, mandala sthaayilo, jilla sthaayilo, rashtra sthaayilo samakhyalu erpaatu kaavinchi vaatiki tagu reetina nidhulu andinchi digumatiki tagga chellimpulu andinchenduku askaram kalpinche vidhamgaa pranaalikalu siddham chestunnaru adhikaarulu. indulo bhagamgane raitu sanghaala pratinidhulatho samalochanalu cheyalani kuudaa mukhyamantri nirnayinchaaru. vyavasaaya saakha adhikaarulu, raitulaku avagaahana kalpinchadaaniki dasala vaareegaa vividha praantaalalo paryatinchenduku, raitulanu samaayattaparichi, vaariki prabhutva aalochanalanu visadeekarinchenduku tagu erpaatlu kuudaa jarugutunnaayi.raitu sagatu kamatam ramarami 1.12 hectarla bhoomigaa gananka lekkalu chebutunnaayi. 61.97 lakshala heclarla bhoomi 55.54 lakshala mandi aadheenamlo unnatlu ganaankaalu chebutunnaayi. varshapaatam aadhaaramgaa, erraregadi, nallaregadi vanti rakala aadhaaramgaa, pandinche pantala aadhaaramgaa, rashtranni naalugu vaataavarana aadhaarita vyavasaayika jonluga vibhajinchadam jarigindi. tirigi, ee naalugu jonlanu aayaa praantaala paristhitula aadhaaramgaa maro 98 rakala panta bhoomigaa vibhajinchatam jarigindi. indulo nalupu, erupu, nissara, kankara chavudu matti lanti rakalunnayi. ganankala aadhaaramgaa 57 lakshala hectarla bhoomi matrame saaguku anuvugaa vundi. trunadhaanyaalaina vari, godhuma, jonna, pappu dhaanyaalaina kandi, pesara, sanaga, verusanaga, soya, aamudam, patti, mirapa, cheraku, ulli taditara pantalu rashtramlo pandinchatam jarugutondi.‘vittanam’ merugaina vyavasaayaaniki muulaadhaaram. naanhyamaina vittanaalu utpatti cheyatam, sarafara cheyatam, raituku andubaatuloki tevatamtho paatugaa telamgaana rashtranni ‘‘bhaaratadesaanike vittana bhandagaranga’’ abhivruddhi cheyadam lakshyamgaa pettukundi rashtra prabhutvam. ee disagaa deerghakaala vittanotpatti pranaalikalanu roopondinche kramamlo vyavasaaya saakha, anubandha parisodhanaa samsthalu, vishwavidyaalayaalu kaaryaacharanaku poonukunnaayi. rashtramlo padi lakshala kvintaalla naanhyamaina vittanaalanu utpatti chesi raitulaku andubaatuloki tevatam jarugutundi. alaage subseedy kinda andinche vittanaalanu sarafara chese prabhutva nodal agencyla dwara andubaatuloki tevatam jarugutundi. rashtramlo ippativaraku 10 vittanotpatti samsthalu andubaatulo unnaayi.vyavasaayarangam purobhivruddhiki, peddamottamlo utpattiki, naanhyathatho koodukunna digubadiki sakramamaina eruvula vaadakam avasaram. vyavasaaya saakha naanhyamaina eruvulanu sarafara cheyataniki charyalu chepadutuntundi. pantala parirakshanaku, vaatilo vache tegullanu, cheeda taditara vyaadhulanu nirodhinchadaaniki tagu charyalanu sunisitamgaa pariseelinchaalsi untundi. indukugaanu kotta rakala mandulanu, vyaadhi nirodhaka parisoedhanalanu kramam tappaka anveshinchaalsi untundi. ee kramamlo kotta rakam mandula utpattito paatugaa, samagra pantala parirakshana vidhaanaalu roopondistuu, vaatini adhyayanam chestu, raitulaku aayaa vidhaanaala patla avagaahana kalpistuu, sikshananandistuu, raitannalaku chedoduga untuu vyavasaaya saakha enno charyalanu chepadutunnadi.2016 nunchi ippati varakuu rashtramlo moodu rakaalaina pantala bheema pathakaalanu amalu parachatam jarugutunnadi. kharif panta kaalamlo pradhaanamantri fasal bheema yojana pathakam, vaataavarana aadhaarita pantala bheema pathakam, ekikruta bheema pathakam vantivi teesukuraavatam jarigindi. pantalaku runaalanu pondina vaarandarikee ee bheema pathakaanni vartimpachestuu vaaru enchukunna pantalaku anugunamgaane bheema pathakaanni amalu cheyatam jarugutondi. itarulaku maatram vaaru korukuntene bheema andinche vidhamgaa charyalu chepattadam jarugutundi.perugutunna janabha avasaraala meraku, aavasyakatalaku lobadi aahaara dhaanyaala utpatti, pempudala aadhaarapadi untundi. ee kramamlo raitulaku takkuva kharchulo ekkuva digubadi saadhinche disagaa sikshana, merugaina saaguku melukuvalu andinchadam jarugutundi. vyavasaaya vistaranaku, vyavasaaya rangamlo saagistunna saanketika purogatini, raitulaku andubaatuloki teesukuraavatam entayinaa avasaram. mahilalu kuudaa vyavasaaya rangamlo mukhya bhoomika vahistuntaaru. bhoomini vyavasaayaaniki anuvugaa tayaaru chesi andubaatuloki tevatam modalukuni daanini market varaku teesukuraavatamlo vaari krushi, vaari parisrama entayinaa untundi. vyavasaaya rangamlo mahilala bhagaswamyanni marinta pempondinchenduku krushi jarugutunnadi.varshaadhaara praantaala abhivruddhiki ‘‘rain fed aria devalap ment’’ (orda) kaaryakramam kinda aayaa praantaalalo tagureetina vyavasaayam konasaginche vidhamgaa avagaahana kalpinchenduku charyalu teesukovatam kuudaa jarugutundi. ee praantaalalo sameekruta vyavasaaya vidhaanam avalambhinchatam valla pantalu pandinchatam, mishrama pantalu pandinchatamtho paatugaa anubandhamgaa poolu, kolla pempakam, gorrela pempakam, chepala cheruvula roopakalpana dwara chepalu, royyalu, vruddhi cheyatam jarugutundi. tadwara, vaari jeevanopaadhini pempondinche vidhamgaa dohadapadatam vanti kaaryakramaalanu chepattadam jarugutundi.naanhyamaina, aarogyakaramaina saagubhoomini roopondinchukoni daanini parirakshinchukovatam ee mottam prakriyalo saanketikamaina savalu. ayithe rashtra prabhutvam ee disagaa drushti saarinchi vyavasaaya bhoomilo saandrata penchenduku charyalu chepadutu pedda ettuna digubadiki, aahaara bhadrataku, samagra graameenaabhivruddhiki charyalu teesukovatam, amaluparachatam jarugutundi. ee karyakrama lakshyam sameekrutamgaa saaravantamgaa bhoomi konasagevidhamga charyalu teesukovatam, tagureetigaa eruvulanu taditara utpattulanu viniyoginche vidhamgaa chudatam, arganic eruvula dwara bhoomi saaraanni deerghakaalam viniyoginchukune vidhamgaa chudatam, tadwara saaravantamaina bhoomini parirakshinchukovatam jarugutundi. vyavasaaya saakha induku tagga pareekshalanu nirvahinchi saaravantabhoomula sampuurna aarogyabhadrataku, parirakshanaku tagga bhadrata pramaanaalaku lobadi vaariki gurtimpukaardulanu jaarii cheyatam jarugutundi.rashtramlo vyavasaayaparamgaa unna avasaraanni batti anchanaalu vesi crap kaalaneelu erpaatu kaavaalani rashtra prabhutvam sankalpinchindi. indulo bhagamga vyavasaaya utpattulaina pantalu, kuuragaayalu, noonelu, pallu mana avasaraalaku saripadevigaa matrame kakunda itara praantaalaku egumati cheyataniki annatlugaa utpatti chesukuni, alaage manava avasaraalato paatugaa pasuvula poshanaku saripade vidhamgaa daanaaku, kolla daanaaku, chepala daanaa taditara avasaraalaku tayaaruchesukune vidhamgaa sannaddham kaavaalani aalochanalu saaginchindi. prabhutvam konnipraantaallo perugutunna avasaraalaku anugunamgaa kevalam kuuragaayalanu matrame utpattichese vidhamgaa gurtinchi charyalu teesukovaalane aalochanalo undi. oka graamamlo swayamsamruddhigaa kuuragaaya pantalu pandinchinatlayithe aa grama avasaraalu sampuurnamgaa teerchinatlu avutundani tadwara pratee graamamlo vaari avasaraalaku anugunamgaa kuuragaayalu andubaatuloki tevatam jarugutundani aayaa pantalu, utpatti akkadikakkada undatam dwara swayam samruddhi saadhinchinatlu avutundani rashtra prabhutvam sankalpinchindi.vyavasaayaaniki sambandhinchina prabhutva pranaalikalu, pathakaalu, anukunna vidhamgaa amalayithe, dasaabdaalugaa raitulanu peedistunna dalaareelu kanumarugai raithe rajanna bangaaru telamgaana aavirbhavinchadam tadhyam. telamgaana raitu santoshamgaa, sukhamgaa, soubhaagyamgaa vundadamuu tadhyam.vanam jwala narasimha raavuraitula abhyunnatiki nibaddhatato panichestuu, graameenaabhivruddhiki peddapeeta vestu, tadanugunamgaa pranaalikalanu siddham chestu, samagramaina vidhividhaanaalanu roopondistuu, raitula purobhivruddhi, graameena aardhika vyavastha paripushte lakshyamgaa pettukuni telamgaana prabhutvam munduku saagutondi. ee disagaa, rashtra mukhyamantri ke. chandrasekhar raavu ekaraaniki roo. 8000 aardhika sahaayaanni oka edaadilo rendu dafaluga, kharif, rabi panta kaalamlo roo. 4000 choppuna raitulaku ivvadaaniki teesukunna nirnayam vyavasaayarangam sampuurnamgaa abhivruddhi chendadaaniki, raitulu gananeeyamgaa laabhaalanu aarjinchenduku dohadapadutundi. prapanchamlo marekkada laeni vidhamgaa, tolisaarigaa, prabhutva pettubaditho vyavasaaya rangaanni, raitu samakhyalanu balopetam cheyatam ane vinuutna sampradaayaanni aavishkarinchatam oka adbhutamgaa cheppukovali.dasaabdaalugaa dalaareela, madhyavarthula dopideeki guravutunna raitangam aa chera nunchi vimuktulu kaavatamtho paatugaa oka sanghatita saktigaa maaradaaniki vaarilo noothana utsaahaanni pempondinchadaaniki askaram labhistundi. raitu pandinchina panta ammudu pokapoyina, madhya dalaarulu aatamkaalu kaliginchinaa, raitu samakhyalu jokyam chesukuni, saraina samayamlo spandinchi, aa pantaku tagu dharanu nirnayinchi, sadaru pantanu konugolu chesi, raitaamgaaniki andagaa nilabade vidhamgaa samakhya vadda vunchadaaniki roo. 500 kotlatho nidhi erpaatu cheyatam jarugutundi. mukhyamantri aalochanalanu aacharanalo pedutuu aa prakaaram graameena sthaayilo, mandala sthaayilo, jilla sthaayilo, rashtra sthaayilo samakhyalu erpaatu kaavinchi vaatiki tagu reetina nidhulu andinchi digumatiki tagga chellimpulu andinchenduku askaram kalpinche vidhamgaa pranaalikalu siddham chestunnaru adhikaarulu. indulo bhagamgane raitu sanghaala pratinidhulatho samalochanalu cheyalani kuudaa mukhyamantri nirnayinchaaru. vyavasaaya saakha adhikaarulu, raitulaku avagaahana kalpinchadaaniki dasala vaareegaa vividha praantaalalo paryatinchenduku, raitulanu samaayattaparichi, vaariki prabhutva aalochanalanu visadeekarinchenduku tagu erpaatlu kuudaa jarugutunnaayi.raitu sagatu kamatam ramarami 1.12 hectarla bhoomigaa gananka lekkalu chebutunnaayi. 61.97 lakshala heclarla bhoomi 55.54 lakshala mandi aadheenamlo unnatlu ganaankaalu chebutunnaayi. varshapaatam aadhaaramgaa, erraregadi, nallaregadi vanti rakala aadhaaramgaa, pandinche pantala aadhaaramgaa, rashtranni naalugu vaataavarana aadhaarita vyavasaayika jonluga vibhajinchadam jarigindi. tirigi, ee naalugu jonlanu aayaa praantaala paristhitula aadhaaramgaa maro 98 rakala panta bhoomigaa vibhajinchatam jarigindi. indulo nalupu, erupu, nissara, kankara chavudu matti lanti rakalunnayi. ganankala aadhaaramgaa 57 lakshala hectarla bhoomi matrame saaguku anuvugaa vundi. trunadhaanyaalaina vari, godhuma, jonna, pappu dhaanyaalaina kandi, pesara, sanaga, verusanaga, soya, aamudam, patti, mirapa, cheraku, ulli taditara pantalu rashtramlo pandinchatam jarugutondi.‘vittanam’ merugaina vyavasaayaaniki muulaadhaaram. naanhyamaina vittanaalu utpatti cheyatam, sarafara cheyatam, raituku andubaatuloki tevatamtho paatugaa telamgaana rashtranni ‘‘bhaaratadesaanike vittana bhandagaranga’’ abhivruddhi cheyadam lakshyamgaa pettukundi rashtra prabhutvam. ee disagaa deerghakaala vittanotpatti pranaalikalanu roopondinche kramamlo vyavasaaya saakha, anubandha parisodhanaa samsthalu, vishwavidyaalayaalu kaaryaacharanaku poonukunnaayi. rashtramlo padi lakshala kvintaalla naanhyamaina vittanaalanu utpatti chesi raitulaku andubaatuloki tevatam jarugutundi. alaage subseedy kinda andinche vittanaalanu sarafara chese prabhutva nodal agencyla dwara andubaatuloki tevatam jarugutundi. rashtramlo ippativaraku 10 vittanotpatti samsthalu andubaatulo unnaayi.vyavasaayarangam purobhivruddhiki, peddamottamlo utpattiki, naanhyathatho koodukunna digubadiki sakramamaina eruvula vaadakam avasaram. vyavasaaya saakha naanhyamaina eruvulanu sarafara cheyataniki charyalu chepadutuntundi. pantala parirakshanaku, vaatilo vache tegullanu, cheeda taditara vyaadhulanu nirodhinchadaaniki tagu charyalanu sunisitamgaa pariseelinchaalsi untundi. indukugaanu kotta rakala mandulanu, vyaadhi nirodhaka parisoedhanalanu kramam tappaka anveshinchaalsi untundi. ee kramamlo kotta rakam mandula utpattito paatugaa, samagra pantala parirakshana vidhaanaalu roopondistuu, vaatini adhyayanam chestu, raitulaku aayaa vidhaanaala patla avagaahana kalpistuu, sikshananandistuu, raitannalaku chedoduga untuu vyavasaaya saakha enno charyalanu chepadutunnadi.2016 nunchi ippati varakuu rashtramlo moodu rakaalaina pantala bheema pathakaalanu amalu parachatam jarugutunnadi. kharif panta kaalamlo pradhaanamantri fasal bheema yojana pathakam, vaataavarana aadhaarita pantala bheema pathakam, ekikruta bheema pathakam vantivi teesukuraavatam jarigindi. pantalaku runaalanu pondina vaarandarikee ee bheema pathakaanni vartimpachestuu vaaru enchukunna pantalaku anugunamgaane bheema pathakaanni amalu cheyatam jarugutondi. itarulaku maatram vaaru korukuntene bheema andinche vidhamgaa charyalu chepattadam jarugutundi.perugutunna janabha avasaraala meraku, aavasyakatalaku lobadi aahaara dhaanyaala utpatti, pempudala aadhaarapadi untundi. ee kramamlo raitulaku takkuva kharchulo ekkuva digubadi saadhinche disagaa sikshana, merugaina saaguku melukuvalu andinchadam jarugutundi. vyavasaaya vistaranaku, vyavasaaya rangamlo saagistunna saanketika purogatini, raitulaku andubaatuloki teesukuraavatam entayinaa avasaram. mahilalu kuudaa vyavasaaya rangamlo mukhya bhoomika vahistuntaaru. bhoomini vyavasaayaaniki anuvugaa tayaaru chesi andubaatuloki tevatam modalukuni daanini market varaku teesukuraavatamlo vaari krushi, vaari parisrama entayinaa untundi. vyavasaaya rangamlo mahilala bhagaswamyanni marinta pempondinchenduku krushi jarugutunnadi.varshaadhaara praantaala abhivruddhiki ‘‘rain fed aria devalap ment’’ (orda) kaaryakramam kinda aayaa praantaalalo tagureetina vyavasaayam konasaginche vidhamgaa avagaahana kalpinchenduku charyalu teesukovatam kuudaa jarugutundi. ee praantaalalo sameekruta vyavasaaya vidhaanam avalambhinchatam valla pantalu pandinchatam, mishrama pantalu pandinchatamtho paatugaa anubandhamgaa poolu, kolla pempakam, gorrela pempakam, chepala cheruvula roopakalpana dwara chepalu, royyalu, vruddhi cheyatam jarugutundi. tadwara, vaari jeevanopaadhini pempondinche vidhamgaa dohadapadatam vanti kaaryakramaalanu chepattadam jarugutundi.naanhyamaina, aarogyakaramaina saagubhoomini roopondinchukoni daanini parirakshinchukovatam ee mottam prakriyalo saanketikamaina savalu. ayithe rashtra prabhutvam ee disagaa drushti saarinchi vyavasaaya bhoomilo saandrata penchenduku charyalu chepadutu pedda ettuna digubadiki, aahaara bhadrataku, samagra graameenaabhivruddhiki charyalu teesukovatam, amaluparachatam jarugutundi. ee karyakrama lakshyam sameekrutamgaa saaravantamgaa bhoomi konasagevidhamga charyalu teesukovatam, tagureetigaa eruvulanu taditara utpattulanu viniyoginche vidhamgaa chudatam, arganic eruvula dwara bhoomi saaraanni deerghakaalam viniyoginchukune vidhamgaa chudatam, tadwara saaravantamaina bhoomini parirakshinchukovatam jarugutundi. vyavasaaya saakha induku tagga pareekshalanu nirvahinchi saaravantabhoomula sampuurna aarogyabhadrataku, parirakshanaku tagga bhadrata pramaanaalaku lobadi vaariki gurtimpukaardulanu jaarii cheyatam jarugutundi.rashtramlo vyavasaayaparamgaa unna avasaraanni batti anchanaalu vesi crap kaalaneelu erpaatu kaavaalani rashtra prabhutvam sankalpinchindi. indulo bhagamga vyavasaaya utpattulaina pantalu, kuuragaayalu, noonelu, pallu mana avasaraalaku saripadevigaa matrame kakunda itara praantaalaku egumati cheyataniki annatlugaa utpatti chesukuni, alaage manava avasaraalato paatugaa pasuvula poshanaku saripade vidhamgaa daanaaku, kolla daanaaku, chepala daanaa taditara avasaraalaku tayaaruchesukune vidhamgaa sannaddham kaavaalani aalochanalu saaginchindi. prabhutvam konnipraantaallo perugutunna avasaraalaku anugunamgaa kevalam kuuragaayalanu matrame utpattichese vidhamgaa gurtinchi charyalu teesukovaalane aalochanalo undi. oka graamamlo swayamsamruddhigaa kuuragaaya pantalu pandinchinatlayithe aa grama avasaraalu sampuurnamgaa teerchinatlu avutundani tadwara pratee graamamlo vaari avasaraalaku anugunamgaa kuuragaayalu andubaatuloki tevatam jarugutundani aayaa pantalu, utpatti akkadikakkada undatam dwara swayam samruddhi saadhinchinatlu avutundani rashtra prabhutvam sankalpinchindi.vyavasaayaaniki sambandhinchina prabhutva pranaalikalu, pathakaalu, anukunna vidhamgaa amalayithe, dasaabdaalugaa raitulanu peedistunna dalaareelu kanumarugai raithe rajanna bangaaru telamgaana aavirbhavinchadam tadhyam. telamgaana raitu santoshamgaa, sukhamgaa, soubhaagyamgaa vundadamuu tadhyam.vanam jwala narasimha raavu