కోలుకోలేని కోమాలోకి వెళితే బతికించవద్దు.. ముందుగానే ‘వీలునామా’ రాసే అవకాశం.. సుప్రీం కోర్టులో వాదనలు... తీర్పు వాయిదాన్యూఢిల్లీ, అక్టోబరు 11: ‘‘నేను తీవ్ర అనారోగ్యం బారిన పడి, బయటికి రా లేని కోమాలోకి వెళ్లిపోతే నా జీవితానికి ముగింపు పలకండి! ప్రాణాధార వ్యవస్థలతో బలవంతంగా జీవితాన్ని పొడిగించ కండి! ఇది నేను పూర్తి ఆరోగ్యంతో, స్థిరమైన చిత్తంతో, ఇష్టపూర్వకంగా రాస్తున్న వీలునామా!’’సుప్రీంకోర్టు సరేనంటే భవిష్యత్తులో ఇలాంటి వీలునామాలు కూడా వస్తాయి. తన ఆస్తులు ఎవరికి చెందుతాయో రాసేవీలునామాతో పాటు తన జీవితాన్ని బలవంతంగా పొడిగించవద్దనే వీలునామా కూడా రాసు కునే అవకాశం లభిస్తుంది. ప్రాణాధార వ్యవస్థలు తొల గించి మరణాన్ని ప్రసాదించడాన్ని(ప్యాసివ్ యుథనే షియా) చట్టబద్ధం చేసిన ఆరేళ్లకు ‘మరణ స్వేచ్ఛ వీలునామా’ (లివింగ్ విల్) అంశం సుప్రీంకోర్టు ముందుకొచ్చింది. ‘కామన్ కాజ్’ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ ఈ వ్యాజ్యాన్ని దాఖలు చేసింది. ‘‘పౌరులందరికీ జీవించే హక్కు ఉంది. తిరిగి కోలుకోలేని కోమాలో ఉన్న తన జీవితాన్ని బలవంతంగా పొడిగించేందుకు నిరాకరించడం కూడా జీవించే హక్కులో అంతర్భాగమే’’ అని ఆ సంస్థ తరఫున వాదించిన సీనియర్లాయర్ ప్రశాంత్ భూషణ్ పేర్కొన్నారు. సుప్రీంకోర్టు ఇప్పటికే పరోక్ష కారుణ్య మరణాన్ని అనుమతించిందని ‘మరణించేస్వేచ్ఛ’ వీలునామా దీనికి కొనసాగింపుగా ఉంటుందన్నారు. రోగి వీలునామా అమలులో బంధువులు,కుటుంబ సభ్యుల పాత్ర ఉండదన్నారు. ‘ప్రాణాధార వ్యవస్థ లేకుండా ఈ రోగి జీవించే అవకాశమే లేదు’ అని వైద్యుల బృందం ధ్రువీకరించిన తర్వాతే ఇది అమలు చేయవచ్చన్నారు.సంక్లిష్టమైన అంశం: కేంద్రం‘మరణించే స్వేచ్ఛ’ వీలునామాపై కేంద్రం తరఫున అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ పీఎస్ నరసింహ వాదనలు వినిపించారు. దీంట్లో మంచి చెడ్డలను పరిశీలించాల్సి ఉందన్నారు. దేశ సాంస్కృతిక విలువలు, మత సంప్ర దాయాలు, చట్టాల ప్రకారం చూస్తే ఇది అంత మంచి పద్ధతి కాకపోవచ్చని, సంక్లిష్టమైన అంశమన్నారు. సుప్రీంకోర్టు తీర్పు మేరకు కేంద్రం ‘పరోక్ష కారుణ్య మరణాన్ని’ అనుమతిస్తోందని కోలుకోలేని కోమాలో ఉన్న వ్యక్తి బంధువులు హైకోర్టుకు వెళ్లి, అనుమతి తెచ్చుకోవచ్చన్నారు. ‘‘వైద్య శాస్త్రం రోజురోజుకూ పురోగ మిస్తోంది. నేడు నయం కాదనుకున్న వ్యాధిని రేపు సులువుగా నయం చేసే పద్ధతులు రావొచ్చేమో’’ అని నరసింహ అన్నారు. కోర్టు స్పందిస్తూ.. ‘మరణించే స్వేచ్ఛ’ వీలునామాను బంధు వులు మోసపూరితంగా రాసే అవకా శాలూ ఉంటాయని తెలిపింది. దీనిని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని పేర్కొంది. ‘‘ఇదిసంక్లిష్టమైన అంశం. ఏం చేయగలమో చూద్దాం! యాతన లేకుండా, ప్రశాతంగా మరణించాలనుకోవడం 21వ అధికరణ కల్పించినహక్కు. అయితే... ఆత్మహత్య చేసుకోలేరు’’ అని ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ దీపక్ మిశ్రా పేర్కొన్నారు.ఇప్పుడేం జరుగుతోంది!?‘ప్యాసివ్ యుథనేషియా’ అనే పేరు వాడనప్పటికీ... చాలా కేసుల్లో ఇదే జరుగుతోంది. ఎంత ప్రయత్నించినా ఖర్చు తప్ప, రోగి బతికే అవకాశం లేదని చాలా సందర్భాల్లో వైద్యులు బంధువులకు చెబుతుంటారు. వెం టిలేటర్పైనో, ఇతర ప్రాణాధార వ్యవస్థతో కొనసాగించడమా... ఇంటికి తీసుకెళ్లడమో నిర్ణయించుకోవాలని  కూడా సూచిస్తుంటారు. దీనిపై నిర్ణయం తీసుకోవడం రోగి బంధువులకు పరీక్షలాంటిది. తప్పని పరిస్థితుల్లో ‘డిశ్చార్జి’ చేయాలని కోరడం, ఇంటికి వెళ్లేలోపే రోగి మరణించడం జరుగుతుంటుంది. నిజానికి... ‘రోగిని డిశ్చార్జి చేయండి’ అని కుటుంబ సభ్యులు అధికారికంగానే కోరవచ్చు. ‘కుదరదు’ అని చెప్పే చట్టాలేవీ లేవు. వెరసి... ఇలాంటివన్నీ ‘అనధికార’ ప్యాసివ్ యుథనేషియా కిందికే వస్తాయి. అంటే... రోగి వీలునామా, ఇష్టా ఇష్టాలతో సంబంధంలేకుండా ‘మరణించే స్వేచ్ఛ’ కూడా అమలవుతోందన్న మాట.ఎలా అనుమతించాలి?‘మరణించే స్వేచ్ఛ’ వీలునామాను ఎలా అమలు చేయాలనే అంశంపై సుప్రీం ధర్మాసనంలో ప్రాథమిక చర్చ జరిగింది. దీనిపై మార్గదర్శకాలను రూపొందిస్తామని తెలిపింది. దీని ప్రకారం...దీనిపై తుది ఆదేశాలను కోర్టు (మేజిస్ట్రేట్) జారీ చేయాలి. పూర్తి ఆరోగ్యమైన స్థితిలో, స్వచ్ఛందంగాఈ వీలునామా రాశారని మేజిస్ట్రేట్ నిర్ధారించుకోవాలి.‘రోగి కోమా నుంచి బయటపడే అవకాశం లేదు’ అని అధికారిక వైద్య బృందం ధ్రువీకరించాలి.రోగికి ప్రాణాధార వ్యవస్థను తప్పించేముందు కుటుంబ సభ్యుల అభిప్రాయాలనూ పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
kolukoleni komaloki velithe batikinchavaddu.. mundugaane ‘veelunama’ rase avakaasam.. supreem kortulo vaadanalu... teerpu vaayidaanyuudllii, aktobaru 11: ‘‘nenu teevra anarogyam baarina padi, bayatiki raa laeni komaloki vellipothe naa jeevitaaniki mugimpu palakandi! praanaadhaara vyavasthalatho balavantamgaa jeevitaanni podigincha kandi! idhi nenu puurti aarogyamtho, sthiramaina chittamto, ishtapuurvakamgaa raastunna veelunama!’’supreenkortu sarenante bhavishyattulo ilanti veelunaamaalu kuudaa vastaayi. tana aastulu evariki chendutayo rasevilunamato paatu tana jeevitaanni balavantamgaa podiginchavaddane veelunama kuudaa raasu kune avakaasam labhistundi. praanaadhaara vyavasthalu tola ginchi maranaanni prasaadinchadaanni(passive yuthane shia) chattabaddham chesina aarellaku ‘marana swechha veelunama’ (living vill) amsam supreenkortu mundukochindi. ‘kaman kaj’ ane swachchanda samstha ee vyaajyaanni daakhalu chesindi. ‘‘pourulandarikii jeevinche hakku undi. tirigi kolukoleni komalo unna tana jeevitaanni balavantamgaa podiginchenduku niraakarinchadam kuudaa jeevinche hakkulo antarbhagame’’ ani aa samstha tarafuna vaadinchina seenierlayar prasant bhushan perkonnaru. supreenkortu ippatike paroksha kaarunya maranaanni anumatinchindani ‘maranincheswachhe’ veelunama deeniki konasaagimpugaa untundannaaru. rogi veelunama amalulo bandhuvulu,kutumba sabhyula paatra undadannaru. ‘praanaadhaara vyavastha lekunda ee rogi jeevinche avakasame ledu’ ani vaidyula brundam dhruveekarinchina tarvate idhi amalu cheyavachannaru.sanklishtamaina amsam: kendram‘maraninche swechha’ veelunaamaapai kendram tarafuna adanapu soliciter janaral ps narasimha vaadanalu vinipinchaaru. deentlo manchi cheddalanu pariseelinchaalsi undannaaru. desha saamskrutika viluvalu, matha sampra daayaalu, chattala prakaaram chuste idhi anta manchi paddhati kakapovachani, sanklishtamaina amsamannaru. supreenkortu teerpu meraku kendram ‘paroksha kaarunya maranaanni’ anumatistondani kolukoleni komalo unna vyakti bandhuvulu hycortucu velli, anumati techukovachannaru. ‘‘vaidya saastram rojurojuku puroga mistondi. nedu nayam kaadanukunna vyaadhini repu suluvugaa nayam chese paddhatulu ravochemo’’ ani narasimha annaru. kortu spandistuu.. ‘maraninche swechha’ veelunaamaanu bandhu vulu mosapuuritamgaa rase awaka saaluu untaayani telipindi. deenini kuudaa parigananaloki teesukovaalani perkondi. ‘‘idisanklishtamaina amsam. yem cheyagalamo chuddam! yaatana lekunda, prasaatamgaa maraninchaalanukovadam 21va adhikarana kalpinchinahakku. ayithe... aatmahatya chesukoleru’’ ani pradhaana nyaayamuurti justis deepak mishra perkonnaru.ippudem jarugutondi!?‘passive uthaneshia’ ane paeru vaadanappatikii... chala kesullo ide jarugutondi. entha prayatninchinaa kharchu tappa, rogi batike avakaasam ledani chala sandarbhaallo vaidyulu bandhuvulaku chebutuntaaru. vem tillatorino, itara praanaadhaara vyavasthatho konasaginchadama... intiki teesukelladamo nirnayinchukovalani  kuudaa suuchistuntaaru. deenipai nirnayam teesukovadam rogi bandhuvulaku pareekshalaantidi. tappani paristhitullo ‘discharji’ cheyalani koradam, intiki vellelope rogi maraninchadam jarugutuntundi. nijaaniki... ‘rogini discharji cheyandi’ ani kutumba sabhyulu adhikaarikamgaane koravachhu. ‘kudaradu’ ani cheppe chattalevi levu. verasi... ilantivanni ‘anadhikaara’ passive uthaneshia kindike vastaayi. ante... rogi veelunama, ishta ishtaalatho sambandhamlekunda ‘maraninche swechha’ kuudaa amalavutondanna maata.ela anumatinchaali?‘maraninche swechha’ veelunaamaanu ela amalu cheyalane amsampai supreem dharmasanamlo praathamika charcha jarigindi. deenipai maargadarsakaalanu roopondistaamani telipindi. deeni prakaaram...deenipai tudi aadesaalanu kortu (magistrate) jaarii cheyali. puurti aarogyamaina sthitilo, swachchandamgaaee veelunama raasaarani magistrate nirdhaarinchukovaali.‘rogi koma nunchi bayatapade avakaasam ledu’ ani adhikaarika vaidya brundam dhruveekarinchaali.rogiki praanaadhaara vyavasthanu tappinchemundu kutumba sabhyula abhipraayaalanuu parigananaloki teesukovali.