భారత్, పాకిస్థాన్ సంబంధాలు ఎప్పుడూ పచ్చగడ్డి వేస్తే    భగ్గుమనేలా ఉంటాయి. ఇరు దేశాలలో ఏ చిన్న సంఘటన జరిగినా దాని ప్రభావం ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై పడుతూ ఉంటుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లోనూ ఈ రెండు దేశాల మధ్య సుస్థిర శాంతి సామరస్యాలను నెలకొల్పడానికి ప్రయత్నిస్తున్నవారు పలువురు ఉన్నారు. వీరిలో భారత నావికా సేన మాజీ ప్రధానాధికారి అడ్మిరల్ రామదాస్, ప్రముఖ పాకిస్థానీ పాత్రికేయుడు; ‘పాకిస్థాన్ టైమ్స్’ మాజీ ఎడిటర్ ఐ.ఆర్. రహమాన్ ప్రముఖులు. ఈ ఇరువురూ 2007లో రామన్ మెగసేసే అవార్డు గ్రహీతలు కావటం ఒక విశేషం. భారత్-పాక్ల మధ్య శాంతి నెలకొల్పాలనే లక్ష్యంతో ‘కన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ వాలంటరీ అసోసియేషన్స్ ’ (కోవా) చేస్తున్న ప్రచారం కార్యక్రమంలో భాగస్వాములైన రామదాస్, రహమాన్లను స్కైప్ ద్వారా ఒక చోటకు చేర్చి ‘ఆంధ్రజ్యోతి’ ప్రతినిధి చేసిన ఇంటర్వ్యూ ఇది.భారత్, పాకిస్థాన్ల మధ్య శాంతి కుదరకపోవటానికి ప్రధాన          కారణాలేమిటి? రామదాస్: ఏ దేశంలోనైనా అశాంతి ఉందంటే- దానికి ప్రధాన కారణం అంతర్గతంగా ఉండే సమస్యలే. ఇది భారత్, -పాకిస్థాన్లకు కూడా వర్తిస్తుంది. మన రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న అశాంతికి ఒక కారణం జమ్మూ–కాశ్మీర్ అనే విషయం అందరికీ తెలిసిందే! రకరకాల కారణాల వల్ల లైన్ ఆఫ్ కంట్రోల్ అనేది లైన్ ఆఫ్ నోకంట్రోల్గా మారింది. వీటికి తోడు జమ్మూ–కాశ్మీర్ భారతలో విలీనం అయ్యే సమయంలో భారత్ ఇచ్చిన చాలా హామీలు నెరవేరలేదు. దీని వల్ల కశ్మీర్ ప్రజల్లో అసంతృప్తి ఉంది. అంతే కాకుండా అక్కడి ప్రజలు ఏ రాజకీయ పార్టీని, రాజకీయ నాయకులను నమ్మటం లేదు. వీటన్నింటికీ రాజకీయ పరిష్కారం కావాలి. మనకు పాకిస్థాన్కు మధ్య ఉన్న సమస్యలు పెరగటానికి చైనా కూడా ఒక కారణం.రహమాన్: జమ్మూ–-కాశ్మీర్ ప్రధానమైన సమస్య. దీనికి రాజకీయ పరిష్కారం లభించాలి. అప్పుడు చాలా సమస్యలు తొలగిపోతాయి.ఇటు భారత్లోనూ అటు పాకిస్థాన్లోనూ అందరూ శాంతి గురించి మాట్లాడుతూ ఉంటారు. కానీ ఎప్పుడూ పరిస్థితులు భగ్గుమనేలా ఉంటాయి.. ఈ పరిస్థితి చక్కబడాలంటే ఏం చేయాలి? రామదాస్: రాజకీయ పార్టీలు తాత్కాలిక రాజకీయ ప్రయోజనాలను వదిలేసి- దీర్ఘకాలిక జాతీయ ప్రయోజనాల గురించి ఆలోచించాలి. ఏ దేశమైనా తన సరిహద్దులను మార్చుకోలేదు. మనకు ఇష్టమున్నా..లేకపోయినా పాకిస్థాన్ మన పొరుగు దేశం. పాకిస్థాన్ కూడా ఈ వాస్తవాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. గత 70 ఏళ్లుగా ఒక సమస్యను పరిష్కరించలేపోతున్నామంటే- దానికి కారణమేమిటని నిష్పాక్షికంగా ఆలోచిస్తే సమస్య పరిష్కారమవుతుంది.రహమాన్: మనవి ఇరుగుపొరుగు దేశాలని.. కలిసి ఉండాల్సిన వాళ్లమని అందరూ గుర్తించాలి. అప్పుడు సమస్య పరిష్కారమవుతుంది.భారత్, పాకిస్థాన్ల మధ్య శాంతిని నెలకొల్పటంలో పౌర సమాజానికి ప్రాతినిధ్యం వహించే సంస్థలు ఎలాంటి పాత్ర పోషిస్తున్నాయి? ఈ ప్రయత్నాల వల్ల లాభమెంత ఉందనుకుంటున్నారు?రహమాన్: పరిస్థితి చాలా తీవ్రంగా ఉంది. ఇక్కడ పౌర సమాజానికి లభిస్తున్న ఆదరణ చాలదు. అయితే అన్ని రకాల అవాంతరాలను, అడ్డంకులను అధిగమించి ముందుకు పోవాల్సిన అవసరముంది. పరిస్థితులు ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నా- శాంతి స్వరాలు తప్పనిసరిగా వినిపించాలి. ఒక సారి పరాజయం చెందవచ్చు. కానీ విజయం లభించేదాకా పోరాడుతూనే ఉండాలి.రామదాస్: భారత్లో రకరకాల కార్యక్రమాలు చేపడుతున్నాం. ఒక లక్ష్యం కోసం పోరాడుతున్న సమయంలో అడుగడుగునా అడ్డంకులు ఎదురయినా వాటిని దాటుకొని వెళ్లాలి. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో శాంతిని నెలకొల్పడమనేది కష్టమే. అయితే అది అసాధ్యం కాదు.రహమాన్: ఇరు దేశాలలో శాంతి కోసం ప్రయత్నిస్తున్నవారందరూ సంఘటితంగా పోరాడటానికి ఒక వేదిక కావాలి. ఒకరి అభిప్రాయాలు మరొకరు పంచుకోవాలి. దీని కోసం ఈ–మెయిల్స్, స్కైప్ వంటి అత్యాధునికమైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించుకోవాలి.రామదాస్: ఎప్పటి దాకానో ఎందుకు? ఆగస్టు 14 లేదా 15వ తేదీ నాడు శాంతిని కోరుకొనేవారందరం వాఘా సరిహుద్దుల దగ్గరకు మార్చ్గా వద్దాం. రహమాన్: మంచి ఆలోచన. దీనిని కార్యాచరణలోకి తీసుకొని వద్దాం. . -సి.వి.ఎల్.ఎన్. ప్రసాద్భారత్, పాకిస్థాన్ల మధ్య శాంతి కుదరకపోవటానికి ప్రధాన          కారణాలేమిటి? రామదాస్: ఏ దేశంలోనైనా అశాంతి ఉందంటే- దానికి ప్రధాన కారణం అంతర్గతంగా ఉండే సమస్యలే. ఇది భారత్, -పాకిస్థాన్లకు కూడా వర్తిస్తుంది. మన రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న అశాంతికి ఒక కారణం జమ్మూ–కాశ్మీర్ అనే విషయం అందరికీ తెలిసిందే! రకరకాల కారణాల వల్ల లైన్ ఆఫ్ కంట్రోల్ అనేది లైన్ ఆఫ్ నోకంట్రోల్గా మారింది. వీటికి తోడు జమ్మూ–కాశ్మీర్ భారతలో విలీనం అయ్యే సమయంలో భారత్ ఇచ్చిన చాలా హామీలు నెరవేరలేదు. దీని వల్ల కశ్మీర్ ప్రజల్లో అసంతృప్తి ఉంది. అంతే కాకుండా అక్కడి ప్రజలు ఏ రాజకీయ పార్టీని, రాజకీయ నాయకులను నమ్మటం లేదు. వీటన్నింటికీ రాజకీయ పరిష్కారం కావాలి. మనకు పాకిస్థాన్కు మధ్య ఉన్న సమస్యలు పెరగటానికి చైనా కూడా ఒక కారణం.రహమాన్: జమ్మూ–-కాశ్మీర్ ప్రధానమైన సమస్య. దీనికి రాజకీయ పరిష్కారం లభించాలి. అప్పుడు చాలా సమస్యలు తొలగిపోతాయి.ఇటు భారత్లోనూ అటు పాకిస్థాన్లోనూ అందరూ శాంతి గురించి మాట్లాడుతూ ఉంటారు. కానీ ఎప్పుడూ పరిస్థితులు భగ్గుమనేలా ఉంటాయి.. ఈ పరిస్థితి చక్కబడాలంటే ఏం చేయాలి? రామదాస్: రాజకీయ పార్టీలు తాత్కాలిక రాజకీయ ప్రయోజనాలను వదిలేసి- దీర్ఘకాలిక జాతీయ ప్రయోజనాల గురించి ఆలోచించాలి. ఏ దేశమైనా తన సరిహద్దులను మార్చుకోలేదు. మనకు ఇష్టమున్నా..లేకపోయినా పాకిస్థాన్ మన పొరుగు దేశం. పాకిస్థాన్ కూడా ఈ వాస్తవాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. గత 70 ఏళ్లుగా ఒక సమస్యను పరిష్కరించలేపోతున్నామంటే- దానికి కారణమేమిటని నిష్పాక్షికంగా ఆలోచిస్తే సమస్య పరిష్కారమవుతుంది.రహమాన్: మనవి ఇరుగుపొరుగు దేశాలని.. కలిసి ఉండాల్సిన వాళ్లమని అందరూ గుర్తించాలి. అప్పుడు సమస్య పరిష్కారమవుతుంది.భారత్, పాకిస్థాన్ల మధ్య శాంతిని నెలకొల్పటంలో పౌర సమాజానికి ప్రాతినిధ్యం వహించే సంస్థలు ఎలాంటి పాత్ర పోషిస్తున్నాయి? ఈ ప్రయత్నాల వల్ల లాభమెంత ఉందనుకుంటున్నారు?రహమాన్: పరిస్థితి చాలా తీవ్రంగా ఉంది. ఇక్కడ పౌర సమాజానికి లభిస్తున్న ఆదరణ చాలదు. అయితే అన్ని రకాల అవాంతరాలను, అడ్డంకులను అధిగమించి ముందుకు పోవాల్సిన అవసరముంది. పరిస్థితులు ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నా- శాంతి స్వరాలు తప్పనిసరిగా వినిపించాలి. ఒక సారి పరాజయం చెందవచ్చు. కానీ విజయం లభించేదాకా పోరాడుతూనే ఉండాలి.రామదాస్: భారత్లో రకరకాల కార్యక్రమాలు చేపడుతున్నాం. ఒక లక్ష్యం కోసం పోరాడుతున్న సమయంలో అడుగడుగునా అడ్డంకులు ఎదురయినా వాటిని దాటుకొని వెళ్లాలి. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో శాంతిని నెలకొల్పడమనేది కష్టమే. అయితే అది అసాధ్యం కాదు.రహమాన్: ఇరు దేశాలలో శాంతి కోసం ప్రయత్నిస్తున్నవారందరూ సంఘటితంగా పోరాడటానికి ఒక వేదిక కావాలి. ఒకరి అభిప్రాయాలు మరొకరు పంచుకోవాలి. దీని కోసం ఈ–మెయిల్స్, స్కైప్ వంటి అత్యాధునికమైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించుకోవాలి.రామదాస్: ఎప్పటి దాకానో ఎందుకు? ఆగస్టు 14 లేదా 15వ తేదీ నాడు శాంతిని కోరుకొనేవారందరం వాఘా సరిహుద్దుల దగ్గరకు మార్చ్గా వద్దాం. రహమాన్: మంచి ఆలోచన. దీనిని కార్యాచరణలోకి తీసుకొని వద్దాం. . -సి.వి.ఎల్.ఎన్. ప్రసాద్
bharat, pakisthan sambandhaalu eppuduu pachagaddi veste    bhaggumanela untaayi. iru deshaalalo e chinna sanghatana jarigina daani prabhaavam dwaipaakshika sambandhaalapai paduthoo untundi. ilanti paristhitulloonuu ee rendu deshaala madhya susthira saanti saamarasyaalanu nelakolpadaaniki prayatnistunnavaaru paluvuru unnaaru. veerilo bhaarata navika sena maji pradhaanaadhikaari admiral ramadas, pramukha paakisthaanii paatrikeyudu; ‘pakisthan times’ maji editer ai.ar. rahaman pramukhulu. ee iruvuruu 2007loo raman megasese avaardu graheetalu kaavatam oka visesham. bharat-paakla madhya saanti nelakolpalane lakshyamto ‘confederation af volantery asosiations ’ (kova) chestunna prachaaram kaaryakramamlo bhaagaswaamulaina ramadas, rahamaanlanu skype dwara oka chotaku cherchi ‘aandhrajyoti’ pratinidhi chesina intervio idhi.bharat, paakisthaanla madhya saanti kudarakapovataniki pradhaana          karanalemiti? ramadas: e desamlonaina ashanthi undante- daaniki pradhaana kaaranam antargatamgaa unde samasyale. idhi bharat, -paakisthaanlaku kuudaa vartistundi. mana rendu deshaala madhya unna asaantiki oka kaaranam jammoo–kashmir ane vishayam andarikee telisinde! rakarakaala kaaranaala valla line af control anedi line af nokantrolga maarindi. veetiki thodu jammoo–kashmir bhaaratalo vileenam ayye samayamlo bharat ichina chala haameelu neraveraledu. deeni valla kashmir prajallo asantrupti undi. anthe kakunda akkadi prajalu e rajakeeya paartiini, rajakeeya naayakulanu nammatam ledu. veetannintikii rajakeeya parishkaaram kavali. manaku paakisthaanku madhya unna samasyalu peragataaniki chaina kuudaa oka kaaranam.rahaman: jammoo–-kashmir pradhaanamaina samasya. deeniki rajakeeya parishkaaram labhinchaali. appudu chala samasyalu tolagipotayi.itu bhaaratloonuu atu paakisthaanloonuu andaruu saanti gurinchi maatlaadutuu untaaru. cony eppuduu paristhitulu bhaggumanela untaayi.. ee paristhiti chakkabadalante yem cheyali? ramadas: rajakeeya paarteelu taatkaalika rajakeeya prayojanaalanu vadilesi- deerghakaalika jaateeya prayojanaala gurinchi aalochinchaali. e deshamainaa tana sarihaddulanu marchukoledu. manaku ishtamunna..lekapoyina pakisthan mana porugu desham. pakisthan kuudaa ee vaastavaanni artham chesukovali. gatha 70 ellugaa oka samasyanu parishkarinchalepothunna- daaniki kaaranamemitani nishpaakshikamgaa aalochiste samasya parishkaaramavutundi.rahaman: manavi iruguporugu deshaalani.. kalisi undaalsina vaallamani andaruu gurtinchaali. appudu samasya parishkaaramavutundi.bharat, paakisthaanla madhya saantini nelakolpatamlo poura samaajaaniki praatinidhyam vahinche samsthalu elanti paatra pooshistunnaayi? ee prayatnaala valla laabhamenta undanukuntunnaru?rahaman: paristhiti chala teevramgaa undi. ikkada poura samaajaaniki labhistunna aadarana chaaladu. ayithe anni rakala avaantaraalanu, addankulanu adhigaminchi munduku povalsina avasaramundi. paristhitulu entha teevramgaa unna- saanti swaraalu tappanisarigaa vinipinchaali. oka saari parajayam chendavachhu. cony vijayam labhinchedaka poraadutuunee undaali.ramadas: bhaaratlo rakarakaala kaaryakramaalu chepadutunnam. oka lakshyam kosam poraadutunna samayamlo adugaduguna addankulu edurayina vaatini daatukoni vellaali. prastuta paristhitullo saantini nelakolpadamanedi kashtame. ayithe adhi asaadhyam kaadu.rahaman: iru deshaalalo saanti kosam prayatnistunnavaaram sanghatitamgaa poraadataaniki oka vedika kavali. okari abhipraayaalu marokaru panchukovali. deeni kosam ee–mails, skype vanti atyaadhunikamaina saanketika parignaanaanni upayoginchukovali.ramadas: eppati dakano enduku? aagastu 14 leda 15va tedee naadu saantini korukonevarandaram vagha sarihuddula daggaraku marchga vaddam. rahaman: manchi aalochana. deenini kaaryaacharanaloki teesukoni vaddam. . -si.vi.el.en. prasaadbhaarat, paakisthaanla madhya saanti kudarakapovataniki pradhaana          karanalemiti? ramadas: e desamlonaina ashanthi undante- daaniki pradhaana kaaranam antargatamgaa unde samasyale. idhi bharat, -paakisthaanlaku kuudaa vartistundi. mana rendu deshaala madhya unna asaantiki oka kaaranam jammoo–kashmir ane vishayam andarikee telisinde! rakarakaala kaaranaala valla line af control anedi line af nokantrolga maarindi. veetiki thodu jammoo–kashmir bhaaratalo vileenam ayye samayamlo bharat ichina chala haameelu neraveraledu. deeni valla kashmir prajallo asantrupti undi. anthe kakunda akkadi prajalu e rajakeeya paartiini, rajakeeya naayakulanu nammatam ledu. veetannintikii rajakeeya parishkaaram kavali. manaku paakisthaanku madhya unna samasyalu peragataaniki chaina kuudaa oka kaaranam.rahaman: jammoo–-kashmir pradhaanamaina samasya. deeniki rajakeeya parishkaaram labhinchaali. appudu chala samasyalu tolagipotayi.itu bhaaratloonuu atu paakisthaanloonuu andaruu saanti gurinchi maatlaadutuu untaaru. cony eppuduu paristhitulu bhaggumanela untaayi.. ee paristhiti chakkabadalante yem cheyali? ramadas: rajakeeya paarteelu taatkaalika rajakeeya prayojanaalanu vadilesi- deerghakaalika jaateeya prayojanaala gurinchi aalochinchaali. e deshamainaa tana sarihaddulanu marchukoledu. manaku ishtamunna..lekapoyina pakisthan mana porugu desham. pakisthan kuudaa ee vaastavaanni artham chesukovali. gatha 70 ellugaa oka samasyanu parishkarinchalepothunna- daaniki kaaranamemitani nishpaakshikamgaa aalochiste samasya parishkaaramavutundi.rahaman: manavi iruguporugu deshaalani.. kalisi undaalsina vaallamani andaruu gurtinchaali. appudu samasya parishkaaramavutundi.bharat, paakisthaanla madhya saantini nelakolpatamlo poura samaajaaniki praatinidhyam vahinche samsthalu elanti paatra pooshistunnaayi? ee prayatnaala valla laabhamenta undanukuntunnaru?rahaman: paristhiti chala teevramgaa undi. ikkada poura samaajaaniki labhistunna aadarana chaaladu. ayithe anni rakala avaantaraalanu, addankulanu adhigaminchi munduku povalsina avasaramundi. paristhitulu entha teevramgaa unna- saanti swaraalu tappanisarigaa vinipinchaali. oka saari parajayam chendavachhu. cony vijayam labhinchedaka poraadutuunee undaali.ramadas: bhaaratlo rakarakaala kaaryakramaalu chepadutunnam. oka lakshyam kosam poraadutunna samayamlo adugaduguna addankulu edurayina vaatini daatukoni vellaali. prastuta paristhitullo saantini nelakolpadamanedi kashtame. ayithe adhi asaadhyam kaadu.rahaman: iru deshaalalo saanti kosam prayatnistunnavaaram sanghatitamgaa poraadataaniki oka vedika kavali. okari abhipraayaalu marokaru panchukovali. deeni kosam ee–mails, skype vanti atyaadhunikamaina saanketika parignaanaanni upayoginchukovali.ramadas: eppati dakano enduku? aagastu 14 leda 15va tedee naadu saantini korukonevarandaram vagha sarihuddula daggaraku marchga vaddam. rahaman: manchi aalochana. deenini kaaryaacharanaloki teesukoni vaddam. . -si.vi.el.en. prasad