డెబ్బయ్యేళ్ళుగా ఎదురుచూస్తున్నాం’ అంటూ ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహూ భారత ప్రధాని నరేంద్రమోదీని గాఢంగా హత్తుకున్న దృశ్యం ఉభయదేశాల సంబంధాల్లో వచ్చిన విశేషమైన మార్పుకు సంకేతం. ఈ పర్యటనలో అసలు తక్కువ ఆర్భాటం ఎక్కువన్న విమర్శలు లేకపోలేదు కానీ, భారతదేశ ప్రధాని ఇజ్రాయెల్ భూమిమీద కాలుమోపడం ఇదే తొలిసారి కనుక దీనికి విశేషమైన ప్రాధాన్యం ఉంది. 1948లో ఇజ్రాయెల్ ఆవిర్భవించిన నాటి నుంచి, పాతికేళ్ళ క్రితం వరకూ భారతదేశం పాలస్తీనా పక్షానే ఉన్నది తప్ప దానిని అప్యాయంగా పలుకరించేదేమీ లేదు. ఇప్పుడు పాలస్తీనావైపు కన్నెత్తి చూడకుండా, దాని ఊసు లేకుండా భారత ప్రధాని మూడురోజుల పాటు ఇజ్రాయెల్లో పర్యటించడం ఉభయదేశాల దౌత్యసంబంధాల్లో వచ్చిన సమూలమైన మార్పునకు నిదర్శనం.యూదులు ఎంతో తెలివైనవారనీ, వారు అంచనాలకు దొరకరని అంటారు. బెంజమిన్ నెతన్యాహూ చేసిన హడావుడి, ప్రదర్శించిన ఆప్యాయత చూస్తే మోదీ పర్యటనకు ఆ దేశం ఇచ్చిన ప్రాధాన్యం అర్థమవుతుంది. అత్యంత ఆత్మీయుడైన బంధువు ఒకరు దీర్ఘకాలం తరువాత మనింటికి వస్తే ఎంతగానో మురిసిపోయినట్టు ఉన్నది ఆయన ప్రవర్తన. ఆగిన విమానం నుంచి మోదీ ఎంతకూ దిగడేమిటంటూ ఆత్రంగా నిరీక్షించడం, మోదీని చూడగానే మెరుపు కళ్ళతో ఎదురేగడం, గట్టిగా హత్తుకొని, అమెరికా అధ్యక్షుడికీ, పోప్కు వినా మరెవరికీ లభించని ఘనస్వాగతాన్ని భారత ప్రధానికి అందివ్వడం అబ్బురమనిపించేట్టు ఉన్నది. ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో అవగాహనలు, ఒప్పందాలే ప్రధానం కావచ్చునేమో కానీ, సాన్నిహిత్యాన్ని, ప్రాధాన్యాన్ని తెలిపే చర్యలకు, చేష్టలకు, వ్యాఖ్యలకు కూడా విశేష ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. మోదీ ఇజ్రాయెల్ పర్యటనలో ఇవి అడుగడుగునా కనిపించాయి. కరచాలనాలూ, కౌగిలింతలు, నమస్కారాలకు ఎక్కడా లోటులేదు. మోదీ దేశంలోకి అడుగుపెట్టకముందే నెతన్యాహూ ఆయనను ఒక ప్రపంచనాయకుడిగా కీర్తించారు. ‘ఐ స్క్వేర్ టి స్వ్వేర్’ అని ఇజ్రాయెల్, ఇండియా దోస్తీ ఫార్ములా చెప్పారు. దానిని గుర్తుచేస్తూనే, మోదీ ఉభయదేశాల సాన్నిహిత్యాన్ని ఐ ఫర్ ఐ (ఇజ్రాయెల్ ఫర్ ఇండియా ఇండియా ఫర్ ఇజ్రాయెల్) అంటూ స్థాయిని మరింతగా పెంచారు. మూడురోజుల పర్యటనమొత్తం మోదీని ఎక్కడా వదిలిపెట్టకుండా పక్కనే ఉంటే, కలిసినడుస్తూ స్వయంగా తానేప్రతీదీ చూపిస్తూ వివరిస్తూ నెతన్యాహూ మోదీకి అధికగౌరవం ఇచ్చి, భారతదేశం పట్ల తన అభిమానాన్ని చాటుకున్నారు. భారతదేశ దౌత్యవిధానంలో బలమైన మార్పువచ్చి, అమెరికాకు అత్యంత ఆప్తదేశంగా ఖరారైపోయిన తరుణంలో ఇజ్రాయెల్ పర్యటనలో ఈ ప్రగాఢ ఆత్మీయానురాగాలు వెల్లివిరియడం సహజం. పాతికేళ్ళక్రితమే దౌత్యసంబంధాలు నెలకొల్పుకున్నప్పటికీ అరబ్బుదేశాలను నొప్పించకుండా జాగ్రత్తపడే రీతిలోనే ఇజ్రాయెల్తో భారత్ వ్యవహరిస్తూ వచ్చింది. మన విదేశాంగమంత్రులు ఇజ్రాయెల్ వెళ్ళవలసి వస్తే, పాలస్తీనాలోనూ కాలుమోపి రావడం ఆనవాయితీ. అంతకుముందు వరకూ పూర్తిగా పాలస్తీనా పక్షాన మోహరించి, ఇజ్రాయెల్ వైఖరిని జాత్యాహంకారంగా అంతర్జాతీయ వేదికలపైన తూర్పారబట్టడం, ఇజ్రాయెల్ అనుకూల నిర్ణయాలకు మోకాలడ్డటమూ మన బాధ్యతగా, ధర్మంగా సాగేది. అరబ్బుదేశాలతో ఉన్న అనేక అవసరాల రీత్యా, సోవియట్ యూనియన్తో సాన్నిహిత్యం కారణంగా ప్రచ్ఛన్నయుద్ధకాలం ముగిసేవరకూ ఇదే వైఖరి కొనసాగుతూ వచ్చింది. ఉపరితలంలో ఈ విమర్శలూ, వ్యతిరేకతలు ఉన్నా అవసరార్థం ఇరుపక్షాల మధ్యా సహకారం అడపాదడపా లేకపోలేదు.నరేంద్రమోదీ పర్యటనతో డెబ్బయ్యేళ్ళ వాతావరణంలో ఒక విస్పష్టమైన మార్పు వచ్చినట్టు లెక్క. పర్యటనలో భాగంగా వ్యవసాయం, నీటివనరులు, అంతరిక్షం, సైన్స్ ఇత్యాది రంగాలకు సంబంధించి కుదర్చుకున్న ఒప్పందాలు ముఖ్యమైనవే కానీ, వినూత్నమైనవేమీ కాదు. ఆయా రంగాల్లో ఉన్న అవగాహనకు కొనసాగింపుగానే వీటిని చూడాలి. అలాగే, రక్షణరంగంలో రష్యా తరువాత అత్యధికంగా ఆయుధాలు కొనుగోలు చేస్తున్నది ఇజ్రాయెల్ నుంచే. సైబర్ సెక్యూరిటీలో సహకారాన్ని ఇజ్రాయెల్ ప్రస్తుతానికి కొన్ని దేశాలకు మాత్రమే అందిస్తున్నది కనుక ఈ విషయంలో అవగాహన తొలి అడుగుగా భావించవచ్చు. అలాగే, దీర్ఘకాలిక, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం వైపు కదలాలన్న సంకల్పంతో ఇరుదేశాలూ పారదర్శకమైన పొరలను పూర్తిగా తొలగించుకోబోతున్నందున, సంబంధాలు ఇక వెనక్కుతిరిగి చూసుకోలేనంతగా పెనవేసుకుంటాయని అర్థం. ఈ గణనీయమైన మార్పు కారణంగానే ప్రధానమంత్రి ఇజ్రాయెల్లోని భారతీయులకు అనేక వరాలు కురిపించగలిగారు. ఈ భాగస్వామ్యానికి సంయుక్త ప్రకటనల్లోనూ, ఒప్పందాల్లోనూ కనిపించనంత విస్తృతార్థం ఉన్నది.పాలస్తీనా ఊసులేకుండా ప్రధాని సాగించిన ఈ పర్యటన నెహ్రూ ఆలోచనలకు తిలోదకాలు ఇచ్చే లక్ష్యంతోనే జరిగి వుండవచ్చును కానీ, ఇజ్రాయెల్ ప్రేమలో, మాయలో పడి బాధ్యతనూ, వ్యూహాన్ని విస్మరించకూడదు. పాలస్తీనాపై ఇజ్రాయెల్ దమనకాండ కొనసాగుతున్నప్పటికీ, గతంలో మాదిరిగా స్పందించడం ఇప్పటికే క్రమంగా మానివేశాం. ఇకపై ఎంతటి ఘోరం జరిగినా చిన్నపాటి ఖండనమండనలు కూడా ఉండకపోవచ్చు. సంయుక్త ప్రకటనలో ఇజ్రాయెల్–పాలస్తీనా సంబంధాలపై ఉన్న చిన్నపేరాలో రెండుదేశాల ప్రస్తావన కానీ, ఐక్యరాజ్యసమితి తీర్మానాలు, శాంతిచర్చల కొనసాగింపు ఊసు కానీ లేకపోవడం ఇందుకు స్పష్టమైన నిదర్శనం. ఇజ్రాయెల్తో బలమైన బంధం కాలానుగుణమైన అవసరమే కావచ్చును కానీ, అందుకు భారతదేశం తన నైతికతను వదులుకోనవసరం లేదు. కనీసం శాంతిచర్చల కొనసాగింపు విషయంలో ఇజ్రాయెల్ చేత ఓ మాట అనిపించినా, ప్రపంచ నాయకుడని ఇజ్రాయెల్ చేత ప్రశంసలు అందుకున్న నరేంద్రమోదీకీ, భారతదేశానికీ కూడా ఆ స్థాయి నిలబడి ఉండేది. ఇజ్రాయెల్కు అండాదండా అన్నీ అయిన అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ కూడా రెండునెలల క్రితం తొలిసారిగా ఇజ్రాయెల్లో కాలూనినప్పుడు పాలస్తీనానూ పలుకరించి వచ్చారు.
debbayyellugaa eduruchustunnam’ antuu izrayel pradhaani benjamin netanyahu bhaarata pradhaani narendramodini gaadamgaa hattukunna drushyam ubhayadesaala sambandhaallo vachina visaeshamaina maarpuku sanketam. ee paryatanalo asalu takkuva aarbhaatam ekkuvanna vimarsalu lekapoledu cony, bharatadesa pradhaani izrayel bhoomimeeda kalumopadam ide tolisari kanuka deeniki visaeshamaina praadhaanyam undi. 1948loo izrayel aavirbhavinchina naati nunchi, paatikella kritam varakuu bharatadesam palastina pakshane unnadi tappa daanini apyayamga palukarinchedemi ledu. ippudu paalastiinaavaipu kannetti chudakunda, daani oosu lekunda bhaarata pradhaani moodurojula paatu izrayello paryatinchadam ubhayadesaala doutyasambandhaallo vachina samuulamaina maarpunaku nidarsanam.yoodulu entho telivainavaaranii, vaaru anchanaalaku dorakarani antaaru. benjamin netanyahu chesina hadavudi, pradarsinchina aapyaayata chuste modii paryatanaku aa desham ichina praadhaanyam ardhamavutundi. atyanta aatmeeyudaina bandhuvu okaru deerghakaalam taruvaata manintiki vaste entagaano murisipoyinattu unnadi aayana pravartana. aagina vimanam nunchi modii entakuu digademitantu aatramgaa nireekshinchadam, modeeni chudagaane merupu kallatho eduregadam, gattigaa hattukoni, america adhyakshudiki, popku vina marevarikee labhinchani ghanaswaagataanni bhaarata pradhaaniki andivvadam abburamanipinchettu unnadi. dwaipaakshika sambandhaallo avagaahanalu, oppandaale pradhaanam kavachunemo cony, saannihityaanni, praadhaanyaanni telipe charyalaku, cheshtalaku, vyaakhyalaku kuudaa visesha praadhaanyam untundi. modii izrayel paryatanalo ivi adugaduguna kanipinchaayi. karachaalanaaluu, kaugilintalu, namaskaaraalaku ekkada lotuledu. modii desamloki adugupettakamunde netanyahu aayananu oka prapanchanaayakudigaa keertinchaaru. ‘ai skware ti swvare’ ani izrayel, india dosti farmula cheppaaru. daanini gurtuchestune, modii ubhayadesaala saannihityaanni ai far ai (izrayel far india india far izrayel) antuu sthaayini marintagaa penchaaru. moodurojula paryatanamottam modeeni ekkada vadilipettakundaa pakkane unte, kalisinadustuu swayamgaa taanepratiidii chuupistuu vivaristuu netanyahu modeeki adhikagouravam ichi, bharatadesam patla tana abhimaanaanni chaatukunnaaru. bharatadesa doutyavidhaanamlo balamaina maarpuvacchi, americaku atyanta aaptadesamgaa khararaipoyina tarunamlo izrayel paryatanalo ee pragaada aatmeeyaanuraagaalu velliviriyadam sahajam. paatikellakritame doutyasambandhaalu nelakolpukunnappati arabbudesaalanu noppinchakundaa jaagrattapade reetiloonae izrayeltho bharat vyavaharistuu vachindi. mana videsaangamantrulu izrayel vellavalasi vaste, paalastiinaaloonuu kaalumopi ravadam aanavaayitii. antakumundu varakuu puurtigaa palastina pakshaana moharinchi, izrayel vaikharini jaatyaahamkaaramgaa antarjaatiiya vedikalapaina thoorpaarabattadam, izrayel anukuula nirnayaalaku mokaladdatamu mana baadhyatagaa, dharmanga sagedi. arabbudesaalato unna aneka avasaraala reetya, soviat uniyanto saannihityam kaaranamgaa prachchannayuddhakaalam mugisevarakuu ide vaikhari konasaagutuu vachindi. uparitalamlo ee vimarsaluu, vyatirekatalu unna avasaraartham irupakshaala madhya sahakaaram adapadadapa lekapoledu.narendramodi paryatanatho debbayyella vaataavaranamlo oka vispashtamaina maarpu vachinattu lekka. paryatanalo bhagamga vyavasaayam, neetivanarulu, antariksham, sains ityaadi rangaalaku sambandhinchi kudarchukunna oppandaalu mukhyamainave cony, vinootnamainavemi kaadu. aayaa rangaallo unna avagaahanaku konasagimpugane veetini chudali. alaage, rakshanarangamlo rashya taruvaata atyadhikamgaa aayudhaalu konugolu chestunnadi izrayel nunche. saibar securitylo sahakaaraanni izrayel prastutaaniki konni deshaalaku matrame andistunnadi kanuka ee vishayamlo avagaahana toli adugugaa bhaavinchavachchu. alaage, deerghakaalika, vyuuhaatmaka bhagaswamyam vaipu kadalaalanna sankalpamtho irudaesaaluu paaradarsakamaina poralanu puurtigaa tolaginchukobothunnanda, sambandhaalu ika venakkutirigi chusukolenantaga penavesukuntaayani artham. ee gananeeyamaina maarpu kaaranamgaane pradhaanamantri ijraayelloni bhaaratheeyulaku aneka varaalu kuripinchagaligaaru. ee bhaagaswaamyaaniki samyukta prakatanalloonuu, oppandaalloonuu kanipinchananta vistrutaartham unnadi.palastina oosulekundaa pradhaani saaginchina ee paryatana nehroo aalochanalaku tilodakaalu iche lakshyamtone jarigi vundavacchunu cony, izrayel premalo, maayalo padi baadhyatanuu, vyuhanni vismarinchakudadu. paalastiinaapai izrayel damanakanda konasaagutunnappatiki, gatamlo maadirigaa spandinchadam ippatike kramangaa manivesam. ikapai enthati ghoram jarigina chinnapati khandanamandanalu kuudaa undakapovachhu. samyukta prakatanalo izrayel–palastina sambandhaalapai unna chinnaperalo rendudesala prastaavana cony, aikyaraajyasamiti teermaanaalu, saanticharchala konasagimpu oosu cony lekapovadam induku spashtamaina nidarsanam. izrayeltho balamaina bandham kaalaanugunamaina avasarame kaavacchunu cony, anduku bharatadesam tana naitikatanu vadulukonavasaram ledu. kaneesam saanticharchala konasagimpu vishayamlo izrayel chetha oo maata anipinchinaa, prapancha nayakudani izrayel chetha prasamsalu andukunna narendramodiki, bhaaratadesaanikii kuudaa aa sthaayi nilabadi undedi. izrayelku andadanda annee ayina america adhyakshudu trump kuudaa rendunelala kritam tolisaarigaa izrayello kaaluuninappudu paalastiinaanuu palukarinchi vachaaru.