వంశధార నదిపై నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణానికి వంశధార ట్రిబ్యునల్ అంగీకరించింది. ఈ బ్యారేజి నిర్మాణంతో శ్రీకాకుళం జిల్లాలో మొత్తం 2,52,208 ఎకరాలకు సాగు, 9 మండలాల్లోని203 గ్రామాలకు తాగు నీటి వసతి సమకూరనున్నది. 2018 మార్చి నాటికే పూర్తయ్యే నేరడి బ్యారేజీ శ్రీకాకుళం జిల్లా ప్రజల జీవితాల్లో శాశ్వత వెలుగులు నింపనున్నది.దశాబ్దాల తరబడి కాగితాలకే పరిమితమైన నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణ కల సాకారం కాబోతుంది. శ్రీకాకుళం జిల్లాలో వంశధార నదిపై నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణానికి వంశధార ట్రిబ్యునల్ అంగీకరించి ఉత్తరాంధ్రకు కొత్త ఊపిరి పోసింది. నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణం పూర్తయితే ఉభయ గోదావరి జిల్లాల వలే శ్రీకాకుళం జిల్లా కూడా సస్యశ్యామలమవుతుంది. అంతేగాకుండా ఈ బ్యారేజి నిర్మాణం పూర్తయితే నాగావళి–-వంశధార నదుల అనుసంధానానికి మార్గం సుగమవుతుంది. హీర మండలంలో జలాశయం నిర్మించి అక్కడ నుంచి ఇచ్ఛాపురం వరకు సాగునీరు అందించే అవకాశం ఏర్పడింది. ఈ బ్యారేజి నిర్మాణం వల్ల శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 2,52,208ఎకరాలు సాగులోకి రావటంతోపాటు జిల్లాలో 9మండలాలకు పలు విధాల లబ్ధి చేకూరనుంది. బామిని, కొత్తూరు, హీర, ఎల్ ఎన్ పేట, భూర్జ, ఆముదాలవలస, గార, శ్రీకాకుళం మండలాల్లో 203 గ్రామాలకు తాగునీరు అందనుంది. ఈ ప్రాజెక్టును 2018 మార్చి నాటికి పూర్తిచేస్తామని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు ప్రకటించారు.వంశధార నది ఒడిస్సా,ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో 265కి.మీ ప్రవహిస్తుంది. 1961-–62లో ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిస్సా ల మధ్య కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం ఈ నది పై శ్రీకాకుళం జిల్లాలో నేరడి వద్ద ఏపీ ప్రభుత్వం బ్యారేజి నిర్మించాల్సి ఉంది. ఒప్పందం ప్రకారం ఒడిస్సా రాష్ట్రం 106 ఎకరాలు సేకరించి ఏపీకి ఇవ్వటం, లభ్యమయ్యే నీటిని 50:-50 శాతం చొప్పున వినియోగించుకోవడానికి అంగీకారం కుదిరింది. 1969లో వంశధార ప్రాజెక్టును రెండు దశల్లో చేపట్టేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. మొదటిదశలో గొట్టా బ్యారేజి, ఎడమ కాలువ చేపట్టి, 1.48లక్షల ఎకరాల ఆయకట్టుకు నీరు అందించేందుకు సంబంధించిన పనులను 1978లో పూర్తిచేసింది. రెండవ దశలో నేరడి బ్యారేజి ద్వారా 1.07లక్షల ఎకరాల ఆయకట్టుకు సాగునీరు అందించేందుకు నిర్ణయించారు. గొట్టా బ్యారేజి వద్ద ప్రధాన కుడికాలువ ద్వారా 62వేల ఎకరాల ఆయకట్టుకు 7.4టీఎంసీల నీటిని అందించడానికి సంబంధించిన పనులు కూడా పూర్తయ్యాయి. తరువాత రెండవ భాగంగా నేరడి బ్యారేజి వరద కాలువ, హీర మండలం గ్రామం వద్ద 19టీఎంసీల సామర్ధ్యం గల రిజర్వాయర్ నిర్మాణాన్ని చేపట్టి 45వేల ఎకరాల ఆయకట్టుకు నీరు అందించడంతో పాటు మొదటిదశలోని ఆయకట్టును స్థిరీకరించాలని అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది.కానీ తరువాత కాలంలో ఒడిస్సా ప్రభుత్వం పలు అభ్యంతరాలు చెప్పడంతోపాటు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించడంతో నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణం నిలిచిపోయింది. దశాబ్దాలుగా నేరడి ప్రాజెక్టు నిలిచిపోవడంతో రైతాంగానికి సత్వర ప్రయోజనాలు అందించేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కాట్రగడ్డ గ్రామం వద్ద సైడ్ వియర్ నిర్మించాలని నిర్ణయించింది. సైడ్ వియర్ ద్వారా 8టీఎంసీల నీటిని ఆయకట్టు రైతులకు అందించాలని భావించగా సైడ్ వియర్ నిర్మాణానికి కూడా ఒడిస్సా ప్రభుత్వం అభ్యంతరం తెలిపి సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్ళింది. దేశ సర్వోన్నత న్యాయస్థానం ఆదేశాల మేరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 2010 ఫిబ్రవరి 24న వంశధార ట్రిబ్యునల్ ను ఏర్పాటు చేసింది. ట్రిబ్యునల్ లో ఇరురాష్ట్రాల వాదనలు వినిపించగా విజయం ఆంధ్రప్రదేశ్ను వరించింది. నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణానికి వంశధార ట్రిబ్యునల్ అంగీకరించడంతో ఉత్తరాంధ్రకు కొత్త ఊపిరి పోసినట్లు అయింది. ఈ తీర్పుతో దశాబ్దాల వివాదానికి తెరపడింది.గతంలో నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణం కొనసాగించవచ్చు అంటూ ఇచ్చిన మధ్యంతర ఉత్తర్వులను సమర్థిస్తూ తుది తీర్పును ట్రిబ్యునల్ వెలువరించింది. సైడ్ వియర్ ద్వారా వంశధార నదీజలాలను ఆంధ్రప్రదేశ్ పెద్దమొత్తంలో వినియోగించుకునే అవకాశం ఉందన్న ఒడిస్సా వాదనలను ట్రిబ్యునల్ త్రోసిపుచ్చింది. వంశధార నదిలో 115టీఎంసీల నీటి లభ్యత ఉంటుందని ఇరు రాష్ట్రాలు 50-:50 నిష్పత్తిలో పంచుకోవాలని ట్రిబ్యునల్ తన తుదితీర్పులో స్పష్టం చేసింది. ఈ సైడ్ వియర్ ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రతి ఏడాది జూన్1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు 8టీఎంసీల మేరకు నీటిని వినియోగించుకునేందుకు ట్రిబ్యునల్ అనుమతించింది. ఏడాది లోపు నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణానికి అవసరమైన భూమిని ఒడిస్సా రాష్ట్రంలోని 106ఎకరాల భూమిని ఆ రాష్ట్ర చట్టాల ప్రకారం సేకరించి ఆంధ్రప్రదేశ్ కు అప్పగించాలని కూడా స్పష్టంగా ఆదేశించింది. ప్రాజెక్టు నివేదిక ప్రకారం ఒడిస్సా రాష్ట్రం సేకరించిన భూమికి సంబంధించిన ధరను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఒడిస్సాకు చెల్లించాలని ట్రిబ్యునల్ తుది తీర్పు పేర్కొంది. నేరడి ప్రాజెక్టు పూర్తయిన తరువాత కాట్రగడ్డ వద్ద సైడ్ వియర్ ను పూర్తిగా మూసివేయాలని చెప్పింది. డిసెంబర్1 నుంచి మే 31 వరకు నేరడి బ్యారేజి నుంచి క్రిందికి వచ్చే నీటిని రెండు రాష్ట్రాలు వినియోగించుకోవచ్చని ట్రిబ్యునల్ పేర్కొన్నది. ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయాలను అమలుచేసే విధంగా అంతర్ రాష్ట్ర నియంత్రణ పరిరక్షణ కమిటీ నేర్పాటు చేయాలని కూడా వంశధార ట్రిబ్యునల్ ఆదేశించింది.ఏది ఏమైనా వంశధార నదిపై నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణానికి వంశధార ట్రిబ్యునల్ అంగీకరించి ఉత్తరాంధ్రకు ఊపిరి పోసింది. ఈ తీర్పుతో శ్రీకాకుళం జిల్లా సస్యశ్యామలం కానుంది. ఈ బ్యారేజి ద్వారా మొత్తం 2,52,208ఎకరాలకు సాగు నీరు, 9మండలాల్లోని 203 గ్రామాలకు తాగునీరు అందనుంది. 2018మార్చి నాటికే పూర్తయ్యే నేరడి బ్యారేజీ శ్రీకాకుళం జిల్లా ప్రజల జీవితాల్లో శాశ్వత వెలుగులు నింపుతుందనడంలో సందేహం లేదు.బాబూ జగ్జీవన్రామ్ ఉత్తరాంధ్ర సుజల స్రవంతి పథకం గురించి కూడా ఈ సందర్భంగా ప్రస్తావించుకోవాలి. ఇది, ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాల ప్రజల చిరకాల వాంఛ. ఈ ప్రాజెక్టును గోదావరి మిగులు జలాలతో, రూ. 7.214కోట్ల వ్యయంతో నిర్మించేందుకు 2009లోనే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆమోదం పొందివున్నది. అయితే ఎటువంటి పురోగతి లేదు. విశాఖపట్నం, విజయనగరం, శ్రీకాకుళం జిల్లాలలోని 46 మండలాలలో 8లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు, 1037 గ్రామాలకు తాగునీరు అందించేందుకు ఈ ‘సుజల స్రవంతి’ని ఉద్దేశించారు. భూముల విలువతో పాటు నిర్వాసితులకు ఇచ్చే ప్యాకేజీల అంచనాలు పెరిగినందున ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణ వ్యయం రూ.16,586 కోట్లుగా వుండగలదని అంచనా.గోదావరి, -కృష్ణా నదుల అనుసంధాన ప్రక్రియలో తొలి అడుగుగా పట్టిసీమ ప్రాజెక్టు పూర్తిచేసి కృష్ణా డెల్టాలో 13లక్షల ఎకరాల పంటకు నీరందించడం జరిగింది. మలి అడుగుగా గోదావరి, -ఏలేరు నదుల అనుసంధాన ప్రక్రియలో భాగంగా పురుషోత్తపట్నం ప్రాజెక్టు పనులు చేపట్టి 2017 ఆగస్టు15న నీటిని విడుదల చేశారు. ఏలేరు ఆయకట్టుకు,విశాఖపట్నం పారిశ్రామిక, తాగునీటి అవసరాలకు వినియోగించుకోగా మిగిలిన జలాలతో బాబూ జగ్జీవన్ రాం ఉత్తరాంధ్ర సుజల స్రవంతి ప్రాజెక్టులో తొలివిడతగా పెదపూడి రిజర్వాయర్ పథకం చేపట్టబడుతుంది. దీనివలన విశాఖపట్నం జిల్లాలోని 8 మండలాలలో 1,30,861 ఎకరాలకు సాగు, 133 గ్రామాలకు తాగునీటి సదుపాయం సమకూరుతుంది. ఈ ఫేజ్-1 పెదపూడి రిజర్వాయర్ పనులకు రూ.2,022కోట్ల రూపాయలు ప్రభుత్వం మంజూరు చేసినది.ప్రస్తుతం ఆల్మట్టి,నారాయణపూర్ జలాశయాలు పూర్తిస్థాయిలో నిండి నిండు కుండలను తలపిస్తున్నాయి. మరోవైపు దిగువ శ్రీశైలం, నాగార్జునసాగర్ లో రెండు జలాశయాలు నిండాలంటే ఎగువనుంచి 391శతకోటి ఘనపుటడుగుల నీరు రావాల్సి ఉంది. కానీ కర్ణాటక నీరు వదిలే పరిస్థితి కనపడటంలేదు. ఎగువున భారీ వర్షాలు పడితే తప్ప దిగువకు నీరు వచ్చే పరిస్థితి లేదు. వరదలు వచ్చినప్పుడు కింది రాష్ట్రాలు ముంపు భారిన పడటం, నీరు రానప్పుడు దుర్భిక్ష పరిస్థితులు ఏర్పడి రెండు రాష్ట్రాలూ తాగు, సాగు నీటికి తల్లడిల్లుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి మారాలి. రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని ప్రాజెక్టులకు నీటి విడుదలలో అగ్రప్రాధాన్యం దక్కాలి. ఆల్మట్టి జలాశయంలో ఎప్పటికప్పుడు ప్రత్యేక నీటి నిలువను నిర్ధారించి అదనంగా వచ్చే నీరు దిగువ రాష్ట్రాలకు వచ్చే విధంగా ఏర్పాటు జరగాలి. ఈ నదీజలాల వివాదాలకు సంబంధించి శాశ్వత ట్రిబ్యూనల్ ఏర్పాటు చేయాలన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ యోచన సత్వరమే కార్యరూపం దాల్చాలి. ఏ దశలోనూ రైతు అభద్రతకు లోను గాకుండా శ్రద్ధ వహించాలి. సువ్యవస్థిత రక్షణ ఛత్రాన్ని సమకూర్చటమే అన్నదాతకు సరైన వెన్నుదన్ను అన్న సత్యాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించాలి. నీరుకొండ ప్రసాద్దశాబ్దాల తరబడి కాగితాలకే పరిమితమైన నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణ కల సాకారం కాబోతుంది. శ్రీకాకుళం జిల్లాలో వంశధార నదిపై నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణానికి వంశధార ట్రిబ్యునల్ అంగీకరించి ఉత్తరాంధ్రకు కొత్త ఊపిరి పోసింది. నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణం పూర్తయితే ఉభయ గోదావరి జిల్లాల వలే శ్రీకాకుళం జిల్లా కూడా సస్యశ్యామలమవుతుంది. అంతేగాకుండా ఈ బ్యారేజి నిర్మాణం పూర్తయితే నాగావళి–-వంశధార నదుల అనుసంధానానికి మార్గం సుగమవుతుంది. హీర మండలంలో జలాశయం నిర్మించి అక్కడ నుంచి ఇచ్ఛాపురం వరకు సాగునీరు అందించే అవకాశం ఏర్పడింది. ఈ బ్యారేజి నిర్మాణం వల్ల శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 2,52,208ఎకరాలు సాగులోకి రావటంతోపాటు జిల్లాలో 9మండలాలకు పలు విధాల లబ్ధి చేకూరనుంది. బామిని, కొత్తూరు, హీర, ఎల్ ఎన్ పేట, భూర్జ, ఆముదాలవలస, గార, శ్రీకాకుళం మండలాల్లో 203 గ్రామాలకు తాగునీరు అందనుంది. ఈ ప్రాజెక్టును 2018 మార్చి నాటికి పూర్తిచేస్తామని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు ప్రకటించారు.వంశధార నది ఒడిస్సా,ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో 265కి.మీ ప్రవహిస్తుంది. 1961-–62లో ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిస్సా ల మధ్య కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం ఈ నది పై శ్రీకాకుళం జిల్లాలో నేరడి వద్ద ఏపీ ప్రభుత్వం బ్యారేజి నిర్మించాల్సి ఉంది. ఒప్పందం ప్రకారం ఒడిస్సా రాష్ట్రం 106 ఎకరాలు సేకరించి ఏపీకి ఇవ్వటం, లభ్యమయ్యే నీటిని 50:-50 శాతం చొప్పున వినియోగించుకోవడానికి అంగీకారం కుదిరింది. 1969లో వంశధార ప్రాజెక్టును రెండు దశల్లో చేపట్టేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. మొదటిదశలో గొట్టా బ్యారేజి, ఎడమ కాలువ చేపట్టి, 1.48లక్షల ఎకరాల ఆయకట్టుకు నీరు అందించేందుకు సంబంధించిన పనులను 1978లో పూర్తిచేసింది. రెండవ దశలో నేరడి బ్యారేజి ద్వారా 1.07లక్షల ఎకరాల ఆయకట్టుకు సాగునీరు అందించేందుకు నిర్ణయించారు. గొట్టా బ్యారేజి వద్ద ప్రధాన కుడికాలువ ద్వారా 62వేల ఎకరాల ఆయకట్టుకు 7.4టీఎంసీల నీటిని అందించడానికి సంబంధించిన పనులు కూడా పూర్తయ్యాయి. తరువాత రెండవ భాగంగా నేరడి బ్యారేజి వరద కాలువ, హీర మండలం గ్రామం వద్ద 19టీఎంసీల సామర్ధ్యం గల రిజర్వాయర్ నిర్మాణాన్ని చేపట్టి 45వేల ఎకరాల ఆయకట్టుకు నీరు అందించడంతో పాటు మొదటిదశలోని ఆయకట్టును స్థిరీకరించాలని అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది.కానీ తరువాత కాలంలో ఒడిస్సా ప్రభుత్వం పలు అభ్యంతరాలు చెప్పడంతోపాటు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించడంతో నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణం నిలిచిపోయింది. దశాబ్దాలుగా నేరడి ప్రాజెక్టు నిలిచిపోవడంతో రైతాంగానికి సత్వర ప్రయోజనాలు అందించేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కాట్రగడ్డ గ్రామం వద్ద సైడ్ వియర్ నిర్మించాలని నిర్ణయించింది. సైడ్ వియర్ ద్వారా 8టీఎంసీల నీటిని ఆయకట్టు రైతులకు అందించాలని భావించగా సైడ్ వియర్ నిర్మాణానికి కూడా ఒడిస్సా ప్రభుత్వం అభ్యంతరం తెలిపి సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్ళింది. దేశ సర్వోన్నత న్యాయస్థానం ఆదేశాల మేరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 2010 ఫిబ్రవరి 24న వంశధార ట్రిబ్యునల్ ను ఏర్పాటు చేసింది. ట్రిబ్యునల్ లో ఇరురాష్ట్రాల వాదనలు వినిపించగా విజయం ఆంధ్రప్రదేశ్ను వరించింది. నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణానికి వంశధార ట్రిబ్యునల్ అంగీకరించడంతో ఉత్తరాంధ్రకు కొత్త ఊపిరి పోసినట్లు అయింది. ఈ తీర్పుతో దశాబ్దాల వివాదానికి తెరపడింది.గతంలో నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణం కొనసాగించవచ్చు అంటూ ఇచ్చిన మధ్యంతర ఉత్తర్వులను సమర్థిస్తూ తుది తీర్పును ట్రిబ్యునల్ వెలువరించింది. సైడ్ వియర్ ద్వారా వంశధార నదీజలాలను ఆంధ్రప్రదేశ్ పెద్దమొత్తంలో వినియోగించుకునే అవకాశం ఉందన్న ఒడిస్సా వాదనలను ట్రిబ్యునల్ త్రోసిపుచ్చింది. వంశధార నదిలో 115టీఎంసీల నీటి లభ్యత ఉంటుందని ఇరు రాష్ట్రాలు 50-:50 నిష్పత్తిలో పంచుకోవాలని ట్రిబ్యునల్ తన తుదితీర్పులో స్పష్టం చేసింది. ఈ సైడ్ వియర్ ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రతి ఏడాది జూన్1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు 8టీఎంసీల మేరకు నీటిని వినియోగించుకునేందుకు ట్రిబ్యునల్ అనుమతించింది. ఏడాది లోపు నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణానికి అవసరమైన భూమిని ఒడిస్సా రాష్ట్రంలోని 106ఎకరాల భూమిని ఆ రాష్ట్ర చట్టాల ప్రకారం సేకరించి ఆంధ్రప్రదేశ్ కు అప్పగించాలని కూడా స్పష్టంగా ఆదేశించింది. ప్రాజెక్టు నివేదిక ప్రకారం ఒడిస్సా రాష్ట్రం సేకరించిన భూమికి సంబంధించిన ధరను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఒడిస్సాకు చెల్లించాలని ట్రిబ్యునల్ తుది తీర్పు పేర్కొంది. నేరడి ప్రాజెక్టు పూర్తయిన తరువాత కాట్రగడ్డ వద్ద సైడ్ వియర్ ను పూర్తిగా మూసివేయాలని చెప్పింది. డిసెంబర్1 నుంచి మే 31 వరకు నేరడి బ్యారేజి నుంచి క్రిందికి వచ్చే నీటిని రెండు రాష్ట్రాలు వినియోగించుకోవచ్చని ట్రిబ్యునల్ పేర్కొన్నది. ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయాలను అమలుచేసే విధంగా అంతర్ రాష్ట్ర నియంత్రణ పరిరక్షణ కమిటీ నేర్పాటు చేయాలని కూడా వంశధార ట్రిబ్యునల్ ఆదేశించింది.ఏది ఏమైనా వంశధార నదిపై నేరడి బ్యారేజి నిర్మాణానికి వంశధార ట్రిబ్యునల్ అంగీకరించి ఉత్తరాంధ్రకు ఊపిరి పోసింది. ఈ తీర్పుతో శ్రీకాకుళం జిల్లా సస్యశ్యామలం కానుంది. ఈ బ్యారేజి ద్వారా మొత్తం 2,52,208ఎకరాలకు సాగు నీరు, 9మండలాల్లోని 203 గ్రామాలకు తాగునీరు అందనుంది. 2018మార్చి నాటికే పూర్తయ్యే నేరడి బ్యారేజీ శ్రీకాకుళం జిల్లా ప్రజల జీవితాల్లో శాశ్వత వెలుగులు నింపుతుందనడంలో సందేహం లేదు.బాబూ జగ్జీవన్రామ్ ఉత్తరాంధ్ర సుజల స్రవంతి పథకం గురించి కూడా ఈ సందర్భంగా ప్రస్తావించుకోవాలి. ఇది, ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాల ప్రజల చిరకాల వాంఛ. ఈ ప్రాజెక్టును గోదావరి మిగులు జలాలతో, రూ. 7.214కోట్ల వ్యయంతో నిర్మించేందుకు 2009లోనే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆమోదం పొందివున్నది. అయితే ఎటువంటి పురోగతి లేదు. విశాఖపట్నం, విజయనగరం, శ్రీకాకుళం జిల్లాలలోని 46 మండలాలలో 8లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు, 1037 గ్రామాలకు తాగునీరు అందించేందుకు ఈ ‘సుజల స్రవంతి’ని ఉద్దేశించారు. భూముల విలువతో పాటు నిర్వాసితులకు ఇచ్చే ప్యాకేజీల అంచనాలు పెరిగినందున ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణ వ్యయం రూ.16,586 కోట్లుగా వుండగలదని అంచనా.గోదావరి, -కృష్ణా నదుల అనుసంధాన ప్రక్రియలో తొలి అడుగుగా పట్టిసీమ ప్రాజెక్టు పూర్తిచేసి కృష్ణా డెల్టాలో 13లక్షల ఎకరాల పంటకు నీరందించడం జరిగింది. మలి అడుగుగా గోదావరి, -ఏలేరు నదుల అనుసంధాన ప్రక్రియలో భాగంగా పురుషోత్తపట్నం ప్రాజెక్టు పనులు చేపట్టి 2017 ఆగస్టు15న నీటిని విడుదల చేశారు. ఏలేరు ఆయకట్టుకు,విశాఖపట్నం పారిశ్రామిక, తాగునీటి అవసరాలకు వినియోగించుకోగా మిగిలిన జలాలతో బాబూ జగ్జీవన్ రాం ఉత్తరాంధ్ర సుజల స్రవంతి ప్రాజెక్టులో తొలివిడతగా పెదపూడి రిజర్వాయర్ పథకం చేపట్టబడుతుంది. దీనివలన విశాఖపట్నం జిల్లాలోని 8 మండలాలలో 1,30,861 ఎకరాలకు సాగు, 133 గ్రామాలకు తాగునీటి సదుపాయం సమకూరుతుంది. ఈ ఫేజ్-1 పెదపూడి రిజర్వాయర్ పనులకు రూ.2,022కోట్ల రూపాయలు ప్రభుత్వం మంజూరు చేసినది.ప్రస్తుతం ఆల్మట్టి,నారాయణపూర్ జలాశయాలు పూర్తిస్థాయిలో నిండి నిండు కుండలను తలపిస్తున్నాయి. మరోవైపు దిగువ శ్రీశైలం, నాగార్జునసాగర్ లో రెండు జలాశయాలు నిండాలంటే ఎగువనుంచి 391శతకోటి ఘనపుటడుగుల నీరు రావాల్సి ఉంది. కానీ కర్ణాటక నీరు వదిలే పరిస్థితి కనపడటంలేదు. ఎగువున భారీ వర్షాలు పడితే తప్ప దిగువకు నీరు వచ్చే పరిస్థితి లేదు. వరదలు వచ్చినప్పుడు కింది రాష్ట్రాలు ముంపు భారిన పడటం, నీరు రానప్పుడు దుర్భిక్ష పరిస్థితులు ఏర్పడి రెండు రాష్ట్రాలూ తాగు, సాగు నీటికి తల్లడిల్లుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి మారాలి. రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని ప్రాజెక్టులకు నీటి విడుదలలో అగ్రప్రాధాన్యం దక్కాలి. ఆల్మట్టి జలాశయంలో ఎప్పటికప్పుడు ప్రత్యేక నీటి నిలువను నిర్ధారించి అదనంగా వచ్చే నీరు దిగువ రాష్ట్రాలకు వచ్చే విధంగా ఏర్పాటు జరగాలి. ఈ నదీజలాల వివాదాలకు సంబంధించి శాశ్వత ట్రిబ్యూనల్ ఏర్పాటు చేయాలన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ యోచన సత్వరమే కార్యరూపం దాల్చాలి. ఏ దశలోనూ రైతు అభద్రతకు లోను గాకుండా శ్రద్ధ వహించాలి. సువ్యవస్థిత రక్షణ ఛత్రాన్ని సమకూర్చటమే అన్నదాతకు సరైన వెన్నుదన్ను అన్న సత్యాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించాలి. నీరుకొండ ప్రసాద్
vamsadhaara nadipai neradi byareji nirmaanaaniki vamsadhaara tribunal angeekarinchindi. ee byareji nirmaanamtho srikaakulam jillaalo mottam 2,52,208 ekaraalaku saagu, 9 mandalaalloni203 graamaalaku taagu neeti vasati samakuuranunnadi. 2018 marchi naatike puurtayyee neradi byareji srikaakulam jilla prajala jeevitaallo saashwata velugulu nimpanunnadi.dasaabdaala tarabadi kaagitaalake parimitamaina neradi byareji nirmaana kala saakaaram kaabotundi. srikaakulam jillaalo vamsadhaara nadipai neradi byareji nirmaanaaniki vamsadhaara tribunal angeekarinchi uttaraandhraku kotta oopiri posindi. neradi byareji nirmaanam puurtayithee ubhaya godavari jillala vale srikaakulam jilla kuudaa sasyasyaamalamavutundi. antegakunda ee byareji nirmaanam puurtayithee nagavali–-vamsadhaara nadula anusandhaanaaniki maargam sugamavutundi. heera mandalamlo jalasayam nirminchi akkada nunchi ichchapuram varaku saguneeru andinche avakaasam erpadindi. ee byareji nirmaanam valla srikaakulam jillaalo 2,52,208ekaraalu saaguloki ravatamtopatu jillaalo 9mandalaalaku palu vidhaala labdhi chekuranundi. bamini, kotturu, heera, el en peta, bhurja, aamudaalavalasa, gaara, srikaakulam mandalaallo 203 graamaalaku taguneeru andanundi. ee praajektunu 2018 marchi naatiki poortichestaamani mukhyamantri chandrababu prakatinchaaru.vamsadhaara nadi odissa,andhrapradesh rashtrallo 265ki.mee pravahistundi. 1961-–62loo andhrapradesh, odissa la madhya kudirina oppandam prakaaram ee nadi pai srikaakulam jillaalo neradi vadda apy prabhutvam byareji nirminchaalsi undi. oppandam prakaaram odissa rashtram 106 ekaraalu sekarinchi epeeki ivvatam, labhyamayye neetini 50:-50 saatam choppuna viniyoginchukovadaanika angeekaaram kudirindi. 1969loo vamsadhaara praajektunu rendu dasallo chepattenduku andhrapradesh prabhutvam nirnayinchindi. modatidasalo gotta byareji, edama kaaluva chepatti, 1.48lakshala ekaraala aayakattuku neeru andinchenduku sambandhinchina panulanu 1978loo poortichesindi. rendava dasalo neradi byareji dwara 1.07lakshala ekaraala aayakattuku saguneeru andinchenduku nirnayinchaaru. gotta byareji vadda pradhaana kudikaluva dwara 62vela ekaraala aayakattuku 7.4tmcla neetini andinchadaaniki sambandhinchina panulu kuudaa puurtayyaayi. taruvaata rendava bhagamga neradi byareji varada kaaluva, heera mandalam graamam vadda 19tmcla saamardhyam gala reservayar nirmaanaanni chepatti 45vela ekaraala aayakattuku neeru andinchadamtho paatu modatidasalooni aayakattunu sthireekarinchaalani appati andhrapradesh prabhutvam pratipaadinchindi.cony taruvaata kaalamlo odissa prabhutvam palu abhyantaraalu cheppadamtopaatu supreenkortunu aasrayinchadamto neradi byareji nirmaanam nilichipoyindi. dasaabdaalugaa neradi praajektu nilichipovadamto raitaamgaaniki satvara prayojanaalu andinchenduku andhrapradesh prabhutvam katragadda graamam vadda said vier nirminchaalani nirnayinchindi. said vier dwara 8tmcla neetini aayakattu raitulaku andinchaalani bhaavinchagaa said vier nirmaanaaniki kuudaa odissa prabhutvam abhyantaram telipi supreenkortuku vellindi. desha sarvonnata nyaayasthaanam aadesaala meraku kendra prabhutvam 2010 fibravari 24na vamsadhaara tribunal nu erpaatu chesindi. tribunal loo irurashtrala vaadanalu vinipinchagaa vijayam aandhrapradeshnu varinchindi. neradi byareji nirmaanaaniki vamsadhaara tribunal angeekarinchadamtho uttaraandhraku kotta oopiri posinatlu ayindi. ee teerputho dasaabdaala vivaadaaniki terapadindi.gatamlo neradi byareji nirmaanam konasaaginchavacchu antuu ichina madhyantara uttarvulanu samarthistuu tudi teerpunu tribunal veluvarinchindi. said vier dwara vamsadhaara nadeejalaalanu andhrapradesh peddamottamlo viniyoginchukune avakaasam undanna odissa vaadanalanu tribunal trosipuchindi. vamsadhaara nadilo 115tmcla neeti labhyata untundani iru rashtralu 50-:50 nishpattilo panchukovaalani tribunal tana tuditiirpulo spashtam chesindi. ee said vier dwara andhrapradesh prabhutvam prati edaadi joon1 nunchi navambar 30 varaku 8tmcla meraku neetini viniyoginchukunenduka tribunal anumatinchindi. edaadi lopu neradi byareji nirmaanaaniki avasaramaina bhoomini odissa rashtramloni 106ekaraala bhoomini aa rashtra chattala prakaaram sekarinchi andhrapradesh ku appaginchaalani kuudaa spashtamgaa aadesinchindi. praajektu nivedika prakaaram odissa rashtram sekarinchina bhoomiki sambandhinchina dharanu andhrapradesh rashtram odissaku chellinchaalani tribunal tudi teerpu perkondi. neradi praajektu puurtayina taruvaata katragadda vadda said vier nu puurtigaa moosiveyaalani cheppindi. dissember1 nunchi mee 31 varaku neradi byareji nunchi krindiki vache neetini rendu rashtralu viniyoginchukovachhani tribunal perkonnadi. tribunal nirnayaalanu amaluchese vidhamgaa antar rashtra niyantrana parirakshana commity nerpaatu cheyalani kuudaa vamsadhaara tribunal aadesinchindi.edhi emaina vamsadhaara nadipai neradi byareji nirmaanaaniki vamsadhaara tribunal angeekarinchi uttaraandhraku oopiri posindi. ee teerputho srikaakulam jilla sasyasyaamalam kaanundi. ee byareji dwara mottam 2,52,208ekaraalaku saagu neeru, 9mandalaalloni 203 graamaalaku taguneeru andanundi. 2018marchi naatike puurtayyee neradi byareji srikaakulam jilla prajala jeevitaallo saashwata velugulu nimputundanadamlo sandeham ledu.baaboo jagjivanram uttarandhra sujala sravanti pathakam gurinchi kuudaa ee sandarbhamgaa prastavinchukovali. idhi, uttarandhra jillala prajala chirakala vaancha. ee praajektunu godavari migulu jalaalatho, roo. 7.214kotla vyayamtho nirminchenduku 2009lone rashtra prabhutvam aamodam pondivunnadi. ayithe etuvanti purogati ledu. visaakhapatnam, vijayanagaram, srikaakulam jillaalaloni 46 mandalaalalo 8lakshala ekaraalaku saguneeru, 1037 graamaalaku taguneeru andinchenduku ee ‘sujala sravanti’ni uddesinchaaru. bhoomula viluvatho paatu nirvaasitulaku iche packageela anchanaalu periginanduna ee praajektu nirmaana vyayam roo.16,586 kotluga vundagaladani anchana.godavari, -krishna nadula anusandhaana prakriyalo toli adugugaa pattiseema praajektu poortichesi krishna deltalo 13lakshala ekaraala pantaku neerandinchadam jarigindi. mali adugugaa godavari, -eleru nadula anusandhaana prakriyalo bhagamga purushottapatnam praajektu panulu chepatti 2017 aagastu15na neetini vidudala chesaru. eleru aayakattuku,visaakhapatnam paarisraamika, taguneeti avasaraalaku viniyoginchukogaa migilina jalaalatho baaboo jagjivan raam uttarandhra sujala sravanti praajectulo tolividatagaa pedapudi reservayar pathakam chepattabadutundi. deenivalana visaakhapatnam jillaalooni 8 mandalaalalo 1,30,861 ekaraalaku saagu, 133 graamaalaku taguneeti sadupayam samakuurutundi. ee fage-1 pedapudi reservayar panulaku roo.2,022kotla roopaayalu prabhutvam manjuru chesinadi.prastutam almatti,narayanapur jalaasayaalu puurtisthaayiloo nindi nindu kundalanu talapistunnaayi. marovaipu diguva srisailam, nagarjunasagar loo rendu jalaasayaalu nindalante eguvanunchi 391satakoti ghanaputadugula neeru ravalsi undi. cony karnaataka neeru vadile paristhiti kanapadatamledu. eguvuna bhari varshaalu padithe tappa diguvaku neeru vache paristhiti ledu. varadalu vachinappudu kindi rashtralu mumpu bhaarina padatam, neeru ranappudu durbhiksha paristhitulu erpadi rendu raashtraaluu taagu, saagu neetiki talladillutunnaayi. ee paristhiti marali. rendu telugu rashtralloni praajektulaku neeti vidudalalo agrapraadhaanyam dakkali. almatti jalaasayamlo eppatikappudu pratyeka neeti niluvanu nirdhaarinchi adanamgaa vache neeru diguva rashtralaku vache vidhamgaa erpaatu jaragali. ee nadeejalaala vivaadaalaku sambandhinchi saashwata tribunal erpaatu cheyalanna kendra prabhutva yochana satvarame kaaryaroopam dalchali. e dasaloonuu raitu abhadrataku lonu gakunda shraddha vahinchaali. suvyavasthita rakshana chhatraanni samakurchatame annadaataku saraina vennudannu anna satyaanni kendra prabhutvam gurtinchaali. neerukonda prasaaddasaabdaala tarabadi kaagitaalake parimitamaina neradi byareji nirmaana kala saakaaram kaabotundi. srikaakulam jillaalo vamsadhaara nadipai neradi byareji nirmaanaaniki vamsadhaara tribunal angeekarinchi uttaraandhraku kotta oopiri posindi. neradi byareji nirmaanam puurtayithee ubhaya godavari jillala vale srikaakulam jilla kuudaa sasyasyaamalamavutundi. antegakunda ee byareji nirmaanam puurtayithee nagavali–-vamsadhaara nadula anusandhaanaaniki maargam sugamavutundi. heera mandalamlo jalasayam nirminchi akkada nunchi ichchapuram varaku saguneeru andinche avakaasam erpadindi. ee byareji nirmaanam valla srikaakulam jillaalo 2,52,208ekaraalu saaguloki ravatamtopatu jillaalo 9mandalaalaku palu vidhaala labdhi chekuranundi. bamini, kotturu, heera, el en peta, bhurja, aamudaalavalasa, gaara, srikaakulam mandalaallo 203 graamaalaku taguneeru andanundi. ee praajektunu 2018 marchi naatiki poortichestaamani mukhyamantri chandrababu prakatinchaaru.vamsadhaara nadi odissa,andhrapradesh rashtrallo 265ki.mee pravahistundi. 1961-–62loo andhrapradesh, odissa la madhya kudirina oppandam prakaaram ee nadi pai srikaakulam jillaalo neradi vadda apy prabhutvam byareji nirminchaalsi undi. oppandam prakaaram odissa rashtram 106 ekaraalu sekarinchi epeeki ivvatam, labhyamayye neetini 50:-50 saatam choppuna viniyoginchukovadaanika angeekaaram kudirindi. 1969loo vamsadhaara praajektunu rendu dasallo chepattenduku andhrapradesh prabhutvam nirnayinchindi. modatidasalo gotta byareji, edama kaaluva chepatti, 1.48lakshala ekaraala aayakattuku neeru andinchenduku sambandhinchina panulanu 1978loo poortichesindi. rendava dasalo neradi byareji dwara 1.07lakshala ekaraala aayakattuku saguneeru andinchenduku nirnayinchaaru. gotta byareji vadda pradhaana kudikaluva dwara 62vela ekaraala aayakattuku 7.4tmcla neetini andinchadaaniki sambandhinchina panulu kuudaa puurtayyaayi. taruvaata rendava bhagamga neradi byareji varada kaaluva, heera mandalam graamam vadda 19tmcla saamardhyam gala reservayar nirmaanaanni chepatti 45vela ekaraala aayakattuku neeru andinchadamtho paatu modatidasalooni aayakattunu sthireekarinchaalani appati andhrapradesh prabhutvam pratipaadinchindi.cony taruvaata kaalamlo odissa prabhutvam palu abhyantaraalu cheppadamtopaatu supreenkortunu aasrayinchadamto neradi byareji nirmaanam nilichipoyindi. dasaabdaalugaa neradi praajektu nilichipovadamto raitaamgaaniki satvara prayojanaalu andinchenduku andhrapradesh prabhutvam katragadda graamam vadda said vier nirminchaalani nirnayinchindi. said vier dwara 8tmcla neetini aayakattu raitulaku andinchaalani bhaavinchagaa said vier nirmaanaaniki kuudaa odissa prabhutvam abhyantaram telipi supreenkortuku vellindi. desha sarvonnata nyaayasthaanam aadesaala meraku kendra prabhutvam 2010 fibravari 24na vamsadhaara tribunal nu erpaatu chesindi. tribunal loo irurashtrala vaadanalu vinipinchagaa vijayam aandhrapradeshnu varinchindi. neradi byareji nirmaanaaniki vamsadhaara tribunal angeekarinchadamtho uttaraandhraku kotta oopiri posinatlu ayindi. ee teerputho dasaabdaala vivaadaaniki terapadindi.gatamlo neradi byareji nirmaanam konasaaginchavacchu antuu ichina madhyantara uttarvulanu samarthistuu tudi teerpunu tribunal veluvarinchindi. said vier dwara vamsadhaara nadeejalaalanu andhrapradesh peddamottamlo viniyoginchukune avakaasam undanna odissa vaadanalanu tribunal trosipuchindi. vamsadhaara nadilo 115tmcla neeti labhyata untundani iru rashtralu 50-:50 nishpattilo panchukovaalani tribunal tana tuditiirpulo spashtam chesindi. ee said vier dwara andhrapradesh prabhutvam prati edaadi joon1 nunchi navambar 30 varaku 8tmcla meraku neetini viniyoginchukunenduka tribunal anumatinchindi. edaadi lopu neradi byareji nirmaanaaniki avasaramaina bhoomini odissa rashtramloni 106ekaraala bhoomini aa rashtra chattala prakaaram sekarinchi andhrapradesh ku appaginchaalani kuudaa spashtamgaa aadesinchindi. praajektu nivedika prakaaram odissa rashtram sekarinchina bhoomiki sambandhinchina dharanu andhrapradesh rashtram odissaku chellinchaalani tribunal tudi teerpu perkondi. neradi praajektu puurtayina taruvaata katragadda vadda said vier nu puurtigaa moosiveyaalani cheppindi. dissember1 nunchi mee 31 varaku neradi byareji nunchi krindiki vache neetini rendu rashtralu viniyoginchukovachhani tribunal perkonnadi. tribunal nirnayaalanu amaluchese vidhamgaa antar rashtra niyantrana parirakshana commity nerpaatu cheyalani kuudaa vamsadhaara tribunal aadesinchindi.edhi emaina vamsadhaara nadipai neradi byareji nirmaanaaniki vamsadhaara tribunal angeekarinchi uttaraandhraku oopiri posindi. ee teerputho srikaakulam jilla sasyasyaamalam kaanundi. ee byareji dwara mottam 2,52,208ekaraalaku saagu neeru, 9mandalaalloni 203 graamaalaku taguneeru andanundi. 2018marchi naatike puurtayyee neradi byareji srikaakulam jilla prajala jeevitaallo saashwata velugulu nimputundanadamlo sandeham ledu.baaboo jagjivanram uttarandhra sujala sravanti pathakam gurinchi kuudaa ee sandarbhamgaa prastavinchukovali. idhi, uttarandhra jillala prajala chirakala vaancha. ee praajektunu godavari migulu jalaalatho, roo. 7.214kotla vyayamtho nirminchenduku 2009lone rashtra prabhutvam aamodam pondivunnadi. ayithe etuvanti purogati ledu. visaakhapatnam, vijayanagaram, srikaakulam jillaalaloni 46 mandalaalalo 8lakshala ekaraalaku saguneeru, 1037 graamaalaku taguneeru andinchenduku ee ‘sujala sravanti’ni uddesinchaaru. bhoomula viluvatho paatu nirvaasitulaku iche packageela anchanaalu periginanduna ee praajektu nirmaana vyayam roo.16,586 kotluga vundagaladani anchana.godavari, -krishna nadula anusandhaana prakriyalo toli adugugaa pattiseema praajektu poortichesi krishna deltalo 13lakshala ekaraala pantaku neerandinchadam jarigindi. mali adugugaa godavari, -eleru nadula anusandhaana prakriyalo bhagamga purushottapatnam praajektu panulu chepatti 2017 aagastu15na neetini vidudala chesaru. eleru aayakattuku,visaakhapatnam paarisraamika, taguneeti avasaraalaku viniyoginchukogaa migilina jalaalatho baaboo jagjivan raam uttarandhra sujala sravanti praajectulo tolividatagaa pedapudi reservayar pathakam chepattabadutundi. deenivalana visaakhapatnam jillaalooni 8 mandalaalalo 1,30,861 ekaraalaku saagu, 133 graamaalaku taguneeti sadupayam samakuurutundi. ee fage-1 pedapudi reservayar panulaku roo.2,022kotla roopaayalu prabhutvam manjuru chesinadi.prastutam almatti,narayanapur jalaasayaalu puurtisthaayiloo nindi nindu kundalanu talapistunnaayi. marovaipu diguva srisailam, nagarjunasagar loo rendu jalaasayaalu nindalante eguvanunchi 391satakoti ghanaputadugula neeru ravalsi undi. cony karnaataka neeru vadile paristhiti kanapadatamledu. eguvuna bhari varshaalu padithe tappa diguvaku neeru vache paristhiti ledu. varadalu vachinappudu kindi rashtralu mumpu bhaarina padatam, neeru ranappudu durbhiksha paristhitulu erpadi rendu raashtraaluu taagu, saagu neetiki talladillutunnaayi. ee paristhiti marali. rendu telugu rashtralloni praajektulaku neeti vidudalalo agrapraadhaanyam dakkali. almatti jalaasayamlo eppatikappudu pratyeka neeti niluvanu nirdhaarinchi adanamgaa vache neeru diguva rashtralaku vache vidhamgaa erpaatu jaragali. ee nadeejalaala vivaadaalaku sambandhinchi saashwata tribunal erpaatu cheyalanna kendra prabhutva yochana satvarame kaaryaroopam dalchali. e dasaloonuu raitu abhadrataku lonu gakunda shraddha vahinchaali. suvyavasthita rakshana chhatraanni samakurchatame annadaataku saraina vennudannu anna satyaanni kendra prabhutvam gurtinchaali. neerukonda prasad