 తర్వాత రెండు రోజుల్లో పంతులమ్మ ఆ యిల్లు ఖాళీచేసి వెళ్ళి పోయింది సత్యమూర్తికి అన్న ప్రవర్తనమీద కొంత వరకూ సందేహము కలిగినది. అయినా మనసులోనే పెట్టుకొని వూరుకున్నాడు.

 రామకృష్ణయ్యగారు "యిల్లు అద్దెకు" బోర్డు గేటుకు తగిలించాడు.

 
                 
 ఓ రోజు సత్యమూర్తి తన గదిలో కూర్చుని పాత ఉత్తరాలన్నీ అక్కడక్కడా చీదరబాదరాగా పడివుంటే, ఏరి అవసరమైనవి వుంచుతూ, అక్కరలేనివి తీసివేస్తున్నాడు.

 అలా చేస్తూ పరధ్యానంగా వున్నవాడల్లా ఓ ఉత్తరం కనబడగానే ఉలికిపడి ఆత్రుతగా తీసి చదివాడు. అది విజయ రాసింది. తండ్రి చచ్చి పోయినాకనే రాసినట్లు తారీఖు తెలియబరుస్తోంది. తల్లికి-తను ఎన్ని ఉత్తరాలు రాసినా జవాబు యివ్వటల్లేదని నిందిస్తూ, తను ఎన్ని కష్టాలు పడుతున్నదో, ఎంత దీనావస్థలో వుందో వివరిస్తూ హృదయ విదారకంగా రాసింది. ఉత్తరంలో ఎడ్రస్ కూడా వుంది. హైదరాబాద్.

 సత్యమూర్తికి అర్ధమయింది. వీరభద్రం యీఆస్తంతా బలవంతముగా రాయించుకున్నాడన్న అనుమానం అతనికివుంది. ఇదికూడా తప్పకుండా అతని పనే అయివుంటుంది. లేకపోతే కూతురి దగ్గరనుంచి జవాబుకోసం తల్లి అలాకొట్టుకు పోతూంటే యీ జాబు యిలా మరుగున పడిపోవటంలో అర్ధమేమిటి?

 ఛీఛీ! డబ్బుకోసం మనుషులు ఎంత స్వార్ధంగా ప్రవర్తిస్తారు? ఇంత ఘాతుకత్వము ఎలా వస్తుందేమిటి.

 "నువ్వు కిరాతకంగా ప్రవర్తించలేదా?" అని అంతరాత్మ ఎదురు ప్రశ్నించినట్లయింది.

 "నేనా? ఏం చేశాను? ఏం చేశాను?"

 అవును అతనికి తెలియదు. అస్పష్టమైన మనసులకు కొన్ని పదాలకు నిర్వచనము చెప్పుకోవటము చేతకాదు.

 అతని హృదయ మంతా జాలి క్రమ్మివేసింది. తన ఆస్తికోసము తను ఎలాంటి పనులన్నా చెయ్యనియ్యిగాక. 
విజయ మాత్రం మోసపోకూడదు. తను ఆమెకు అన్న. ఆమె హక్కుని సంరక్షించటం తన ధర్మం.

 ఒక్కసారి జీవిత చక్రము కళ్ళ ముందు తిరిగినట్లయింది.

 ఆ చక్రానికి భయంకరమైన ముళ్ళు వున్నాయి నిర్దాక్షిణ్యముగా అడ్డుతెరల్ని చేధించుకుంటూ, క్రమ పద్దతి లేని గమనములో తిరుగుతోంది.

 ఎవరు! ఎక్కడివాడు తను? చొచ్చుకు వచ్చిన యీ విపరీత సంఘటనలు ఏమిటి? పీడించే చంచలత్వమేమిటి?

 హఠాత్తుగా సత్యమూర్తికి భయం వేసింది. నలుమూలల నుంచీ చీకటి చాయలు క్రమ్ముకు వస్తున్నట్లు తోచింది.

 "నీ కెవరున్నారు?" అన్న ప్రసన ఎన్నో తెరల్ని చీల్చుకు వచ్చినట్లు రోధనగా వినబడింది.

 ఇల్లు...ఆస్తి...గొడవలు....పొలాలు...గోడలు...మట్టి...

 అతను తడబడుతూ లేచి నిల్చున్నాడు.

 "అమ్మ...అ...మ్మ...లేదు...నీకు"

 అయ్యో అని మూలిగింది మనసు.

 "దత్తతవల్ల సరియైన తండ్రి లేకుండా చేసుకున్నావు"

 ఒప్పుకోక తప్పటం లేదు.

 "అసలు అన్నలూ, లభించిన చెల్లెలూ అంతా యాత్రికంగా తయారయ్యారు. నీ బ్రతుకు ప్రేమ శూన్యమయింది."

 అతను ఆ గదిలో వుండలేకపోయాడు. తడబడే అతని కాళ్ళు అప్రయత్నంగా అతన్ని బయటకు ఈడ్చుకు వెళ్ళాయి తూలుతున్నట్లుగా నడుస్తున్నాడు.

 తండ్రి ఎదురుగా వచ్చాడు. "అలా వున్నా వేంరా?" అని అడిగాడు ఆశ్చర్యంగా చూసి.

 "ఏమీలేదు. ఏమీలేదు." అనిఒ గొణిగాడు సత్యమూర్తి. విజయ రాసిన ఉత్తరం చేతిలో వుండటం అప్పుడు చూసుకున్నాడు. ఆ విచలిత స్థితిలోనే ఈ విషయం తండ్రికి చెబుదామా అన్న ఆలోచన వచ్చింది. కాని ఎందుకో లోపలినుండి "వద్దు వద్దు" అన్న భావం బలీయమై పోయింది.

 "ఎక్కడకురా?" అన్నాడు తండ్రి మళ్ళీ.

 అవును. తను ఎక్కడికి పోతున్నాడు? అంతలోనే ఏదో స్పురించింది. "ఇప్పుడే వస్తాను" అని చెప్పి, కాళ్ళకు చెప్పులు వుండటంచూసి సంతృప్తి పడి గబగబ క్రిందకి దిగిపోయినాడు.

 అతను వెళ్ళేసరికి సుధ ఇంట్లోనే వుంది. సత్యానందంగారు పనిమీద బయటకు వెళ్ళారు. గదిలో కూర్చుని పుస్తక పఠనంలో నిమగ్నమై వున్న ఆ అందమైన యువతి, అలికిడి విని, తల ఎత్తి చూసి మొదట ఉలికిపడినా మరుక్షణంలో తేరుకుని నవ్వుతూ "రండి" అని ఆహ్వానించింది లేచి నిలబడి.
 tarvaata rendu rojullo pantulamma aa yillu khalichesi velli poyindi satyamuurtiki anna pravartanameeda kontha varakuu sandehamu kaliginadi. aina manasulone pettukoni voorukunnaadu.

 ramakrishnayyagaru "yillu addeku" bordu getuku tagilinchaadu.

 
                 
 oo roju satyamurthy tana gadilo kuurchuni paata uttaraalannii akkadakkada chiidabadaadaaraagaa padivunte, eri avasaramainavi vunchutuu, akkaralenivi teesivestunnadu.

 alaa chestu paradhyaanamgaa vunnavadalla oo uttaram kanabadagaane ulikipadi aatrutagaa teesi chadivaadu. adhi vijaya rasindi. tandri chachi poinakane rasinatlu taareekhu teliyabarustondi. talliki-tanu enni uttaraalu rasina jawabu yivvatalledani nindistuu, tanu enni kashtaalu padutunnado, entha deenaavasthalo vundo vivaristuu hrudaya vidaarakamgaa rasindi. uttaramlo edrus kuudaa vundi. hyderabad.

 satyamuurtiki ardhamayindi. veerabhadram yeaastantaa balavantamugaa raayinchukunnaadanna anumanam atanikivundi. idikuda tappakunda athani pane ayivuntundi. lekapothe koothuri daggaranunchi javabukosam talli alaakottuku pothoonte yee jaabu yila maruguna padipovatamlo ardhamemiti?

 cheechii! dabbukosam manushulu entha swaardhamgaa pravartistaaru? inta ghaatukatvamu ela vastundemiti.

 "nuvvu kiraatakamgaa pravartinchaleda?" ani antaraatma eduru prasninchinatlayindi.

 "nena? yem cheshaanu? yem cheshaanu?"

 avunu ataniki teliyadu. aspashtamaina manasulaku konni padaalaku nirvachanamu cheppukovatamu chetakaadu.

 athani hrudaya mantaa jaali krammivesindi. tana aastikosamu tanu elanti panulanna cheyyaniyyigaaka. 
vijaya maatram mosapokudadu. tanu aameku anna. aame hakkuni samrakshinchatam tana dharmam.

 okkasari jeevita chakramu kalla mundu tiriginatlayindi.

 aa chakraniki bhayankaramaina mullu vunnayi nirdaakshinhyamugaa adduteralni chedhinchukuntu, krama paddati laeni gamanamulo tirugutondi.

 evaru! ekkadivaadu tanu? chochuku vachina yee vipareeta sanghatanalu emiti? peedinche chanchalatvamemiti?

 hataattugaa satyamuurtiki bhayam vesindi. nalumoolala nunchi cheekati chaayalu krammuku vastunnatlu thochindi.

 "nee kevarunnaru?" anna prasana enno teralni cheelchuku vachinatlu rodhanagaa vinabadindi.

 illu...aasti...godavalu....polaalu...godalu...matti...

 atanu tadabadutuu lechi nilchunnadu.

 "amma...a...myama...ledu...neeku"

 ayyo ani mooligindi manasu.

 "dattatavalla sariyaina tandri lekunda chesukunnavu"

 oppukoka tappatam ledu.

 "asalu annaluu, labhinchina chelleluu antaa yaatrikamgaa tayaarayyaaru. nee bratuku prema shoonyamayindi."

 atanu aa gadilo vundalekapoyadu. tadabade athani kaallu aprayatnamgaa atanni bayataku eedchuku vellaayi thooluthunnatlugaa nadustunnadu.

 tandri edurugaa vachaadu. "alaa vunna vemra?" ani adigaadu aascharyamgaa chusi.

 "emeeledu. emeeledu." anio gonigaadu satyamurthy. vijaya raasina uttaram chetilo vundatam appudu chusukunnadu. aa vichalita sthitiloone ee vishayam tandriki chebudama anna aalochana vachindi. kaani enduko lopalinundi "vaddu vaddu" anna bhavam baleeyamai poyindi.

 "ekkadakura?" annadu tandri mallee.

 avunu. tanu ekkadiki potunnadu? antalone edho spurinchindi. "ippude vastaanu" ani cheppi, kaallaku cheppulu vundatanchusi santrupti padi gabagaba krindaki digipoyinadu.

 atanu vellesariki sudha intlone vundi. satyaanandamgaaru panimeeda bayataku vellaaru. gadilo kuurchuni pustaka pathanamlo nimagnamai vunna aa andamaina yuvati, alikidi vini, tala etti chusi modata ulikipadina marukshanamlo terukuni navvutuu "randi" ani aahvaaninchindi lechi nilabadi.