అంతిమ సార్వభౌములు ప్రజలే. ఈ ధరిత్రిపై ఏ శక్తి కూడా వారి సార్వభౌమత్వాన్ని స్వాయత్తం చేసుకోలేదు. ప్రపంచీకరణ శక్తులు ఎంత శక్తిమంతంగా ఉన్నప్పటికీ, బ్రిటిష్ వారిపై తిరగబడినట్టుగా,                    మన ప్రజలు వాటికి వ్యతిరేకంగా తిరగబడటం ఖాయం.ప్రపంచీకరణ శక్తుల నుంచి మన సార్వభౌమత్వాన్ని సంరక్షించుకోగలమా? భారత స్వాతంత్ర్య 70వ వార్షికోత్సవ సందర్భంలో మనం తీవ్రంగా చర్చించవల్సిన ప్రశ్న ఇది. బహుళ పాక్షిక ప్రతినిధి సంస్థలు ఇప్పటికే మన దేశీయ విధానాలను నిర్ణయిస్తున్నాయి. ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ, ప్రపంచ మేధా సంపత్తి హక్కుల సంస్థ, ప్రపంచ బ్యాంకు మొదలైన అంతర్జాతీయ సంస్థల నుంచి వచ్చిన ఒత్తిడి కారణంగా మన ఉత్పత్తులకు సంపూర్ణ రక్షణ కల్పించే పేటెంట్ల విధానం, దిగుమతి సుంకాలను ఉపసంహరించుకోవడం, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులపై ఆంక్షలు విధించడమే అందుకు ఉదాహరణలు. మరి మన సామాజిక, ఆర్థిక విధానాలపై నియంత్రణను పూర్తిగా ప్రపంచీకరణ శక్తులకు కోల్పోయేలా ఈ అంతర్జాతీయ సంస్థల ప్రభావం రానున్న కాలంలో మరింతగా విస్తృతమవనున్నదా? అన్నది ఇప్పుడు మన ముందున్న ప్రశ్న.నిజానికి ప్రపంచీకరణ వర్తమాన పరిణామమేమీకాదు. ఆ ఆర్థిక ప్రక్రియ శతాబ్దాలుగా బలవంతంగానో లేక అంగీకారంతోనే అమలవుతూనే వున్నది. బలప్రయోగంతో జరిగిన ప్రపంచీకరణకు ఒక నిదర్శనం యూరోపియన్లచే అమెరికా ఖండాల ఆక్రమణ. బ్రిటిష్ వారు కూడా తమ ఉత్పత్తులనే మనం దిగుమతి చేసుకొనేలా మనలను బాగా బలవంతం చేశారు. బ్రిటిష్ కంపెనీలు మనదేశంలో మదుపు చేసేందుకు, బ్రిటిష్ పౌరులు ఈ దేశంలో స్వేచ్ఛగా వ్యాపారాలు చేసుకొనేందుకు, ఇతర కార్యకలాపాలలో పాల్గొనేందుకు కూడా అనుమతించేలా మనపై వచ్చిన ఒత్తిడి అంతా ఇంతా కాదు. అంగీకారం ఆధారిత ప్రపంచీకరణకు ఉదాహరణ ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఒడబండికలో మనం భాగస్వామి కావడం. ఈ రెండు రకాల ప్రపంచీకరణలలోను ఆ ప్రక్రియకు చిహ్నాలైన పెట్టుబడుల ప్రవాహం, ప్రజలవలసలు, సాంకేతికతల బదిలీ ముమ్మరంగా జరిగింది.దేశ దేశాల పాలకులు తమ సార్వభౌమిక హక్కులను ఇష్టపూర్వకంగా వదులుకోవడమనేది చరిత్ర పొడవునా సంభవిస్తూనే వున్నది. అలా వదులు కోవడం వల్ల కోల్పోయే దానికంటే ఎక్కువగా లబ్ధి పొందుతామనే భావనే ఆ పరిత్యాగానికి కారణంగా చెప్పవచ్చు. బ్రిటిష్ వారు మన దేశంలో వ్యాపారం చేసుకోవడానికి మొగల్ చక్రవర్తులు అనుమతినిచ్చారు. దానివల్ల తమ సొంత సముద్ర వ్యాపారం పెరుగడంతో పాటు సామ్రాజ్య ప్రజలకు ఇతోధిక ప్రయోజనం సమకూరుతుందనే విశ్వాసంతోనే వారలా చేశారు. అదే విధంగా మనం వ్యయాల కంటే లాభాలే అధికంగా ఉంటాయనే నమ్మకంతో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఒడంబడికలో భాగస్వాములమయ్యాము. మనకు విదేశీ పెట్టుబడులు అపారంగా వస్తాయని, మన ఎగుమతులకు విదేశీ మార్కెట్లు మరింతగా అందుబాటులో ఉంటాయనే భావనతోనే ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఒప్పందాన్ని ఆమోదించాము.మొగల్ చక్రవర్తుల పాలనలో అమలైన, ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఆధ్వర్యంలో అమలవుతోన్న ప్రపంచీకరణ తీరుతెన్నులు మౌలికంగా ఒకేవిధమైనవి. ఈ రెండు సందర్భాలలోను వ్యయాల కంటే లాభాలే అధికంగా ఉంటాయనే నిండు నమ్మకంతోనే మనం ఇష్టపూర్వకంగా మన సార్వభౌమిక హక్కులను వదులుకున్నాం. మొగల్ చక్రవర్తుల కాలం నాటి ప్రపంచీకరణ ఫలితంగా బ్రిటిష్ వారు మన దేశంలోకి ప్రవేశించారు. అయితే వారితో సంబంధాల వల్ల నష్టాలే ఎక్కువగా సంభవించగా లబ్ధి స్వల్పంగా మాత్రమే సమకూరింది. మహాత్మా గాంధీ రంగంలోకి వచ్చిన తరువాత ఆయన నాయకత్వంలో మనం ఆ ప్రపంచీకరణను వ్యతిరేకించాము. ఇప్పుడు ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ మూలంగా మనం పొందుతున్న ప్రయోజనాలకంటే కోల్పోతున్న సంపదలే అధికంగా వున్నాయి.మనమే కాదు, ఇంకా అనేక దేశాలు కూడా ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ వల్ల తమకు సమకూరుతున్న లబ్ధి ఆశించిన విధంగా లేదనే వాస్తవాన్ని గుర్తించాయి. స్వల్ప లబ్ధికి అధిక నష్టాలను ఎందుకు భరించాలన్న ఆలోచనతోనే అవి ప్రాంతీయ ఆర్థిక కూటములను ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి. కెనడా, అమెరికా, మెక్సికోల మధ్య నాఫ్తా, దాదాపు 30 యూరోపియన్ దేశాలతో కూడిన యూరోపియన్ యూనియన్, మనం మన ఇరుగు పొరుగు దేశాలతో కలిసి ఏర్పాటు చేసుకున్న దక్షిణాసియా స్వేచ్ఛా వాణిజ్య మండలం మొదలైనవి అందుకు ఉదాహరణలు. ఇంటర్నేషనల్ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్ అధికారాన్ని గుర్తించడానికి అమెరికా తిరస్కరించింది. అలాగే ప్యారిస్ వాతావరణ ఒప్పందాన్ని ఆమోదించడానికి కూడా నిరాకరించింది. వ్యయాల కంటే లాభాలు అధికంగా వున్నంత వరకు మాత్రమే ప్రపంచీకరణను ఏ దేశమైనా అంగీకరిస్తుందనేది ఒక మౌలిక సత్యం.ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలో భాగస్వామ్యం వల్ల ప్రయోజనాలు పెద్దగా సమకూరడం లేదని నిర్ధారణ అయితే మనం ఆ సంస్థ నుంచి బయటకు రావచ్చు. హక్కులను శాశ్వతంగా వదులుకోవడమనేది ఎక్కడా జరగదు. ఉదాహరణకు స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం మన సంస్థానాల రాజులు తమ అధికారాలను బ్రిటిష్ వారికి శాశ్వతంగా ఇచ్చివేశారు. అయితే ప్రజలు ఈ లొంగుబాటును అంగీకరించలేదు. మహాత్మాగాంధీ నాయకత్వంలో తిరగబడ్డారు. తమ సార్వభౌమిక హక్కులను పునః సాధించుకున్నారు. అంతిమ సార్వభౌములు ప్రజలే. ఈ ధరిత్రిపై ఏ శక్తి కూడా వారి సార్వభౌమత్వాన్ని స్వాయత్తం చేసుకోలేదు. ప్రపంచీకరణ శక్తులు ఎంత శక్తిమంతంగా ఉన్నప్పటికీ, బ్రిటిష్ వారిపై తిరగబడినట్టుగా, మన ప్రజలు వాటికి వ్యతిరేకంగా తిరగబడటం ఖాయం.ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఆధ్వరంలో ప్రస్తుతం అమలవుతోన్న ప్రపంచీకరణ బ్రిటిష్ వలస పాలకుల హయాంలో చోటుచేసుకున్న ప్రపంచీకరణకు మౌలికంగా భిన్నమైనది కాదు. అయితే రవాణా, కమ్యూనికేషన్ రంగాలలో మౌలిక విప్లవాత్మక మార్పులు ప్రస్తుత ప్రపంచీకరణను నిర్వచిస్తున్నాయి, నిర్దేశిస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ ప్రపంచీకరణ నుంచి ఉపసంహరించుకోవడంలో మన ప్రజల మౌలిక సామర్థ్యం తక్కువేమీ కాదు. ఆ సామర్థ్యాన్ని ఎవరూ తగ్గించలేరు. చెప్పవచ్చినదేమిటంటే ప్రపంచీకరణ గురించి మనం భయపడవలసిన అవసరం లేదు. అయితే ప్రపంచీకరణ వ్యయ లాభాలను ప్రజలకు విడమర్చి చెప్పాలి. మెరుగైన అవగాహన ఉన్నప్పుడు, అవసరమైతే ఆ ఆర్థిక ప్రక్రియ నుంచి ఉపసంహరించుకోవడానికి వారు స్వేచ్ఛగా సరైన నిర్ణయం తీసుకోగలరు. ప్రపంచీకరణ మన స్వాతంత్ర్యాన్ని హరించివేస్తుందనే విషయమై ఆందోళన పడవల్సిన అవసరం లేదు. మన మేధావులు ప్రపంచీకరణ శక్తుల పక్షాన చేరి ప్రజలకు ఆ ఆర్థిక ప్రక్రియ వ్యయలాభాల గురించి తప్పుడు సమాచారం అందిస్తుండడమే ఎంతైనా ఆందోళన చెందవలసిన విషయం.(వ్యాసకర్త ఆర్థికవేత్త, బెంగుళూరు ఐఐఎం రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్)ప్రపంచీకరణ శక్తుల నుంచి మన సార్వభౌమత్వాన్ని సంరక్షించుకోగలమా? భారత స్వాతంత్ర్య 70వ వార్షికోత్సవ సందర్భంలో మనం తీవ్రంగా చర్చించవల్సిన ప్రశ్న ఇది. బహుళ పాక్షిక ప్రతినిధి సంస్థలు ఇప్పటికే మన దేశీయ విధానాలను నిర్ణయిస్తున్నాయి. ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ, ప్రపంచ మేధా సంపత్తి హక్కుల సంస్థ, ప్రపంచ బ్యాంకు మొదలైన అంతర్జాతీయ సంస్థల నుంచి వచ్చిన ఒత్తిడి కారణంగా మన ఉత్పత్తులకు సంపూర్ణ రక్షణ కల్పించే పేటెంట్ల విధానం, దిగుమతి సుంకాలను ఉపసంహరించుకోవడం, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులపై ఆంక్షలు విధించడమే అందుకు ఉదాహరణలు. మరి మన సామాజిక, ఆర్థిక విధానాలపై నియంత్రణను పూర్తిగా ప్రపంచీకరణ శక్తులకు కోల్పోయేలా ఈ అంతర్జాతీయ సంస్థల ప్రభావం రానున్న కాలంలో మరింతగా విస్తృతమవనున్నదా? అన్నది ఇప్పుడు మన ముందున్న ప్రశ్న.నిజానికి ప్రపంచీకరణ వర్తమాన పరిణామమేమీకాదు. ఆ ఆర్థిక ప్రక్రియ శతాబ్దాలుగా బలవంతంగానో లేక అంగీకారంతోనే అమలవుతూనే వున్నది. బలప్రయోగంతో జరిగిన ప్రపంచీకరణకు ఒక నిదర్శనం యూరోపియన్లచే అమెరికా ఖండాల ఆక్రమణ. బ్రిటిష్ వారు కూడా తమ ఉత్పత్తులనే మనం దిగుమతి చేసుకొనేలా మనలను బాగా బలవంతం చేశారు. బ్రిటిష్ కంపెనీలు మనదేశంలో మదుపు చేసేందుకు, బ్రిటిష్ పౌరులు ఈ దేశంలో స్వేచ్ఛగా వ్యాపారాలు చేసుకొనేందుకు, ఇతర కార్యకలాపాలలో పాల్గొనేందుకు కూడా అనుమతించేలా మనపై వచ్చిన ఒత్తిడి అంతా ఇంతా కాదు. అంగీకారం ఆధారిత ప్రపంచీకరణకు ఉదాహరణ ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఒడబండికలో మనం భాగస్వామి కావడం. ఈ రెండు రకాల ప్రపంచీకరణలలోను ఆ ప్రక్రియకు చిహ్నాలైన పెట్టుబడుల ప్రవాహం, ప్రజలవలసలు, సాంకేతికతల బదిలీ ముమ్మరంగా జరిగింది.దేశ దేశాల పాలకులు తమ సార్వభౌమిక హక్కులను ఇష్టపూర్వకంగా వదులుకోవడమనేది చరిత్ర పొడవునా సంభవిస్తూనే వున్నది. అలా వదులు కోవడం వల్ల కోల్పోయే దానికంటే ఎక్కువగా లబ్ధి పొందుతామనే భావనే ఆ పరిత్యాగానికి కారణంగా చెప్పవచ్చు. బ్రిటిష్ వారు మన దేశంలో వ్యాపారం చేసుకోవడానికి మొగల్ చక్రవర్తులు అనుమతినిచ్చారు. దానివల్ల తమ సొంత సముద్ర వ్యాపారం పెరుగడంతో పాటు సామ్రాజ్య ప్రజలకు ఇతోధిక ప్రయోజనం సమకూరుతుందనే విశ్వాసంతోనే వారలా చేశారు. అదే విధంగా మనం వ్యయాల కంటే లాభాలే అధికంగా ఉంటాయనే నమ్మకంతో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఒడంబడికలో భాగస్వాములమయ్యాము. మనకు విదేశీ పెట్టుబడులు అపారంగా వస్తాయని, మన ఎగుమతులకు విదేశీ మార్కెట్లు మరింతగా అందుబాటులో ఉంటాయనే భావనతోనే ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఒప్పందాన్ని ఆమోదించాము.మొగల్ చక్రవర్తుల పాలనలో అమలైన, ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఆధ్వర్యంలో అమలవుతోన్న ప్రపంచీకరణ తీరుతెన్నులు మౌలికంగా ఒకేవిధమైనవి. ఈ రెండు సందర్భాలలోను వ్యయాల కంటే లాభాలే అధికంగా ఉంటాయనే నిండు నమ్మకంతోనే మనం ఇష్టపూర్వకంగా మన సార్వభౌమిక హక్కులను వదులుకున్నాం. మొగల్ చక్రవర్తుల కాలం నాటి ప్రపంచీకరణ ఫలితంగా బ్రిటిష్ వారు మన దేశంలోకి ప్రవేశించారు. అయితే వారితో సంబంధాల వల్ల నష్టాలే ఎక్కువగా సంభవించగా లబ్ధి స్వల్పంగా మాత్రమే సమకూరింది. మహాత్మా గాంధీ రంగంలోకి వచ్చిన తరువాత ఆయన నాయకత్వంలో మనం ఆ ప్రపంచీకరణను వ్యతిరేకించాము. ఇప్పుడు ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ మూలంగా మనం పొందుతున్న ప్రయోజనాలకంటే కోల్పోతున్న సంపదలే అధికంగా వున్నాయి.మనమే కాదు, ఇంకా అనేక దేశాలు కూడా ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ వల్ల తమకు సమకూరుతున్న లబ్ధి ఆశించిన విధంగా లేదనే వాస్తవాన్ని గుర్తించాయి. స్వల్ప లబ్ధికి అధిక నష్టాలను ఎందుకు భరించాలన్న ఆలోచనతోనే అవి ప్రాంతీయ ఆర్థిక కూటములను ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి. కెనడా, అమెరికా, మెక్సికోల మధ్య నాఫ్తా, దాదాపు 30 యూరోపియన్ దేశాలతో కూడిన యూరోపియన్ యూనియన్, మనం మన ఇరుగు పొరుగు దేశాలతో కలిసి ఏర్పాటు చేసుకున్న దక్షిణాసియా స్వేచ్ఛా వాణిజ్య మండలం మొదలైనవి అందుకు ఉదాహరణలు. ఇంటర్నేషనల్ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్ అధికారాన్ని గుర్తించడానికి అమెరికా తిరస్కరించింది. అలాగే ప్యారిస్ వాతావరణ ఒప్పందాన్ని ఆమోదించడానికి కూడా నిరాకరించింది. వ్యయాల కంటే లాభాలు అధికంగా వున్నంత వరకు మాత్రమే ప్రపంచీకరణను ఏ దేశమైనా అంగీకరిస్తుందనేది ఒక మౌలిక సత్యం.ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలో భాగస్వామ్యం వల్ల ప్రయోజనాలు పెద్దగా సమకూరడం లేదని నిర్ధారణ అయితే మనం ఆ సంస్థ నుంచి బయటకు రావచ్చు. హక్కులను శాశ్వతంగా వదులుకోవడమనేది ఎక్కడా జరగదు. ఉదాహరణకు స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం మన సంస్థానాల రాజులు తమ అధికారాలను బ్రిటిష్ వారికి శాశ్వతంగా ఇచ్చివేశారు. అయితే ప్రజలు ఈ లొంగుబాటును అంగీకరించలేదు. మహాత్మాగాంధీ నాయకత్వంలో తిరగబడ్డారు. తమ సార్వభౌమిక హక్కులను పునః సాధించుకున్నారు. అంతిమ సార్వభౌములు ప్రజలే. ఈ ధరిత్రిపై ఏ శక్తి కూడా వారి సార్వభౌమత్వాన్ని స్వాయత్తం చేసుకోలేదు. ప్రపంచీకరణ శక్తులు ఎంత శక్తిమంతంగా ఉన్నప్పటికీ, బ్రిటిష్ వారిపై తిరగబడినట్టుగా, మన ప్రజలు వాటికి వ్యతిరేకంగా తిరగబడటం ఖాయం.ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఆధ్వరంలో ప్రస్తుతం అమలవుతోన్న ప్రపంచీకరణ బ్రిటిష్ వలస పాలకుల హయాంలో చోటుచేసుకున్న ప్రపంచీకరణకు మౌలికంగా భిన్నమైనది కాదు. అయితే రవాణా, కమ్యూనికేషన్ రంగాలలో మౌలిక విప్లవాత్మక మార్పులు ప్రస్తుత ప్రపంచీకరణను నిర్వచిస్తున్నాయి, నిర్దేశిస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ ప్రపంచీకరణ నుంచి ఉపసంహరించుకోవడంలో మన ప్రజల మౌలిక సామర్థ్యం తక్కువేమీ కాదు. ఆ సామర్థ్యాన్ని ఎవరూ తగ్గించలేరు. చెప్పవచ్చినదేమిటంటే ప్రపంచీకరణ గురించి మనం భయపడవలసిన అవసరం లేదు. అయితే ప్రపంచీకరణ వ్యయ లాభాలను ప్రజలకు విడమర్చి చెప్పాలి. మెరుగైన అవగాహన ఉన్నప్పుడు, అవసరమైతే ఆ ఆర్థిక ప్రక్రియ నుంచి ఉపసంహరించుకోవడానికి వారు స్వేచ్ఛగా సరైన నిర్ణయం తీసుకోగలరు. ప్రపంచీకరణ మన స్వాతంత్ర్యాన్ని హరించివేస్తుందనే విషయమై ఆందోళన పడవల్సిన అవసరం లేదు. మన మేధావులు ప్రపంచీకరణ శక్తుల పక్షాన చేరి ప్రజలకు ఆ ఆర్థిక ప్రక్రియ వ్యయలాభాల గురించి తప్పుడు సమాచారం అందిస్తుండడమే ఎంతైనా ఆందోళన చెందవలసిన విషయం.(వ్యాసకర్త ఆర్థికవేత్త, బెంగుళూరు ఐఐఎం రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్)
antima saarvabhoumulu prajale. ee dharitripai e sakti kuudaa vaari saarvabhoumatvaanni swaayattam chesukoledu. prapancheekarana saktulu entha saktimantamgaa unnappatikii, british vaaripai tiragabadinattugaa,                    mana prajalu vaatiki vyatirekamgaa tiragabadatam khayam.prapancheekarana saktula nunchi mana saarvabhoumatvaanni samrakshinchukogalama? bhaarata swaatantrya 70va vaarshikotsava sandarbhamlo manam teevramgaa charchinchavalsina prasna idhi. bahula paakshika pratinidhi samsthalu ippatike mana desheeya vidhaanaalanu nirnayistunnaayi. prapancha vaanijya samstha, prapancha medha sampatti hakkula samstha, prapancha byaanku modalaina antarjaatiiya samsthala nunchi vachina ottidi kaaranamgaa mana utpattulaku sampuurna rakshana kalpinche patentla vidhaanam, digumati sunkaalanu upasamharinchukovadam, videshee pratyaksha pettubadulapai aankshalu vidhinchadame anduku udaaharanalu. mari mana saamaajika, aardhika vidhaanaalapai niyantrananu puurtigaa prapancheekarana saktulaku kolpoyela ee antarjaatiiya samsthala prabhaavam raanunna kaalamlo marintagaa vistrutamavanunnadaa? annadi ippudu mana mundunna prasna.nijaaniki prapancheekarana vartamaana parinaamameemeekaadu. aa aardhika prakriya sataabdaalugaa balavantamgaano leka angeekaaramtoone amalavutune vunnadi. balaprayogamto jarigina prapancheekaranaku oka nidarsanam europiyanlache america khandala aakramana. british vaaru kuudaa tama utpattulane manam digumati chesukonela manalanu baga balavantam chesaru. british companylu manadesamlo madupu chesenduku, british pourulu ee desamlo swechhagaa vyaapaaraalu chesukonenduku, itara kaaryakalaapaalalo palgonenduku kuudaa anumatinchela manapai vachina ottidi antaa intaa kaadu. angeekaaram aadhaarita prapancheekaranaku udaaharana prapancha vaanijya samstha odabandikalo manam bhagaswamy kaavadam. ee rendu rakala prapancheekaranalalonu aa prakriyaku chihnalaina pettubadula pravaham, prajalavalasalu, saanketikatala badili mummaramgaa jarigindi.desha deshaala paalakulu tama saarvabhoumika hakkulanu ishtapuurvakamgaa vadulukovadamanedi charitra podavuna sambhavistune vunnadi. alaa vadulu kovadam valla kolpoye daanikante ekkuvagaa labdhi pondutamane bhavane aa parityaagaaniki kaaranamgaa cheppavachhu. british vaaru mana desamlo vyaparam chesukovadaniki mogal chakravarthulu anumatinichaaru. daanivalla tama sonta samudra vyaparam perugadamtho paatu samrajya prajalaku itodhika prayojanam samakuurutundanee vishwaasamthone varala chesaru. adhe vidhamgaa manam vyayaala kante labhale adhikamgaa untayane nammakamtho prapancha vaanijya samstha odambadikalo bhagaswamulamayyamu. manaku videshee pettubadulu apaaramgaa vastaayani, mana egumatulaku videshee marketlu marintagaa andubaatulo untayane bhavanathone prapancha vaanijya samstha oppandaanni aamodinchaamu.mogal chakravarthula paalanalo amalaina, prapancha vaanijya samstha aadhvaryamlo amalavuthonna prapancheekarana teerutennulu moulikamgaa okevidhamainavi. ee rendu sandarbhaalalonu vyayaala kante labhale adhikamgaa untayane nindu nammakamthone manam ishtapuurvakamgaa mana saarvabhoumika hakkulanu vadulukunnam. mogal chakravarthula kaalam naati prapancheekarana phalitamgaa british vaaru mana desamloki pravesinchaaru. ayithe vaaritho sambandhaala valla nashtale ekkuvagaa sambhavinchagaa labdhi swalpamgaa matrame samakuurindi. mahatma gaandhi rangamloki vachina taruvaata aayana naayakatvamlo manam aa prapancheekarananu vyatirekinchaamu. ippudu prapancha vaanijya samstha moolamgaa manam pondutunna prayojanaalakante kolpotunna sampadale adhikamgaa vunnayi.maname kaadu, inka aneka deshaalu kuudaa prapancha vaanijya samstha valla tamaku samakuurutunna labdhi aasinchina vidhamgaa ledane vaastavaanni gurtinchaayi. swalpa labdhiki adhika nashtaalanu enduku bharinchaalanna aalochanathone avi praantiiya aardhika kootamulanu erpaatu chesukunnayi. kenada, america, mexicola madhya nafta, daadaapu 30 europian deshaalatho kuudina europian unian, manam mana irugu porugu deshaalatho kalisi erpaatu chesukunna dakshinasia swechha vaanijya mandalam modalainavi anduku udaaharanalu. international court af justis adhikaaraanni gurtinchadaaniki america tiraskarinchindi. alaage paris vaataavarana oppandaanni aamodinchadaaniki kuudaa niraakarinchindi. vyayaala kante labhalu adhikamgaa vunnanta varaku matrame prapancheekarananu e deshamainaa angeekaristundanedi oka moulika satyam.prapancha vaanijya samsthalo bhagaswamyam valla prayojanaalu peddagaa samakuuradam ledani nirdhaarana ayithe manam aa samstha nunchi bayataku raavacchu. hakkulanu saasvatamgaa vadulukovadamanedi ekkada jaragadu. udaaharanaku swaatantryaaniki puurvam mana samsthaanaala rajulu tama adhikaaraalanu british vaariki saasvatamgaa ichivesaaru. ayithe prajalu ee longubaatunu angeekarinchaledu. mahatmagandhi naayakatvamlo tiragabaddaaru. tama saarvabhoumika hakkulanu punah saadhinchukunnaaru. antima saarvabhoumulu prajale. ee dharitripai e sakti kuudaa vaari saarvabhoumatvaanni swaayattam chesukoledu. prapancheekarana saktulu entha saktimantamgaa unnappatikii, british vaaripai tiragabadinattugaa, mana prajalu vaatiki vyatirekamgaa tiragabadatam khayam.prapancha vaanijya samstha aadhvaramlo prastutam amalavuthonna prapancheekarana british valasa paalakula hayamlo chotuchesukunna prapancheekaranaku moulikamgaa bhinnamainadi kaadu. ayithe rawana, communication rangaalalo moulika viplavaatmaka maarpulu prastuta prapancheekarananu nirvachistunnaayi, nirdesistunnaayi. ayinappatiki prapancheekarana nunchi upasamharinchukovadamlo mana prajala moulika saamarthyam takkuvemi kaadu. aa saamarthyaanni evaruu tagginchaleru. cheppavachinademitante prapancheekarana gurinchi manam bhayapadavalasina avasaram ledu. ayithe prapancheekarana vyaya laabhaalanu prajalaku vidamarchi cheppali. merugaina avagaahana unnappudu, avasaramaite aa aardhika prakriya nunchi upasamharinchukovadaaniki vaaru swechhagaa saraina nirnayam teesukogalaru. prapancheekarana mana swaatantryaanni harinchivestundane vishayamai aandolana padavalsina avasaram ledu. mana medhaavulu prapancheekarana saktula pakshaana cheri prajalaku aa aardhika prakriya vyayalaabhaala gurinchi tappudu samacharam andistundadame entainaa aandolana chendavalasina vishayam.(vyaasakarta aardhikavetta, benguluru iim retired professor)prapancheekarana saktula nunchi mana saarvabhoumatvaanni samrakshinchukogalama? bhaarata swaatantrya 70va vaarshikotsava sandarbhamlo manam teevramgaa charchinchavalsina prasna idhi. bahula paakshika pratinidhi samsthalu ippatike mana desheeya vidhaanaalanu nirnayistunnaayi. prapancha vaanijya samstha, prapancha medha sampatti hakkula samstha, prapancha byaanku modalaina antarjaatiiya samsthala nunchi vachina ottidi kaaranamgaa mana utpattulaku sampuurna rakshana kalpinche patentla vidhaanam, digumati sunkaalanu upasamharinchukovadam, videshee pratyaksha pettubadulapai aankshalu vidhinchadame anduku udaaharanalu. mari mana saamaajika, aardhika vidhaanaalapai niyantrananu puurtigaa prapancheekarana saktulaku kolpoyela ee antarjaatiiya samsthala prabhaavam raanunna kaalamlo marintagaa vistrutamavanunnadaa? annadi ippudu mana mundunna prasna.nijaaniki prapancheekarana vartamaana parinaamameemeekaadu. aa aardhika prakriya sataabdaalugaa balavantamgaano leka angeekaaramtoone amalavutune vunnadi. balaprayogamto jarigina prapancheekaranaku oka nidarsanam europiyanlache america khandala aakramana. british vaaru kuudaa tama utpattulane manam digumati chesukonela manalanu baga balavantam chesaru. british companylu manadesamlo madupu chesenduku, british pourulu ee desamlo swechhagaa vyaapaaraalu chesukonenduku, itara kaaryakalaapaalalo palgonenduku kuudaa anumatinchela manapai vachina ottidi antaa intaa kaadu. angeekaaram aadhaarita prapancheekaranaku udaaharana prapancha vaanijya samstha odabandikalo manam bhagaswamy kaavadam. ee rendu rakala prapancheekaranalalonu aa prakriyaku chihnalaina pettubadula pravaham, prajalavalasalu, saanketikatala badili mummaramgaa jarigindi.desha deshaala paalakulu tama saarvabhoumika hakkulanu ishtapuurvakamgaa vadulukovadamanedi charitra podavuna sambhavistune vunnadi. alaa vadulu kovadam valla kolpoye daanikante ekkuvagaa labdhi pondutamane bhavane aa parityaagaaniki kaaranamgaa cheppavachhu. british vaaru mana desamlo vyaparam chesukovadaniki mogal chakravarthulu anumatinichaaru. daanivalla tama sonta samudra vyaparam perugadamtho paatu samrajya prajalaku itodhika prayojanam samakuurutundanee vishwaasamthone varala chesaru. adhe vidhamgaa manam vyayaala kante labhale adhikamgaa untayane nammakamtho prapancha vaanijya samstha odambadikalo bhagaswamulamayyamu. manaku videshee pettubadulu apaaramgaa vastaayani, mana egumatulaku videshee marketlu marintagaa andubaatulo untayane bhavanathone prapancha vaanijya samstha oppandaanni aamodinchaamu.mogal chakravarthula paalanalo amalaina, prapancha vaanijya samstha aadhvaryamlo amalavuthonna prapancheekarana teerutennulu moulikamgaa okevidhamainavi. ee rendu sandarbhaalalonu vyayaala kante labhale adhikamgaa untayane nindu nammakamthone manam ishtapuurvakamgaa mana saarvabhoumika hakkulanu vadulukunnam. mogal chakravarthula kaalam naati prapancheekarana phalitamgaa british vaaru mana desamloki pravesinchaaru. ayithe vaaritho sambandhaala valla nashtale ekkuvagaa sambhavinchagaa labdhi swalpamgaa matrame samakuurindi. mahatma gaandhi rangamloki vachina taruvaata aayana naayakatvamlo manam aa prapancheekarananu vyatirekinchaamu. ippudu prapancha vaanijya samstha moolamgaa manam pondutunna prayojanaalakante kolpotunna sampadale adhikamgaa vunnayi.maname kaadu, inka aneka deshaalu kuudaa prapancha vaanijya samstha valla tamaku samakuurutunna labdhi aasinchina vidhamgaa ledane vaastavaanni gurtinchaayi. swalpa labdhiki adhika nashtaalanu enduku bharinchaalanna aalochanathone avi praantiiya aardhika kootamulanu erpaatu chesukunnayi. kenada, america, mexicola madhya nafta, daadaapu 30 europian deshaalatho kuudina europian unian, manam mana irugu porugu deshaalatho kalisi erpaatu chesukunna dakshinasia swechha vaanijya mandalam modalainavi anduku udaaharanalu. international court af justis adhikaaraanni gurtinchadaaniki america tiraskarinchindi. alaage paris vaataavarana oppandaanni aamodinchadaaniki kuudaa niraakarinchindi. vyayaala kante labhalu adhikamgaa vunnanta varaku matrame prapancheekarananu e deshamainaa angeekaristundanedi oka moulika satyam.prapancha vaanijya samsthalo bhagaswamyam valla prayojanaalu peddagaa samakuuradam ledani nirdhaarana ayithe manam aa samstha nunchi bayataku raavacchu. hakkulanu saasvatamgaa vadulukovadamanedi ekkada jaragadu. udaaharanaku swaatantryaaniki puurvam mana samsthaanaala rajulu tama adhikaaraalanu british vaariki saasvatamgaa ichivesaaru. ayithe prajalu ee longubaatunu angeekarinchaledu. mahatmagandhi naayakatvamlo tiragabaddaaru. tama saarvabhoumika hakkulanu punah saadhinchukunnaaru. antima saarvabhoumulu prajale. ee dharitripai e sakti kuudaa vaari saarvabhoumatvaanni swaayattam chesukoledu. prapancheekarana saktulu entha saktimantamgaa unnappatikii, british vaaripai tiragabadinattugaa, mana prajalu vaatiki vyatirekamgaa tiragabadatam khayam.prapancha vaanijya samstha aadhvaramlo prastutam amalavuthonna prapancheekarana british valasa paalakula hayamlo chotuchesukunna prapancheekaranaku moulikamgaa bhinnamainadi kaadu. ayithe rawana, communication rangaalalo moulika viplavaatmaka maarpulu prastuta prapancheekarananu nirvachistunnaayi, nirdesistunnaayi. ayinappatiki prapancheekarana nunchi upasamharinchukovadamlo mana prajala moulika saamarthyam takkuvemi kaadu. aa saamarthyaanni evaruu tagginchaleru. cheppavachinademitante prapancheekarana gurinchi manam bhayapadavalasina avasaram ledu. ayithe prapancheekarana vyaya laabhaalanu prajalaku vidamarchi cheppali. merugaina avagaahana unnappudu, avasaramaite aa aardhika prakriya nunchi upasamharinchukovadaaniki vaaru swechhagaa saraina nirnayam teesukogalaru. prapancheekarana mana swaatantryaanni harinchivestundane vishayamai aandolana padavalsina avasaram ledu. mana medhaavulu prapancheekarana saktula pakshaana cheri prajalaku aa aardhika prakriya vyayalaabhaala gurinchi tappudu samacharam andistundadame entainaa aandolana chendavalasina vishayam.(vyaasakarta aardhikavetta, benguluru iim retired professor)