 సత్యానందంగారు గట్టిగా విరగబడి నవ్వారు. "బావగారికి పైప్ మీదకు మనసు మళ్ళిందేమిటి? పోనీ ఒకసారి రుచి చూడండి. మీకే తెలుస్తుంది" అన్నాడు.

 "బావగారు" అని మనసులో పునశ్చరణ చేసుకుని "ఏదో వుందే" అనుకుని "అబ్బెబ్బే ఊరికినే తెలీక అడిగాను సుమండీ. అసలు నాకు చుట్టతప్ప ఇంకోటి పడదు" అన్నాడు.

 కిటికీలోనుండి దూసుకువస్తోన్న చిరుగాలికి ఇద్దరి బట్ట తలల మీది కాసిని వెంట్రుకలూ రెపరెప కదుల్తూన్నాయ్.

 "ఎప్పుడూ లేనిదీ నాతో మాట్లాడాలని ప్రత్యేకంగా పని పెట్టుకుని వచ్చారు" అన్నాడు రామకృష్ణయ్యగారు మెల్లిగా కదుపుతూ.

 "అవునండీ. అసలెప్పట్నుంచో ఈ ప్రస్తావన తీసుకువద్దా మనుకుంటున్నాను. కాని మీ గృహ పరిస్థితులు బాగులేవని ఇన్నాళ్ళూ వూరుకున్నాను....బలరామయ్యగారు ఇంకా కొద్ది రోజులకు చనిపోతారనగా నాతో ఒకసారి ఆంతరంగికంగా మాట్లాడుతూనే మే మిద్దరం వియ్యం పొందుతే బాగుండునన్న అభిప్రాయం వ్యక్తం చేశారు. నేను సరేనన్నాను. తర్వాత అనుకోకుండా ఆయన కాలం చెయ్యటం, పరిస్థితులు అంత అనుకూలంగా వుండకపోవటం జరిగాయి...మా అమ్మాయిని మీరు చూశారు. ఏమంటారు?" అన్నారు సత్యానందంగారు డొంక తిరుగుడు లేకుండా.

 "సుధని నేను చూడకేం? లక్షణమైన పిల్ల. పైగా కాలేజిలో చదువుకుంటూ వుందనుకుంటాను కూడాను" అన్నాడు రామకృష్ణయ్యగారు.

 "ఆఁ ఏం చదువులెండి? ఉబుసుపోకకి చదివిస్తున్నాను"

 "అబ్బెబ్బెబ్బే! ఎంతమాటా? ఆ మాట నే నన్నానా? చదువుకుంటే తప్పా ఏమిటి? అన్నగారు ఈ సంబంధాన్ని అభిలషించి పోయారంటే మనం ఆవశ్యం తప్పక జరిపించవల్సిందే కాని చూశారూ? మా వాడిప్పుడు నాలుగయిదు లక్షల స్థితి పరుడైనా, వ్యవహారాలన్నీ కోర్టుల్లో మునిగి తేలుతూవుండటం వల్ల పాపం ఆర్ధికమైన ఇబ్బందులు నెన్నింటినో ఎదుర్కుంటున్నాడు వెధవది ప్రతివాడూ మోసం చెయ్యాలని చూసేవాడే. అందుకని ఎన్నో సంబంధాలు వస్తున్నా, బాగా భారీ సంబంధం చూసి చెయ్యాలని సంకల్పం. యాభయివేలన్నా ఇవ్వగలిగిన వాళ్ళు వుంటే చిక్కులన్నీ యిట్టే తీరిపోతాయి. ఆహా! మనసులో వుంచుకోండి చెబుతున్నా, వెధవది యాక్టులూ పాడూ అఘోరించాయి కదా!

 "దానికేం అలానే కానివ్వండి. నాకు మాత్రం ఎవరున్నారు? ఒక్కగా నొక్క కూతురు. దానికోసం పెట్టకపోతే ఇంకెవరికోసము పెడతాను" అన్నారు సత్యానందంగారు మారు ఆలోచించకుండా.

 ఒకవేళ తొందరపడి, స్వల్పంలో పోనిచ్చానా అని రామకృష్ణయ్య గారు వెంటనే విచారించటము మొదలు పెట్టాడు. "ఆఁఆయనకు మాత్రం ఇంకెవరున్నారు? ఉత్తరోత్రా వాళ్ళ ఆస్తి అంతా తమకే దక్కక తప్పదు గదా" అది మళ్ళీ తనకుతాను సమాధానము చెప్పుకుని సంతృప్తి పడ్డాడు.

 మీరు పెద్దవారు. అందుకని ఈ విషయము సత్యమూర్త్య్తో సరాసరి చెప్పకుండా మీతో సంప్రదించాను. అతనికి కూడా అంగీకారమైతే వెంట ముహూర్తాలున్నాయి కూడానూ. ఇలాంటి కార్యాలు ఎంత త్వరగా ముగించుకుంటే అంత మంచిది కదా. అతనుకూడా అంగీకారము వెలిబుచ్చాక తాంబూలాలు పుచ్చుకుందాము. ఏమంటారు?"

 "అయ్యో! కాదుమరీ తప్పకుండానూ. అయినా వాడు ఒప్పుకోక ఏం చేస్తాడు లెండి? వాడి మనసు నాకు తెలుసుగా."

 "అయితే వెళ్ళి వస్తాను బావగారూ సుధ నాకు ఒక్కగా నొక్క కూతురు ఎంతో గారాబంగా పెంచుకున్నాను. ఇలాంటి ఇంట్లో పడటము నా అదృష్టం క్రింద భావిస్తున్నాను" అంటూంటే సత్యానందంగారి కంఠం గద్గదమైంది. కళ్ళు తుడుచుకుని లేచి నిల్చున్నాడు. రామకృష్ణయ్యగారు కూడా లేచి నిలబడి మరేం భయంలేదన్నట్లు సాభిప్రాయంగా చూశాడు. "వస్తాను" అని మరోమారు చెప్పి, బయటకు నడిచి గబగబ క్రిందకు వెళ్ళిపోయాడు.

 అంతవరకూ ఎక్కడ వున్నాడో రామ్మూర్తి చల్లగా లోపలకు ప్రవేశించి "ఏమిటంటాడు నాన్నా?" అని అడిగాడు.

 "మనతో వియ్యమందాలని వచ్చాడోయి. గొప్ప ఉత్సాహపడుతున్నాడు. యాభయివేలు కట్నమిస్తాట్ట."

 మన సత్యానికి ఎటునుంచి చూసినా మంచి మంచి చాన్సులే తగుల్తున్నాయి నాన్నా" అన్నాడు రామ్మూర్తి అదో రకంగా. "నన్నన్నా ఎందుకు దత్తు ఇచ్చావుకాదు?" అన్న బాధ కనబడింది అతనిగొంతులో. "కాని వాడు వొట్టి ఫూల్. లైఫ్ ఎంజాయ్ చెయ్యటము చేతకాదు. మిజర బుల్ గా తయారవుతున్నాడు."

 "ఏడిశావులే, నీ వేషాలన్నీ నాకు తెలీవనుకుంటున్నావా? ఇక్కడ్నుంచి ఎందుకు కదల్లేకపోతున్నావో నాకు తెలుసు. అక్కడ నీ భార్య నెత్తీ నోరూ కొట్టుకుని ఒకటే ఏడుస్తోంది. దానిగోడేమైనా ఆలకిస్తున్నావా?"

 "మరి ఏం చేయమంటావు నాన్నా? ఇక్కడ యీ పనులూ గినులూ..."

 "ఉద్దరించావు లేవోయి. నాకుగాని సత్యానికిగాని ఒక్క పిసరంతైనా సహాయంగా వున్నావా? ఇలా దారీ డొంకాలేకుండా ఎన్నాళ్ళు జీవిస్తావురా? నిన్నిక్కడ వుండమన్నది నీ జీవితాన్ని పాడు చేసుకొమ్మని కాదు. అర్ధం చేసుకుని మసలుకో, పో!" అన్నాడు రామకృష్ణయ్యగారు విసురుగా.
 
 satyaanandamgaaru gattigaa viragabadi navvaaru. "baavagaariki pipe meedaku manasu mallindemiti? ponee okasari ruchi chudandi. meeke telustundi" annadu.

 "baavagaaru" ani manasulo punascharana chesukuni "edho vunde" anukuni "abbebbe oorikine teleeka adigaanu sumandi. asalu naaku chuttatappa inkoti padadu" annadu.

 kitikeeloonundi doosukuvastoonna chirugaaliki iddari batta talala meedi kaasini ventrukaluu reparepa kadultunnay.

 "eppuduu lenidi naatho matladalani pratyekamgaa pani pettukuni vachaaru" annadu ramakrishnayyagaru melliga kaduputuu.

 "avunandi. asaleppatnuncho ee prastaavana teesukuvaddaa manukuntunnanu. kaani mee gruha paristhitulu bagulevani innaalluu voorukunnaanu....balaramayyagaru inka koddi rojulaku chanipotaranaga naatho okasari aantarangikamgaa maatlaadutuunae mee middaram viyyam pondute bagundunanna abhiprayam vyaktam chesaru. nenu sarenannanu. tarvaata anukokunda aayana kaalam cheyyatam, paristhitulu anta anukuulamgaa vundakapovatam jarigai...maa ammayini meeru chusaru. emantaru?" annaru satyaanandamgaaru donka tirugudu lekunda.

 "sudhani nenu chudakem? lakshanamaina pilla. paiga kaalejilo chaduvukuntu vundanukuntaanu kuudaanu" annadu ramakrishnayyagaru.

 "aa yem chaduvulendi? ubusupokaki chadivistunnanu"

 "abbebbebbe! entamata? aa maata nee nannana? chaduvukunte tappa emiti? annagaaru ee sambandhaanni abhilashinchi poyarante manam aavasyam tappaka jaripinchavalsinde kaani chusaru? maa vaadippudu naalugayidu lakshala sthiti parudaina, vyavahaaraalannii kortullo munigi telutuvundatam valla paapam aardhikamaina ibbandulu nennintino edurkuntunnadu vedhavadi prativaaduu mosam cheyyaalani chusevade. andukani enno sambandhaalu vastunna, baga bhari sambandham chusi cheyyaalani sankalpam. yabhayivelanna ivvagaligina vaallu vunte chikkulanni yitte teeripotaayi. aahaa! manasulo vunchukondi chebutunna, vedhavadi yaaktuluu paaduu aghorinchaayi kada!

 "daanikem alaane kaanivvandi. naaku maatram evarunnaaru? okkagaa nokka koothuru. daanikosam pettakapothe inkevarikosamu pedataanu" annaru satyaanandamgaaru maaru alochinchakunda.

 okavela tondarapadi, swalpamlo ponichana ani ramakrishnayya gaaru ventane vichaarinchatamu modalu pettaadu. "aniyanaku maatram inkevarunnaaru? uttarotra vaalla aasti antaa tamake dakkaka tappadu gadaa" adhi mallee tanakutaanu samaadhaanamu cheppukuni santrupti paddaadu.

 meeru peddavaaru. andukani ee vishayamu satyamuurtyaa sarasari cheppakunda meetho sampradinchaanu. ataniki kuudaa angeekaaramaithe venta muhuurtaalunnaayi kuudaanuu. ilanti kaaryaalu entha twaragaa muginchukunte anta manchidi kada. atanukuda angeekaaramu velibuchaka taambuulaalu puchukundaamu. emantaru?"

 "ayyo! kadumari tappakundaanuu. aina vaadu oppukoka yem chestaadu lendi? vaadi manasu naaku telusugaa."

 "ayithe velli vastaanu baavagaaruu sudha naaku okkagaa nokka koothuru entho garabanga penchukunnaanu. ilanti intlo padatamu naa adrushtam krinda bhaavistunnaanu" antoonte satyaanandamgaari kantham gadgadamaindi. kallu tuduchukuni lechi nilchunnadu. ramakrishnayyagaru kuudaa lechi nilabadi marem bhayamledannatlu saabhipraayamgaa chushadu. "vastaanu" ani maromaru cheppi, bayataku nadichi gabagaba krindaku vellipoyaadu.

 antavarakuu ekkada vunnado rammurthy challaga lopalaku pravesinchi "emitantadu nanna?" ani adigaadu.

 "manatho viyyamandaalani vachadoyi. goppa utsaahapadutunnaadu. yaabhayivelu katnamistatta."

 mana satyaaniki etununchi chusina manchi manchi chaansule tagultunnaayi nanna" annadu rammurthy adho rakamgaa. "nannanna enduku dattu ichaavukaadu?" anna baadha kanabadindi atanigontulo. "kaani vaadu votti phool. life enjay cheyyatamu chetakaadu. mijara bul gaa tayaaravutunnaadu."

 "edisavule, nee veshalanni naaku teliivanukuntunnava? ikkadnunchi enduku kadallekapotunnavo naaku telusu. akkada nee bharya nettee noru kottukuni okate edustondi. daanigodemainaa alakistunnava?"

 "mari yem cheyamantavu nanna? ikkada yee panuluu ginuluu..."

 "uddarinchaavu levoi. naakugaani satyaanikigaani okka pisarantainaa sahayamga vunnava? ilaa daarii donkalekunda ennaallu jeevistavura? ninnikkada vundamannadi nee jeevitaanni paadu chesukommani kaadu. ardham chesukuni masaluko, poo!" annadu ramakrishnayyagaru visurugaa.
 