 జాంబవంతుడు: "మిత్రులారా ధైర్యమును కోల్పోకుడు. వానరాధిపుడు సుగ్రీవుడు అలనాడు కిష్కింధలో మనలను దక్షిణదిశకు సీతాన్వేషకులుగా పంపినపుడేమన్నాడో జ్ఞప్తికి తెచ్చుకొనుడు.

 అంగదుడు సుగ్రీవుడానాడు 'జానకీదేవి జాడను కనుగొన్నారన్న ఘనత బృందమునకే దక్కును' అన్నాడు. 

 జాంబవంతుడు: 'వానరాధిపుడు మరియొక వాక్యమును కూడ చేర్చినాడు. మీ బృందమునకా ఘనత ఈ ఆంజనేయుని వలన చేకూరును' అని మారుతి వైపు చూపినాడు.

 అంగదుడు: ఔను. సుగ్రీవుడట్లు శ్లాఘించుటతోనే శ్రీరామచంద్రుడు తన ఉంగరమును తీసి వాయుపుత్రుని హస్తమునందుంచి 'హనుమా నీవు జానకిని కనుగొనుటతోనె ఆమెకీ అంగుళీయకము నిమ్ము. దీని జూచుటతోనే ఆమె నిన్ను రామదూతవని విశ్వసించును' అన్నాడు. 

 జాంబవంతుడు: అంజనీ సుతుడు బాల్యముననె ఒకనాడు ఉదయార్క బింబమును చూచి పక్వ ఫలమని భావించి దానిని పుణికి తెచ్చుకొనుటకు మూడువందల యోజనముల మేర కెగిరినాడు. వజ్రాయుధముతో దేవేంద్రుడు అడ్డువచ్చెను కాని బాలాంజనేయుడింకెన్నియో యోజన శతములకు ఎగిరి యుండెడివాడు. అట్టి విక్రమశాలి వాయుపుత్రునకిప్పుడు నూరు యోజనముల కావల గల లంకాపురికి పోయివచ్చుట యొక లెక్కలోనిది కాదు. సీతాదేవి లంకాపుతి యందున్నదని రూఢిగా తెలిసికొని వచ్చుటకు హనుమంతుడు చాలును. బృందములోని తక్కిన వారెవ్వరునూ పోనక్కరలేదు. కనుక మనలోని తక్కిన వారెవ్వరెంత దూరము లంఘించగలరన్న చర్చ ఇప్పుడు అనవసరము.

 అప్పుడచ్చటకు హనుమంతుడేగుదెంచినాడు. అతడు జాంబవంతునితో "భల్లుకేశ్వరా సముద్ర లంఘనమును తీరము నుండి కాక మహేంద్ర పర్వత శృంగము నుండి ప్రారంభించినచో అనువుగా నుండునని తోచి అట్లు చేయుటకు నిర్ణయించుకొన్నాను" అన్నాడు.

 జాంబవంతుడు: నీ నిర్ణయము సరియైనదే నోయి... నీవు లంకాపూరికెప్పుడు పోదలచినావు?

 హనుమంతుడు: ఆలసింప తగదు కనుక ఇప్పుడే పోయెదను. మీ అందరికిని చెప్పి మీ ఆశీర్వాదమును పొందుటకు వచ్చినాను.

 జాంబవంతుడు: విజయోస్తు!

 హనుమంతుని సాగనంపుటకు అంగదుడు తన బృందముతో మహేంద్ర పర్వతము వరకునూ పోయినాడు. హనుమంతుడు పర్వత శిఖరముపై నిలిచి సముద్రునకు నమస్కరించి "జలనిధీ, రామకార్యమునకై నిన్ను లంఘించి లంకాపురికి పోవుచుంటిని అనుమతించుము" అని ప్రార్ధించినాడు. వాయుదేవుని ధ్యానించి "తండ్రీ నా లంఘనమునకు అనుకూలముగా వీచి తోడ్పడుము" అని వేడుకొన్నాడు. శ్రీరామచంద్రుడు ఆనవాలుగా వచ్చిన అంగుళీయకమును భద్రపరుచుకొని గిరిశిఖరము నుండి పైకి ఎగిరి ఆకసమున బోరగిలి హస్తములను ముందునకును పాదములను వెనుకకునూ చాచి సాగరమును దాటుచూ లంకాపురి వైపు పోయినాడు.

 'మైనాకుడు' అను పర్వతశ్రేష్ఠుడు ఆకసములోనికి ఎదిగివచ్చి అత్యంత రయమున అక్కడ తనకెదురైన ఆంజనేయునితో ఇట్లన్నాడు:

 "వాయుపుత్రా ఇరువదియైదు యోజనముల మేర లంఘించి అలసట చెందినావు. ఇంచుకసేపు నా శిఖరము మీద ఆగి విశ్రమించుము. నేను తెచ్చిన ఆహార పానీయములను ఆరగించి క్షుత్పిపాసలను శమింప చేసికొనుము"

 ఆంజనేయుడు "గిరివరా, నీ ఆదరాభిమానములకు కృతజ్ఞుడను. నేను రామకార్యమున పోవుచున్నాను. నాకిప్పుడు అలసట కాని ఆకలి దప్పులు గాని లేవు. నన్ను పోనిమ్ము" అని మైనాకుని ఒప్పించి ముందుకు సాగిపోయినాడు...మైనాకునిది సదుద్దేశమే ఐననూ అది కాల హరణమునకు కారణమై ఆంజనేయున కాలస్యమైనది. ఒక్కొకప్పుడు సదుద్దేశము విఘ్న కారకములగుచుండును.

 ఆంజనేయునకు రెండవ విఘ్నము 'సురస'యను నాగదేవత వలన కలిగినది. సురస వాయువేగమున మరొక్క పాతిక యోజనముల మేర జలనిధిని లంఘించి ముందునకు దూసుకొని పోవుచున్న అంజనీ సుతునితో 'ఆగుమాగుము. నా దారిని పోవు ప్రాణులను పట్టుకొని మ్రింగివేయు అధికారము నాకు బ్రహ్మదేవుని వరము వలన లభించినది. పుష్టిగా నున్న నీ మేనును నేను నేడు కబళించి సంతుష్టి చెందెదను!" అన్నది. ఆంజనేయుడు "అమ్మా నేనిప్పుడవతార పురుషుడగు రామచంద్రుని కార్యము నెరవేర్చుటకు పోవుచున్నాను. నేను తిరిగి వచ్చునపుడు నన్ను నీవు మ్రింగుము; ఇప్పుడు పోనిమ్ము" అన్నాడు. 

 సురస: చిక్కిన ఆహారమును వదలుకొను అవివేకిని కాను నేను!

 నాగ జనని నోరు తెరిచినది. హనుమంతుడామె తనను మింగలేనంతగా తన దేహమును పెంచినాడు. ఆమెయూ నోరును పెంచి హనుమంతుని సమీపించినది. అతడు హఠాత్తుగా అంగుష్ఠ ప్రమాణ దేహుడై ఆమె వదన గహ్వరామును చొచ్చుకుపోయి మరుక్షణముననె అంత వేగముతోనూ ఉదరము నుండి బయటకు వచ్చినాడు.

 హనుమంతుడు: అమ్మా నీకు కమలాసనుడిచ్చిన వరము ప్రకారము నేను నీచే మ్రింగుడు బడినాను. జీర్ణము కాకుండ వెలికి రాగలిగితిని కనుక ఇంక నేను పోయెదను.

 సురస (మెచ్చుకొనుచూ) ఆంజనేయా నీ దేహబలమే గాక బుద్దిబలమునూ గొప్పది... నేను నిన్ను మ్రింగుటకు రాలేదు. నీవు రామ కార్యమును నెరవేర్చగలవో లేవో పరీక్షించుమని దేవతలు నన్నాదేశించి పంపగా వచ్చితిని. కృతార్థుడవయ్యెదవు, పొమ్ము.

 హనుమంతుడాలస్యమై నందులకు వగచుచూ వేగమును హెచ్చించి సముద్ర లంఘనమును సాగించినాడు. మరియొక యిరువదియైదు ఆమడల దూరము పోయిన పిదప ఆ బలశాలికి తననెవరో క్రిందికి లాగుచున్నట్లనిపించినది. సముద్రము వైపు పరిశీలించి చూడగా తన నీడ కనిపించినది. అదృశ్య హస్తమెవరిదో ఆ ఛాయను పగ్గము వలె పట్టుకొని లాగుచున్నది. తన ఛాయతోపాటు జలధిలోనికి త్వరితముగ జారిపోవుచున్న హనుమంతునకు మున్ను తాను విన్న 'సింహిక'యను చాయాగ్రాహిణి వృత్తాంతము తటాలున జ్ఞప్తికి వచ్చినది. కడలిపై నుండి పోవు ప్రాణులను వాటి నీడలతో తన వద్దకు లాగితెచ్చుకొని భక్షించు ఆ క్రూర రక్కసి ఆ దక్షిణ సముద్రముననె ఉన్నదని అతడు విన్నాడు... మరుక్షణమున హనుమంతుడు అబ్ధిలోనున్న 'సింహిక' హస్తములలో పడినాడు. ఆ క్రూర రక్కసి నోరు గుహవలె తెరచియున్నది. హనుమంతుడాలసించక సూక్ష్మదేహుడై 'సింహిక' వదన గహ్వరమును ప్రవేశించి దాని గుండెలను తన బలమైన చేతులతో పట్టుకొని నులిమి పీకివేసినాడు. సింహిక దిక్కులు పిక్కటిల్లునట్లుఅరచుచు ప్రాణములు విడిచినది.

 సింహిక మూలమున కలిగిన ఆలస్యమునకు హనుమంతుడు చింతించలేదు. లోకమునకా రక్కసి పీడను వదలించ కలిగితినని సంతసించినాడు.

 పిమ్మట అతని సముద్ర లంఘనమునకెట్టి అంతరాయమును కలుగలేదు. సూర్యాస్తమయం సమయమున కాతడు లంకాపురిని చేరుకొన్నాడు.


                                                             *
 jaambavantudu: "mitrulara dhairyamunu kolpokudu. vaanaraadhipudu sugreevudu alanadu kishkindhalo manalanu dakshinadisaku seetaanveshakulugaa pampinapudemannado jnaptiki tecchukonudu.

 angadudu sugreevudaanaadu 'jaanakeedevi jaadanu kanugonnaranna ghanata brundamunake dakkunu' annadu. 

 jaambavantudu: 'vaanaraadhipudu mariyoka vaakyamunu kuuda cherchinaadu. mee brundamunaka ghanata ee aanjaneyuni valana chekuurunu' ani maaruti vaipu chuupinaadu.

 angadudu: aunu. sugreevudatlu slaghinchutatone sriraamachandrudu tana ungaramunu teesi vaayuputruni hastamunandunchi 'hanuma neevu jaanakini kanugonutatone aameki anguleeyakamu nimmu. deeni juchutathone aame ninnu ramadutavani vishwasinchunu' annadu. 

 jaambavantudu: anjanee sutudu balyamunane okanadu udayarka bimbamunu chuuchi pakva phalamani bhavinchi daanini puniki tecchukonutaku mooduvandala yojanamula mera kegirinadu. vajraayudhamutho devendrudu adduvachenu kaani balanjaneyudinkenni yojana satamulaku egiri yundedivaadu. atti vikramasaali vaayuputrunakippudu nooru yojanamula kaavala gala lankapuriki poyivachuta yoka lekkalonidi kaadu. seetaadevi lankaaputi yandunnadani roodhigaa telisikoni vachutaku hanumantudu chaalunu. brundamulooni takkina vaarevvarunuu ponakkaraledu. kanuka manaloni takkina vaarevvarenta dooramu langhinchagalaranna charcha ippudu anavasaramu.

 appudachataku hanumantudegudenchinada. atadu jaambavantunito "bhallukeshwara samudra langhanamunu teeramu nundi kaaka mahendra parvata shrungamu nundi praarambhinchinacho anuvugaa nundunani thochi atlu cheyutaku nirnayinchukonnaanu" annadu.

 jaambavantudu: nee nirnayamu sariyainade noyi... neevu lankapurikeppudu podalachinavu?

 hanumantudu: aalasimpa tagadu kanuka ippude poyedanu. mee andarikini cheppi mee aasiirvaadamunu pondutaku vachinaanu.

 jaambavantudu: vijayostu!

 hanumantuni saaganamputaku angadudu tana brundamutho mahendra parvatamu varakunuu poinadu. hanumantudu parvata sikharamupai nilichi samudrunaku namaskarinchi "jalanidhee, ramakaryamunakai ninnu langhinchi lankapuriki povuchuntini anumatinchumu" ani praardhinchinaadu. vaayudevuni dhyaaninchi "tandri naa langhanamunaku anukuulamugaa veechi todpadumu" ani vedukonnadu. sriraamachandrudu aanavaalugaa vachina anguleeyakamunu bhadraparuchukoni girisikharamu nundi paiki egiri aakasamuna boragili hastamulanu mundunakunu paadamulanu venukakunuu chaachi saagaramunu daatuchuu lankapuri vaipu poinadu.

 'mainakudu' anu parvatashreshthudu aakasamulooniki edigivacchi atyanta rayamuna akkada tanakeduraina aanjaneyunitho itlannadu:

 "vayuputra iruvadiyaidu yojanamula mera langhinchi alasata chendinavu. inchukasepu naa sikharamu meeda aagi vishraminchumu. nenu tecchina aahaara paaneeyamulanu aaraginchi kshutpipaasalanu samimpa chesikonumu"

 aanjaneyudu "girivara, nee aadaraabhimaanamulaku krutagnudanu. nenu ramakaryamuna povuchunnanu. nakippudu alasata kaani aakali dappulu gaani levu. nannu ponimmu" ani mainakuni oppinchi munduku saagipoyinaadu...mainakunidi saduddesame inanuu adhi kaala haranamunaku kaaranamai aanjaneyuna kaalasyamainadi. okkokappudu saduddesamu vighna kaarakamulaguchundunu.

 aanjaneyunaku rendava vighnamu 'surasa'yanu nagadevata valana kaliginadi. surasa vaayuvegamuna marokka paatika yojanamula mera jalanidhini langhinchi mundunaku doosukoni povuchunna anjanee sutunitho 'aagumaagumu. naa daarini povu praanulanu pattukoni mringiveyu adhikaaramu naaku brahmadevuni varamu valana labhinchinadi. pushtigaa nunna nee menunu nenu nedu kabalinchi santushti chendedanu!" annadi. aanjaneyudu "amma nenippudavataara purushudagu ramachandruni kaaryamu neraverchutaku povuchunnanu. nenu tirigi vachunapudu nannu neevu mringumu; ippudu ponimmu" annadu. 

 surasa: chikkina aahaaramunu vadalukonu avivekini kaanu nenu!

 naaga janani noru terichinadi. hanumantudame tananu mingalenantagaa tana dehamunu penchinaadu. aameu norunu penchi hanumantuni sameepinchinadi. atadu hataattugaa angushtha pramaana dehudai aame vadana gahvaramunu chochukupoyi marukshanamunane anta vegamutonu udaramu nundi bayataku vachinaadu.

 hanumantudu: amma neeku kamalaasanudichina varamu prakaaramu nenu neeche mringudu badinanu. jeernamu kakunda veliki raagaligitini kanuka inka nenu poyedanu.

 surasa (mecchukonuchuu) anjaneya nee dehabalame gaaka buddibalamunuu goppadi... nenu ninnu mringutaku raledu. neevu raama kaaryamunu neraverchagalavo levo pareekshinchumani devatalu nannadesinchi pampagaa vachitini. krutaarthudavayyedavu, pommu.

 hanumantudaalasyamai nandulaku vagachuchuu vegamunu hecchinchi samudra langhanamunu saaginchinaadu. mariyoka yiruvadiyaidu aamadala dooramu poyina pidapa aa balasaliki tananevaro krindiki laguchunnatlanipinchi. samudramu vaipu pariseelinchi chudagaa tana needa kanipinchinadi. adrushya hastamevarido aa chaayanu paggamu vale pattukoni laaguchunnadi. tana chaayatopaatu jaladhilooniki tvaritamuga jaaripovuchunna hanumantunaku munnu taanu vinna 'simhika'yanu chayagrahini vruttaantamu tataaluna jnaptiki vachinadi. kadalipai nundi povu praanulanu vaati needalatho tana vaddaku laagitechukoni bhakshinchu aa krura rakkasi aa dakshina samudramunane unnadani atadu vinnadu... marukshanamuna hanumantudu abdhilonunna 'simhika' hastamulalo padinaadu. aa krura rakkasi noru guhavale terachiyunnadi. hanumantudaalasinchaka suukshmadehudai 'simhika' vadana gahvaramunu pravesinchi daani gundelanu tana balamaina chetulatho pattukoni nulimi peekivesinaadu. simhika dikkulu pikkatillunatluara praanamulu vidichinadi.

 simhika moolamuna kaligina aalasyamunaku hanumantudu chintinchaledu. lokamunaka rakkasi peedanu vadalincha kaligitinani santasinchinaadu.

 pimmata athani samudra langhanamunaketti antaraayamunu kalugaledu. suuryaastamayam samayamuna kaatadu lankapurini cherukonnadu.


                                                             *