
నందిగం కృష్ణారావుగారు రచించిన ‘మరణానంతర జీవితం’ పుస్తకానికి 2014 సంవత్సరానికి ఉత్తమ నవలగా తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంవారు పురస్కారాన్ని అందించడం హర్షించతగ్గ విషయం. ‘మరణానంతర జీవితం’ అనగానే ఇది ఏ ఆత్మ లేక ప్రేతాత్మ కథో అనిపిస్తుంది. అలాకాక ఒక నిర్ధిష్ట ప్రయోజనం ఆశించి అందించిన నవలని చదివాక తెలుస్తుంది. అభూత కల్పనలతో నిండిపోయిన సాహిత్య లోకంలో సామాన్యుల జీవితాలకూ సామాజిక విలువలకూ చోటుండని కాలంలో, ధైర్యంగా సమాజంలో జరుగుతున్న ఘోరాల్నీ, బంధాలూ బాంధవ్యాల మాటున దాగిన స్వార్థాన్నీ, సమయ సందర్భాలతో నిమిత్తం లేక ఒకరి కష్టాన్ని సైతం సొమ్ము చేసుకునే జీవితాలనీ అతి సహజంగా చిత్రించిన నవల ‘మరణానంతర జీవితం’. ఏ రచయితైతే పాఠకుల్ని చైతన్యపరచి తన మార్గానికి తెచ్చుకుంటాడో అతను నిస్సందేహంగా గొప్ప రచయితనవచ్చు. అలాంటి ప్రయత్నమే ‘మరణానంతర జీవితం’లో చేస్తాడు రచయిత.నవల ఓ సామాన్య జీవి- వాచ్మెన్ సురేందర్రెడ్డి మరణంతో ప్రారంభమవుతుంది. అతని మరణానంతరం అతని భార్య స్వప్న, పిల్లల జీవితం ఇతివృత్తం. సురేందర్రెడ్డి తెల్లవారిం తరువాత ఆఫీసు నుండి ఇంటికి వస్తూ ఓ డబ్బున్న, బలిసిన తాగుబోతు యువకుడి నిర్లక్ష్య డ్రైవింగ్కు బలై ప్రాణాలు పోగొట్టుకుంటాడు. అతని భార్యని- భర్తలేనితనంలో- బంధువులూ, మిత్రులూ, లాయర్లూ ఒకరేమిటి, సురేందర్ మరణానంతర జీవితంలో తారసపడ్డవారంతా ప్రతిసారి సమయము సందర్భాలు మరచి, అనువుగాని చోట దోచుకోవడానికి తెగబడ్డం చూసి పాఠకులు నిర్ఘాంతపోతారు. దుఃఖ సమయంలో మానవత్వాన్ని మరచి, సంబంధ బాంధవ్యాలను విడిచి దోచుకోవడం చూస్తే మానవ సంబంధాలు ఎంతగా దిగజారాయో అర్థమవుతుంది.ఆక్సిడెంట్ కేసుని మాఫ్ చేసే డేంజర్ లైట్ ట్రాఫిక్ ఇన్స్పెక్టర్, స్టార్ హాస్పిటల్ డాక్టర్లు, ఆక్సిడెంట్ల మీదే బతికే లాయర్ టక్కర్ చంద్రశేఖర్, ఎలిశెట్టి జగదీశ్వర్లు, వాళ్ళ గుమాస్తాలు, మార్చురీ గుమాస్తా శివానందమూర్తి, పోస్టుమార్టం నిర్వహించే డాక్టర్ రవిచందర్, సురేందర్రెడ్డి బంధువర్గం, స్వప్న తాలూకు బంధువులు, తాకట్టు పుష్పావతి, దహన సంస్కారాలు నిర్వహించే సోమయాజులు, అతని శిష్యుడు, శ్మశాన వాహక డ్రైవర్, దహన సంస్కారంలో కపాల మోక్షం చూపించే (వినిపించే)వాళ్ళు, మంగళవారం చావుకి మారుగా నల్లకోడి పెట్టను సంపాదించిన కాటి కాపరి, అస్థికల్నీ కృష్ణా ఒడ్డునీ నమ్ముకున్న పంతుళ్ళు, దానానికి ఆవుని ఏర్పాటు చేసే జోస్యుల సుధారాణి, చాకలి సత్తెమ్మ, మంగలి ఐలమ్మ పాత్రలతో సజీవ సంఘటనలతో సాగిన నవలలో చెత్త పద్మ ఒక్కామే మనసున్న మనిషి. ఆక్సిడెంట్లో పోయినవాడు చెత్త పద్మకు పరాయివాడిలా కన్పించలేదు. ఆమెకు దుఃఖం వచ్చింది. ఆ సంబంధం పరుల బాధల్ని పంచుకోగలిగిన వాళ్ళకే తప్ప ఇతర్లెవ్వరికీ అర్థం కాదంటాడు రచయిత. ఈ ఒక్క వాక్యంతో మనిషి కుండాల్సిన మానవత్వ లక్షణాల్ని తెలియజేస్తాడు రచయిత. సాటి మనిషి కష్టాలకు కరగని కవి, రచయిత ఉత్తమ రచనలు చెయ్యలేడు. ఒక సంఘటన పట్ల ఎంత తీవ్రంగా స్పందిస్తాడో అంతే తీవ్రతతో కలం సన్నివేశాన్నీ కథనాన్నీ నడిపిస్తుందనడంలో సందేహముండదు. జాలి, సహాయ సహకారాల మాటున దాగిన స్వార్థాన్ని మన ముందు ఆవిష్కరించి, ఇవీ మనం మౌనంగా భరిస్తున్న సమాజ లక్షణాలు అనీ, అవతల మనిషి దైన్యాన్నీ నిస్సహాయతనీ ఆసరాగా తీసుకుని చావుని సైతం మన బతుక్కు జీవంగా మార్చుకునే రాక్షస క్రీడ ఈ దోపిడీ అనీ మన గుండెల మీద చరిచి చెబుతాడు రచయిత.ఈ సమస్యని చర్చించిన కథాంశంతో వచ్చినవి కాళీపట్నం రామారావు కథ ‘చావు’, ఆ తరువాత నందిగం కృష్ణారావు నవల ‘మరణానంతర జీవితం’. ఒకటి గ్రామీణ నేపథ్యంలో 1971లో వస్తే మరొకటి నగర నేపథ్యంలో 2013లో పాఠకుల ముందుకు వచ్చింది. రామారావుగారి కథలో ఓ మారుమూల గ్రామంలోని అట్టడుగు వర్గానికి చెందిన ముసల్ది చనిపోతే ఆ శవాన్ని దహనం చెయ్యను ఎదుర్కొన్న సమస్య దహనానికి కావాల్సిన ఇంధనం (కట్టెలు) లేకపోవడం. ఊర్లోని పెద్దల (ఉన్నవాళ్ళ)ను దేవురించినా ఎవరికీ కనికరం కలగలేదు. తెగించిన యువత కావాల్సినవి సమకూర్చి జరగాల్సిన కార్యం జరిపిస్తారు. ఇక్కడ ‘మరణానంతర జీవితం’లో ఓ మధ్యతరగతి సీ్త్రకి అడుగడుగునా భర్త శవానికి దహన సంస్కారాలు చెయ్యను ఎదురైన ఆర్థిక ఇబ్బందుల్ని ఆసరాగా తీసుకుని తెలిసిన వాళ్ళూ తెలియనివాళ్ళూ ఎలా పీక్కుతింటారనేది కథాంశం. ‘చావు’ కథలో సమస్య ఏమిటో అది ఎవరివల్ల కలిగిందో సూటిగా తెలుస్తుంది. కాబట్టి యువకులు తెగించి తమకు కావాల్సిన కర్రల్ని తెచ్చి పని పూర్తిచేస్తారు. ‘మరణానంతర జీవితం’లో సమస్య ఆర్థికంగా ముడి పడింది. పోలీసులు, లాయర్లు, పంతుళ్లు, ఇరుగుపొరుగువాళ్లు ఎవరి శక్తి కొద్దీ వాళ్ళు ప్రేమ, జాలి అనే కనిపించని వలలతో ఓ సీ్త్రని బంధించి ఎవరికి చేతనైనది వారు దోచుకోవాలనే ప్రయత్నం చెయ్యడం చూస్తాము. ‘చావు’ కథలో జీవితాల్ని దోచుకునేది ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు. వాళ్లని సూటిగా గుర్తిస్తారు ఇతర పాత్రలూ, కథ చదివే పాఠకుడూ. అదే ‘మరణానంతర జీవితం’లో నాగరికత ముదిరిన నగరంలో శత్రువులు పలురూపాల్లో వుంటారు. గుర్తించడమే కష్టం, మరి ఎదుర్కోవడం ఎలా? ఇక్కడే తెలివిగా స్వప్నలా జీవితంలో నెగ్గుకురావాలి. నిరాశతో, నిస్పృహతో జీవితాన్ని బలిపెట్టకూడదు. ‘మరణానంతర జీవితం’లో స్వప్న జీవితం నిజమైన గెలుపు సందేశం. ‘చావు’ కథ సూర్యోదయంతో ప్రారంభమై రాత్రెప్పుడో ముగుస్తుంది. ‘మరణానంతర జీవితం’ నవల వస్తు పరిధి, కాల పరిధి ఎక్కువ. వారాల కృష్ణమూర్తి94402 34491

nandigam krishnaaraavugaaru rachinchina ‘marananantara jeevitam’ pustakaaniki 2014 samvatsaraaniki uttama navalagaa telugu vishwavidyaalayamvaaru puraskaaraanni andinchadam harshinchatagga vishayam. ‘marananantara jeevitam’ anagaane idhi e aatma leka pretaatma katho anipistundi. alakaka oka nirdhishta prayojanam aasinchi andinchina navalani chadivaka telustundi. abhoota kalpanalatho nindipoyina saahitya lokamlo saamaanyula jeevitaalakuu saamaajika viluvalakuu chotundani kaalamlo, dhairyamgaa samaajamlo jarugutunna ghoralni, bandhaaluu bandhavyala maatuna daagina swaarthaannii, samaya sandarbhaalato nimittam leka okari kashtanni saitam sommu chesukune jeevitaalanii athi sahajamgaa chitrinchina navala ‘marananantara jeevitam’. e rachayitaithe paatakulni chaitanyaparachi tana maargaaniki tecchukuntado atanu nissandehamgaa goppa rachayitanavachhu. alanti prayatname ‘marananantara jeevitam’loo chestaadu rachayita.navala oo saamaanya jeevi- wachmen surendarreddy maranamtho praarambhamavutundi. athani maranaanantaram athani bharya swapna, pillala jeevitam itivruttam. surendarreddy tellavarim taruvaata aafiisu nundi intiki vastuu oo dabbunna, balisina taagubotu yuvakudi nirlakshya drivingku balai praanaalu pogottukuntadu. athani bharyani- bhartalenitanamlo- bandhuvuluu, mitruluu, laayarluu okaremiti, surender marananantara jeevitamlo taarasapaddavaarantaa pratisaari samayamu sandarbhaalu marachi, anuvugaani chota dochukovadaniki tegabaddam chusi paatakulu nirghaantapotaaru. duhkha samayamlo maanavatvaanni marachi, sambandha baandhavyaalanu vidichi dochukovadam chuste manava sambandhaalu entagaa digajarayo ardhamavutundi.axident kesuni maf chese danger liet trafic inspector, star haspital daaktarlu, auxidentla meede batike layar takkar chandrasekhar, elisetti jagadeeswarlu, vaalla gumastalu, marchuri gumasta sivaanandamoorti, postumartam nirvahinche dactor ravichander, surendarreddy bandhuvargam, swapna taaluuku bandhuvulu, taakattu pushpaavati, dahana samskaaraalu nirvahinche somayajulu, athani shishyudu, shmasaana vahaka driver, dahana samskaaramlo kapala moksham choopinche (vinipinche)vaallu, mangalavaaram chaavuki maarugaa nallakodi pettanu sampaadinchina kaati kapari, asthikalni krishna oddunee nammukunna pantullu, daanaaniki aavuni erpaatu chese josyula sudharani, chaakali sattemma, mangali ailamma paatralatoe sajeeva sanghatanalatho saagina navalalo chetta padma okkame manasunna manishi. accidentlo poinavadu chetta padmaku parayivadila kanpinchaledu. aameku dukkham vachindi. aa sambandham parula baadhalni panchukogaligina vaallake tappa itarlevvariki artham kaadantaadu rachayita. ee okka vaakyamtho manishi kundaalsina manavatva lakshanaalni teliyajestaadu rachayita. saati manishi kashtalaku karagani kavi, rachayita uttama rachanalu cheyyaledu. oka sanghatana patla entha teevramgaa spandistaado anthe teevratato kalam sannivesaannii kathanaannii nadipistundanadamlo sandehamundadu. jaali, sahaya sahakaaraala maatuna daagina swaarthaanni mana mundu aavishkarinchi, ivee manam mounamgaa bharistunna samaja lakshanaalu any, avatala manishi dainyaannii nissahaayatanii aasaraagaa teesukuni chaavuni saitam mana batukku jeevangaa maarchukune rakshasa kreeda ee dopidi any mana gundela meeda charichi chebutaadu rachayita.ee samasyani charchinchina kathaamsamtho vachinavi kaaliipatnam ramarao katha ‘chaavu’, aa taruvaata nandigam krishnarao navala ‘marananantara jeevitam’. okati graameena nepathyamlo 1971loo vaste marokati nagara nepathyamlo 2013loo paatakula munduku vachindi. ramaraogari kathalo oo maarumuula graamamlooni attadugu vargaaniki chendina musaldi chanipothe aa shavaanni dahanam cheyyanu edurkonna samasya dahananiki kaavaalsina indhanam (kattelu) lekapovadam. oorlooni peddala (unnavaalla)nu devurinchinaa evariki kanikaram kalagaledu. teginchina yuvata kavalsinavi samakurchi jaragaalsina kaaryam jaripistaaru. ikkada ‘marananantara jeevitam’loo oo madhyataragati seetraki adugaduguna bharta savaaniki dahana samskaaraalu cheyyanu eduraina aardhika ibbandulni aasaraagaa teesukuni telisina vaalluu teliyanivaalluu ela peekkutintaaranedi kathaamsam. ‘chaavu’ kathalo samasya emito adhi evarivalla kaligindo suutigaa telustundi. kabatti yuvakulu teginchi tamaku kaavaalsina karralni tecchi pani puurticheestaaru. ‘marananantara jeevitam’loo samasya aardhikamgaa mudi padindi. poliisulu, laayarlu, pantullu, iruguporuguvallu evari sakti koddi vaallu prema, jaali ane kanipinchani valalatho oo seetrani bandhinchi evariki chetanainadi vaaru dochukovalane prayatnam cheyyadam chustamu. ‘chaavu’ kathalo jeevitaalni dochukunedi iddaru leda mugguru. vaallani suutigaa gurtistaaru itara paatraluu, katha chadive paatakuduu. adhe ‘marananantara jeevitam’loo naagarikata mudirina nagaramlo satruvulu paluroopaallo vuntaaru. gurtinchadame kashtam, mari edurkovadam ela? ikkade telivigaa swapnala jeevitamlo neggukuravali. niraasatoe, nispruhatho jeevitaanni balipettakudadu. ‘marananantara jeevitam’loo swapna jeevitam nijamaina gelupu sandesam. ‘chaavu’ katha suuryoedayamtoe praarambhamai ratreppudo mugustundi. ‘marananantara jeevitam’ navala vastu paridhi, kaala paridhi ekkuva. vaaraala krishnamoorthy94402 34491