ఇంటర్నెట్ ఎవరి సొత్తూ కాదు, దానికి యజమాని అంటూ ఎవరూ లేరు. కాబట్టి, ఎవరి జోక్యమూ, ప్రమేయమూ లేకుండా అది స్వేచ్ఛగా అందరికీ చెందవలసిందే’ అంటూ టెలికం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (ట్రాయ్) చైర్మన్ ఆర్.ఎస్. శర్మ చేసిన వ్యాఖ్య ‘నెట్ న్యూట్రాలిటీ’ భావనకు అద్దంపడుతున్నది. ఈ విషయంలో ట్రాయ్ మడతపేచీలు పెడుతుందేమోనన్న అనుమానాలు అది ఇటీవల చేసిన సిఫార్సులతో పటాపంచలైపోయాయి. గతంలో నియమించిన నిపుణుల కమిటీ ఇంటర్నెట్ తటస్థతను సమర్థిస్తున్నట్టుగానే కనిపిస్తూ భిన్నమైన సూచనలు చేయడంతో ట్రాయ్ వీటి పక్షాన నిలుస్తుందేమోనన్న భయం అనేకులకు కలిగింది. కానీ, ట్రాయ్ తన ప్రగతిశీలమైన సూచనలతో తటస్థతకీ, పారదర్శకతకు ఓటువేసింది. ఇంటర్నెట్పై ఎవరి గుత్తాధిపత్యాన్నీ ఒప్పుకోబోమని కేంద్రప్రభుత్వం గతంలోనే చెప్పివున్నందున ట్రాయ్ ప్రతిపాదనలకు అది అడ్డం కొట్టదని ఆశించవచ్చు. ఇంటర్నెట్లో ప్రవహించే సమాచారాన్ని నియంత్రించి లాభాలు ఆర్జించాలన్న ప్రయత్నానికి ట్రాయ్ సిఫార్సులు అడ్డుకట్ట వేశాయి. సమాచారాన్నీ, వేగాన్నీ తమ గుప్పిట్లో ఉంచుకొని తమ ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా దానిని వినియోగదారులకు అందించాలన్న కుట్రను ఈ నిర్ణయం ఛేదిస్తుంది. తమ సిఫార్సులు పూర్తిగా దేశీయ స్థితిగతులకూ, అవసరాలకు అనుగుణంగా చేసినవని ట్రాయ్ చైర్మన్ చేసిన వ్యాఖ్య సందర్భోచితంగా ఉన్నది. అమెరికాలో ఇందుకు పూర్తి భిన్నమైన వాతావరణం కనిపిస్తున్నందున ఆయన ఈ మాట అని ఉంటారు.ఆ దేశంలో ఇంటర్నెట్ను నియంత్రించే ప్రయత్నం జరుగుతున్నది. డొనాల్డ్ ట్రంప్ అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత అన్నింటినీ తిరగదోడే క్రమంలో ఇంటర్నెట్నూ వడబోసే పనికి అక్కడి ఫెడరల్ కమ్యూనికేషన్స్ కమిషన్ (ఎఫ్సీసీ) చైర్మన్ అజిత్పాయ్ సహకరిస్తున్నారు. బరాక్ ఒబామా పాలనలో నెట్ న్యూట్రాలిటీకి పెద్దపీట వేసి, దానిని కాపాడేందుకు ఈ సంస్థ కఠినమైన నియమావళిని రూపొందించింది. ట్రంప్ అధికారంలోకి రాగానే దీనిని నిర్వీర్యపరచే లక్ష్యంతో మొదలైన ప్రయత్నాలను ఈ ఏడాది ఆరంభంలో బాధ్యతలు స్వీకరించిన ఈ భారతీయ సంతతి వ్యక్తి నెత్తికెత్తుకున్నాడు. విధానాలను సరళతరం చేయడం, స్వేచ్ఛను ఇవ్వడం వంటి ఆదర్శాలు వినియోగదారుల పక్షాన కాక, సర్వీస్ ప్రొవైడర్ల తరఫున ఉన్నాయని అక్కడి నెట్ స్వేచ్ఛావాదులు భయపడుతున్నారు. తమకు అనుకూల లేదా దండిగా సొమ్ము ముట్టచెప్పిన సంస్థల వెబ్సైట్లు వేగంగా తెరుచుకొనేట్టు, మిగతా సైట్లు తాబేలు నడకన సాగడమో, లేదా చతికిలబడటమో చేయగలిగే అవకాశం కొత్త నిబంధనల కారణంగా సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు దక్కబోతున్నదని నెటిజన్ల వాదన. ఈ నెల 14న ఈ ప్రతిపాదనలపై ఓటింగ్ జరగబోతున్న నేపథ్యంలో నెటిజన్లంతా ఉమ్మడిగా కదులుతూ విస్తృతమైన చర్చలతో అంతర్జాల తటస్థతను రక్షించుకొనే లక్ష్యంతో పనిచేస్తున్నారు. ఎఫ్సీసీలో రిపబ్లికన్లదే పైచేయిగా ఉన్నందున ఈ ప్రతిపాదనలు నెగ్గుకొస్తాయన్న భయం నెటిజన్లలో అధికంగా ఉన్నది.వినియోగదారుడు సర్వీస్ ప్రొవైడర్కు కొంత మొత్తం చెల్లించి కనెక్షన్ పొందిన తరువాత, తనకు నచ్చిన సైట్లను ఇప్పుడు చూడగలుగుతున్నాడు. అవసరపడిన డేటాను ఆయా సైట్లు అనుమతించిన మేరకు డౌన్లోడ్ చేసుకోగలుగుతున్నాడు. లేదా వాటికే నేరుగా సొమ్ముచెల్లించి అందుకుంటున్నాడు. కానీ, బ్యాండ్ విడ్త్ ఆధారంగా సొమ్ము వసూలు చేసుకొనే అవకాశం తమకు ఉండాలన్న వాదనలోనూ, కొంత మొత్తానికి కొన్ని సైట్లను అందిస్తామన్న ప్రతిపాదనల్లోనూ ఈ స్వేచ్ఛ పూర్తిగా నశించిపోతుంది. వినియోగదారులకు యాప్లు, సైట్లు ఉచితంగా అందిస్తామంటూ బ్యాండ్ విడ్త్ ఆధారంగా చార్జీలు వసూలు చేసే ప్రయత్నమూ, సొమ్ము చెల్లించే సంస్థలను మాత్రమే చేరదీసే ఆలోచన గతంలో దేశంలో జరిగింది. ఎయిర్టెల్, ఫేస్బుక్ వంటివి ఇంటర్నెట్పై గుత్తపెత్తనం కోసం వేర్వేరు ప్రతిపాదనలతో ముందుకు వచ్చినప్పుడు ఈ దేశంలో నెటిజన్లు భగ్గుమన్నారు. ఇటువంటి ప్రతిపాదనలకు తలొగ్గిన పక్షంలో అధిక బ్యాండ్విడ్త్ వాడే యూట్యూబ్, నెట్ఫ్లిక్స్ వంటివి సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు అధిక మొత్తాలు చెల్లించి, వినియోగదారుల నుంచి రాబట్టే పని ప్రారంభిస్తాయి. చార్జీలను గిట్టుబాటు చేసుకొనేందుకు దేనిని ఉంచాలో, దేనిని తీయాలో నిర్ణయిస్తాయి. ఏతావాతా సైట్లు, వీడియోలు ఇత్యాది మొత్తం కంటెంట్పై సర్వీస్ ప్రొవైడర్ల నియంత్రణ ఏర్పడుతుంది. ట్రాయ్ చైర్మన్ అన్నట్టుగా యజమాని అంటూ ఎవరూలేని ఇంటర్నెట్ను కేవలం సర్వీస్ చార్జితో అంతే స్వేచ్ఛగా వినియోగదారుడి చెంతకు చేర్చవలసిన బాధ్యత సర్వీస్ ప్రొవైడర్పై ఉన్నది. కానీ, ఈ సంస్థలు తమ ప్రాధాన్యతలకు అనుగుణంగా సైట్లను, వాటి వేగాన్నీ నిర్ణయించి తాము మెచ్చిన కంటెంట్నే వినియోగదారుడు చూడాలనడం నిరంకుశం. వినియోగదారుడు ఎటువంటి వివక్షలూ లేని స్వేచ్ఛాయుత ఇంటర్నెట్ను అందుకోవాలన్నది ట్రాయ్ సిఫార్సుల సారాంశం. వివక్షలపై నిఘాపెట్టి నిబంధనలు ఉల్లంఘించినవారిపై చర్యలు తీసుకొనేందుకు వీలుగా ట్రిబ్యునల్స్ ఏర్పాటు చేయాలని ట్రాయ్ అంటున్నది. టెలికాం ఆపరేటర్లు వెబ్సంస్థలతో ప్రత్యక్షంగానో, పరోక్షంగానో ఏమైనా ఒప్పందాలకు వచ్చివుంటే అవి బహిర్గతం కావల్సిందేనని, అవి తమ వెబ్ట్రాఫిక్ నిర్వహణ విషయంలో అనుసరిస్తున్న విధానాలను చెప్పవలసిందేనని ట్రాయ్ అంటున్నది. చౌకగా ఇంటర్నెట్ కల్పిస్తున్నానంటూ ఆ వ్యవస్థపై క్రమంగా గుత్తాధిపత్యం సాధిస్తున్న ఓ సంస్థ ప్రత్యేక యాప్ల పేరిట దొడ్డిదారిన నెట్ న్యూట్రాలిటీకి గండికొడుతున్న నేపథ్యంలో ట్రాయ్ సిఫార్సులకు ప్రాధాన్యం ఉన్నది. ఫేస్బుక్, ఎయిర్టెల్ ప్రతిపాదనలతో రెండేళ్ళుగా భయంలో ఉన్న భారతీయ నెటిజన్లు ఇప్పడు ట్రాయ్ ప్రతిపాదనలతో ఊపిరిపీల్చుకోవచ్చు. కానీ, అమెరికాలో అత్యంత బలమైన ఇంటర్నెట్ సంస్థలు లాభార్జనే ధ్యేయంగా తటస్థతకు వ్యతిరేకంగా పావులు కదుపుతున్నాయి. నిజానికి ట్రాయ్ సిఫార్సులు ఎఫ్సీసీకి మార్గదర్శకాలు కావాలి. కానీ, దీని నిర్ణయం నుంచి నేర్చుకోవడం కాక, రేపు దాని నిర్ణయాలే ఈ దేశంలో తటస్థతను దెబ్బతీసే వీలున్నది కనుక నెటిజన్ల పోరాటం ముగిసిపోయినట్టు కాదు.
internet evari sottuu kaadu, daaniki yajamani antuu evaruu leru. kabatti, evari jokyamu, prameyamuu lekunda adhi swechhagaa andarikee chendavalasinde’ antuu telicom regulatory atharity af india (troy) chairman ar.es. sharma chesina vyaakhya ‘nett neutrality’ bhavanaku addampadutunnadi. ee vishayamlo troy madatapeecheelu pedutundemonanna anumaanaalu adhi iteevala chesina sifaarsulatho pataapanchalaipoyaayi. gatamlo niyaminchina nipunula commity internet tatasthatanu samarthistunnattugaa kanipistuu bhinnamaina suuchanalu cheyadamtho troy veeti pakshaana nilustundemonanna bhayam anekulaku kaligindi. cony, troy tana pragatiseelamaina suuchanalathoo tatasthatakii, paaradarsakataku otuvesindi. internetpy evari guttaadhipatyaannii oppukobomani kendraprabhutvam gtamlone cheppivunnanduna troy pratipaadanalaku adhi addam kottadani aasinchavachchu. internetlo pravahinche samaachaaraanni niyantrinchi labhalu aarjinchaalanna prayatnaaniki troy sifaarsulu addukatta vaesaayi. samaachaaraannii, vegaannee tama guppitlo unchukoni tama prayojanaalaku anugunamgaa daanini viniyogadaarulaku andinchaalanna kutranu ee nirnayam chedistundi. tama sifaarsulu puurtigaa desheeya sthithigathulakuu, avasaraalaku anugunamgaa chesinavani troy chairman chesina vyaakhya sandarbhochitamgaa unnadi. americalo induku puurti bhinnamaina vaataavaranam kanipistunnanduna aayana ee maata ani untaaru.aa desamlo internetnu niyantrinche prayatnam jarugutunnadi. donald trump adhikaaramloki vachina taruvaata annintinii tiragadode kramamlo internetnoo vadabose paniki akkadi federal communications kamishan (efssy) chairman ajitpay sahakaristunnaru. barak obama paalanalo nett neutraaliteeki peddapeeta vesi, daanini kaapaadenduku ee samstha kathinamaina niyamaavalini roopondinchindi. trump adhikaaramloki ragane deenini nirveeryaparache lakshyamto modalaina prayatnaalanu ee edaadi aarambhamlo baadhyatalu sweekarinchina ee bhaarateeya santati vyakti nettikettukunnada. vidhaanaalanu saralataram cheyadam, swechhanu ivvadam vanti aadarsaalu viniyogadaarula pakshaana kaaka, survies providerla tarafuna unnaayani akkadi nett swechhaavaadulu bhayapadutunnaru. tamaku anukuula leda dandigaa sommu muttacheppina samsthala websitelu vegamgaa teruchukonettu, migata saitlu taabelu nadakana saagadamo, leda chatikilabadatamo cheyagalige avakaasam kotta nibandhanala kaaranamgaa survies providerlaku dakkabotunnadani netijanla vaadana. ee nela 14na ee pratipaadanalapai oting jaragabotunna nepathyamlo netijanlantaa ummadigaa kadulutuu vistrutamaina charchalatho antarjaala tatasthatanu rakshinchukone lakshyamto panichestunnaaru. efseeseelo ripablikanlade paicheyigaa unnanduna ee pratipaadanalu neggukostaayanna bhayam netijanlalo adhikamgaa unnadi.viniyogadaarudu survies providerku kontha mottam chellinchi connection pondina taruvaata, tanaku nachina saitlanu ippudu chudagalugutunnadu. avasarapadina detanu aayaa saitlu anumatinchina meraku downlod chesukogalugutunnadu. leda vaatike nerugaa sommuchellinchi andukuntunnadu. cony, band vidth aadhaaramgaa sommu vasulu chesukone avakaasam tamaku undaalanna vaadanaloonuu, kontha mottaaniki konni saitlanu andistaamanna pratipaadanalloonuu ee swechha puurtigaa nasinchipotundi. viniyogadaarulaku yaaplu, saitlu uchitamgaa andistaamantuu band vidth aadhaaramgaa chaarjeelu vasulu chese prayatnamuu, sommu chellinche samsthalanu matrame cheradeese aalochana gatamlo desamlo jarigindi. airtel, fasebook vantivi internetpy guttapettanam kosam ververu pratipaadanalatoe munduku vachinappudu ee desamlo netijanlu bhaggumannaru. ituvanti pratipaadanalaku taloggina pakshamlo adhika bandwidth vade utube, netflicks vantivi survies providerlaku adhika mottaalu chellinchi, viniyogadaarula nunchi rabatte pani praarambhistaayi. chaarjeelanu gittubaatu chesukonenduku denini unchaalo, denini teeyaalo nirnayistaayi. etavata saitlu, veediyolu ityaadi mottam contentpy survies providerla niyantrana erpadutundi. troy chairman annattugaa yajamani antuu evaruuleni internetnu kevalam survies chaarjitho anthe swechhagaa viniyogadaarudi chentaku cherchavalasina baadhyata survies providerpy unnadi. cony, ee samsthalu tama praadhaanyatalaku anugunamgaa saitlanu, vaati vegaannee nirnayinchi taamu mecchina contentne viniyogadaarudu chudalanadam nirankusam. viniyogadaarudu etuvanti vivakshaluu laeni swechhaayuta internetnu andukovalannadi troy sifaarsula saaraamsam. vivakshalapai nighapetti nibandhanalu ullanghinchinavaaripai charyalu teesukonenduku veelugaa tribunals erpaatu cheyalani troy antunnadi. telicom aaparetarlu vebsamsthalatho pratyakshamgaano, parokshamgaano emaina oppandaalaku vachivunte avi bahirgatam kavalsindenani, avi tama webtraphic nirvahana vishayamlo anusaristunna vidhaanaalanu cheppavalasindenani troy antunnadi. choukagaa internet kalpistunnanantu aa vyavasthapai kramangaa guttaadhipatyam saadhistunna oo samstha pratyeka yapla paerita doddidaarina nett neutraaliteeki gandikodutunna nepathyamlo troy sifaarsulaku praadhaanyam unnadi. fasebook, airtel pratipaadanalatoe rendellugaa bhayamlo unna bhaarateeya netijanlu ippadu troy pratipaadanalatoe oopiripeelchukovachhu. cony, americalo atyanta balamaina internet samsthalu labharjane dhyeyamgaa tatasthataku vyatirekamgaa paavulu kaduputunnayi. nijaaniki troy sifaarsulu efseeseeki maargadarsakaalu kavali. cony, deeni nirnayam nunchi nerchukovadam kaaka, repu daani nirnayaale ee desamlo tatasthatanu debbatise veelunnadi kanuka netijanla poratam mugisipoyinattu kaadu.