
జల వివాదాలపై కోర్టు తీర్పుల కోసం చూస్తే కాలహరణం తప్ప ప్రయోజనం లేదు. బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్ అవార్డును వెంటనే నోటిఫై చేయించేందుకు ప్రయత్నం చేయాలి. ఎగువ రాష్ట్రాలైన మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకలలో అక్రమ ప్రాజెక్టులు, అధిక నీటి వినియోగంపై ఉమ్మడి పోరాటం చేయాలి. తద్వారా బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్లో పేర్కొన్న ‘డెసిషన్ ఇంప్లిమెంటేషన్ బోర్డ్’ ఏర్పాటుకు మార్గం సుగమం అవుతుంది.కృష్ణా నదీ జలాల వివాదాలపై 1976లో ఇచ్చిన బచావత్ అవార్డు ఇప్పటికీ అమలులో వుంది. 2004లో ఏర్పడిన బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్ తొమ్మిదిన్నర సంవత్సరాలు విచారణ జరిపి 2013లో ఇచ్చిన తీర్పును అమలు కాకుండా ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్, సుప్రీంకోర్టు ద్వారా నిలుపుదల జరిపింది. విభజన చట్టంలో పేర్కొన్న నదీజలాల పునఃపంపిణీ రెండు రాష్ట్రాలకు కాదని, నాలుగు రాష్ట్రాలనే అంశంపై తెలుగు రాష్ట్రాల వాదన వీగిపోయింది. సుప్రీంకోర్టులో తెలంగాణ వేసిన పిటీషన్ తిరస్కరింపబడింది. అదే అంశంపై ఆంధ్రప్రదేశ్ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించింది. ఒకవైపు మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక రాష్ట్రాలలో అనుమతులు లేని అక్రమ ప్రాజెక్టుల ద్వారా అధిక నీటి వినియోగం, ఆల్మట్టి ఎత్తు పెంపు, తుంగభద్రపై కొత్తగా 3 ప్రాజెక్టులకూ, కోయినా జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టుకూ సుమారు 200 టీఎంసీలు అదనంగా కేటాయింపు వలన దిగువకు నీటి విడుదల తగ్గుతుంది. నీటి చేరిక కూడా ఆలస్యమవుతుంది. వేరొకవైపున జూరాల ఆధారంగా తెలంగాణలో నీటి వినియోగం 100 టీఎంసీలకు చేరుతుంది. దీనితోపాటు శ్రీశైలం ఆధారంగా పాలమూరు–రంగారెడ్డి,- దిండి ఎత్తిపోతల పథకాల ద్వారా 150టీఎంసీల నీటిని ఎత్తిపోసే ప్రాజెక్టులకు పథకాలు రూపొందించి పనులు ప్రారంభించారు.ఈ నేపథ్యంలో నాల్గవ రాష్ట్రంగా మారిన ఆంధ్రప్రదేశ్కు గడ్డు పరిస్థితే. దుర్భిక్ష ప్రాంతమైన రాయలసీమకు నీటి సరఫరా (తరలింపు)పై పెద్దఎత్తున డిమాండ్లు వున్నాయి. నీరు తరలిస్తామనే హామీలున్నాయి. పైనుంచి నీరు రాకపోతే సీమకు నీటి తరలింపు ఎలా? దీనిపై ప్రత్యేక దృష్టి ఉండాలి. దీనికి పరిష్కార మార్గం ఒక్కటే. అదే గోదావరి నీటిని పోలవరం కుడికాల్వ ద్వారా ప్రకాశం బ్యారేజ్ వద్దకు, అక్కడి నుంచి తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఆచరిస్తున్న రివర్స్ పంపింగ్ ద్వారా కృష్ణానదినే కాల్వగా ఉపయోగించుకుని పులిచింతల రిజర్వాయర్లోకి ఎత్తిపోసి అక్కడి నుంచి సాగర్ కుడికాల్వలోకి నీటిని లిఫ్ట్ద్వారా తరలించుటయే. తెలంగాణ ప్రభుత్వం రూపొందించిన పథకం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కూడా రూపొందించవచ్చు కదా! ప్రస్తుతం పట్టిసీమ, మునేరు, పాలేరు, పులిచింతలల ద్వారా లభ్యమయ్యే నీటితో డెల్టా ఆయకట్టుకు నీటికొరత లేనట్లే. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సీమకు నీరందించేందుకుగాను, గోదావరి, పెన్నా నదుల అనుసంధానం పథకాన్ని తెరమీదికి తెచ్చింది. ఆ ప్రాజెక్టు వివరాలు: పోలవరం నుంచి పాపికొండలలోని 80 మీటర్ల ఎత్తుకు జలాశయంలోనికి 92వేల క్యూసెక్కుల నీటిని ఎత్తిపోసి, 340 కి.మీ. కాలువ, 24 కి.మీ. సొరంగం, 11 కి.మీ. పంపింగ్ మెయిన్ ద్వారా అనేక ఏర్లు, కృష్ణా నదిని దాటించి రావులాపురం వద్ద ఏర్పాటు చేసే 360 టీఎంసీలు సామర్థ్యం కల 240 మీటర్ల ఎత్తుకు లిఫ్ట్ చేసి అక్కడి నుంచి 335 కి.మీ. దూరంలో వున్న సోమశిలకు నీటిని పంపుతారు. దీనికి కావలసిన విద్యుత్ 9,900 మెగావాట్లు. అంచనా వ్యయం రూ. 1,47,556 కోట్లు. ఇది సాధ్యమేనా?తెలంగాణలోని శ్రీరాంసాగర్ ఆయకట్టు 10 లక్షల ఎకరాలకు తీవ్ర నీటి కొరత వున్న సందర్భంలో ప్రాణహిత, చేవెళ్ళ స్థానంలో ప్రాణహిత, ఇంద్రావతి నదుల నీరు సద్వినియోగం చేసుకొనుటకు గోదావరి నదినే కాలువగా ఉపయోగించుకుని నదిపై 3 బ్యారేజ్లు నిర్మించి నాలుగుసార్లు నీటిని ఎత్తిపోసే విధంగా ప్రణాళిక రూపొందించి పనులు ప్రారంభించారు. కృష్ణానదిపై శ్రీశైలం ఆధారంగా పాలమూరు-–రంగారెడ్డి ఎత్తి పోతల పథకం పనులు ప్రారంభించారు.పోలవరం ప్రాజెక్టును త్వరితగతిన పూర్తి చేయుటకు దృఢ సంకల్పంతో పనులు చేపట్టారు. కేంద్రం సహకరిస్తుండటం వలన త్వరలోనే పూర్తవుతుందనే ఆశ కలిగింది. ఈ నేపథ్యంలో గోదావరి నీరు కృష్ణా ద్వారా రాయలసీమకు తక్కువ ఖర్చుతో త్వరితగతిన పూర్తిచేసే ప్రణాళిక ఇలా ఉండాలి:–శ్రీశైలం ప్రాజెక్టును బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టుగా మార్చాలి. పోలవరం ప్రాజెక్టును త్వరితగతిన పూర్తిచేయాలి. విభజన చట్టంలో పేర్కొన్న మిగులు జలాల ఆధారంగా చేపట్టిన 6+1 =7 ప్రాజెక్టులను పూర్తిచేసే బాధ్యత కేంద్రానిదే అన్న విషయంపై రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు కలిసి పోరాడాలి. పోలవరం కుడి కాల్వ ద్వారా కృష్ణా నదిలోనికి విడుదల చేసే కాల్వ సామర్థ్యం ప్రస్తుత 11,150 క్యూసెక్కుల నుంచి 27,500 క్యూసెక్కులకు పెంచాలి. గోదావరి డెల్టాకు నీటి అవసరం లేని సమయంలో కుడికాల్వ ద్వారా నీటిని తరలించాలి.ప్రకాశం బ్యారేజ్ వద్దకు చేరిన నీటి నుంచి డెల్టాకు 12,500 క్యూసెక్కుల నీటిని వినియోగించుకుని మిగిలిన నీటిని పులిచింతల రిజర్వాయర్లోకి ఎత్తిపోయాలి. ప్రకాశం బ్యారేజ్, పులిచింతల ప్రాజెక్టుల మధ్య దూరం 87 కి.మీ. నీటి మట్టాల మధ్య వ్యత్యాసం 40 మీటర్లు మాత్రమే. కావున ఈ రెండింటి మధ్య రెండు బ్యారేజ్లు నిర్మించి 3 సార్లు లిఫ్ట్ చేసి పులిచింతల జలాశయం పూర్తిస్థాయి(175 అడుగులు)లో నిల్వచేయాలి. ఆ తరువాత పులిచింతల బ్యాక్వాటర్ నుంచి 32 కి.మీ దూరంలో వున్న సాగర్ కుడికాల్వలోనికి 133మీటర్ల ఎత్తుకు అనగా 90మీటర్ల మేర 10వేల క్యూసెక్కుల నీటిని లిఫ్ట్ చేయాలి. సాగర్ కుడికాల్వ ముందస్తు అవసరాలకు నాగార్జున సాగర్లో నిల్వ వుంచిన క్యారీ ఓవర్ నుంచి వినియోగించుకోవచ్చును. సాగర్ నుంచి అదనంగా నీరు లభ్యమైనప్పుడు కుడి కాల్వ ద్వారా 203కి.మీ. దిగువకు ఫేజ్–2 ద్వారా నీరు అందించే అవకాశం వుంది.బ్రిజేష్ కుమార్ అవార్డులో మిగులు జలాల నుంచి క్యారీఓవర్ కేటాయించిన 150 టీఎంసీలను శ్రీశైలంలో 870 అడుగుల వరకు, సాగర్లో 540 అడుగుల వరకు నిల్వ చేసుకునే అవకాశం వుంటుంది. శ్రీశైలం ఆధారంగా వున్న పోతిరెడ్డిపాడు, వెలిగొండ, హంద్రీ-నీవా, ముచ్చుమర్రి, గాలేరు-నగరి తెలుగు గంగ ద్వారా సీమకు నీరు తరలించి సుమారు 290 టీఎంసీల సామర్థ్యం గల రిజర్వాయర్లలోను, వేలాది చెరువులలోను నిల్వ చేసుకొనుట వలన భూగర్భ జలాలు పెరిగే అవకాశం వుంది. దీంతోపాటు తెలంగాణ ప్రాజెక్టులు కల్వకుర్తి, పాలమూరు-–రంగారెడ్డి లిఫ్ట్ ప్రాజెక్టుల ద్వారా నీరు తరలిస్తారనే విషయాన్ని పరిగణనలోనికి తీసుకోవాలి. సీమకు 225, సాగర్కు కుడి, ఎడమ కాల్వ ద్వారా 175, మొత్తం 400 టీఎంసీల నీరు కావాలి. అలాగే తెలంగాణకు సాగర్ ద్వారా 150, శ్రీశైలం ద్వారా 150, మొత్తం 300 టీఎంసీల నీరు అవసరం.క్యారీ ఓవర్గా కేటాయించిన 150 టీఎంసీలలోను గోదావరి నుంచి కేటాయించిన నీటిలోను తెలంగాణకు వాటా వున్న విషయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. బచావత్ అవార్డ్ ప్రకారం కృష్ణాకు తరలించిన నీటిలో మహారాష్ట్ర, కర్ణాటలకు 43.75 శాతం నీటిని ఇవ్వాలి. కానీ పై రాష్ట్రాలు ఇప్పటికే అనేక అక్రమ ప్రాజెక్టుల ద్వారా అధిక నీటి వినియోగం జరుగుతున్న విషయాన్ని తెలుగు రాష్ట్రాలు తరలించబడే నీటిపై ఎగువ రాష్ట్రాలకు వాటా లేకుండా కలసి పోరాడి సాధించాలి. నదికి 475 కి.మీ. సరిహద్దుగా ఇరువైపులా ఆంధ్ర, తెలంగాణలో వున్నా, సమన్వయంతో పరస్పర అంగీకారంతో వ్యవహరించాలి. ఎగువ నుంచి శ్రీశైలం వద్దకు నీటి చేరిక, ఆశాజనకంగా వున్నప్పుడు అటు సీమ, ఇటు తెలంగాణ ప్రాంతాలకు నీటిని విడుదల చేస్తూ సాగర్కు కూడా నీటి విడుదల జరగాలి. కోర్టులో వివాదాలపై తీర్పుల కోసం చూస్తే కాలహరణం తప్ప అంతగా ప్రయోజనం లేదు. అందువల్ల ఇరు రాష్ట్రాలు వివాదాలకు తెరదించి బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్ అవార్డును వెంటనే నోటిఫై చేయుటకు ప్రయత్నం చేయాలి. దీనివలన బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్లోని ‘డెసిషన్ ఇంప్లిమెంటేషన్ బోర్డ్’ ఏర్పాటుకు మార్గం సుగమం అవుతుంది.ఈ ప్రణాళిక అమలులో కృష్ణా నదిపై రెండు రోడ్కం బ్యారేజ్లు (అమరావతి రాజధానికి లింక్లో భాగంగా) రెండు సింపుల్ లిఫ్ట్లు (10 మీటర్లు) పులిచింతల ఎడమవైపున గల విద్యుత్ ఉత్పత్తి టర్బయిన్లను రివర్స్బుల్ టర్బయిన్లుగా మార్చుకునేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వంతో ఒప్పందం చేసుకుని పులిచింతల బ్యాక్ వాటర్ నుంచి కుడికాల్వ లిఫ్ట్ల ఏర్పాటుకు సుమారు 4వేల నుండి 5వేల కోట్లు మాత్రమే ఖర్చుతో తక్కువ కాలంలో నీటిని అందించే అవకాశం వుంది. రాయలసీమ, తెలంగాణ రాష్ట్రాల దాహార్తి తీర్చుటకు దుర్భిక్ష ప్రాంతాలకు ప్రాణాధార జలాలు అందించే అవకాశం అమలుకు అటు కేంద్రం ఇటు తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వాలు వెంటనే కార్యాచరణ చేపట్టాలి.యెర్నేని నాగేంద్రనాధ్అధ్యక్షులు, రైతాంగ సమాఖ్య, 9849559955

jala vivaadaalapai kortu teerpula kosam chuste kaalaharanam tappa prayojanam ledu. brizatio kumar tribunal avaardunu ventane notifie cheyinchenduku prayatnam cheyali. eguva rashtralaina maharashtra, karnaatakalalo akrama praajektulu, adhika neeti viniyogampai ummadi poratam cheyali. tadwara brizatio kumar tribunallo perkonna ‘desition implimentation bord’ erpaatuku maargam sugamam avutundi.krishna nadee jalaala vivaadaalapai 1976loo ichina bachavat avaardu ippatikee amalulo vundi. 2004loo erpadina brizatio kumar tribunal tommidinnara samvatsaraalu vichaarana jaripi 2013loo ichina teerpunu amalu kakunda ummadi andhrapradesh, supreenkortu dwara nilupudala jaripindi. vibhajana chattamlo perkonna nadeejalaala punahpampinii rendu rashtralaku kaadani, naalugu rashtralane amsampai telugu rashtrala vaadana veegipoyindi. supreenkortulo telamgaana vesina pitition tiraskarimpabadindi. adhe amsampai andhrapradesh supreenkortunu aasrayinchindi. okavaipu maharashtra, karnaataka rashtralalo anumatulu laeni akrama praajektula dwara adhika neeti viniyogam, almatti ettu pempu, tungabhadrapai kottagaa 3 praajektulakuu, koina jala vidyut praajektukuu sumaru 200 tmclu adanamgaa ketayimpu valana diguvaku neeti vidudala taggutundi. neeti cherika kuudaa aalasyamavutundi. verokavaipuna juuraala aadhaaramgaa telamgaanalo neeti viniyogam 100 tmclalcu cherutundi. deenithopaatu srisailam aadhaaramgaa palamuru–rangareddy,- dindi ettipotala pathakaala dwara 150tmcla neetini ettipose praajektulaku pathakaalu roopondinchi panulu praarambhinchaaru.ee nepathyamlo nalgava rashtranga maarina aandhrapradeshku gaddu paristhithe. durbhiksha praantamaina raayalaseemaku neeti sarafara (taralimpu)pai peddaettuna demandlu vunnayi. neeru taralistaamane haameelunnaayi. painunchi neeru rakapothe seemaku neeti taralimpu ela? deenipai pratyeka drushti undaali. deeniki parishkaara maargam okkate. adhe godavari neetini polavaram kudikalva dwara prakaasam byarage vaddaku, akkadi nunchi telamgaana prabhutvam aacharistunna revers pamping dwara krishnaanadine kaalvagaa upayoginchukuni pulichintala rijarvaayarloki ettiposi akkadi nunchi sagar kudikaalvaloki neetini liftdwara taralinchutaye. telamgaana prabhutvam roopondinchina pathakam andhrapradesh prabhutvam kuudaa roopondinchavachhu kada! prastutam pattiseema, muneru, paaleru, pulichintalala dwara labhyamayye neetitho delta aayakattuku neetikorata lenatle. andhrapradesh prabhutvam seemaku neerandinchendukugaanu, godavari, penna nadula anusandhaanam pathakaanni terameediki tecchindi. aa praajektu vivaraalu: polavaram nunchi paapikondalaloni 80 meaterla ettuku jalaasayamlooniki 92vela cuseckula neetini ettiposi, 340 ki.mee. kaaluva, 24 ki.mee. sorangam, 11 ki.mee. pamping main dwara aneka yerlu, krishna nadini daatinchi ravulapuram vadda erpaatu chese 360 tmclu saamarthyam kala 240 meaterla ettuku lift chesi akkadi nunchi 335 ki.mee. dooramlo vunna somasilaku neetini pamputaaru. deeniki kaavalasina vidyut 9,900 megavatlu. anchana vyayam roo. 1,47,556 kotlu. idhi saadhyamenaa?telangaanaloni sriramsagar aayakattu 10 lakshala ekaraalaku teevra neeti korata vunna sandarbhamlo praanahita, chevella sthaanamlo praanahita, indraavati nadula neeru sadviniyogam chesukonutaku godavari nadine kaaluvagaa upayoginchukuni nadipai 3 byaarejlu nirminchi naalugusaarlu neetini ettipose vidhamgaa pranaalika roopondinchi panulu praarambhinchaaru. krushnaanadipai srisailam aadhaaramgaa palamuru-–rangareddy etti potala pathakam panulu praarambhinchaaru.polavaram praajektunu tvaritagatina puurti cheyutaku drudha sankalpamtho panulu chepattaru. kendram sahakaristundatam valana twaralone poortavutundane aasha kaligindi. ee nepathyamlo godavari neeru krishna dwara raayalaseemaku takkuva kharchuto tvaritagatina poortichese pranaalika ilaa undaali:–srisailam praajektunu bahulartha saadhaka praajektugaa marchali. polavaram praajektunu tvaritagatina poorticheyaali. vibhajana chattamlo perkonna migulu jalaala aadhaaramgaa chepattina 6+1 =7 praajektulanu poortichese baadhyata kendranide anna vishayampai rendu telugu rashtralu kalisi poradali. polavaram kudi kalva dwara krishna nadilooniki vidudala chese kalva saamarthyam prastuta 11,150 cuseckula nunchi 27,500 kyoosekkulaku penchaali. godavari deltaaku neeti avasaram laeni samayamlo kudikalva dwara neetini taralinchaali.prakaasam byarage vaddaku cherina neeti nunchi deltaaku 12,500 cuseckula neetini viniyoginchukuni migilina neetini pulichintala rijarvaayarloki ettipoyali. prakaasam byarage, pulichintala praajektula madhya dooram 87 ki.mee. neeti mattala madhya vyatyaasam 40 meetarlu matrame. kaavuna ee rendinti madhya rendu byaarejlu nirminchi 3 saarlu lift chesi pulichintala jalasayam puurtisthaayi(175 adugulu)loo nilvacheyaali. aa taruvaata pulichintala backwator nunchi 32 ki.mee dooramlo vunna sagar kudikaalvalooniki 133meaterla ettuku anagaa 90meaterla mera 10vela cuseckula neetini lift cheyali. sagar kudikalva mundastu avasaraalaku nagarjuna saagarlo nilva vunchina carry ovar nunchi viniyoginchukovachhuna. sagar nunchi adanamgaa neeru labhyamainappudu kudi kalva dwara 203ki.mee. diguvaku fage–2 dwara neeru andinche avakaasam vundi.brizatio kumar avaardulo migulu jalaala nunchi carriov ketayinchina 150 tmclanu srisailamlo 870 adugula varaku, saagarlo 540 adugula varaku nilva chesukune avakaasam vuntundi. srisailam aadhaaramgaa vunna potireddipadu, veligonda, handri-neeva, muchumarri, gaaleru-nagari telugu ganga dwara seemaku neeru taralinchi sumaru 290 tmcla saamarthyam gala rijarvaayarlalonu, velaadi cheruvulalonu nilva chesukonuta valana bhugarbha jalaalu perige avakaasam vundi. deenthopaatu telamgaana praajektulu kalvakurti, palamuru-–rangareddy lift praajektula dwara neeru taralistaarane vishayaanni parigananalooniki teesukovali. seemaku 225, saagarku kudi, edama kalva dwara 175, mottam 400 tmcla neeru kavali. alaage telangaanaku sagar dwara 150, srisailam dwara 150, mottam 300 tmcla neeru avasaram.carry ovargaa ketayinchina 150 tmcllonlu godavari nunchi ketayinchina neetiloonu telangaanaku wata vunna vishayaanni parigananaloki teesukovali. bachavat award prakaaram krishnaaku taralinchina neetilo maharashtra, karnaatalaku 43.75 saatam neetini ivvali. cony pai rashtralu ippatike aneka akrama praajektula dwara adhika neeti viniyogam jarugutunna vishayaanni telugu rashtralu taralinchabade neetipai eguva rashtralaku wata lekunda kalasi poradi saadhinchaali. nadiki 475 ki.mee. sarihaddugaa iruvaipula aandhra, telamgaanalo vunna, samanvayamtho paraspara angeekaaramtho vyavaharinchaali. eguva nunchi srisailam vaddaku neeti cherika, aasaajanakamgaa vunnappudu atu seema, itu telamgaana praantaalaku neetini vidudala chestu saagarku kuudaa neeti vidudala jaragali. kortulo vivaadaalapai teerpula kosam chuste kaalaharanam tappa antagaa prayojanam ledu. anduvalla iru rashtralu vivaadaalaku teradinchi brizatio kumar tribunal avaardunu ventane notifie cheyutaku prayatnam cheyali. deenivalana brizatio kumar tribunalloni ‘desition implimentation bord’ erpaatuku maargam sugamam avutundi.ee pranaalika amalulo krishna nadipai rendu rodkam byaarejlu (amaravati rajadhaniki linklo bhagamga) rendu simpul liftlu (10 meetarlu) pulichintala edamavaipuna gala vidyut utpatti tarbainlanu reversble tarbainlugaa maarchukunenduku telamgaana prabhutvamto oppandam chesukuni pulichintala byak water nunchi kudikalva liftla erpaatuku sumaru 4vela nundi 5vela kotlu matrame kharchuto takkuva kaalamlo neetini andinche avakaasam vundi. rayalaseema, telamgaana rashtrala daahaarti teerchutaku durbhiksha praantaalaku praanaadhaara jalaalu andinche avakaasam amaluku atu kendram itu telamgaana, andhrapradesh prabhutvaalu ventane kaaryaacharana chepattali.yerneni nagendranadhandhyaksha, raitanga samakhya, 9849559955