 "ఏమిటమ్మా?" "మమ్మీ...నాకీ పెళ్ళి ఇష్టంలేదు."

 "ఇష్టం లేదా? ఎందుకు?"

 "బావ ఉద్యోగం చేస్తే తప్ప అతడిని పెళ్ళి చేసుకోను. 'మీవారు ఏం చేస్తారు?' అని అడిగితే 'వ్యవసాయం.' అని చెప్పాలంటే నాకు చచ్చే సిగ్గేస్తుంది. పల్లెటూళ్ళో అతడితో కాపురం ఊహించుకోడానికే కంపరమేస్తూంది."

 గీతాభవాని ఒక్కమాటకూడా ఆ పిల్లతో వాదించలేదు. జ్యోతి తనతో అన్నమాటలు వెళ్ళి భర్తతో చెప్పింది.

 జ్యోతి అభ్యంతరం గిరిధరంగారికి కొంచెం కష్టం కలిగించినా, ఆయన కూతుర్ని పిలిచి నచ్చజెప్పడానికేమీ ప్రయత్నించలేదు. నచ్చజెప్పడానికి ఏముంది? ఉద్యోగానికి ఉన్న ఆకర్షణ వ్యవసాయానికి లేదు. పట్నవాసంలో పుట్టి పెరిగిన పిల్ల వెళ్ళి పల్లెటూళ్ళో కాపురం చేయడం కష్టమే. ఆ అమ్మాయిని బలవంతపెట్టడం తమదే మూర్ఖమౌతుంది.

 ఈ సంగతి శ్రీదేవికి తెలిసి ఆవిడ కోడలికి నచ్చజెప్పదానికి ప్రయత్నించింది. 'ఉద్యోగం చేయడానికి తగిన డిగ్రీ వాడికి లేకపోతే కదా దిగులు? వాడి చదువుకు గెజిటెడ్ పోస్ట్ వస్తుంది వాడిచేత ఉద్యోగం మేం ఎంత చెప్పీ చేయించలేకపోయాం. నీ మాటయినా వాడు వింటాడేమో! పెళ్ళయ్యాక భార్యమాట విననివాళ్లెవరు?"

 "పెళ్ళయ్యాక నేనేం చేయలేను. అది ఖచ్చితంగా ఇప్పుడే తేలాలి."

 విశాల్ కూడా ఖచ్చితంగా చెప్పేశాడు. "హాయిగా పొలం గట్లలో తిరగడానికి అలవాటు పడ్డవాణ్ని. నాలుగు గోడల మధ్య కుర్చీకి అంటుకుపోయి పనిచేయడం నాకు చేతకాదు."


 "సరే! ఇద్దరూ ఇద్దరయ్యాక ఎవరికేం చెప్పగలం?" శ్రీదేవి వచ్చిన పని కాకుండానే తిరుగు ప్రయాణమైంది.


 
                                
 ఒకరోజు,

 ప్రేమీ రఘురామయ్యగారింటికి వచ్చేసరికి సువర్చల పడుకొని ఉంది, ఎధవరకూ బ్లాంకెట్ కప్పుకొని! బాబు తొట్టెలో గుక్కపట్టి ఏడుస్తున్నాడు.

 "ఒంట్లో బాగా లేదా, ఆంటీ?" ఆతురతతో సమీపించింది ప్రేమీ. 

 "జ్వరం, పాపా! నా ఒళ్ళు నాకు స్వాధీనం లేదు." వాడు ఏడుస్తూంటే సుబ్బలక్ష్మిని పిలువడానికి కూడా ఓపిక లేదు." నీరసంగా, కంఠం వణుకుతూంటే అంది సువర్చల.

 ప్రేమీ బాబును ఎత్తుకొని సువర్చల దగ్గరికి వచ్చింది. "మందు వేసుకొన్నారా?"

 "ఆఁ. మధ్యాహ్నం వేసుకొన్నాను. కొంచెం ఈ రోజు ఇక్కడే ఉండు, పాపా! ఈ ఒక్కరోజు వాడిని చూచుకొననవంటే, రేపు నాకు కొంచెం ఓపిక రాగానే నువ్వు వెళ్ళిపోదువుగాని."

 "ఇంత సుస్తీలో మిమ్మల్ని, బాబును వదిలి ఎలా వెడతాననుకొన్నారు, ఆంటీ?" నొచ్చుకొంది.

 "నాకీ జీవితంలో కనిపిస్తున్న ఒకే ఒక ఆసరావి నువ్వు, పాపా!"

 ప్రేమే బాబుకు పాలు కలిపి తీసుకు రావడానికి వెళ్ళింది.

 సువర్చల కొండంత బరువుమోస్తున్న మనిషిలా ఉంది. బాబును పెంచి పెద్దచేయాలి. వాడి ఆలనా పాలనా తను స్వయంగా చూచుకోవాలి. నౌకర్లమీద వదిలి తిరిగితే తన కూతురుగతే పడుతుంది. కొడుకు అంగవికలుడయ్యాడు. మానసికంగా క్రుంగిపోయి ఉన్నాడు. అతడికి ధైర్యాన్ని, ఆశనీ నూరిపోయాలి. మనుమడేకాదు, కొడుకు కూడా పసి పిల్లవాడుగా కనిపిస్తున్నాడు ఆమె కంటికి.

 క్షణం తీరిక లేకుండా పోయింది సువర్చలకు. సాంఘికసేవ, మహిళామండలి కార్యక్రమాలు తలుచుకోడానికి కూడా తీరిక లేదు. తలుచుకోడానికే భయపడుతుందసలు! అవే తన కొంపకు కొరివి పెట్టాయని.

 అలా పడుకోన్నది, వారంరోజుల వరకు పక్క దిగలేదు సువర్చల. అసలే కొడుకు దిగులుతో, మనుమడి పనులతో సగమైన సువర్చల ఈ జ్వరంతో మరీ పీల్చివేయబడినట్టుగా అయింది.

 ఆ రోజు కొద్దిగా చారూ అన్నం తినవచ్చునని చెప్పాడు డాక్టరు.

 రోజు వేడినీళ్ళలో గుడ్డ అద్ది తుడిచేసి, బట్టలు మార్చేది ప్రేమీ. ఈరోజు బాత్ రూంకి పట్టుకెళ్ళి వేడి వేడి నీళ్ళు గబగబాపోసి తుడిచేసి, చీరకట్టుకోడానికి సాయంచేసింది. మెత్తగా అన్నం పిసికి చారు కలిపితీసుకు వచ్చి తనచేత్తో తినిపించింది. ఓ గంట అలా విశ్రాంతిగా కూర్చోబెట్టి చిక్కులు కట్టిన జుట్టంతా శుభ్రంగా దువ్విముడి కట్టింది.

 ప్రేమీ ఇదంతా చేస్తూంటే సువర్చల కళ్ళలో నీళ్ళుతిరిగాయి. "నువ్విలా చేస్తూంటే ఏ జన్మరుణమో అనిపిస్తూంది. నేను నీ కూతురినైనట్టు, నువ్వు నాకు తల్లివైనట్టు అనిపిస్తూంది. అందుకే పెద్దలంటారు, ఒక ఆడపిల్ల ఉండాలని."

 "నేను మీ కూతురి లాంటి దాన్నేగా, ఆంటీ?"

 "ఉహుఁ. నా తల్లిలాంటి దానివి నువ్వు."

 ప్రేమీ చిన్నగా నవ్వి, "సరే! అలాగే అనుకోండి!" అంది.

 "కావాలంటే నువ్వు తల్లివీ కాగలవు! కూతురివీ కాగలవు. నీలో ఆ మహత్తర గుణం ఉంది. ఓర్పు ఉంది. పాతపెతలో కలరా వచ్చినప్పుడు చూశాను నువ్వు ఈ మనుషులకోసం ఏమైనా చెయ్యగలవని!"

 "నా దగ్గర డబ్బు లేదు. రెక్కలు మాత్రం ఉన్నాయి. ఏం చేసినా ఈ రెక్కల సాయమేగా?"

 "ఈ రెండు రెక్కలు వెయ్యి రెక్కలుగా, లక్ష రెక్కలుగా మారి నా బోటి వాళ్ళకు ఆసరా కావాలని 
కోరుకొంటున్నానమ్మా!" అంటూ ఆ పిల్ల చేతుల్ని ఆప్యాయంగా తన చేతుల్లోకి తీసుకొంది సువర్చల.

 అవతలి గదిలో రఘురామయ్యగారి గొంతు వినిపించింది.

 "అంకుల్ వచ్చినట్టున్నారు. ఆయనకు భోజనంపెట్టి వస్తాను!" అక్కడినుండి వెళ్ళింది ప్రేమీ.
 
 "emitamma?" "mammi...naakii pelli ishtamledu."

 "ishtam leda? enduku?"

 "baava udyogam cheste tappa atadini pelli chesukonu. 'meevaaru yem chestaaru?' ani adigithe 'vyavasaayam.' ani cheppalante naaku chache siggestundi. palletoollo atadito kapuram oohinchukodaanike kamparamestundi."

 geetaabhavaani okkamatakuda aa pillatho vaadinchaledu. jyoti tanatho annamaatalu velli bhartatho cheppindi.

 jyoti abhyantaram giridharangaariki konchem kashtam kaliginchinaa, aayana koothurni pilichi nachajeppadanikeme prayatninchaledu. nachajeppadaaniki emundi? udyogaaniki unna aakarshana vyavasaayaaniki ledu. patnavaasamlo putti perigina pilla velli palletoollo kapuram cheyadam kashtame. aa ammayini balavantapettadam tamade moorkhamoutundi.

 ee sangati srideviki telisi aavida kodaliki nachajeppadaaniki prayatninchindi. 'udyogam cheyadaaniki tagina digri vaadiki lekapothe kada digulu? vaadi chaduvuku gagited post vastundi vaadicheta udyogam mem entha cheppi cheyinchalekapoyam. nee matayina vaadu vintademo! pellayyaaka bharyamata vinanivallevaru?"

 "pellayyaaka nenem cheyalenu. adhi khachitamgaa ippude telaali."

 visal kuudaa khachitamgaa cheppesadu. "haayigaa polam gatlalo tiragadaaniki alavaatu paddavaanni. naalugu godala madhya kurcheeki antukupoyi panicheyadam naaku chetakaadu."


 "sare! iddaruu iddarayyaaka evarikem cheppagalam?" sridevi vachina pani kakundane tirugu prayaanamaindi.


 
                                
 okaroju,

 premi raghuramayyagaarintiki vachesariki suvarchala padukoni undi, edhavarakuu blanket kappukoni! baabu tottelo gukkapatti edustunnadu.

 "ontlo baga leda, anty?" aaturatato sameepinchindi premi. 

 "jwaram, papa! naa ollu naaku swaadheenam ledu." vaadu edustunte subbalakshmini piluvadaaniki kuudaa opika ledu." neerasamgaa, kantham vanukutunte andi suvarchala.

 premi baabunu ettukoni suvarchala daggariki vachindi. "mandu vesukonnara?"

 "aa. madhyaahnam vesukonnanu. konchem ee roju ikkade undu, papa! ee okkaroju vaadini chuchukonanavante, repu naaku konchem opika ragane nuvvu vellipoduvugaani."

 "inta susteelo mimmalni, baabunu vadili ela vedataananukonnaaru, anty?" nochukondi.

 "naakii jeevitamlo kanipistunna oke oka asaravi nuvvu, papa!"

 preme baabuku paalu kalipi teesuku raavadaaniki vellindi.

 suvarchala kondanta baruvumostunna manishila undi. baabunu penchi peddacheyaali. vaadi alana palana tanu swayamgaa chuchukovali. naukarlameeda vadili tirigite tana koothurugathe padutundi. koduku angavikaludayyaadu. maanasikamgaa krungipoyi unnaadu. atadiki dhairyanni, aasanee nooripoyaali. manumadekaadu, koduku kuudaa pasi pillavaadugaa kanipistunnadu aame kantiki.

 kshanam teerika lekunda poyindi suvarchalaku. sanghikaseva, mahilaamandali kaaryakramaalu taluchukodaaniki kuudaa teerika ledu. taluchukodanike bhayapadutundasalu! ave tana kompaku korivi pettayani.

 alaa padukonnadi, vaaramrojula varaku pakka digaledu suvarchala. asale koduku digulutho, manumadi panulatho sagamaina suvarchala ee jwaramtho mari peelchiveyabadinattugaa ayindi.

 aa roju koddigaa chaaruu annam tinavachunani cheppaadu daaktaru.

 roju vaedineellalo gudda addi tudichesi, battalu marchedi premi. eeroju bath roonki pattukelli vedi vedi neellu gabagabaposi tudichesi, cheerakattukodaniki saayamchesindi. mettagaa annam pisiki chaaru kalipiteesuku vachi tanachetho tinipinchindi. oo ganta alaa vishraantigaa koorchobetti chikkulu kattina juttanta subhramgaa duvvimudi kattindi.

 premi idantaa chestunte suvarchala kallalo neellutirigaayi. "nuvvila chestunte e janmarunamo anipistuundi. nenu nee koothurinainattu, nuvvu naaku tallivainattu anipistuundi. anduke peddalantaaru, oka aadapilla undaalani."

 "nenu mee koothuri lanti daannegaa, anty?"

 "uhi. naa tallilanti daanivi nuvvu."

 premi chinnagaa navvi, "sare! alaage anukondi!" andi.

 "kavalante nuvvu tallivee kagalavu! koothurivee kagalavu. neelo aa mahattara gunam undi. orpu undi. paathapetalo kalara vachinappudu chushanu nuvvu ee manushulakosam emaina cheyyagalavani!"

 "naa daggara dabbu ledu. rekkalu maatram unnaayi. yem chesina ee rekkala saayamegaa?"

 "ee rendu rekkalu veyyi rekkalugaa, laksha rekkalugaa maari naa boti vaallaku asara kaavaalani 
korukontunnanamma!" antuu aa pilla chetulni aapyaayamgaa tana chetulloki teesukondi suvarchala.

 avatali gadilo raghuramayyagari gontu vinipinchindi.

 "ankul vachinattunnaru. aayanaku bhojanampetti vastaanu!" akkadinundi vellindi premi.
 