ఏడేళ్లుగా గ్రామీణబ్యాంకు రిటైర్డు సిబ్బంది న్యాయస్థానాలకు పెన్షన్ కోసం పరుగులెత్తి, న్యాయం కోసం యెదురు చూస్తూ వయోభారంతోనూ, అనారోగ్యంతోనూ, ఆర్థిక లోటుతోనూ పండుటాకుల్లా రాలిపోతున్నారు. న్యాయస్థానాల తీర్పు కోసం వాయిదాల మీద వాయిదాలతో పెన్షన్ కోసం యెదురుచూస్తున్న సిబ్బంది రోజురోజుకీ నిరాశకు, వేదనకు గురవుతున్నారు.గుర్రం సత్తువతో వున్నన్నాళ్లూ, స్వారీకి పనికొచ్చినన్నాళ్లూ స్వారీ చేసి ముసలిదయ్యేక, స్వారీకి పనికిరానపుడు దాణా వేయకుండా, ఇతరేతర సదుపాయాలందించకుండా ఒదిలేయడం మానవత్వం కాదనీ పదవీవిరమణ పొందిన ఉద్యోగులకు పెన్షన్ సదుపాయం కలిగించాలని భారత రాజ్యాంగం రూపకల్పనా సలహా సభ్యుల్లో ఒకరయిన హంసామెహతా అన్నారు. అలాగే తనజీవితంలో అధిక భాగం సంస్ధ కోసం ఖర్చుచేసిన ఉద్యోగికి, పదవీ విరమణ పొందిన తర్వాత ఎటువంటి ఆర్ధిక వనరూ కలిగించకపోవడమూ అమానవీయమన్నారామె! పదవీవిరమణ పొందినఉద్యోగి శేషజీవితం విశ్రాంతిగా, ఎటువంటి ఆందోళనలు లేకుండా జీవించేరీతిలో సంస్థలు పెన్షన్ అందించాలన్నారు. అలా రాజ్యాంగంలో హక్కులు పొందుపరచాలన్నారు. రాజ్యాంగంలో ఆర్టికల్ 31(1)లో పొందుపరచడం జరిగింది. అయితే దురదృష్టవశాత్తూ ఆయా సంస్ధలూ, ప్రభుత్వాలూ రాజ్యాంగానికి విలువివ్వటంలేదు. ప్రభుత్వాలు నడిపే రాజకీయపార్టీలు తమతమ అవసరాలకు రాజ్యాంగాన్ని సవరణ చేసుకుంటున్నారు. తమకు యిబ్బందిగా వున్న రాజ్యాంగ అంశా లను అమలు చేయకుండా అలసత్వం వహిస్తున్నారు. దీనిపై దేశంలో అనేకమంది ఉద్యోగులు న్యాయస్ధానాలకు వెళ్లడం, సుదీర్ఘకాలం న్యాయపోరాటం చేయడం, చివరికెప్పుడో న్యాయాన్నిపొందడం జరుగుతోంది. కానీ, రాజ్యాంగాన్ని ఉల్లంఘించిన వారు శిక్షింపబడడంలేదు. మళ్లీ మళ్లీ బాధితులు న్యాయస్ధానాలకు పరుగులెత్తాల్సి వస్తోంది. దాదాపుగా ఏడేళ్లుగా యీ దేశంలో గ్రామీణబ్యాంకు రిటైర్డు సిబ్బంది న్యాయస్థానాలకు పెన్షన్ కోసం పరుగులెత్తి, న్యాయం కోసం యెదురు చూస్తూ వయోభారంతోనూ, అనారోగ్యంతోనూ, ఆర్్థికలోటుతోనూ పండుటాకుల్లా రాలిపోతున్నారు కొందరు రాలబోతున్నారు.గ్రామీణబ్యాంకు వ్యవస్థాపన నుంచీ సిబ్బంది వివక్షనే అనుభవిస్తూ వచ్చింది.  ప్రధానంగా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు దూరంగా వుండిన గ్రామీణ ప్రాంతానికి ఆర్థిక సేవలందించే లక్ష్యంతో 1975లో వాణిజ్య బ్యాంకుల స్కిల్స్, కోపరేటివ్ బ్యాంకుల రూరల్ టచ్ కలగలసిన ఒక బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థగా -గ్రామీణ బ్యాంక్ పార్లమెంటులో చట్టం ద్వారా ఏర్పాటయింది. ఈ వ్యవస్థకు యిప్పటికీ ఒక స్థిరమయిన పాలనావ్యవస్ధ యేర్పడలేదు. ఒక దేశవ్యాప్త రూల్స్ అండ్ రెగ్యులేషన్సు లేవు. నాబార్డు, రిజర్వుబ్యాంకు, కేంద్రప్రభుత్వం, రాష్ట్రప్రభుత్వంతో పాటు దత్తత తీసుకున్న (స్పాన్సర్ బ్యాంక్) బ్యాంకూ పాలకవర్గంగా వుంటూ ఎవరికి తోచిన రీతిలో వారు ఈ వ్యవస్థను అజమాయిషీ చేస్తున్నారు. అయినా గ్రామీణ నేపథ్యం కలిగిన ఉద్యోగుల సేవాదృక్పథం ఫలితంగా ఈ వ్యవస్థ పురోగమనం సాగించింది. దేశంలోని 28 రాష్ట్రాల్లో, 1107 జిల్లాల్లో 31,017 శాఖలతో, 86,555 మంది సిబ్బందితో యీ బ్యాంకు నడుస్తోంది. కోట్లాది ఖాతాదారులను కలిగిన అతిపెద్ద బ్యాంకు గ్రామీణబ్యాంకు. గ్రామీణ ప్రజానీకానికి బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ పరిచయం చేయడమేగాక రైతులకు, వృత్తి కళాకారులకు, చిన్న చిన్న వ్యాపారులకు, చిన్న పరిశ్రమలకు, గృహనిర్మాణాలకు రుణ సదుపాయాలు కలిగిస్తున్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకులతో పోటీపడుతూ బ్యాంకింగు సేవలందిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వపథకాల సబ్సిడీ రుణాల పంపిణీలో అగ్రస్థానం గ్రామీణ బ్యాంకులదే. మారిన పరిస్థితులతోపాటూ గ్రామీణబ్యాంకులూ మారినాయి. కంప్యూటరైజయినాయి. ఆన్లైన్ సదుపాయాలు, ఏటీఎంలు కూడా ఏర్పాటు చేసాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని వాణిజ్యబ్యాంకు శాఖలతో పాటీపడుతూ, ఖాతాదారుల అభిమానాన్ని పొందుతున్నాయి. ఎన్నెన్ని మార్పులు జరిగినాయో, అన్ని మార్పులనూ గ్రామీణ బ్యాంకులు ఆహ్వానించి, ఆచరించి నిలబడినాయి. స్థాపించిన నాడు ఆయా శాఖలకు పెట్టుకున్న పేర్లు కూడా ఇపుడు మారిపోతున్నాయి. దత్తత చేసిన వాణిజ్య బ్యాంకుల దత్తతలు గూడా మారినాయి.కానీ సేవలందించే సిబ్బంది జీవితాలకు సంబంధించిన యే మార్పూ జరగలేదు. న్యాయమైన ప్రతీ హక్కు కోసమూ ఆదినుంచీ సిబ్బంది ఆందోళనబాటనో, న్యాయస్థానాల బాటనో పట్టాల్సి వచ్చింది. వేతనాల సమస్యమీద ఈ ఉద్యోగులు న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయిస్తే గానీ, సమాన పనికి సమాన వేతనమన్న న్యాయసూత్రం అమలు కాలేదు. జస్టిస్ ఓబుల్ రెడ్డి దేశంలోని అన్ని బ్యాంకు ఉద్యోగుల్లాగే, ముఖ్యంగా జాతీయ వాణిజ్య బ్యాంకు సిబ్బందికి వర్తించే అన్ని రకాల వేతనాలూ, అలవెన్సులూ, సదుపాయాలూ గ్రామీణ బ్యాంకు సిబ్బందికీ వర్తిస్తాయని 1990లో తీర్పిచ్చేరు. అంటే బ్యాంకు స్థాపించిన పదిహేనేళ్ల తర్వాత సిబ్బంది తమకు రావలసిన న్యాయమైన వేతనాలను పొందగలిగేరు. అయినా కొన్ని అలవెన్సులను గ్రామీణ బ్యాంకు సిబ్బందికి వర్తింప చేయడంలేదు. పదవీ విరమణ అవుతున్న సిబ్బందికి పెన్షన్ సౌకర్యం కలిగించకపోవడం.దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాలుగా సేవలు జేసిన ఈ బ్యాంకుసిబ్బంది గత పదేళ్ల కిందటి నుంచీ పదవీ విరమణ దశకు చేరుకున్నారు. అప్పటినుంచీ యిప్పటిదాకా కొన్ని వేల మంది పదవీ విరమణ చేసేరు. పదవీవిరమణ చేసిన ప్రతివారూ -జస్టిస్ ఓబుల్ రెడ్డి తీర్పుని అనుసరించి పెన్షన్ వస్తుందని ఆశించేరు. గానీ యాజమాన్యం, ప్రభుత్వాలూ తమ అమానవీయ వైఖరినే ప్రదర్శించాయి. 2003లో కర్ణాటక హైకోర్టులో కర్ణాటక గ్రామీణ బ్యాంకు సిబ్బంది యూనియన్ వారు కేసు వేసారు. 2005లో రాజస్థాన్ హైకోర్టులో రాజస్థాన్ బ్యాంకు సిబ్బంది కేసు వేసారు. 22–03–2011లో కర్ణాటక హైకోర్టు, 15–09– 2011 రాజస్థాన్ హైకోర్టు సిబ్బందికి అనుకూలంగా పెన్షన్ యివ్వాల్సిందిగా తీర్పివ్వడం జరిగింది. గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా వారు 2012లో యీ రెండు తీర్పులపైనా డివిజన్ బెంచికి అప్పీలు చేసారు. అయితే డివిజన్ బెంచ్ కర్ణాటక గవర్నమెంట్ అప్పీలును కొట్టివేసింది. అప్పుడు గవర్నమెంటు యేమాలోచించిందో గానీ, సూత్రప్రాయంగా పెన్షన్ యివ్వడానికి అంగీకరిస్తు, స్కీము ప్రతిపాదనలను తయారు చేయాల్సిందిగా నాబార్డును ఆదేశించింది. సూత్రప్రాయఅంగీకారంలో కొన్ని షరతులు- అనగా కేవలం 1–09–1987 నుంచి పదవీ విరమణ పొందిన వారికి మాత్రమే వర్తిస్తుందనీ, అదయినా నగదు రూపంలో వారికి 1–04–2012 నుంచి మాత్రమే చెల్లింపు చేస్తామనీ, యే బ్యాంకులకయితే పెన్షన్ చెల్లించే ఆర్థికశక్తి వుంటుందో, లాభాల బాటలో వుంటాయో ఆ బ్యాంకు సిబ్బందికి మాత్రమే పెన్షననీ ఇలా నాబార్డు ద్వారా డివిజన్ బెంచికి అప్పీలు చేయగా డివిజన్ బెంచ్ గవర్నమెంట్ వాదనను అంగీకరించలేదు. (వాస్తవానికి దేశంలోని 56 గ్రామీణ బ్యాంకుల్లో కేవలం 6 బ్యాంకులు మాత్రమే స్వల్ప నష్టాలతో నడుస్తున్నాయి), అందరికీ వాణిజ్యబ్యాంకు సిబ్బంది పెన్షన్ తరహాలో యివ్వాల్సిందని తీర్పివ్వడమైంది. దాంతో గవర్నమెంట్ ఆగస్టు 2012న సుప్రీం కోర్టులో స్పెషల్ లీవ్ పిటీషన్ వేసింది. ఆ పిటీషన్ వాయిదాల మీద వాయిదాలు పడి చివరికి 26–11–2014న సుప్రీం కోర్టు మూడు నెలల గడువులో అటు గవర్నమెంట్, యిటు సిబ్బంది ప్రతినిధులూ కూర్చుని ఒక పరిష్కారానికి వచ్చి, కోర్టుముందుకు రావలసిందిగా ఆదేశించింది. మళ్లీ గవర్నమెంట్ మూడునెలలన్న దానిని ఏడాదిపైగా కాలం గడిపి, చివరికి ఏ షరతులనయితే హైకోర్టుకు విన్నవించడం, హైకోర్టు తిరస్కరించడం జరిగిందో వాటినే మళ్లీ సుప్రీంకోర్టు పరిశీలనకు తీసుకెళ్లింది. ఏదో ఒక కారణంతో వాయిదాలు పడుతున్నాయి తప్ప కేసు తీర్పు ఇవ్వటం జరగలేదు. గవర్నమెంటు వకీలు హాజరు కారు. సిబ్బంది వకీలు మరోసారి హాజరుకారు. లేదా న్యాయమూర్తులు వుండరు.వాయిదాల మీద వాయిదాలతో పెన్షన్ కోసం యెదురు చూస్తున్న సిబ్బంది రోజురోజుకీ నిరాశకు, వేదనకు గురవుతున్నారు. అరవయ్యేళ్లకు పదవీ విరమణ పొందినవాడికి బతికే మరో పది పదేహేనేళ్లకూ పెన్షన్ రాకపోతే చనిపోయాక వస్తే యేమి ప్రయోజనం! ఇప్పటికే కొన్ని వందలమంది చనిపోయేరు. అనేకమంది అనేక రకాల వ్యాధులతో బాధపడుతున్నారు. రాష్ట్రపతికి, ప్రధానమంత్రికి, మానవహక్కులవారికీ మొరపెట్టుకున్నారు. చివరకు ఈ నెల పదవతేదీన దేశ వ్యాప్తంగా ఆయా బ్యాంకుల రీజనల్ ఆఫీసుల ముందర విశ్రాంత సిబ్బంది ధర్నా చేయబోతున్నారు. యే విశ్రాంత వయో వృధ్దుల గురించి రాజ్యాంగంలో మానవతా ధృక్పథంతో పెన్షన్ సౌకర్యం పొందుపరచారో ఆ వయోవృద్ధులు రాజ్యాంగ హక్కు అమలు కోసం ఆందోళన చేయాల్సిరావడం విషాదకరం. అట్టాడ అప్పల్నాయుడురిటైర్డ్ గ్రామీణబ్యాంకు అధికారిగుర్రం సత్తువతో వున్నన్నాళ్లూ, స్వారీకి పనికొచ్చినన్నాళ్లూ స్వారీ చేసి ముసలిదయ్యేక, స్వారీకి పనికిరానపుడు దాణా వేయకుండా, ఇతరేతర సదుపాయాలందించకుండా ఒదిలేయడం మానవత్వం కాదనీ పదవీవిరమణ పొందిన ఉద్యోగులకు పెన్షన్ సదుపాయం కలిగించాలని భారత రాజ్యాంగం రూపకల్పనా సలహా సభ్యుల్లో ఒకరయిన హంసామెహతా అన్నారు. అలాగే తనజీవితంలో అధిక భాగం సంస్ధ కోసం ఖర్చుచేసిన ఉద్యోగికి, పదవీ విరమణ పొందిన తర్వాత ఎటువంటి ఆర్ధిక వనరూ కలిగించకపోవడమూ అమానవీయమన్నారామె! పదవీవిరమణ పొందినఉద్యోగి శేషజీవితం విశ్రాంతిగా, ఎటువంటి ఆందోళనలు లేకుండా జీవించేరీతిలో సంస్థలు పెన్షన్ అందించాలన్నారు. అలా రాజ్యాంగంలో హక్కులు పొందుపరచాలన్నారు. రాజ్యాంగంలో ఆర్టికల్ 31(1)లో పొందుపరచడం జరిగింది. అయితే దురదృష్టవశాత్తూ ఆయా సంస్ధలూ, ప్రభుత్వాలూ రాజ్యాంగానికి విలువివ్వటంలేదు. ప్రభుత్వాలు నడిపే రాజకీయపార్టీలు తమతమ అవసరాలకు రాజ్యాంగాన్ని సవరణ చేసుకుంటున్నారు. తమకు యిబ్బందిగా వున్న రాజ్యాంగ అంశా లను అమలు చేయకుండా అలసత్వం వహిస్తున్నారు. దీనిపై దేశంలో అనేకమంది ఉద్యోగులు న్యాయస్ధానాలకు వెళ్లడం, సుదీర్ఘకాలం న్యాయపోరాటం చేయడం, చివరికెప్పుడో న్యాయాన్నిపొందడం జరుగుతోంది. కానీ, రాజ్యాంగాన్ని ఉల్లంఘించిన వారు శిక్షింపబడడంలేదు. మళ్లీ మళ్లీ బాధితులు న్యాయస్ధానాలకు పరుగులెత్తాల్సి వస్తోంది. దాదాపుగా ఏడేళ్లుగా యీ దేశంలో గ్రామీణబ్యాంకు రిటైర్డు సిబ్బంది న్యాయస్థానాలకు పెన్షన్ కోసం పరుగులెత్తి, న్యాయం కోసం యెదురు చూస్తూ వయోభారంతోనూ, అనారోగ్యంతోనూ, ఆర్్థికలోటుతోనూ పండుటాకుల్లా రాలిపోతున్నారు కొందరు రాలబోతున్నారు.గ్రామీణబ్యాంకు వ్యవస్థాపన నుంచీ సిబ్బంది వివక్షనే అనుభవిస్తూ వచ్చింది.  ప్రధానంగా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు దూరంగా వుండిన గ్రామీణ ప్రాంతానికి ఆర్థిక సేవలందించే లక్ష్యంతో 1975లో వాణిజ్య బ్యాంకుల స్కిల్స్, కోపరేటివ్ బ్యాంకుల రూరల్ టచ్ కలగలసిన ఒక బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థగా -గ్రామీణ బ్యాంక్ పార్లమెంటులో చట్టం ద్వారా ఏర్పాటయింది. ఈ వ్యవస్థకు యిప్పటికీ ఒక స్థిరమయిన పాలనావ్యవస్ధ యేర్పడలేదు. ఒక దేశవ్యాప్త రూల్స్ అండ్ రెగ్యులేషన్సు లేవు. నాబార్డు, రిజర్వుబ్యాంకు, కేంద్రప్రభుత్వం, రాష్ట్రప్రభుత్వంతో పాటు దత్తత తీసుకున్న (స్పాన్సర్ బ్యాంక్) బ్యాంకూ పాలకవర్గంగా వుంటూ ఎవరికి తోచిన రీతిలో వారు ఈ వ్యవస్థను అజమాయిషీ చేస్తున్నారు. అయినా గ్రామీణ నేపథ్యం కలిగిన ఉద్యోగుల సేవాదృక్పథం ఫలితంగా ఈ వ్యవస్థ పురోగమనం సాగించింది. దేశంలోని 28 రాష్ట్రాల్లో, 1107 జిల్లాల్లో 31,017 శాఖలతో, 86,555 మంది సిబ్బందితో యీ బ్యాంకు నడుస్తోంది. కోట్లాది ఖాతాదారులను కలిగిన అతిపెద్ద బ్యాంకు గ్రామీణబ్యాంకు. గ్రామీణ ప్రజానీకానికి బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ పరిచయం చేయడమేగాక రైతులకు, వృత్తి కళాకారులకు, చిన్న చిన్న వ్యాపారులకు, చిన్న పరిశ్రమలకు, గృహనిర్మాణాలకు రుణ సదుపాయాలు కలిగిస్తున్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకులతో పోటీపడుతూ బ్యాంకింగు సేవలందిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వపథకాల సబ్సిడీ రుణాల పంపిణీలో అగ్రస్థానం గ్రామీణ బ్యాంకులదే. మారిన పరిస్థితులతోపాటూ గ్రామీణబ్యాంకులూ మారినాయి. కంప్యూటరైజయినాయి. ఆన్లైన్ సదుపాయాలు, ఏటీఎంలు కూడా ఏర్పాటు చేసాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని వాణిజ్యబ్యాంకు శాఖలతో పాటీపడుతూ, ఖాతాదారుల అభిమానాన్ని పొందుతున్నాయి. ఎన్నెన్ని మార్పులు జరిగినాయో, అన్ని మార్పులనూ గ్రామీణ బ్యాంకులు ఆహ్వానించి, ఆచరించి నిలబడినాయి. స్థాపించిన నాడు ఆయా శాఖలకు పెట్టుకున్న పేర్లు కూడా ఇపుడు మారిపోతున్నాయి. దత్తత చేసిన వాణిజ్య బ్యాంకుల దత్తతలు గూడా మారినాయి.కానీ సేవలందించే సిబ్బంది జీవితాలకు సంబంధించిన యే మార్పూ జరగలేదు. న్యాయమైన ప్రతీ హక్కు కోసమూ ఆదినుంచీ సిబ్బంది ఆందోళనబాటనో, న్యాయస్థానాల బాటనో పట్టాల్సి వచ్చింది. వేతనాల సమస్యమీద ఈ ఉద్యోగులు న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయిస్తే గానీ, సమాన పనికి సమాన వేతనమన్న న్యాయసూత్రం అమలు కాలేదు. జస్టిస్ ఓబుల్ రెడ్డి దేశంలోని అన్ని బ్యాంకు ఉద్యోగుల్లాగే, ముఖ్యంగా జాతీయ వాణిజ్య బ్యాంకు సిబ్బందికి వర్తించే అన్ని రకాల వేతనాలూ, అలవెన్సులూ, సదుపాయాలూ గ్రామీణ బ్యాంకు సిబ్బందికీ వర్తిస్తాయని 1990లో తీర్పిచ్చేరు. అంటే బ్యాంకు స్థాపించిన పదిహేనేళ్ల తర్వాత సిబ్బంది తమకు రావలసిన న్యాయమైన వేతనాలను పొందగలిగేరు. అయినా కొన్ని అలవెన్సులను గ్రామీణ బ్యాంకు సిబ్బందికి వర్తింప చేయడంలేదు. పదవీ విరమణ అవుతున్న సిబ్బందికి పెన్షన్ సౌకర్యం కలిగించకపోవడం.దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాలుగా సేవలు జేసిన ఈ బ్యాంకుసిబ్బంది గత పదేళ్ల కిందటి నుంచీ పదవీ విరమణ దశకు చేరుకున్నారు. అప్పటినుంచీ యిప్పటిదాకా కొన్ని వేల మంది పదవీ విరమణ చేసేరు. పదవీవిరమణ చేసిన ప్రతివారూ -జస్టిస్ ఓబుల్ రెడ్డి తీర్పుని అనుసరించి పెన్షన్ వస్తుందని ఆశించేరు. గానీ యాజమాన్యం, ప్రభుత్వాలూ తమ అమానవీయ వైఖరినే ప్రదర్శించాయి. 2003లో కర్ణాటక హైకోర్టులో కర్ణాటక గ్రామీణ బ్యాంకు సిబ్బంది యూనియన్ వారు కేసు వేసారు. 2005లో రాజస్థాన్ హైకోర్టులో రాజస్థాన్ బ్యాంకు సిబ్బంది కేసు వేసారు. 22–03–2011లో కర్ణాటక హైకోర్టు, 15–09– 2011 రాజస్థాన్ హైకోర్టు సిబ్బందికి అనుకూలంగా పెన్షన్ యివ్వాల్సిందిగా తీర్పివ్వడం జరిగింది. గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా వారు 2012లో యీ రెండు తీర్పులపైనా డివిజన్ బెంచికి అప్పీలు చేసారు. అయితే డివిజన్ బెంచ్ కర్ణాటక గవర్నమెంట్ అప్పీలును కొట్టివేసింది. అప్పుడు గవర్నమెంటు యేమాలోచించిందో గానీ, సూత్రప్రాయంగా పెన్షన్ యివ్వడానికి అంగీకరిస్తు, స్కీము ప్రతిపాదనలను తయారు చేయాల్సిందిగా నాబార్డును ఆదేశించింది. సూత్రప్రాయఅంగీకారంలో కొన్ని షరతులు- అనగా కేవలం 1–09–1987 నుంచి పదవీ విరమణ పొందిన వారికి మాత్రమే వర్తిస్తుందనీ, అదయినా నగదు రూపంలో వారికి 1–04–2012 నుంచి మాత్రమే చెల్లింపు చేస్తామనీ, యే బ్యాంకులకయితే పెన్షన్ చెల్లించే ఆర్థికశక్తి వుంటుందో, లాభాల బాటలో వుంటాయో ఆ బ్యాంకు సిబ్బందికి మాత్రమే పెన్షననీ ఇలా నాబార్డు ద్వారా డివిజన్ బెంచికి అప్పీలు చేయగా డివిజన్ బెంచ్ గవర్నమెంట్ వాదనను అంగీకరించలేదు. (వాస్తవానికి దేశంలోని 56 గ్రామీణ బ్యాంకుల్లో కేవలం 6 బ్యాంకులు మాత్రమే స్వల్ప నష్టాలతో నడుస్తున్నాయి), అందరికీ వాణిజ్యబ్యాంకు సిబ్బంది పెన్షన్ తరహాలో యివ్వాల్సిందని తీర్పివ్వడమైంది. దాంతో గవర్నమెంట్ ఆగస్టు 2012న సుప్రీం కోర్టులో స్పెషల్ లీవ్ పిటీషన్ వేసింది. ఆ పిటీషన్ వాయిదాల మీద వాయిదాలు పడి చివరికి 26–11–2014న సుప్రీం కోర్టు మూడు నెలల గడువులో అటు గవర్నమెంట్, యిటు సిబ్బంది ప్రతినిధులూ కూర్చుని ఒక పరిష్కారానికి వచ్చి, కోర్టుముందుకు రావలసిందిగా ఆదేశించింది. మళ్లీ గవర్నమెంట్ మూడునెలలన్న దానిని ఏడాదిపైగా కాలం గడిపి, చివరికి ఏ షరతులనయితే హైకోర్టుకు విన్నవించడం, హైకోర్టు తిరస్కరించడం జరిగిందో వాటినే మళ్లీ సుప్రీంకోర్టు పరిశీలనకు తీసుకెళ్లింది. ఏదో ఒక కారణంతో వాయిదాలు పడుతున్నాయి తప్ప కేసు తీర్పు ఇవ్వటం జరగలేదు. గవర్నమెంటు వకీలు హాజరు కారు. సిబ్బంది వకీలు మరోసారి హాజరుకారు. లేదా న్యాయమూర్తులు వుండరు.వాయిదాల మీద వాయిదాలతో పెన్షన్ కోసం యెదురు చూస్తున్న సిబ్బంది రోజురోజుకీ నిరాశకు, వేదనకు గురవుతున్నారు. అరవయ్యేళ్లకు పదవీ విరమణ పొందినవాడికి బతికే మరో పది పదేహేనేళ్లకూ పెన్షన్ రాకపోతే చనిపోయాక వస్తే యేమి ప్రయోజనం! ఇప్పటికే కొన్ని వందలమంది చనిపోయేరు. అనేకమంది అనేక రకాల వ్యాధులతో బాధపడుతున్నారు. రాష్ట్రపతికి, ప్రధానమంత్రికి, మానవహక్కులవారికీ మొరపెట్టుకున్నారు. చివరకు ఈ నెల పదవతేదీన దేశ వ్యాప్తంగా ఆయా బ్యాంకుల రీజనల్ ఆఫీసుల ముందర విశ్రాంత సిబ్బంది ధర్నా చేయబోతున్నారు. యే విశ్రాంత వయో వృధ్దుల గురించి రాజ్యాంగంలో మానవతా ధృక్పథంతో పెన్షన్ సౌకర్యం పొందుపరచారో ఆ వయోవృద్ధులు రాజ్యాంగ హక్కు అమలు కోసం ఆందోళన చేయాల్సిరావడం విషాదకరం. అట్టాడ అప్పల్నాయుడురిటైర్డ్ గ్రామీణబ్యాంకు అధికారి
edelluga graameenabyaanku retiredu sibbandi nyaayasthaanaalaku pension kosam paruguletti, nyaayam kosam yeduru chustuu vayobhaaramtoonuu, anaarogyamtoonuu, aardhika lotutoonuu pandutakulla raalipotunnaaru. nyaayasthaanaala teerpu kosam vaayidaala meeda vaayidaalatoe pension kosam yeduruchustunna sibbandi rojurojuki niraasaku, vedanaku guravutunnaru.gurram sattuvato vunnannaalluu, swaareeki panikochinannaalluu swari chesi musalidayyeka, swaareeki panikiraanapudu daanaa veyakunda, itaretara sadupaayaalandinchakundaa odileyadam maanavatvam kaadanii padaveeviramana pondina udyogulaku pension sadupayam kaliginchaalani bhaarata raajyaangam roopakalpana salaha sabhyullo okarayina hamsamehata annaru. alaage tanajeevitamlo adhika bhagam samsdha kosam kharchuchesina udyogiki, padavee viramana pondina tarvaata etuvanti aardhika vanaruu kaliginchakapovadamuu amanaveeyamannarame! padaveeviramana pondinaudyogi seshajeevitam vishraantigaa, etuvanti aandolanalu lekunda jeevinchereetilo samsthalu pension andinchaalannaaru. alaa raajyaangamlo hakkulu ponduparachaalannaaru. raajyaangamlo artical 31(1)loo ponduparachadam jarigindi. ayithe duradrushtavasaattuu aayaa samsdhaluu, prabhutvaaluu raajyaamgaaniki viluvivvatamledu. prabhutvaalu nadipe raajakeeyapaartiilu tamatama avasaraalaku raajyaamgaanni savarana chesukuntunnaru. tamaku yibbandigaa vunna raajyaamga amsaa lanu amalu cheyakunda alasatvam vahistunnaaru. deenipai desamlo anekamandi udyogulu nyaayasdhaanaalaku velladam, sudiirghakaalam nyayaporatam cheyadam, chivarikeppudo nyayannipondadam jarugutondi. cony, raajyaamgaanni ullanghinchina vaaru shikshimpabadadamledu. malli malli baadhitulu nyaayasdhaanaalaku parugulettaalsi vastondi. daadaapugaa edelluga yee desamlo graameenabyaanku retiredu sibbandi nyaayasthaanaalaku pension kosam paruguletti, nyaayam kosam yeduru chustuu vayobhaaramtoonuu, anaarogyamtoonuu, aardhikalotutoonuu pandutakulla raalipotunnaaru kondaru raalabotunnaaru.graameenabyaanku vyavasthaapana nunchi sibbandi vivakshane anubhavistuu vachindi.  pradhaanamgaa banking vyavasthaku dooramgaa vundina graameena praantaaniki aardhika sevalandinche lakshyamto 1975loo vaanijya byaankula skills, coperative byaankula rooral tuth kalagalasina oka banking vyavasthagaa -graameena bank paarlamentulo chattam dwara erpaatayindi. ee vyavasthaku yippatiki oka sthiramayina paalanaavyavasdha yerpadaledu. oka deshavyaapta rools and regulationsu levu. nabardu, rijarvubyaanku, kendraprabhutvam, raashtraprabhutvamto paatu dattata teesukunna (spanser bank) byaankuu paalakavargamgaa vuntuu evariki thochina reetilo vaaru ee vyavasthanu ajamaayishi chestunnaru. aina graameena nepathyam kaligina udyogula sevaadrukpatham phalitamgaa ee vyavastha purogamanam saaginchindi. desamloni 28 rashtrallo, 1107 jillaallo 31,017 saakhalatho, 86,555 mandi sibbandito yee byaanku nadustondi. kotladi khaataadaarulanu kaligina atipedda byaanku graameenabyaanku. graameena prajaaneekaaniki banking vyavastha parichayam cheyadamegaka raitulaku, vrutti kalaakaarulaku, chinna chinna vyaapaarulaku, chinna parisramalaku, gruhanirmaanaalaku runa sadupaayaalu kaligistunnaayi. vaanijya byaankulatho potipadutuu byaankingu sevalandistunnaayi. prabhutvapathakaala subsidy runaala pampineelo agrasthaanam graameena byankulade. maarina paristhitulathopaatuu graameenabyaankuluu marinai. kampyuutaraijayinaayi. anline sadupaayaalu, atmlu kuudaa erpaatu chesai. graameena praantaallooni vaanijyabyaanku saakhalatho paatiipadutuu, khaataadaarula abhimaanaanni pondutunnaayi. ennenni maarpulu jariginayo, anni maarpulanuu graameena byaankulu aahvaaninchi, aacharinchi nilabadinaayi. sthaapinchina naadu aayaa saakhalaku pettukunna paerlu kuudaa ipudu maaripotunnaayi. dattata chesina vaanijya byaankula dattatalu guda marinai.cony sevalandinche sibbandi jeevitaalaku sambandhinchina yee maarpuu jaragaledu. nyaayamaina pratee hakku kosamu aadinunchii sibbandi aandolanabaatano, nyaayasthaanaala batano pattalsi vachindi. vetanaala samasyameeda ee udyogulu nyaayasthaanaanni aashrayisthe gaanee, samaana paniki samaana vetanamanna nyaayasuutram amalu kaaledu. justis obul reddi desamloni anni byaanku udyogullage, mukhyamgaa jaateeya vaanijya byaanku sibbandiki vartinche anni rakala vaetanaaluu, alavensuluu, sadupaayaaluu graameena byaanku sibbandikii vartistaayani 1990loo teerpichheru. ante byaanku sthaapinchina padihenella tarvaata sibbandi tamaku raavalasina nyaayamaina vetanaalanu pondagaligeru. aina konni alavensulanu graameena byaanku sibbandiki vartimpa cheyadamledu. padavee viramana avutunna sibbandiki pension soukaryam kaliginchakapovadam.daadaapu naalugu dasaabdaalugaa sevalu jesina ee byankusibbandi gatha padella kindati nunchi padavee viramana dasaku cherukunnaru. appatinunchii yippatidaka konni vela mandi padavee viramana cheseru. padaveeviramana chesina prativaaruu -justis obul reddi teerpuni anusarinchi pension vastundani aasincheru. gaanee yaajamaanyam, prabhutvaaluu tama amanaveeya vaikharine pradarsinchaayi. 2003loo karnaataka hycortulo karnaataka graameena byaanku sibbandi unian vaaru kesu vesaaru. 2005loo rajasthan hycortulo rajasthan byaanku sibbandi kesu vesaaru. 22–03–2011loo karnaataka hycortu, 15–09– 2011 rajasthan hycortu sibbandiki anukuulamgaa pension yivvaalsindigaa teerpivvadam jarigindi. governament af india vaaru 2012loo yee rendu teerpulapainaa division benchiki appeelu chesaru. ayithe division bench karnaataka governament appeelunu kottivesindi. appudu gavarnamentu yemalochinchindo gaanee, suutrapraayamgaa pension yivvadaaniki angeekaristu, skeemu pratipaadanalanu tayaaru cheyalsindiga naabaardunu aadesinchindi. suutrapraayaaangiikaamla konni sharatulu- anagaa kevalam 1–09–1987 nunchi padavee viramana pondina vaariki matrame vartistundanii, adayina nagadu roopamlo vaariki 1–04–2012 nunchi matrame chellimpu chestamani, yee byaankulakayithe pension chellinche aardhikasakti vuntundo, labhala baatalo vuntayo aa byaanku sibbandiki matrame pensionanee ilaa nabardu dwara division benchiki appeelu cheyagaa division bench governament vaadananu angeekarinchaledu. (vaastavaaniki desamloni 56 graameena byaankullo kevalam 6 byaankulu matrame swalpa nashtaalatho nadustunnaayi), andarikee vaanijyabyaanku sibbandi pension tarahaalo yivvaalsindani teerpivvadamaindi. daamto governament aagastu 2012na supreem kortulo speshal leav pitition vesindi. aa pitition vaayidaala meeda vaayidaalu padi chivariki 26–11–2014na supreem kortu moodu nelala gaduvulo atu governament, yitu sibbandi pratinidhuluu kuurchuni oka parishkaaraaniki vachi, kortumunduku raavalasindigaa aadesinchindi. malli governament moodunelalanna daanini edaadipaigaa kaalam gadipi, chivariki e sharatulanayithe hycortucu vinnavinchadam, hycortu tiraskarinchadam jarigindo vaatine malli supreenkortu pariseelanaku teesukellindi. edho oka kaaranamtho vaayidaalu padutunnaayi tappa kesu teerpu ivvatam jaragaledu. gavarnamentu vakeelu haajaru kaaru. sibbandi vakeelu marosari haajarukaaru. leda nyaayamuurtulu vundaru.vaayidaala meeda vaayidaalatoe pension kosam yeduru chustunna sibbandi rojurojuki niraasaku, vedanaku guravutunnaru. aravayyellaku padavee viramana pondinavaadiki batike maro padi padehenellaku pension rakapothe chanipoyaka vaste yemi prayojanam! ippatike konni vandalamandi chanipoyeru. anekamandi aneka rakala vyaadhulatho baadhapadutunnaaru. raashtrapatiki, pradhaanamantriki, maanavahakkulavaariki morapettukunnaru. chivaraku ee nela padavateedana desha vyaaptamgaa aayaa byaankula reasenal aafiisula mundara vishraanta sibbandi dharna cheyabotunnaru. yee vishraanta vayo vrudhdula gurinchi raajyaangamlo manavata dhrukpathamtho pension soukaryam ponduparachaaro aa vayovruddhulu raajyaamga hakku amalu kosam aandolana cheyalsiravadam vishaadakaram. attada appalnayuduriterd graameenabyaanku adhikarigurram sattuvato vunnannaalluu, swaareeki panikochinannaalluu swari chesi musalidayyeka, swaareeki panikiraanapudu daanaa veyakunda, itaretara sadupaayaalandinchakundaa odileyadam maanavatvam kaadanii padaveeviramana pondina udyogulaku pension sadupayam kaliginchaalani bhaarata raajyaangam roopakalpana salaha sabhyullo okarayina hamsamehata annaru. alaage tanajeevitamlo adhika bhagam samsdha kosam kharchuchesina udyogiki, padavee viramana pondina tarvaata etuvanti aardhika vanaruu kaliginchakapovadamuu amanaveeyamannarame! padaveeviramana pondinaudyogi seshajeevitam vishraantigaa, etuvanti aandolanalu lekunda jeevinchereetilo samsthalu pension andinchaalannaaru. alaa raajyaangamlo hakkulu ponduparachaalannaaru. raajyaangamlo artical 31(1)loo ponduparachadam jarigindi. ayithe duradrushtavasaattuu aayaa samsdhaluu, prabhutvaaluu raajyaamgaaniki viluvivvatamledu. prabhutvaalu nadipe raajakeeyapaartiilu tamatama avasaraalaku raajyaamgaanni savarana chesukuntunnaru. tamaku yibbandigaa vunna raajyaamga amsaa lanu amalu cheyakunda alasatvam vahistunnaaru. deenipai desamlo anekamandi udyogulu nyaayasdhaanaalaku velladam, sudiirghakaalam nyayaporatam cheyadam, chivarikeppudo nyayannipondadam jarugutondi. cony, raajyaamgaanni ullanghinchina vaaru shikshimpabadadamledu. malli malli baadhitulu nyaayasdhaanaalaku parugulettaalsi vastondi. daadaapugaa edelluga yee desamlo graameenabyaanku retiredu sibbandi nyaayasthaanaalaku pension kosam paruguletti, nyaayam kosam yeduru chustuu vayobhaaramtoonuu, anaarogyamtoonuu, aardhikalotutoonuu pandutakulla raalipotunnaaru kondaru raalabotunnaaru.graameenabyaanku vyavasthaapana nunchi sibbandi vivakshane anubhavistuu vachindi.  pradhaanamgaa banking vyavasthaku dooramgaa vundina graameena praantaaniki aardhika sevalandinche lakshyamto 1975loo vaanijya byaankula skills, coperative byaankula rooral tuth kalagalasina oka banking vyavasthagaa -graameena bank paarlamentulo chattam dwara erpaatayindi. ee vyavasthaku yippatiki oka sthiramayina paalanaavyavasdha yerpadaledu. oka deshavyaapta rools and regulationsu levu. nabardu, rijarvubyaanku, kendraprabhutvam, raashtraprabhutvamto paatu dattata teesukunna (spanser bank) byaankuu paalakavargamgaa vuntuu evariki thochina reetilo vaaru ee vyavasthanu ajamaayishi chestunnaru. aina graameena nepathyam kaligina udyogula sevaadrukpatham phalitamgaa ee vyavastha purogamanam saaginchindi. desamloni 28 rashtrallo, 1107 jillaallo 31,017 saakhalatho, 86,555 mandi sibbandito yee byaanku nadustondi. kotladi khaataadaarulanu kaligina atipedda byaanku graameenabyaanku. graameena prajaaneekaaniki banking vyavastha parichayam cheyadamegaka raitulaku, vrutti kalaakaarulaku, chinna chinna vyaapaarulaku, chinna parisramalaku, gruhanirmaanaalaku runa sadupaayaalu kaligistunnaayi. vaanijya byaankulatho potipadutuu byaankingu sevalandistunnaayi. prabhutvapathakaala subsidy runaala pampineelo agrasthaanam graameena byankulade. maarina paristhitulathopaatuu graameenabyaankuluu marinai. kampyuutaraijayinaayi. anline sadupaayaalu, atmlu kuudaa erpaatu chesai. graameena praantaallooni vaanijyabyaanku saakhalatho paatiipadutuu, khaataadaarula abhimaanaanni pondutunnaayi. ennenni maarpulu jariginayo, anni maarpulanuu graameena byaankulu aahvaaninchi, aacharinchi nilabadinaayi. sthaapinchina naadu aayaa saakhalaku pettukunna paerlu kuudaa ipudu maaripotunnaayi. dattata chesina vaanijya byaankula dattatalu guda marinai.cony sevalandinche sibbandi jeevitaalaku sambandhinchina yee maarpuu jaragaledu. nyaayamaina pratee hakku kosamu aadinunchii sibbandi aandolanabaatano, nyaayasthaanaala batano pattalsi vachindi. vetanaala samasyameeda ee udyogulu nyaayasthaanaanni aashrayisthe gaanee, samaana paniki samaana vetanamanna nyaayasuutram amalu kaaledu. justis obul reddi desamloni anni byaanku udyogullage, mukhyamgaa jaateeya vaanijya byaanku sibbandiki vartinche anni rakala vaetanaaluu, alavensuluu, sadupaayaaluu graameena byaanku sibbandikii vartistaayani 1990loo teerpichheru. ante byaanku sthaapinchina padihenella tarvaata sibbandi tamaku raavalasina nyaayamaina vetanaalanu pondagaligeru. aina konni alavensulanu graameena byaanku sibbandiki vartimpa cheyadamledu. padavee viramana avutunna sibbandiki pension soukaryam kaliginchakapovadam.daadaapu naalugu dasaabdaalugaa sevalu jesina ee byankusibbandi gatha padella kindati nunchi padavee viramana dasaku cherukunnaru. appatinunchii yippatidaka konni vela mandi padavee viramana cheseru. padaveeviramana chesina prativaaruu -justis obul reddi teerpuni anusarinchi pension vastundani aasincheru. gaanee yaajamaanyam, prabhutvaaluu tama amanaveeya vaikharine pradarsinchaayi. 2003loo karnaataka hycortulo karnaataka graameena byaanku sibbandi unian vaaru kesu vesaaru. 2005loo rajasthan hycortulo rajasthan byaanku sibbandi kesu vesaaru. 22–03–2011loo karnaataka hycortu, 15–09– 2011 rajasthan hycortu sibbandiki anukuulamgaa pension yivvaalsindigaa teerpivvadam jarigindi. governament af india vaaru 2012loo yee rendu teerpulapainaa division benchiki appeelu chesaru. ayithe division bench karnaataka governament appeelunu kottivesindi. appudu gavarnamentu yemalochinchindo gaanee, suutrapraayamgaa pension yivvadaaniki angeekaristu, skeemu pratipaadanalanu tayaaru cheyalsindiga naabaardunu aadesinchindi. suutrapraayaaangiikaamla konni sharatulu- anagaa kevalam 1–09–1987 nunchi padavee viramana pondina vaariki matrame vartistundanii, adayina nagadu roopamlo vaariki 1–04–2012 nunchi matrame chellimpu chestamani, yee byaankulakayithe pension chellinche aardhikasakti vuntundo, labhala baatalo vuntayo aa byaanku sibbandiki matrame pensionanee ilaa nabardu dwara division benchiki appeelu cheyagaa division bench governament vaadananu angeekarinchaledu. (vaastavaaniki desamloni 56 graameena byaankullo kevalam 6 byaankulu matrame swalpa nashtaalatho nadustunnaayi), andarikee vaanijyabyaanku sibbandi pension tarahaalo yivvaalsindani teerpivvadamaindi. daamto governament aagastu 2012na supreem kortulo speshal leav pitition vesindi. aa pitition vaayidaala meeda vaayidaalu padi chivariki 26–11–2014na supreem kortu moodu nelala gaduvulo atu governament, yitu sibbandi pratinidhuluu kuurchuni oka parishkaaraaniki vachi, kortumunduku raavalasindigaa aadesinchindi. malli governament moodunelalanna daanini edaadipaigaa kaalam gadipi, chivariki e sharatulanayithe hycortucu vinnavinchadam, hycortu tiraskarinchadam jarigindo vaatine malli supreenkortu pariseelanaku teesukellindi. edho oka kaaranamtho vaayidaalu padutunnaayi tappa kesu teerpu ivvatam jaragaledu. gavarnamentu vakeelu haajaru kaaru. sibbandi vakeelu marosari haajarukaaru. leda nyaayamuurtulu vundaru.vaayidaala meeda vaayidaalatoe pension kosam yeduru chustunna sibbandi rojurojuki niraasaku, vedanaku guravutunnaru. aravayyellaku padavee viramana pondinavaadiki batike maro padi padehenellaku pension rakapothe chanipoyaka vaste yemi prayojanam! ippatike konni vandalamandi chanipoyeru. anekamandi aneka rakala vyaadhulatho baadhapadutunnaaru. raashtrapatiki, pradhaanamantriki, maanavahakkulavaariki morapettukunnaru. chivaraku ee nela padavateedana desha vyaaptamgaa aayaa byaankula reasenal aafiisula mundara vishraanta sibbandi dharna cheyabotunnaru. yee vishraanta vayo vrudhdula gurinchi raajyaangamlo manavata dhrukpathamtho pension soukaryam ponduparachaaro aa vayovruddhulu raajyaamga hakku amalu kosam aandolana cheyalsiravadam vishaadakaram. attada appalnayuduriterd graameenabyaanku adhikari