నాడు క్షీణించిన ఆర్థిక వ్యవస్థను గాడిన పెట్టటానికి ఎమర్జెన్సీ విధిస్తే, నేడు మోదీ నోట్లరద్దు నిర్ణయంతో ఆర్థిక వ్యవస్థ క్షీణిస్తోంది. మోదీ నోట్లరద్దు నిర్ణయంలాగే, ఎమర్జెన్సీ కాలంలో ప్రజలు ఇబ్బందిపడ్డ మాట వాస్తవమే. నాడు కాంగ్రెస్ పార్టీ అంగీకరించింది, నేడు మోదీ ఇంకా అంగీకరించలేదు. ఇందిరాగాంధీ శతజయంతి సందర్భంగా ఆమె విధించిన ‘ఎమర్జెన్సీ’ మరోమారు చర్చకువచ్చింది. ఇది 42 సంవత్సరాల కిందటి అంశం. ప్రస్తుత దేశ జనాభాలో సగానికిపైగా 1975నాటికి పుట్టలేదు. ఎమర్జెన్సీ పరిస్థితుల గురించి ఈ తరానికి తెలిసింది తక్కువే. తెలుసుకోవాలన్న ఆలోచన కూడా తక్కువే. ఎమర్జెన్సీపై బీజేపీ చేస్తున్న ప్రచారంలో వాస్తవం ఎంత? ఎమర్జెన్సీకి దారితీసిన పరిస్థితులు ఏవి? మోదీ ప్రభుత్వ విధానాలు ఇందుకు భిన్నంగా ఉన్నాయా? తదితర అంశాలపై లోతైన పరిశీలన అవ సరం. నాణేనికి చిత్తు-బొత్తు ఉన్నట్లు, ఈ సంఘటనకు రెండు పార్శ్వాలున్నాయి. ఇంతకాలం, రెండింటిపై సమానమైన చర్చ జరుగలేదు. ఒకే తానుముక్కలైన జనతా పార్టీ, బీజేపీ వాదనలకు ఎక్కువ ప్రాచుర్యం లభించింది. ఈ పరిస్థితులను సొమ్ము చేసుకోవాలన్నదే బీజేపీ లక్ష్యం. జూన్ నెల రాగానే కాషాయ దళంలో పూనకం వస్తది. తమ ఉనికిని కాపాడుకొనేందుకు ఉపయోగపడే సాహిత్యం చేతబూని వీధుల్లో తిరుగుతూ ఇందిరపై బురదజల్లటమే బీజేపీ, ఆరెస్సెస్ ఎజెండా. తద్వారా, మోదీ పాలనలో అమలుచేస్తున్న అప్రకటిత ఎమర్జెన్సీ కప్పిపుచ్చుకునే ప్రయత్నం వారిది.రాజ్ నారాయణ్ కేసు ఎమర్జెన్సీ నాటి కీలకపరిణామం. 1971 మార్చిలో జరిగిన ఎన్నికల్లో ఇందిరా గాంధి లక్ష పైచిలుకు ఓట్ల మెజారిటీతో సోషలిస్టు పార్టీ నాయకుడు రాజ్ నారాయణ్ పై గెలుపొందారు. ఇందిరాగాంధీపై ఓడిపోయిన రాజ్ నారాయణ్ ఎన్నికల్లో అధికార దుర్వినియోగం జరిగిందని అలహాబాద్ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. 1975 జూన్ 12న,  ఇందిరమ్మ ఎన్నిక చెల్లదంటూ, 6 సంవత్సరాల పాటు ఏ ఎన్నికల్లో పాల్గొనరాదని అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పు వెలువరించింది. ఈ తీర్పును ఇందిరాగాంధీ సుప్రీంకోర్టులో సవాలు చేస్తే, జూన్ 24, 1975న సుప్రీంకోర్టు స్టే విధించి, నవంబర్ 7న అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పును కొట్టేసింది.మరోవైపు, అలహాబాద్ కోర్టు తీర్పును సాకుగా చూపుతూ ఇందిర ప్రధాని పదవికి రాజీనామా చేయాలని ‘సంపూర్ణ క్రాంతి’ పేరుతో ఆందోళనలు చేయాలని నిర్ణయించారు. 1975 జూన్ 25న, ఢిల్లీ రాంలీలా మైదానంలో నిర్వహించిన సభావేదిక నుంచి ‘‘పోలీసులు, సైన్యం ఇందిరాగాంధీ ప్రభుత్వం ఆజ్ఞలు పాటించవద్దని’’ జయప్రకాష్ నారాయణ్ పిలుపునిచ్చారు. అప్పటికే, 1971- పాకిస్థాన్తో యుద్ధం, 1973- ‘ప్రపంచ చమురు సంక్షోభం’, దేశంలో తీవ్ర కరువు తదితర అంశాలతో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ క్షీణిస్తోంది. దీనికితోడు, జయప్రకాష్ నారాయణ్ పిలుపుతో శాంతిభద్రతలు అదుపు తప్పే ప్రమాదం వుందని భావించిన ఇందిరాగాంధీ పరిస్థితులు సద్దుమణిగేవరకు మాత్రమే ఎమర్జెన్సీ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. చట్టవ్యతిరేక కార్యక్రమానికి పిలుపునిచ్చినందుకు జయప్రకాష్ నారాయణ్, మొరార్జీ దేశాయ్, చంద్రశేఖర్, వాజపేయి తదితరులు జైలుకు వెళ్ళాల్సివచ్చింది. పాలన సజావుగా జరుపటానికి దీనిని పొడిగించారు. నాడు క్షీణించిన ఆర్థిక వ్యవస్థను గాడిన పెట్టటానికి ఎమర్జెన్సీ విధిస్తే, నేడు మోదీ నోట్లరద్దు నిర్ణయంతో ఆర్థిక వ్యవస్థ క్షీణిస్తోంది. నోట్లరద్దు నిర్ణయంలాగే, ఎమర్జెన్సీ కాలంలో ప్రజలు ఇబ్బంది పడ్డమాట వాస్తవమే. నాడు కాంగ్రెస్ పార్టీ అంగీకరించింది, మోదీ ఇంకా అంగీకరించలేదు.పత్రికా స్వేచ్ఛ మరో అంశం. ఎమర్జెన్సీ రోజుల్లో పత్రికలపై ఆంక్షలు విధించారని విమర్శ. ప్రజాస్వామ్యానికి నాలుగో స్తంభంగా ఉన్న మీడియాపై ఆంక్షలు సబబు కాదు. మరి, మోదీ పాలనలో జరుగుతున్నది ఏమిటి? దేశవ్యాప్తంగా మీడియా సంస్థలను మోదీ, అమిత్ షా ద్వయం తమ కనుసన్నల్లో ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. వాళ్లకు అనుకూలంగా ఉన్న సంస్థలకు నజరానాలు, ప్రశ్నించే మీడియా ఛానళ్లకు జరిమానాలు విధిస్తున్నారు. ఎన్డీ టీవీ చైర్మన్ ప్రణయ్ రాయ్ పై కేంద్రప్రభుత్వ కక్షసాధింపు చర్యలను చూశాము. అమిత్ షా తనయుడు, జయంత్ షా ఆదాయం అమాంతం పెరిగిన వార్తను ఆధారాలతో బయటపెట్టిన ‘ద వైర్’ అనే మీడియా సంస్థపై కేసులు పెట్టి, జయంత్ తరుపున వాదించటానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ అడిషనల్ సోలిసిటర్ జనరల్కు చట్ట విరుద్ధంగా ప్రత్యేక అనుమతిచ్చిన తీరు బాధాకరం. సమాజంలో మార్పుకోసం, ప్రగతిశీల భావాలతో పనిచేస్తున్న గౌరి లంకేశ్ హత్యకు కారకులెవరో మనందరికీ తెలుసు. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలనుంచి వివిధ పత్రికలకు, చానళ్ళకు అందాల్సిన ప్రకటన నిధుల్లో కూడా నేడు వివక్ష కనబడుతుంది. మోదీ ప్రభుత్వం పత్రికా స్వేచ్ఛను హరిస్తు న్నదనటానికి ఇంతకన్నా ఉదాహరణలు ఏం కావాలి?ఏ దేశంలోనైనా, పౌరుల భావప్రకటన స్వేచ్ఛ కీలకం. ఎమర్జెన్సీ రోజుల్లో దీనిపై ఆంక్షలుండేవి. అతిక్రమించిన వారిపై చట్టపరమైన చర్యలుండేవి. మరి, ఇప్పుడు జరుగుతున్నది భిన్నంగా ఉందా? భావప్రకటనపై అధికారిక ఆంక్షలు లేనప్పటికీ, మోదీ ప్రభుత్వం ఏర్పడిన తరువాత స్వేచ్ఛ దాడులకు గురవుతుంది. ‘అసహనం’ వేయి పడగల విషం కక్కుతుంది. గౌరి లంకేశ్, కల్బుర్గి తదితరుల హత్యలు ఈ కోవకు చెందినవే. మరోవైపు, గాంధీని కాల్చి చంపిన గాడ్సేకు గుడికడతానన్న సాక్షిమహారాజ్ పై చర్యలు లేవు. హిందూ మతస్థులు కాని పౌరులను అక్రమ సంతానమన్నవారిపై, భిన్నత్వంలో ఏకత్వంవున్న భారతదేశాన్ని ఒక మతం పేరుతో మారుస్తామన్న వాళ్లపై చర్యలుండవు. దేశం నలుమూలల నుంచి మేధావులు, కళాకారులు తమ అవార్డులు వెనక్కి ఇచ్చిన తీరు నేడు భావప్రకటన స్వేచ్ఛపై జరుగుతున్న దాడుల తీవ్రతను తెలియజేస్తుంది.రాష్ట్రాల ఎన్నికల వాయిదా మరో అంశం. ఎమర్జెన్సీ కాలంలోవున్న అనిశ్చితి కారణంగా ఆయా రాష్టాల ఎన్నికలు వాయిదాపడితే ప్రజాస్వామ్యం ఖూనీ అన్నారు. మోదీ పాలన ఇందుకు అతీతమా? బిహార్ లాంటి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను కూల్చటం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వాలను మార్చటం ఇపుడు సర్వసాధారణం. గోవా, మణిపూర్ లాంటి రాష్టాల్లో ఓటరు తీర్పు ఏదైనా బీజేపీదే ప్రభుత్వం. గవర్నర్ వ్యస్థను అడ్డం పెట్టుకుని, ప్రజాస్వామ్యంతో ఆటలు. తమిళనాడు రాజకీయ సంక్షోభానికి కారణం బీజేపీనే. గుజరాత్కు చెందిన కాంగ్రెస్ సీనియర్ నాయకుడు అహమ్మద్ పటేల్ రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యే సమయంలో బీజేపీ కేంద్రమంత్రులు చివరికి ఎలక్షన్ కమిషన్ను కూడా ప్రభావితం చేయాలని చూసారు. ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విషయంలో సుప్రీంకోర్టు మొట్టికాయలు వేసి, కాలాన్ని వెనక్కి తిప్పమని ఆదేశించింది. మోదీ ప్రభుత్వం ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఖూనీ చేసిందనటానికి ఇదే నిదర్శనం.ఎమర్జెన్సీ సమయంలో ఇందిరాగాంధీ తెచ్చిన 20 సూత్రాల పథకంతో దేశంలో వ్యవసాయ, వస్తూత్పత్తి పెరిగింది. మత విద్వేషాలు సద్దుమణిగాయి. ఈ కాలంలోనే, ప్రజావసరాలకు, మారుతున్న కాలమాన పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రాజ్యాంగంలో అన్ని భాగాలను మార్చుకునే స్వేచ్ఛ పార్లమెంటుకు కల్పించటం ద్వారా ‘ప్రజల చేత, ప్రజల కొరకు, ప్రజల యొక్క’ అనే ప్రజాస్వామ్య నిర్వచనం సార్థకత చేకూరింది. మరి మోదీ ప్రభుత్వ పాలనలో పార్లమెంటులో చర్చలు జరగటం లేదు. నోట్ల రద్దు సమయంలో ప్రధాని హోదాలో దేశప్రజలకు సంజాయిషీ ఇవ్వాల్సిన మోదీ పార్లమెంటుకు రాకుండా ముఖం చాటేశారు. పార్లమెంట్ను బైపాస్ చేసి భూసేకరణ చట్టానికి ఆర్డినెన్స్ రూపంలో దొడ్డిదారిన సవరణలు చేయాలని చూసారు. జీఎస్టీపై సరైన చర్చ జరుపకుండా, ప్రతిపక్షాల, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సూచనలు పాటించకుండా అమలుచేసి అభాసుపాలయ్యారు. అంతిమంగా, సభా నాయకుడిగా మోదీ విఫలమయ్యారు. మోదీ ప్రధాని పీఠం ఎక్కిన తరువాత దేశంలో పరిస్థితులకూ నాటి ఎమర్జెన్సీకి తేడా ఏంలేదు. ఇపుడు ప్రజాస్వామ్యం ప్రమాదంలో ఉన్నది. భావప్రకటన, పత్రికాస్వేచ్ఛలు కట్టుబంధనాలలో ఉన్నాయి. కొనగాల మహేశ్అధికార ప్రతినిధి, తెలంగాణ కాంగ్రెస్ఇందిరాగాంధీ శతజయంతి సందర్భంగా ఆమె విధించిన ‘ఎమర్జెన్సీ’ మరోమారు చర్చకువచ్చింది. ఇది 42 సంవత్సరాల కిందటి అంశం. ప్రస్తుత దేశ జనాభాలో సగానికిపైగా 1975నాటికి పుట్టలేదు. ఎమర్జెన్సీ పరిస్థితుల గురించి ఈ తరానికి తెలిసింది తక్కువే. తెలుసుకోవాలన్న ఆలోచన కూడా తక్కువే. ఎమర్జెన్సీపై బీజేపీ చేస్తున్న ప్రచారంలో వాస్తవం ఎంత? ఎమర్జెన్సీకి దారితీసిన పరిస్థితులు ఏవి? మోదీ ప్రభుత్వ విధానాలు ఇందుకు భిన్నంగా ఉన్నాయా? తదితర అంశాలపై లోతైన పరిశీలన అవ సరం. నాణేనికి చిత్తు-బొత్తు ఉన్నట్లు, ఈ సంఘటనకు రెండు పార్శ్వాలున్నాయి. ఇంతకాలం, రెండింటిపై సమానమైన చర్చ జరుగలేదు. ఒకే తానుముక్కలైన జనతా పార్టీ, బీజేపీ వాదనలకు ఎక్కువ ప్రాచుర్యం లభించింది. ఈ పరిస్థితులను సొమ్ము చేసుకోవాలన్నదే బీజేపీ లక్ష్యం. జూన్ నెల రాగానే కాషాయ దళంలో పూనకం వస్తది. తమ ఉనికిని కాపాడుకొనేందుకు ఉపయోగపడే సాహిత్యం చేతబూని వీధుల్లో తిరుగుతూ ఇందిరపై బురదజల్లటమే బీజేపీ, ఆరెస్సెస్ ఎజెండా. తద్వారా, మోదీ పాలనలో అమలుచేస్తున్న అప్రకటిత ఎమర్జెన్సీ కప్పిపుచ్చుకునే ప్రయత్నం వారిది.రాజ్ నారాయణ్ కేసు ఎమర్జెన్సీ నాటి కీలకపరిణామం. 1971 మార్చిలో జరిగిన ఎన్నికల్లో ఇందిరా గాంధి లక్ష పైచిలుకు ఓట్ల మెజారిటీతో సోషలిస్టు పార్టీ నాయకుడు రాజ్ నారాయణ్ పై గెలుపొందారు. ఇందిరాగాంధీపై ఓడిపోయిన రాజ్ నారాయణ్ ఎన్నికల్లో అధికార దుర్వినియోగం జరిగిందని అలహాబాద్ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. 1975 జూన్ 12న,  ఇందిరమ్మ ఎన్నిక చెల్లదంటూ, 6 సంవత్సరాల పాటు ఏ ఎన్నికల్లో పాల్గొనరాదని అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పు వెలువరించింది. ఈ తీర్పును ఇందిరాగాంధీ సుప్రీంకోర్టులో సవాలు చేస్తే, జూన్ 24, 1975న సుప్రీంకోర్టు స్టే విధించి, నవంబర్ 7న అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పును కొట్టేసింది.మరోవైపు, అలహాబాద్ కోర్టు తీర్పును సాకుగా చూపుతూ ఇందిర ప్రధాని పదవికి రాజీనామా చేయాలని ‘సంపూర్ణ క్రాంతి’ పేరుతో ఆందోళనలు చేయాలని నిర్ణయించారు. 1975 జూన్ 25న, ఢిల్లీ రాంలీలా మైదానంలో నిర్వహించిన సభావేదిక నుంచి ‘‘పోలీసులు, సైన్యం ఇందిరాగాంధీ ప్రభుత్వం ఆజ్ఞలు పాటించవద్దని’’ జయప్రకాష్ నారాయణ్ పిలుపునిచ్చారు. అప్పటికే, 1971- పాకిస్థాన్తో యుద్ధం, 1973- ‘ప్రపంచ చమురు సంక్షోభం’, దేశంలో తీవ్ర కరువు తదితర అంశాలతో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ క్షీణిస్తోంది. దీనికితోడు, జయప్రకాష్ నారాయణ్ పిలుపుతో శాంతిభద్రతలు అదుపు తప్పే ప్రమాదం వుందని భావించిన ఇందిరాగాంధీ పరిస్థితులు సద్దుమణిగేవరకు మాత్రమే ఎమర్జెన్సీ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. చట్టవ్యతిరేక కార్యక్రమానికి పిలుపునిచ్చినందుకు జయప్రకాష్ నారాయణ్, మొరార్జీ దేశాయ్, చంద్రశేఖర్, వాజపేయి తదితరులు జైలుకు వెళ్ళాల్సివచ్చింది. పాలన సజావుగా జరుపటానికి దీనిని పొడిగించారు. నాడు క్షీణించిన ఆర్థిక వ్యవస్థను గాడిన పెట్టటానికి ఎమర్జెన్సీ విధిస్తే, నేడు మోదీ నోట్లరద్దు నిర్ణయంతో ఆర్థిక వ్యవస్థ క్షీణిస్తోంది. నోట్లరద్దు నిర్ణయంలాగే, ఎమర్జెన్సీ కాలంలో ప్రజలు ఇబ్బంది పడ్డమాట వాస్తవమే. నాడు కాంగ్రెస్ పార్టీ అంగీకరించింది, మోదీ ఇంకా అంగీకరించలేదు.పత్రికా స్వేచ్ఛ మరో అంశం. ఎమర్జెన్సీ రోజుల్లో పత్రికలపై ఆంక్షలు విధించారని విమర్శ. ప్రజాస్వామ్యానికి నాలుగో స్తంభంగా ఉన్న మీడియాపై ఆంక్షలు సబబు కాదు. మరి, మోదీ పాలనలో జరుగుతున్నది ఏమిటి? దేశవ్యాప్తంగా మీడియా సంస్థలను మోదీ, అమిత్ షా ద్వయం తమ కనుసన్నల్లో ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. వాళ్లకు అనుకూలంగా ఉన్న సంస్థలకు నజరానాలు, ప్రశ్నించే మీడియా ఛానళ్లకు జరిమానాలు విధిస్తున్నారు. ఎన్డీ టీవీ చైర్మన్ ప్రణయ్ రాయ్ పై కేంద్రప్రభుత్వ కక్షసాధింపు చర్యలను చూశాము. అమిత్ షా తనయుడు, జయంత్ షా ఆదాయం అమాంతం పెరిగిన వార్తను ఆధారాలతో బయటపెట్టిన ‘ద వైర్’ అనే మీడియా సంస్థపై కేసులు పెట్టి, జయంత్ తరుపున వాదించటానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ అడిషనల్ సోలిసిటర్ జనరల్కు చట్ట విరుద్ధంగా ప్రత్యేక అనుమతిచ్చిన తీరు బాధాకరం. సమాజంలో మార్పుకోసం, ప్రగతిశీల భావాలతో పనిచేస్తున్న గౌరి లంకేశ్ హత్యకు కారకులెవరో మనందరికీ తెలుసు. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలనుంచి వివిధ పత్రికలకు, చానళ్ళకు అందాల్సిన ప్రకటన నిధుల్లో కూడా నేడు వివక్ష కనబడుతుంది. మోదీ ప్రభుత్వం పత్రికా స్వేచ్ఛను హరిస్తు న్నదనటానికి ఇంతకన్నా ఉదాహరణలు ఏం కావాలి?ఏ దేశంలోనైనా, పౌరుల భావప్రకటన స్వేచ్ఛ కీలకం. ఎమర్జెన్సీ రోజుల్లో దీనిపై ఆంక్షలుండేవి. అతిక్రమించిన వారిపై చట్టపరమైన చర్యలుండేవి. మరి, ఇప్పుడు జరుగుతున్నది భిన్నంగా ఉందా? భావప్రకటనపై అధికారిక ఆంక్షలు లేనప్పటికీ, మోదీ ప్రభుత్వం ఏర్పడిన తరువాత స్వేచ్ఛ దాడులకు గురవుతుంది. ‘అసహనం’ వేయి పడగల విషం కక్కుతుంది. గౌరి లంకేశ్, కల్బుర్గి తదితరుల హత్యలు ఈ కోవకు చెందినవే. మరోవైపు, గాంధీని కాల్చి చంపిన గాడ్సేకు గుడికడతానన్న సాక్షిమహారాజ్ పై చర్యలు లేవు. హిందూ మతస్థులు కాని పౌరులను అక్రమ సంతానమన్నవారిపై, భిన్నత్వంలో ఏకత్వంవున్న భారతదేశాన్ని ఒక మతం పేరుతో మారుస్తామన్న వాళ్లపై చర్యలుండవు. దేశం నలుమూలల నుంచి మేధావులు, కళాకారులు తమ అవార్డులు వెనక్కి ఇచ్చిన తీరు నేడు భావప్రకటన స్వేచ్ఛపై జరుగుతున్న దాడుల తీవ్రతను తెలియజేస్తుంది.రాష్ట్రాల ఎన్నికల వాయిదా మరో అంశం. ఎమర్జెన్సీ కాలంలోవున్న అనిశ్చితి కారణంగా ఆయా రాష్టాల ఎన్నికలు వాయిదాపడితే ప్రజాస్వామ్యం ఖూనీ అన్నారు. మోదీ పాలన ఇందుకు అతీతమా? బిహార్ లాంటి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను కూల్చటం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వాలను మార్చటం ఇపుడు సర్వసాధారణం. గోవా, మణిపూర్ లాంటి రాష్టాల్లో ఓటరు తీర్పు ఏదైనా బీజేపీదే ప్రభుత్వం. గవర్నర్ వ్యస్థను అడ్డం పెట్టుకుని, ప్రజాస్వామ్యంతో ఆటలు. తమిళనాడు రాజకీయ సంక్షోభానికి కారణం బీజేపీనే. గుజరాత్కు చెందిన కాంగ్రెస్ సీనియర్ నాయకుడు అహమ్మద్ పటేల్ రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యే సమయంలో బీజేపీ కేంద్రమంత్రులు చివరికి ఎలక్షన్ కమిషన్ను కూడా ప్రభావితం చేయాలని చూసారు. ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విషయంలో సుప్రీంకోర్టు మొట్టికాయలు వేసి, కాలాన్ని వెనక్కి తిప్పమని ఆదేశించింది. మోదీ ప్రభుత్వం ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఖూనీ చేసిందనటానికి ఇదే నిదర్శనం.ఎమర్జెన్సీ సమయంలో ఇందిరాగాంధీ తెచ్చిన 20 సూత్రాల పథకంతో దేశంలో వ్యవసాయ, వస్తూత్పత్తి పెరిగింది. మత విద్వేషాలు సద్దుమణిగాయి. ఈ కాలంలోనే, ప్రజావసరాలకు, మారుతున్న కాలమాన పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రాజ్యాంగంలో అన్ని భాగాలను మార్చుకునే స్వేచ్ఛ పార్లమెంటుకు కల్పించటం ద్వారా ‘ప్రజల చేత, ప్రజల కొరకు, ప్రజల యొక్క’ అనే ప్రజాస్వామ్య నిర్వచనం సార్థకత చేకూరింది. మరి మోదీ ప్రభుత్వ పాలనలో పార్లమెంటులో చర్చలు జరగటం లేదు. నోట్ల రద్దు సమయంలో ప్రధాని హోదాలో దేశప్రజలకు సంజాయిషీ ఇవ్వాల్సిన మోదీ పార్లమెంటుకు రాకుండా ముఖం చాటేశారు. పార్లమెంట్ను బైపాస్ చేసి భూసేకరణ చట్టానికి ఆర్డినెన్స్ రూపంలో దొడ్డిదారిన సవరణలు చేయాలని చూసారు. జీఎస్టీపై సరైన చర్చ జరుపకుండా, ప్రతిపక్షాల, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సూచనలు పాటించకుండా అమలుచేసి అభాసుపాలయ్యారు. అంతిమంగా, సభా నాయకుడిగా మోదీ విఫలమయ్యారు. మోదీ ప్రధాని పీఠం ఎక్కిన తరువాత దేశంలో పరిస్థితులకూ నాటి ఎమర్జెన్సీకి తేడా ఏంలేదు. ఇపుడు ప్రజాస్వామ్యం ప్రమాదంలో ఉన్నది. భావప్రకటన, పత్రికాస్వేచ్ఛలు కట్టుబంధనాలలో ఉన్నాయి. కొనగాల మహేశ్అధికార ప్రతినిధి, తెలంగాణ కాంగ్రెస్
naadu ksheeninchina aardhika vyavasthanu gaadina pettataaniki emergency vidhiste, nedu modii notlaraddu nirnayamtho aardhika vyavastha ksheenistondi. modii notlaraddu nirnayamlaage, emergency kaalamlo prajalu ibbandipadda maata vastavame. naadu congress party angeekarinchindi, nedu modii inka angeekarinchaledu. indiraagaandhii satajayanti sandarbhamgaa aame vidhinchina ‘emergency’ maromaru charchakuvachindi. idhi 42 samvatsaraala kindati amsam. prastuta desha janabhalo sagaanikipaigaa 1975naatiki puttaledu. emergency paristhitula gurinchi ee taraaniki telisindi takkuve. telusukovalanna aalochana kuudaa takkuve. emergencypy bgfa chestunna prachaaramlo vaastavam entha? emargenseeki daariteesina paristhitulu evi? modii prabhutva vidhaanaalu induku bhinnamgaa unnaya? taditara amsaalapai lotaina pariseelana ava saram. naaneniki chittu-bottu unnatlu, ee sanghatanaku rendu paarsvaalunnaayi. intakaalam, rendintipai samaanamaina charcha jarugaledu. oke taanumukkalaina janata party, bgfa vaadanalaku ekkuva praachuryam labhinchindi. ee paristhitulanu sommu chesukovalannade bgfa lakshyam. joon nela ragane kashaya dalamlo poonakam vastadi. tama unikini kaapaadukonenduku upayogapade saahityam chetabuni veedhullo tirugutuu indirapai buradajallatame bgfa, auresses ezenda. tadwara, modii paalanalo amaluchestunna aprakatita emergency kappipuchukune prayatnam vaaridi.raj narayan kesu emergency naati keelakaparinamam. 1971 maarchilo jarigina ennikallo indira gaandhi laksha paichiluku otla mejaaritiitoe soshalistu party nayakudu raj narayan pai gelupondaaru. indiraagaandheepai odipoyina raj narayan ennikallo adhikara durviniyogam jarigindani alahabad haikortunu aasrayinchaaru. 1975 joon 12na,  indiramma ennika chelladantu, 6 samvatsaraala paatu e ennikallo paalgonaraadani alahabad hycortu teerpu veluvarinchindi. ee teerpunu indiraagaandhii supreenkortulo savalu cheste, joon 24, 1975na supreenkortu stay vidhinchi, navambar 7na alahabad hycortu teerpunu kottesindi.marovaipu, alahabad kortu teerpunu saakugaa chuuputuu indira pradhaani padaviki rajinama cheyalani ‘sampuurna kraanti’ paerutho aandolanalu cheyalani nirnayinchaaru. 1975 joon 25na, dhilli ramlila maidaanamlo nirvahinchina sabhavedika nunchi ‘‘poliisulu, sainyam indiraagaandhii prabhutvam aagnalu paatinchavaddani’’ jayaprakash narayan pilupunicchaaru. appatike, 1971- paakisthaantho yuddham, 1973- ‘prapancha chamuru sankshobham’, desamlo teevra karuvu taditara amsaalatoe bhaarata aardhika vyavastha ksheenistondi. deenikitodu, jayaprakash narayan piluputho saantibhadratalu adupu tappe pramaadam vundani bhaavinchina indiraagaandhii paristhitulu saddumanigevaraku matrame emergency nirnayam teesukunnaru. chattavyatireka kaaryakramaaniki pilupunichinanduku jayaprakash narayan, morarji deshay, chandrasekhar, vajapeyi taditarulu jailuku vellaalsivachindi. paalana sajavuga jarupataaniki deenini podiginchaaru. naadu ksheeninchina aardhika vyavasthanu gaadina pettataaniki emergency vidhiste, nedu modii notlaraddu nirnayamtho aardhika vyavastha ksheenistondi. notlaraddu nirnayamlaage, emergency kaalamlo prajalu ibbandi paddamata vastavame. naadu congress party angeekarinchindi, modii inka angeekarinchaledu.patrika swechha maro amsam. emergency rojullo patrikalapai aankshalu vidhinchaarani vimarsa. prajaaswaamyaaniki naalugo stambhamgaa unna mediapai aankshalu sababu kaadu. mari, modii paalanalo jarugutunnadi emiti? desavyaaptamgaa media samsthalanu modii, amit shaa dvayam tama kanusannallo prabhaavitam chestunnayi. vaallaku anukuulamgaa unna samsthalaku najaranalu, prasninche media chhaanallaku jarimaanaalu vidhistunnaaru. endy tv chairman pranay raay pai kendraprabhutva kakshasaadhimpu charyalanu chushamu. amit shaa tanayudu, jayant shaa aadaayam amaantam perigina vaartanu aadhaaraalato bayatapettina ‘da vair’ ane media samsthapai kesulu petti, jayant tarupuna vaadinchataaniki kendra prabhutva adishanal soliciter janaralku chatta viruddhamgaa pratyeka anumaticchina teeru badhakaram. samaajamlo marpukosam, pragatiseela bhaavaalato panichestunna gauri lankesh hatyaku karakulevaro manandarikee telusu. kendra, rashtra prabhutvaalanunchi vividha patrikalaku, chaanallaku andaalsina prakatana nidhullo kuudaa nedu vivaksha kanabadutundi. modii prabhutvam patrika swechhanu haristu nnadanataaniki intakanna udaaharanalu yem kavali?e desamlonaina, pourula bhavaprakatana swechha keelakam. emergency rojullo deenipai aankshalundevi. atikraminchina vaaripai chattaparamaina charyalundevi. mari, ippudu jarugutunnadi bhinnamgaa undaa? bhavaprakatanapai adhikaarika aankshalu laenappatikii, modii prabhutvam erpadina taruvaata swechha daadulaku guravutundi. ‘asahanam’ veyi padagala visham kakkutundi. gauri lankesh, kalburgi taditarula hatyalu ee kovaku chendinave. marovaipu, gaandheeni kaalchi champina gaadseku gudikadatananna sakshimaharaj pai charyalu levu. hindu matasthulu kaani pourulanu akrama santaanamannavaaripai, bhinnatvamlo ekatvamvunna bhaaratadesaanni oka matham paerutho maarustaamanna vaallapai charyalundavu. desham nalumoolala nunchi medhaavulu, kalaakaarulu tama avaardulu venakki ichina teeru nedu bhavaprakatana swechchapai jarugutunna daadula teevratanu teliyajestundi.rashtrala ennikala vaayidaa maro amsam. emergency kaalamlovunna anischiti kaaranamgaa aayaa rashtala ennikalu vaayidaapadithe prajaaswaamyam khoonee annaru. modii paalana induku atiitamaa? bihar lanti rashtra prabhutvaalanu koolchatam, arunachal pradesh rashtramlo prabhutvaalanu marchatam ipudu sarvasaadhaaranam. gova, manipur lanti rashtallo otaru teerpu edaina beejeepeede prabhutvam. gavarnar vyasthanu addam pettukuni, prajaasvaamyamtho aatalu. tamilanadu rajakeeya sankshobhaaniki kaaranam beejeepeene. gujaraatku chendina congress seanier nayakudu ahammad patel rajyasabhaku ennikayye samayamlo bgfa kendramantrulu chivariki election kamishannu kuudaa prabhaavitam cheyalani chusaru. uttarakhand rashtra prabhutva vishayamlo supreenkortu mottikaayalu vesi, kaalaanni venakki tippamani aadesinchindi. modii prabhutvam prajaaswaamyaanni khoonee chesindanataaniki ide nidarsanam.emergency samayamlo indiraagaandhii tecchina 20 suutraala pathakamtho desamlo vyavasaaya, vastuutpatti perigindi. matha vidveshaalu saddumanigaayi. ee kaalamlone, prajaavasaraalaku, maarutunna kaalamaana paristhitulaku anugunamgaa raajyaangamlo anni bhaagaalanu maarchukune swechha paarlamentuku kalpinchatam dwara ‘prajala chetha, prajala koraku, prajala yokka’ ane prajaaswaamya nirvachanam saarthakata chekurindi. mari modii prabhutva paalanalo paarlamentulo charchalu jaragatam ledu. notla raddu samayamlo pradhaani hodalo deshaprajalaku sanjaishi ivvaalsina modii paarlamentuku rakunda mukham chaatesaaru. paarlamentnu baipas chesi bhusekarana chattaniki ardinence roopamlo doddidaarina savaranalu cheyalani chusaru. gstpy saraina charcha jarupakunda, pratipakshaala, rashtra prabhutvaala suuchanalu patinchakunda amaluchesi abhaasupaalayyaaru. antimamgaa, sabhaa nayakudiga modii viphalamayyaru. modii pradhaani peetham ekkina taruvaata desamlo paristhitulakuu naati emargenseeki teda emledu. ipudu prajaaswaamyam pramaadamlo unnadi. bhavaprakatana, patrikaasvechchalu kattubandhanaalalo unnaayi. konagaala maheshaadhikaara pratinidhi, telamgaana kangresindiragandha satajayanti sandarbhamgaa aame vidhinchina ‘emergency’ maromaru charchakuvachindi. idhi 42 samvatsaraala kindati amsam. prastuta desha janabhalo sagaanikipaigaa 1975naatiki puttaledu. emergency paristhitula gurinchi ee taraaniki telisindi takkuve. telusukovalanna aalochana kuudaa takkuve. emergencypy bgfa chestunna prachaaramlo vaastavam entha? emargenseeki daariteesina paristhitulu evi? modii prabhutva vidhaanaalu induku bhinnamgaa unnaya? taditara amsaalapai lotaina pariseelana ava saram. naaneniki chittu-bottu unnatlu, ee sanghatanaku rendu paarsvaalunnaayi. intakaalam, rendintipai samaanamaina charcha jarugaledu. oke taanumukkalaina janata party, bgfa vaadanalaku ekkuva praachuryam labhinchindi. ee paristhitulanu sommu chesukovalannade bgfa lakshyam. joon nela ragane kashaya dalamlo poonakam vastadi. tama unikini kaapaadukonenduku upayogapade saahityam chetabuni veedhullo tirugutuu indirapai buradajallatame bgfa, auresses ezenda. tadwara, modii paalanalo amaluchestunna aprakatita emergency kappipuchukune prayatnam vaaridi.raj narayan kesu emergency naati keelakaparinamam. 1971 maarchilo jarigina ennikallo indira gaandhi laksha paichiluku otla mejaaritiitoe soshalistu party nayakudu raj narayan pai gelupondaaru. indiraagaandheepai odipoyina raj narayan ennikallo adhikara durviniyogam jarigindani alahabad haikortunu aasrayinchaaru. 1975 joon 12na,  indiramma ennika chelladantu, 6 samvatsaraala paatu e ennikallo paalgonaraadani alahabad hycortu teerpu veluvarinchindi. ee teerpunu indiraagaandhii supreenkortulo savalu cheste, joon 24, 1975na supreenkortu stay vidhinchi, navambar 7na alahabad hycortu teerpunu kottesindi.marovaipu, alahabad kortu teerpunu saakugaa chuuputuu indira pradhaani padaviki rajinama cheyalani ‘sampuurna kraanti’ paerutho aandolanalu cheyalani nirnayinchaaru. 1975 joon 25na, dhilli ramlila maidaanamlo nirvahinchina sabhavedika nunchi ‘‘poliisulu, sainyam indiraagaandhii prabhutvam aagnalu paatinchavaddani’’ jayaprakash narayan pilupunicchaaru. appatike, 1971- paakisthaantho yuddham, 1973- ‘prapancha chamuru sankshobham’, desamlo teevra karuvu taditara amsaalatoe bhaarata aardhika vyavastha ksheenistondi. deenikitodu, jayaprakash narayan piluputho saantibhadratalu adupu tappe pramaadam vundani bhaavinchina indiraagaandhii paristhitulu saddumanigevaraku matrame emergency nirnayam teesukunnaru. chattavyatireka kaaryakramaaniki pilupunichinanduku jayaprakash narayan, morarji deshay, chandrasekhar, vajapeyi taditarulu jailuku vellaalsivachindi. paalana sajavuga jarupataaniki deenini podiginchaaru. naadu ksheeninchina aardhika vyavasthanu gaadina pettataaniki emergency vidhiste, nedu modii notlaraddu nirnayamtho aardhika vyavastha ksheenistondi. notlaraddu nirnayamlaage, emergency kaalamlo prajalu ibbandi paddamata vastavame. naadu congress party angeekarinchindi, modii inka angeekarinchaledu.patrika swechha maro amsam. emergency rojullo patrikalapai aankshalu vidhinchaarani vimarsa. prajaaswaamyaaniki naalugo stambhamgaa unna mediapai aankshalu sababu kaadu. mari, modii paalanalo jarugutunnadi emiti? desavyaaptamgaa media samsthalanu modii, amit shaa dvayam tama kanusannallo prabhaavitam chestunnayi. vaallaku anukuulamgaa unna samsthalaku najaranalu, prasninche media chhaanallaku jarimaanaalu vidhistunnaaru. endy tv chairman pranay raay pai kendraprabhutva kakshasaadhimpu charyalanu chushamu. amit shaa tanayudu, jayant shaa aadaayam amaantam perigina vaartanu aadhaaraalato bayatapettina ‘da vair’ ane media samsthapai kesulu petti, jayant tarupuna vaadinchataaniki kendra prabhutva adishanal soliciter janaralku chatta viruddhamgaa pratyeka anumaticchina teeru badhakaram. samaajamlo marpukosam, pragatiseela bhaavaalato panichestunna gauri lankesh hatyaku karakulevaro manandarikee telusu. kendra, rashtra prabhutvaalanunchi vividha patrikalaku, chaanallaku andaalsina prakatana nidhullo kuudaa nedu vivaksha kanabadutundi. modii prabhutvam patrika swechhanu haristu nnadanataaniki intakanna udaaharanalu yem kavali?e desamlonaina, pourula bhavaprakatana swechha keelakam. emergency rojullo deenipai aankshalundevi. atikraminchina vaaripai chattaparamaina charyalundevi. mari, ippudu jarugutunnadi bhinnamgaa undaa? bhavaprakatanapai adhikaarika aankshalu laenappatikii, modii prabhutvam erpadina taruvaata swechha daadulaku guravutundi. ‘asahanam’ veyi padagala visham kakkutundi. gauri lankesh, kalburgi taditarula hatyalu ee kovaku chendinave. marovaipu, gaandheeni kaalchi champina gaadseku gudikadatananna sakshimaharaj pai charyalu levu. hindu matasthulu kaani pourulanu akrama santaanamannavaaripai, bhinnatvamlo ekatvamvunna bhaaratadesaanni oka matham paerutho maarustaamanna vaallapai charyalundavu. desham nalumoolala nunchi medhaavulu, kalaakaarulu tama avaardulu venakki ichina teeru nedu bhavaprakatana swechchapai jarugutunna daadula teevratanu teliyajestundi.rashtrala ennikala vaayidaa maro amsam. emergency kaalamlovunna anischiti kaaranamgaa aayaa rashtala ennikalu vaayidaapadithe prajaaswaamyam khoonee annaru. modii paalana induku atiitamaa? bihar lanti rashtra prabhutvaalanu koolchatam, arunachal pradesh rashtramlo prabhutvaalanu marchatam ipudu sarvasaadhaaranam. gova, manipur lanti rashtallo otaru teerpu edaina beejeepeede prabhutvam. gavarnar vyasthanu addam pettukuni, prajaasvaamyamtho aatalu. tamilanadu rajakeeya sankshobhaaniki kaaranam beejeepeene. gujaraatku chendina congress seanier nayakudu ahammad patel rajyasabhaku ennikayye samayamlo bgfa kendramantrulu chivariki election kamishannu kuudaa prabhaavitam cheyalani chusaru. uttarakhand rashtra prabhutva vishayamlo supreenkortu mottikaayalu vesi, kaalaanni venakki tippamani aadesinchindi. modii prabhutvam prajaaswaamyaanni khoonee chesindanataaniki ide nidarsanam.emergency samayamlo indiraagaandhii tecchina 20 suutraala pathakamtho desamlo vyavasaaya, vastuutpatti perigindi. matha vidveshaalu saddumanigaayi. ee kaalamlone, prajaavasaraalaku, maarutunna kaalamaana paristhitulaku anugunamgaa raajyaangamlo anni bhaagaalanu maarchukune swechha paarlamentuku kalpinchatam dwara ‘prajala chetha, prajala koraku, prajala yokka’ ane prajaaswaamya nirvachanam saarthakata chekurindi. mari modii prabhutva paalanalo paarlamentulo charchalu jaragatam ledu. notla raddu samayamlo pradhaani hodalo deshaprajalaku sanjaishi ivvaalsina modii paarlamentuku rakunda mukham chaatesaaru. paarlamentnu baipas chesi bhusekarana chattaniki ardinence roopamlo doddidaarina savaranalu cheyalani chusaru. gstpy saraina charcha jarupakunda, pratipakshaala, rashtra prabhutvaala suuchanalu patinchakunda amaluchesi abhaasupaalayyaaru. antimamgaa, sabhaa nayakudiga modii viphalamayyaru. modii pradhaani peetham ekkina taruvaata desamlo paristhitulakuu naati emargenseeki teda emledu. ipudu prajaaswaamyam pramaadamlo unnadi. bhavaprakatana, patrikaasvechchalu kattubandhanaalalo unnaayi. konagaala maheshaadhikaara pratinidhi, telamgaana congress