
దశాబ్దాల తరబడి కొనసాగిన భూస్వాముల, గూండాల దాష్టీకానికి వ్యతిరేకంగా ప్రత్యక్ష యుద్ధం చేసిన బొగ్గుగని కార్మికుల చరిత్ర ఇది. జులుంకు వ్యతిరేకంగా మంచిర్యాల జిల్లాలోని మందమర్రిలో కార్మికులు తిరుగుబాటు చేశారు. ఆ సందర్భంగా కార్మికులపై విచక్షణా రహితంగా పోలీసులు జరిపిన కాల్పుల్లో ఆరుగురు కార్మికులు అసువులు బాసారు. ఈ సంఘటన తర్వాతే దాదాపు కోల్బెల్ట్ ప్రాంతంలోని అప్పటి ఆదిలాబాద్, కరీంనగర్, ఖమ్మం పాత జిల్లాలలో గూండాయిజం తగ్గింది. సీపీఐ మావోయిస్టు పార్టీ అనుబంధ రాడికల్ యువజన సంఘం, విద్యార్థి సంఘాలు, సీపీఐ అనుబంధ సంఘాల యువకులు, విద్యార్థుల తిరుగుబాటుతో గూండాయిజం దాదాపు తోక ముడిచింది. స్థానిక భూస్వామి గూండాలు మందమర్రిలోని కేకే1 గని వద్ద లోడింగ్, అన్లోడింగ్ కార్మికుల నుంచి వారికి ఇచ్చే కూలీలో 50 శాతం కమీషన్లు తీసుకునేవారు. అప్పటి ఏఐటీయూసీ నాయకుడు వీటీ అబ్రహం, నేను, మరికొంత మంది యువకులం కలిసి కేకే1 గని వే బ్రిడ్జి దగ్గరకు వెళ్ళి కమీషన్ల వసూలును 1979, జనవరి 5న అడ్డుకున్నాం. గుండాలు మా మీద గొడ్డళ్లు, సబ్బల్లు, కత్తులతో దాడి చేసి తీవ్రంగా గాయపరిచారు. ఈ సంఘటన తెలిసిన మందమర్రి ఆగ్రహంతో ఉడికిపోయింది. భూస్వాములకు వ్యతిరేకంగా బొగ్గుబావులు బంద్ అయిపోయాయి.ఈ సంఘటనకు నిరసనగా విద్యార్థులు, యువకులు, కార్మికులు విధులు బహిష్కరించి, జనవరి 6న పెద్ద ఎత్తున ర్యాలీగా బయలు దేరారు. కార్మికులు, వివిధ నిరసనకారులు భూస్వామికి చెందిన ఆస్తులను ధ్వంసం చేస్తూ, దగ్ధం చేస్తూ ర్యాలీని కొనసాగిస్తున్నారు. స్థానికంగా ఉండే భూస్వామికి చెందిన బ్రాందీ షాపులను దహనం చేశారు. భూస్వామి సినిమా హాల్కు కూడా నిప్పుపెట్టారు. గుండాలకు చెందిన ఇండ్లకు వారి అడ్డాలలో ఉన్న షెడ్లకు నిప్పు పెట్టారు. భూస్వాముల దాష్టీకాలకు వ్యతిరేకంగా చెలరేగిన చారిత్రాత్మకమైన నిరసన ఇది. బొగ్గు గని కార్మికులపై జరిగిన, జరుగుతున్న జులుంకు వ్యతిరేకంగా గుండాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రారంభమైన అతిపెద్ద ర్యాలీ ఇది. వేలాది కార్మికులు ఈ ర్యాలీలో పాల్గొన్నారు. పెద్ద ఎత్తున సాయుధ పోలీసులు అక్కడికి చేరుకొని లాఠీచార్జ్ మొదలు పెట్టారు. అప్పటికీ పరిస్థితి అదుపులోకి రాకపోవడంతో ఎలాంటి హెచ్చరిక చేయకుండానే కాల్పులు జరుపడం ప్రారంభించారు.ఈ కాల్పుల్లో కాటం చంద్రయ్య, శీలంశెట్టి నారాయణ, పానుగంటి పోచం, దుర్గయ్య, సి.చంద్రయ్య, మరో కార్మికుడు మొత్తం ఆరుగురు అక్కడికక్కడే నేలకొరిగారు. కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఈ సందర్భంలో జరిగిన అరెస్టులకు నిరసనగా బంద్కు పిలుపునివ్వడం జరిగింది. ఒక విధంగా కోల్బెల్ట్ ప్రాంతంలో విప్లవోద్యమం విస్తరించడానికి అన్యాయానికి వ్యతిరేకంగా, గుండాయిజానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజలు కదిలి పోరాడడానికి ఈ సంఘటన దోహదపడిందని పేర్కొనవచ్చు. సింగరేణిలో ఈ సంఘటన మరుపురానిది. మరిచిపోలేనిది. ఇందులో ప్రాణాలను కోల్పోయిన కార్మికులను నల్లబంగారు నేల ఎన్నటికీ మర్చిపోలేదు. కార్మికవర్గం గుండెల్లో వారు నిరంతరం ఉండిపోతారు.ఎండీ. మునీర్(మందమర్రి కాల్పుల సంఘటనకు రేపటితో 38 సంవత్సరాలు)

dasaabdaala tarabadi konasaagina bhuswamula, goondaala daashteekaaniki vyatirekamgaa pratyaksha yuddham chesina boggugani kaarmikula charitra idhi. julunku vyatirekamgaa manchiryaala jillaalooni mandamarrilo kaarmikulu tirugubaatu chesaru. aa sandarbhamgaa kaarmikulapai vichakshanaa rahitamgaa poliisulu jaripina kaalpullo aaruguru kaarmikulu asuvulu basaru. ee sanghatana tarvate daadaapu colbelt praantamlooni appati adilabad, karinnagar, khammam paata jillaalalo goondoism taggindi. cpi mavoistu party anubandha radical yuvajana sangham, vidyaarthi sanghaalu, cpi anubandha sanghaala yuvakulu, vidyaarthula tirugubaatuto goondoism daadaapu thoka mudichindi. sthaanika bhuswami goondaalu mandamarriloni keke1 gani vadda loding, unloding kaarmikula nunchi vaariki iche kooleelo 50 saatam kameeshanlu teesukunevaaru. appati aituci nayakudu vt abraham, nenu, marikonta mandi yuvakulam kalisi keke1 gani vee bridgi daggaraku velli kameeshanla vasuulunu 1979, janavari 5na addukunnam. gundaalu maa meeda goddallu, sabballu, kattulatho daadi chesi teevramgaa gaayaparichaaru. ee sanghatana telisina mandamarri aagrahamto udikipoyindi. bhuswamulaku vyatirekamgaa boggubavulu band aipoyayi.ee sanghatanaku nirasanagaa vidyaarthulu, yuvakulu, kaarmikulu vidhulu bahishkarinchi, janavari 6na pedda ettuna ryaliga bayalu deraaru. kaarmikulu, vividha nirasanakaarulu bhuswamiki chendina aastulanu dhwamsam chestu, dagdham chestu ryalini konasaagistunnaaru. sthaanikamgaa unde bhuswamiki chendina brandi shapulanu dahanam chesaru. bhuswami sinima haalku kuudaa nippupettaaru. gundaalaku chendina indlaku vaari addaalalo unna shedlaku nippu pettaaru. bhuswamula daashteekaalaku vyatirekamgaa chelaregina chaaritraatmakamaina nirasana idhi. boggu gani kaarmikulapai jarigina, jarugutunna julunku vyatirekamgaa gundaalaku vyatirekamgaa praarambhamaina atipedda ralli idhi. velaadi kaarmikulu ee rallilo paalgonnaaru. pedda ettuna saayudha poliisulu akkadiki cherukoni lathicharj modalu pettaaru. appatikee paristhiti adupuloki rakapovadamto elanti hecharika cheyakundane kaalpulu jarupadam praarambhinchaaru.ee kaalpullo kaatam chandrayya, sheelamsetti narayana, paanuganti pocham, durgayya, si.chandrayya, maro kaarmikudu mottam aaruguru akkadikakkade nelakorigaaru. kamyuunistu party ee sandarbhamlo jarigina arestulaku nirasanagaa bandku pilupunivvadam jarigindi. oka vidhamgaa colbelt praantamlo viplavodyamam vistarinchadaaniki anyaayaaniki vyatirekamgaa, gundaayijaaniki vyatirekamgaa prajalu kadili poraadadaaniki ee sanghatana dohadapadindani perkonavacchu. singarenilo ee sanghatana marupuraanidi. marichipolenidi. indulo praanaalanu kolpoina kaarmikulanu nallabangaaru neela ennatikee marchipoledu. kaarmikavargam gundello vaaru nirantaram undipotaaru.endy. muneer(mandamarri kaalpula sanghatanaku repatitho 38 samvatsaraalu)