 "ఇన్నాళ్ళ దారి వేరు. ఇప్పుడు రఘు పెళ్ళి అవుతూంది. వాళ్ళిద్దరూ చిలకాగోరింకల్లా తిరుగుతూంటే ఇది మోడులా పడి వుండటం దానికెంత బాధ. మనకెంత బాధ? ఆ వియ్యపురాలు పెళ్ళికి ముందే ఇలా అంది. రేపు కోడలు వచ్చాక ఇది వాళ్ళకి ఎంతలోకువవుతుందో తెలుసా? ఇంట్లో కోడలేమన్నా అంటే అది ఎంత బాధపడ్తుంది? అది విని ఎటూ చెప్పలేక మనం ఎంత బాధపడాలి? అనకుండా వూరుకుంటే అది విపరీతంగాని, పుట్టింట్లో పడివున్న ఆడపిల్లని అనడం సహజం. నాకు తెలుసు ఇలాంటివన్నీ జరుగుతాయని. పెద్దలు అనుభవంతో చెపుతారు." 
 "చాలిస్తావా నీ సాధింపు? ఏం, ఆ వియ్యపురాలికి నా కూతురు బరువయిందటనా? ఎన్నాళ్ళుంటుందో, వుంచుకుంటామో అది ఆవిడ కేం బాధ? ఈసారంటే నోరు ముయ్యమను." కోపంగా అన్నారు శివశంకరంగారు. 
 "ఇవాళ వియ్యపురాలంది - రేపు కోడలంటుంది. ఎన్నాళ్ళు ఎవరి నోళ్ళు మూయించగలం? అందులో రఘు ఇక్కడుండేవాడు. పోనీ, ఏదో పై వూరిలో ఉద్యోగం అనుకుంటే అదోదారి - రేపు ఇంట్లో ఆ కోడలు దీన్ని చిన్న చూపు చూస్తే......" 
 "అంతదాకావస్తే వాళ్ళని బయటికి నడిచి వేరింటి కాపురం పెట్టుకోమను. నీవు అన్నింటికీ పెడ ఆలోచనలు చెయ్యకు." విసుక్కున్నారాయన. 
 మిగతా విషయాలలో శివశంకరంగారికి ఎంతటి లోకానుభవం వున్నా కూతురి విషయంలో మాత్రం ఆయన అనుభవాన్ని అనురాగపు పోరా కమ్మింది. ఎవరి మాటలు, ఎవరి విమర్శలు ఆయన వినరు. లెక్క చెయ్యరు. తనకి డబ్బు ఉంది. ఆ డబ్బుతో కూతురి సుఖానికి బాట వెయ్యగలనన్నవిశ్వాసం ఉంది ఆయనకి. లోకంలో డబ్బు ఒక్కటే అన్నీ సమకూర్చదన్న విషయం గ్రహించడానికి ఇష్టపడరు. తనది కన్న కడుపు కనక కూతురి విషయం కడుపులో పెట్టుకుంటారు. కూతురిపట్ల సానుభూతి వుండాలి. మిగతావారికి ఎందుకుంటుంది? ఎందుకుండాలి? అని ఆలోచించడానికిష్టపడరు. 
 పెళ్ళిళ్లయ్యేవరకే తమ బిడ్డలు. కోడళ్ళు వచ్చాక వాళ్ళ సంసారాలు, వాళ్ల స్వార్థాలు వాళ్ళవి. ఈనాడు చెల్లెలి పట్ల వున్న ప్రేమాభిమానాలు రేపుండవు అన్న నిజం ఆయన గ్రహించలేదు. భార్య శారదాంబ కన్నతల్లి అయి వుండీ ఎంత లోకజ్ఞానంతో మాట్లాడుతుందో అర్థం చేసుకోకుండా కూతురు అక్కడ వుండటం ఆమెకిష్టం లేదన్నట్టు మాట్లాడి సాధించేవారు. 
 రఘు పెళ్ళి అట్టహాసంగా, ఆడంబరంగా జరిగింది. ఒక్క ఆడపిల్ల అని పెళ్ళి బాగా చేశారు. లాంఛనాలు, మర్యాదలు బాగానే జరిగాయి. కూతురికి మంచి ఫర్నీచర్, ఫ్రిజ్, గోద్రేజ్ ల దగ్గరనించి అన్నీ ఇచ్చి పంపారు అత్తవారింటికి. రఘు కళ్ళు నేలమీద ఆననట్టే భార్యని చూసుకొని ఊహా లోకాల్లో తేలిపోతూ, చుట్టూ జరుగుతున్నది పట్టించుకోడం మానేశాడు. నిర్మల ఎంత సంతోషంగా, ఎంత హడావిడిగా అన్న పెళ్ళిలో తిరిగినా ఏదో వెలితిగా అన్పించింది. అదేమిటో ఆమెకి అర్థం కాలేదు.
 పెళ్ళికి వచ్చిన చుట్టాలు 'అమ్మాయి మరి వెళ్ళదా, అల్లుడేమన్నాడు, మళ్ళీ పెళ్ళి చేస్తారా?' లాంటి ప్రశ్నలు కొందరు డైరెక్ట్ గా అడిగితే, మరికొందరు ఇన్ డైరెక్ట్ గా అడిగారు. ఆ మాత్రం చనువులేని వాళ్ళు ఆ భావాలు చూపులతో వ్యక్తం చేశారు. అటు ఆడపెళ్ళివారు నిర్మలని చూసినప్పుడల్లా గుసగుసలాడుకునేవారు. కళ్ళతో సౌజ్ఞలు చేసుకునేవారు. 'ఈ అమ్మాయే మన దివ్య ఆడపడుచు. మొగుణ్ణి వదిలేసిందట. మూడేళ్ళబట్టి పుట్టింట్లోనే వుంటోంది' అంటూ గుసగుసలాడేవారు. నిర్మల అదంతా పట్టించుకోకుండా దులిపేసుకోవాలన్నాఒక్కోసారి ఆ మాటలు ఆమె చెవినపడి మనసు చివుక్కుమనేది. మొహం చిన్నపోయేది. తప్పు చేసిన దానిలా తప్పించుకు వెళ్ళిపోయేది. 
 గృహప్రవేశం, రిసెప్షన్ హడావిడి, ఆ తరువాత హనీమూన్ ట్రిప్ అయ్యాక దివ్య కాపురానికి వచ్చింది. ఆ అమ్మాయి స్వతహాగా సరదా అయింది. ఈ కాలం పిల్లలభావాలు కలది కనక నిర్మల గురించి మొదట ఏం అనుకోలేదు. ఇంట్లో తల్లి, చుట్టాలు రకరకాలుగా మాట్లాడుకోవడం విన్నాక ఆమెకి తెలియకుండానే ఆమెలో నిర్మలంటే అదోరకం చులకన భావం వచ్చింది. 
 అసలు ఆ కొత్త వైవాహికజీవితంలో నిర్మల గురించి ఆలోచించే తీరికే లేదు ఆమెకి. ఎంతసేపు రఘు ఆమె, సినిమాలు, షికార్లు, గదిలో తలుపులు బిడాయించుకుని ఒకరి కౌగిలిలో ఒకరు కరిగిపోవడంతో ఓ నెలగడిచిపోయింది. అప్పటికి ఆ దంపతులిద్దరికీ కాస్త కొత్తమైకం వదిలి ప్రపంచంలో పడ్డారు. రఘు కోర్టుకి వెళ్ళడం ఆరంభించారు. దివ్య లా ఫైనల్ ఇయర్ లో ఉంది కనక చదువు ఆపకుండా పూర్తి చెయ్యాలని ఇద్దరూ అనుకున్నారు. కనక మళ్ళీ దివ్య కాలేజీకి వెళ్ళడం ఆరంభించింది. కాలేజీకి వెళ్ళిరావడం, సాయంత్రం షికార్లు, సినిమాలు, రాత్రిభోజనాలవగానే గదిలో దూరడం. ఉదయం ఏడు లోపల లేవరు ఇద్దరూ. ఉదయం కాఫీ - టిఫిన్లు గదిలోకి తీసుకెళుతోంది దివ్య బ్రేక్ ఫాస్ట్, స్నానాలు పూర్తిచేసిగాని గదిలోంచి బయటపడరు, ఉదయం పూట ఎవరి హడావిడిలో వారు తయారై కాలేజీలకి, ఆఫీసులకి వెళ్ళడం...... 
 అన్న పెళ్ళి అయితే దివ్యతో తనకి బాగా కాలక్షేపం అవుతుందనుకున్న నిర్మలకి చాలా ఆశాభంగం కల్గింది. ఇంట్లో ఎదురుపడితే హాయ్ అనడమో, ఇప్పుడే వచ్చారా ఇంటికి అని ఓ చిన్న పలకరింపు తప్ప, ఇద్దరూ ఒక ఈడు వాళ్ళయినా కూర్చుని మాటా మంతీ ఆడుకునే
అవకాశమే రాలేదు నిర్మలకి. రాత్రి భోజనాలపుడు మాత్రం వాళ్ళెక్కడికీ వెళ్ళని రోజు అంతా కల్సి భోజనం చేసే అవకాశం వచ్చేది. అప్పుడు మామగారున్నారనేమో ఎక్కువ మాట్లాడేది కాదు. జనరల్ గా లోకాభిరామాయణమో, కుటుంబ విషయాలో మాటల్లో దొర్లేవి. ఆ పరిస్థితిలో దివ్యతో చనువుగా ఎలా వుండటమో నిర్మలకి అర్థం కాలేదు.
 అటు శారదాంబకీ కోడలు వచ్చిన ముద్దు ముచ్చట తీరలేదు. ఆ అమ్మాయి ఇంట్లో వున్న కాసేపు అయినా అందరి మధ్యకురాదాయె అనుకుంటుంది. ఆదివారం వస్తే దివ్య, రఘు ఇద్దరూ ఆమె పుట్టింటికి వెళ్ళి భోజనాలు చేసి రాత్రికి కాని రారు. అత్తగారేదన్నా అడిగితే జవాబు చెప్పటం తప్ప తనంతట తానుగా ఏదీ మాట్లాడని కోడలితో శారదాంబకీ పరిచయం పెంచుకునే అవకాశం లేకుండా పోయింది. అత్తవారిల్లు, అత్తగారిని కాస్తో కూస్తో చేదోడుగా ఉండాలని, ఆ ఇల్లు తనది, పనీపాట కాస్త చూసుకోవాలని కూడా అనుకోకుండా ఏదో హోటల్లో ఉన్నట్టు వేళకి కాఫీ టిఫిన్లు, భోజనాలకి రావడం తప్ప ఏదీ కల్పించుకోకుండా గెస్ట్ మాదిరి గడుపుతున్న కోడలిని ఏమనాలో తెలియలేదు శారదాంబకి.
 ఇంట్లో వంటకి మనిషి వున్నా, ఎన్ని పనులుంటాయి? కనీసం ఇది చెయ్యనా అత్తయ్యా అని రాని కోడలిని ఏం అనుకోవాలో తెలియలేదు ఆవిడకి. రఘు అయితే పెళ్ళయ్యాక ఓ వంటిల్లు వుంటుందని, వంటపని వుంటుందన్న విషయం మర్చిపోయినట్టు దివ్య గదిలోకి కాఫీ ఫలహారాలు తెస్తే తినడం తప్ప మిగతా విషయాలు పట్టించుకోవడం మానేశాడు. ఓ వారం రోజులు వంటావిడ సెలవు పెడితే తల్లి పనితో సతమతమవుతుంటే నిర్మల సాయం చేసేది కాని దివ్య వంటింటి వైపన్నా వచ్చేది కాదు. "కోడలు వచ్చినా నా పాట్లు తప్పలేదు" అని ఒకటి రెండుసార్లు గొణుక్కుంది శారదాంబ.
 "innaalla daari vaeru. ippudu raghu pelli avutuundi. vaalliddaruu chilakagorinkalla tirugutunte idhi modula padi vundatam daanikenta baadha. manakenta baadha? aa viyyapuraalu pelliki munde ilaa andi. repu kodalu vachaka idhi vaallaki entalokuvavutundo telusa? intlo kodalemanna ante adhi entha baadhapadtundi? adhi vini etuu cheppaleka manam entha badhapadali? anakunda voorukunte adhi vipareetamgaani, puttintlo padivunna aadapillani anadam sahajam. naaku telusu ilantivanni jarugutaayani. peddalu anubhavamtho cheputaaru." 
 "chalistava nee saadhimpu? yem, aa viyyapuraaliki naa koothuru baruvayindatanaa? ennaalluntundo, vunchukuntamo adhi aavida kem baadha? eesaarante noru muyyamanu." kopanga annaru sivasankaramgaaru. 
 "ivaala viyyapuraalandi - repu kodalantundi. ennaallu evari nollu mooyinchagalam? andulo raghu ikkadundevadu. ponee, edho pai voorilo udyogam anukunte adodari - repu intlo aa kodalu deenni chinna chuupu chuste......" 
 "antadaakaavaste vaallani bayatiki nadichi verinti kapuram pettukomanu. neevu annintikii peda aalochanalu cheyyaku." visukkunnarayana. 
 migata vishayaalalo sivasankaramgaariki enthati lokanubhavam vunna koothuri vishayamlo maatram aayana anubhavaanni anuraagapu pora kammindi. evari maatalu, evari vimarsalu aayana vinaru. lekka cheyyaru. tanaki dabbu undi. aa dabbutho koothuri sukhaniki baata veyyagalanannaviswam undi aayanaki. lokamlo dabbu okkate annee samakuurchadanna vishayam grahinchadaaniki ishtapadaru. tanadi kanna kadupu kanaka koothuri vishayam kadupulo pettukuntaaru. koothuripatla saanubhooti vundaali. migataavaariki endukuntundi? endukundaali? ani aalochinchadaanikishtapadar. 
 pellillayyevaerake tama biddalu. kodallu vachaka vaalla samsaaraalu, vaalla swaarthaalu vaallavi. eenaadu chelleli patla vunna premaabhimaanaalu repundavu anna nijam aayana grahinchaledu. bharya saaradaamba kannatalli ayi vundi entha lokagnaanamto maatlaadutundo artham chesukokunda koothuru akkada vundatam aamekishtam ledannattu matladi saadhinchevaaru. 
 raghu pelli attahaasamgaa, aadambaramgaa jarigindi. okka aadapilla ani pelli baga chesaru. laanchanaalu, maryaadalu bagane jarigai. koothuriki manchi furnicher, friz, godrej la daggaraninchi annee ichi pampaaru attavaarintiki. raghu kallu neelameeda ananatte bharyani chusukoni oohaa lokaallo telipothu, chuttu jarugutunnadi pattinchukodam maanesaadu. nirmala entha santoshamgaa, entha hadavidiga anna pellilo tirigina edho velitigaa anpinchindi. ademito aameki artham kaaledu.
 pelliki vachina chuttaalu 'ammai mari velladaa, alludemannadu, mallee pelli chestara?' lanti prasnalu kondaru direct gaa adigithe, marikondaru in direct gaa adigaaru. aa maatram chanuvuleni vaallu aa bhaavaalu chuupulathoo vyaktam chesaru. atu aadapellivaaru nirmalani chusinappudalla gusagusaladukunevaru. kallatho sougnalu chesukunevaru. 'ee ammaye mana divya aadapaduchu. mogunni vadilesindata. moodellabatti puttintlone vuntondi' antuu gusagusaladevaru. nirmala adanta pattinchukokunda dulipesukovalannooko aa maatalu aame chevinapadi manasu chivukkumanedi. moham chinnapoyedi. tappu chesina danila tappinchuku vellipoyedi. 
 gruhapravesam, reseption hadavidi, aa taruvaata haneemoon trip ayyaka divya kaapuraaniki vachindi. aa ammai swatahaagaa sarada ayindi. ee kaalam pillalabhaavaalu kaladi kanaka nirmala gurinchi modata yem anukoledu. intlo talli, chuttaalu rakarakaalugaa matladukovadam vinnaka aameki teliyakundaane aamelo nirmalante adorakam chulakana bhavam vachindi. 
 asalu aa kotta vaivaahikajeevitamlo nirmala gurinchi aalochinche teerike ledu aameki. entasepu raghu aame, cinimaalu, shikarlu, gadilo talupulu bidaayinchukuni okari kaugililo okaru karigipovadamto oo nelagadichipoyindi. appatiki aa dampatuliddarikii kaasta kottamaikam vadili prapanchamlo paddaaru. raghu kortuki velladam aarambhinchaaru. divya laa final ier loo undi kanaka chaduvu apakunda puurti cheyyaalani iddaruu anukunnaru. kanaka mallee divya kaalejeeki velladam aarambhinchindi. kaalejeeki velliravadam, saayantram shikarlu, cinimaalu, raatribhojanaalavagaane gadilo dooradam. udayam edu lopala levaru iddaruu. udayam coffy - tiffinlu gadiloki teesukelutondi divya breake fast, snaanaalu poorticheesigaani gadilonchi bayatapadaru, udayam poota evari hadavidilo vaaru tayaarai kaalejeelaki, aafiisulaki velladam...... 
 anna pelli ayithe divyatho tanaki baga kalakshepam avutundanukunna nirmalaki chala aasaabhangam kalgindi. intlo edurupadithe haay anadamo, ippude vachara intiki ani oo chinna palakarimpu tappa, iddaruu oka eedu vallayina kuurchuni mata mantee aadukune
avakasame raledu nirmalaki. raatri bhojanalapudu maatram vaallekkadikii vellani roju antaa kalsi bhojanam chese avakaasam vachedi. appudu mamagarunnaranemo ekkuva matladedi kaadu. janaral gaa lokabhiramayanamo, kutumba vishayaalo maatallo dorlevi. aa paristhitilo divyatho chanuvugaa ela vundatamo nirmalaki artham kaaledu.
 atu saaradaambakii kodalu vachina muddu muchhata teeraledu. aa ammai intlo vunna kasepu aina andari madhyakuraadaaye anukuntundi. aadivaaram vaste divya, raghu iddaruu aame puttintiki velli bhojanaalu chesi raatriki kaani raaru. attagaredanna adigithe jawabu cheppatam tappa tanantata taanugaa edhee matladani kodalitho saaradaambakii parichayam penchukune avakaasam lekunda poyindi. attavaarillu, attagaarini kasto kusto chedoduga undaalani, aa illu tanadi, paneepaata kaasta chusukovalani kuudaa anukokunda edho hotallo unnattu vaelaki coffy tiffinlu, bhojanalaki ravadam tappa edhee kalpinchukokunda gest maadiri gaduputunna kodalini emanaalo teliyaledu saaradaambaki.
 intlo vantaki manishi vunna, enni panuluntaayi? kaneesam idhi cheyyana attayya ani raani kodalini yem anukovalo teliyaledu aavidaki. raghu ayithe pellayyaaka oo vantillu vuntundani, vantapani vuntundanna vishayam marchipoyinattu divya gadiloki coffy falaharalu teste tinadam tappa migata vishayaalu pattinchukovadam maanesaadu. oo vaaram rojulu vantavida selavu pedithe talli panitho satamatamavutunte nirmala saayam chesedi kaani divya vantinti vaipanna vachedi kaadu. "kodalu vachina naa paatlu tappaledu" ani okati rendusaarlu gonukkundi saaradaamba.