రోజులో ఏ సమయాన విద్యుత్తును ఉపయోగించుకుంటున్నారనే ప్రాతిపదికన విద్యుత్తు చార్జీలను నిర్ణయించాలి. విద్యుత్ వినియోగం సాధారణంగా పగలు, రాత్రి తక్కువగాను, ఉదయం, సాయంత్రం అధికంగాను ఉంటుంది. ఈ నాలుగు సమయాలలో వినియోగించుకొంటున్న విద్యుత్కు వేర్వేరు చార్జీలు వసూలు చేయాలి.సౌర శక్తి ఉత్పత్తిని పెంపొందించేందుకు ప్రభు త్వం తగు చర్యలు చేపడుతోంది. ఇది ముదావహమైన విషయం. సౌర విద్యుత్తు ధర నమ్మలేనంత తక్కువ స్థాయికి తగ్గిపోయింది. రాజస్థాన్లోని ఒక సౌరశక్తి ఉత్పత్తి కేంద్రంలో యూనిట్ విద్యుత్తు కేవలం రూ.2.44కే లభ్యమవుతున్నది. సౌరశక్తితో సమస్యేమిటంటే అది కేవలం పగటి పూట సూర్యుడు బాగా ప్రకాశిస్తున్నప్పుడు మాత్రమే ఉత్పత్తి అవుతుంది. కాగా ఉదయం, సాయంత్రం పూట మాత్రమే విద్యుత్తు అవసరాలు అధికంగా ఉంటాయి. కనుక ఆ వేళల్లో విద్యుత్తుకు డిమాండ్ సహజంగానే ఎక్కువ. ఈ డిమాండ్ను తీర్చే విధంగా విద్యుత్ అందుబాటులో వుండాలంటే సరైన మార్గం జల విద్యుత్తును ఉపయోగించుకోవడమేనని ఇంధన రంగ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.జల విద్యుత్తుతో వున్న ఒక గొప్ప సౌలభ్యమేమిటంటే దాని ఉత్పత్తిని ఎప్పుడైనా ప్రారంభించవచ్చు, ఎప్పుడైనా నిలిపివేయవచ్చు. ఒక బటన్ నొక్కితే సరిపోతుంది. డ్యామ్ వెనుక వున్న జలాశయంలో నీటిని నిల్వ చేస్తారు. విద్యుత్తును ఎప్పుడు ఉత్పత్తి చేయాలో, ఉత్పత్తిని ఎప్పుడు నిలిపివేయాలో జల విద్యుదుత్పాదన కంపెనీలకు రాష్ట్ర విద్యుత్ బోర్డులు నిర్దేశిస్తాయి. జల విద్యుత్తో పాటు ధర్మల్ విద్యుత్ను కూడా ఉపయోగించుకోవడం వల్ల మన విద్యుత్ అవసరాలు సంతృప్తికరంగా తీరడానికి అవకాశమున్నది. విద్యుత్కు డిమాండ్ అత్యధిక స్థాయిలో వుండే ఉదయం, సాయంత్రం పూట జల విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. అయితే పర్యావరణంపై జల విద్యుదుత్పాదన ప్రభావం ప్రతికూలంగా వుంటుంది. జలవిద్యుదుత్పాదన కేంద్రాలు నదీ ప్రవాహాలను అడ్డుకుంటాయి. నదీ జలాల్లోని అవక్షేపాలు దిగువ భాగానికి కొట్టుకుపోకుండా అడ్డుకుంటాయి. అలాగే చేపలు నది ఎగువ భాగానికి వెళ్ళటానికి ఆటంకమవుతాయి. జల విద్యుదుత్పాదన ప్రాజెక్టులు నదీ జలాల్లో ఉండే ఆధ్యాత్మిక గుణాలను నిర్మూలిస్తాయి.మరి మార్గాంతరమేమిటి? పంప్ (నీళ్ళుతోడే యంత్రం)– స్టోరేజీ ప్రాజెక్టులను నిర్మించుకోవడం ద్వారా ఈ జటిల పరిస్థితిని అధిగమించవచ్చు. సాధారణ జల విద్యుదుత్పాదన ప్రాజెక్టులో ఒకే ఒక జలాశయం డ్యామ్కు ఎగువ భాగాన వుంటుంది. ఎగువ ప్రాంతాల నుంచి దిగువ ప్రాంతాలకు నీరు ప్రవహిస్తుండగా విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తారు. ఒక పంప్– స్టోరేజి ప్రాజెక్ట్లో రెండు జలాశయాలను నిర్మిస్తారు. దిగువున వున్న జలాశయం నుంచి నీటిని ఎగువున వున్న జలాశయానికి పంప్ చేస్తారు. విద్యుత్తు పుష్కలంగా లభ్యమవుతున్నప్పుడు మాత్రమే ఇది సాధ్యమవుతుంది. ఆ తరువాత ఎగువ ప్రాంతపు జలాశయంలోని నీటిని టర్బైన్ల ద్వారా దిగువ జలాశయానికి విడుదల చేస్తారు. అవసరమైన విద్యుదుత్పాదనకు ఆ నీటిని ఉపయోగించుకుంటారు. ఒక సాధారణ జల విద్యుదుత్పాదన కేంద్రాన్ని ఒక పంప్– స్టోరేజి విద్యుదుత్పాదన కేంద్రంగా మార్చివేసినప్పుడు యూనిట్ విద్యుత్ ఉత్పత్తికి అదనంగా 30 నుంచి 40 పైసల చొప్పున ఖర్చవుతుందని సెంట్రల్ ఎలక్ట్రిసిటీ అథారిటీ చైర్మన్ ఎస్.డి. దూబే చెప్పారు. దిగువ ప్రాంతంలో అదనంగా మరో జలాశయాన్ని నిర్మించడం ద్వారా సాధారణ జల విద్యుదుత్పాదన ప్రాజెక్ట్లను మార్చివేయవచ్చు. దిగువ జలాశయం నుంచి ఎగువ జలాశయానికి నీటిని పంపించడానికి అవసరమైన పంప్లను ఏర్పాటు చేయాలి. సాధారణ జల విద్యుదుత్పాదన కేంద్రంలో వుండే టర్బైన్లనే పంప్– స్టోరేజి విద్యుదుత్పాదన పథకంలో కూడా ఉపయోగించుకోవచ్చు. దీనివల్ల అదనంగా అయ్యే వ్యయం స్వల్పంగా మాత్రమే వుంటుంది. విద్యుత్ ఉత్పత్తి బాగా పెరుగుతుంది. అయితే జల విద్యుదుత్పాదన కేంద్రాలు పర్యావరణంపై చూపే ప్రతికూల ప్రభావాలు పంప్– స్టోరేజి ప్రాజెక్టుల వల్ల తొలగిపోవు. ఎందుకంటే ఈ ప్రాజెక్ట్ల నిర్మాణమూ నదికి అడ్డంగానే జరుగుతుంది.ఇందుకు ప్రత్యామ్నాయం నదీ ప్రవాహ మార్గానికి ఆవల స్వతంత్ర పంప్– స్టోరేజి ప్రాజెక్టులు నిర్మించడం. ప్రస్తుతం జల విద్యుదుత్పాదనలో యూనిట్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి వ్యయం ఆరు రూపాయలుగా వుంటుంది. ఇక పంప్– స్టోరేజి ప్రాజెక్టులలో విద్యుత్ ఉత్పత్తి వ్యయం యూనిట్కు రూ.3గా వుంటుంది. ఎందుకంటే ఆవి సంవత్సరం పొడవునా పూర్తి ఉత్పత్తి సామర్థ్యంతో పనిచేస్తుంటాయి. విద్యుత్ అవసరాలు అత్యధికంగా వున్నప్పుడు చేసే ఉత్పత్తి వ్యయం యూనిట్కు రూ.6 గా వుంటుంది. ధర్మల్, అణువిద్యుత్ కేంద్రాలలో ఉత్పత్తి అయ్యే విద్యుత్తు వ్యయం కూడా ఇంతే వుంటుంది.సాధారణ జల విద్యుదుత్పాదన ప్రాజెక్టులను పంప్– స్టోరేజి ప్రాజెక్టులుగా మార్చడానికి అయ్యే వ్యయాన్ని కూడా ఇంకా గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. రోజులో ఏ సమయాన విద్యుత్తును ఉపయోగించుకుంటున్నారనే ప్రాతిపదికన విద్యుత్తు చార్జీలను (టైమ్ ఆఫ్ డే ప్రైసింగ్) నిర్ణయించడం ద్వారా ఇది సాధ్యమవుతుంది. విద్యుత్ వినియోగం సాధారణంగా పగలు, రాత్రి (డే అండ్ నైట్) తక్కువగాను, ఉదయం, సాయంత్రం (మార్నింగ్ అండ్ ఈవెనింగ్) అధికంగాను ఉంటుంది. ఈ నాలుగు సమయాలలో వినియోగించుకొంటున్న విద్యుత్కు ప్రస్తుతం ఒకే ధర వుంటుంది. ఎటువంటి తేడా ఉండడం లేదు. ఈ కారణంగానే వినియోగదారులు గీజర్లు మొదలైన వాటిని సైతం విద్యుత్ వినియోగం అత్యధికంగా వుండే వేళల్లో కూడా నిలిపివేయడం లేదు. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో భిన్న సమయాల్లో ఉపయోగించుకునే విద్యుత్తుకు భిన్న రేట్లను వసూలు చేస్తారు. దీనివల్ల పీక్ అవర్స్లో విద్యుత్కు డిమాండ్ తగ్గడానికి దోహదం జరుగుతున్నది.(వ్యాసకర్త ఆర్థికవేత్త, బెంగుళూరు ఐఐఎం రిటైర్్డ ప్రొఫెసర్)సౌర శక్తి ఉత్పత్తిని పెంపొందించేందుకు ప్రభు త్వం తగు చర్యలు చేపడుతోంది. ఇది ముదావహమైన విషయం. సౌర విద్యుత్తు ధర నమ్మలేనంత తక్కువ స్థాయికి తగ్గిపోయింది. రాజస్థాన్లోని ఒక సౌరశక్తి ఉత్పత్తి కేంద్రంలో యూనిట్ విద్యుత్తు కేవలం రూ.2.44కే లభ్యమవుతున్నది. సౌరశక్తితో సమస్యేమిటంటే అది కేవలం పగటి పూట సూర్యుడు బాగా ప్రకాశిస్తున్నప్పుడు మాత్రమే ఉత్పత్తి అవుతుంది. కాగా ఉదయం, సాయంత్రం పూట మాత్రమే విద్యుత్తు అవసరాలు అధికంగా ఉంటాయి. కనుక ఆ వేళల్లో విద్యుత్తుకు డిమాండ్ సహజంగానే ఎక్కువ. ఈ డిమాండ్ను తీర్చే విధంగా విద్యుత్ అందుబాటులో వుండాలంటే సరైన మార్గం జల విద్యుత్తును ఉపయోగించుకోవడమేనని ఇంధన రంగ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.జల విద్యుత్తుతో వున్న ఒక గొప్ప సౌలభ్యమేమిటంటే దాని ఉత్పత్తిని ఎప్పుడైనా ప్రారంభించవచ్చు, ఎప్పుడైనా నిలిపివేయవచ్చు. ఒక బటన్ నొక్కితే సరిపోతుంది. డ్యామ్ వెనుక వున్న జలాశయంలో నీటిని నిల్వ చేస్తారు. విద్యుత్తును ఎప్పుడు ఉత్పత్తి చేయాలో, ఉత్పత్తిని ఎప్పుడు నిలిపివేయాలో జల విద్యుదుత్పాదన కంపెనీలకు రాష్ట్ర విద్యుత్ బోర్డులు నిర్దేశిస్తాయి. జల విద్యుత్తో పాటు ధర్మల్ విద్యుత్ను కూడా ఉపయోగించుకోవడం వల్ల మన విద్యుత్ అవసరాలు సంతృప్తికరంగా తీరడానికి అవకాశమున్నది. విద్యుత్కు డిమాండ్ అత్యధిక స్థాయిలో వుండే ఉదయం, సాయంత్రం పూట జల విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. అయితే పర్యావరణంపై జల విద్యుదుత్పాదన ప్రభావం ప్రతికూలంగా వుంటుంది. జలవిద్యుదుత్పాదన కేంద్రాలు నదీ ప్రవాహాలను అడ్డుకుంటాయి. నదీ జలాల్లోని అవక్షేపాలు దిగువ భాగానికి కొట్టుకుపోకుండా అడ్డుకుంటాయి. అలాగే చేపలు నది ఎగువ భాగానికి వెళ్ళటానికి ఆటంకమవుతాయి. జల విద్యుదుత్పాదన ప్రాజెక్టులు నదీ జలాల్లో ఉండే ఆధ్యాత్మిక గుణాలను నిర్మూలిస్తాయి.మరి మార్గాంతరమేమిటి? పంప్ (నీళ్ళుతోడే యంత్రం)– స్టోరేజీ ప్రాజెక్టులను నిర్మించుకోవడం ద్వారా ఈ జటిల పరిస్థితిని అధిగమించవచ్చు. సాధారణ జల విద్యుదుత్పాదన ప్రాజెక్టులో ఒకే ఒక జలాశయం డ్యామ్కు ఎగువ భాగాన వుంటుంది. ఎగువ ప్రాంతాల నుంచి దిగువ ప్రాంతాలకు నీరు ప్రవహిస్తుండగా విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తారు. ఒక పంప్– స్టోరేజి ప్రాజెక్ట్లో రెండు జలాశయాలను నిర్మిస్తారు. దిగువున వున్న జలాశయం నుంచి నీటిని ఎగువున వున్న జలాశయానికి పంప్ చేస్తారు. విద్యుత్తు పుష్కలంగా లభ్యమవుతున్నప్పుడు మాత్రమే ఇది సాధ్యమవుతుంది. ఆ తరువాత ఎగువ ప్రాంతపు జలాశయంలోని నీటిని టర్బైన్ల ద్వారా దిగువ జలాశయానికి విడుదల చేస్తారు. అవసరమైన విద్యుదుత్పాదనకు ఆ నీటిని ఉపయోగించుకుంటారు. ఒక సాధారణ జల విద్యుదుత్పాదన కేంద్రాన్ని ఒక పంప్– స్టోరేజి విద్యుదుత్పాదన కేంద్రంగా మార్చివేసినప్పుడు యూనిట్ విద్యుత్ ఉత్పత్తికి అదనంగా 30 నుంచి 40 పైసల చొప్పున ఖర్చవుతుందని సెంట్రల్ ఎలక్ట్రిసిటీ అథారిటీ చైర్మన్ ఎస్.డి. దూబే చెప్పారు. దిగువ ప్రాంతంలో అదనంగా మరో జలాశయాన్ని నిర్మించడం ద్వారా సాధారణ జల విద్యుదుత్పాదన ప్రాజెక్ట్లను మార్చివేయవచ్చు. దిగువ జలాశయం నుంచి ఎగువ జలాశయానికి నీటిని పంపించడానికి అవసరమైన పంప్లను ఏర్పాటు చేయాలి. సాధారణ జల విద్యుదుత్పాదన కేంద్రంలో వుండే టర్బైన్లనే పంప్– స్టోరేజి విద్యుదుత్పాదన పథకంలో కూడా ఉపయోగించుకోవచ్చు. దీనివల్ల అదనంగా అయ్యే వ్యయం స్వల్పంగా మాత్రమే వుంటుంది. విద్యుత్ ఉత్పత్తి బాగా పెరుగుతుంది. అయితే జల విద్యుదుత్పాదన కేంద్రాలు పర్యావరణంపై చూపే ప్రతికూల ప్రభావాలు పంప్– స్టోరేజి ప్రాజెక్టుల వల్ల తొలగిపోవు. ఎందుకంటే ఈ ప్రాజెక్ట్ల నిర్మాణమూ నదికి అడ్డంగానే జరుగుతుంది.ఇందుకు ప్రత్యామ్నాయం నదీ ప్రవాహ మార్గానికి ఆవల స్వతంత్ర పంప్– స్టోరేజి ప్రాజెక్టులు నిర్మించడం. ప్రస్తుతం జల విద్యుదుత్పాదనలో యూనిట్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి వ్యయం ఆరు రూపాయలుగా వుంటుంది. ఇక పంప్– స్టోరేజి ప్రాజెక్టులలో విద్యుత్ ఉత్పత్తి వ్యయం యూనిట్కు రూ.3గా వుంటుంది. ఎందుకంటే ఆవి సంవత్సరం పొడవునా పూర్తి ఉత్పత్తి సామర్థ్యంతో పనిచేస్తుంటాయి. విద్యుత్ అవసరాలు అత్యధికంగా వున్నప్పుడు చేసే ఉత్పత్తి వ్యయం యూనిట్కు రూ.6 గా వుంటుంది. ధర్మల్, అణువిద్యుత్ కేంద్రాలలో ఉత్పత్తి అయ్యే విద్యుత్తు వ్యయం కూడా ఇంతే వుంటుంది.సాధారణ జల విద్యుదుత్పాదన ప్రాజెక్టులను పంప్– స్టోరేజి ప్రాజెక్టులుగా మార్చడానికి అయ్యే వ్యయాన్ని కూడా ఇంకా గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. రోజులో ఏ సమయాన విద్యుత్తును ఉపయోగించుకుంటున్నారనే ప్రాతిపదికన విద్యుత్తు చార్జీలను (టైమ్ ఆఫ్ డే ప్రైసింగ్) నిర్ణయించడం ద్వారా ఇది సాధ్యమవుతుంది. విద్యుత్ వినియోగం సాధారణంగా పగలు, రాత్రి (డే అండ్ నైట్) తక్కువగాను, ఉదయం, సాయంత్రం (మార్నింగ్ అండ్ ఈవెనింగ్) అధికంగాను ఉంటుంది. ఈ నాలుగు సమయాలలో వినియోగించుకొంటున్న విద్యుత్కు ప్రస్తుతం ఒకే ధర వుంటుంది. ఎటువంటి తేడా ఉండడం లేదు. ఈ కారణంగానే వినియోగదారులు గీజర్లు మొదలైన వాటిని సైతం విద్యుత్ వినియోగం అత్యధికంగా వుండే వేళల్లో కూడా నిలిపివేయడం లేదు. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో భిన్న సమయాల్లో ఉపయోగించుకునే విద్యుత్తుకు భిన్న రేట్లను వసూలు చేస్తారు. దీనివల్ల పీక్ అవర్స్లో విద్యుత్కు డిమాండ్ తగ్గడానికి దోహదం జరుగుతున్నది.(వ్యాసకర్త ఆర్థికవేత్త, బెంగుళూరు ఐఐఎం రిటైర్్డ ప్రొఫెసర్)
rojulo e samayana vidyuttunu upayoginchukuntunnara praatipadikana vidyuttu chaarjeelanu nirnayinchaali. vidyut viniyogam saadhaaranamgaa pagalu, raatri takkuvagaanu, udayam, saayantram adhikamgaanu untundi. ee naalugu samayaalalo viniyoginchukontunna vidyutku ververu chaarjeelu vasulu cheyali.soura sakti utpattini pempondinchenduku prabhu twam tagu charyalu chepadutondi. idhi mudaavahamaina vishayam. soura vidyuttu dhara nammalenanta takkuva sthaayiki taggipoyindi. raajasthaanloni oka sourasakti utpatti kendramlo unit vidyuttu kevalam roo.2.44kee labhyamavutunnadi. sourasaktitoe samasyemitante adhi kevalam pagati poota suuryudu baga prakaasistunnappuda matrame utpatti avutundi. kaga udayam, saayantram poota matrame vidyuttu avasaraalu adhikamgaa untaayi. kanuka aa velallo vidyuttuku demand sahajamgaane ekkuva. ee demandnu teerche vidhamgaa vidyut andubaatulo vundalante saraina maargam jala vidyuttunu upayoginchukovadamenani indhana ranga nipunulu suuchistunnaaru.jala vidyuttutoe vunna oka goppa soulabhyamemitante daani utpattini eppudaina praarambhinchavacchu, eppudaina nilipiveyavacchu. oka buton nokkithe saripotundi. dyam venuka vunna jalaasayamlo neetini nilva chestaaru. vidyuttunu eppudu utpatti cheyalo, utpattini eppudu nilipiveyaalo jala vidyudutpaadana companylaku rashtra vidyut bordulu nirdesistaayi. jala vidyutto paatu dharmal vidyutnu kuudaa upayoginchukovadam valla mana vidyut avasaraalu santruptikaramgaa teeradaaniki avakaasamunnadi. vidyutku demand atyadhika sthaayilo vunde udayam, saayantram poota jala vidyuttunu utpatti cheyavachu. ayithe paryaavaranampai jala vidyudutpaadana prabhaavam pratikuulamgaa vuntundi. jalavidyudutpaadana kendraalu nadee pravaahaalanu addukuntaayi. nadee jalaallooni avakshepaalu diguva bhaagaaniki kottukupokunda addukuntaayi. alaage chepalu nadi eguva bhaagaaniki vellataaniki aatamkamavutaayi. jala vidyudutpaadana praajektulu nadee jalaallo unde aadhyaatmika gunaalanu nirmuulistaayi.mari maargaantaramemiti? pump (neelluthode yantram)– storagey praajektulanu nirminchukovadam dwara ee jatila paristhitini adhigaminchavachhu. saadhaarana jala vidyudutpaadana praajectulo oke oka jalasayam dyaamku eguva bhaagaana vuntundi. eguva praantaala nunchi diguva praantaalaku neeru pravahistundagaa vidyuttunu utpatti chestaaru. oka pump– storagi praajectlo rendu jalaasayaalanu nirmistaaru. diguvuna vunna jalasayam nunchi neetini eguvuna vunna jalaasayaaniki pump chestaaru. vidyuttu pushkalamgaa labhyamavutunnappudu matrame idhi saadhyamavutundi. aa taruvaata eguva praantapu jalaasayamlooni neetini turbinla dwara diguva jalaasayaaniki vidudala chestaaru. avasaramaina vidyudutpaadanaku aa neetini upayoginchukuntaaru. oka saadhaarana jala vidyudutpaadana kendraanni oka pump– storagi vidyudutpaadana kendramgaa marchivesinappudu unit vidyut utpattiki adanamgaa 30 nunchi 40 paisala choppuna kharchavutundani central electricity atharity chairman es.di. doobe cheppaaru. diguva praantamlo adanamgaa maro jalaasayaanni nirminchadam dwara saadhaarana jala vidyudutpaadana praajectlanu maarchiveyavachhu. diguva jalasayam nunchi eguva jalaasayaaniki neetini pampinchadaaniki avasaramaina pamplanu erpaatu cheyali. saadhaarana jala vidyudutpaadana kendramlo vunde tarbainlane pump– storagi vidyudutpaadana pathakamlo kuudaa upayoginchukovachhu. deenivalla adanamgaa ayye vyayam swalpamgaa matrame vuntundi. vidyut utpatti baga perugutundi. ayithe jala vidyudutpaadana kendraalu paryaavaranampai chuupee pratikuula prabhaavaalu pump– storagi praajektula valla tolagipovu. endukante ee prajectla nirmaanamuu nadiki addamgaane jarugutundi.induku pratyaamnaayam nadee pravaha maargaaniki aavala swatantra pump– storagi praajektulu nirminchadam. prastutam jala vidyudutpaadanalo unit vidyut utpatti vyayam aaru roopaayalugaa vuntundi. ika pump– storagi praajectulalo vidyut utpatti vyayam unitku roo.3gaa vuntundi. endukante aavi samvatsaram podavuna puurti utpatti saamarthyamtho panichestuntaayi. vidyut avasaraalu atyadhikamgaa vunnappudu chese utpatti vyayam unitku roo.6 gaa vuntundi. dharmal, anuvidyut kendraalalo utpatti ayye vidyuttu vyayam kuudaa inthe vuntundi.saadhaarana jala vidyudutpaadana praajektulanu pump– storagi praajektulugaa maarchadaaniki ayye vyayaanni kuudaa inka gananeeyamgaa tagginchavachhu. rojulo e samayana vidyuttunu upayoginchukuntunnara praatipadikana vidyuttu chaarjeelanu (time af dee pricing) nirnayinchadam dwara idhi saadhyamavutundi. vidyut viniyogam saadhaaranamgaa pagalu, raatri (dee and nait) takkuvagaanu, udayam, saayantram (marning and eevening) adhikamgaanu untundi. ee naalugu samayaalalo viniyoginchukontunna vidyutku prastutam oke dhara vuntundi. etuvanti teda undadam ledu. ee kaaranamgaane viniyogadaarulu geejarlu modalaina vaatini saitam vidyut viniyogam atyadhikamgaa vunde velallo kuudaa nilipiveyadam ledu. abhivruddhi chendina deshaalalo bhinna samayaallo upayoginchukune vidyuttuku bhinna retlanu vasulu chestaaru. deenivalla peak avarslo vidyutku demand taggadaaniki dohadam jarugutunnadi.(vyaasakarta aardhikavetta, benguluru iim retired professor)soura sakti utpattini pempondinchenduku prabhu twam tagu charyalu chepadutondi. idhi mudaavahamaina vishayam. soura vidyuttu dhara nammalenanta takkuva sthaayiki taggipoyindi. raajasthaanloni oka sourasakti utpatti kendramlo unit vidyuttu kevalam roo.2.44kee labhyamavutunnadi. sourasaktitoe samasyemitante adhi kevalam pagati poota suuryudu baga prakaasistunnappuda matrame utpatti avutundi. kaga udayam, saayantram poota matrame vidyuttu avasaraalu adhikamgaa untaayi. kanuka aa velallo vidyuttuku demand sahajamgaane ekkuva. ee demandnu teerche vidhamgaa vidyut andubaatulo vundalante saraina maargam jala vidyuttunu upayoginchukovadamenani indhana ranga nipunulu suuchistunnaaru.jala vidyuttutoe vunna oka goppa soulabhyamemitante daani utpattini eppudaina praarambhinchavacchu, eppudaina nilipiveyavacchu. oka buton nokkithe saripotundi. dyam venuka vunna jalaasayamlo neetini nilva chestaaru. vidyuttunu eppudu utpatti cheyalo, utpattini eppudu nilipiveyaalo jala vidyudutpaadana companylaku rashtra vidyut bordulu nirdesistaayi. jala vidyutto paatu dharmal vidyutnu kuudaa upayoginchukovadam valla mana vidyut avasaraalu santruptikaramgaa teeradaaniki avakaasamunnadi. vidyutku demand atyadhika sthaayilo vunde udayam, saayantram poota jala vidyuttunu utpatti cheyavachu. ayithe paryaavaranampai jala vidyudutpaadana prabhaavam pratikuulamgaa vuntundi. jalavidyudutpaadana kendraalu nadee pravaahaalanu addukuntaayi. nadee jalaallooni avakshepaalu diguva bhaagaaniki kottukupokunda addukuntaayi. alaage chepalu nadi eguva bhaagaaniki vellataaniki aatamkamavutaayi. jala vidyudutpaadana praajektulu nadee jalaallo unde aadhyaatmika gunaalanu nirmuulistaayi.mari maargaantaramemiti? pump (neelluthode yantram)– storagey praajektulanu nirminchukovadam dwara ee jatila paristhitini adhigaminchavachhu. saadhaarana jala vidyudutpaadana praajectulo oke oka jalasayam dyaamku eguva bhaagaana vuntundi. eguva praantaala nunchi diguva praantaalaku neeru pravahistundagaa vidyuttunu utpatti chestaaru. oka pump– storagi praajectlo rendu jalaasayaalanu nirmistaaru. diguvuna vunna jalasayam nunchi neetini eguvuna vunna jalaasayaaniki pump chestaaru. vidyuttu pushkalamgaa labhyamavutunnappudu matrame idhi saadhyamavutundi. aa taruvaata eguva praantapu jalaasayamlooni neetini turbinla dwara diguva jalaasayaaniki vidudala chestaaru. avasaramaina vidyudutpaadanaku aa neetini upayoginchukuntaaru. oka saadhaarana jala vidyudutpaadana kendraanni oka pump– storagi vidyudutpaadana kendramgaa marchivesinappudu unit vidyut utpattiki adanamgaa 30 nunchi 40 paisala choppuna kharchavutundani central electricity atharity chairman es.di. doobe cheppaaru. diguva praantamlo adanamgaa maro jalaasayaanni nirminchadam dwara saadhaarana jala vidyudutpaadana praajectlanu maarchiveyavachhu. diguva jalasayam nunchi eguva jalaasayaaniki neetini pampinchadaaniki avasaramaina pamplanu erpaatu cheyali. saadhaarana jala vidyudutpaadana kendramlo vunde tarbainlane pump– storagi vidyudutpaadana pathakamlo kuudaa upayoginchukovachhu. deenivalla adanamgaa ayye vyayam swalpamgaa matrame vuntundi. vidyut utpatti baga perugutundi. ayithe jala vidyudutpaadana kendraalu paryaavaranampai chuupee pratikuula prabhaavaalu pump– storagi praajektula valla tolagipovu. endukante ee prajectla nirmaanamuu nadiki addamgaane jarugutundi.induku pratyaamnaayam nadee pravaha maargaaniki aavala swatantra pump– storagi praajektulu nirminchadam. prastutam jala vidyudutpaadanalo unit vidyut utpatti vyayam aaru roopaayalugaa vuntundi. ika pump– storagi praajectulalo vidyut utpatti vyayam unitku roo.3gaa vuntundi. endukante aavi samvatsaram podavuna puurti utpatti saamarthyamtho panichestuntaayi. vidyut avasaraalu atyadhikamgaa vunnappudu chese utpatti vyayam unitku roo.6 gaa vuntundi. dharmal, anuvidyut kendraalalo utpatti ayye vidyuttu vyayam kuudaa inthe vuntundi.saadhaarana jala vidyudutpaadana praajektulanu pump– storagi praajektulugaa maarchadaaniki ayye vyayaanni kuudaa inka gananeeyamgaa tagginchavachhu. rojulo e samayana vidyuttunu upayoginchukuntunnara praatipadikana vidyuttu chaarjeelanu (time af dee pricing) nirnayinchadam dwara idhi saadhyamavutundi. vidyut viniyogam saadhaaranamgaa pagalu, raatri (dee and nait) takkuvagaanu, udayam, saayantram (marning and eevening) adhikamgaanu untundi. ee naalugu samayaalalo viniyoginchukontunna vidyutku prastutam oke dhara vuntundi. etuvanti teda undadam ledu. ee kaaranamgaane viniyogadaarulu geejarlu modalaina vaatini saitam vidyut viniyogam atyadhikamgaa vunde velallo kuudaa nilipiveyadam ledu. abhivruddhi chendina deshaalalo bhinna samayaallo upayoginchukune vidyuttuku bhinna retlanu vasulu chestaaru. deenivalla peak avarslo vidyutku demand taggadaaniki dohadam jarugutunnadi.(vyaasakarta aardhikavetta, benguluru iim retired professor)