వైవాహిక జీవితానికి ‘క్రూరత్వం’ ముప్పుఅవగాహన లోపంతో తెగేవరకు ఘర్షణకుటుంబ వ్యవస్థ కోసం కోర్టుల ఆరాటంక్రూరత్వానికి భాష్యమిస్తూ పలు తీర్పులుభార్యాభర్తలు ఒకరిపై ఒకరు చేసుకునే నిందారోపణల్లో ‘క్రూర ప్రవర్తన’ సాకుగా వివాహబంధాన్ని పుటుక్కుమనిపించడం పరిపాటి అయ్యింది. 2016 మార్చిలో ముగ్గురు జడ్జీల సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం (సమర్ ఘోష్ కేసు) అనేక ‘క్రూరత్వ’ సందర్భాలను విశదీకరించి, భార్యాభర్తల్లో అవగాహనాలేమి కారణంగా పెళ్లిళ్లు పెటాకులవటాన్ని తీవ్రంగా ఆక్షేపించింది.ప్రతి మతమూ గృహస్థాశ్రమాన్ని ధర్మంగానే బోధిస్తుంది. పెళ్లి సంస్కారమనీ, మానవజాతి కొనసాగింపునకు మూలమనీ మానవధర్మం పెళ్లికి పెద్దపీట వేసింది. వివాహ వ్యవస్థ భారత జాతికి మౌలిక లక్షణం. వేగంగా మారిపోతున్న మానవ సంబంధాలూ, అంతే వేగంగా జారిపోతున్న కుటుంబ విలువల నేపథ్యంలో పెళ్లి పుస్తకానికి చెదలుపట్టి కాపురాలు కోర్టు పాలవుతున్నాయి. పదేళ్ల క్రితం వెయ్యింట ఒక్క పెళ్లి మాత్రమే విడాకులతో ముగిస్తే, ఇటీవల కాలంలో ఇది 13కు పెరిగింది. ఇదే అమెరికాలోనైతే ఏభై శాతం పెళ్లిళ్లు విడాకులవుతున్నాయి. 1960-2009 కాలంలో అమెరికాలో పెరిగిపోయిన విడాకుల రేటును కట్టడి చేసేందుకు ఏకంగా ఒక పాలసీనే జారీచేశారు. భారత్లో అలాంటి ప్రయత్నం ఏదీ ఇంతవరకు జరుగలేదు. భారత జనాభా మొత్తంలో 8.5 లక్షల మంది కోర్టు డిక్రీల ద్వారా వేరైపోయిన దంపతులు. అందులో 5.03 లక్షల మంది గ్రామీణ దంపతులే.ఆచార వ్యవహారాలే ప్రధానంగా భావించే గ్రామాలు కూడా వైవాహిక వివాదాల ఊబిలో కూరుకుపోతున్నాయనేందుకు ఇది నిదర్శనం. కోర్టుల ద్వారా కాకుండా పరస్పర అంగీకారంతో విడిపోతున్న దంపతుల సంఖ్యకు కొదవేలేదు. గ్లోబలైజేషన్, విదేశీ మోజు, వ్యక్తిస్వేచ్ఛ ముసుగులో అవగాహనా రాహిత్యం, కొరవడుతున్న సాన్నిహిత్యం, లోపిస్తున్న ఏకాంతం, సాకులేవైతేనేం... సంసారం బద్దలవడానికి కారణాలనేకం. హిందూ, క్రైస్తవ మతాలకు చెందిన వివాహ చట్టాల్లో భార్యాభర్తలు విడాకులు కోరడానికి అనేకానేక కారణాలున్నప్పటికీ ‘క్రూర ప్రవర్తన’ ప్రధాన కారణంగా కోర్టులు విడాకులు మంజూరు చేసిన సందర్భాలనేకం. అయితే ‘క్రూర ప్రవర్తన’ పదాన్ని ఏ చట్టమూ నిర్వచించకపోవడంతో కోర్టులు వివిధ రకాల భాష్యాలు వెలువరించడంతో గందరగోళం ఏర్పడింది. రాన్రానూ దశాబ్దకాలంగా ఒకరిపై ఒకరు చేసుకునే నిందారోపణల్లో ‘క్రూర ప్రవర్తన’ ఒక సాకుగా వివాహబంధాన్ని పుటుక్కుమనిపించడం రివాజయ్యింది. యువతీ యువకుల్లో పెరుగుతున్న అభద్రతా భావాన్నీ, ప్రతి అభిప్రాయ భేదాన్నీ భూతద్దంలో చూపడం జరుగుతోందనీ, దాని క్రూరత్వంగా ముద్రవేయడం తగదనీ కోర్టులు పలు సందర్భాల్లో అభిప్రాయపడ్డాయి. 2016 మార్చిలో ముగ్గురు జడ్జీల సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం(సమర్ ఘోష్ కేసు) అనేక ‘క్రూరత్వ’ సందర్భాలను విశదీకరించి, భార్యాభర్తల్లో అవగాహనాలేమి కారణంగా పెళ్లిళ్లు పెటాకులవటాన్ని తీవ్రంగా ఆక్షేపించింది. కేవలం పరస్పర విశ్వాస లోపం, స్వల్ప విభేదాలను ‘క్రూరత్వం’గా పరిగణించరాదనీ ఇలాంటి లోటుపాట్లను కౌన్సెలింగ్ ప్రక్రియ ద్వారా నివారించి కాపురాలను చక్కదిద్దే దిశలో కోర్టులు కృషి చేయాలనీ హితవు చెప్పింది. ఇటీవల సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ముస్లిం సంప్రదాయ ‘తలాక్’ ప్రక్రియ చెల్లుబాటు కాదని ప్రకటించడం, ‘నరేంద్ర’ కేసులో(అక్టోబర్ 2016) తల్లిదండ్రుల నుంచి వేరు పడాలని భర్తపై ఒత్తిడి తేవడం క్రూరమైన చర్యేననీ, ఇది విడాకులివ్వడానికి దోహదం చేస్తుందనీ ప్రకటించడం, భారతీయ సమష్టి కుటుంబ వ్యవస్థను పదికాలాల పాటు పదిలం చేయాలనే దిశలో కోర్టులు చేస్తున్న కృషికి నిదర్శనం. కూలిపోతున్న కాపురాలు క్షీణిస్తున్న సమాజపు విలువలకు చిహ్నాలు. వేరైపోతున్న స్ర్తీ పురుషుల్లో 70 శాతం మళ్లీ జీవితంలో స్థిరపడడం గగనమే. పది శాతం మారు మనువులు కూడా వైఫల్యాన్నే రుచి చూస్తున్నాయి. 45 శాతం మంది ఒంటరి బతుకు పోరాటం చేస్తుండగా, రద్దయిన పెళ్లికి శాపగ్రస్తులైన సంతానం భవిష్యత్ ప్రశ్నార్థకమవుతోంది. రాజీ పరిష్కారం, కౌన్సెలింగ్ ప్రక్రియలు కొనసాగుతున్నా అవి ఫలిస్తున్న జాడలేదు. కుటుంబ వివాదాలు పరిష్కరించే కుటుంబ న్యాయస్థానాలు ఈ వివాదాలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపడం లేదు. ప్రత్యేకంగా తర్ఫీదు పొందిన న్యాయాధికారులూ, కుటుంబ వ్యవహారాల్లో నిపుణులూ తగినంతగా లేకపోవటం, న్యాయవాదులు కూడా భార్యాభర్తల మధ్య వివాద పరిష్కారానికి చొరవ చూపకపోవడం వంటి జాడ్యాలతో కుప్పలు తెప్పలుగా వైవాహిక వివాదాలు కచ్చేరీల కారిడార్లలో కాపురం చేయాల్సి రావటం బాధాకరం.వేదాంతం సీతారామావధాని, భారత సుప్రీంకోర్టు మాజీ సెక్రటరీ జనరల్, సెల్ : 70421 40099
vaivaahika jeevitaaniki ‘krooratvam’ muppuavagaahana lopamtho tegevaraku gharshanakutumba vyavastha kosam kortula aaraatankruuratvaaniki bhaashyamistuu palu teerpulubhaaryaabharthala okaripai okaru chesukune nindaaropanallo ‘krura pravartana’ saakugaa vivaahabandhaanni putukkumanipinchadam paripati ayyindi. 2016 maarchilo mugguru jadjeela supreenkortu dharmasana (samar ghosh kesu) aneka ‘krooratva’ sandarbhaalanu visadeekarinchi, bhaaryaabhartallo avagaahanaalemi kaaranamgaa pellillu petaakulavataanni teevramgaa aakshepinchindi.prati matamuu gruhasthaashramaanni dharmangane bodhistundi. pelli samskaaramanii, maanavajaati konasaagimpunaku moolamanee maanavadharmam pelliki peddapeeta vesindi. vivaha vyavastha bhaarata jaatiki moulika lakshanam. vegamgaa maaripotunna manava sambandhaaluu, anthe vegamgaa jaaripotunna kutumba viluvala nepathyamlo pelli pustakaaniki chedalupatti kaapuraalu kortu paalavutunnaayi. padella kritam veyyinta okka pelli matrame vidaakulatoe mugiste, iteevala kaalamlo idhi 13ku perigindi. ide americaalonaithe ebhai saatam pellillu vidaakulavutunnaayi. 1960-2009 kaalamlo americalo perigipoyina vidaakula retunu kattadi chesenduku ekamgaa oka paalaseene jaareechesaaru. bhaaratlo alanti prayatnam edhee intavaraku jarugaledu. bhaarata janabha mottamlo 8.5 lakshala mandi kortu dicreela dwara veraipoyina dampatulu. andulo 5.03 lakshala mandi graameena dampatule.aachaara vyavaharale pradhaanamgaa bhavinche graamaalu kuudaa vaivaahika vivaadaala oobilo koorukupotunnayanenda idhi nidarsanam. kortula dwara kakunda paraspara angeekaaramtho vidipotunna dampatula sankhyaku kodaveledu. globalisation, videshee moju, vyaktisvechhe musugulo avagahana rahityam, koravadutunna saannihityam, lopistunna ekantam, saakulevaithenem... samsaaram baddalavadaaniki kaaranaalanekam. hindu, kraistava mataalaku chendina vivaha chattaallo bhaaryaabhartalu vidaakulu koradaniki anekaneka kaaranaalunnappatiki ‘krura pravartana’ pradhaana kaaranamgaa kortulu vidaakulu manjuru chesina sandarbhalanekam. ayithe ‘krura pravartana’ padaanni e chattamuu nirvachinchakapovadamtho kortulu vividha rakala bhaashyaalu veluvarinchadamtho gandaragolam erpadindi. raanraanuu dasaabdakaalamgaa okaripai okaru chesukune nindaaropanallo ‘krura pravartana’ oka saakugaa vivaahabandhaanni putukkumanipinchadam rivaajayyindi. yuvati yuvakullo perugutunna abhadrata bhaavaannii, prati abhipraya bhedaannii bhootaddamlo chuupadam jarugutondanii, daani krooratvamgaa mudraveyadam tagadanee kortulu palu sandarbhaallo abhiprayapaddayi. 2016 maarchilo mugguru jadjeela supreenkortu dharmasana(samar ghosh kesu) aneka ‘krooratva’ sandarbhaalanu visadeekarinchi, bhaaryaabhartallo avagaahanaalemi kaaranamgaa pellillu petaakulavataanni teevramgaa aakshepinchindi. kevalam paraspara vishwaasa lopam, swalpa vibhedaalanu ‘krooratvam’gaa pariganincharaadanii ilanti lotupaatlanu counselling prakriya dwara nivaarinchi kaapuraalanu chakkadidde disalo kortulu krushi cheyalani hitavu cheppindi. iteevala supreenkortu raajyaamga dharmasana muslim sampradaaya ‘talak’ prakriya chellubaatu kaadani prakatinchadam, ‘narendra’ kesulo(actober 2016) tallidandrula nunchi vaeru padaalani bhartapai ottidi tevadam krooramaina charyenanee, idhi vidaakulivvadaaniki dohadam chestundanii prakatinchadam, bhaarateeya samashti kutumba vyavasthanu padikaalaala paatu padilam cheyalane disalo kortulu chestunna krushiki nidarsanam. koolipotunna kaapuraalu ksheenistunna samajapu viluvalaku chihnalu. veraipotunna srti purushullo 70 saatam malli jeevitamlo sthirapadadam gaganame. padi saatam maaru manuvulu kuudaa vaiphalyaanne ruchi chustunnayi. 45 saatam mandi ontari batuku poratam chestundagaa, raddayina pelliki saapagrastulaina santaanam bhavishyat prasnaarthakamavutondi. raji parishkaaram, counselling prakriyalu konasaagutunnaa avi phalistunna jaadaledu. kutumba vivaadaalu parishkarinche kutumba nyaayasthaanaalu ee vivaadaalapai pratyeka shraddha chuupadam ledu. pratyekamgaa tarfeedu pondina nyaayaadhikaaruluu, kutumba vyavahaaraallo nipunuluu taginantagaa lekapovatam, nyaayavaadulu kuudaa bhaaryaabhartala madhya vivaada parishkaaraaniki chorava chupakapovadam vanti jaadyaalato kuppalu teppalugaa vaivaahika vivaadaalu kacherila kaaridaarlalo kapuram cheyalsi ravatam badhakaram.vedaantam siitaaraamaavadhaani, bhaarata supreenkortu maji secretery janaral, sel : 70421 40099