తమ నిర్బంధంలో ఉన్న భారతీయుడు కులభూషణ్ జాదవ్ను కలుసుకోవడానికి అతని తల్లిని, భార్యను అనుమతిస్తామని గతవారం పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం ప్రకటించడం ఉభయదేశాల మధ్య దౌత్యరంగంలో చిన్న కదలికను కలిగించింది. భారతీయ గూఢచర్య సంస్థ ‘రా’ ఏజెంటుగా తమదేశంలో విద్రోహ కార్యకలాపాలకు పాల్పడుతున్నాడనే ఆరోపణపై విచారించి పాకిస్థాన్ సైనిక న్యాయస్థానం జాదవ్కు ఈ ఏడాది ఏప్రిల్లో మరణశిక్ష విధించింది. శిక్ష నిలుపుదలను కోరుతూ భారత్ వేసిన పిటిషన్పై అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం స్పందించి, స్టే ఇచ్చింది. జాదవ్ను కలుసుకోవడానికి పాక్లోని భారతీయ దౌత్యసిబ్బందిని అనుమతించాలని ఇప్పటికి పదమూడుసార్లు అభ్యర్థించింది. దేనికీ పాకిస్థాన్ సానుకూలంగా స్పందించలేదు. కుటుంబ సభ్యులను కలుసుకోవడానికి అనుమతించమని అడిగినా అంగీకరించలేదు. ఉన్నట్టుండి, గత వారం ‘మానవతా కారణాలతో’ పాకిస్థాన్ జాదవ్ను కలుసుకోవడానికి అతని తల్లి, భార్యకు అనుమతిని ప్రకటించింది.పాకిస్థాన్ ‘ఔదార్య’ ప్రకటనపై భారత్ ఆచితూచి స్పందించింది. పాక్ అనుమతిని స్వాగతిస్తూనే, అనేక సందేహాలను వ్యక్తం చేసింది. జాదవ్ను కలుసుకోవడానికి వెళ్లే అతని కుటుంబసభ్యుల భద్రత మాటేమిటని అడిగింది. వారిని కూడా అరెస్టు చేయరని, ప్రశ్నించరని ఏమి నమ్మకమని నిలదీసింది. జాదవ్ తల్లి, భార్యలతో పాటు దౌత్య ప్రతినిధిని కూడా అనుమతించాలని డిమాండ్ చేస్తోంది. జాదవ్ కుటుంబసభ్యుల ప్రాణాలకు, భద్రతకు పాకిస్థాన్ సార్వభౌమిక వాగ్దానం చేయాలని కోరుతోంది. ఈ డిమాండ్లకు పాకిస్థాన్ ప్రతిస్పందన ఇంకా రావలసి ఉన్నది.భారత, పాకిస్థాన్ దేశాల మధ్య పరస్పర గూఢచర్య ఆరోపణలు దీర్ఘకాలంగా ఉన్నవే. ఐఎస్ఐ ఏజెంట్లుగా భారత్లోనూ, ‘రా’ ఏజెంట్లుగా పాకిస్థాన్లోనూ కొందరిని పట్టుకోవడం, వారిపై వ్యాజ్యాలు నడపడం దాయాది దేశాల మధ్య జరుగుతూ వస్తోంది. అంతర్జాతీయ గూఢచర్యం నిర్వహించే సంస్థలు, తమ ప్రతినిధులు ఇతర దేశాల్లో పట్టుబడినప్పుడు, వారు తమవారు కాదని, తమకు సంబంధం లేదని నిరాకరించడమూ ఆనవాయితీగా వస్తున్నదే. భారతదేశంలో అనేక విధ్వంస కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్న అనేకమంది ఉగ్రవాదుల విషయంలో పాకిస్థాన్ అదే వైఖరి అనుసరించింది. చనిపోయినవారి మృతదేహాలను కూడా తీసుకోవడానికి ముందుకు రాలేదు. నిరంతరం ఉద్రిక్త సంబంధాలలో ఉండే దేశాల మధ్య గూఢచర్యం సహజమే కావచ్చును కానీ, అనేక సందర్భాలలో అమాయకులను కూడా విదేశీ ఏజెంట్లుగా చిత్రించి, లోకానికి ప్రదర్శించడం కూడా జరుగుతూ ఉంటుంది. భారతజాతీయుడైన సరబ్జిత్ సింగ్ విషయంలో పాక్ వ్యవహరించిన తీరు కొన్నేళ్ల కిందట వివాదానికి దారితీసింది. అతను తానొక సాధారణ రైతును మాత్రమేనని వాదించగా, భారత్ గూఢచారి అని పాకిస్థాన్ ఆరోపించింది. విధించిన మరణశిక్షను అమలుచేయడానికి సాహసించలేదు కానీ, లాహోర్ జైలులో తోటిఖైదీల దాడిలో సరబ్జిత్ మరణించడానికి అనువైన పరిస్థితులను పాకిస్థానే కల్పించింది. పోయిన ఏడాది బెలూచిస్తాన్లో అరెస్టు చేసిన కులభూషణ్ జాదవ్ ఒకప్పుడు భారత నావికాదళంలో పనిచేసిన మాట నిజమే కానీ, అతను స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ చేసి తప్పుకున్నాడని, అతనితో భారత భద్రతావ్యవస్థకు ఎటువంటి సంబంధమూ లేదని ఇండియా వాదిస్తున్నది. స్వచ్ఛంద విరమణ తరువాత ఇరాన్కు వెళ్లి చిన్న వ్యాపారిగా అవతారమెత్తిన జాదవ్ అక్కడి నుంచి తప్పుడు గుర్తింపుతో పాకిస్థాన్ వచ్చి వెడుతున్నాడని, బెలూచిస్తాన్లో వేర్పాటువాదులతో సంబంధాలు పెట్టుకున్నాడని పాక్ అంటున్నది. కశ్మీర్లో హింసాకాండకు పాకిస్థాన్ అందిస్తున్న తోడ్పాటును దృష్ఠిలో పెట్టుకుని ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ ఆ మధ్య కాలంలో బెలూచిస్థాన్ సమస్యను అంతర్జాతీయ వేదికల మీద ప్రస్తావించడం గుర్తు తెచ్చుకుంటే, జాదవ్ను అరెస్టు చేసిన సమయం, సందర్భం అర్థం చేసుకోవచ్చు. జాదవ్ ఏజెంటా కాదా అన్న చర్చను ప్రభుత్వాలకు వదిలివేస్తే, అతనిపై విచారణ న్యాయబద్ధంగా జరిగేట్టు, అతని ప్రాణానికి హాని జరగకుండాను చూడవలసిన బాధ్యత అయితే భారత్ మీద ఉన్నది. భారత దౌత్య అధికారులతో అతను మాట్లాడకుండా, కుటుంబసభ్యులను కలవనీయకుండా చేయడం, విచారణ ఏకపక్షంగా జరిగిందన్న అనుమానాలకు తావిస్తున్నది.జాదవ్ సమస్యను అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానానికి తీసుకువెళ్లి భారత్ సరిగా వ్యవహరించింది ప్రపంచం దృష్టికి వివాదం వెళ్లడంతో పాక్ ఖంగుతిన్నది. కోర్టు ఆదేశాలను కాదని, శిక్షను అమలుచేసే సాహసం చేయలేదు. ప్రస్తుతం అతనితో కుటుంబసభ్యుల భేటీకి అనుమతించడం కూడా అంతర్జాతీయ సమాజం దృష్టిలో చట్టబద్ధ వ్యవహారసరళిని పాటిస్తున్నట్టు చెప్పడానికే అనుకోవాలి. ఎందుకు చేసినప్పటికీ, పాకిస్థాన్ అనుమతి ఆహ్వానించదగినది. ఈ అంశంలో ఏర్పడిన వెసులుబాటును ఉభయదేశాల మధ్య చర్చలలో ఏర్పడిన ప్రతిష్ఠంభనను సడలించడానికి ఉపయోగించుకోవడంలో తప్పులేదు. అయితే, బొంబాయి దాడుల సూత్రధారి హఫీజ్ సయీద్ను నిర్బంధం నుంచి పాక్ కోర్టు విడుదల చేయడం, అందుకు పరోక్షంగా ప్రాసిక్యూషన్ సహకరించడం– ఉభయదేశాల మధ్య సంబంధాలలో ఏర్పడిన కొత్త అడ్డంకి. సయీద్ విడుదలపై అమెరికా తీవ్రంగా అభ్యంతరం చెప్పడం, పాక్కు ప్రపంచంలో కొరవడుతున్న మద్దతును సూచిస్తుంది.
tama nirbandhamlo unna bhaarateeyudu kulabhushan jaadavnu kalusukovadaniki athani tallini, bhaaryanu anumatistaamani gatavaaram pakisthan prabhutvam prakatinchadam ubhayadesaala madhya doutyarangamlo chinna kadalikanu kaliginchindi. bhaarateeya goodacharya samstha ‘raa’ egentuga tamadesamlo vidroha kaaryakalaapaalaku paalpadutunnaadane aaropanapai vichaarinchi pakisthan sainika nyaayasthaanam jaadavku ee edaadi eprillo maranasiksha vidhinchindi. shiksha nilupudalanu korutu bharat vesina pititionpy antarjaatiiya nyaayasthaanam spandinchi, stay ichindi. jaadavnu kalusukovadaniki paaklooni bhaarateeya doutyasibbandini anumatinchaalani ippatiki padamuudusaarlu abhyardhinchindi. denikee pakisthan saanukuulamgaa spandinchaledu. kutumba sabhyulanu kalusukovadaniki anumatinchamani adigina angeekarinchaledu. unnattundi, gatha vaaram ‘manavata kaaranaalatoe’ pakisthan jaadavnu kalusukovadaniki athani talli, bhaaryaku anumatini prakatinchindi.pakisthan ‘audaarya’ prakatanapai bharat aachituchi spandinchindi. pak anumatini swaagatistuunae, aneka sandehaalanu vyaktam chesindi. jaadavnu kalusukovadaniki velle athani kutumbasabhyula bhadrata matemitani adigindi. vaarini kuudaa arestu cheyarani, prasnincharani emi nammakamani niladeesindi. jadav talli, bhaaryalatho paatu dautya pratinidhini kuudaa anumatinchaalani demand chestondi. jadav kutumbasabhyula praanaalaku, bhadrataku pakisthan saarvabhoumika vaagdaanam cheyalani korutondi. ee demandlaku pakisthan pratispandana inka ravalasi unnadi.bhaarata, pakisthan deshaala madhya paraspara goodacharya aaropanalu deerghakaalamgaa unnave. isi agentluga bhaaratloonuu, ‘raa’ agentluga paakisthaanloonuu kondarini pattukovadam, vaaripai vyaajyaalu nadapadam daayaadi deshaala madhya jarugutuu vastondi. antarjaatiiya goodacharyam nirvahinche samsthalu, tama pratinidhulu itara deshaallo pattubadinappudu, vaaru tamavaaru kaadani, tamaku sambandham ledani niraakarinchadamuu aanavaayitiigaa vastunnade. bhaaratadesamlo aneka vidhvamsa kaaryakramaallo palgonna anekamandi ugravaadula vishayamlo pakisthan adhe vaikhari anusarinchindi. chanipoyinavaari mrutadehaalanu kuudaa teesukoovadaaniki munduku raledu. nirantaram udrikta sambandhaalalo unde deshaala madhya goodacharyam sahajame kaavacchunu cony, aneka sandarbhaalalo amaayakulanu kuudaa videshee agentluga chitrinchi, lokaniki pradarsinchadam kuudaa jarugutuu untundi. bhaaratajaatiiyadaina sarabjit sing vishayamlo pak vyavaharinchina teeru konnella kindata vivaadaaniki daariteesindi. atanu taanoka saadhaarana raitunu matramenani vaadinchagaa, bharat guudachaari ani pakisthan aaropinchindi. vidhinchina maranasikshanu amalucheyadaaniki saahasinchaledu cony, lahor jailulo totikhaideela daadilo sarabjit maraninchadaaniki anuvaina paristhitulanu paakisthaane kalpinchindi. poyina edaadi beluchistaanlo arestu chesina kulabhushan jadav okappudu bhaarata naavikaadalamlo panichesina maata nijame cony, atanu swachchanda padavee viramana chesi tappukunnadani, athanitho bhaarata bhadrataavyavasthaku etuvanti sambandhamuu ledani india vaadistunnadi. swachchanda viramana taruvaata iraanku velli chinna vyapariga avataaramettina jadav akkadi nunchi tappudu gurtimputo pakisthan vachi vedutunnaadani, beluchistaanlo verpaatuvaadulato sambandhaalu pettukunnadani pak antunnadi. kashmeerlo himsaakaandaku pakisthan andistunna thodpaatunu drushtilo pettukuni pradhaanamantri narendramodi aa madhya kaalamlo beluchisthan samasyanu antarjaatiiya vedikala meeda prastaavinchadam gurtu tecchukunte, jaadavnu arestu chesina samayam, sandarbham artham chesukovachhu. jadav agenta kaadaa anna charchanu prabhutvaalaku vadiliveste, atanipai vichaarana nyaayabaddhamgaa jarigettu, athani praanaaniki haani jaragakundaanu chudavalasina baadhyata ayithe bharat meeda unnadi. bhaarata dautya adhikaarulatho atanu matladakunda, kutumbasabhyulanu kalavaneeyakundaa cheyadam, vichaarana ekapakshamgaa jarigindanna anumaanaalaku taavistunnadi.jadav samasyanu antarjaatiiya nyaayasthaanaaniki teesukuvelli bharat sarigaa vyavaharinchindi prapancham drushtiki vivaadam velladamtho pak khangutinnadi. kortu aadesaalanu kaadani, shikshanu amaluchese saahasam cheyaledu. prastutam athanitho kutumbasabhyula bheteeki anumatinchadam kuudaa antarjaatiiya samajam drushtilo chattabaddha vyavahaarasaralini paatistunnattu cheppadaanike anukovali. enduku chesinappatiki, pakisthan anumati aahvaaninchadaginadi. ee amsamlo erpadina vesulubaatunu ubhayadesaala madhya charchalalo erpadina pratishtambhananu sadalinchadaaniki upayoginchukovadamlo tappuledu. ayithe, bombai daadula suutradhaari hafise sayeednu nirbandham nunchi pak kortu vidudala cheyadam, anduku parokshamgaa prosicution sahakarinchadam– ubhayadesaala madhya sambandhaalalo erpadina kotta addanki. sayeed vidudalapai america teevramgaa abhyantaram cheppadam, paakku prapanchamlo koravadutunna maddatunu suuchistumdi.