అనువాదం మక్ఖీకి మక్ఖీగా (ముక్కస్య ముక్కగా) ఉండకూడదు, అనే వాక్యం కొందరు పాఠకులను, రచయితలను, అనువాదకులను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నదని అనుమానం వస్తోంది. ఒక ఆంగ్లవాక్యంలో Kindness అన్న పదం ఉంటే, దాన్ని కరుణ/దయ అని కాకుండా సౌజన్యం అనో, సౌమనస్యం అనో, సామరస్యం అనో అనువదిస్తే తప్పేం లేదు; కానీ మక్ఖీకి మక్ఖీగా కాకుండా అట్లానే అనువదించాలి అనే అభిప్రాయాన్ని కలిగిన అనువాదకులను గమనించాను ఈ మధ్య. అనువాదం ఏయే సందర్భాల్లో మక్ఖీకి మక్ఖీగా ఉండకూడదు? మనం చేస్తున్న తర్జుమా కారణంగా భిన్నమైన, విపరీతమైన అర్థం వచ్చే అవకాశం ఉన్నప్పుడు మాత్రమే ముక్కస్య ముక్కగా (verbatimగా) ఉండకూడదు. ఉదాహరణకు ‘You will have to face the music’ను నువ్వు సంగీతాన్ని ఎదుర్కోవలసి ఉంటుంది అని, ‘They are now seeing eye to eye’ని వాళ్లిప్పుడు ఒకరి కంట్లోకి ఒకరు చూసుకుంటున్నారు అని అనువదించటం. ఈ రెండు వాక్యాలు సరైన తర్జుమా ప్రకారం ఇట్లా వుండాలి: నువ్వు వాస్తవాన్ని (పర్యవసానాన్ని) ఎదుర్కోవలసి ఉంటుంది; వాళ్లిప్పుడు ఒకరితో ఒకరు ఏకాభిప్రాయాన్ని కలిగి (సయోధ్యతో) ఉంటున్నారు. తక్కిన సందర్భాల్లో అనువాదం యథాతథంగానే ఉండాలన్నది ఈ వ్యాసరచయిత భావన.‘అనువాదం’ చేసేటప్పుడు కచ్చితంగా సరిపడే పదాలను వాడే అవసరం లేదనుకుంటే, అప్పుడు అనువాద ప్రక్రియ కష్టమైనదేం కాదు అని ఒప్పుకోవలసి ఉంటుంది. కాని, అనువాదం కష్టమైన ప్రక్రియ అన్నది విభేదించడానికి వీలు లేని సత్యం. painsను బాధలు/నొప్పులు అని కాకుండా ఆపసోపాలు అని అనువదిస్తే అక్కడ కచ్చితమైన అనువాదం జరగలేదన్నది స్పష్టం. ఈ రకంగా కొంచెం పక్కకు జరిగి అనువదిస్తే మూలంలోని కచ్చితత్వం కొంత జారిపోయినట్టే. దాన్ని మళ్లీ మరొక లక్ష్యభాష లోకి అదే విధంగా తర్జుమా చేస్తే మరికొంత కచ్చితత్వం నష్టానికి గురవుతుంది. ఇట్లా ఒక లక్ష్యభాషలోంచి మరొక లక్ష్యభాషలోకి నాలుగైదు సార్లు అనువాదం జరిగిందనుకోండి; అప్పుడు మూలరచయిత ఆ చివరి అనువాదాన్ని చదువుకుని మూర్ఛపోయినా మనం ఆశ్చర్యపడాల్సిన అవసరం లేదు!అనువాదం చేసేటప్పుడు ఒక వాక్యాన్ని, లేక కొన్ని వాక్యాలను మార్చడమో తీసివేయడమో లేక అదనంగా చేర్చడమో అవసరమయ్యే సందర్భాలుంటారు. జూజే ఓగిస్తా (Jose Agustin) రాసిన లాటిన్ అమెరికన్ కథనొకదాన్ని అనువదిస్తు న్నప్పుడు ఈ వ్యాసరచయిత అదే చేయవలసి వచ్చింది. అందులోని ప్రధానపాత్ర అయిన బేబీ, తన పిన్ని చనిపోయిన మరునాడు కావాలనే (నిరసన తెలిపే ఉద్దేశంతో) ఎర్రరంగు బ్లౌజును తొడుక్కుంటుంది. ఎర్రరంగు బ్లౌజు వేసుకోవడం లోని అంతరార్థమేమిటో ఆ దేశవాసులకు తెలిసినా మన తెలుగు పాఠకులకు ప్రత్యేకంగా చెబితే తప్ప తెలియకపోవచ్చు. కాబట్టి ‘నిజానికి వాళ్ల ఆనవాయితీ ప్రకారం దుఃఖసూచకంగా నల్లబ్లౌజునే తొడుక్కోవాలి’ అనే ఒక వాక్యాన్ని అదనంగా చేర్చి సందేహాన్ని నివారించడం జరిగింది.ఈ రోజుల్లో ఆంగ్లం నుంచి తెలుగులోనికి అనువదించేవాళ్లే మన తెలుగు రాష్ట్రాలలో ఎక్కువగా ఉన్నారు కనుక, ఈ రెండు భాషల మధ్య తర్జుమా చేసేటప్పుడు తలెత్తే ఇబ్బందుల గురించి మాట్లాడుకోవటం ఎక్కువ అవసరమను కుంటాను. ఆంగ్లం మాతృభాష కానివారు తెలుగు నుండి ఇంగ్లిష్ లోకి అనువదిం చేటప్పుడు జరిగే తప్పులు సర్వసాధారణంగా ఆంగ్లభాషలోని అవ్యయాలకు (preposition కు) సంబంధించినవై ఉంటాయి. ఇంకా ముఖ్యంగా, క్రియాపదంతో కలిసి వచ్చే అవ్యయాలను ఉన్నదున్నట్టుగా తెలుగులోకి (అనువ)దించి, పప్పులో కాలు వేయటం జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, ప్రభుత్వం మీద తిరుగుబాటు చేయడం అనే వాక్యభాగం (Phrase) ఉందనుకోండి. ఇక్కడ ‘మీద’కు ఆంగ్లంలో సరైన పదం on, నిజమే. కాని, ఆంగ్లంలో రాసేటప్పుడు Revolt on the government అనకుండా Revolt against the government అని రాయాలి. అదే విధంగా నేను జ్వరంతో బాధ పడుతున్నాను అనే వాక్యంలోని ‘తో’ కు సమానమైన ఆంగ్లపదం ఠీజ్టీజి. కాని, ఆంగ్లంలో రాసేటప్పుడు I am suffering with fever అనకుండా, I am suffering from fever  అనాలి. ఎందుకంటే, ఆంగ్లభాషా నుడికారం అట్లా వుంది మరి. దానికి మనమేం చేస్తాం! అతనికి లెక్కలు బాగా వచ్చు అనే అర్థాన్ని స్ఫురింపజేసేలా ఆయన లెక్కలలో బాగున్నాడు అని ఆంగ్లంలో రాయదల్చుకుంటే He is good in Mathematics అనకూడదు, He is good at Mathematics అని రాయాలి. కాని, ఇటువంటి వాక్యాలలో goodతో మాత్రమే at కలిసి వస్తుంది. Good కు బదులు expert ఉంటే, He is an expert in Mathematics అనే అనువదించాల్సి వుంటుంది. ఆంగ్లభాష మీద పట్టులేనివారు అనువాదంలో ఇటువంటి పొరపాట్లను చేయటానికి అవకాశాలు కోకొల్లలు. దీనికి తరుణోపాయం ఆంగ్లభాష మీద పట్టును సంపాదించడమొక్కటే.పదప్రయోగ రీతిని ఆకళింపు చేసుకోకుండా కేవలం నిఘంటువులను సంప్రదించి అనువాదం చేస్తే కూడా పొరపాట్లు దొర్లుతాయి. ఉదాహరణకు క్రియారూపంలో ఉండే honeకు సమానమైన పదాన్ని నిఘంటువులలో వెతికితే పదును పెట్టు(ట) అనే మాట మనకు తారసపడవచ్చు. కాని, అది ఏ రకమైన పదును పెట్టడమో మామూలు నిఘంటువుల్లో వివరణ ఇవ్వబడదు. దాని అసలైన అర్థం భౌతికమైన వస్తువులకు పదును పెట్టటం కాదు, నైపుణ్యాలకు (skillsకు) పదును పెట్టటం. I want to hone my writing skills అనాలి తప్ప Iwant to hone my knife/pencil అనకూడదు. Honeకు సానరాయి అనే అర్థం ఉండవచ్చు గాక. అదే విధంగా ‘కత్తికి సాన పెట్టడం’ అనే ప్రయోగం తెలుగు భాషలో ఉండవచ్చు గాక - ఆంగ్లంలో మాత్రం కత్తికి/పెన్సిల్ కు పదును పెట్టడమనే అర్థాన్ని స్ఫురింపజేయాలంటే సర్వసాధారణంగా I want to sharpen my Knife/pencil  అని రాసే పద్ధతే ఉంది. కత్తిని నూరడాన్ని ఆంగ్లంలో Grinding the knife అని కూడా చెప్పవచ్చు. తెలుగు నిఘంటువుల్లో కూడా సందర్భోచిత పదప్రయోగాన్ని తెలుపకుండా కేవలం ఒక్క పదంలో అర్థాన్ని వివరించడం ఉంటుంది. అయినా తెలుగు మన మాతృభాష కనుక వాటిని మనం తప్పుగా ప్రయోగించం. ఉదాహరణకు ‘ఆదమరచి నిద్ర పోవడం’ లోని ఆదకు బాధ, చింత, దుఃఖం అనే అర్థాలున్నాయి. కాని, నేను బాధతో ఉన్నాను అనకుండా, నేను ఆదతో ఉన్నాను అని అంటామా మనం? కేవలం నిద్ర పోవడం గురించి రాసేటప్పుడు మాత్రమే ‘ఆద’ను వాడాలని మనందరికీ తెలుసు. తెలుగు తమ మాతృభాష కానివారు ‘నేను ఆదలో ఉన్నాను’ అని రాసే ప్రమాదం లేకపోలేదు. కాబట్టి, కేవలం ఒక్క మాట ద్వారా మాత్రమే సమానార్థక పదాన్ని సూచించే నిఘంటువులను కాక, వాక్యాల రూపంలో పదప్రయోగ రీతిని తెలిపే నిఘంటువులనే సంప్రదించాలి.మనం తెలుగులో ఉపయోగించే మాటలను ఆంగ్లంలో ఏ విధంగా భిన్నంగా రాస్తే అవి ఆ భాషలోని నుడికారంలో ఒదుగుతాయో తెలుసుకోకుండా మక్ఖీకి మక్ఖీగా అనువదించ కూడదు. అనువాదాలను మక్ఖీకి మక్ఖీగా చేసి దోషాలకు తావివ్వడమనేది జాతీయాల విషయంలో ఎక్కువగా జరుగుతుంది. కొన్నిసార్లు జాతీయాలు అని గుర్తించడానికి వీలులేని విధంగా కూడా ఉంటాయి కొన్ని ఆంగ్ల వాక్యాలు. ఉదాహరణకు Break a leg= Good luck.Nuts and bolts=Basic details (ప్రాథమిక వివరాలు). Far cry from= very different from (చాలా భిన్నంగా).అయితే కొన్ని ఆంగ్ల జాతీయాలకు తెలుగులో verbatim అయిన వాక్యాలు జాతీయాలుగా స్థిరపడి పోయాయి. ఉదాహరణకు To kick the bucket = బాల్చీ తన్నేయడం; Crocodile tears= మొసలి కన్నీళ్లు; Fence itself eating the crop = కంచే చేను మేయడం మొదలైనవి. ఇట్లాంటి నేపథ్యంలో మక్ఖీకి మక్ఖీగా అనువదించి, మనం చేసిన తర్జుమా సరైనదేననే ధీమాను కలిగి వుండటం జరగవచ్చు! కాని, అనువాదకులకు ఎప్పుడూ, ఎంత మాత్రం తొందర పనికి రాదు. ఎంత చిన్న అనుమానం వచ్చినా ఆంగ్ల జాతీయాల అసలు అర్థాన్ని నిఘంటువుల సహాయంతో నిర్థారించుకోవాలి. అందుకే, అనువాదకులతో పోల్చి చూస్తే స్వంతంగా రచన చేసేవారు అదృష్టవంతులు. వాళ్లకు పూర్తి స్వేచ్ఛ ఉంటుంది. అనువాదమంటే చేతులు కట్టేసినట్టే. ఇంకా చెప్పాలంటే, అది కత్తులబోనులో నాట్యం చేయటం లాంటిదే.అనువాదం మక్ఖీకి మక్ఖీగా ఉండకూడదు అన్నది కొన్ని సందర్భాల్లో వాస్తవమే అయినా, చాలా సందర్భాల్లో అది యథాతథంగా ఉండటం అవసరం అనేదే ఈ వ్యాసరచయిత చెప్పదల్చుకున్న అత్యంత ప్రధానమైన విషయం.  ఎలనాగ98669 45424
anuvaadam makkeeki makkiigaa (mukkasya mukkagaa) undakudadu, ane vaakyam kondaru paatakulanu, rachayitalanu, anuvaadakulanu tappudova pattistunnadani anumanam vastondi. oka aanglavaakyamlo Kindness anna padam unte, daanni karuna/daya ani kakunda soujanyam ano, soumanasyam ano, saamarasyam ano anuvadiste tappem ledu; cony makkeeki makkiigaa kakunda atlane anuvadinchaali ane abhipraayaanni kaligina anuvaadakulanu gamaninchaanu ee madhya. anuvaadam eye sandarbhaallo makkeeki makkiigaa undakudadu? manam chestunna tarjuma kaaranamgaa bhinnamaina, vipareetamaina artham vache avakaasam unnappudu matrame mukkasya mukkagaa (verbatimgaa) undakudadu. udaaharanaku ‘You will have to face the music’nu nuvvu sangeetaanni edurkovalasi untundi ani, ‘They are now seeing eye to eye’ni vaallippudu okari kantloki okaru chusukuntunnaru ani anuvadinchatam. ee rendu vaakyaalu saraina tarjuma prakaaram itla vundaali: nuvvu vaastavaanni (paryavasaanaanni) edurkovalasi untundi; vaallippudu okaritho okaru ekaabhipraayaanni kaligi (sayodhyatho) untunnaru. takkina sandarbhaallo anuvaadam yathaathathamgaane undaalannadi ee vyaasarachayita bhavana.‘anuvaadam’ chesetappudu kachitamgaa saripade padaalanu vade avasaram ledanukunte, appudu anuvaada prakriya kashtamainadem kaadu ani oppukovalasi untundi. kaani, anuvaadam kashtamaina prakriya annadi vibhedinchadaaniki veelu laeni satyam. painsnu baadhalu/noppulu ani kakunda aapasopaalu ani anuvadiste akkada kachitamaina anuvaadam jaragaledannadi spashtam. ee rakamgaa konchem pakkaku jarigi anuvadiste moolamlooni kachitatvam kontha jaripoyinatte. daanni malli maroka lakshyabhasha loki adhe vidhamgaa tarjuma cheste marikonta kachitatvam nashtaniki guravutundi. itla oka lakshyabhaashalonchi maroka lakshyabhaashaloki naalugaidu saarlu anuvaadam jarigindanukondi; appudu moolarachayita aa chivari anuvaadaanni chaduvukuni moorchapoyina manam aascharyapadaalsina avasaram ledu!anuvaadam chesetappudu oka vaakyaanni, leka konni vaakyaalanu marchadamo teesiveyadamo leka adanamgaa cherchadamo avasaramayye sandarbhaaluntaaru. juje ogistaa (Jose Agustin) raasina latin american kathanokadaanni anuvadistu nnappudu ee vyaasarachayita adhe cheyavalasi vachindi. andulooni pradhaanapaatra ayina baby, tana pinni chanipoyina marunadu kavalane (nirasana telipe uddesamto) errarangu bloujunu todukkuntundi. errarangu blouju vesukovadam loni antaraarthamemito aa desavaasulaku telisina mana telugu paatakulaku pratyekamgaa chebithe tappa teliyakapovachhu. kabatti ‘nijaaniki vaalla aanavaayitii prakaaram dukkhasuchakamgaa nallabloujune todukkovali’ ane oka vaakyaanni adanamgaa cherchi sandehaanni nivaarinchadam jarigindi.ee rojullo aanglam nunchi telugulooniki anuvadinchevalle mana telugu rashtralalo ekkuvagaa unnaaru kanuka, ee rendu bhashala madhya tarjuma chesetappudu talette ibbandula gurinchi matladukovatam ekkuva avasaramanu kuntaanu. aanglam matrubhasha kaanivaaru telugu nundi inglish loki anuvadim chetappudu jarige tappulu sarvasaadhaaranamgaa aanglabhaashaloni avyayaalaku (preposition ku) sambandhinchinavai untaayi. inka mukhyamgaa, kriyaapadamto kalisi vache avyayaalanu unnadunnattugaa teluguloki (anuva)dinchi, pappulo kaalu veyatam jarugutundi. udaaharanaku, prabhutvam meeda tirugubaatu cheyadam ane vaakyabhaagam (Phrase) undanukondi. ikkada ‘meeda’ku aanglamlo saraina padam on, nijame. kaani, aanglamlo rasetappudu Revolt on the government anakunda Revolt against the government ani rayali. adhe vidhamgaa nenu jwaramtho baadha padutunnaanu ane vaakyamlooni ‘thoo’ ku samaanamaina aanglapadam theejteeji. kaani, aanglamlo rasetappudu I am suffering with fever anakunda, I am suffering from fever  anali. endukante, anglabhasha nudikaram atla vundi mari. daaniki manamem chestam! ataniki lekkalu baga vachhu ane arthaanni sphurimpajesela aayana lekkalalo bagunnadu ani aanglamlo rayadalchukunte He is good in Mathematics anakudadu, He is good at Mathematics ani rayali. kaani, ituvanti vaakyaalalo goodthoo matrame at kalisi vastundi. Good ku badulu expert unte, He is an expert in Mathematics ane anuvadinchaalsi vuntundi. aanglabhasha meeda pattulenivaaru anuvaadamlo ituvanti porapaatlanu cheyataniki avakaasaalu kokollalu. deeniki tarunopayam aanglabhasha meeda pattunu sampadinchadamokkate.padaprayoga reetini aakalimpu chesukokunda kevalam nighantuvulanu sampradinchi anuvaadam cheste kuudaa porapaatlu dorlutaayi. udaaharanaku criarupunlo unde honeku samaanamaina padaanni nighantuvulalo vetikithe padunu pettu(ta) ane maata manaku taarasapadavachhu. kaani, adhi e rakamaina padunu pettadamo maamuulu nighantuvullo vivarana ivvabadadu. daani asalaina artham bhoutikamaina vastuvulaku padunu pettatam kaadu, naipunyaalaku (skillsku) padunu pettatam. I want to hone my writing skills anali tappa Iwant to hone my knife/pencil anakudadu. Honeku sanarayi ane artham undavacchu gaaka. adhe vidhamgaa ‘kattiki saana pettadam’ ane prayogam telugu bhashalo undavacchu gaaka - aanglamlo maatram kattiki/pensill ku padunu pettadamane arthaanni sphurimpajeyaalante sarvasaadhaaranamgaa I want to sharpen my Knife/pencil  ani rase paddhate undi. kattini nooradaanni aanglamlo Grinding the knife ani kuudaa cheppavachhu. telugu nighantuvullo kuudaa sandarbhochita padaprayogaanni telupakunda kevalam okka padamlo arthaanni vivarinchadam untundi. aina telugu mana matrubhasha kanuka vaatini manam tappugaa prayogincham. udaaharanaku ‘aadamarachi nidra povadam’ loni aadaku baadha, chinta, dukkham ane ardhaalunnaayi. kaani, nenu baadhatho unnaanu anakunda, nenu aadato unnaanu ani antama manam? kevalam nidra povadam gurinchi rasetappudu matrame ‘aada’nu vaadaalani manandarikee telusu. telugu tama matrubhasha kaanivaaru ‘nenu aadalo unnaanu’ ani rase pramaadam lekapoledu. kabatti, kevalam okka maata dwara matrame samaanaarthaka padaanni suchinche nighantuvulanu kaaka, vaakyaala roopamlo padaprayoga reetini telipe nighantuvulane sampradinchaali.manam telugulo upayoginche maatalanu aanglamlo e vidhamgaa bhinnamgaa raste avi aa bhashaloni nudikaaramlo odugutayo telusukokunda makkeeki makkiigaa anuvadincha koodadu. anuvaadaalanu makkeeki makkiigaa chesi doshalaku tavivvadamanedi jaatiiyaala vishayamlo ekkuvagaa jarugutundi. konnisaarlu jaatiiyaalu ani gurtinchadaaniki veeluleni vidhamgaa kuudaa untaayi konni aangla vaakyaalu. udaaharanaku Break a leg= Good luck.Nuts and bolts=Basic details (praathamika vivaraalu). Far cry from= very different from (chala bhinnamgaa).ayithe konni aangla jaateeyaalaku telugulo verbatim ayina vaakyaalu jaatiiyaalugaa sthirapadi poyayi. udaaharanaku To kick the bucket = balchi tanneyadam; Crocodile tears= mosali kanneellu; Fence itself eating the crop = kanche chenu meyadam modalainavi. itlanti nepathyamlo makkeeki makkiigaa anuvadinchi, manam chesina tarjuma sarainadenane dheemanu kaligi vundatam jaragavacchu! kaani, anuvaadakulaku eppuduu, entha maatram tondara paniki raadu. entha chinna anumanam vachina aangla jaatiiyaala asalu arthaanni nighantuvula sahaayamtho nirthaarinchukovaali. anduke, anuvaadakulatoe polchi chuste swantamgaa rachana chesevaaru adrushtavantulu. vaallaku puurti swechha untundi. anuvadamante chetulu kattesinatte. inka cheppalante, adhi kattulabonulo naatyam cheyatam lantide.anuvaadam makkeeki makkiigaa undakudadu annadi konni sandarbhaallo vastavame aina, chala sandarbhaallo adhi yathaathathamgaa undatam avasaram anede ee vyaasarachayita cheppadalchukunna atyanta pradhaanamaina vishayam.  elanaaga98669 45424