"ఒక్కో మనిషికి ఒక్కో రకం అలవాట్లుంటాయి ఒక్క సిగరెట్టు కాల్చడం తప్ప మీలో దురలవాట్లేమి లేవు. అయితే మీ అలవాట్లు కొన్ని చిత్రంగా కనబడతాయి."
"ఏమిటో అవి?" అన్నాడు శ్రీహర్ష ఆసక్తిగా.
"మచ్చుకి- మీరు ఎప్పుడూ ఎడం కాలి బూటు ముందర వేసుకుని తర్వాత కుడి కాలిది వేసుకుంటారు."
"నిజంగానా! నేనెప్పుడూ గమనించలేదు" అన్నాడు ఆశ్చర్యపోతూ.
"కాఫీ తగబోయే ముందు ప్రతిసారి మంచి నీళ్ళు తాగుతారు."
"అవును"
"మీరు చిరాగ్గా ఉంటె చూపుడు వేలితో గెడ్డం మీద రాసుకుంటారు.'
"నే చిరాకు పడనే సాధారణంగా"
"ఎంత కొద్ది చిరాకైనా చాలు. అది మాటల రూపంలో బయటపడనక్కర్లేదు. మీరు వేలితో గెడ్డం మీద రాసుకున్నారంటే చిరాగ్గా ఉన్నారన్న మాట. ఈసారి గమనించి చూసుకోండి.'
"వండర్ ఫుల్! నువ్వు గొప్ప సైక్రియాటిస్టువి గానీ అంతకంటే పెద్ద సి.ఐ.డి. వి గానీ అయి ఉండేదానివి." అన్నాడు శ్రీహర్ష నిజంగానే ఆశ్చర్యపోతూ.
బయటకొచ్చి కూర్చుని పేపరు ఊరికే తిరగేస్తూ కూర్చున్నాడు.
పది నిమిషాల్లో వేడి వేడి అన్నం, కూరలు వడ్డించింది స్నేహ.
ఆకలి లేకపోయినా, స్నేహ కోసం తిన్నాడు శ్రీహర్ష. * * *
లావణ్య ఇనప్పెట్టెలోంచి వడ్డానం బయటికి తీసింది.
ఇవాళతో తన నగలన్నీ అయిపోయాయి. ఈ వడ్డాణం అమ్మది. దీన్ని అమ్మ రోజు పెట్టుకోదు. ఎప్పుడో శుభకార్యాలకి తప్ప. అందుకని కొన్ని రోజులదాకా అది పోయినట్లు ఎవరూ గమనించరు.
చమన్ లాల్ కి వడ్డాణం ఇచ్చేసి పదిహేను వేలు తీసుకుని, ఆ డబ్బు ఒక కవరులో పెట్టి, "ఇవాళ తో నా దగ్గర ఉన్న డబ్బూ, నగలు అన్నీ అయిపోయాయి. ఇంకా నా వెంటబడితే నా ప్రాణం ఒక్కటే ఇవ్వగలను. నన్ను నమ్ము. ఇంక నన్నొదిలెయ్." అని ఒక కాయితం మీద రాసి అది కూడా కవరులో పెట్టింది లావణ్య.
కానీ వాడు విడువలేదు.
మర్నాడే ఇంకో ఉత్తరం.
"ఇంకొక్క అయిదు వేలు- ఇంక అడగను" అంటూ.
ఉక్రోషంతో తన కళ్ళెంబడి నీళ్ళు తిరిగాయి.
ఎన్నాళ్ళిలా?
పోలీసులకు చెప్పెస్తే?
వాళ్ళు నమ్మకపోతే?
అరెస్టు! అమ్మో!
ఎక్కడనుంచి తేవాలి డబ్బు?
మెదడు పని చెయ్యటం లేదు. యధాలాపంగా ఏదో మేగజైన్ చేతిలోకి తిరగేస్తుంది.
హఠాత్తుగా ఒక పేజిలో దృష్టి నిలిచిపోయింది.
ఉరిశిక్ష ఉండాలా, అసలు తిసేయ్యాలా అన్న విషయం మీద వాదోపవాదాలు.
నేరస్తుణ్ణి సంస్కరించాలి. బాగుపడడానికి అవకాశం ఇవ్వాలి. అంతేగానీ నేరస్థుడి ప్రాణాలు తీసేస్తే ఇంక అతను సంస్కరింపబడటానికి అవకాశం ఎక్కడ? అందుకని మరశిక్ష రద్దు చెయ్యాలి -అని ఒక వాదం.
మరణశిక్ష విధించడం నేరస్తుణ్ణి సంస్కరించడానికి కాదు. అలాంటి నేరమే ఇంకెవరూ చెయ్యకుండా, చేస్తే మీరు ఇలాగే ప్రాణాలు కోల్పోతారు సుమా అని హెచ్చరికగా ఉండడానికి విధించాలి. హత్య చేస్తే మనమూ చచ్చిపోతాం అని జనానికి భయం ఉండడానికి మరణశిక్ష- అని ఇంకో వాదం.
ఉరి తియ్యడమే వృత్తిగా గల ఒక జైలు ఉద్యోగితో ఇంటర్వ్యూ.
ఎలా ఉరి తీస్తారు- ప్రశ్న.
చేతులు వెనక్కి విరిచి కట్టి, మొహానికి నల్ల ముసుగు వేసి, ఎత్తుగా బల్లలాంటి దాని మీద ఎక్కిస్తారు. మెడకి తాడు బిగించి, కాళ్ళ కింద ఉన్న చెక్కల్ని తొలగిస్తారు. కింద నేల మాళిగలా ఉంటుంది. దాన్లోకి దిగబడి పోతాడా వ్యక్తీ.
ఉరితిస్తే మనిషి నాలుక బయటికొస్తుంది గుడ్లు వెళ్ళుకోస్తాయంటారు. నిజమేనా?- ప్రశ్న.
ఇది అన్నివేళలా సరికాదు. ముసుగు సరిగా పడక ఉపిరాడక గిలగిల్లాడి చస్తే అలా జరుగుతుంది. నేర్పుగా తాడు బిగిస్తే స్వరపేటిక పగిలిపోయి ఒక్క క్షణం కంటే ఎక్కువసేపు బాధపడకుండానే మరణిస్తాడు. అప్పుడు నాలుక బయటికి రాదు. గుడ్లు పొడుచురావు.
మనిషి బరువుకి వెన్నుముక జారిపోయి విరిగి చావడం జరుగుతుందా? - ప్రశ్న.
అలా కుడా జరగొచ్చు.
ఉరి వెయ్యగానే మనిషి చవకపోతే ఏం చేస్తారు.
ఉరి తీసేవాడు నేల మాళిగలోకి దిగి కాళ్ళు పట్టుకు లాగాలి. లేకపోతే కాళ్ళు పట్టుకు వెళ్ళాడాలి. అప్పుడు గానీ ప్రాణం పోదు.
"okko manishiki okko rakam alavatluntayi okka sigarettu kalchadam tappa meelo duralavatlemi levu. ayithe mee alavaatlu konni chitramgaa kanabadataayi."
"emito avi?" annadu sriharsha aasaktigaa.
"machuki- meeru eppuduu edam kaali bootu mundara vesukuni tarvaata kudi kaalidi vesukuntaaru."
"nijamgaanaa! neneppuduu gamaninchaledu" annadu aascharyapotuu.
"coffy tagaboye mundu pratisaari manchi neellu taagutaaru."
"avunu"
"meeru chiragga unte chuupudu velitho geddam meeda rasukuntaru.'
"nee chiraaku padane saadhaaranamgaa"
"entha koddi chirakaina chaalu. adhi maatala roopamlo bayatapadanakkarledu. meeru velitho geddam meeda rasukunnarante chiragga unnaranna maata. eesaari gamaninchi chusukondi.'
"wander ful! nuvvu goppa cycreatistuvi gaanee antakante pedda si.ai.di. vi gaanee ayi undedaanivi." annadu sriharsha nijamgaane aascharyapotuu.
bayatakochi kuurchuni peparu oorike tiragestuu kuurchunnaadu.
padi nimishaallo vedi vedi annam, kuuralu vaddinchindi sneha.
aakali lekapoyina, sneha kosam tinnadu sriharsha. * * *
lavanya inappettelonchi vaddanam bayatiki teesindi.
ivaalatho tana nagalannee aipoyayi. ee vaddaanam ammadi. deenni amma roju pettukodu. eppudo subhakaaryaalaki tappa. andukani konni rojuladaka adhi poinatlu evaruu gamanincharu.
chaman lal ki vaddaanam ichesi padihenu velu teesukuni, aa dabbu oka kavarulo petti, "ivaala thoo naa daggara unna dabboo, nagalu annee aipoyayi. inka naa ventabadithe naa praanam okkate ivvagalanu. nannu nammu. inka nannodiley." ani oka kaayitam meeda rasi adhi kuudaa kavarulo pettindi lavanya.
cony vaadu viduvaledu.
marnade inko uttaram.
"inkokka ayidu velu- inka adaganu" antuu.
ukroshamtho tana kallembadi neellu tirigaayi.
ennallila?
polisulaku cheppeste?
vaallu nammakapothe?
arestu! ammo!
ekkadanunchi tevali dabbu?
medadu pani cheyyatam ledu. yadhaalaapamgaa edho megazin chetiloki tiragestundi.
hataattugaa oka paejilo drushti nilichipoyindi.
urisiksha undala, asalu tiseyyala anna vishayam meeda vaadopavaadaalu.
nerastunni samskarinchaali. bagupadadaniki avakaasam ivvali. antegaanee nerasthudi praanaalu teeseste inka atanu samskarimpabadataaniki avakaasam ekkada? andukani marasiksha raddu cheyyali -ani oka vaadam.
maranasiksha vidhinchadam nerastunni samskarinchadaaniki kaadu. alanti nerame inkevaruu cheyyakunda, cheste meeru ilaage praanaalu kolpotaru suma ani heccharikagaa undadaaniki vidhinchaali. hatya cheste manamuu chachipotam ani jananiki bhayam undadaaniki maranasiksha- ani inko vaadam.
uri tiyyadame vruttigaa gala oka jailu udyogito intervio.
ela uri teestaaru- prasna.
chetulu venakki virichi katti, mohaniki nalla musugu vesi, ettugaa ballalanti daani meeda ekkistaaru. medaki taadu biginchi, kaalla kinda unna chekkalni tolagistaaru. kinda neela maligala untundi. daanloki digabadi potada vyaktee.
uritiste manishi naaluka bayatikostundi gudlu vellukostaayantaaru. nijamena?- prasna.
idhi annivelalaa sarikaadu. musugu sarigaa padaka upiraadaka gilagilladi chaste alaa jarugutundi. nerpugaa taadu bigiste swarapetika pagilipoyi okka kshanam kante ekkuvasepu badhapadakundane maranistaadu. appudu naaluka bayatiki raadu. gudlu poduchurao.
manishi baruvuki vennumuka jaripoi virigi chaavadam jarugutunda? - prasna.
alaa kuda jaragochu.
uri veyyagaane manishi chavakapothe yem chestaaru.
uri teesevaadu neela maaligaloki digi kaallu pattuku lagali. lekapothe kaallu pattuku vellaadaali. appudu gaanee praanam podu.