వడ్డించేవాడు మనవాడైతే, ఏ బంతిలో ఉంటే ఏం? సమైక్య పాలన అంతమై స్వయం పాలనను ఆస్వాదిస్తున్న అనేక మంది మదిని ప్రస్తుతం గెలిచి నిలిచిన ఆలోచన అది. స్వరాష్ట్రం సిద్ధించాక ప్రస్తుత పాలకులు కులాలవారీగా, కులవృత్తుల ఆధారంగా వారి జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరిచేందుకు కంకణబద్ధులై కార్యరూపాన్ని ప్రకటించి అమలుచేసే దిశగా అడుగులు పడుతుండటంతో ముందువరుసలో ఉన్న వారి ముఖాల్లో ఇప్పటికే చిరునవ్వులు చిందుతూండగా, ‘ఎలాగో వడ్డన జరుగుతోంది, చివరి బంతిలోనైనా చియ్యకూర బువ్వనే తింటాంలే’ అని అనుకుంటూ అనేక తెగలు తెగ సంబరపడి పోతున్నాయి. అందులో ఒకటి సగర(ఉప్పర) జాతి. యాదవ సోదరుల ఒక్కో కుటుంభానికి 21 గొర్రెలు; నాయి బ్రాహ్మణులకు 25వేల మోడ్రన్ క్షవరశాలలు; గీత కార్మికులకు 5కోట్ల ఈత, తాటి వనం పెంపకం; పద్మశాలీల సంక్షేమానికి 1250 కోట్లు; మత్స్యకారులకు 1000 కోట్లు; రజకులు; వడ్రంగి, కమ్మరి, విశ్వకర్మ తదితర పంచకులాలకు 200 కోట్లు... ఇలా ఎన్నో కులాలకు వారి వృత్తుల ఆధారంగా ఆర్థికంగా ప్రోత్సాహకాలను ఇచ్చి ఆదుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్న ప్రభుత్వం సగరులను (ఉప్పరులను) కూడా ఖచ్చితంగా ఆదుకుంటుందనే విశ్వాసాన్ని ఆ సంఘ ప్రతినిధులు వ్యక్తం చేస్తున్నారు.సమైక్య పాలనలో ఉనికి లేని ఉప్పరులుగా ఐదు దశాబ్ధాల పాటు అడుగడుగునా దగా పడ్డ సంచార జాతి సగర జాతి. రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక రంగాల్లో అట్టడగున ఉన్న కులం ఏదైనా ఉందా అంటే దానిని అసలైన చిరునామాగా దీనిని చూపించొచ్చేమో! నాటి కృతయుగం నుంచి నేటి కలియుగం వరకు కార్యసాధకుడిగా చరిత్రపుటల్లో నిలిచిన భగీరథుడు మరెవరో కాదు యావత్ సగర జాతికి ఆరాధ్య గురువు. అకుంఠిత దీక్షతో నాడు గంగను తెచ్చి చరిత్రలో నిలిచిన భగీరథుడి పేరుతో ప్రస్తుత తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతి ఇంటికి జలసిరిని కురిపించే తాగు నీటి పథకానికి మిషన్ భగీరథగా నామకరణం చేయడం పట్ల ఆయన వంశస్తులు అమితానందపడ్డారు. ఘన చరిత్ర కల్గిన భగీరథుడి వంశస్తులు నేడు కడుదీయనీయ పరిస్థితుల్లో జీవనయానాన్ని సాగిస్తున్నారు. సంచారజాతిగా పొట్ట చేతబట్టుకొని ఎక్కడ పని ఉంటే అక్కడికి వెళ్లి నిర్మాణరంగ కార్మికులుగా కాలం వెళ్లదీస్తున్నారు. పాలమూరులో అయితే ఇప్పటికీ గుంపులు కట్టి ఉత్తర భారతదేశానికి వలసపోతున్న దయనీయస్థితి. మొదట ఉప్పు తయారీదారులుగా ఉన్న ఉప్పరులు కాలక్రమేణా నిర్మాణరంగ కార్మికులుగా రూపాంతరం చెందారు. దేశంలో సగరులను ఒక్కో పేరుతో పిలుస్తారు. ఉమ్మడి తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మాత్రం సగర(ఉప్పర)లుగా పిలవడమే కాదు బీసీ–డీ గ్రూపు సీరియల్ నెంబర్ 31గా చేర్చి గత పాలకులు తీరని నష్టాన్ని చేశారు. సంచార తెగలుగా ఎస్టీ జాబితాలో ఉండాల్సిన సగరులను తీసుకెళ్లి బీసీ–డీలో చేర్చడాన్ని అప్పటి మురళీధర్, అనంతరామన్ కమిషన్లు కూడా తప్పు పట్టాయి. నిర్మాణరంగాన్ని కులవృత్తిగా ఎంచుకున్న ఈ జాతిని అధికారికంగా గుర్తించే పాలకులు మాత్రం లేకుండా పోయారు. సమైక్య పాలనలో ఐదు దశాబ్దాల పాటు ఉనికి లేని ఉప్పరులుగా మరుగునపడ్డ సగరులను మొదటిసారిగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం గుర్తించింది. రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి పిలుపునందుకొని వెళ్లిన తెలంగాణ రాష్ట్ర సగర సంఘ నాయకులు రాష్ట్రంలో దాదాపు 15 లక్షల జనాభా కలిగిన సగరుల సమస్యలను సీఎంకు నివేదించారు. ఆర్థిక, సామాజిక, రాజకీయ రంగాల్లో పూర్తిగా వెనుకబడ్డ సగరులను ప్రభుత్వం తరఫున ఆదుకోవాలంది. దీంతో సగరులను నిర్మాణ రంగ కార్మికులుగా గుర్తించే ప్రక్రియకు ప్రభుత్వం శ్రీకారం చుట్టింది. ఈఎండీ (ధరావత్తు) లేకుండా ప్రభుత్వరంగ నిర్మాణ పనులను సగరులకు కేటాయించే ఫైల్ ప్రస్తుతం సచివాలయంలో చివరి అంకంలో ఉన్నట్లు సమాచారం. ఈ జీవో వస్తే ఆర్థికంగా ఈ జాతిని ప్రభుత్వం ఆదుకున్నట్లు అవుతుంది. దీంతోపాటు చెట్టు ఎక్కి కల్లుగీసే గీత కార్మికులకు తాజాగా ప్రభుత్వం ప్రమాద బీమాను డబుల్ చేసింది. అదే విధంగా గోవా కట్టెలపై నిర్మాణ పనులు చేసే సగరులకు కూడా ప్రమాద బీమా, పెన్షన్ విధానాన్ని కూడా ప్రభుత్వం త్వరలోనే తీసుకురాగలదనే నమ్మకంతో ఉన్నారు. తాజాగా బసవేశ్వర లాంటి గొప్ప వ్యక్తుల జయంతి ఉత్సవాలను ప్రభుత్వం ఏ విధంగా అయితే అధికారికంగా నిర్వహిస్తున్నదో అదేవిధంగా భగీరథుడి జయంతి ఉత్సవాలను కూడా భవిష్యత్తులో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నిర్వహించగలదనే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేస్తూ, నేడు అనగా వైశాఖ శుద్ధ సప్తమి (మంగళవారం) రవీంద్రభారతిలో భగరథుడి జయంతిని ఘనంగా నిర్వహించేందుకు తెలంగాణ రాష్ట్ర సగర సంఘం సిద్ధమైంది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం సగరుల సమస్యలన్నింటినీ తప్పక తీర్చగలదనే అచంచలమైన విశ్వాసంతో....అస్కాని మారుతీసాగర్తెలంగాణ రాష్ట్ర సగర విద్యావంతుల వేదిక కన్వీనర్(నేడు భగీరథ జయంతి)
vaddinchevaadu manavaadaithe, e bantilo unte yem? samaikya paalana antamai swayam paalananu aasvaadistunna aneka mandi madini prastutam gelichi nilichina aalochana adhi. swarashtram siddhinchaaka prastuta paalakulu kulalavariga, kulavruttula aadhaaramgaa vaari jeevana pramaanaalanu meruguparichenduku kankanabaddhulai kaaryaruupaanni prakatinchi amaluchese disagaa adugulu paduthundatamtho munduvarusalo unna vaari mukhaallo ippatike chirunavvulu chindutuundagaa, ‘elago vaddana jarugutondi, chivari bantiloonainaa chiyyakura buvvane tintamle’ ani anukuntu aneka tegalu tega sambarapadi potunnayi. andulo okati sagara(uppara) jaati. yaadava sodarula okko kutumbhaaniki 21 gorrelu; naayi braahmanulaku 25vela modran kshavarasaalalu; geetha kaarmikulaku 5kotla eetha, taati vanam pempakam; padmasaaliila sankshemaaniki 1250 kotlu; matsyakaarulaku 1000 kotlu; rajakulu; vadrangi, kammari, vishwakarma taditara panchakulaalaku 200 kotlu... ilaa enno kulaalaku vaari vruttula aadhaaramgaa aardhikamgaa prothsaahakaalanu ichi aadukune prayatnam chestunna prabhutvam sagarulanu (upparulanu) kuudaa khachitamgaa aadukuntundane vishwaasaanni aa sangha pratinidhulu vyaktam chestunnaru.samaikya paalanalo uniki laeni upparulugaa aidu dasaabdhaala paatu adugaduguna dagaa padda sanchaara jaati sagara jaati. rajakeeya, aardhika, saamaajika rangaallo attadaguna unna kulam edaina undaa ante daanini asalaina chirunamaga deenini chupinchochemo! naati krutayugam nunchi neti kaliyugam varaku kaaryasaadhakudigaa charitraputallo nilichina bhagiirathudu marevaro kaadu yavat sagara jaatiki aaraadhya guruvu. akunthita deekshatho naadu ganganu tecchi charitralo nilichina bhagirathudi paerutho prastuta telamgaana prabhutvam prati intiki jalasirini kuripinche taagu neeti pathakaaniki mishan bhagiirathagaa namakaranam cheyadam patla aayana vamsastulu amitaanandapaddaaru. ghana charitra kalgina bhagirathudi vamsastulu nedu kadudeeyaneeya paristhitullo jeevanayaanaanni saagistunnaaru. sanchaarajaatigaa potta chetabattukoni ekkada pani unte akkadiki velli nirmaanaranga kaarmikulugaa kaalam velladeestunnaaru. paalamuuruloo ayithe ippatikee gumpulu katti uttara bhaaratadesaaniki valasapotunna dayaneeyasthiti. modata uppu tayaareedaarulugaa unna upparulu kalakramena nirmaanaranga kaarmikulugaa roopaantaram chendaaru. desamlo sagarulanu okko paerutho pilustaaru. ummadi telugu rashtrallo maatram sagara(uppara)luga pilavadame kaadu bc–d groopu seerial nembar 31gaa cherchi gatha paalakulu teerani nashtaanni chesaru. sanchaara tegalugaa esty jaabitaalo undaalsina sagarulanu teesukelli bc–deelo cherchadaanni appati muralidhar, anantaraman kamishanlu kuudaa tappu pattayi. nirmaanaramgaanni kulavruttigaa enchukunna ee jaatini adhikaarikamgaa gurtinche paalakulu maatram lekunda poyaru. samaikya paalanalo aidu dasaabdaala paatu uniki laeni upparulugaa marugunapadda sagarulanu modatisaarigaa telamgaana prabhutvam gurtinchindi. rashtra mukhyamantri pilupunandukoni vellina telamgaana rashtra sagara sangha naayakulu rashtramlo daadaapu 15 lakshala janabha kaligina sagarula samasyalanu cmcu nivedinchaaru. aardhika, saamaajika, rajakeeya rangaallo puurtigaa venukabadda sagarulanu prabhutvam tarafuna aadukovaalandi. deentho sagarulanu nirmaana ranga kaarmikulugaa gurtinche prakriyaku prabhutvam srikaram chuttindi. eendy (dharavattu) lekunda prabhutvaranga nirmaana panulanu sagarulaku ketayinche fail prastutam sachivaalayamlo chivari ankamlo unnatlu samacharam. ee jeevo vaste aardhikamgaa ee jaatini prabhutvam aadukunnatlu avutundi. deenthopaatu chettu ekki kallugeese geetha kaarmikulaku taajaagaa prabhutvam pramaada beemaanu dabul chesindi. adhe vidhamgaa gova kattelapai nirmaana panulu chese sagarulaku kuudaa pramaada beema, pension vidhaanaanni kuudaa prabhutvam twaralone teesukuraagaladane nammakamtho unnaaru. taajaagaa basaveshwara lanti goppa vyaktula jayanti utsavaalanu prabhutvam e vidhamgaa ayithe adhikaarikamgaa nirvahistunnado adevidhamgaa bhagirathudi jayanti utsavaalanu kuudaa bhavishyattulo telamgaana prabhutvam nirvahinchagaladane abhipraayaanni vyaktam chestu, nedu anagaa vaisakha suddha saptami (mangalavaaram) raveendrabhaaratilo bhagarathudi jayantini ghanamgaa nirvahinchenduku telamgaana rashtra sagara sangham siddhamaindi. telamgaana prabhutvam sagarula samasyalannintini tappaka teerchagaladane achanchalamaina vishwaasamtho....askani maaruteesaagartelamgaana rashtra sagara vidyaavantula vedika conveaner(nedu bhagiratha jayanti)