వ్యవసాయ సంక్షోభం కారణంగా ఆత్మహత్యలకు పాల్పడుతున్న రైతాంగం తమ సమస్యల పరిష్కారం కోసం పోరాట బాట పట్టింది. మొన్న తమిళనాడు రైతులు ఢిల్లీలో వినూత్న రీతిలో నిరసన ప్రదర్శనలు నిర్వహించడం, మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్ రైతాంగం కనీస మద్దతు ధర (ఎమ్మెస్పీ) పెంపు, పూర్తి రుణమాఫీ, కరెంట్ బిల్లుల మాఫీ తదితర డిమాండ్ల సాధన కోసం ధర్మాగ్రహాన్ని ప్రదర్శించడం వంటివి పాలకులకు హెచ్చరికగా నిలిచాయి. ప్రస్తుతం ముంచుకొస్తున్న వ్యవసాయ సంక్షోభం వల్ల విశాలమైన గ్రామీణ ప్రజానీకం నుంచి పెరుగుతున్న ఒత్తిడితో మహారాష్ట్ర, పంజాబ్, కర్ణాటక రాష్ట్రాలు పూర్తి లేదా పాక్షిక రుణ మాఫీలను వరుసగా ప్రకటించవలసి వస్తున్నది. మధ్యప్రదేశ్, హర్యానా, తమిళనాడు, గుజరాత్ రాష్ట్రాల్లోనూ రైతుల ఆందోళనలు చెలరేగుతున్న నేపథ్యంలో అక్కడి ప్రభుత్వాలూ రుణమాఫీ దిశగా అడుగులేస్తున్నాయి.సగటున ప్రతి 41 నిమిషాలకు ఒక రైతు ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్న నేపథ్యంలో, రాజకీయ పార్టీలు రుణమాఫీని ఒక నినాదంగా ముందుకు తెచ్చాయి. 2008లో యూపీఏ రుణమాఫీ, ఉత్తరప్రదేశ్ ఎన్నికల్లో బీజేపీ ముందుకు తెచ్చిన రుణమాఫీ నినాదం రైతాంగం మద్దతు కూడగట్టేందుకు ఉపకరించాయి. అయితే, నిస్సహాయ స్థితిలో దుర్మరణం పాలవుతున్న రైతాంగం దేశవ్యాప్తంగా శాంతియుత ప్రదర్శనలతోనూ, అక్కడక్కడ విధ్వంసక చర్యల ద్వారా తమ బాధల్ని, అంసతృప్తిని ప్రదర్శించడం ఇప్పుడిప్పుడే ప్రారంభమైంది. దేశంలో మరో వ్యవసాయక ఉపద్రవం సంభవించే ప్రమాదం పొంచి ఉంది. దేశంలో నెలకొన్న వ్యవసాయ సంక్షోభానికి వాతావరణ మార్పుతో ఏర్పడిన దుర్భిక్ష పరిస్థితులు ఉత్ప్రేరకాలే కానీ, ప్రధాన కారణం మాత్రం రైతుకు వ్యవసాయం గిట్టుబాటు కాకపోవడమేనని అధ్యయనాలు తెలియజేస్తున్నాయి. అయితే, ఆర్థిక యాజమాన్య పద్ధతులు తెలియని, మార్కెట్ నియమాలపై అవగాహన లేని రైతులు చేస్తున్న రుణాలే ఈ సంక్షోభానికి అసలు కారణమా? ప్రస్తుతం నాలుగు రాష్ట్రాల్లో రుణ మాఫీ ప్రకటించిన నేపథ్యంలో రైతుల రుణాలను మాఫీ చేయడం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఇష్టమనీ, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎట్టి పరిస్థితుల్లో రుణాలను మాఫీ చేయబోదనీ, ఆ మాఫీలను భర్తీ చేయబోమని కేంద్ర ఆర్థికమంత్రి అరుణ్ జైట్లీ స్పష్టంగా చెబుతున్నారు. భవిష్యత్ ఆర్థిక లక్ష్యాల సాధనకు రుణాల మాఫీ అవరోధం అవుతుందని అన్నారు ఆయన. రుణ మాఫీ వల్ల ‍సంక్షోభ పరిస్థితులు చక్కబడతాయా? రైతుల ఆత్మహత్యలు ఆగిపోతాయా? అనేది చర్చనీయాంశమే.ఉత్తరప్రదేశ్ రూ.36 వేల కోట్ల రూపాయలు, మహారాష్ట్ర రూ.30 వేల కోట్లు, పంజాబ్ రూ.24వేల కోట్లు, కర్ణాటక రూ. 8వేల కోట్లు  రుణాలను మాఫీ చేస్తున్నాయి. దీంతో రుణాల మాఫీ హామీల విలువ లక్ష కోట్ల రూపాయలు దాటిపోయింది. రైతాంగం ఉద్యమిస్తున్న మిగిలిన రాష్ట్రాల్లో కూడా రుణాలను మాఫీ చేసినట్లయితే రుణాల మాఫీ మొత్తం రూ.3.1 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. దాంతో రుణ మాఫీ మొత్తం జాతీయ స్థూల ఉత్పత్తిలో 2.6 శాతంగా ఉండటం వల్ల అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు కుంటుపడే ప్రమాదం ఉందని కేంద్రం బలంగా వాదిస్తోంది. గత తొమ్మిదేళ్ళ కాలంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు దాదాపు ఐదు కోట్ల మంది రైతులకు రూ. 88,988 కోట్లు రుణాల్ని మాఫీ చేసాయి. రైతులు ఆత్మహత్యలు చేసుకోకుండా నిలువరించేందుకే కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రైతుల రుణాలను మాఫీ చేస్తున్నాయి. రుణాలు మాఫీ చేస్తున్న రాష్ట్రాల్లో వీటివల్ల ద్రవ్యలోటు మూడు శాతం మించి (8 లక్షల కోట్లు పైగా) పోతుంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో రుణ మాఫీ ఒకేసారి కాకుండా విడతలు విడతలుగా ఇవ్వడం వల్ల రైతాంగం తీవ్ర ఇబ్బందులకు గురైంది.దేశంలో రెండు హెక్టార్ల కంటే తక్కువగా వ్యవసాయ భూమి ఉన్నవారు 3.28 కోట్ల మంది ఉన్నారు. ఎరువులు, విత్తనాలు, పురుగుమందులు వంటి ఉత్పత్తి కారకాల వాణిజ్య సంస్థలు, ప్రైవేట్ వడ్డీవ్యాపారులు, దళారులు, అగ్రి బిజినెస్ కార్పొరేట్ సంస్థలు రైతాంగాన్ని పీల్చి పిప్పి చేస్తున్నాయి. హరిత విప్లవంతో అన్నపూర్ణగా రెండు దశాబ్దాలకు పైగా విలసిల్లిన పంజాబ్ రాష్ట్రం నేడు అన్నదాతల ఆక్రందనలతో మరుభూమిగా మారితే, దేశవ్యాప్త పరిస్థితి మరింత దయనీయంగా మారింది. దానికి తోడు వ్యవసాయోత్పత్తుల వాణిజ్యాన్ని స్టాక్ మార్కెట్లో ఫ్యూచర్స్ ట్రేడింగ్ పరిధిలోకి ప్రభుత్వం తీసుకురావడం మూలాన అంతర్జాతీయ మార్కెట్ జూదానికి మన రైతాంగం దివాలా తీస్తోంది. నష్టదాయకమైన చిన్న కమతాల సాగు స్థానంలో పెద్ద కమతాల సేద్యాన్ని ఉనికిలోకి తీసుకురావడం ద్వారా అంటే కార్పొరేట్ వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా వ్యవసాయ రంగ సంక్షోభాన్ని నివారించవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అందుకు వ్యవసాయ జనాభాను 58 శాతం నుంచి 38 శాతానికి తగ్గించి ఇతర రంగాల్లోకి వలసపోయేలా ప్రభుత్వమే పథకాలు రూపొందించడం చూస్తే కేంద్రం రహస్య అజెండాను అర్థం చేసుకోవచ్చు. ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభ సమయాల్లోనూ చెక్కుచెదరక, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మూల స్థంభంగా నిలిచి, కొనుగోలు శక్తిగల సుస్థిర మార్కెట్ను అందించే సామర్థ్యం గల స్థానిక వ్యవసాయక సమాజాన్ని పరిరక్షించుకోవల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలపై ఉంది. రుణమాఫీలు తాత్కాలిక ఉపశమనాలుగా, ఎన్నికల ఎత్తుగడలుగా మాత్రమే ఉపకరిస్తాయి. వాటికితోడుగా, ఉత్పత్తికారకాల సబ్సిడీలు అందించడం, గిట్టుబాటు ధరలు రైతాంగానికి దక్కేలా కేంద్రమే ఒక జాతీయ విధానాన్ని రూపొందించి, దాన్ని కచ్చితంగా అమలయ్యేలా చూడాలి.
vyavasaaya sankshobham kaaranamgaa aatmahatyalaku paalpadutunna raitangam tama samasyala parishkaaram kosam porata baata pattindi. monna tamilanadu raitulu dhilleelo vinuutna reetilo nirasana pradarsanalu nirvahinchadam, maharashtra, madhyapradesh raitangam kaneesa maddatu dhara (emmespy) pempu, puurti runamafi, current billula maffey taditara demandla saadhana kosam dharmagrahanni pradarsinchadam vantivi paalakulaku heccharikagaa nilichaayi. prastutam munchukostunna vyavasaaya sankshobham valla visaalamaina graameena prajaaneekam nunchi perugutunna ottidito maharashtra, panjab, karnaataka rashtralu puurti leda paakshika runa maafiilanu varusagaa prakatinchavalasi vastunnadi. madhyapradesh, haryana, tamilanadu, gujarat raashtraalloonuu raitula aandolanalu chelaregutunna nepathyamlo akkadi prabhutvaaluu runamafi disagaa adugulestunnayi.sagatuna prati 41 nimishaalaku oka raitu aatmahatya chesukuntunna nepathyamlo, rajakeeya paarteelu runamaafeeni oka ninaadamgaa munduku tecchaayi. 2008loo upa runamafi, uttarapradesh ennikallo bgfa munduku tecchina runamafi ninaadam raitangam maddatu koodagattenduku upakarinchaayi. ayithe, nissahaya sthitilo durmaranam paalavutunna raitangam desavyaaptamgaa saantiyuta pradarsanalatoonuu, akkadakkada vidhvamsaka charyala dwara tama baadhalni, amsatruptini pradarsinchadam ippudippude praarambhamaindi. desamlo maro vyavasaayaka upadravam sambhavinche pramaadam ponchi undi. desamlo nelakonna vyavasaaya sankshobhaaniki vaataavarana maarputho erpadina durbhiksha paristhitulu utprerakale cony, pradhaana kaaranam maatram raituku vyavasaayam gittubaatu kakapovadamenani adhyayanaalu teliyajestunnaayi. ayithe, aardhika yajamanya paddhatulu teliyani, market niyamaalapai avagaahana laeni raitulu chestunna runaale ee sankshobhaaniki asalu karanama? prastutam naalugu rashtrallo runa maffey prakatinchina nepathyamlo raitula runaalanu maffey cheyadam rashtra prabhutvaala ishtamany, kendra prabhutvam etty paristhitullo runaalanu maffey cheyabodani, aa maafiilanu bharti cheyabomani kendra aardhikamantri arun jaitley spashtamgaa chebutunnaru. bhavishyat aardhika lakshyala saadhanaku runaala maffey avarodham avutundani annaru aayana. runa maffey valla ‍sankshobha paristhitulu chakkabadataya? raitula aatmahatyalu agipotaya? anedi charchaneeyaamsame.uttarapradesh roo.36 vela kotla roopaayalu, maharashtra roo.30 vela kotlu, panjab roo.24vela kotlu, karnaataka roo. 8vela kotlu  runaalanu maffey chestunnayi. deentho runaala maffey haameela viluva laksha kotla roopaayalu daatipoyindi. raitangam udyamistunna migilina rashtrallo kuudaa runaalanu maffey chesinatlayithe runaala maffey mottam roo.3.1 lakshala kotlaku cherukuntundani anchana. daamto runa maffey mottam jaateeya sthoola utpattilo 2.6 saatamgaa undatam valla abhivruddhi kaaryakramaalu kuntupade pramaadam undani kendram balangaa vaadistondi. gatha tommidella kaalamlo kendra, rashtra prabhutvaalu daadaapu aidu kotla mandi raitulaku roo. 88,988 kotlu runaalni maffey chesai. raitulu aatmahatyalu chesukokunda niluvarinchenduke kendra, rashtra prabhutvaalu raitula runaalanu maffey chestunnayi. runaalu maffey chestunna rashtrallo veetivalla dravyalotu moodu saatam minchi (8 lakshala kotlu paiga) potundi. telugu rashtrallo runa maffey okesari kakunda vidatalu vidatalugaa ivvadam valla raitangam teevra ibbandulaku guraindi.desamlo rendu hectarla kante takkuvagaa vyavasaaya bhoomi unnavaaru 3.28 kotla mandi unnaaru. eruvulu, vittanaalu, purugumandulu vanti utpatti kaarakaala vaanijya samsthalu, private vaddiivyaapaarulu, dalaarulu, agri bijines carporate samsthalu raitaamgaanni peelchi pippi chestunnayi. harita viplavamtho annapuurnagaa rendu dasaabdaalaku paiga vilasillina panjab rashtram nedu annadaatala aakrandanalato marubhoomigaa maarithe, deshavyaapta paristhiti marinta dayaneeyamgaa maarindi. daaniki thodu vyavasaayotpattula vaanijyaanni stack marketlo futures trading paridhiloki prabhutvam teesukuraavadam muulaana antarjaatiiya market judaaniki mana raitangam diwala teestondi. nashtadaayakamaina chinna kamataala saagu sthaanamlo pedda kamataala sedyaanni unikiloki teesukuraavadam dwara ante carporate vyavasaayaanni prothsahinchadam dwara vyavasaaya ranga sankshobhaanni nivaarinchavacchani prabhutvam bhaavistondi. anduku vyavasaaya janabhanu 58 saatam nunchi 38 saataaniki tagginchi itara rangaalloki valasapoyela prabhutvame pathakaalu roopondinchadam chuste kendram rahasya ajendaanu artham chesukovachhu. prapancha aardhika sankshobha samayaalloonuu chekkuchedaraka, desha aardhika vyavasthaku muula sthambhamgaa nilichi, konugolu saktigala susthira maarketnu andinche saamarthyam gala sthaanika vyavasaayaka samaajaanni parirakshinchukovalsina baadhyata prabhutvaalapai undi. runamaafeelu taatkaalika upasamanaalugaa, ennikala ettugadalugaa matrame upakaristaayi. vaatikitodugaa, utpattikaarakaala subsidiilu andinchadam, gittubaatu dharalu raitaamgaaniki dakkela kendrame oka jaateeya vidhaanaanni roopondinchi, daanni kachitamgaa amalayyela chudali.