బడ్జెట్ లోతులకు వెళ్లకుండా ప్రభుత్వాన్ని, ముఖ్యమంత్రిని పొగడటమే పనిగా పెట్టుకొని వ్యాసం రాయడం వల్ల ఎవరికీ ప్రయోజనం ఉండదు. అప్పుల గురించి, రాష్ట్ర రాబడి గురించి, గత బడ్జెట్ కేటాయింపుల్లో ఖర్చుకాని నిధుల గురించి ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు. కేవలం బడ్జెట్లో కేటాయింపులను చూపించి గొప్ప బడ్జెట్ అని చెప్పడం సబబు కాదు.సమన్యాయం, స్ఫూర్తిదాయక బడ్జెట్’ అంటూ రాష్ట్ర బడ్జెట్పై వనం జ్వాలా నరసింహారావు రాసిన (ఆంధ్రజ్యోతి, మార్చి 14) వ్యాసం చాలా విషయాలను ప్రస్తావించలేదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నాలుగోసారి ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్ ఏవిధంగా చూసినా సందేశాత్మకంగా, స్ఫూర్తిదాయకంగా కనిపించిందని చెప్పుకొచ్చారు. అంకెల పరంగా, మాటలపరంగా చూస్తే స్ఫూర్తిదాయకంగానే ఉందని చెప్పవచ్చు. కానీ ఆచరణలో మాత్రం అది అంకెల గారడీగా, మాటల మంత్ర దండనలా ఉంది. అంకెల్లో సమన్యాయం, ఆచరణల్లో అసమానత అన్న చందంగా బడ్జెట్ ఉంది. ‘అణగారిన దళిత, గిరిజన, వివిధ కుల వృత్తుల ప్రజలు గతంలో ఏమనుకునేవారో కానీ... ఈ బడ్జెట్ చూసిన తర్వాత వారిలో తాము తృప్తిగా జీవనం గడపవచ్చు అన్న భరోసా కలిగింద’ని జ్వాలా తన వ్యాసంలో చెప్పుకొచ్చారు. ఇది ఎలా ఉందంటే, ఇప్పటి దాకా దళిత, గిరిజనులను గురించి ఏ ప్రభుత్వాలు పట్టించుకోనట్లు, తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు మాత్రమే వారి కష్టాలను, బాధలను గుర్తించి బడ్జెట్లో నిధులు కేటాయించినట్లు చెప్పుకొచ్చారు. ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయంలో ముఖ్య ప్రజా సంబంధాల అధికారిగా పనిచేస్తున్న వ్యక్తి, సీఎం ఆలోచనా ధోరణి కూడా గుర్తించకుండా, కేవలం ఆయన మన్నలను పొందడం కోసమే వ్యాసాలు రాసినట్లు ఉంది. ఎందుకంటే, బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టే ముందు రోజే సీఎం కేసీఆర్ అసెంబ్లీలో గవర్నర్ ప్రసంగంపై ధన్యవాద తీర్మానంపై మాట్లాడుతూ, ప్రతిపక్షాలంటే ప్రభుత్వం ఏది చేసినా విమర్శించడం అనే ధోరణి, అధికారంలో ఉన్నవారు ఇప్పటిదాకా ఎవ్వరూ ఏమీ అభివృద్ధి చేయలేదనే ధోరణి, తాము మాత్రమే రాష్ట్రాన్ని అభివృద్ధి చేస్తున్నామనే ధోరణి మంచిది కాదని చెప్పారు. ఇటీవల తనను కలిసిన ఓ వ్యక్తి ప్రతిపక్షాలంటే విమర్శించడం, అధికారపక్షం అంటే అంతా మేమే అభివృద్ధి చేశామని చెప్పుకోవడం, ఈ పద్ధతి మారదా– అని తనను అడిగారని గుర్తుచేశారు. ఈ విషయాన్ని వ్యాసకర్త గ్రహించలేదా? లేకుంటే సీఎం గుడ్లుక్స్ కోసం దానిని విస్మరించారా? ఆయనే చెప్పాలి.ఇప్పటి దాకా దేశాన్ని, రాష్ట్రాన్ని పాలించిన పాలకులు వాళ్ల వాళ్ల ప్రయారిటీల ప్రకారం సంక్షేమ, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను చేపట్టారు. దేశవ్యాప్తంగా తీసుకుంటే గత ప్రభుత్వాలు తీసుకువచ్చిన ఉపాధి హామీ పథకం, సమాచార హక్కు చట్టం, ఇందిర హయాంలో గరీబీ హఠావో నినాదంతో దళితుల అభ్యున్నతి కోసం జరిగిన కృషి అందరికీ తెలిసిందే. సమైక్య రాష్ట్రంలో రాజశేఖర్ రెడ్డి సీఎంగా ఉన్నప్పుడు రైతులకు ఉచిత విద్యుత్, ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్, ఆరోగ్యశ్రీ, 108, ఫించన్లు అమలుచేసిన విషయాన్ని మరిచిపోకూడదు. ఆ మాటకు వస్తే ఎన్టీఆర్ రూ.2కి కిలో బియ్యం పథకం, జనతా వస్త్రాలు లాంటి అనేక సంక్షేమ పథకాలు ప్రజల కోసం ప్రవేశపెట్టారు. ఆమేరకు కొంత ఫలితాలు కూడా ఉన్నాయి. దీనిని గుర్తించ నిరాకరించడమంటే ఆత్మస్తుతి, పరనింద అనుకోవాలి. ఇప్పటి దాకా గిరిజన, దళిత, బడుగు బలహీన వర్గాల అభ్యున్నతి కోసం ఎవ్వరూ ఏమీ చేయనట్లూ, మొదటిసారిగా తామే వారికోసం పనిచేస్తున్నట్లు బహుశా సీఎం కేసీఆర్ కూడా అనుకుంటారని నేను అనుకోవట్లేదు. కానీ జ్వాలా మాత్రం ఆ వర్గాల వారికి రాష్ట్ర బడ్జెట్తో మొదటిసారిగా వారి జీవితాలకు భరోసా కలిగిందని చెప్పడం ఆశ్చర్యంగా ఉంది. గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి ఇప్పటి దాకా ఎవ్వరూ, ఎక్కడా ప్రస్తావించనట్లు మొట్టమొదటి సారిగా ఈ బడ్జెట్లోనే దాని గురించి ప్రస్తావించి పెద్ద పీట వేసినట్లు రాయడం ఆయన అవగాహనా రాహిత్యానికి నిదర్శనం. పల్లె సీమలే పట్టుగొమ్మలని ఎవరిని అడిగినా చెబుతారు. జాతీయోద్యమ కాలంలోనే గాంధీ గ్రామ స్వరాజ్యం గురించి, వాటి ఆర్థిక పరిపుష్ఠి గురించి చెప్పారు. ఆ తర్వాత కాలంలో అధికారంలో ఉన్న పార్టీలు, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి చెబుతూనే వచ్చాయి. ఎందుకంటే మనది వ్యవసాయాధారిత దేశం. మెజార్టీ ప్రజలు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తారు. మన ఆర్థిక వ్యవస్థకు గ్రామీణ ప్రాంతాలే ఆధారం. ఇది అందరికీ తెలిసిందే. అటువంటిది, మొదటిసారిగా గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్ మాత్రమే పట్టించుకుందని చెప్పే ప్రయత్నం చేయడం దేనికి నిదర్శనమో వ్యాసకర్తే చెప్పాలి. ప్రతి దానికి సమైక్య పాలనను బూచిగా చూపించడం సబబు అనిపించుకోదు. కుల వృత్తులు, వ్యవసాయం గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ కేవలం తెలంగాణలోనే దెబ్బతినలేదు. దేశవ్యాప్తంగానే ఆ రంగాలు దెబ్బతిన్నాయి. దీనికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా వచ్చిన సంస్కరణలు ప్రధాన కారణమైతే, ఆయా ప్రభుత్వాలు కూడా సంస్కరణల వెంట పరుగెత్తడం ఓ కారణం. ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగానే దీనిపై చర్చ జరుగుతుంది. సంస్కరణలతో వ్యవసాయ రంగం సంక్షోభంలో పడడంతో పాటు, కుల వృత్తులు ధ్వంసం కావడమే కాకుండా, గ్రామీణ కోఆపరేటివ్ వ్యవస్థ నాశనమైంది. దీనివల్ల గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుంటుపడి వలసలు పెరిగాయి. అర్బనైజేషన్ కూడా పెరిగింది. ఇవేమీ చెప్పకుండా మసిబూసి మారేడు కాయ చేసి ఈ బడ్జెటే గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను గుర్తించి పెద్ద పీట వేసిందని చెప్పడం వాస్తవాలను మరుగుపరచడమే.బడ్జెట్ లోతులకు వెళ్లకుండా ప్రభుత్వాన్ని, ముఖ్యమంత్రిని పొగడటమే పనిగా పెట్టుకొని వ్యాసం రాయడం వల్ల ఎవరికీ ప్రయోజనం ఉండదు. సీనియర్ ప్రజా సంబంధాల అధికారిగా ఉన్న వ్యక్తి ఇంత పేలవంగా ఆర్టికల్ రాయడం విచారకరం. అప్పుల గురించి, రాష్ట్ర రాబడి గురించి, గత బడ్జెట్ కేటాయింపుల్లో ఖర్చుకాని నిధుల గురించి ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు. కేవలం బడ్జెట్లో కేటాయింపులను చూపించి గొప్ప బడ్జెట్ అని చెప్పడం సబబు కాదు. ఇప్పటికే అప్పుల విషయంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వంపై విమర్శలు ఉన్నాయి. తలసరి అప్పు రూ. 40,149 ఉంది. మొత్తం రాష్ట్రం అప్పు 1,40,523. దీని అసలు, వడ్డీ చెల్లింపుల గురించి మాట్లడకుండా బడ్జెట్ గురించి మాట్లాడుకోవడంలో అర్థం లేదు. రాష్ట్ర స్థూల ఉత్పత్తిలో అప్పుల శాతం 18.51. దీనిని బట్టి అప్పుల మొత్తం క్రమంగా పెరుగుతుందని అర్థం అవుతుంది. 2015-–2016 అప్పులు రూ.93,115 కోట్లు కాగా 2016-–17కు రూ.1,14813 కోట్లకు పెరిగింది. అప్పులు ఇలా ఉంటే మరోవైపు రాబడి కూడా ఆశించిన స్థాయిలో లేదు. 2017–-2018 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రిజిస్ట్రేషన్ల రాబడి అంచనాలు గత ఏడాది కంటే రూ.వెయ్యి కోట్లు తగ్గుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేయటం పరిస్థితి తీవ్రతకు నిదర్శనం. భూముల అమ్మకం ద్వారా రూ. 10వేల కోట్లు సమకూర్చుకుంటామని గత బడ్జెట్లో ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. కానీ ఈ సారి బడ్జెట్లో ఎలాంటి రాబడిని చూపించలేదు. ఎక్సైజ్ రాబడి పెరుగుతుందనే ఆశతో ప్రభుత్వం ఉన్నట్లు బడ్జెట్ లెక్కలు చెబుతున్నాయి. అంటే జనం చేత ఎంత తాగిస్తే అంత రాబడి వస్తుందని చెప్పకనే చెప్పినట్లు ఉంది. ఇందుకోసం ఆ శాఖకు టార్గెట్లు ఇవ్వడంతో పాటు విచ్చలవిడిగా బార్లకు అనుమతి ఇస్తున్నారు.కొన్ని పథకాలకు పెద్దపీట వేస్తున్నట్లు బడ్జెట్లో కనపడుతున్నా, లోతుల్లోకి వెళ్లితే డొల్లతనం బయటపడుతుంది. బడ్జెట్ కేటాయింపులపై ప్రచార పటాటోపంతో ప్రజల మనస్సును చూరగొనాలని కేసీఆర్ సర్కార్ కలలు కంటుంది. దానికి జ్వాలా లాంటి వారు తోడై వ్యాసాలు రాస్తున్నారు. ఇల్లు అలకగానే పండగ కానట్లు... బడ్జెట్లో కేటాయింపులు కేటాయించగానే దళిత, గిరిజన, బడుగు బలహీన వర్గాల జీవితాల్లో వెలుగులు రావు. ఆ నిధులు అందరికీ సమానంగా ఖర్చు అయినప్పుడే అది సాధ్యం. బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టీ పెట్టకముందే తన అనుచరగణంతో పాలాభిషేకాలు, డప్పు నృత్యాలు, బాణ సంచా కాల్చి సంబరాలు జరుపుకొని చంకలు గుద్దుకుంటున్నారు. ఓ పథకం ప్రకారం హైప్ క్రియేట్ చేసి, మీడియాలో, పత్రికల్లో ప్రచారం చేసుకున్నంత మాత్రాన ప్రజలు మోసపోరు.కేసీఆర్ జిమ్మిక్కులతో అర చేతిలో వైకుంఠం చూపిస్తున్నారు. మోచేతికి బెల్లం పెట్టి నాకమం టున్నారు. తనను ప్రశ్నించిన వారిని సభ నుంచి సస్పెండ్ చేస్తున్నారు. తమ పార్టీ ఏం చేసినా కరెక్టే, ఇతరులు ఏంచేసినా అది తప్పే అన్న ధోరణితో వ్యవహరిస్తున్నారు. పది సంవత్సరాల పాటు అసెంబ్లీ జరగకుండా అడ్డుకున్నవారే– గవర్నర్ ప్రసంగాన్ని అడ్డుకొని, మైకులు లాగి, కాగితాలు చించి గవర్నర్పై వేసిన వారే– నీతులు చెప్పడమూ, అదేమంటే అది తెలంగాణ ఉద్యమ సమయమని సమర్థించుకోవడమూ చూస్తుంటే, దెయ్యాలు వేదాలు వల్లించినట్లుగా ఉంది. ప్రజలారా,  తస్మాత్ జాగ్రత్త! డాక్టర్ దాసోజు శ్రవణ్టీపీసీసీ అధికార ప్రతినిధిసమన్యాయం, స్ఫూర్తిదాయక బడ్జెట్’ అంటూ రాష్ట్ర బడ్జెట్పై వనం జ్వాలా నరసింహారావు రాసిన (ఆంధ్రజ్యోతి, మార్చి 14) వ్యాసం చాలా విషయాలను ప్రస్తావించలేదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నాలుగోసారి ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్ ఏవిధంగా చూసినా సందేశాత్మకంగా, స్ఫూర్తిదాయకంగా కనిపించిందని చెప్పుకొచ్చారు. అంకెల పరంగా, మాటలపరంగా చూస్తే స్ఫూర్తిదాయకంగానే ఉందని చెప్పవచ్చు. కానీ ఆచరణలో మాత్రం అది అంకెల గారడీగా, మాటల మంత్ర దండనలా ఉంది. అంకెల్లో సమన్యాయం, ఆచరణల్లో అసమానత అన్న చందంగా బడ్జెట్ ఉంది. ‘అణగారిన దళిత, గిరిజన, వివిధ కుల వృత్తుల ప్రజలు గతంలో ఏమనుకునేవారో కానీ... ఈ బడ్జెట్ చూసిన తర్వాత వారిలో తాము తృప్తిగా జీవనం గడపవచ్చు అన్న భరోసా కలిగింద’ని జ్వాలా తన వ్యాసంలో చెప్పుకొచ్చారు. ఇది ఎలా ఉందంటే, ఇప్పటి దాకా దళిత, గిరిజనులను గురించి ఏ ప్రభుత్వాలు పట్టించుకోనట్లు, తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు మాత్రమే వారి కష్టాలను, బాధలను గుర్తించి బడ్జెట్లో నిధులు కేటాయించినట్లు చెప్పుకొచ్చారు. ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయంలో ముఖ్య ప్రజా సంబంధాల అధికారిగా పనిచేస్తున్న వ్యక్తి, సీఎం ఆలోచనా ధోరణి కూడా గుర్తించకుండా, కేవలం ఆయన మన్నలను పొందడం కోసమే వ్యాసాలు రాసినట్లు ఉంది. ఎందుకంటే, బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టే ముందు రోజే సీఎం కేసీఆర్ అసెంబ్లీలో గవర్నర్ ప్రసంగంపై ధన్యవాద తీర్మానంపై మాట్లాడుతూ, ప్రతిపక్షాలంటే ప్రభుత్వం ఏది చేసినా విమర్శించడం అనే ధోరణి, అధికారంలో ఉన్నవారు ఇప్పటిదాకా ఎవ్వరూ ఏమీ అభివృద్ధి చేయలేదనే ధోరణి, తాము మాత్రమే రాష్ట్రాన్ని అభివృద్ధి చేస్తున్నామనే ధోరణి మంచిది కాదని చెప్పారు. ఇటీవల తనను కలిసిన ఓ వ్యక్తి ప్రతిపక్షాలంటే విమర్శించడం, అధికారపక్షం అంటే అంతా మేమే అభివృద్ధి చేశామని చెప్పుకోవడం, ఈ పద్ధతి మారదా– అని తనను అడిగారని గుర్తుచేశారు. ఈ విషయాన్ని వ్యాసకర్త గ్రహించలేదా? లేకుంటే సీఎం గుడ్లుక్స్ కోసం దానిని విస్మరించారా? ఆయనే చెప్పాలి.ఇప్పటి దాకా దేశాన్ని, రాష్ట్రాన్ని పాలించిన పాలకులు వాళ్ల వాళ్ల ప్రయారిటీల ప్రకారం సంక్షేమ, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను చేపట్టారు. దేశవ్యాప్తంగా తీసుకుంటే గత ప్రభుత్వాలు తీసుకువచ్చిన ఉపాధి హామీ పథకం, సమాచార హక్కు చట్టం, ఇందిర హయాంలో గరీబీ హఠావో నినాదంతో దళితుల అభ్యున్నతి కోసం జరిగిన కృషి అందరికీ తెలిసిందే. సమైక్య రాష్ట్రంలో రాజశేఖర్ రెడ్డి సీఎంగా ఉన్నప్పుడు రైతులకు ఉచిత విద్యుత్, ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్, ఆరోగ్యశ్రీ, 108, ఫించన్లు అమలుచేసిన విషయాన్ని మరిచిపోకూడదు. ఆ మాటకు వస్తే ఎన్టీఆర్ రూ.2కి కిలో బియ్యం పథకం, జనతా వస్త్రాలు లాంటి అనేక సంక్షేమ పథకాలు ప్రజల కోసం ప్రవేశపెట్టారు. ఆమేరకు కొంత ఫలితాలు కూడా ఉన్నాయి. దీనిని గుర్తించ నిరాకరించడమంటే ఆత్మస్తుతి, పరనింద అనుకోవాలి. ఇప్పటి దాకా గిరిజన, దళిత, బడుగు బలహీన వర్గాల అభ్యున్నతి కోసం ఎవ్వరూ ఏమీ చేయనట్లూ, మొదటిసారిగా తామే వారికోసం పనిచేస్తున్నట్లు బహుశా సీఎం కేసీఆర్ కూడా అనుకుంటారని నేను అనుకోవట్లేదు. కానీ జ్వాలా మాత్రం ఆ వర్గాల వారికి రాష్ట్ర బడ్జెట్తో మొదటిసారిగా వారి జీవితాలకు భరోసా కలిగిందని చెప్పడం ఆశ్చర్యంగా ఉంది. గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి ఇప్పటి దాకా ఎవ్వరూ, ఎక్కడా ప్రస్తావించనట్లు మొట్టమొదటి సారిగా ఈ బడ్జెట్లోనే దాని గురించి ప్రస్తావించి పెద్ద పీట వేసినట్లు రాయడం ఆయన అవగాహనా రాహిత్యానికి నిదర్శనం. పల్లె సీమలే పట్టుగొమ్మలని ఎవరిని అడిగినా చెబుతారు. జాతీయోద్యమ కాలంలోనే గాంధీ గ్రామ స్వరాజ్యం గురించి, వాటి ఆర్థిక పరిపుష్ఠి గురించి చెప్పారు. ఆ తర్వాత కాలంలో అధికారంలో ఉన్న పార్టీలు, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి చెబుతూనే వచ్చాయి. ఎందుకంటే మనది వ్యవసాయాధారిత దేశం. మెజార్టీ ప్రజలు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తారు. మన ఆర్థిక వ్యవస్థకు గ్రామీణ ప్రాంతాలే ఆధారం. ఇది అందరికీ తెలిసిందే. అటువంటిది, మొదటిసారిగా గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్ మాత్రమే పట్టించుకుందని చెప్పే ప్రయత్నం చేయడం దేనికి నిదర్శనమో వ్యాసకర్తే చెప్పాలి. ప్రతి దానికి సమైక్య పాలనను బూచిగా చూపించడం సబబు అనిపించుకోదు. కుల వృత్తులు, వ్యవసాయం గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ కేవలం తెలంగాణలోనే దెబ్బతినలేదు. దేశవ్యాప్తంగానే ఆ రంగాలు దెబ్బతిన్నాయి. దీనికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా వచ్చిన సంస్కరణలు ప్రధాన కారణమైతే, ఆయా ప్రభుత్వాలు కూడా సంస్కరణల వెంట పరుగెత్తడం ఓ కారణం. ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగానే దీనిపై చర్చ జరుగుతుంది. సంస్కరణలతో వ్యవసాయ రంగం సంక్షోభంలో పడడంతో పాటు, కుల వృత్తులు ధ్వంసం కావడమే కాకుండా, గ్రామీణ కోఆపరేటివ్ వ్యవస్థ నాశనమైంది. దీనివల్ల గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుంటుపడి వలసలు పెరిగాయి. అర్బనైజేషన్ కూడా పెరిగింది. ఇవేమీ చెప్పకుండా మసిబూసి మారేడు కాయ చేసి ఈ బడ్జెటే గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను గుర్తించి పెద్ద పీట వేసిందని చెప్పడం వాస్తవాలను మరుగుపరచడమే.బడ్జెట్ లోతులకు వెళ్లకుండా ప్రభుత్వాన్ని, ముఖ్యమంత్రిని పొగడటమే పనిగా పెట్టుకొని వ్యాసం రాయడం వల్ల ఎవరికీ ప్రయోజనం ఉండదు. సీనియర్ ప్రజా సంబంధాల అధికారిగా ఉన్న వ్యక్తి ఇంత పేలవంగా ఆర్టికల్ రాయడం విచారకరం. అప్పుల గురించి, రాష్ట్ర రాబడి గురించి, గత బడ్జెట్ కేటాయింపుల్లో ఖర్చుకాని నిధుల గురించి ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు. కేవలం బడ్జెట్లో కేటాయింపులను చూపించి గొప్ప బడ్జెట్ అని చెప్పడం సబబు కాదు. ఇప్పటికే అప్పుల విషయంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వంపై విమర్శలు ఉన్నాయి. తలసరి అప్పు రూ. 40,149 ఉంది. మొత్తం రాష్ట్రం అప్పు 1,40,523. దీని అసలు, వడ్డీ చెల్లింపుల గురించి మాట్లడకుండా బడ్జెట్ గురించి మాట్లాడుకోవడంలో అర్థం లేదు. రాష్ట్ర స్థూల ఉత్పత్తిలో అప్పుల శాతం 18.51. దీనిని బట్టి అప్పుల మొత్తం క్రమంగా పెరుగుతుందని అర్థం అవుతుంది. 2015-–2016 అప్పులు రూ.93,115 కోట్లు కాగా 2016-–17కు రూ.1,14813 కోట్లకు పెరిగింది. అప్పులు ఇలా ఉంటే మరోవైపు రాబడి కూడా ఆశించిన స్థాయిలో లేదు. 2017–-2018 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రిజిస్ట్రేషన్ల రాబడి అంచనాలు గత ఏడాది కంటే రూ.వెయ్యి కోట్లు తగ్గుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేయటం పరిస్థితి తీవ్రతకు నిదర్శనం. భూముల అమ్మకం ద్వారా రూ. 10వేల కోట్లు సమకూర్చుకుంటామని గత బడ్జెట్లో ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. కానీ ఈ సారి బడ్జెట్లో ఎలాంటి రాబడిని చూపించలేదు. ఎక్సైజ్ రాబడి పెరుగుతుందనే ఆశతో ప్రభుత్వం ఉన్నట్లు బడ్జెట్ లెక్కలు చెబుతున్నాయి. అంటే జనం చేత ఎంత తాగిస్తే అంత రాబడి వస్తుందని చెప్పకనే చెప్పినట్లు ఉంది. ఇందుకోసం ఆ శాఖకు టార్గెట్లు ఇవ్వడంతో పాటు విచ్చలవిడిగా బార్లకు అనుమతి ఇస్తున్నారు.కొన్ని పథకాలకు పెద్దపీట వేస్తున్నట్లు బడ్జెట్లో కనపడుతున్నా, లోతుల్లోకి వెళ్లితే డొల్లతనం బయటపడుతుంది. బడ్జెట్ కేటాయింపులపై ప్రచార పటాటోపంతో ప్రజల మనస్సును చూరగొనాలని కేసీఆర్ సర్కార్ కలలు కంటుంది. దానికి జ్వాలా లాంటి వారు తోడై వ్యాసాలు రాస్తున్నారు. ఇల్లు అలకగానే పండగ కానట్లు... బడ్జెట్లో కేటాయింపులు కేటాయించగానే దళిత, గిరిజన, బడుగు బలహీన వర్గాల జీవితాల్లో వెలుగులు రావు. ఆ నిధులు అందరికీ సమానంగా ఖర్చు అయినప్పుడే అది సాధ్యం. బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టీ పెట్టకముందే తన అనుచరగణంతో పాలాభిషేకాలు, డప్పు నృత్యాలు, బాణ సంచా కాల్చి సంబరాలు జరుపుకొని చంకలు గుద్దుకుంటున్నారు. ఓ పథకం ప్రకారం హైప్ క్రియేట్ చేసి, మీడియాలో, పత్రికల్లో ప్రచారం చేసుకున్నంత మాత్రాన ప్రజలు మోసపోరు.కేసీఆర్ జిమ్మిక్కులతో అర చేతిలో వైకుంఠం చూపిస్తున్నారు. మోచేతికి బెల్లం పెట్టి నాకమం టున్నారు. తనను ప్రశ్నించిన వారిని సభ నుంచి సస్పెండ్ చేస్తున్నారు. తమ పార్టీ ఏం చేసినా కరెక్టే, ఇతరులు ఏంచేసినా అది తప్పే అన్న ధోరణితో వ్యవహరిస్తున్నారు. పది సంవత్సరాల పాటు అసెంబ్లీ జరగకుండా అడ్డుకున్నవారే– గవర్నర్ ప్రసంగాన్ని అడ్డుకొని, మైకులు లాగి, కాగితాలు చించి గవర్నర్పై వేసిన వారే– నీతులు చెప్పడమూ, అదేమంటే అది తెలంగాణ ఉద్యమ సమయమని సమర్థించుకోవడమూ చూస్తుంటే, దెయ్యాలు వేదాలు వల్లించినట్లుగా ఉంది. ప్రజలారా,  తస్మాత్ జాగ్రత్త! డాక్టర్ దాసోజు శ్రవణ్టీపీసీసీ అధికార ప్రతినిధి
budget lothulaku vellakunda prabhutvaanni, mukhyamantrini pogadatame panigaa pettukoni vyaasam rayadam valla evariki prayojanam undadu. appula gurinchi, rashtra rabadi gurinchi, gatha budget ketayimpullo kharchukani nidhula gurinchi ekkada prastaavinchaledu. kevalam badjetlo ketayimpulanu chuupinchi goppa budget ani cheppadam sababu kaadu.samanyayam, sphuurtidaayaka budget’ antuu rashtra badjetpai vanam jwala narasimhaaraavu raasina (aandhrajyoti, marchi 14) vyaasam chala vishayaalanu prastaavinchaledu. rashtra prabhutvam nalugosari pravesapettina budget evidhamgaa chusina sandesaatmakamgaa, sphuurtidaayakamgaa kanipinchindani cheppukochaaru. ankela paramgaa, maatalaparamgaa chuste sphuurtidaayakamgaane undani cheppavachhu. cony aacharanalo maatram adhi ankela gaaradiigaa, maatala mantra dandanala undi. ankello samanyayam, aacharanallo asamaanata anna chandamgaa budget undi. ‘anagaarina dalita, girijana, vividha kula vruttula prajalu gatamlo emanukunevaro cony... ee budget chusina tarvaata vaarilo taamu truptigaa jeevanam gadapavachhu anna bharosa kaliginda’ni jwala tana vyaasamlo cheppukochaaru. idhi ela undante, ippati daka dalita, girijanulanu gurinchi e prabhutvaalu pattinchukonatlu, telamgaana rashtra mukhyamantri ke. chandrasekhar raavu matrame vaari kashtaalanu, baadhalanu gurtinchi badjetlo nidhulu ketayinchinatlu cheppukochaaru. mukhyamantri kaaryaalayamlo mukhya praja sambandhaala adhikaarigaa panichestunna vyakti, cm alochana dhorani kuudaa gurtinchakunda, kevalam aayana mannalanu pondadam kosame vyaasaalu rasinatlu undi. endukante, budget pravesapette mundu roje cm kcr assembleelo gavarnar prasangampai dhanyavaada teermaanampai maatlaadutuu, pratipakshaalante prabhutvam edhi chesina vimarsinchadam ane dhorani, adhikaaramlo unnavaaru ippatidaka evvaruu emi abhivruddhi cheyaledane dhorani, taamu matrame rashtranni abhivruddhi chestunnamane dhorani manchidi kaadani cheppaaru. iteevala tananu kalisina oo vyakti pratipakshaalante vimarsinchadam, adhikaarapaksham ante antaa meme abhivruddhi chesamani cheppukovadam, ee paddhati marada– ani tananu adigaarani gurtuchesaaru. ee vishayaanni vyaasakarta grahinchaleda? lekunte cm gudluks kosam daanini vismarinchara? aayane cheppali.ippati daka deshaanni, rashtranni paalinchina paalakulu vaalla vaalla prayaaritiila prakaaram sankshema, abhivruddhi kaaryakramaalanu chepattaru. desavyaaptamgaa teesukunte gatha prabhutvaalu teesukuvacchina upaadhi haami pathakam, samachara hakku chattam, indira hayamlo garibi hataavo ninaadamtoe dalitula abhyunnati kosam jarigina krushi andarikee telisinde. samaikya rashtramlo rajasekhar reddi cmga unnappudu raitulaku uchita vidyut, feeju reaimbersment, aarogyasree, 108, finchanlu amaluchesina vishayaanni marichipokudadu. aa maataku vaste ntr roo.2ki kilo biyyam pathakam, janata vastraalu lanti aneka sankshema pathakaalu prajala kosam pravesapettaaru. aameraku kontha phalitaalu kuudaa unnaayi. deenini gurtincha nirakarinchadamante aatmastuti, paraninda anukovali. ippati daka girijana, dalita, badugu balaheena vargala abhyunnati kosam evvaruu emi cheyanatluu, modatisaarigaa taame vaarikosam panichestunnatlu bahusa cm kcr kuudaa anukuntaarani nenu anukovatledu. cony jwala maatram aa vargala vaariki rashtra badjetto modatisaarigaa vaari jeevitaalaku bharosa kaligindani cheppadam aascharyamgaa undi. graameena aardhika vyavastha gurinchi ippati daka evvaruu, ekkada prastaavinchanatlu mottamodati saarigaa ee badjetlone daani gurinchi prastaavinchi pedda peeta vesinatlu rayadam aayana avagahana raahityaaniki nidarsanam. palle seemale pattugommalani evarini adigina chebutaaru. jaatiiyodyama kaalamlone gaandhi grama swarajyam gurinchi, vaati aardhika paripushti gurinchi cheppaaru. aa tarvaata kaalamlo adhikaaramlo unna paarteelu, graameena aardhika vyavastha gurinchi chebutune vachayi. endukante manadi vyavasaayaadhaarita desham. mejarty prajalu graameena praantaallo nivasistaaru. mana aardhika vyavasthaku graameena praantaale aadhaaram. idhi andarikee telisinde. atuvantidi, modatisaarigaa graameena aardhika vyavastha gurinchi telamgaana rashtra prabhutvam pravesapettina budget matrame pattinchukundani cheppe prayatnam cheyadam deniki nidarsanamo vyaasakarte cheppali. prati daaniki samaikya paalananu boochigaa choopinchadam sababu anipinchukodu. kula vruttulu, vyavasaayam graameena aardhika vyavastha kevalam telangaanalone debbatinaledu. desavyaaptamgaane aa rangaalu debbatinnayi. deeniki prapanchavyaaptamgaa vachina samskaranalu pradhaana kaaranamaite, aayaa prabhutvaalu kuudaa samskaranala venta parugettadam oo kaaranam. ippudu desavyaaptamgaane deenipai charcha jarugutundi. samskaranalato vyavasaaya rangam sankshobhamlo padadamtho paatu, kula vruttulu dhwamsam kavadame kakunda, graameena cooaperative vyavastha naasanamaindi. deenivalla graameena aardhika vyavastha kuntupadi valasalu perigaayi. arbanisation kuudaa perigindi. ivemi cheppakunda masibusi maaredu kaaya chesi ee badjete graameena aardhika vyavasthanu gurtinchi pedda peeta vesindani cheppadam vaastavaalanu maruguparachadame.budget lothulaku vellakunda prabhutvaanni, mukhyamantrini pogadatame panigaa pettukoni vyaasam rayadam valla evariki prayojanam undadu. seanier praja sambandhaala adhikaarigaa unna vyakti inta paelavamgaa artical rayadam vichaarakaram. appula gurinchi, rashtra rabadi gurinchi, gatha budget ketayimpullo kharchukani nidhula gurinchi ekkada prastaavinchaledu. kevalam badjetlo ketayimpulanu chuupinchi goppa budget ani cheppadam sababu kaadu. ippatike appula vishayamlo rashtra prabhutvampai vimarsalu unnaayi. talasari appu roo. 40,149 undi. mottam rashtram appu 1,40,523. deeni asalu, vaddi chellimpula gurinchi matladakunda budget gurinchi matladukovadamlo artham ledu. rashtra sthoola utpattilo appula saatam 18.51. deenini batti appula mottam kramangaa perugutundani artham avutundi. 2015-–2016 appulu roo.93,115 kotlu kaga 2016-–17ku roo.1,14813 kotlaku perigindi. appulu ilaa unte marovaipu rabadi kuudaa aasinchina sthaayilo ledu. 2017–-2018 aardhika samvatsaramlo resistrationla rabadi anchanaalu gatha edaadi kante roo.veyyi kotlu taggutundani prabhutvam anchana veyatam paristhiti teevrataku nidarsanam. bhoomula ammakam dwara roo. 10vela kotlu samakuurchukuntaamani gatha badjetlo prabhutvam prakatinchindi. cony ee saari badjetlo elanti rabadini choopinchaledu. exise rabadi perugutundane aasato prabhutvam unnatlu budget lekkalu chebutunnaayi. ante janam chetha entha taagiste anta rabadi vastundani cheppakane cheppinatlu undi. indukosam aa saakhaku targetlu ivvadamtho paatu vichchalavidigaa baarlaku anumati istunnaru.konni pathakaalaku peddapeeta vestunnatlu badjetlo kanapadutunna, lotulloki vellithe dollatanam bayatapadutundi. budget ketayimpulapai prachaara patatopamtho prajala manassunu chuuragonaalani kcr sarkar kalalu kantundi. daaniki jwala lanti vaaru thodai vyaasaalu raastunnaaru. illu alakagaane pandaga kaanatlu... badjetlo ketayimpulu ketayinchagaane dalita, girijana, badugu balaheena vargala jeevitaallo velugulu raavu. aa nidhulu andarikee samaanamgaa kharchu ayinappude adhi saadhyam. budget pravesapetty pettakamunde tana anucharaganamtho palabhishekalu, dappu nrutyaalu, baana sancha kaalchi sambaraalu jarupukoni chankalu guddukuntunnaru. oo pathakam prakaaram haip criate chesi, medialo, patrikallo prachaaram chesukunnanta maatraana prajalu mosaporu.kcr jimmikkulatho ara chetilo vaikuntam chuupistunnaaru. mochetiki bellam petti naakamam tunnaru. tananu prasninchina vaarini sabha nunchi suspend chestunnaru. tama party yem chesina karekte, itarulu enchesina adhi tappe anna dhoranitho vyavaharistunnaaru. padi samvatsaraala paatu assembley jaragakunda addukunnavare– gavarnar prasamgaanni addukoni, maikulu laagi, kaagitaalu chinchi governarpy vesina vaare– neetulu cheppadamuu, ademante adhi telamgaana udyama  samayamani samarthinchukovadamuu chustunte, deyyaalu vaedaalu vallinchinatlugaa undi. prajalara,  tasmat jaagratta! dactor dasoju sravantipeeseeesee adhikara pratinidhisamanyaayam, sphuurtidaayaka budget’ antuu rashtra badjetpai vanam jwala narasimhaaraavu raasina (aandhrajyoti, marchi 14) vyaasam chala vishayaalanu prastaavinchaledu. rashtra prabhutvam nalugosari pravesapettina budget evidhamgaa chusina sandesaatmakamgaa, sphuurtidaayakamgaa kanipinchindani cheppukochaaru. ankela paramgaa, maatalaparamgaa chuste sphuurtidaayakamgaane undani cheppavachhu. cony aacharanalo maatram adhi ankela gaaradiigaa, maatala mantra dandanala undi. ankello samanyayam, aacharanallo asamaanata anna chandamgaa budget undi. ‘anagaarina dalita, girijana, vividha kula vruttula prajalu gatamlo emanukunevaro cony... ee budget chusina tarvaata vaarilo taamu truptigaa jeevanam gadapavachhu anna bharosa kaliginda’ni jwala tana vyaasamlo cheppukochaaru. idhi ela undante, ippati daka dalita, girijanulanu gurinchi e prabhutvaalu pattinchukonatlu, telamgaana rashtra mukhyamantri ke. chandrasekhar raavu matrame vaari kashtaalanu, baadhalanu gurtinchi badjetlo nidhulu ketayinchinatlu cheppukochaaru. mukhyamantri kaaryaalayamlo mukhya praja sambandhaala adhikaarigaa panichestunna vyakti, cm alochana dhorani kuudaa gurtinchakunda, kevalam aayana mannalanu pondadam kosame vyaasaalu rasinatlu undi. endukante, budget pravesapette mundu roje cm kcr assembleelo gavarnar prasangampai dhanyavaada teermaanampai maatlaadutuu, pratipakshaalante prabhutvam edhi chesina vimarsinchadam ane dhorani, adhikaaramlo unnavaaru ippatidaka evvaruu emi abhivruddhi cheyaledane dhorani, taamu matrame rashtranni abhivruddhi chestunnamane dhorani manchidi kaadani cheppaaru. iteevala tananu kalisina oo vyakti pratipakshaalante vimarsinchadam, adhikaarapaksham ante antaa meme abhivruddhi chesamani cheppukovadam, ee paddhati marada– ani tananu adigaarani gurtuchesaaru. ee vishayaanni vyaasakarta grahinchaleda? lekunte cm gudluks kosam daanini vismarinchara? aayane cheppali.ippati daka deshaanni, rashtranni paalinchina paalakulu vaalla vaalla prayaaritiila prakaaram sankshema, abhivruddhi kaaryakramaalanu chepattaru. desavyaaptamgaa teesukunte gatha prabhutvaalu teesukuvacchina upaadhi haami pathakam, samachara hakku chattam, indira hayamlo garibi hataavo ninaadamtoe dalitula abhyunnati kosam jarigina krushi andarikee telisinde. samaikya rashtramlo rajasekhar reddi cmga unnappudu raitulaku uchita vidyut, feeju reaimbersment, aarogyasree, 108, finchanlu amaluchesina vishayaanni marichipokudadu. aa maataku vaste ntr roo.2ki kilo biyyam pathakam, janata vastraalu lanti aneka sankshema pathakaalu prajala kosam pravesapettaaru. aameraku kontha phalitaalu kuudaa unnaayi. deenini gurtincha nirakarinchadamante aatmastuti, paraninda anukovali. ippati daka girijana, dalita, badugu balaheena vargala abhyunnati kosam evvaruu emi cheyanatluu, modatisaarigaa taame vaarikosam panichestunnatlu bahusa cm kcr kuudaa anukuntaarani nenu anukovatledu. cony jwala maatram aa vargala vaariki rashtra badjetto modatisaarigaa vaari jeevitaalaku bharosa kaligindani cheppadam aascharyamgaa undi. graameena aardhika vyavastha gurinchi ippati daka evvaruu, ekkada prastaavinchanatlu mottamodati saarigaa ee badjetlone daani gurinchi prastaavinchi pedda peeta vesinatlu rayadam aayana avagahana raahityaaniki nidarsanam. palle seemale pattugommalani evarini adigina chebutaaru. jaatiiyodyama kaalamlone gaandhi grama swarajyam gurinchi, vaati aardhika paripushti gurinchi cheppaaru. aa tarvaata kaalamlo adhikaaramlo unna paarteelu, graameena aardhika vyavastha gurinchi chebutune vachayi. endukante manadi vyavasaayaadhaarita desham. mejarty prajalu graameena praantaallo nivasistaaru. mana aardhika vyavasthaku graameena praantaale aadhaaram. idhi andarikee telisinde. atuvantidi, modatisaarigaa graameena aardhika vyavastha gurinchi telamgaana rashtra prabhutvam pravesapettina budget matrame pattinchukundani cheppe prayatnam cheyadam deniki nidarsanamo vyaasakarte cheppali. prati daaniki samaikya paalananu boochigaa choopinchadam sababu anipinchukodu. kula vruttulu, vyavasaayam graameena aardhika vyavastha kevalam telangaanalone debbatinaledu. desavyaaptamgaane aa rangaalu debbatinnayi. deeniki prapanchavyaaptamgaa vachina samskaranalu pradhaana kaaranamaite, aayaa prabhutvaalu kuudaa samskaranala venta parugettadam oo kaaranam. ippudu desavyaaptamgaane deenipai charcha jarugutundi. samskaranalato vyavasaaya rangam sankshobhamlo padadamtho paatu, kula vruttulu dhwamsam kavadame kakunda, graameena cooaperative vyavastha naasanamaindi. deenivalla graameena aardhika vyavastha kuntupadi valasalu perigaayi. arbanisation kuudaa perigindi. ivemi cheppakunda masibusi maaredu kaaya chesi ee badjete graameena aardhika vyavasthanu gurtinchi pedda peeta vesindani cheppadam vaastavaalanu maruguparachadame.budget lothulaku vellakunda prabhutvaanni, mukhyamantrini pogadatame panigaa pettukoni vyaasam rayadam valla evariki prayojanam undadu. seanier praja sambandhaala adhikaarigaa unna vyakti inta paelavamgaa artical rayadam vichaarakaram. appula gurinchi, rashtra rabadi gurinchi, gatha budget ketayimpullo kharchukani nidhula gurinchi ekkada prastaavinchaledu. kevalam badjetlo ketayimpulanu chuupinchi goppa budget ani cheppadam sababu kaadu. ippatike appula vishayamlo rashtra prabhutvampai vimarsalu unnaayi. talasari appu roo. 40,149 undi. mottam rashtram appu 1,40,523. deeni asalu, vaddi chellimpula gurinchi matladakunda budget gurinchi matladukovadamlo artham ledu. rashtra sthoola utpattilo appula saatam 18.51. deenini batti appula mottam kramangaa perugutundani artham avutundi. 2015-–2016 appulu roo.93,115 kotlu kaga 2016-–17ku roo.1,14813 kotlaku perigindi. appulu ilaa unte marovaipu rabadi kuudaa aasinchina sthaayilo ledu. 2017–-2018 aardhika samvatsaramlo resistrationla rabadi anchanaalu gatha edaadi kante roo.veyyi kotlu taggutundani prabhutvam anchana veyatam paristhiti teevrataku nidarsanam. bhoomula ammakam dwara roo. 10vela kotlu samakuurchukuntaamani gatha badjetlo prabhutvam prakatinchindi. cony ee saari badjetlo elanti rabadini choopinchaledu. exise rabadi perugutundane aasato prabhutvam unnatlu budget lekkalu chebutunnaayi. ante janam chetha entha taagiste anta rabadi vastundani cheppakane cheppinatlu undi. indukosam aa saakhaku targetlu ivvadamtho paatu vichchalavidigaa baarlaku anumati istunnaru.konni pathakaalaku peddapeeta vestunnatlu badjetlo kanapadutunna, lotulloki vellithe dollatanam bayatapadutundi. budget ketayimpulapai prachaara patatopamtho prajala manassunu chuuragonaalani kcr sarkar kalalu kantundi. daaniki jwala lanti vaaru thodai vyaasaalu raastunnaaru. illu alakagaane pandaga kaanatlu... badjetlo ketayimpulu ketayinchagaane dalita, girijana, badugu balaheena vargala jeevitaallo velugulu raavu. aa nidhulu andarikee samaanamgaa kharchu ayinappude adhi saadhyam. budget pravesapetty pettakamunde tana anucharaganamtho palabhishekalu, dappu nrutyaalu, baana sancha kaalchi sambaraalu jarupukoni chankalu guddukuntunnaru. oo pathakam prakaaram haip criate chesi, medialo, patrikallo prachaaram chesukunnanta maatraana prajalu mosaporu.kcr jimmikkulatho ara chetilo vaikuntam chuupistunnaaru. mochetiki bellam petti naakamam tunnaru. tananu prasninchina vaarini sabha nunchi suspend chestunnaru. tama party yem chesina karekte, itarulu enchesina adhi tappe anna dhoranitho vyavaharistunnaaru. padi samvatsaraala paatu assembley jaragakunda addukunnavare– gavarnar prasamgaanni addukoni, maikulu laagi, kaagitaalu chinchi governarpy vesina vaare– neetulu cheppadamuu, ademante adhi telamgaana udyama samayamani samarthinchukovadamuu chustunte, deyyaalu vaedaalu vallinchinatlugaa undi. prajalara,  tasmat jaagratta! dactor dasoju sravantipeeseeesee adhikara pratinidhi