
 అతన్ని గురూజీ అనే పిలిచేదాన్ని.
 అతను నిజంగా మేధావి. అపారమైన ఆధ్యాత్మిక విజ్ఞానముంది. కాని.... చాలామంది ఆద్యాత్మికవేత్తల్లానే అతనూ ఓ గిరిగీసుకుని అందులోంచి బయటకు రాలేకపోతున్నాడు.
 "సతీ!" అన్నాడు. "నువ్వు చాలా ప్రాక్టికల్ గా ఆలోచించే మనిషివని తెలుసు. పూజలూ, పునస్కారాలూ.... యివంటే గిట్టవని అర్థం చేసుకున్నాను. నువ్వసలు దేవుడ్ని నమ్మవా?" 
 "దేవుడంటే అపనమ్మకం లేదు. ఈ సుందరమైన ప్రపంచం భూమి, ఆకాశం, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలూ, గ్రహాలూ, శక్తివంతమైన టెలీస్కోప్ లలో గోచరించే అనేక దృశ్యాలు.... ఆయన వుండే వుంటాడన్న - అభిప్రాయమే కల్గిస్తున్నాయి. ఏదయినా రూపంలో వున్నాడో, అదృశ్యరూపంలో వున్నాడో, కాంతి రూపంలో వున్నాడో, శబ్దరూపంలో వున్నాడో నిర్వచించలేను. కాని ఆయన్ని మీలాంటి రకరకాల సిద్ధాంతాలతో మునిగి తేలుతూన్న గురూజీలు కాంప్లికేట్ చేసే పధ్ధతి చూస్తే చిరాకేస్తుంది." 
 నేనేం చెబుతున్నా అతను చిరునవ్వుతో చూసేవాడు.
 "చాలాసార్లు దీన్ని గురించి సీరియస్ గా ఆలోచించాను. దేవుడున్నాడా లేదా అన్న ఆలోచన విడిచిపెట్టి, మనం నిర్ణయించుకున్నదార్న కృషి చేస్తూ వెళ్లిపోవటం ఉత్తమం. అప్పుడు మనిషిలో ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది. ప్రతి పనికీ దేవుడి మీద ఆధారపడే మనస్తత్వం అంటే డిపెన్ డెన్స్ పోతుంది."
 "స్వయంకృషి వున్నా దేవుడి మీద నమ్మకం వుంచటం వల్ల ఆ కృషి రాణించటానికి అవకాశముంది కదా. 
 "నాకెందుకనో యీ వాదన సబబు కాదనిపిస్తోంది. స్వయంకృషి వుండి దేవుడి మీద విపరీతంగా, అమాయకంగా నమ్మకం పెట్టుకొన్న వాళ్ళు కలసిరాకుండా ఆ కృషి వృధా అయిపోయిన వాళ్ళను చాలామందిని చూశాను. ఏదో మొక్కుబడిగా భక్తిని ప్రదర్శిస్తూ అన్నీ కలిసివస్తూ పట్టిందల్లా బంగారం అవుతూన్న వాళ్ళనీ చూశాను. పెళ్ళాలూ వాళ్ళమాటలు వింటారు. పిల్లలూ వాళ్ళ మాటలు వింటారు. వాళ్ళ కన్నివిధాలా అర్థం పర్థం లేకుండా కలిసొస్తూ వుంటుంది."
 "పూర్వజన్మ...."
 "ఆ మాట చెప్పకండి. ఇంతకన్నా గొప్ప ఎస్కేపిజం వున్నమాట మరొకటి లేదు. పూర్వజన్మలో ఎంతో సుకృతం చేసుకుంటే - యీ జన్మలో ఎంత నికృష్టుడయినా వాడి కన్నీ కలిసొస్తూ వుంటుందా? పూర్వజన్మలో దుర్మార్గుడయివుంటే, యీ జన్మలో ఎంత వుత్తముడిగా వున్నా కష్టాలే పడుతూ వుండాలా? అసలు గురూజీ ధర్మశాస్త్రాల ప్రకారం మరణం శరీరానికే గాని ఆత్మకు కాదు గదా. ఓ జీర్ణవస్త్రాన్ని వొదిలినట్లు ఆత్మ ఈ శరీరాన్ని వొదిలి యింకో శరీరంలో ప్రవేశిస్తుంది కదా. అంటే ఆత్మకు మరణం లేదు. శరీరానికి మరణముంది. ఒక జన్మలో మంచిగా వున్న ఆత్మ మరో జన్మలో చెడ్డగా ఎలా మారుతుంది? అలాగే ఒక జన్మలో చెడ్డగా వున్న ఆత్మ మరో జన్మలో మంచిగా ఎలా మారుతుంది? జన్మలు మారినా ఆత్మ ఒకే స్వభావం కలిగి వుండాలి కదా.
 "ఆత్మ వేరు. బుద్ధి వేరు. మారేది బుద్ధి - ఆత్మకాదు. అంతే కాదు మనిషి ప్రతి జన్మలోనూ కొన్ని వాసనలతో పుడతాడు. ఆ వాసనలనేవి పరిసరాలు, యింకా అనేక పరిస్థితుల మీద ఆధారపడి వుంటాయి. ఆ వాసనల వల్లే ఒకడు గొప్ప మేధావో, విద్యావంతుడో అవుతాడు. ఇంకొకడు గొప్ప కళాకారుడవుతాడు. వేరొకడు గొప్ప క్రీడాకారుడవుతాడు.... మరొకడు....
 "మీలాగా గురూజీ అవుతారు"
 అతను నవ్వాపుకోలేక నవ్వేశాడు.
 నేనూ నవ్వాను.
 "వాసనల గురించి కొంతవరకూ ఒప్పుకుంటాను. పరిసరాల, పరిస్థితుల ప్రభావం వల్ల కాకుండ ఏ ప్రేరేపణా లేకుండా వ్యతిరేక వాతావరణంలో కూడా అవి గుభాళిస్తూ విచ్చుకోవటం చూశాను. దానికీ ఏవేవో కారణాలు చెబుతారనుకోండి. కాని గురూజీ. నాదొకటే ఆవేదన, మనం చేసిన కృషికి దివ్యమైన ఫలితం యీ జన్మలోనే చూసుకోవాలి. లేకపోతే జీవితానికర్థం లేదు. ఇప్పుడు కష్టపడి చదివి పరీక్ష రాస్తే ఫస్ట్ క్లాస్ వచ్చే జన్మలో వస్తే యీ జన్మంతా ఏం కావాలి? ఎలా గడపాలి? 
 "....నిరంతర భగవతీ సాధన వల్ల మోక్షం...."
 "బాబూ. మోక్షం అనే పదం గురించి నాకు చెప్పొద్దు. జన్మరాహిత్యమొచ్చి యీ ఆత్మ అనంత విశ్వంలో కలసిపోతే. యింకా అనుభవించేదేముంది? మనం కష్టపడుతూ, ఆ కష్టం వల్ల సాధించగలిగిన సుఖాలు బోలెడు జన్మల దాకా తనివితీరా అనుభవించాలి. అదే నా కోరిక.
 అతను మళ్ళీ నవ్వేశాడు. నా మాటల్ని తలుచుకుని కాబోలు చాలాసేపటి దాకా నవ్వుతూ వున్నాడు. 
 కొంచెం ఆగి మళ్ళీ అన్నాను "పూర్వజన్మ సుకృతం, కర్మఫలం. యీ రెండు మాటలూ కాకుండా కొత్త వెలుగు చూపించే ఆధ్యాత్మికత ప్రపంచానికి కావాలి." 
 "అంటే మిరకిల్స్ జరుగుతాయని చెప్పటమా?"
 "నా ఉద్దేశమది కాదు. మనిషికి ఆధ్యాత్మికత ఓ అనుభవాన్ని యివ్వగలగాలి"
 "అంతే?"
 "థియరీ. థియరీ. థియరీ. ఈ సుత్తి వాగుడుతో వేదాంతం బోరు కొట్టించేస్తోంది. జీవాత్మ, పరమాత్మ, అహం బ్రహ్మస్మి, ద్వైతం, అద్వైతం.... ఓ! గంటల కొద్ది వేదాంత సారాన్ని గుమ్మరించేస్తారు. వందలకొద్ది శ్లోకాలను వల్లిస్తారు. చెబుతూన్నంతసేపూ నేనెంత బాగా చెబుతున్నానో చూశావా అన్న ధోరణి, అహంకారం తప్ప, పుస్తక జ్ఞానంతో హోరెత్తించటం తప్ప ప్రపంచానికి యీ ఆధ్యాత్మిక చింతన ఎలా వుపయోగపడుతూన్నది అన్న వేదనే కనబడదు. కొంతమందిలో వేదన వున్నా, దాన్ని ప్రాక్టికల్ గా ఎలా మలుచుకోవాలో అన్న జ్ఞానం కనబడదు. ఎంతసేపూ నాకెంత తెలుసో చూశావా అన్న ఎగ్జిబిషనిజం ఫోజు. తోటి మనుషుల్నుండి తమని ప్రత్యేకంగా ఎంచుకుని ప్రవర్తిస్తూండటం. తాము స్పిరిట్యుయరిస్టులమని చెప్పుకునే చాలామంది, వేరే వ్యాపకం లేక, వేరే వ్యాపకం చేతకాక అవి ఓ రిక్రియేషన్ గా తీసుకున్న వాళ్ళే. అయితే అది ఓ రిక్రియేషన్ గా తీసుకుంటున్నామన్న 'నిజం' వాళ్ళు ఒప్పుకోలేక భయంకరంగా ఆత్మవంచన చేసుకుంటూంటారు. ఆత్మ విమర్శ వాళ్ళకు చేతకాదు. వాళ్ళకు చేతనయిందల్లా ఆత్మవంచన.

 atanni guruji ane pilichedaanni.
 atanu nijamgaa medhavi. apaaramaina aadhyaatmika vignaanamundi. kaani.... chaalaamandi aadyaatmikavettallaa athanuu oo girigeesukuni andulonchi bayataku ralekapotunnadu.
 "sathee!" annadu. "nuvvu chala practical gaa aalochinche manishivani telusu. poojaluu, punaskaaraaluu.... yivante gittavani artham chesukunnanu. nuvvasalu devudni nammava?" 
 "devudante apanammakam ledu. ee sundaramaina prapancham bhoomi, aakaasam, suuryudu, chandrudu, nakshatraaluu, grahaaluu, saktivantamaina teliscope lalo gocharinche aneka drushyaalu.... aayana vunde vuntaadanna - abhiprayame kalgistunnayi. edayina roopamlo vunnado, adrushyaroopamlo vunnado, kaanti roopamlo vunnado, sabdaroopamlo vunnado nirvachinchalenu. kaani aayanni meelanti rakarakaala siddhaantaalatoe munigi telutunna gurujeelu complicate chese padhathi chuste chirakestundi." 
 nenem chebutunna atanu chirunavvutho chusevadu.
 "chaalaasaarlu deenni gurinchi seerius gaa aalochinchaanu. devudunnada leda anna aalochana vidichipetti, manam nirnayinchukunnadaar krushi chestu vellipovatam uttamam. appudu manishilo aatmaviswasam perugutundi. prati panikee devudi meeda aadhaarapade manastatvam ante depen dens potundi."
 "swayankrishi vunna devudi meeda nammakam vunchatam valla aa krushi raaninchataaniki avakaasamundi kada. 
 "naakendukano yee vaadana sababu kaadanipistondi. swayankrishi vundi devudi meeda vipareetamgaa, amaayakamgaa nammakam pettukonna vaallu kalasirakunda aa krushi vrudhaa aipoyina vaallanu chaalaamandini chushanu. edho mokkubadigaa bhaktini pradarsistuu annee kalisivastuu pattindalla bangaram avutuunna vaallanee chushanu. pellaaluu vaallamaatalu vintaaru. pillaluu vaalla maatalu vintaaru. vaalla kannividhala artham partham lekunda kalisostuu vuntundi."
 "poorvajanma...."
 "aa maata cheppakandi. intakanna goppa escapism vunnamata marokati ledu. poorvajanmalo entho sukrutam chesukunte - yee janmalo entha nikrushtudayina vaadi kannee kalisostuu vuntundaa? poorvajanmalo durmargudayivunte, yee janmalo entha vuttamudigaa vunna kashtale paduthoo vundala? asalu guruji dharmasastrala prakaaram maranam sariiraanike gaani aatmaku kaadu gadaa. oo jeernavastraanni vodilinatlu aatma ee sariiraanni vodili yinko sareeramlo pravesistundi kada. ante aatmaku maranam ledu. sariiraaniki maranamundi. oka janmalo manchigaa vunna aatma maro janmalo cheddagaa ela maarutundi? alaage oka janmalo cheddagaa vunna aatma maro janmalo manchigaa ela maarutundi? janmalu marina aatma oke swabhaavam kaligi vundaali kada.
 "aatma vaeru. buddhi vaeru. maredi buddhi - aatmakaadu. anthe kaadu manishi prati janmaloonuu konni vaasanalato pudataadu. aa vasanalanevi parisaraalu, yinka aneka paristhitula meeda aadhaarapadi vuntaayi. aa vaasanala valle okadu goppa medhavo, vidyaavantudo avutaadu. inkokadu goppa kalaakaarudavutaadu. verokadu goppa kridakarudavutadu.... marokadu....
 "meelaagaa guruji avutaaru"
 atanu navvapukoleka navvesadu.
 nenuu navvaanu.
 "vaasanala gurinchi kontavarakuu oppukuntaanu. parisaraala, paristhitula prabhaavam valla kakunda e prerepana lekunda vyatireka vaataavaranamlo kuudaa avi gubhaalistuu vichukovatam chushanu. daanikee evevo kaaranaalu chebutaranukondi. kaani guruji. nadokate aavedana, manam chesina krushiki divyamaina phalitam yee janmalone chusukovali. lekapothe jeevitaanikartham ledu. ippudu kashtapadi chadivi pareeksha raste fust class vache janmalo vaste yee janmanta yem kavali? ela gadapali? 
 "....nirantara bhagavati saadhana valla moksham...."
 "baaboo. moksham ane padam gurinchi naaku cheppoddu. janmaraahityamochi yee aatma ananta vishwamlo kalasipothe. yinka anubhavinchedemundi? manam kashtapadutuu, aa kashtam valla saadhinchagaligina sukhalu boledu janmala daka tanivitiira anubhavinchaali. adhe naa korika.
 atanu mallee navvesadu. naa maatalni taluchukuni kaabolu chalasepati daka navvutuu vunnadu. 
 konchem aagi mallee annaanu "poorvajanma sukrutam, karmaphalam. yee rendu maataluu kakunda kotta velugu choopinche aadhyaatmikata prapanchaaniki kavali." 
 "ante mirakils jarugutaayani cheppatama?"
 "naa uddesamadi kaadu. manishiki aadhyaatmikata oo anubhavaanni yivvagalagaali"
 "anthe?"
 "thiari. thiari. thiari. ee sutti vaagudutho vedaantam boru kottinchestondi. jeevaatma, paramaatma, aham brahmasmi, dvaitam, advaitam.... oo! gantala koddi vedaanta saaraanni gummarinchestaaru. vandalakoddi slokaalanu vallistaaru. chebutunnantasepu nenentha baga chebutunnano chusawa anna dhorani, ahankaram tappa, pustaka ghnaanamtho horettinchatam tappa prapanchaaniki yee aadhyaatmika chintana ela vupayogapadutuunnadi anna vedane kanabadadu. kontamandilo vedana vunna, daanni practical gaa ela maluchukovalo anna ghnaanam kanabadadu. entasepu naakenta teluso chusawa anna egjibissionism foju. thoti manushulnundi tamani pratyekamgaa enchukuni pravartistuundatam. taamu spirituyaristulama cheppukune chaalaamandi, vere vyaapakam leka, vere vyaapakam chetakaka avi oo recriation gaa teesukunna vaalle. ayithe adhi oo recriation gaa teesukuntunnamanna 'nijam' vaallu oppukoleka bhayankaramgaa aatmavanchana chesukuntuntaru. aatma vimarsa vaallaku chetakaadu. vaallaku chetanayindalla aatmavanchana.