
 నాకు ఎంకరేజ్ మెంట్ లేదు. నన్ను అర్ధం చేసుకోరు- అని మరి కొందరు రాసారు. నిన్ను నువ్వే ఎంకరేజ్ చేసుకోవాలి. ముందుగా నిన్ను నువ్వే అర్ధం చేసుకోవాలి. నిన్ను అర్ధం చేసుకోవలసిన అవసరంగాని, ఎంకరేజ్ చేయవల్సిన అవసరంగానీ నీ ప్రక్కవాళ్ళకి లేదు. అయినా నీ గురించి నువ్వు తక్కువ ఆలోచించుకుంటూ, ప్రక్కవారి తప్పుల గురించి ఎక్కువగా ఆలోచించటం మూలంగానే నువ్వు ఎదగలేకపోతున్నావ్..." త్రినాధ్ కొద్ది క్షణాలు ఆగాడు.

 సభంతా నిశ్శబ్దంగా వుంది.

 టి.వి. కెమేరా నిర్విరామంగా పనిచేసుకుపోతోంది.

 "చెప్పండి... ఎవరు మీరు? ఎందుకొచ్చారు?" బోస్ ఆ ఐదుగుర్ని ప్రశ్నించాడు కఠినంగా.

 వాళ్ళు పొగరుగా తలెగరేసారే తప్ప సమాధానం చెప్పలేదు.

 విసురుగా లేచిన బోస్ కుడిచేయి ఒకడి దవడను పగలకొట్టింది. వాడి నోటెంట రక్తం...

 "నా సంగతి మీకు తెలీదు. నా దెబ్బపడినవాడు సరాసరి హాస్పిటల్ కి గాని, స్మశానానికి కాని ప్రయాణం కట్టాలి. మర్యాదగా చెప్పండి" బోస్ మరింత కఠినంగా మారిపోయాడు. 

 "మనకు బొత్తిగా డిగ్నిటీ ఆఫ్ లేబర్ లేదు. ఇంత చదివినవాడు ఈ పని చేయటమా? అని అదేదో గొప్పన్నట్లు ఆలోచిస్తారు థప్ప౦ పరాన్నజీవిగా బ్రతకడం తప్పు అనుకోరు. ఐదుపైసలు ఆస్థి లేకుండా ఎందరో పెద్దవాళ్ళు అయ్యారు అని కళ్ళెదుట కనిపించే మహోన్నత వ్యక్తుల గురించి చెప్పినా నమ్మరు. మరికొందరు రాస్తుంటారు- మీకు హిందూ, ఇంజనీర్, బోస్, గుప్తాలాంటివారు తోడయ్యారు గనుక ఇంతవారయ్యారని. నా దగ్గర లీడర్ షిప్ క్వాలిటీ లేకపోతే వాళ్ళందరూ నా దగ్గరుండేవారా? ఎవరైనా ముందు సమర్దుడినని రుజువు చేసుకుంటే అనుయాయులు, అనుచరులు ఆటోమేటిక్ గా ఒనగూడుతారు.

 నిరాశా, నిస్పృహతో ఈ దేశ యువతీ యువకులు సివిక్ గా మారిపోతున్నారు. ఈ మధ్య కొందరు నిరుద్యోగ భృతి కావాలని అడుగుతున్నారు. ఎంత సిగ్గుమాలిన స్లోగన్ ఇది? కోట్లాది శ్రమజీవులు శ్రమించి సంపాదించి పన్నులు రూపంలో ప్రభుత్వ ఖజానాలకు జమచేస్తుంటే, ఏ పనీ చేయకుండా మాకు నిరుద్యోగ భృతి ఇవ్వమని అడగడానికి సిగ్గులేదూ? ఎవరబ్బ సొమ్మని? ప్రజల సొమ్ముని ఖాళీగా కూర్చుని తింటాం ఇవ్వండి అని అడగటానికి అభిమానం అడ్డురావటం లేదా? నిరుద్యోగం అన్నది ఒక్క ఇండియాలోనే కాదు. అమెరికా, ఇంగ్లాండ్ లాంటి అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో సయితం వుంది. ఎంత అరిచినా, అల్లరిచేసినా ఈ ప్రభుత్వాలు ఓవర్ నైట్ లో ఉద్యోగాలివ్వలేవు. మరెందుకు మీరంతా వీధులెంటబడతారు? ఇది మిమ్మల్ని విమర్శించటానికి కాదు. ఒక్కసారి ఆత్మవిమర్శ చేసుకోండి. మనకి అవతలివారిలో గొప్ప విషయాలు ముందు కనిపించవు. భూతద్దాలతో అవతలవారి తప్పుల్ని బలహీనతల్ని ఎత్తి చూపిస్తాం. ఏం మీలో తప్పులు లేవా? మీరంతా సత్యసంధులా? విమర్శించే హక్కును మాత్రం బాగా ఉపయోగించుకుంటారు. ఒక వ్యక్తి ఇరవై మంచి పనులు చేసి- తెలిసో తెలికో ఒక చెడ్డపని చేస్తే ఆ చెడ్డపనినే భూతద్దంతో చూస్తారు. మంచి పనులనుంచి ఉత్తేజాన్ని పొందకుండా, చెడ్డపని నుంచి మానసిక రుగ్మతను పొందుతారు. ఇంకెలా బాగుపడతారు?" త్రినాధ్ కంఠం పోను పోను తీవ్రతను సంతరించుకుంటోంది.

 "మీనుంచి నిజం ఎలా రాబట్టాలో నాకు బాగా తెలుసు" బోస్ ఒకడుగు వెనక్కి వేసి ఒక స్టిక్ ని చేతిలోకి తీసుకున్నాడు.

 అప్పటికే వళ్ళు హూనమైన ఆ వ్యక్తులు చిరుతపులిలా తమ మీదకు వస్తున్న బోస్ ని చూసి ఒణికిపోయారు. 

 "చెబుతాం... చెబుతాం... ఎవరో ఇద్దరు వ్యక్తులు మా దగ్గరకు వచ్చి యాభైవేలిచ్చి త్రినాధ్ కాన్ఫరెన్స్ ని ఛిన్నాభిన్నం చేయమన్నారు. అందుకే వచ్చాం" ఐదుగురిలో ఒకడు ఒణుకుతూ చెప్పాడు.

 "జి.కె. పెంధార్ కర్ అనే యువకుడు ఇతరుల బలహీనతల్ని, తప్పుల్ని ఎత్తి చూపటంలో తన కాలాన్ని వృధా చేసుకోలేడు.

 1952లో పెంధార్ కర్ తండ్రికి బొంబాయిలో పారెల్ అనే ప్రాంతంలో చిన్న పరిశ్రమ వుండేది. అది కాటేజ్ ఇండస్ట్రీ కంటే చిన్నది. అందులో ఆయన వజ్రదంతి టూత్ పౌడర్ తయారుచేస్తుండేవాడు. పెంధార్ కర్ తండ్రి, మేనమామ ఇద్దరూ ఆయుర్వేద వైద్యులే. ఆ వ్యాపారం మీద వచ్చే అతికొద్ది మొత్తంతో ఒకపూట తినో తినకో సంసారాన్ని గుట్టు చప్పుడు కాకుండా లాక్కొస్తుండేవారు. పెంధార్కర్ కి 21 సంవత్సరాలు నిండగానే తను అదే వ్యాపారంలోకి అడుగుపెట్టాడు. కాని అందులో అతనికి అసంతృప్తి ఎదురయింది. రోజుకు ఓ వంద డబ్బాలు తయారుచేస్తే ఏమి సాధించినట్లు? భవిష్యత్తులో ఏమాత్రం ఎదగగలం? అనే ఆలోచనలతో వుండేవాడు ఎప్పుడూ. 

 భారతదేశ ప్రజలకు ఆయుర్వేద వైద్యమంటే గౌరవం. మంచి ఆయుర్వేదం మందు తయారుచేస్తే బాగా ఆదరించవచ్చు అనే ఆలోచన వచ్చింది. వేరే ప్రోడక్ట్ ఎందుకు? వున్న ప్రొడక్టునే కమర్షియలైజ్ చేస్తే పోలా అని అనుకున్నాడు. కాని అప్పటికే మల్టినేషనల్ కంపెనీలు టూత్ పేస్టు మార్కెట్ నూ కైవసం చేసుకొని వున్నాయి. అయినా అతను నిరుత్సాహపడలేదు. కెమికల్స్ తో తయారుచేసేవాళ్ళ టూత్ పేస్టు కేవలం దంతక్షయాన్ని పోగొడితే ఆయుర్వేదం మందులతో చేసే టూత్ పేస్టు దంతక్షయంతోపాటు, మరెంతో మేలు చేస్తుందనే యోచనతో తాము తయారుచేసే టూత్ పౌడర్ ని టూత్ పేస్టుగా మార్చి బారీఎత్తున పబ్లిసిటీ ఇచ్చి జాతీయ మార్కెట్ లోకి ప్రవేశించాలనుకున్నాడు. 

 అంతే... వెంటనే వజ్రదంతి పౌడర్ శాంపిల్ తీసికెళ్ళి నాయర్ డెంటల్ హాస్పిటల్ లో ఇచ్చి పరీక్షించమన్నాడు. దాన్ని పరీక్షించిన ప్రముఖ దంతవైద్యులు డాక్టర్ మర్చెంట్ దాని ఫలితాలకి సంతృప్తి చెందాడు. పేస్టు వాడకానికి వినియోగదారులు బాగా అలవాటుపడి వున్నారు. కనుక దాన్ని పేస్టుగా తయారుచేస్తే మంచి భవిష్యత్ వుందని సలహా ఇచ్చారు డాక్టర్ మర్చంట్.

 వజ్రదంతి పౌడర్ ని పేస్టు క్రింద మార్చవలసిన అవసరాన్ని గుర్తించాడు పెంధార్కర్. వెంటనే పరిశోధనలోకి దిగిన నలుగురైదుగురు కెమిస్టుల సాయంతో పేస్టుగా తయారుచేసి దానికి వీకో వజ్రదంతి టూత్ పేస్టు అని పేరుపెట్టి 1952లో జాతీయ టూత్ పేస్ట్ మార్కెట్ లోకి ఏంటరయ్యాడు. ఆ సంవత్సరం ఒక లక్ష రూపాయిల అమ్మకాల్ని సాధించాడు పెంధార్కర్. 1970 నాటికి పదిలక్షల అమ్మకాల్ని సాధించాడు. అదే 1980కి పదికోట్లకు చేరుకుంది. 1987 చివరకు 16 కోట్లకు చేరుకుంది. సంవత్సరానికి 50 శాతం అభివృద్ధి సాధిస్తూ నేడు కోటీశ్వరుడై పోయాడు. కాల్గేట్, బినాకా, ఫోర్ హేన్స్ లాంటి పెద్ద పెద్ద కంపెనీల పోటీని సయితం తట్టుకుని నిలబడ్డాడీరోజు. పెంధార్కర్ 12, ధర్మపుత్రా, డాక్టర్ అంబేద్కర్ రోడ్, దాదర్ టి టి-బొంబాయి- 400014లో వీకో ప్రోడక్ట్స్ (బొంబాయి) ప్రయివేట్ లిమిటెడ్ సంస్థని, ఫ్యాక్టరీని వీకో లేబరేటరీస్ ని ఈ రోజు చూస్తే జి.కె. పెంధార్కర్ కృషి, దీక్ష, పట్టుదల కనిపిస్తాయి మనకు. అంతటితోనే అతని శోధన ఆగిపోలేదు. మన ఆచారాల్ని, సంస్కృతిని, సెంటిమెంట్స్ ని కూడా వ్యాపారంగా మార్చుకోగలిగాడు పెంధార్కర్. 1969లో మరో కొత్త వ్యాపారాన్ని ఆరంభించాడు" త్రినాధ్ చెప్పటం ఆపి ప్రక్కకు చూశాడు. బాయ్ మంచినీళ్ళు తెచ్చిచ్చాడు. అవి త్రాగి గొంతు సవరించుకున్నాడు.

 "మీ స్వామి భక్తికి మెచ్చాను. కాని నేను రాక్షసుడ్ని. మీ దగ్గరకు వచ్చి డబ్బులిచ్చి యీ కాన్ఫరెన్స్ ని ఛిన్నాభిన్నం చేయమన్నదెవరు? ఎలా చేయాలనుకున్నారు?" బోస్ కళ్ళు నిప్పులు చెరుగుతున్నాయి. 

 అప్పటికే బిక్కచచ్చిపోయిన ఆ ఐదుగురు దీనంగా, భయంగా చూసారు బోస్ వైపు.

 "నిజం చెప్పకపోతే మిమ్మల్ని ఇటునుంచి ఇటే స్మశానానికి పంపక తప్పదు" బోస్ మరో అడుగు ముందుకేసి ఒకడి గొంతును దొరకపుచ్చుకున్నాడు.

 "యోగేష్... ఇంజనీర్"

 యోగేష్ పేరు విని మామూలుగా వున్న బోస్, ఇంజనీర్ పేరు విని షాక్ తిన్నాడు. ఇంజనీర్ నమ్మకద్రోహం అతనికి వెంటనే మ్రింగుడుపడలేదు.

 "ఎలా ఛిన్నాభిన్నం చేయాలనుకున్నారు?" తనలో బ్రద్దలవుతున్న క్రోధాగ్నిని బలవంతాన నిగ్రహించుకుంటూ అడిగాడు బోస్.

 "పాముల్ని సభాస్థలిలో వదిలి, సభికుల్ని భయభ్రాంతుల్ని చేసి."

 ప్రక్కనున్న అనుచరులకు సైగచేసి సుడిగాలిలా సభాస్థలివైపు దూసుకుపోయాడు బోస్. త్రినాధ్ చెప్పే మహోన్నత వ్యక్తుల వ్యాపార విజయాల్ని వింటూ మంత్రముగ్ధులవుతున్నారు సభికులు. 

 "పసుపు అంటే భారత స్త్రీకి అపరిమితమైన గౌరవం. తాళిబొట్టుకి పసుపు రాసుకుంటారు. పసుపు కొమ్మునే మంగళసూత్రంగా ధరిస్తారు. ముత్తయిదువులా ముస్తాబవటానికి కాళ్ళకు పసుపు పారాణి రాసుకుంటారు. ముఖం మీద మొటిమలు రాకుండా, నూగురాకుండా వుండేందుకు పసుపు రాసుకుంటారు. భారతదేశ స్త్రీకి, పసుపుకొమ్ముకి వున్న అనుబంధాన్ని పసిగట్టాడు పెంధార్కర్.

 అప్పుడతని ఆలోచనల్లోంచి ఉద్భవించిందే వీకోటర్మరిక్ వానిషింగ్ క్రీమ్. పసుపు కొమ్ముల నుంచి ఎక్రాక్ట్సు తీసి, దానికి చందనపు నూనె జోడించి, వానిషింగ్ క్రీమ్ తయారుచేసాడు. మీ చర్మాన్ని మృదువుగా వుంచుతుంది. మీ చర్మం ఎర్రబడేలా చేస్తుంది. మొటిమలు రాకుండా చేస్తుంది. పైగా ఇది యాంటిసెప్టిక్ గుణాల్ని కలిగివుంది. పురుషుడు గెడ్డం చేసుకున్న తరువాత ఆఫ్టర్ షేవ్ క్రీమ్ గా వాడుకోవచ్చు అని పబ్లిసిటీ ప్రారంభించాడు. అంతే... ఆ ప్రోడక్టు సూపర్ గా క్లిక్ అయింది. వీకో వజ్రదంతి, వీకో టర్మరిక్ వానిషింగ్ క్రీమ్- రెండూ పెంధార్కర్ కుటుంబం యొక్క ప్రొప్రయిటరీ ఆయుర్వేదిక్ మెడిసిన్స్. కొన్ని కోట్ల టర్నోవర్ ఇప్పుడు పెంధార్కర్ చేతిలో వుంది. ఏ విదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం లేదు. అనంతమైన పరిశోధనా లేదు. లక్షల పెట్టుబడీ లేదు. ఇప్పుడు చెప్పండి. పెంధార్కర్ నుంచి మనం ఉత్తేజాన్ని పొందుదామా? లేక అతని తప్పుల్ని ఎన్నుదామా? అదీ లేకపోతే ప్రభుత్వాన్ని తిడదామా? వ్యవస్థను విమర్శిద్దామా? లేదూ అంటే ఆ... వాడికి అదృష్టం కలిసి వచ్చింది, నాకూ కల్సివస్తే నేనూ అంతకంటే ఎక్కువ సంపాదిద్దును అని ఆత్మవంచన చేసుకుందామా? చెప్పండి...?

 ఒక్కరూ నోరు మెదపడం లేదు. మౌనంగా త్రినాధ్ కేసే చూస్తున్నారు. మాలినీదేవి కళ్ళవెంట ఆనందభాష్పాలు... ఇంత తక్కువ కాలంలో ఎంతటి విజ్ఞానాన్ని సముపార్జించుకున్నావ్ త్రినాధ్... నీరుగారి పోతున్న యీ దేశ యువతకు నీవే ఒక గుణపాఠం... నీవే ఒక మార్గదర్శకం... నీవే ఒక ఉత్తేజం... నిన్ను చూసి, నీవు చేసింది చూసి, నీవు చెప్పింది విని కూడా బ్రతుకుపట్ల చింతపడితే, ఉద్యోగానికి వెంటర్లాడితే ఇక యీ దేశ యువతను ఎవరూ రక్షించలేరు. నీకు గురువునై నా జన్మను ధన్యం చేసుకున్నాను. చాలయ్యా... ఇలాంటి శిష్యుడు ఒక్కడు చాలు. ప్రపంచానికి వెలుగునుపంచి, చీకటిని తరిమే నీలాంటి ఒక శిష్యుడు చాలు గురువు పార్ధకత పొందటానికి. కుక్కమూతి పిందెల్లాంటి లక్షమంది పిరికివాళ్ళకి గురువు కావటం కంటే, నీలాంటి అనితరసాధ్యుడికి ఒక్కడికి గురువు అయినా చాలు... మాలినీదేవి ఆనందోద్వేగంలో మునిగిపోయి వుంది. 

 బోస్ సభాస్థలి నంతటిని పోలీసు జాగిలంలా గాలిస్తున్నాడు పాము బుట్టల కోసం.

 "ఎస్.టి. ఖోరకీవాలా అనే వ్యక్తి బ్రతుకుదెరువు కోసం బొంబాయి వీధులవెంట తిరుగుతుండేవాడు. ఉద్యోగం అయితే రాలేదుగాని, ఓ అవసరాన్ని మాత్రం కనుగొన్నాడు. ప్రజలు పచారీ సామాన్లు కొనుక్కునేందుకు బజారుకి వచ్చి అన్ని వస్తువులు ఒకచోట దొరకక కొట్టు కొట్టుకు తిరుగుతూ ఇబ్బందులు పడటాన్ని చూశాడు. పైపెచ్చు స్టాండర్డ్ ధరగాని, నాణ్యతగాని లేక మరిన్ని ఇబ్బందులు పడటాన్ని కూడా గమనించాడు. అప్పుడే అతని మదిలో ఓ ఐడియా మెదిలింది. అన్ని వస్తువులు ఒకేచోట సరసమైన ధరకు దొరికేలా, నాణ్యత వుండేలా 'కాలనీ ఆఫ్ షాప్స్' ఏర్పాటు చేసి ప్రజల షాపింగ్ యాక్టివిటీస్ ని సులభతరం చేస్తే బాగుంటుందనే నిర్ణయానికొచ్చాడు. తన ఐడియాను డబ్బున్న తన ఫ్రెండ్స్ కి చెప్పి వార్ని ఒప్పించి, బొంబాయిలో మొట్టమొదటి డిపార్ట్ మెంటల్ స్టోర్స్ ప్రారంభించాడు. దాని పేరు 'అక్బరాలీస్'. అది ఈరోజు దేశవ్యాప్తంగానే నెంబర్ వన్ అయింది. దాని ఉత్తేజంతోనే ఈరోజు ఎన్నో సూపర్ బజార్ లు, డిపార్ట్ మెంటల్ స్టోర్స్ పుట్టుకొచ్చాయి. ఖోరకీవాలా జీవితాంతం ఉద్యోగం కోసమే వెంపర్లాడలేదు. ఎంప్లాయ్ మెంట్ ఆఫీసుల చుట్టూ తిరగలేదు. వ్యవస్థను తిట్టుకుంటూ కూచోలేదు. నిరుద్యోగ భృతి అడగలేదు. ఆధారంలేని నిస్పహాయులైన వృద్ధులు, తల్లిదండ్రులు లేని అనాధబాలురు, రోగగ్రస్తులు సహాయం అడగటంలో తప్పులేదు. ఆరోగ్యంగా వుండి, యువకులై వుండి, కష్టపడగలిగి వుండి పునరావాస సహాయాన్ని అర్ధిస్తున్న భారతదేశపు యువతను చూసి విదేశీయత ఎంత నవ్వుకుంటుందో కూడా గమనించకపోవటం మనదేశం చేసుకున్న దౌర్భాగ్యం."

 naaku enkarage ment ledu. nannu ardham chesukoru- ani mari kondaru rasaru. ninnu nuvve enkarage chesukovali. mundugaa ninnu nuvve ardham chesukovali. ninnu ardham chesukovalasina avasaramgaani, enkarage cheyavalsina avasaramgaanii nee prakkavaallaki ledu. aina nee gurinchi nuvvu takkuva aalochinchukuntu, prakkavaari tappula gurinchi ekkuvagaa aalochinchatam moolamgaane nuvvu edagalekapotunnav..." trinadh koddi kshanaalu aagaadu.

 sabhanta nissabdamgaa vundi.

 ti.vi. kemera nirviraamamgaa panichesukupotondi.

 "cheppandi... evaru meeru? endukochaaru?" bose aa aidugurni prasninchaadu kathinamgaa.

 vaallu pogarugaa talegaresare tappa samadhanam cheppaledu.

 visurugaa lechina bose kudicheyi okadi davadanu pagalakottindi. vaadi notenta raktam...

 "naa sangati meeku teleedu. naa debbapadinavaadu sarasari haspital ki gaani, smasaanaaniki kaani prayaanam kattali. maryaadagaa cheppandi" bose marinta kathinamgaa maripoyadu. 

 "manaku bottigaa degnity af laber ledu. inta chadivinavadu ee pani cheyatama? ani adedo goppannatlu aalochistaaru thappa paraannajeevigaa bratakadam tappu anukoru. aidupaisalu aasthi lekunda endaro peddavaallu ayyaru ani kalleduta kanipinche mahonnata vyaktula gurinchi cheppina nammaru. marikondaru raastuntaaru- meeku hindu, injaneer, bose, guptaalaantivaaru todayyaru ganuka intavaarayyaarani. naa daggara leader ship kwality lekapothe vaallandaruu naa daggarundevara? evaraina mundu samardudinani rujuvu chesukunte anuyaayulu, anucharulu automatic gaa onagudutaaru.

 nirasa, nispruhatho ee desha yuvati yuvakulu sivik gaa maaripotunnaaru. ee madhya kondaru nirudyoga bhruti kaavaalani adugutunnaru. entha siggumaalina slogan idhi? kotladi shramajeevulu shraminchi sampaadinchi pannulu roopamlo prabhutva khajanalaku jamachestunte, e panee cheyakunda maaku nirudyoga bhruti ivvamani adagadaaniki sigguleduu? evarabba sommani? prajala sommuni khaaliigaa kuurchuni tintam ivvandi ani adagataniki abhimanam adduravatam leda? nirudyogam annadi okka indialone kaadu. america, ingland lanti abhivruddhi chendina deshaallo sayitam vundi. entha arichina, allarichesina ee prabhutvaalu ovar nait loo udyogalivvalevu. marenduku meeranta veedhulentabadataaru? idhi mimmalni vimarsinchataaniki kaadu. okkasari aatmavimarsa chesukondi. manaki avatalivaarilo goppa vishayaalu mundu kanipinchavu. bhootaddaalato avatalavaari tappulni balaheenatalni etti chupistam. yem meelo tappulu leva? meeranta satyasandhula? vimarsinche hakkunu maatram baga upayoginchukuntaaru. oka vyakti iravai manchi panulu chesi- teliso teliko oka cheddapani cheste aa cheddapanine bhootaddamto chustaru. manchi panulanunchi uttejaanni pondakunda, cheddapani nunchi maanasika rugmatanu pondutaaru. inkela bagupadataru?" trinadh kantham ponu ponu teevratanu santarinchukuntondi.

 "meenunchi nijam ela rabattalo naaku baga telusu" bose okadugu venakki vesi oka stick ni chetiloki teesukunnadu.

 appatike vallu hoonamaina aa vyaktulu chirutapulila tama meedaku vastunna bose ni chusi onikipoyaaru. 

 "chebutam... chebutam... evaro iddaru vyaktulu maa daggaraku vachi yaabhaivelichi trinadh conferens ni chinnabhinnam cheyamannaru. anduke vacham" aidugurilo okadu onukutuu cheppaadu.

 "ji.ke. pendhar kar ane yuvakudu itarula balaheenatalni, tappulni etti chuupatamlo tana kaalaanni vrudhaa chesukoledu.

 1952loo pendhar kar tandriki bombailo parel ane praantamlo chinna parisrama vundedi. adhi catage industry kante chinnadi. andulo aayana vajradanti tooth pouder tayaruchestundevadu. pendhar kar tandri, menamama iddaruu aayurveda vaidyule. aa vyaparam meeda vache atikoddi mottamto okapuuta tino tinako samsaaraanni guttu chappudu kakunda lakkostundevaru. pendharkar ki 21 samvatsaraalu nindagaane tanu adhe vyaapaaramloki adugupettaadu. kaani andulo ataniki asantrupti edurayindi. rojuku oo vanda dabbalu tayaaruchesthe emi saadhinchinatlu? bhavishyattulo ematram edagagalam? ane aalochanalatho vundevaadu eppuduu. 

 bharatadesa prajalaku aayurveda vaidyamante gowravam. manchi aayurvedam mandu tayaaruchesthe baga aadarinchavachchu ane aalochana vachindi. vere product enduku? vunna prodaktune comersialis cheste pola ani anukunnadu. kaani appatike multinational companylu tooth pestu market noo kaivasam chesukoni vunnayi. aina atanu nirutsaahapadaledu. kemicals thoo tayaaruchesevaalla tooth pestu kevalam dantakshayaanni pogodithe aayurvedam mandulatho chese tooth pestu dantakshayamtopaatu, marentho melu chestundane yochanatho taamu tayaruchese tooth pouder ni tooth pestugaa marchi baareettuna publicity ichi jaateeya market loki pravesinchaalanukunnaa. 

 anthe... ventane vajradanti pouder sampil teesikelli nayar dental haspital loo ichi pareekshinchamannaadu. daanni pareekshinchina pramukha dantavaidyulu dactor marchent daani phalitaalaki santrupti chendaadu. pestu vaadakaaniki viniyogadaarulu baga alavatupadi vunnaru. kanuka daanni pestugaa tayaaruchesthe manchi bhavishyat vundani salaha icharu dactor marchant.

 vajradanti pouder ni pestu krinda maarchavalasina avasaraanni gurtinchaadu pendharkar. ventane parisoedhanaloki digina naluguraiduguru kemistula saayamtho pestugaa tayaaruchesi daaniki veeko vajradanti tooth pestu ani perupetti 1952loo jaateeya tooth past market loki entarayyaadu. aa samvatsaram oka laksha roopaayila ammakaalni saadhinchaadu pendharkar. 1970 naatiki padilakshala ammakaalni saadhinchaadu. adhe 1980ki padikotlaku cherukundi. 1987 chivaraku 16 kotlaku cherukundi. samvatsaraaniki 50 saatam abhivruddhi saadhistuu nedu kotishwarudai poyadu. calgate, binaka, for hanes lanti pedda pedda companyla poteeni sayitam tattukuni nilabaddadiroju. pendharkar 12, dharmaputra, dactor ambedkar rod, dadar ti ti-bombai- 400014loo veeko products (bombai) prievate limited samsthani, factoryni veeko laberatories ni ee roju chuste ji.ke. pendharkar krushi, deeksha, pattudala kanipistaayi manaku. antatitone athani shodhana aagipoledu. mana aachaaraalni, samskrutini, centiments ni kuudaa vyaapaaramgaa marchukogaligadu pendharkar. 1969loo maro kotta vyaapaaraanni aarambhinchaadu" trinadh cheppatam aapi prakkaku chushadu. baay manchineellu tecchichaadu. avi traagi gontu savarinchukunnadu.

 "mee swami bhaktiki mecchaanu. kaani nenu raakshasudni. mee daggaraku vachi dabbulichi yee conferens ni chinnabhinnam cheyamannadevaru? ela cheyalanukunnaru?" bose kallu nippulu cherugutunnaayi. 

 appatike bikkachachipoyina aa aiduguru deenamgaa, bhayamgaa chusaru bose vaipu.

 "nijam cheppakapothe mimmalni itununchi ite smasaanaaniki pampaka tappadu" bose maro adugu mundukesi okadi gontunu dorakapuchukunnadu.

 "yogesh... injaneer"

 yogesh paeru vini maamuulugaa vunna bose, injaneer paeru vini shak tinnadu. injaneer nammakadroham ataniki ventane mringudupadaledu.

 "ela chinnabhinnam cheyalanukunnaru?" tanalo braddalavutunna krodhaagnini balavantaana nigrahinchukuntu adigaadu bose.

 "paamulni sabhaasthalilo vadili, sabhikulni bhayabhraantulni chesi."

 prakkanunna anucharulaku saigachesi sudigalila sabhaasthalivaipu doosukupoyaadu bose. trinadh cheppe mahonnata vyaktula vyapara vijayaalni vintuu mantramugdhulavutunna sabhikulu. 

 "pasupu ante bhaarata streeki aparimitamaina gowravam. taalibottuki pasupu rasukuntaru. pasupu kommune mangalasuutramgaa dharistaaru. muttayiduvulaa mustaabavataaniki kaallaku pasupu paaraani rasukuntaru. mukham meeda motimalu rakunda, nooguraakundaa vundenduku pasupu rasukuntaru. bharatadesa streeki, pasupukommuki vunna anubandhaanni pasigattaadu pendharkar.

 appudatani aalochanallonchi udbhavinchinde veekotarmaric vanishing cream. pasupu kommula nunchi ekractsu teesi, daaniki chandanapu noone jodinchi, vanishing cream tayaruchesadu. mee charmaanni mruduvugaa vunchutundi. mee charmam errabadela chestundi. motimalu rakunda chestundi. paiga idhi anticeptic gunaalni kaligivundi. purushudu geddam chesukunna taruvaata after shev cream gaa vaadukovachhu ani publicity praarambhinchaadu. anthe... aa prodaktu super gaa click ayindi. veeko vajradanti, veeko tarmaric vanishing cream- rendoo pendharkar kutumbam yokka propraitery ayurwedik medicins. konni kotla tarnover ippudu pendharkar chetilo vundi. e videshee saanketika parignaanam ledu. anantamaina parisodhanaa ledu. lakshala pettubadi ledu. ippudu cheppandi. pendharkar nunchi manam uttejaanni pondudama? leka athani tappulni ennudama? adhee lekapothe prabhutvaanni tidadama? vyavasthanu vimarsiddama? ledhoo ante aa... vaadiki adrushtam kalisi vachindi, naakuu kalsivaste nenuu antakante ekkuva sampaadiddunu ani aatmavanchana chesukundama? cheppandi...?

 okkaruu noru medapadam ledu. mounamgaa trinadh kese chustunnaru. malineedevi kallaventa aanandabhaashpaalu... inta takkuva kaalamlo enthati vignaanaanni samupaarjinchukunnaav trinadh... neerugaari potunna yee desha yuvataku neeve oka gunapaatam... neeve oka maargadarsakam... neeve oka uttejam... ninnu chusi, neevu chesindi chusi, neevu cheppindi vini kuudaa bratukupatla chintapadite, udyogaaniki ventarlaadithe ika yee desha yuvatanu evaruu rakshinchaleru. neeku guruvunai naa janmanu dhanyam chesukunnanu. chalayya... ilanti shishyudu okkadu chaalu. prapanchaaniki velugunupanchi, cheekatini tarime neelanti oka shishyudu chaalu guruvu paardhakata pondataaniki. kukkamuti pindellanti lakshamandi pirikivaallaki guruvu kaavatam kante, neelanti anitarasaadhyudiki okkadiki guruvu aina chaalu... malineedevi aanandodvegamlo munigipoyi vundi. 

 bose sabhasthali nantatini polisu jagilamla gaalistunnaadu paamu buttala kosam.

 "es.ti. khorakivala ane vyakti bratukuderuvu kosam bombai veedhulaventa tirugutundevadu. udyogam ayithe raaledugaani, oo avasaraanni maatram kanugonnadu. prajalu pachari saamaanlu konukkunenduku bajaruki vachi anni vastuvulu okachota dorakaka kottu kottuku tirugutuu ibbandulu padataanni chushadu. paipechu standerd dharagani, naanhyatagaani leka marinni ibbandulu padataanni kuudaa gamaninchaadu. appude athani madilo oo idia medilindi. anni vastuvulu okechota sarasamaina dharaku dorikela, naanhyata vundela 'kaalanee af shaps' erpaatu chesi prajala shopping activities ni sulabhataram cheste baguntundane nirnayaanikochaadu. tana idianu dabbunna tana frends ki cheppi vaarni oppinchi, bombailo mottamodati depart mental stores praarambhinchaadu. daani paeru 'ackballis'. adhi eeroju desavyaaptamgaane nembar van ayindi. daani uttejamtone eeroju enno super bajar lu, depart mental stores puttukochayi. khorakivala jeevitaantam udyogam kosame vemparladaledu. employ ment aafiisula chuttu tiragaledu. vyavasthanu tittukuntuu koocholedu. nirudyoga bhruti adagaledu. aadhaaramleni nispahaayulaina vruddhulu, tallidandrulu laeni anadhabaluru, rogagrastulu sahayam adagatamlo tappuledu. aarogyamgaa vundi, yuvakulai vundi, kashtapadagaligi vundi punaravasa sahaayaanni ardhistunna bhaaratadesapu yuvatanu chusi videsheeyata entha navvukuntundo kuudaa gamaninchakapovatam manadesam chesukunna dourbhaagyam."