సినిమా జీవులకు.... సిల్వర్ స్ర్కీన్ టెక్ట్స్ బుక్! ఈ వివరాలు, విశేషాల సమాహారం... నవ్య పాఠకుల కోసం ఈ మాయాబజార్ స్పెషల్ ఫీచర్.                      అమ్మ నన్ను ఘటోత్కచుడనే పిలిచేది- విజయ చాముండేశ్వరి (నటి సావిత్రి కుమార్తె) ‘‘మాయాబజార్ రిలీజ్ నాటికి నేను పుట్టనేలేదు. సినిమా విడుదలైన ఏణ్ణర్ధం తరువాత 1958 డిసెంబర్లో పుట్టా. రిలీజై, హిట్టయిన తరువాత కొద్దిగా ఊహ తెలుస్తున్నప్పుడు ఆ సినిమా చూశాను. మా అమ్మ యాక్టింగ్ అనే కాకుండా, భారీ భేరీలపై వెలుగు ఆరుతూ, పడుతూ ఉండగా ‘ఘటోత.. ఘటోత..’ అంటూ బ్యాక్ గ్రౌండ్లో వినిపిస్తుండగా ఎస్వీ రంగారావు గారు ప్రత్యక్షం కావడం చాలా థ్రిల్లింగ్గా అనిపించేది. చిన్నపిల్లలందరి లాగే నేనూ ఆ సినిమా, అందులో బాణాలు, గదలు, ఘటోత్కచుడు లడ్డూలు తినడం లాంటివన్నీ బాగా ఇష్టపడేదాన్ని. పైగా, చిన్నప్పుడు నేను బాగానే అల్లరి చేసేదాన్ని. అందుకే, ఆడుతూ, పాడుతూ ఇంట్లో వస్తువులు, పీటల లాంటివి ఏవైనా విరగ్గొడితే, మా అమ్మ నన్ను ‘నువ్వొట్టి ఘటోత్కచుడివి’ అని ముద్దుగా పిలిచేది. ఆ సినిమాలో ఇష్టమైన వాళ్ళను చూపించే ప్రియదర్శిని పేటిక తెలుసు కదా. చిన్నప్పుడు అలాంటిదే ఒక చిన్న బాక్స్ అమ్మ నాకు గిప్టుగా ఇచ్చింది. ఆ పెట్టె మూత తీసినప్పు డల్లా మ్యూజిక్ వినిపిస్తుంది. పెట్టెలో అద్దం ఉంటుంది... తీయగానే మన ముఖం మనకే కనిపిస్తుంది. చాలా రోజులు ఇష్టంగా దానితో ఆడుకున్నా. మా అమ్మ నటించిందనే కాదు... నాకు జనరల్గా అత్యంత ఇష్టమైన సినిమా కూడా మాయాబజారే. ఎప్పుడు చూసినా కొత్తగా, టెక్నాలజీ పెద్దగా లేని ఆ రోజుల్లో అంత అద్భుతంగా ఎలా తీశారనే అబ్బురంగా అనిపించే ఆ సినిమాపై మన వయసుతో పాటు పరిణతి పెరిగే కొద్దీ ఆరాధన పెరుగుతుంది. నా విషయంలో అదే జరిగింది. ముఖ్యంగా ‘అహ నా పెళ్ళంట... ఓహో నా పెళ్ళంట...’ పాట, అందులో డ్యాన్స్ మూవ్మెంట్లు, మాయా శశిరేఖగా అమ్మ హావభావాలు, మిగతా పాత్రధారుల రియాక్షన్లు... నాకు చాలా ఇష్టం. ఈ సినిమాలో ఎవరినీ ఎక్కువని చెప్పలేం. ఎవరినీ తక్కువని చెప్పలేం. ప్రతి ఒక్కరూ ఆ పాత్ర కోసమే తాము పుట్టామన్నట్లుగా నటించారు. అందులో ఎవరినీ ఎవరూ రీప్లేస్ చేయలేరు. గొప్ప విషయం ఏమిటంటే, ఆ సినిమాలో పెద్ద పాత్రలే కాదు... చివరకు లంబు - జంబు, శాసి్త్ర-శర్మ లాంటి చిన్న పాత్రలు, వాటిని పోషించిన నటీనటుల స్థానంలో కూడా మరొకరిని ఊహించుకోలేం. ప్రతి చిన్న క్యారెక్టరైజేషన, డైరెక్షన, ప్రొడక్షన, టెక్నికల్ వాల్యూస్ అన్నీ అద్భుతం. ఆ సినిమాను కలర్ చేసి, రిలీజ్ చేసినప్పుడే, మా అబ్బాయి అభినయ్ నటించిన దాసరిగారి ‘యంగ్ ఇండియా’ రిలీజైంది. కలర్ మాయాబజార్ 100 రోజుల ఫంక్షన్కి నేను, మా అబ్బాయి కూడా హాజరయ్యాం. ‘అమ్మమ్మ సినిమా మళ్ళీ వచ్చినప్పుడే, నా సినిమా రిలీజవడం ఆనందంగా ఉంది. ఇలా అమ్మమ్మ ఆశీస్సులు అందాయి’ అని మా అబ్బాయి అన్నాడు. ఇప్పుడు అమెరికాలో ఉన్న నా బెస్ట్ ఫ్రెండ్ కూతురికైతే, చిన్నప్పటి నుంచి మాయాబజార్ అంటే పిచ్చి. ఆ పాటలు, డైలాగులు, సంగీతంతో సహా అన్నీ నోటికి వచ్చంటే నమ్మండి. ఆ తరం నుంచి ఇవాళ్టి తరం దాకా ప్రతి ఒక్కరూ ఎప్పుడు చూసినా ఆనందించే, యూనివర్సల్లీ యాక్సెప్టెడ్ మూవీ ‘మాయాబజార్’ అనేది అందుకే.’’కంప్లీట్ ఎంటర్టైనర్ - ఘంటసాల రత్నకుమార్ (సంగీత దర్శకుడు ఘంటసాల కుమారుడు, డబ్బింగ్ ఆర్టిస్ట్) ‘‘మాయాబజార్ రిలీజైన సరిగ్గా తొమ్మిదో నెలలో... 1957 డిసెంబర్ 1న నేను పుట్టా. ఆ సినిమా ఒక టోటల్, కంప్లీట్ ఫిల్మ్. ఎక్కడా బోరు కొట్టని పూర్తిస్థాయి ఎంటర్టైనర్. సినిమా అవాస్తవమని తెలిసినా, అది రియల్గా మన ముందు జరుగుతోందని అనిపించేలా చేయడంలో పరాకాష్ఠ ఈ సినిమా. ఇవాళ మళ్ళీ మాయాబజార్ తీయాలంటే, ఒక ‘బాహుబలి’ తీసినంత ఖర్చు, శ్రమ అవుతుంది. ఇందులో ప్రతి పాటా ఆణిముత్యమే. పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు బాబాయితో ముందుగా పాడించి, తరువాత నాన్న గారి వాయిస్ లో రీమిక్స్ చేసిన ‘సుందరి నీ వంటి దివ్య స్వరూపము...’ పాట అయితే ఒక గమ్మత్తు. ఏ క్యారెక్టర్కి పాడితే ఆ పాత్ర నోటి నుంచే వచ్చినట్లుగా నాన్న గారు పాడడం ఎప్పటికీ మర్చిపోలేని పాఠం. ఈ సినిమాలో ఒక్క మ్యూజిక్కే కాదు... అన్ని శాఖల పనితీరూ అద్భుతం. చిన్నా పెద్దా ప్రతి ఒక్కరూ తమ ప్రాణం పెట్టి పనిచేసిన సినిమా ఇది. అందుకే, మాయాబజార్ ఇంత గొప్ప సినిమా అయింది. సినిమాకు గ్రామర్ అయింది. ఆ సినిమా టైమ్లో చిన్నవాడైన మా అన్నయ్య (విజయకుమార్) ఇందులో ‘భళి భళి దేవా’ పాటకు గుర్రపుడెక్కల చప్పుడు లాంటి ఎఫెక్ట్స్ ఇచ్చాడని అంటుంటే విన్నా. మాయాబజార్ను కలర్లోకి మార్చి, కొత్త తరానికి మరింత దగ్గర చేయాలనే ఆలోచన మంచిదే అయినా, ఆ క్రమంలో అప్పటి ఒరిజినల్ సౌండ్ ట్రాక్ను పాడుచేశారని నా వ్యక్తిగత అభిప్రాయం. ఏమైనా, ఉన్నది ఉన్నట్లుగా మూడు గంటల పైగా బ్లాక్ అండ్ వైట్ మాయాబజార్ను ఇవాళ వేసినా, పిల్లలు, పెద్దలూ అందరూ బోరు అనకుండా చూస్తారు. అందుకు, మా పిల్లలే సాక్ష్యం.                                   - డాక్టర్ రెంటాల జయదేవ
sinima jeevulaku.... silwar srcheen tects buk! ee vivaraalu, visaeshaala samaharam... navya paatakula kosam ee mayabajar speshal feacher.                      amma nannu ghatotkachudane pilichedi- vijaya chamundeshwari (nati saavitri kumarte) ‘‘mayabajar rillees naatiki nenu puttaneledu. sinima vidudalaina ennardham taruvaata 1958 decemberlo putta. releasi, hittayina taruvaata koddigaa ooha telustunnappudu aa sinima chushanu. maa amma acting ane kakunda, bhari bherilapai velugu aarutuu, paduthoo undagaa ‘ghatotha.. ghatotha..’ antuu byak groundlo vinipistundagaa eswy rangaarao gaaru pratyaksham kaavadam chala thrillingga anipinchedi. chinnapillalandari lage nenuu aa sinima, andulo baanaalu, gadalu, ghatotkachudu laddoolu tinadam lantivanni baga ishtapadedaanni. paiga, chinnappudu nenu bagane allari chesedaanni. anduke, aadutuu, paadutuu intlo vastuvulu, peetala lantivi evaina viraggodithe, maa amma nannu ‘nuvvotti ghatotkachudivi’ ani muddugaa pilichedi. aa cinemalo ishtamaina vaallanu choopinche priyadarsini petika telusu kada. chinnappudu alantide oka chinna backs amma naaku giptugaa ichindi. aa pette mootha teesinappu dalla music vinipistundi. pettelo addam untundi... teeyagaane mana mukham manake kanipistundi. chala rojulu ishtamgaa daanitho aadukunna. maa amma natinchindane kaadu... naaku janaralga atyanta ishtamaina sinima kuudaa mayabajare. eppudu chusina kottagaa, technology peddagaa laeni aa rojullo anta adbhutamgaa ela teesaarane abburamgaa anipinche aa cinemapai mana vayasutho paatu parinati perige koddi aaraadhana perugutundi. naa vishayamlo adhe jarigindi. mukhyamgaa ‘ahaa naa pellanta... oho naa pellanta...’ paata, andulo dans moovmentlu, maya sasirekhagaa amma haavabhaavaalu, migata paatradhaarula reactionlu... naaku chala ishtam. ee cinemalo evarinee ekkuvani cheppalem. evarinee takkuvani cheppalem. prati okkaruu aa paatra kosame taamu puttaamannatlugaa natinchaaru. andulo evarinee evaruu replace cheyaleru. goppa vishayam emitante, aa cinemalo pedda paatrale kaadu... chivaraku lambu - jambu, saasitra-sharma lanti chinna paatralu, vaatini pooshinchina nateenatula sthaanamlo kuudaa marokarini oohinchukolem. prati chinna carrectorisationa, directiona, prodakshana, technical values annee adbhutam. aa sinimaanu kalar chesi, rillees chesinappude, maa abbai abhinay natinchina daasarigaari ‘yang india’ rileejaindi. kalar mayabajar 100 rojula functionki nenu, maa abbai kuudaa hajarayyam. ‘ammamma sinima mallee vachinappude, naa sinima rileejavadam aanandamgaa undi. ilaa ammamma aasheessulu andaayi’ ani maa abbai annadu. ippudu americalo unna naa best frend koothurikaithe, chinnappati nunchi mayabajar ante picchi. aa paatalu, dailagulu, sangeetamtho sahaa annee notiki vachante nammandi. aa taram nunchi ivalti taram daka prati okkaruu eppudu chusina aanandinche, universally accepted moovee ‘mayabajar’ anedi anduke.’’complete entertiner - ghantasala ratnakumar (sangeeta darsakudu ghantasala kumarudu, dabbing artist) ‘‘mayabajar rileejaina sarigga tommido nelalo... 1957 dissember 1na nenu putta. aa sinima oka total, complete fillm. ekkada boru kottani puurtisthaayi entertiner. sinima avaastavamani telisina, adhi riyalga mana mundu jarugutondani anipinchela cheyadamlo paraakaashta ee sinima. ivaala mallee mayabajar teeyaalante, oka ‘bahubali’ teesinanta kharchu, shrama avutundi. indulo prati pata aanimutyame. pitaapuram nageshwararao babaito mundugaa paadinchi, taruvaata naanna gaari vais loo remics chesina ‘sundari nee vanti divya swaroopamu...’ paata ayithe oka gammattu. e carrectorky paadithe aa paatra noti nunche vachinatlugaa naanna gaaru paadadam eppatiki marchipoleni paatham. ee cinemalo okka musicke kaadu... anni saakhala paniteeruu adbhutam. chinna pedda prati okkaruu tama praanam petti panichesina sinima idhi. anduke, mayabajar inta goppa sinima ayindi. sinimaaku gramar ayindi. aa sinima taimlo chinnavaadaina maa annayya (vijayakumar) indulo ‘bhali bhali deva’ paataku gurrapudekkala chappudu lanti effects ichadani antunte vinna. mayabajarnu kalarloki marchi, kotta taraaniki marinta daggara cheyalane aalochana manchide aina, aa kramamlo appati original sound traaknu paaduchesaarani naa vyaktigata abhiprayam. emaina, unnadi unnatlugaa moodu gantala paiga black and white mayabajarnu ivaala vesina, pillalu, peddaluu andaruu boru anakunda chustaru. anduku, maa pillale saakshyam.                                   - dactor rentala jayadeva