
                 నక్సలైట్ ఉద్యమం ప్రారంభమయిన తర్వాత నాలుగు కుట్రకేసులు– నాగిరెడ్డి కుట్రకేసు, పార్వతీపురం కుట్రకేసు, సికింద్రాబాద్ కుట్రకేసు, రాంనగర్ కుట్రకేసు ప్రధానంగా కనపడతాయి. పౌరహక్కుల న్యాయవాది కన్నబిరాన్ తన వాదనల ద్వారా ఈ కుట్రకేసుల్ని పటాపంచలు చేసారు. వీటి గురించి ఈరోజు కోర్టుల్లో వాదిస్తున్న యువన్యాయవాదులు, యువ హక్కుల కార్యకర్తలు తెలుసుకోవలసి ఉంది. ప్రస్తుతానికి సికింద్రాబాద్ కుట్రకేసు గురించి తెలుసుకుందాం. సుప్రసిద్ధమైన సికింద్రాబాద్ కుట్రకేసుకు సంబంధించిన ప్రాథమిక సమాచార నివేదిక (ఎఫ్ఐఆర్) 1974లో దాఖలయింది. ఈ కేసులో ఆల్ఫ్రెడ్ అనే పోలీసు అధికారి ఫిర్యాదుదారుగానూ, పరిశోధనాధికారిగానూ ఉన్నాడు. 1971 నుండి వరంగల్, ఖమ్మం, నల్లగొండ, మెదక్ ఇంకా కొన్ని ప్రాంతాల్లో జరిగిన బహిరంగ సమావేశాలు, సభలు, ఊరేగింపులు, వాటికి ముందు జరిగిన నేరాలను కలిపి ఈ కుట్రకేసు తయారు చేయబడింది. 1974 నుండి 1989 వరకు అంటే 15 సంవత్సరాలు ఈ కేసు కొనసాగింది.ఈ కేసులో 42 మందిపై కుట్ర, రాజద్రోహ నేరం అభియోగాలు మోపబడ్డాయి. 550 మందిని సాక్షులుగా పోలీసులు నమోదు చేసారు. అప్పటి నక్సలైట్ పార్టీ కొండపల్లి సీతారామయ్య వర్గం నాయకులైన సీతారామయ్యతో పాటు, కె.జి. సత్యమూర్తి, ఇంగువ మల్లిఖార్జున శర్మ, బర్ల యాదగిరి రాజు, మందడి రవీందర్ రెడ్డితో బాటు ఇంకా కొందరు కార్యకర్తలను కేసులో పెట్టారు. వీరితో పాటు విప్లవ రచయితల సంఘం సభ్యులైన కె.వి. రమణారెడ్డి, త్రిపురనేని మధుసూదనరావు, పి. వరవరరావు, చెరబండరాజు, ఎం.టి.ఖాన్, ఎం. రంగనాథంలను కూడా ఈ కుట్ర కేసులో నిందితులుగా చూపెట్టారు. ఈ కేసులో కన్నబిరాన్ ప్రజాస్వామ్యంలో సమావేశాలు పెట్టుకునే హక్కు, అభిప్రాయాలు కలిగి వుండటం, వ్యక్తీకరించడం, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ, నిరసన తెలిపే హక్కు అంశాలు మౌలికమైనవి అనే ప్రాతిపదికను వివరిస్తూ తన వాదనలు వినిపించారు. పోలీసులు సాక్షుల జాబితాలో పేర్కొన్న 550 మందిలో 210 మంది మాత్రమే సాక్ష్యం చెప్పారు. అందులో కొందరు పోలీసుల కథనాన్ని ఖండిస్తూ సాక్ష్యం చెప్పారు. బహిరంగ సమావేశాల్లో మాట్లాడడం, వ్యాసాలు, కవిత్వం రాయడం, ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయాల గురించి ఆలోచించడం, ప్రభుత్వాన్ని విమర్శ దృష్టితో చూడటం రాజ్యాంగంలో పొందుపరిచిన భావవ్యక్తీకరణ, భావప్రకటనల హక్కులని అవి కుట్ర, రాజద్రోహం ఎట్లా అవుతాయనే వాదన కన్నబిరాన్ చాలా శక్తిమంతంగా న్యాయమూర్తుల ముందు పెట్టారు. కేసు నడుస్తున్న క్రమంలో కొందరు ఎదురుకాల్పుల్లో మరణించారు, పోలీసుల సాక్షుల జాబితాలో ఉన్న వ్యక్తులు కొందరు మరణించారు.కేసు వాయిదాలపై, వాయిదాలతో చాలా నెమ్మదిగా నడుస్తుండడంతో కన్నబిరాన్, కేసు హియరింగ్ క్రమంగా జరగడం లేదని, ఈ కేసును కావాలనే స్పెషల్ ప్రాసిక్యూటర్ నెమ్మదిగా నడిపిస్తున్నారని, దానివల్ల ఆయనకు చాలా ఆర్థిక లాభం ఉందని చెబుతూ ప్రభుత్వ ఖజానాకు ఆలస్యం వల్ల ఎంత నష్టం జరుగుతుందో వివరాల్తో 1975లో పిటిషన్ వేశారు. ఈ పిటిషన్పై న్యాయమూర్తులు విజయవర్దన్రావు, టి. లక్ష్మణ్రావు చాలా తీవ్రమైన పదజాలంతో స్పందిస్తూ ‘‘ఇన్ని జీవితాలతో ముడిపడ్డ ఈ కేసును ఇంత నెమ్మదిగా నడిపించడం క్షమించరాని విషయం అంటూ, స్పెషల్ ప్రాసిక్యూటర్ తన లాభాపేక్ష కోసం అందరినీ ఇబ్బందికి గురిచేస్తున్నట్టు కనబడుతుంది, కాబట్టి కేసును త్వరితగతిన అంటే ఆరు నెలల్లో పూర్తిచేయాలని’’ ఆదేశించారు. పదేళ్ళ కాలంలో ఆరుగురు న్యాయమూర్తులు, ముగ్గురు పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్లు మారారు. 175 మంది సాక్షాల వాంగ్మూలాలు రికార్డు అయ్యాయి. ఈ కేసుల్లో నిందితులుగా ఉన్న కొందరిపై ఇదివరకే అభియోగాలు మోపబడి నిర్దోషులుగా విడుదల కాబడ్డ వారిని, ఆ కేసుల్ని కూడా ప్రాసిక్యూషన్ ఉదహరిస్తుంది. అబద్ధాలతో, అసందర్భంగా, పొంతన లేని ప్రాసిక్యూషన్ కథనాలను, వాళ్ళు స్వాధీనం చేసుకున్నట్టుగా చెబుతున్న మెటీరియల్ సాక్ష్యాలను కన్నబిరాన్ చాలా సమర్థంగా బహిర్గతం చేసి ‘కుట్ర’ ఊహాజనితం అని కొట్టిపారేస్తూ వాదించారు. 1989, ఫిబ్రవరి 27న సెషన్స్ కోర్టు సికింద్రాబాద్ కుట్రకేసులో ప్రాసిక్యూషన్ సరియైన సాక్ష్యాలు సేకరించలేదని, కేసు సరిగ్గా నడపలేదని అభిప్రాయపడుతూ అందరినీ నిర్దోషులుగా ప్రకటిస్తూ తీర్పు వెలువడింది.ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో కన్నబిరాన్ చేసిన కృషి వెలకట్టలేనిది. ఆయన వాదనలు మానవ హక్కుల దృక్కోణానికి బలం చేకూర్చాయి. ‘‘ఈ కేసుల్లో ఉన్నవారు కొందరు మరణించారు, కొందరు అజ్ఞాతంలో పార్టీ కార్యక్రమాల్లో ఉన్నారు, కొందరు ఉపన్యాసాలు ఇస్తూ కవితలు, వ్యాసాలు రాసుకుంటూ తిరుగుతున్నారు. నేను మాత్రం అసలైన నిందితుడిగా కోర్టుకు వెళుతూనే ఉన్నాను’’ అని కన్నబిరాన్ నవ్వుతూ అనేవారు. ఆయన కృషికి సలామ్ చేద్దాం.యస్. జీవన్ కుమార్మానవ హక్కుల వేదిక(నేడు కన్నబిరాన్ వర్ధంతి)

                 naksalite udyamam praarambhamayina tarvaata naalugu kutrakesulu– nagireddy kutrakesu, paarvatiipuram kutrakesu, sikindrabad kutrakesu, ramnagar kutrakesu pradhaanamgaa kanapadataayi. pourahakkula nyaayavaadi kannabiran tana vaadanala dwara ee kutrakesulni pataapanchalu chesaru. veeti gurinchi eeroju kortullo vaadistunna yuvanyaayavaadulu, yuva hakkula kaaryakartalu telusukovalasi undi. prastutaaniki sikindrabad kutrakesu gurinchi telusukundam. suprasiddhamaina sikindrabad kutrakesuku sambandhinchina praathamika samachara nivedika (efir) 1974loo daakhalayindi. ee kesulo alfred ane polisu adhikari firyaadudaarugaanuu, parisoedhanaadhikaarigaanu unnaadu. 1971 nundi varangal, khammam, nallagonda, medak inka konni praantaallo jarigina bahiranga samavesalu, sabhalu, ooregimpulu, vaatiki mundu jarigina neraalanu kalipi ee kutrakesu tayaaru cheyabadindi. 1974 nundi 1989 varaku ante 15 samvatsaraalu ee kesu konasagindi.ee kesulo 42 mandipai kutra, rajadroha neram abhiyogaalu mopabaddayi. 550 mandini saakshulugaa poliisulu namodu chesaru. appati naksalite party kondapalli siitaaraamayya vargam naayakulaina seetaaraamayyatho paatu, ke.ji. satyamurthy, inguva mallikhaarjuna sharma, barla yadagiri raju, mandadi ravinder redditho baatu inka kondaru kaaryakartalanu kesulo pettaaru. veeritho paatu viplava rachayitala sangham sabhyulaina ke.vi. ramanareddy, tripuraneni madhusudanarao, pi. varavararao, cherabandaraju, em.ti.khan, em. ranganaathamlanu kuudaa ee kutra kesulo ninditulugaa chuupettaaru. ee kesulo kannabiran prajaaswaamyamlo samavesalu pettukune hakku, abhipraayaalu kaligi vundatam, vyakteekarinchadam, vyaktigata swechha, nirasana telipe hakku amsaalu moulikamainavi ane praatipadikanu vivaristuu tana vaadanalu vinipinchaaru. poliisulu saakshula jaabitaalo perkonna 550 mandilo 210 mandi matrame saakshyam cheppaaru. andulo kondaru polisula kathanaanni khandistu saakshyam cheppaaru. bahiranga samavesallo matladadam, vyaasaalu, kavitvam rayadam, pratyaamnaaya rajakeeyala gurinchi aalochinchadam, prabhutvaanni vimarsa drushtitho chudatam raajyaangamlo ponduparichina bhaavavyakteekarana, bhavaprakatanala hakkulani avi kutra, rajadroham etla avtayane vaadana kannabiran chala saktimantamgaa nyaayamuurtula mundu pettaaru. kesu nadustunna kramamlo kondaru edurukaalpullo maraninchaaru, polisula saakshula jaabitaalo unna vyaktulu kondaru maraninchaaru.kesu vaayidaalapai, vaayidaalatoe chala nemmadigaa nadustundadamto kannabiran, kesu hiering kramangaa jaragadam ledani, ee kesunu kavalane speshal procicuter nemmadigaa nadipistunnaarani, daanivalla aayanaku chala aardhika laabham undani chebutuu prabhutva khajanaku aalasyam valla entha nashtam jarugutundo vivaraaltho 1975loo pitition vaesaaru. ee pititionpy nyaayamuurtulu vijayavardanrao, ti. lakshmanrao chala teevramaina padajaalamto spandistuu ‘‘inni jeevitaalato mudipadda ee kesunu inta nemmadigaa nadipinchadam kshamincharaani vishayam antuu, speshal procicuter tana labhapeksha kosam andarinee ibbandiki gurichestunnattu kanabadutundi, kabatti kesunu tvaritagatina ante aaru nelallo puurticheeyaalani’’ aadesinchaaru. padella kaalamlo aaruguru nyaayamuurtulu, mugguru pablic praasikyuutarlu maaraaru. 175 mandi saakshaala vaangmuulaalu rikaardu ayyai. ee kesullo ninditulugaa unna kondaripai idivarake abhiyogaalu mopabadi nirdoshulugaa vidudala kabadda vaarini, aa kesulni kuudaa prosicution udaharistundi. abaddhaalato, asandarbhamgaa, pontana laeni prosicution kathanaalanu, vaallu swaadheenam chesukunnattuga chebutunna material saakshyaalanu kannabiran chala samarthamgaa bahirgatam chesi ‘kutra’ oohaajanitam ani kottipaarestuu vaadinchaaru. 1989, fibravari 27na seshans kortu sikindrabad kutrakesulo prosicution sariyaina saakshyaalu sekarinchaledani, kesu sarigga nadapaledani abhipraayapadutuu andarinee nirdoshulugaa prakatistuu teerpu veluvadindi.ee mottam prakriyalo kannabiran chesina krushi velakattalenidi. aayana vaadanalu manava hakkula drukkonaniki balam chekurchayi. ‘‘ee kesullo unnavaaru kondaru maraninchaaru, kondaru agnaatamlo party kaaryakramaallo unnaaru, kondaru upanyaasaalu istuu kavitalu, vyaasaalu rasukuntu tirugutunnaru. nenu maatram asalaina ninditudigaa kortuku velutuunae unnaanu’’ ani kannabiran navvutuu anevaaru. aayana krushiki salam cheddam.yas. jeevan kumarmanava hakkula vedika(nedu kannabiran vardhanti)