పెద్ద నోట్ల రద్దు తదనంతర పరిణామాల్ని తట్టుకొనేందుకు ఒక ఆర్థికపరమైన ఆసరా అత్యవసరం. కానీ ప్రభుత్వం ఆ ఆసరానిచ్చేందుకు సిద్ధంగా లేనట్టుంది. కారణాల్ని సులువుగానే ఊహించవచ్చు- నరేంద్ర మోదీ మంత్రం పారలేదు. అనుకున్నవిధంగా పెద్ద నోట్ల రద్దు వల్ల ఏ ఆర్థిక వెసులుబాటూ కలగలేదు. ఇక జైట్లీ అమ్ములపొదిలో మిగిలిందల్లా రాజకీయ కనికట్టు విన్యాసమే.పెద్ద నోట్ల రద్దు అనే అనూహ్య నిర్ణయం అమల్లోకి వచ్చి మూడు నెలలు గడుస్తున్నా, పాత నోట్ల భూతం నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వాన్ని పట్టి పీడిస్తూనే ఉన్నది. ఎంత తీవ్రంగా అంటే, చివరికి అరుణ్ జైట్లీ ప్రవేశపెట్టిన తాజా బడ్జెట్ కూడా, ఆరోగ్యవంతమైన ఆర్థిక నిర్వహణలో భాగంగా గాక, ఒక రాజకీయ భూత వైద్యంలాగా కన్పిస్తున్నది.ఈ బడ్జెట్లో ఉన్న ప్రధాన లోపానికి ఒక తప్పుడు అభిప్రాయం మూలం. పెద్ద నోట్ల రద్దు నిర్ణయం వెనుక ఉన్నదీ అదే తప్పుడు అభిప్రాయం. అదేమిటంటే, మన దేశ స్థూల జాతీయోత్పత్తితో పోల్చినపుడు పన్ను రాబడి నిష్పత్తి అతి తక్కువగా ఉండటానికి కారణం మన ఆర్థిక వ్యవస్థలో నగదు అధికంగా చెలామణీలో ఉండటమేనన్న అభిప్రాయం. (నిజానికి దానికి అసలు కారణం మన పన్ను విధానాల అమల్లోనూ, నిర్వహణలోనూ ఉన్న లోపాలు.) నగదు వాడకం వల్ల వ్యక్తులకూ, సంస్థలకూ పద్దుల్లో చేరని లావాదేవీలు నిర్వహించే వీలుంటుందన్నది నిజమే. కానీ పెద్ద నోట్లను రద్దు చేసి, నగదు లావాదేవీలపై పరిమితులు విధించినంత మాత్రాన నగదు వాడకం తగ్గటం గానీ, సమాంతర ఆర్థిక వ్యవస్థ క్షీణించటం గానీ జరగదు. పైగా ఇప్పుడు రెండు వేల రూపాయల నోటు వచ్చాక పద్దుల్లో చేరని లావాదేవీలు నిర్వహించటం గతంలో కన్నా సులభం.మోదీ డిసెంబరు 31న జాతిని ఉద్దేశించి చేసిన ప్రసంగంలో చెప్పిన విషయాన్నే అరుణ్ జైట్లీ కూడా చెప్పారు- ఓపక్క గత ఐదేళ్ళలోనూ 1.25 కోట్ల కార్లు అమ్ముడుపోయినట్టు లెక్కలు చెబుతుంటే, మరోపక్క కేవలం 24లక్షల మందే రూ.10 లక్షల కన్నా ఎక్కువ సాంవత్సరిక ఆదాయాన్ని ప్రకటించడాన్ని ఆయన ప్రస్తావించారు. అలాగే పెద్ద నోట్ల రద్దు తర్వాత 1.48 లక్షల మంది ఖాతాదారులు రూ.80 లక్షల కన్నా ఎక్కువ నగదును బ్యాంకుల్లో డిపాజిట్ చేసిన విషయాన్ని ఆయన తెలిపారు. ఈ చివరి అంశంపై సమాచారాన్ని వెలికితీసి పరీక్షిస్తామని ఆయన అన్నారు. తద్వారా ప్రభుత్వానికి పన్నుల రాబడి పెరుగుతుందని సూచించారు. కార్లు కొన్నవారందరి పన్ను చెల్లింపుల్నీ పరిశీలించి ఏం తేడాలున్నాయో పసిగట్టేందుకు ఆదాయపన్ను శాఖకి ఏ అడ్డూ లేదు. అయినా వారింకా ఆ పనికి పూనుకోలేదంటే, దాన్ని బట్టి ఆ శాఖ పనితనం ఎంత గొప్పగా ఉన్నదో అంచనా వేయవచ్చు. ఒకవేళ ఆ పరిశీలన ఇప్పటికే జరిగివుంటే, ఫలితం ఏమని తేలిందో జైట్లీ మనకు వెల్లడించాలి.ఆర్థికమంత్రి ఈ బడ్జెట్లో, పన్ను పరిధిలోకి వచ్చే తొలి స్లాబ్లో పన్ను రేటును తగ్గించటం ఆహ్వానించాల్సిన పరిణామం. దీని వల్ల, నగదు ఉపసంహరణల్లో విధించిన పరిమితుల కారణంగా ఇప్పటికే ఎంతో అసౌకర్యానికి గురైన స్వల్ప ఆదాయ వర్గాల పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఆలస్యంగానైనా నష్టపరిహారం దక్కినట్టయింది. కానీ పన్ను రేటు తగ్గించటం వల్ల మరింత ఎక్కువమంది పన్నులు చెల్లిస్తారన్నదే ప్రభుత్వం ఆశ అయితే, ఈ కొత్త పన్నుచెల్లింపుదారుల వల్ల, పన్ను- జీడీపీ నిష్పత్తి (టాక్స్ టు జీడీపీ రేషియో)లో పెద్ద తేడా ఏమీ రాదు. ఈ పన్నుల వలలోంచి తప్పించుకున్న ఒక చేప వ్యవసాయ ఆదాయం. దీనికి పన్ను మినహాయింపు కొనసాగుతుంది. చిన్న, సన్నకారు రైతులకి ఇబ్బంది కలగకుండా ఉండేట్టుగా వ్యవసాయ ఆదాయాన్ని కూడా పన్నుల పరిధిలోకి తీసుకువచ్చి వుంటే ఆ సంస్కరణ వల్ల ఆదాయ పన్ను శాతం ఎంతో పెరిగి ఉండేది. కానీ గత పాలకులైన కాంగ్రెస్ పార్టీలాగానే, ఆమాటకొస్తే ఎన్నో ఇతర ప్రాంతీయ పార్టీల లాగానే, బీజేపీ కూడా గ్రామీణ సంపన్న వర్గాల్ని దూరం చేసుకునేందుకు సిద్ధంగా లేదు.మధ్య, చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు కార్పొరేట్ పన్ను రేటును 25శాతానికి తగ్గించాలన్న జైట్లీ నిర్ణయం ఆర్థిక ఆదాయ దృక్కోణం నుంచి చూస్తే నష్టకారకంగానే కనిపిస్తున్నది. బహుశా ఈ సంస్థల మధ్య (దేశంలోని పన్ను చెల్లించే వ్యవస్థలన్నింటిలో 90శాతం ఇవే) పోటీ పెరిగి లాభాలు మరింత పెరుగుతాయన్నది జైట్లీ అంచనా కావొచ్చు. దీని వల్ల ఉద్యోగాల కొరత తీరే అవకాశం కూడా ఉన్నది. ఉద్యోగాల కల్పనలో పెద్దస్థాయి కార్పొరేట్ వ్యవస్థల వైఫల్యం నేపథ్యంలో మధ్య, చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు ఊతమివ్వాలన్న ఈ నిర్ణయం సరైనదే. అయితే నగదు వాడకంపై ఇప్పుడున్న ఆంక్షల్ని ఇదే విధంగా కొనసాగించే ఉద్దేశం ప్రభుత్వానికి ఉన్నట్టయితే, ఈ పరిశ్రమల నిర్వహణ మూలధనంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది, ఫలితంగా పన్ను రాయితీ వల్ల ఒరిగేదేమీ లేకుండా పోతుంది.ఈ బడ్జెట్లో అత్యంత రాజకీయ ప్రాముఖ్యత గల అంశమేమిటంటే, రాజకీయాల్లో డబ్బుకు ఉన్న ప్రాధాన్యం అంతకంతకూ పెరగటం పట్ల ప్రజల్లో నెలకొన్న ఆందోళనను ఉద్దేశిస్తూ జైట్లీ తీసుకున్న ఒక నిర్ణయం. ఇప్పటిదాకా రాజకీయ పార్టీలు రూ.20 వేల దాకా నగదు విరాళాల రూపంలో తీసుకునే సౌలభ్యం ఉన్నది. పెద్ద రాజకీయ పార్టీలకు రాజకీయ విరాళాల్లో సింహ భాగం అనామకంగానే వస్తాయి. ఎన్నికల సంఘం సిఫారసును స్వీకరిస్తూ అరుణ్ జైట్లీ పన్ను ఆంక్షలేని ఈ నగదు విరాళాల పరిమితిని రూ.2 వేలకు తగ్గించారు. ఈ నిర్ణయాన్ని ఆహ్వానించాల్సిందే. అయితే అనామకత్వం అనే ముసుగు తొలగనంత వరకూ ఈ సంస్కరణ వల్ల ఒరిగేదేమీ ఉండదు. ఇప్పుడు భారీ విరాళాల్ని రూ.20 వేల కన్నా తక్కువ మొత్తాలుగా విడదీసి అనేక వందల చిన్నచిన్న విరాళాలుగా చూపించడం, ఇక ముందు కూడా కొనసాగుతుంది. ఇదివరకు వందలకొద్దీ చిన్న విరాళాల్ని లెక్కలో చూపించే పార్టీలు ఇక మీదట వేల కొద్దీ చిన్న విరాళాల్ని లెక్కచూపిస్తాయి. విరాళమిచ్చే ప్రతి దాత పేరూ తప్పనిసరిగా పేర్కొనాల్సిన షరతు లేనంతవరకూ రాజకీయాల్లో నల్లధనం చొరబాటుకు ఏ అడ్డంకీ ఉండదు.ఈ ప్రభుత్వం ఒకపక్క భారీ మోసగాళ్ళకు తప్పించుకునే వీలు కల్పిస్తూ, సామాన్య పౌరుల్ని మాత్రం వేధింపులకు గురిచేస్తున్నదనే ఆరోపణలకు జైట్లీ సమాధానం ఇచ్చే ప్రయత్నం చేశారు. విజయ మాల్యా ఉదంతాన్ని అన్యాపదేశంగా సూచిస్తూ, అలా విదేశాలకు పారిపోవటం ద్వారా భారతీయ చట్ట పరిధి నుంచి తప్పించుకున్న వ్యక్తుల ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు వీలుగా కొత్త చట్టమొకటి తీసుకువస్తామని వాగ్దానం చేశారు. అయితే అలా పారిపోయిన నిందితుల ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోలేకపోవటానికి కారణం రాజకీయ దుర్బలత్వమే తప్ప, కఠిమైన చట్టాలు లేకపోవటం కాదు. ఇప్పటిదాకా భారీ ఆదాయం గల వ్యక్తులూ, వారి కంపెనీలూ వేల కోట్ల రుణాలు ఎగ్గొడుతుంటే ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు కిమ్మనక చోద్యం చూస్తూ కూర్చోవటానికి కారణం ఆ వ్యక్తుల వెనుక ఉన్న రాజకీయ పరపతే.రానున్న రెండు రోజుల్లోనూ బడ్జెట్ వ్యయాలపై ఎన్నో విశ్లేషణలు జరుగుతాయి. అయితే ఇప్పటికే తెలుస్తున్న దాన్ని బట్టి, అటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వీస్తున్న ఆర్థిక ఎదురుగాలుల్నీ, ఇటు పెద్దనోట్ల రద్దు కలగజేసిన ప్రతికూల ప్రభావాల్నీ ఎదుర్కొనేందుకు మన ఆర్థిక వ్యవస్థకూ, సామాజిక వర్గాలకూ అత్యవసరంగా అందాల్సిన ఆక్సిజన్ ఈ బడ్జెట్ వల్ల లభించే సూచనలైతే లేవు. పెద్ద నోట్ల రద్దు తదనంతర పరిణామాల్ని (ఆర్థిక వ్యవస్థ వేగం మందగించటమూ, ఉద్యోగాలు పోవటమూ, సరఫరా వ్యవస్థలు కుదేలవటమూ) తట్టుకొనేందుకు ఒక ఆర్థికపరమైన ఆసరా అత్యవసరం, కానీ ప్రభుత్వం ఆ ఆసరానిచ్చేందుకు సిద్ధంగా లేనట్టుంది. కారణాల్ని సులువుగానే ఊహించవచ్చు- నరేంద్ర మోదీ మంత్రం పారలేదు. అనుకున్నవిధంగా పెద్ద నోట్ల రద్దు వల్ల ఏ ఆర్థిక వెసులుబాటూ కలగలేదు. ఇక జైట్లీ అమ్ములపొదిలో మిగిలిందల్లా రాజకీయ కనికట్టు విన్యాసమే. అందులో భాగమే, పెద్ద నోట్ల రద్దు వల్ల పన్ను రాబడి పెరుగుతుందని నమ్మబలకటమూ, రాజకీయ పెట్టుబడుల్లో తమ పార్టీ సంస్కరణలు తెస్తుందన్న వాగ్దానమూ. వచ్చే ఏడాది ఈ రెండు అంశాలూ పరీక్షకు నిలబడతాయి. 2018 బడ్జెట్ కల్లా జైట్లీ ఫలితాల్ని చూపించాల్సి ఉంటుంది. రూ.10 లక్షల కన్నా ఎక్కువ సాంవత్సరిక ఆదాయం ఉన్న పన్ను చెల్లింపుదారులుగా 24 లక్షల మంది కన్నా ఎక్కువమందిని చూపించాలి. లేదంటే ఈ ఏడాది బడ్జెట్ వెనుక రాజకీయ హేతుబద్ధత ఏమిటో బట్టబయలైపోతుంది. సిద్ధార్థ వరదరాజన్సీనియర్ జర్నలిస్ట్(‘వైర్’ సౌజన్యం)పెద్ద నోట్ల రద్దు అనే అనూహ్య నిర్ణయం అమల్లోకి వచ్చి మూడు నెలలు గడుస్తున్నా, పాత నోట్ల భూతం నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వాన్ని పట్టి పీడిస్తూనే ఉన్నది. ఎంత తీవ్రంగా అంటే, చివరికి అరుణ్ జైట్లీ ప్రవేశపెట్టిన తాజా బడ్జెట్ కూడా, ఆరోగ్యవంతమైన ఆర్థిక నిర్వహణలో భాగంగా గాక, ఒక రాజకీయ భూత వైద్యంలాగా కన్పిస్తున్నది.ఈ బడ్జెట్లో ఉన్న ప్రధాన లోపానికి ఒక తప్పుడు అభిప్రాయం మూలం. పెద్ద నోట్ల రద్దు నిర్ణయం వెనుక ఉన్నదీ అదే తప్పుడు అభిప్రాయం. అదేమిటంటే, మన దేశ స్థూల జాతీయోత్పత్తితో పోల్చినపుడు పన్ను రాబడి నిష్పత్తి అతి తక్కువగా ఉండటానికి కారణం మన ఆర్థిక వ్యవస్థలో నగదు అధికంగా చెలామణీలో ఉండటమేనన్న అభిప్రాయం. (నిజానికి దానికి అసలు కారణం మన పన్ను విధానాల అమల్లోనూ, నిర్వహణలోనూ ఉన్న లోపాలు.) నగదు వాడకం వల్ల వ్యక్తులకూ, సంస్థలకూ పద్దుల్లో చేరని లావాదేవీలు నిర్వహించే వీలుంటుందన్నది నిజమే. కానీ పెద్ద నోట్లను రద్దు చేసి, నగదు లావాదేవీలపై పరిమితులు విధించినంత మాత్రాన నగదు వాడకం తగ్గటం గానీ, సమాంతర ఆర్థిక వ్యవస్థ క్షీణించటం గానీ జరగదు. పైగా ఇప్పుడు రెండు వేల రూపాయల నోటు వచ్చాక పద్దుల్లో చేరని లావాదేవీలు నిర్వహించటం గతంలో కన్నా సులభం.మోదీ డిసెంబరు 31న జాతిని ఉద్దేశించి చేసిన ప్రసంగంలో చెప్పిన విషయాన్నే అరుణ్ జైట్లీ కూడా చెప్పారు- ఓపక్క గత ఐదేళ్ళలోనూ 1.25 కోట్ల కార్లు అమ్ముడుపోయినట్టు లెక్కలు చెబుతుంటే, మరోపక్క కేవలం 24లక్షల మందే రూ.10 లక్షల కన్నా ఎక్కువ సాంవత్సరిక ఆదాయాన్ని ప్రకటించడాన్ని ఆయన ప్రస్తావించారు. అలాగే పెద్ద నోట్ల రద్దు తర్వాత 1.48 లక్షల మంది ఖాతాదారులు రూ.80 లక్షల కన్నా ఎక్కువ నగదును బ్యాంకుల్లో డిపాజిట్ చేసిన విషయాన్ని ఆయన తెలిపారు. ఈ చివరి అంశంపై సమాచారాన్ని వెలికితీసి పరీక్షిస్తామని ఆయన అన్నారు. తద్వారా ప్రభుత్వానికి పన్నుల రాబడి పెరుగుతుందని సూచించారు. కార్లు కొన్నవారందరి పన్ను చెల్లింపుల్నీ పరిశీలించి ఏం తేడాలున్నాయో పసిగట్టేందుకు ఆదాయపన్ను శాఖకి ఏ అడ్డూ లేదు. అయినా వారింకా ఆ పనికి పూనుకోలేదంటే, దాన్ని బట్టి ఆ శాఖ పనితనం ఎంత గొప్పగా ఉన్నదో అంచనా వేయవచ్చు. ఒకవేళ ఆ పరిశీలన ఇప్పటికే జరిగివుంటే, ఫలితం ఏమని తేలిందో జైట్లీ మనకు వెల్లడించాలి.ఆర్థికమంత్రి ఈ బడ్జెట్లో, పన్ను పరిధిలోకి వచ్చే తొలి స్లాబ్లో పన్ను రేటును తగ్గించటం ఆహ్వానించాల్సిన పరిణామం. దీని వల్ల, నగదు ఉపసంహరణల్లో విధించిన పరిమితుల కారణంగా ఇప్పటికే ఎంతో అసౌకర్యానికి గురైన స్వల్ప ఆదాయ వర్గాల పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఆలస్యంగానైనా నష్టపరిహారం దక్కినట్టయింది. కానీ పన్ను రేటు తగ్గించటం వల్ల మరింత ఎక్కువమంది పన్నులు చెల్లిస్తారన్నదే ప్రభుత్వం ఆశ అయితే, ఈ కొత్త పన్నుచెల్లింపుదారుల వల్ల, పన్ను- జీడీపీ నిష్పత్తి (టాక్స్ టు జీడీపీ రేషియో)లో పెద్ద తేడా ఏమీ రాదు. ఈ పన్నుల వలలోంచి తప్పించుకున్న ఒక చేప వ్యవసాయ ఆదాయం. దీనికి పన్ను మినహాయింపు కొనసాగుతుంది. చిన్న, సన్నకారు రైతులకి ఇబ్బంది కలగకుండా ఉండేట్టుగా వ్యవసాయ ఆదాయాన్ని కూడా పన్నుల పరిధిలోకి తీసుకువచ్చి వుంటే ఆ సంస్కరణ వల్ల ఆదాయ పన్ను శాతం ఎంతో పెరిగి ఉండేది. కానీ గత పాలకులైన కాంగ్రెస్ పార్టీలాగానే, ఆమాటకొస్తే ఎన్నో ఇతర ప్రాంతీయ పార్టీల లాగానే, బీజేపీ కూడా గ్రామీణ సంపన్న వర్గాల్ని దూరం చేసుకునేందుకు సిద్ధంగా లేదు.మధ్య, చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు కార్పొరేట్ పన్ను రేటును 25శాతానికి తగ్గించాలన్న జైట్లీ నిర్ణయం ఆర్థిక ఆదాయ దృక్కోణం నుంచి చూస్తే నష్టకారకంగానే కనిపిస్తున్నది. బహుశా ఈ సంస్థల మధ్య (దేశంలోని పన్ను చెల్లించే వ్యవస్థలన్నింటిలో 90శాతం ఇవే) పోటీ పెరిగి లాభాలు మరింత పెరుగుతాయన్నది జైట్లీ అంచనా కావొచ్చు. దీని వల్ల ఉద్యోగాల కొరత తీరే అవకాశం కూడా ఉన్నది. ఉద్యోగాల కల్పనలో పెద్దస్థాయి కార్పొరేట్ వ్యవస్థల వైఫల్యం నేపథ్యంలో మధ్య, చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు ఊతమివ్వాలన్న ఈ నిర్ణయం సరైనదే. అయితే నగదు వాడకంపై ఇప్పుడున్న ఆంక్షల్ని ఇదే విధంగా కొనసాగించే ఉద్దేశం ప్రభుత్వానికి ఉన్నట్టయితే, ఈ పరిశ్రమల నిర్వహణ మూలధనంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది, ఫలితంగా పన్ను రాయితీ వల్ల ఒరిగేదేమీ లేకుండా పోతుంది.ఈ బడ్జెట్లో అత్యంత రాజకీయ ప్రాముఖ్యత గల అంశమేమిటంటే, రాజకీయాల్లో డబ్బుకు ఉన్న ప్రాధాన్యం అంతకంతకూ పెరగటం పట్ల ప్రజల్లో నెలకొన్న ఆందోళనను ఉద్దేశిస్తూ జైట్లీ తీసుకున్న ఒక నిర్ణయం. ఇప్పటిదాకా రాజకీయ పార్టీలు రూ.20 వేల దాకా నగదు విరాళాల రూపంలో తీసుకునే సౌలభ్యం ఉన్నది. పెద్ద రాజకీయ పార్టీలకు రాజకీయ విరాళాల్లో సింహ భాగం అనామకంగానే వస్తాయి. ఎన్నికల సంఘం సిఫారసును స్వీకరిస్తూ అరుణ్ జైట్లీ పన్ను ఆంక్షలేని ఈ నగదు విరాళాల పరిమితిని రూ.2 వేలకు తగ్గించారు. ఈ నిర్ణయాన్ని ఆహ్వానించాల్సిందే. అయితే అనామకత్వం అనే ముసుగు తొలగనంత వరకూ ఈ సంస్కరణ వల్ల ఒరిగేదేమీ ఉండదు. ఇప్పుడు భారీ విరాళాల్ని రూ.20 వేల కన్నా తక్కువ మొత్తాలుగా విడదీసి అనేక వందల చిన్నచిన్న విరాళాలుగా చూపించడం, ఇక ముందు కూడా కొనసాగుతుంది. ఇదివరకు వందలకొద్దీ చిన్న విరాళాల్ని లెక్కలో చూపించే పార్టీలు ఇక మీదట వేల కొద్దీ చిన్న విరాళాల్ని లెక్కచూపిస్తాయి. విరాళమిచ్చే ప్రతి దాత పేరూ తప్పనిసరిగా పేర్కొనాల్సిన షరతు లేనంతవరకూ రాజకీయాల్లో నల్లధనం చొరబాటుకు ఏ అడ్డంకీ ఉండదు.ఈ ప్రభుత్వం ఒకపక్క భారీ మోసగాళ్ళకు తప్పించుకునే వీలు కల్పిస్తూ, సామాన్య పౌరుల్ని మాత్రం వేధింపులకు గురిచేస్తున్నదనే ఆరోపణలకు జైట్లీ సమాధానం ఇచ్చే ప్రయత్నం చేశారు. విజయ మాల్యా ఉదంతాన్ని అన్యాపదేశంగా సూచిస్తూ, అలా విదేశాలకు పారిపోవటం ద్వారా భారతీయ చట్ట పరిధి నుంచి తప్పించుకున్న వ్యక్తుల ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు వీలుగా కొత్త చట్టమొకటి తీసుకువస్తామని వాగ్దానం చేశారు. అయితే అలా పారిపోయిన నిందితుల ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోలేకపోవటానికి కారణం రాజకీయ దుర్బలత్వమే తప్ప, కఠిమైన చట్టాలు లేకపోవటం కాదు. ఇప్పటిదాకా భారీ ఆదాయం గల వ్యక్తులూ, వారి కంపెనీలూ వేల కోట్ల రుణాలు ఎగ్గొడుతుంటే ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు కిమ్మనక చోద్యం చూస్తూ కూర్చోవటానికి కారణం ఆ వ్యక్తుల వెనుక ఉన్న రాజకీయ పరపతే.రానున్న రెండు రోజుల్లోనూ బడ్జెట్ వ్యయాలపై ఎన్నో విశ్లేషణలు జరుగుతాయి. అయితే ఇప్పటికే తెలుస్తున్న దాన్ని బట్టి, అటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వీస్తున్న ఆర్థిక ఎదురుగాలుల్నీ, ఇటు పెద్దనోట్ల రద్దు కలగజేసిన ప్రతికూల ప్రభావాల్నీ ఎదుర్కొనేందుకు మన ఆర్థిక వ్యవస్థకూ, సామాజిక వర్గాలకూ అత్యవసరంగా అందాల్సిన ఆక్సిజన్ ఈ బడ్జెట్ వల్ల లభించే సూచనలైతే లేవు. పెద్ద నోట్ల రద్దు తదనంతర పరిణామాల్ని (ఆర్థిక వ్యవస్థ వేగం మందగించటమూ, ఉద్యోగాలు పోవటమూ, సరఫరా వ్యవస్థలు కుదేలవటమూ) తట్టుకొనేందుకు ఒక ఆర్థికపరమైన ఆసరా అత్యవసరం, కానీ ప్రభుత్వం ఆ ఆసరానిచ్చేందుకు సిద్ధంగా లేనట్టుంది. కారణాల్ని సులువుగానే ఊహించవచ్చు- నరేంద్ర మోదీ మంత్రం పారలేదు. అనుకున్నవిధంగా పెద్ద నోట్ల రద్దు వల్ల ఏ ఆర్థిక వెసులుబాటూ కలగలేదు. ఇక జైట్లీ అమ్ములపొదిలో మిగిలిందల్లా రాజకీయ కనికట్టు విన్యాసమే. అందులో భాగమే, పెద్ద నోట్ల రద్దు వల్ల పన్ను రాబడి పెరుగుతుందని నమ్మబలకటమూ, రాజకీయ పెట్టుబడుల్లో తమ పార్టీ సంస్కరణలు తెస్తుందన్న వాగ్దానమూ. వచ్చే ఏడాది ఈ రెండు అంశాలూ పరీక్షకు నిలబడతాయి. 2018 బడ్జెట్ కల్లా జైట్లీ ఫలితాల్ని చూపించాల్సి ఉంటుంది. రూ.10 లక్షల కన్నా ఎక్కువ సాంవత్సరిక ఆదాయం ఉన్న పన్ను చెల్లింపుదారులుగా 24 లక్షల మంది కన్నా ఎక్కువమందిని చూపించాలి. లేదంటే ఈ ఏడాది బడ్జెట్ వెనుక రాజకీయ హేతుబద్ధత ఏమిటో బట్టబయలైపోతుంది. సిద్ధార్థ వరదరాజన్సీనియర్ జర్నలిస్ట్(‘వైర్’ సౌజన్యం)
pedda notla raddu tadanantara parinaamaalni tattukonenduku oka aardhikaparamaina asara atyavasaram. cony prabhutvam aa aasaraanichenduku siddamgaa lenattundi. kaaranaalni suluvugaane oohinchavachchu- narendra modii mantram paaraledu. anukunnavidhamgaa pedda notla raddu valla e aardhika vesulubaatuu kalagaledu. ika jaitley ammulapodilo migilindalla rajakeeya kanikattu vinyasame.pedda notla raddu ane anuhya nirnayam amalloki vachi moodu nelalu gadustunna, paata notla bhootam narendra modii prabhutvaanni patti peedistune unnadi. entha teevramgaa ante, chivariki arun jaitley pravesapettina taja budget kuudaa, aarogyavantamaina aardhika nirvahanalo bhagamga gaaka, oka rajakeeya bhuta vaidyamlaagaa kanpistunnadi.ee badjetlo unna pradhaana lopaniki oka tappudu abhiprayam moolam. pedda notla raddu nirnayam venuka unnadee adhe tappudu abhiprayam. ademitante, mana desha sthoola jaatiiyotpattitoe polchinapudu pannu rabadi nishpatti athi takkuvagaa undataaniki kaaranam mana aardhika vyavasthalo nagadu adhikamgaa chelaamaneelo undatamenanna abhiprayam. (nijaaniki daaniki asalu kaaranam mana pannu vidhaanaala amalloonuu, nirvahanaloonuu unna lopalu.) nagadu vaadakam valla vyaktulakuu, samsthalakuu paddullo cherani lavadevilu nirvahinche veeluntundannadi nijame. cony pedda notlanu raddu chesi, nagadu lavadevilapai parimitulu vidhinchinanta maatraana nagadu vaadakam taggatam gaanee, samantara aardhika vyavastha ksheeninchatam gaanee jaragadu. paiga ippudu rendu vela roopaayala notu vachaka paddullo cherani lavadevilu nirvahinchatam gatamlo kanna sulabham.modii disembaru 31na jaatini uddesinchi chesina prasangamlo cheppina vishayaanne arun jaitley kuudaa cheppaaru- opakka gatha aidellalonu 1.25 kotla kaarlu ammudupoyinattu lekkalu chebutunte, maropakka kevalam 24lakshala mande roo.10 lakshala kanna ekkuva saamvatsarika aadaayaanni prakatinchadaanni aayana prastaavinchaaru. alaage pedda notla raddu tarvaata 1.48 lakshala mandi khaataadaarulu roo.80 lakshala kanna ekkuva nagadunu byaankullo depazit chesina vishayaanni aayana telipaaru. ee chivari amsampai samaachaaraanni velikiteesi pareekshistaamani aayana annaru. tadwara prabhutvaaniki pannula rabadi perugutundani suuchimchaaru. kaarlu konnavaarandari pannu chellimpulni pariseelinchi yem tedalunnayo pasigattenduku aadaayapannu saakhaki e addoo ledu. aina varinka aa paniki poonukoledante, daanni batti aa saakha panitanam entha goppagaa unnado anchana veyavachu. okavela aa pariseelana ippatike jarigivunte, phalitam emani telindo jaitley manaku velladinchaali.aardhikamantri ee badjetlo, pannu paridhiloki vache toli slaablo pannu retunu tagginchatam aahvaaninchaalsina parinaamam. deeni valla, nagadu upasamharanallo vidhinchina parimitula kaaranamgaa ippatike entho asoukaryaaniki guraina swalpa aadaaya vargala pannu chellimpudaarulaku aalasyamgaanainaa nashtapariharam dakkinattayindi. cony pannu retu tagginchatam valla marinta ekkuvamandi pannulu chellistaarannade prabhutvam aasha ayithe, ee kotta pannuchellimpudaarula valla, pannu- gdp nishpatti (tax tu gdp rashio)loo pedda teda emi raadu. ee pannula valalonchi tappinchukunna oka chepa vyavasaaya aadaayam. deeniki pannu minahaayimpu konasaagutundi. chinna, sannakaaru raitulaki ibbandi kalagakunda undettugaa vyavasaaya aadaayaanni kuudaa pannula paridhiloki teesukuvacchi vunte aa samskarana valla aadaaya pannu saatam entho perigi undedi. cony gatha paalakulaina congress paartiilaagaane, aamaatakosthe enno itara praantiiya paarteela lagane, bgfa kuudaa graameena sampanna vargaalni dooram chesukunenduku siddamgaa ledu.madhya, chinna taraha parisramalaku carporate pannu retunu 25saataaniki tagginchaalanna jaitley nirnayam aardhika aadaaya drukkonam nunchi chuste nashtakaarakamgaane kanipistunnadi. bahusa ee samsthala madhya (desamloni pannu chellinche vyavasthalannintilo 90saatam ive) poty perigi labhalu marinta perugutaayannadi jaitley anchana kaavochu. deeni valla udyogaala korata teere avakaasam kuudaa unnadi. udyogaala kalpanalo peddasthaayi carporate vyavasthala vaiphalyam nepathyamlo madhya, chinna taraha parisramalaku ootamivvaalanna ee nirnayam sarainade. ayithe nagadu vaadakampai ippudunna aankshalni ide vidhamgaa konasaginche uddesam prabhutvaaniki unnattayithe, ee parisramala nirvahana mooladhanampai pratikuula prabhaavam padutundi, phalitamgaa pannu raayitii valla origedemee lekunda potundi.ee badjetlo atyanta rajakeeya praamukhyata gala amsamemitante, rajakeeyaallo dabbuku unna praadhaanyam antakantakuu peragatam patla prajallo nelakonna aandolananu uddesistuu jaitley teesukunna oka nirnayam. ippatidaka rajakeeya paarteelu roo.20 vela daka nagadu viraalaala roopamlo teesukune soulabhyam unnadi. pedda rajakeeya paarteelaku rajakeeya viraalaallo simha bhagam anaamakamgaane vastaayi. ennikala sangham siphaarasunu sweekaristuu arun jaitley pannu aankshaleni ee nagadu viraalaala parimitini roo.2 velaku tagginchaaru. ee nirnayaanni aahvaaninchaalsinde. ayithe anaamakatvam ane musugu tolagananta varakuu ee samskarana valla origedemee undadu. ippudu bhari viraalaalni roo.20 vela kanna takkuva mottaalugaa vidadeesi aneka vandala chinnachinna viraalaalugaa choopinchadam, ika mundu kuudaa konasaagutundi. idivaraku vandalakoddii chinna viraalaalni lekkalo choopinche paarteelu ika meedata vela koddi chinna viraalaalni lekkachuupistaayi. viraalamichhe prati daata paeruu tappanisarigaa paerkonaalsina sharatu lenantavarakuu rajakeeyaallo nalladhanam chorabaatuku e addanki undadu.ee prabhutvam okapakka bhari mosagallaku tappinchukune veelu kalpistuu, saamaanya pourulni maatram vedhimpulaku gurichestunnadane aaropanalaku jaitley samadhanam iche prayatnam chesaru. vijaya malya udantaanni anyaapadesamgaa suuchistuu, alaa videsaalaku paaripovatam dwara bhaarateeya chatta paridhi nunchi tappinchukunna vyaktula aastulanu swaadheenam chesukunenduku veelugaa kotta chattamokati teesukuvastaamani vaagdaanam chesaru. ayithe alaa paaripoyina ninditula aastulanu swaadheenam chesukolekapovataniki kaaranam rajakeeya durbalatvame tappa, kathimaina chattaalu lekapovatam kaadu. ippatidaka bhari aadaayam gala vyaktuluu, vaari kampeneeluu vela kotla runaalu eggodutunte prabhutva ranga byaankulu kimmanaka chodyam chustuu kuurchoevataaniki kaaranam aa vyaktula venuka unna rajakeeya parapathe.raanunna rendu rojullonu budget vyayaalapai enno vislaeshanhalu jarugutaayi. ayithe ippatike telustunna daanni batti, atu prapanchavyaaptamgaa veestunna aardhika edurugaalulnii, itu peddanotla raddu kalagajesina pratikuula prabhaavaalnii edurkonenduku mana aardhika vyavasthakuu, saamaajika vargaalakuu atyavasaramgaa andaalsina axison ee budget valla labhinche suuchanalaithee levu. pedda notla raddu tadanantara parinaamaalni (aardhika vyavastha vegam mandaginchatamuu, udyogaalu povatamuu, sarafara vyavasthalu kudelavatamuu) tattukonenduku oka aardhikaparamaina asara atyavasaram, cony prabhutvam aa aasaraanichenduku siddamgaa lenattundi. kaaranaalni suluvugaane oohinchavachchu- narendra modii mantram paaraledu. anukunnavidhamgaa pedda notla raddu valla e aardhika vesulubaatuu kalagaledu. ika jaitley ammulapodilo migilindalla rajakeeya kanikattu vinyasame. andulo bhagame, pedda notla raddu valla pannu rabadi perugutundani nammabalakatamuu, rajakeeya pettubadullo tama party samskaranalu testundanna vaagdaanamuu. vache edaadi ee rendu amsaaluu pareekshaku nilabadataayi. 2018 budget kalla jaitley phalitaalni chuupimchaalsi untundi. roo.10 lakshala kanna ekkuva saamvatsarika aadaayam unna pannu chellimpudaarulugaa 24 lakshala mandi kanna ekkuvamandini chuupimchaali. ledante ee edaadi budget venuka rajakeeya hetubaddhata emito battabayalaipotundi. siddhaartha varadarajanseeniyar jarnalist(‘vair’ soujanyam)pedda notla raddu ane anuhya nirnayam amalloki vachi moodu nelalu gadustunna, paata notla bhootam narendra modii prabhutvaanni patti peedistune unnadi. entha teevramgaa ante, chivariki arun jaitley pravesapettina taja budget kuudaa, aarogyavantamaina aardhika nirvahanalo bhagamga gaaka, oka rajakeeya bhuta vaidyamlaagaa kanpistunnadi.ee badjetlo unna pradhaana lopaniki oka tappudu abhiprayam moolam. pedda notla raddu nirnayam venuka unnadee adhe tappudu abhiprayam. ademitante, mana desha sthoola jaatiiyotpattitoe polchinapudu pannu rabadi nishpatti athi takkuvagaa undataaniki kaaranam mana aardhika vyavasthalo nagadu adhikamgaa chelaamaneelo undatamenanna abhiprayam. (nijaaniki daaniki asalu kaaranam mana pannu vidhaanaala amalloonuu, nirvahanaloonuu unna lopalu.) nagadu vaadakam valla vyaktulakuu, samsthalakuu paddullo cherani lavadevilu nirvahinche veeluntundannadi nijame. cony pedda notlanu raddu chesi, nagadu lavadevilapai parimitulu vidhinchinanta maatraana nagadu vaadakam taggatam gaanee, samantara aardhika vyavastha ksheeninchatam gaanee jaragadu. paiga ippudu rendu vela roopaayala notu vachaka paddullo cherani lavadevilu nirvahinchatam gatamlo kanna sulabham.modii disembaru 31na jaatini uddesinchi chesina prasangamlo cheppina vishayaanne arun jaitley kuudaa cheppaaru- opakka gatha aidellalonu 1.25 kotla kaarlu ammudupoyinattu lekkalu chebutunte, maropakka kevalam 24lakshala mande roo.10 lakshala kanna ekkuva saamvatsarika aadaayaanni prakatinchadaanni aayana prastaavinchaaru. alaage pedda notla raddu tarvaata 1.48 lakshala mandi khaataadaarulu roo.80 lakshala kanna ekkuva nagadunu byaankullo depazit chesina vishayaanni aayana telipaaru. ee chivari amsampai samaachaaraanni velikiteesi pareekshistaamani aayana annaru. tadwara prabhutvaaniki pannula rabadi perugutundani suuchimchaaru. kaarlu konnavaarandari pannu chellimpulni pariseelinchi yem tedalunnayo pasigattenduku aadaayapannu saakhaki e addoo ledu. aina varinka aa paniki poonukoledante, daanni batti aa saakha panitanam entha goppagaa unnado anchana veyavachu. okavela aa pariseelana ippatike jarigivunte, phalitam emani telindo jaitley manaku velladinchaali.aardhikamantri ee badjetlo, pannu paridhiloki vache toli slaablo pannu retunu tagginchatam aahvaaninchaalsina parinaamam. deeni valla, nagadu upasamharanallo vidhinchina parimitula kaaranamgaa ippatike entho asoukaryaaniki guraina swalpa aadaaya vargala pannu chellimpudaarulaku aalasyamgaanainaa nashtapariharam dakkinattayindi. cony pannu retu tagginchatam valla marinta ekkuvamandi pannulu chellistaarannade prabhutvam aasha ayithe, ee kotta pannuchellimpudaarula valla, pannu- gdp nishpatti (tax tu gdp rashio)loo pedda teda emi raadu. ee pannula valalonchi tappinchukunna oka chepa vyavasaaya aadaayam. deeniki pannu minahaayimpu konasaagutundi. chinna, sannakaaru raitulaki ibbandi kalagakunda undettugaa vyavasaaya aadaayaanni kuudaa pannula paridhiloki teesukuvacchi vunte aa samskarana valla aadaaya pannu saatam entho perigi undedi. cony gatha paalakulaina congress paartiilaagaane, aamaatakosthe enno itara praantiiya paarteela lagane, bgfa kuudaa graameena sampanna vargaalni dooram chesukunenduku siddamgaa ledu.madhya, chinna taraha parisramalaku carporate pannu retunu 25saataaniki tagginchaalanna jaitley nirnayam aardhika aadaaya drukkonam nunchi chuste nashtakaarakamgaane kanipistunnadi. bahusa ee samsthala madhya (desamloni pannu chellinche vyavasthalannintilo 90saatam ive) poty perigi labhalu marinta perugutaayannadi jaitley anchana kaavochu. deeni valla udyogaala korata teere avakaasam kuudaa unnadi. udyogaala kalpanalo peddasthaayi carporate vyavasthala vaiphalyam nepathyamlo madhya, chinna taraha parisramalaku ootamivvaalanna ee nirnayam sarainade. ayithe nagadu vaadakampai ippudunna aankshalni ide vidhamgaa konasaginche uddesam prabhutvaaniki unnattayithe, ee parisramala nirvahana mooladhanampai pratikuula prabhaavam padutundi, phalitamgaa pannu raayitii valla origedemee lekunda potundi.ee badjetlo atyanta rajakeeya praamukhyata gala amsamemitante, rajakeeyaallo dabbuku unna praadhaanyam antakantakuu peragatam patla prajallo nelakonna aandolananu uddesistuu jaitley teesukunna oka nirnayam. ippatidaka rajakeeya paarteelu roo.20 vela daka nagadu viraalaala roopamlo teesukune soulabhyam unnadi. pedda rajakeeya paarteelaku rajakeeya viraalaallo simha bhagam anaamakamgaane vastaayi. ennikala sangham siphaarasunu sweekaristuu arun jaitley pannu aankshaleni ee nagadu viraalaala parimitini roo.2 velaku tagginchaaru. ee nirnayaanni aahvaaninchaalsinde. ayithe anaamakatvam ane musugu tolagananta varakuu ee samskarana valla origedemee undadu. ippudu bhari viraalaalni roo.20 vela kanna takkuva mottaalugaa vidadeesi aneka vandala chinnachinna viraalaalugaa choopinchadam, ika mundu kuudaa konasaagutundi. idivaraku vandalakoddii chinna viraalaalni lekkalo choopinche paarteelu ika meedata vela koddi chinna viraalaalni lekkachuupistaayi. viraalamichhe prati daata paeruu tappanisarigaa paerkonaalsina sharatu lenantavarakuu rajakeeyaallo nalladhanam chorabaatuku e addanki undadu.ee prabhutvam okapakka bhari mosagallaku tappinchukune veelu kalpistuu, saamaanya pourulni maatram vedhimpulaku gurichestunnadane aaropanalaku jaitley samadhanam iche prayatnam chesaru. vijaya malya udantaanni anyaapadesamgaa suuchistuu, alaa videsaalaku paaripovatam dwara bhaarateeya chatta paridhi nunchi tappinchukunna vyaktula aastulanu swaadheenam chesukunenduku veelugaa kotta chattamokati teesukuvastaamani vaagdaanam chesaru. ayithe alaa paaripoyina ninditula aastulanu swaadheenam chesukolekapovataniki kaaranam rajakeeya durbalatvame tappa, kathimaina chattaalu lekapovatam kaadu. ippatidaka bhari aadaayam gala vyaktuluu, vaari kampeneeluu vela kotla runaalu eggodutunte prabhutva ranga byaankulu kimmanaka chodyam chustuu kuurchoevataaniki kaaranam aa vyaktula venuka unna rajakeeya parapathe.raanunna rendu rojullonu budget vyayaalapai enno vislaeshanhalu jarugutaayi. ayithe ippatike telustunna daanni batti, atu prapanchavyaaptamgaa veestunna aardhika edurugaalulnii, itu peddanotla raddu kalagajesina pratikuula prabhaavaalnii edurkonenduku mana aardhika vyavasthakuu, saamaajika vargaalakuu atyavasaramgaa andaalsina axison ee budget valla labhinche suuchanalaithee levu. pedda notla raddu tadanantara parinaamaalni (aardhika vyavastha vegam mandaginchatamuu, udyogaalu povatamuu, sarafara vyavasthalu kudelavatamuu) tattukonenduku oka aardhikaparamaina asara atyavasaram, cony prabhutvam aa aasaraanichenduku siddamgaa lenattundi. kaaranaalni suluvugaane oohinchavachchu- narendra modii mantram paaraledu. anukunnavidhamgaa pedda notla raddu valla e aardhika vesulubaatuu kalagaledu. ika jaitley ammulapodilo migilindalla rajakeeya kanikattu vinyasame. andulo bhagame, pedda notla raddu valla pannu rabadi perugutundani nammabalakatamuu, rajakeeya pettubadullo tama party samskaranalu testundanna vaagdaanamuu. vache edaadi ee rendu amsaaluu pareekshaku nilabadataayi. 2018 budget kalla jaitley phalitaalni chuupimchaalsi untundi. roo.10 lakshala kanna ekkuva saamvatsarika aadaayam unna pannu chellimpudaarulugaa 24 lakshala mandi kanna ekkuvamandini chuupimchaali. ledante ee edaadi budget venuka rajakeeya hetubaddhata emito battabayalaipotundi. siddhaartha varadarajanseeniyar jarnalist(‘vair’ soujanyam)