వారసత్వ ఉద్యోగాల సమస్యను వెంటనే ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకుని పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. గతంలో ‘సికాస’ లాంటి నిషిద్ధ సంస్థలు సమ్మె చేయించినపుడు వారితో సైతం చర్చలు జరిపిన సింగరేణి యాజమాన్యం, ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం ఈ కార్మిక సంఘాలతో చర్చించేందుకు వెనకాడుతున్నారనేది అంతుచిక్కని విషయం. ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్పై అపారమైన నమ్మకం కార్మికులలో ఉన్నది. ఆయన జోక్యంతో కచ్చితంగా ఒక పరిష్కారం లభిస్తుంది. దక్షిణ భారతదేశానికి వెలుగునందించే విద్యుత్ ప్లాంట్లకు బొగ్గు సరఫరా చేయడమే కాకుండా, ఎంతో మందికి ఉపాధి కల్పించే పరిశ్రమలకు ఇంధనంగా ఉపయోగపడుతున్న రాక్షసి బొగ్గును వెలికితీస్తున్న సింగరేణి బొగ్గుగని కార్మికుల హక్కులపై ప్రభుత్వాలు, యాజమాన్యం చిన్నచూపు చూస్తున్నాయి. తమ ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి బొగ్గుబావుల్లోకి వెళ్ళి సురక్షితంగా బయటకు వస్తారో రారో గ్యారంటీ లేని బతుకులు గడుపుతున్న కార్మికులకు వారసత్వ ఉద్యోగాలు ఇస్తే తప్పేముంది? దానికి కార్మికులు డిమాండ్ చేస్తే తప్పెట్లవుతది? వారసత్వ ఉద్యోగాల హక్కు కోసం సమ్మె ఎందుకు చేయరాదు? ఎన్నో పోరాటాలు, త్యాగాలు చేసి వీఆర్ఎస్ ద్వారా సాధించుకున్న వారసత్వ ఉద్యోగాల హక్కును 1998లో నిర్దాక్షిణ్యంగా రద్దు చేసారు. 1981 నుంచి వీఆర్ఎస్ ద్వారా ఉద్యోగాలివ్వడం అమలులో ఉండేది. 18 సంవత్సరాల తర్వాత వారసత్వ హక్కును తెలంగాణ ప్రభుత్వంలో సీఎం కేసీఆర్ పునరుద్ధరించారు. సింగరేణి సర్క్యులర్ జారీ చేసారు. దానికి అనుగుణంగా 6వేల మందికి పైగా దరఖాస్తు కూడా చేసుకున్నారు. ప్రక్రియ మొదలయ్యే సమయానికి తినే కంచాన్ని లాక్కున్నట్లు ఆ విధానంపై రిట్ పిటిషన్ను విచారించిన హైకోర్టు దాన్ని తప్పుబట్టింది. ఆ ప్రక్రియ రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14, 16కు వ్యతిరేకమని వ్యాఖ్యానిస్తూ, ఆ సర్క్యులర్ను చెల్లనేరదని తీర్పు చెప్పింది. సుప్రీంకోర్టు అదే తీర్పును ఖాయం చేసింది. దాదాపు ఇదంతా జరిగి రెండు నెలలు దాటింది.రెండు నెలల నుంచి రాజ్యాంగంలోని పై 14, 16 ఆర్టికల్కు అనుగుణంగా ఉద్యోగాలివ్వడానికి న్యాయ కోవిదులతో సంప్రదిస్తున్నామని సింగరేణి చెబుతోంది. జాతీయ కార్మిక సంఘాలు సమ్మె నోటీసు ఇచ్చి ఈనెల 15 నుంచి సమ్మెకు వెళ్ళాయి. మెజారిటీ కార్మికులు సమ్మెలో పాల్గొంటున్నారు. కార్మికులు విధులకు హాజరు కావాలని, నష్టపోవద్దని, కార్మికులకు అనుకూలమైన నిర్ణయం తీసుకుంటామని యాజ మాన్యం చెబుతోంది. దీనికి అనుగుణంగా రాష్ట్రంలో అధికార టీఆర్ఎస్ పార్టీ అనుబంధ టీబీజీకేఎస్ రంగంలోకి దిగి యాజమాన్యానికి మద్దతుగా నిలిచింది. మొత్తానికి టీబీజీకేఎస్కు అనుకూల కార్మికులను గనుల్లో దింపుతున్నారు. గతంకన్నా ఉత్పత్తి పెరిగిందని, సమ్మె సమయంలో 102 శాతం ఉత్పత్తి వస్తుందని యాజమాన్యం చెబుతోంది. వాస్తవానికి 70 శాతం కార్మికులు అసలు గనుల వద్దకే రావడం లేదు. మొదటి రోజు 31శాతం విధులకు హాజరైనట్లు యాజమాన్యమే అంగీకరించింది. అంటే 69 శాతం కార్మికుల మనోభావం సంగతేమిటి? గని కార్మికుల మనోభావాలకు విలువ లేదా? చేసేదేదో జాప్యం చేయకుండా అమలు చేయండి. వాస్తవ పరిస్థితిని అవసరమైతే కోర్టుకు వివరించి న్యాయపోరాటం చేసే అవకాశం ఉంది. వారసత్వ ఉద్యోగాలు వస్తున్నాయని కొడుకులు లేని వారు, కొడుకులున్నా వారు ఇతర ఉద్యోగాల్లో ఉంటే, ఇంటి అల్లుడికి కట్నం కింద ఉద్యోగమిచ్చే విధంగా ఈ మధ్యకాలంలో 2500 పెండ్లిళ్ళు సింగరేణి ప్రాంతంలో జరిగాయి. ఆ కుటుంబాల పరిస్థితి ఏంటి? ఆ కుటుంబాలలో రగులుతున్న ఆందోళనల మాటేమిటి? వాటికి విలువ లేదా? కోర్టులు వాటిని పరిశీలించవా? ప్రభుత్వం గుర్తించదా?కొన్ని ఇండ్లలో అయితే – ‘వారసత్వ ఉద్యోగం రాదంటారా? ఛలో మీ బిడ్డకు విడాకులిస్తున్నా! విడాకులు వద్దనుకుంటే రూ.20 లక్షలు కట్నం ఇవ్వండి’ అని అడుగుతున్న సంఘటనలు ఎన్నో ఉన్నాయి. వాటిని ప్రత్యక్షంగా చూశాను. ఇంత ఆందోళనకరమైన ఎన్నో సెంటిమెంట్లతో కూడుకున్న వారసత్వ ఉద్యోగాల సమస్యను వెంటనే ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకుని పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. అయితే ఇక్కడ మరో విషయంపై చర్చలు జరుగుతున్నటువంటి తరుణంలో జాతీయ సంఘాలు కూడా ఇంకా కొంత సమయం తీసుకుని, సమ్మె కాకుండా ఇతరత్రా నిరసన కార్యక్రమాలను ముందుకు తెచ్చి ఉంటే బాగుండేది. అయితే యాజమాన్యం తొందరపాటుగా కార్మికులతో ప్లేడే (వీక్లీ ఆఫ్ విధులు)లు ఇస్తామని, ఓటీలు ఇస్తామని, సమ్మెను విచ్ఛిన్నం చేయడం కోసం ఆశలు చూపడం సరైన విధానం కాదు. మద్య నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన గనులలో మద్యాన్ని సైతం ఎర చూపి బిర్యానీలు తినిపిస్తూ బలవంతపు డ్యూటీలు చేయించడం లాంటి చర్యలు ఆక్షేపణీయం. ఈ విధానాలు మంచివి కావు. విచ్ఛిన్నం ఎవరు చేసినా అది ట్రేడ్ యూనియనిజంకు ఒక మచ్చలాంటిది. ఈ తప్పుడు విధానాలు, నిర్బంధ విధానాలు పక్కనబెట్టి ప్రభుత్వం ఒక నిర్ణయాన్ని వెంటనే ప్రకటించాలి. ఖచ్చితంగా గతాన్ని గుణపాఠంగా తీసుకోకుండా జరుగుతున్న ఈ సమ్మెలో చర్యలు మంచివి కావు. పారిశ్రామిక ప్రాంతమైన సింగరేణిలో ‘సికాస’ లాంటి నిషిద్ధ సంస్థలు సమ్మె చేయించినపుడు వారితో సైతం సింగరేణి యాజమాన్యం, ప్రభుత్వం చర్చలు జరిపిన దాఖలాలున్నాయి. లీగల్గా ఉన్న కార్మిక సంఘాలతో మాట్లాడటానికి ఎందుకు ప్రతిష్ఠకు పోతున్నారో అంతుచిక్కని విషయం. సింగరేణిని, ఆ కార్మికుల మనోభావాల్నీ కాపాడుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్పై అపారమైన నమ్మకం కార్మికులలో ఉన్నది. ఆయన జోక్యంతో ఖచ్చితంగా ఒక పరిష్కారం లభిస్తుంది. మనసున్నవాడు మార్గాలెన్నో తెలిసిన వాడు, ఇంకా మౌనమేలా? మాట్లాడాలి. గని కార్మికులకు చాలా ఇచ్చారు. వారసత్వ ఉద్యోగాలకు సంబంధించి కూడా ఇచ్చారు. అయితే ఒక చిక్కు వచ్చి పడింది. ఆ చిక్కుముడిని సీఎం అయితేనే విప్పగలుగుతారనే నమ్మకం ఉంది. తమ పిల్లలకు జీవించే హక్కు కోసం కార్మికులు కోరుతున్న ఈ కోరికను కోర్టు పరిధిలో తీర్చాల్సిన అవసరం ఉంది. బొగ్గుబావుల్లో పనిచేసే కార్మికుల కోసం వారసత్వ హక్కును ప్రభుత్వం ద్వారానే ఒక చట్టం తెచ్చి అమలుచేయాల్సిన అవసరం ఉంది.ఎండీ. మునీర్దక్షిణ భారతదేశానికి వెలుగునందించే విద్యుత్ ప్లాంట్లకు బొగ్గు సరఫరా చేయడమే కాకుండా, ఎంతో మందికి ఉపాధి కల్పించే పరిశ్రమలకు ఇంధనంగా ఉపయోగపడుతున్న రాక్షసి బొగ్గును వెలికితీస్తున్న సింగరేణి బొగ్గుగని కార్మికుల హక్కులపై ప్రభుత్వాలు, యాజమాన్యం చిన్నచూపు చూస్తున్నాయి. తమ ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి బొగ్గుబావుల్లోకి వెళ్ళి సురక్షితంగా బయటకు వస్తారో రారో గ్యారంటీ లేని బతుకులు గడుపుతున్న కార్మికులకు వారసత్వ ఉద్యోగాలు ఇస్తే తప్పేముంది? దానికి కార్మికులు డిమాండ్ చేస్తే తప్పెట్లవుతది? వారసత్వ ఉద్యోగాల హక్కు కోసం సమ్మె ఎందుకు చేయరాదు? ఎన్నో పోరాటాలు, త్యాగాలు చేసి వీఆర్ఎస్ ద్వారా సాధించుకున్న వారసత్వ ఉద్యోగాల హక్కును 1998లో నిర్దాక్షిణ్యంగా రద్దు చేసారు. 1981 నుంచి వీఆర్ఎస్ ద్వారా ఉద్యోగాలివ్వడం అమలులో ఉండేది. 18 సంవత్సరాల తర్వాత వారసత్వ హక్కును తెలంగాణ ప్రభుత్వంలో సీఎం కేసీఆర్ పునరుద్ధరించారు. సింగరేణి సర్క్యులర్ జారీ చేసారు. దానికి అనుగుణంగా 6వేల మందికి పైగా దరఖాస్తు కూడా చేసుకున్నారు. ప్రక్రియ మొదలయ్యే సమయానికి తినే కంచాన్ని లాక్కున్నట్లు ఆ విధానంపై రిట్ పిటిషన్ను విచారించిన హైకోర్టు దాన్ని తప్పుబట్టింది. ఆ ప్రక్రియ రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14, 16కు వ్యతిరేకమని వ్యాఖ్యానిస్తూ, ఆ సర్క్యులర్ను చెల్లనేరదని తీర్పు చెప్పింది. సుప్రీంకోర్టు అదే తీర్పును ఖాయం చేసింది. దాదాపు ఇదంతా జరిగి రెండు నెలలు దాటింది.రెండు నెలల నుంచి రాజ్యాంగంలోని పై 14, 16 ఆర్టికల్కు అనుగుణంగా ఉద్యోగాలివ్వడానికి న్యాయ కోవిదులతో సంప్రదిస్తున్నామని సింగరేణి చెబుతోంది. జాతీయ కార్మిక సంఘాలు సమ్మె నోటీసు ఇచ్చి ఈనెల 15 నుంచి సమ్మెకు వెళ్ళాయి. మెజారిటీ కార్మికులు సమ్మెలో పాల్గొంటున్నారు. కార్మికులు విధులకు హాజరు కావాలని, నష్టపోవద్దని, కార్మికులకు అనుకూలమైన నిర్ణయం తీసుకుంటామని యాజ మాన్యం చెబుతోంది. దీనికి అనుగుణంగా రాష్ట్రంలో అధికార టీఆర్ఎస్ పార్టీ అనుబంధ టీబీజీకేఎస్ రంగంలోకి దిగి యాజమాన్యానికి మద్దతుగా నిలిచింది. మొత్తానికి టీబీజీకేఎస్కు అనుకూల కార్మికులను గనుల్లో దింపుతున్నారు. గతంకన్నా ఉత్పత్తి పెరిగిందని, సమ్మె సమయంలో 102 శాతం ఉత్పత్తి వస్తుందని యాజమాన్యం చెబుతోంది. వాస్తవానికి 70 శాతం కార్మికులు అసలు గనుల వద్దకే రావడం లేదు. మొదటి రోజు 31శాతం విధులకు హాజరైనట్లు యాజమాన్యమే అంగీకరించింది. అంటే 69 శాతం కార్మికుల మనోభావం సంగతేమిటి? గని కార్మికుల మనోభావాలకు విలువ లేదా? చేసేదేదో జాప్యం చేయకుండా అమలు చేయండి. వాస్తవ పరిస్థితిని అవసరమైతే కోర్టుకు వివరించి న్యాయపోరాటం చేసే అవకాశం ఉంది. వారసత్వ ఉద్యోగాలు వస్తున్నాయని కొడుకులు లేని వారు, కొడుకులున్నా వారు ఇతర ఉద్యోగాల్లో ఉంటే, ఇంటి అల్లుడికి కట్నం కింద ఉద్యోగమిచ్చే విధంగా ఈ మధ్యకాలంలో 2500 పెండ్లిళ్ళు సింగరేణి ప్రాంతంలో జరిగాయి. ఆ కుటుంబాల పరిస్థితి ఏంటి? ఆ కుటుంబాలలో రగులుతున్న ఆందోళనల మాటేమిటి? వాటికి విలువ లేదా? కోర్టులు వాటిని పరిశీలించవా? ప్రభుత్వం గుర్తించదా?కొన్ని ఇండ్లలో అయితే – ‘వారసత్వ ఉద్యోగం రాదంటారా? ఛలో మీ బిడ్డకు విడాకులిస్తున్నా! విడాకులు వద్దనుకుంటే రూ.20 లక్షలు కట్నం ఇవ్వండి’ అని అడుగుతున్న సంఘటనలు ఎన్నో ఉన్నాయి. వాటిని ప్రత్యక్షంగా చూశాను. ఇంత ఆందోళనకరమైన ఎన్నో సెంటిమెంట్లతో కూడుకున్న వారసత్వ ఉద్యోగాల సమస్యను వెంటనే ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకుని పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. అయితే ఇక్కడ మరో విషయంపై చర్చలు జరుగుతున్నటువంటి తరుణంలో జాతీయ సంఘాలు కూడా ఇంకా కొంత సమయం తీసుకుని, సమ్మె కాకుండా ఇతరత్రా నిరసన కార్యక్రమాలను ముందుకు తెచ్చి ఉంటే బాగుండేది. అయితే యాజమాన్యం తొందరపాటుగా కార్మికులతో ప్లేడే (వీక్లీ ఆఫ్ విధులు)లు ఇస్తామని, ఓటీలు ఇస్తామని, సమ్మెను విచ్ఛిన్నం చేయడం కోసం ఆశలు చూపడం సరైన విధానం కాదు. మద్య నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన గనులలో మద్యాన్ని సైతం ఎర చూపి బిర్యానీలు తినిపిస్తూ బలవంతపు డ్యూటీలు చేయించడం లాంటి చర్యలు ఆక్షేపణీయం. ఈ విధానాలు మంచివి కావు. విచ్ఛిన్నం ఎవరు చేసినా అది ట్రేడ్ యూనియనిజంకు ఒక మచ్చలాంటిది. ఈ తప్పుడు విధానాలు, నిర్బంధ విధానాలు పక్కనబెట్టి ప్రభుత్వం ఒక నిర్ణయాన్ని వెంటనే ప్రకటించాలి. ఖచ్చితంగా గతాన్ని గుణపాఠంగా తీసుకోకుండా జరుగుతున్న ఈ సమ్మెలో చర్యలు మంచివి కావు. పారిశ్రామిక ప్రాంతమైన సింగరేణిలో ‘సికాస’ లాంటి నిషిద్ధ సంస్థలు సమ్మె చేయించినపుడు వారితో సైతం సింగరేణి యాజమాన్యం, ప్రభుత్వం చర్చలు జరిపిన దాఖలాలున్నాయి. లీగల్గా ఉన్న కార్మిక సంఘాలతో మాట్లాడటానికి ఎందుకు ప్రతిష్ఠకు పోతున్నారో అంతుచిక్కని విషయం. సింగరేణిని, ఆ కార్మికుల మనోభావాల్నీ కాపాడుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్పై అపారమైన నమ్మకం కార్మికులలో ఉన్నది. ఆయన జోక్యంతో ఖచ్చితంగా ఒక పరిష్కారం లభిస్తుంది. మనసున్నవాడు మార్గాలెన్నో తెలిసిన వాడు, ఇంకా మౌనమేలా? మాట్లాడాలి. గని కార్మికులకు చాలా ఇచ్చారు. వారసత్వ ఉద్యోగాలకు సంబంధించి కూడా ఇచ్చారు. అయితే ఒక చిక్కు వచ్చి పడింది. ఆ చిక్కుముడిని సీఎం అయితేనే విప్పగలుగుతారనే నమ్మకం ఉంది. తమ పిల్లలకు జీవించే హక్కు కోసం కార్మికులు కోరుతున్న ఈ కోరికను కోర్టు పరిధిలో తీర్చాల్సిన అవసరం ఉంది. బొగ్గుబావుల్లో పనిచేసే కార్మికుల కోసం వారసత్వ హక్కును ప్రభుత్వం ద్వారానే ఒక చట్టం తెచ్చి అమలుచేయాల్సిన అవసరం ఉంది.ఎండీ. మునీర్
vaarasatva udyogaala samasyanu ventane prabhutvam jokyam chesukuni pariseelinchaalsina avasaram undi. gatamlo ‘sikasa’ lanti nishiddha samsthalu samme cheyinchinapudu vaaritho saitam charchalu jaripina singareni yaajamaanyam, prabhutvam prastutam ee kaarmika sanghaalato charchinchenduku venakaadutunnaaranedi antuchikkani vishayam. mukhyamantri kcrpi apaaramaina nammakam kaarmikulalo unnadi. aayana jokyamtho kachitamgaa oka parishkaaram labhistundi. dakshina bhaaratadesaaniki velugunandinche vidyut plantlaku boggu sarafara cheyadame kakunda, entho mandiki upaadhi kalpinche parisramalaku indhanamgaa upayogapadutunna rakshasi boggunu velikiteestunna singareni boggugani kaarmikula hakkulapai prabhutvaalu, yaajamaanyam chinnachuupu chustunnayi. tama praanaalanu panamgaa petti boggubavulloki velli surakshitamgaa bayataku vastaro raro garanty laeni batukulu gaduputunna kaarmikulaku vaarasatva udyogaalu iste tappemundi? daaniki kaarmikulu demand cheste tappetlavutadi? vaarasatva udyogaala hakku kosam samme enduku cheyaraadu? enno poraataalu, tyaagaalu chesi vrs dwara saadhinchukunna vaarasatva udyogaala hakkunu 1998loo nirdaakshinhyamgaa raddu chesaru. 1981 nunchi vrs dwara udyogalivvadam amalulo undedi. 18 samvatsaraala tarvaata vaarasatva hakkunu telamgaana prabhutvamlo cm kcr punaruddharinchaaru. singareni sarkyular jaarii chesaru. daaniki anugunamgaa 6vela mandiki paiga darakhastu kuudaa chesukunnaru. prakriya modalayye samayaniki tine kanchaanni laakkunnatlu aa vidhaanampai rit pititionnu vichaarinchina hycortu daanni tappubattindi. aa prakriya raajyaangamlooni artical 14, 16ku vyatirekamani vyaakhyaanistuu, aa sarkyularnu chellaneradani teerpu cheppindi. supreenkortu adhe teerpunu khayam chesindi. daadaapu idantaa jarigi rendu nelalu daatindi.rendu nelala nunchi raajyaangamlooni pai 14, 16 aartikalku anugunamgaa udyogaalivvadaaniki nyaaya kovidulato sampradistunnamani singareni chebutondi. jaateeya kaarmika sanghaalu samme notisu ichi eenela 15 nunchi sammeku vellaayi. magerity kaarmikulu sammelo paalgontunnaaru. kaarmikulu vidhulaku haajaru kaavaalani, nashtapovaddani, kaarmikulaku anukuulamaina nirnayam teesukuntaamani yaja maanyam chebutondi. deeniki anugunamgaa rashtramlo adhikara trs party anubandha tbgcacas rangamloki digi yaajamaanyaaniki maddatugaa nilichindi. mottaaniki tbgcacasku anukuula kaarmikulanu ganullo dimputunnaru. gatankanna utpatti perigindani, samme samayamlo 102 saatam utpatti vastundani yaajamaanyam chebutondi. vaastavaaniki 70 saatam kaarmikulu asalu ganula vaddake ravadam ledu. modati roju 31saatam vidhulaku haajarainatlu yajamanyame angeekarinchindi. ante 69 saatam kaarmikula manobhavam sangathemiti? gani kaarmikula manobhaavaalaku viluva leda? chesededo jaapyam cheyakunda amalu cheyandi. vaastava paristhitini avasaramaite kortuku vivarinchi nyayaporatam chese avakaasam undi. vaarasatva udyogaalu vastunnaayani kodukulu laeni vaaru, kodukulunna vaaru itara udyogaallo unte, inti alludiki katnam kinda udyogamichhe vidhamgaa ee madhyakaalamlo 2500 pendlillu singareni praantamlo jarigai. aa kutumbala paristhiti enti? aa kutumbaalalo ragulutunna aandolanala matemiti? vaatiki viluva leda? kortulu vaatini pariseelinchavaa? prabhutvam gurtinchadaa?konni indlalo ayithe – ‘vaarasatva udyogam radantara? chhalo mee biddaku vidaakulistunnaa! vidaakulu vaddanukunte roo.20 lakshalu katnam ivvandi’ ani adugutunna sanghatanalu enno unnaayi. vaatini pratyakshamgaa chushanu. inta aandolanakaramaina enno centimentlatho koodukunna vaarasatva udyogaala samasyanu ventane prabhutvam jokyam chesukuni pariseelinchaalsina avasaram undi. ayithe ikkada maro vishayampai charchalu jarugutunnatuvanti tarunamlo jaateeya sanghaalu kuudaa inka kontha samayam teesukuni, samme kakunda itaratra nirasana kaaryakramaalanu munduku tecchi unte bagundedi. ayithe yaajamaanyam tondarapaatugaa kaarmikulatoe plade (veekli af vidhulu)lu istamani, oteelu istamani, sammenu vichchinnam cheyadam kosam aasalu chuupadam saraina vidhaanam kaadu. madya nishedhaaniki vyatirekamgaa poraadina ganulalo madyaanni saitam era chuupi biryaaneelu tinipistuu balavantapu duteelu cheyinchadam lanti charyalu aakshepaneeyam. ee vidhaanaalu manchivi kaavu. vichchinnam evaru chesina adhi trade unionijinku oka machalaantidi. ee tappudu vidhaanaalu, nirbandha vidhaanaalu pakkanabetti prabhutvam oka nirnayaanni ventane prakatinchaali. khachitamgaa gataanni gunapaatamgaa teesukokunda jarugutunna ee sammelo charyalu manchivi kaavu. paarisraamika praantamaina singarenilo ‘sikasa’ lanti nishiddha samsthalu samme cheyinchinapudu vaaritho saitam singareni yaajamaanyam, prabhutvam charchalu jaripina daakhalaalunnaayi. leegalga unna kaarmika sanghaalato matladataniki enduku pratishtaku potunnaro antuchikkani vishayam. singarenini, aa kaarmikula manobhaavaalnii kapadukovalsina avasaram undi. mukhyamantri kcrpi apaaramaina nammakam kaarmikulalo unnadi. aayana jokyamtho khachitamgaa oka parishkaaram labhistundi. manasunnavaadu margalenno telisina vaadu, inka mounamela? matladali. gani kaarmikulaku chala icharu. vaarasatva udyogaalaku sambandhinchi kuudaa icharu. ayithe oka chikku vachi padindi. aa chikkumudini cm ayithene vippagalugutaarane nammakam undi. tama pillalaku jeevinche hakku kosam kaarmikulu korutunna ee korikanu kortu paridhilo teerchaalsina avasaram undi. boggubavullo panichese kaarmikula kosam vaarasatva hakkunu prabhutvam dwarane oka chattam tecchi amalucheyalsina avasaram undi.endy. muneerdakshina bhaaratadesaaniki velugunandinche vidyut plantlaku boggu sarafara cheyadame kakunda, entho mandiki upaadhi kalpinche parisramalaku indhanamgaa upayogapadutunna rakshasi boggunu velikiteestunna singareni boggugani kaarmikula hakkulapai prabhutvaalu, yaajamaanyam chinnachuupu chustunnayi. tama praanaalanu panamgaa petti boggubavulloki velli surakshitamgaa bayataku vastaro raro garanty laeni batukulu gaduputunna kaarmikulaku vaarasatva udyogaalu iste tappemundi? daaniki kaarmikulu demand cheste tappetlavutadi? vaarasatva udyogaala hakku kosam samme enduku cheyaraadu? enno poraataalu, tyaagaalu chesi vrs dwara saadhinchukunna vaarasatva udyogaala hakkunu 1998loo nirdaakshinhyamgaa raddu chesaru. 1981 nunchi vrs dwara udyogalivvadam amalulo undedi. 18 samvatsaraala tarvaata vaarasatva hakkunu telamgaana prabhutvamlo cm kcr punaruddharinchaaru. singareni sarkyular jaarii chesaru. daaniki anugunamgaa 6vela mandiki paiga darakhastu kuudaa chesukunnaru. prakriya modalayye samayaniki tine kanchaanni laakkunnatlu aa vidhaanampai rit pititionnu vichaarinchina hycortu daanni tappubattindi. aa prakriya raajyaangamlooni artical 14, 16ku vyatirekamani vyaakhyaanistuu, aa sarkyularnu chellaneradani teerpu cheppindi. supreenkortu adhe teerpunu khayam chesindi. daadaapu idantaa jarigi rendu nelalu daatindi.rendu nelala nunchi raajyaangamlooni pai 14, 16 aartikalku anugunamgaa udyogaalivvadaaniki nyaaya kovidulato sampradistunnamani singareni chebutondi. jaateeya kaarmika sanghaalu samme notisu ichi eenela 15 nunchi sammeku vellaayi. magerity kaarmikulu sammelo paalgontunnaaru. kaarmikulu vidhulaku haajaru kaavaalani, nashtapovaddani, kaarmikulaku anukuulamaina nirnayam teesukuntaamani yaja maanyam chebutondi. deeniki anugunamgaa rashtramlo adhikara trs party anubandha tbgcacas rangamloki digi yaajamaanyaaniki maddatugaa nilichindi. mottaaniki tbgcacasku anukuula kaarmikulanu ganullo dimputunnaru. gatankanna utpatti perigindani, samme samayamlo 102 saatam utpatti vastundani yaajamaanyam chebutondi. vaastavaaniki 70 saatam kaarmikulu asalu ganula vaddake ravadam ledu. modati roju 31saatam vidhulaku haajarainatlu yajamanyame angeekarinchindi. ante 69 saatam kaarmikula manobhavam sangathemiti? gani kaarmikula manobhaavaalaku viluva leda? chesededo jaapyam cheyakunda amalu cheyandi. vaastava paristhitini avasaramaite kortuku vivarinchi nyayaporatam chese avakaasam undi. vaarasatva udyogaalu vastunnaayani kodukulu laeni vaaru, kodukulunna vaaru itara udyogaallo unte, inti alludiki katnam kinda udyogamichhe vidhamgaa ee madhyakaalamlo 2500 pendlillu singareni praantamlo jarigai. aa kutumbala paristhiti enti? aa kutumbaalalo ragulutunna aandolanala matemiti? vaatiki viluva leda? kortulu vaatini pariseelinchavaa? prabhutvam gurtinchadaa?konni indlalo ayithe – ‘vaarasatva udyogam radantara? chhalo mee biddaku vidaakulistunnaa! vidaakulu vaddanukunte roo.20 lakshalu katnam ivvandi’ ani adugutunna sanghatanalu enno unnaayi. vaatini pratyakshamgaa chushanu. inta aandolanakaramaina enno centimentlatho koodukunna vaarasatva udyogaala samasyanu ventane prabhutvam jokyam chesukuni pariseelinchaalsina avasaram undi. ayithe ikkada maro vishayampai charchalu jarugutunnatuvanti tarunamlo jaateeya sanghaalu kuudaa inka kontha samayam teesukuni, samme kakunda itaratra nirasana kaaryakramaalanu munduku tecchi unte bagundedi. ayithe yaajamaanyam tondarapaatugaa kaarmikulatoe plade (veekli af vidhulu)lu istamani, oteelu istamani, sammenu vichchinnam cheyadam kosam aasalu chuupadam saraina vidhaanam kaadu. madya nishedhaaniki vyatirekamgaa poraadina ganulalo madyaanni saitam era chuupi biryaaneelu tinipistuu balavantapu duteelu cheyinchadam lanti charyalu aakshepaneeyam. ee vidhaanaalu manchivi kaavu. vichchinnam evaru chesina adhi trade unionijinku oka machalaantidi. ee tappudu vidhaanaalu, nirbandha vidhaanaalu pakkanabetti prabhutvam oka nirnayaanni ventane prakatinchaali. khachitamgaa gataanni gunapaatamgaa teesukokunda jarugutunna ee sammelo charyalu manchivi kaavu. paarisraamika praantamaina singarenilo ‘sikasa’ lanti nishiddha samsthalu samme cheyinchinapudu vaaritho saitam singareni yaajamaanyam, prabhutvam charchalu jaripina daakhalaalunnaayi. leegalga unna kaarmika sanghaalato matladataniki enduku pratishtaku potunnaro antuchikkani vishayam. singarenini, aa kaarmikula manobhaavaalnii kapadukovalsina avasaram undi. mukhyamantri kcrpi apaaramaina nammakam kaarmikulalo unnadi. aayana jokyamtho khachitamgaa oka parishkaaram labhistundi. manasunnavaadu margalenno telisina vaadu, inka mounamela? matladali. gani kaarmikulaku chala icharu. vaarasatva udyogaalaku sambandhinchi kuudaa icharu. ayithe oka chikku vachi padindi. aa chikkumudini cm ayithene vippagalugutaarane nammakam undi. tama pillalaku jeevinche hakku kosam kaarmikulu korutunna ee korikanu kortu paridhilo teerchaalsina avasaram undi. boggubavullo panichese kaarmikula kosam vaarasatva hakkunu prabhutvam dwarane oka chattam tecchi amalucheyalsina avasaram undi.endy. muneer