ఇప్పుడు కొమ్ములు తిరిగిన బడావ్యాపారులు, పారిశ్రామికవేత్తలు పిఎస్యులను ఆశ్రయించుకునే ప్రస్థానం ప్రారంభించారు. అలాంటి అవసరమే మళ్లీ ఇప్పుడు కనిపిస్తోంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో అవకాశాలను నమ్ముకొని నైపుణ్యాలను సమకూర్చుకొని వస్తున్న విద్యావంతులైన యువకులకు అక్కడ దారులు మూసుకుపోతే, ఇక్కడ కొత్త మార్గాలను చూపాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే.ఇంతకూ మనం ఎటువైపు? గ్లోబలా, లోకలా? రక్షిత విధానాలంటే విమర్శకులు దుమ్మెత్తిపోస్తున్నా, ట్రంప్ సారథ్యంలో అమెరికా లోకల్ అంటోంది. ఇ.యు కు గుడ్బై పలికిన బ్రిటన్ కూడా అదే బాటలో ఉంది. యూరప్లోని ఇతర దేశాల్లోనూ అవే ధ్వనులు వినవస్తున్నాయి. చైనా గ్లోబ్నే లోకల్గా మార్చే సన్నా హాల్లో ఉంది. భారత మాత్రం ప్రపంచ పరిణామాలతో నిమిత్తం లేకుండా పాతికేళ్ల క్రితం బాణీలోనే ముందుకు పోతున్నది. ఒక దేశంగా మన సౌఖ్యం మనం చూసుకోవడంలో మనకున్న ప్రతిబంధకాలేమిటీ? మన మార్కెట్ సామర్థ్యాన్ని మనమే ఎందుకు గుర్తించలేకపోతున్నాం? అపారమైన మన సహజవనరులను, నైపుణ్యాలను, మానవ వనరులను మన ఆర్థిక రంగం పరిపుష్టికి మనమే ఎందుకు వినియోగించలేకపోతున్నాం?రెండు రోజుల క్రితమే జరిగిన నాస్కామ్ లీడర్షిప్ ఫోరమ్ సమావేశాల్లో మాట్లాడుతూ, గ్లోబలైజేషన్ లబ్ధిదారుల్లో ఒకరైన అపర కుబేరుడు ముకేశ్ అంబానీ స్వయంగా, ఐటి కంపెనీలకు లోకల్ మంత్రాన్ని ఉపదేశించారు. ఐటి రంగం ప్రస్తుతం ఎదుర్కొంటున్న అనిశ్చితి, ఆందోళనలకు అదే విరుగుడని ప్రకటించారు. ముకేశ్ అంబానీ లేవనెత్తిన అంశం చాలా కీలకమైంది. ఏటా ఐటి రంగంలో వార్షిక వృద్ధి రేటు అంచనాలను లాంఛనంగా ప్రకటించే నాస్కామ్ ఈ సారి చేతులెత్తేసింది. ఈ ఏడాది వృద్ధి రేటు ఇంత ఉంటుందని ఉజ్జాయింపుగా కూడా చెప్పలేని నిస్సహాయ స్థితిలో నాస్కామ్ ఉంది. అంతర్జాతీయంగా నెలకొన్న పరిణామాలు ఇందుకు కారణం. అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ నిర్మొహమాటంగా ముందుకు తెచ్చిన రక్షిత విధానాల వల్ల, అమెరికాతో వ్యాపారం చేస్తున్న ప్రతి దేశం ఇబ్బందులను ఎదుర్కొనే పరిస్థితి. భారతీయ ఐటి పరిశ్రమ రాబడుల్లో 65 శాతం వరకు అమెరికా నుంచే సమకూరుతోంది. అందువల్ల ట్రంప్ దెబ్బకు భారత ఐటి పరిశ్రమ పెనుసవాళ్లనే ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. ఆర్థిక సంపన్నమైన సంస్థలను పక్కనబెడితే అవకాశాలను వెతుక్కొంటూ ఇప్పుడిప్పుడే రంగంలోకి వచ్చిన చిన్న సంస్థలకు మనుగడే సవాలుగా మారింది.ఈ నేపథ్యంలోనే ముకేశ్ అంబానీ, లోకల్ మార్కెట్పై దృష్టి సారించమని ఐటి కంపెనీలకు సలహా ఇచ్చారు. దేశీ ఐటి పరిశ్రమ సైజు 16,000 కోట్ల డాలర్లు. ఇందులో దేశీయ మార్కెట్ నుంచి లభించే మొత్తం 5,000 కోట్ల డాలర్ల కంటే మించదు. దేశీయంగా ఐటి వినియోగం ఇప్పుడిప్పుడే పుంజుకుంటున్నది. ఐటిపై మన కార్పొరేట్ రంగం, ప్రభుత్వం చేస్తున్న వ్యయం ఇప్పటికీ చాలా తక్కువ. డిజిటల్ ఇండియా ప్రాజెక్టు కారణంగా ప్రభుత్వం ఐటిపై వ్యయాన్ని పెంచేందుకు సిద్ధంగా ఉంది. స్మార్ట్ సిటీస్ కూడా ఐటి రంగానికి మరో మంచి అవకాశం. పోటీలో నిలదొక్కుకునేందుకు వ్యయాలను తగ్గించుకొని, ఉత్పాదకత పెంచుకునేందుకు, నైపుణ్యాలను, సామర్ధ్యాలను మెరుగుపరుచుకునేందుకు ఐటిపై భారీగా ఖర్చుపెట్టక తప్పదు. ఇవన్నీ వ్యాపార అవకాశాలే. కేవలం ఐటి కంపెనీలు మాత్రమే కాదు అన్ని రంగాల సంస్థలకు ఈ లోకల్ సూత్రం వర్తిస్తుంది. అవకాశాలను వినియోగించుకోవడమంటే అవకాశాలను కల్పించడం కూడా. 125 కోట్ల జనాభా ఉన్న దేశంలో 30 శాతం కంటే పొటెన్షియల్ వినియోగదారులు లేరు. ఈ 30 శాతం జనాభా అమెరికా జనాభా కంటే ఎక్కువ. నిజానికి మన కంటే జనాభాలో పై మెట్టున ఉన్న చైనా దేశీయ మార్కెట్, వినియోగ స్థాయితో పోలిస్తే భారత దయనీయమైన స్థితిలో ఉన్నట్టు లెక్క. మన దేశంలో మధ్యతరగతిగా తమను తాము భావించుకునే వారు అనేకమంది నిజానికి మధ్యతరగతి వర్గీకరణలోకి రారు. తిండికి లేకపోవడం మాత్రమే పేదరికం కాదు. మార్కెట్ వ్యవస్థపై విశ్వాసం ఉన్నప్పుడు ఆ వ్యవస్థ సమకూర్చే ఆధునిక వసతులు, సర్వీసులు, వస్తువుల్లో అనేకం అందుబాటులో లేనివారంతా పేదలే. ఈ పేదలను కనీసం మధ్యతరగతిలోకి తేగలిగితే దేశీయ మార్కెట్ అత్యంత ఆకర్షణీయంగా మారుతుంది. ఇది అంత సులభం కాదు. విధాన నిర్ణేతల మైండ్సెట్కు సంబంధించినది. 2008 ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత అమెరికా, మహాకాయంతో కూడిన ఆర్థిక సంస్థల వల్ల నష్టాలను గుర్తించి చెంపలువేసుకుంది. ఆర్థిక సంస్థల సైజుకు చట్టపరంగా పరిమితులు విధించింది. భారత మాత్రం ఇప్పుడు, ఎస్బిఐని ఐదు అనుబంధ బ్యాంకులను విలీనం చేసి 32 లక్షల కోట్ల రూపాయల మహాబ్యాంకును నిర్మించే సన్నాహాల్లో ఉంది. పిఎస్యు చమురు కంపెనీలన్నింటీని ఒకే గొడుగు కిందకు తెచ్చి భారీ చమురు సంస్థను నిర్మించే ప్రతిపాదన ముందుకు తెచ్చింది. ఎవరి లబ్దికోసం ఈ ప్రయత్నాలు?చైనా అనుసరిస్తున్న వ్యూహాలకు మన వ్యూహాలకు మధ్య తేడా ఉంది. పూర్తిగా ప్రభుత్వ నియంత్రణతో ప్రారంభమైన చైనా ఇప్పుడు పట్టుసడలిస్తూ మెల్లిగా ‘మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ’ బాటలోకి వస్తోంది. నెహ్రూ సారథ్యంలో రూపుదిద్దుకున్న మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థతో ప్రయాణం ప్రారంభించిన భారత ఇప్పుడు ప్రైవేట్ పెట్టుబడికి పెద్దపీట వేస్తోంది. ఏటా డిజిన్వెస్ట్మెంట్ లక్ష్యాలను పెంచుకుంటున్నది. పలు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను ప్రైవేట్ పరం చేస్తోంది. చైనాలో ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు పుంజుకుంటున్నప్పటికీ ప్రభుత్వ యాజమాన్య సంస్థలే ఆర్థిక రంగంలో కీలకభూమిక పోషిస్తున్నాయి. ఉపాధి అవకాశాల కల్పనలో సంపద పంపిణీలో ఈ సంస్థల పాత్రనే కీలకం. కేంద్ర ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోనూ, స్థానిక సంస్థలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సారధ్యంలోనూ లక్షల సంఖ్యలో కంపెనీలు నడుస్తున్నాయి. భూగోళాన్ని చుడుతూ, చైనా ప్రతిష్టాత్మకంగా వేస్తున్న అంతర్జాతీయ రైల్వే లైన్ల నుంచి కూడా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలే గరిష్ఠ స్థాయిలో లాభం పొందుతున్నాయి. యూరప్లోని కనీసం 15 పట్టణాలకు చైనాలోని పలు నగరాల నుంచి నేరుగా గూడ్స్ రైళ్లు టన్నుల కొద్ది సరుకులతో తరలిపోతున్నాయి. అంతర్జాతీయ మాంద్యం కారణంగా తాత్కాలికంగా ఆర్థికవృద్ధికి ఎదురైన అవరోధాలను తనదైన శైలి గ్లోబలైజేషన్తో చైనా అధిగమిస్తోంది. చైనా తరహాలో జాగ్రత్తగా విదేశీ మార్కెట్లను కైవసం చేసుకునే సామర్ధ్యాలను భారత సమకూర్చుకోలేదు. ట్రంప్ తరహాలో స్వీయ ఆర్థిక రంగాన్ని కాపాడుకునే ప్రయత్నాలూ చేయడం లేదు. ఇప్పటికీ విదేశీ ఇన్వెస్టర్ల కోసం మన ఆర్థిక రంగం తలుపులు తీసిపెట్టే పద్ధతులనే అనుసరిస్తోంది. దీనినే వృద్ధికి మార్గంగా భావిస్తోంది. ఈ విధానాల వల్ల లాభం అతికొద్ది మందికి. నష్టం అసంఖ్యాకులైన ప్రజలకు. సమాజంలో ఆకాంక్షలు పెరుగుతున్నాయి. భిన్న సామాజిక, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక నేపథ్యాలనుంచి ఔత్సాహికులైన యువకులు కొత్త అవకాశాల కోసం దూసుకువస్తున్నారు. వేలసంఖ్యలో విస్తరిస్తున్న స్టార్టప్లే ఇందుకు నిదర్శనం. పిఎస్యులను వదిలించుకోవడంపై కాకుండా, ఈ పిఎస్యుల చుట్టూ కొత్త ఎకో సిస్టమ్ను అభివృద్ధి చేస్తూ ఈ స్టార్టప్లకు అవకాశాలను ప్రభుత్వం పెంచాలి. స్వతంత్ర దేశంగా భారత ప్రయాణం ప్రారంభించి కొత్తలో ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు, పిఎస్యు సంస్థలు పోషించిన పాత్ర ఇదే. ఇప్పుడు కొమ్ములు తిరిగిన బడావ్యాపారులు, పారిశ్రామికవేత్తలు పిఎస్యులను ఆశ్రయించుకునే ప్రస్థానం ప్రారంభించారు. అలాంటి అవసరమే మళ్లీ ఇప్పుడు కనిపిస్తోంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో అవకాశాలను నమ్ముకొని నైపుణ్యాలను సమకూర్చుకొని వస్తున్న విద్యావంతులైన యువకులకు అక్కడ దారులు మూసుకుపోతే, ఇక్కడ కొత్త మార్గాలను చూపాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే.ఇంతకూ మనం ఎటువైపు? గ్లోబలా, లోకలా? రక్షిత విధానాలంటే విమర్శకులు దుమ్మెత్తిపోస్తున్నా, ట్రంప్ సారథ్యంలో అమెరికా లోకల్ అంటోంది. ఇ.యు కు గుడ్బై పలికిన బ్రిటన్ కూడా అదే బాటలో ఉంది. యూరప్లోని ఇతర దేశాల్లోనూ అవే ధ్వనులు వినవస్తున్నాయి. చైనా గ్లోబ్నే లోకల్గా మార్చే సన్నా హాల్లో ఉంది. భారత మాత్రం ప్రపంచ పరిణామాలతో నిమిత్తం లేకుండా పాతికేళ్ల క్రితం బాణీలోనే ముందుకు పోతున్నది. ఒక దేశంగా మన సౌఖ్యం మనం చూసుకోవడంలో మనకున్న ప్రతిబంధకాలేమిటీ? మన మార్కెట్ సామర్థ్యాన్ని మనమే ఎందుకు గుర్తించలేకపోతున్నాం? అపారమైన మన సహజవనరులను, నైపుణ్యాలను, మానవ వనరులను మన ఆర్థిక రంగం పరిపుష్టికి మనమే ఎందుకు వినియోగించలేకపోతున్నాం?రెండు రోజుల క్రితమే జరిగిన నాస్కామ్ లీడర్షిప్ ఫోరమ్ సమావేశాల్లో మాట్లాడుతూ, గ్లోబలైజేషన్ లబ్ధిదారుల్లో ఒకరైన అపర కుబేరుడు ముకేశ్ అంబానీ స్వయంగా, ఐటి కంపెనీలకు లోకల్ మంత్రాన్ని ఉపదేశించారు. ఐటి రంగం ప్రస్తుతం ఎదుర్కొంటున్న అనిశ్చితి, ఆందోళనలకు అదే విరుగుడని ప్రకటించారు. ముకేశ్ అంబానీ లేవనెత్తిన అంశం చాలా కీలకమైంది. ఏటా ఐటి రంగంలో వార్షిక వృద్ధి రేటు అంచనాలను లాంఛనంగా ప్రకటించే నాస్కామ్ ఈ సారి చేతులెత్తేసింది. ఈ ఏడాది వృద్ధి రేటు ఇంత ఉంటుందని ఉజ్జాయింపుగా కూడా చెప్పలేని నిస్సహాయ స్థితిలో నాస్కామ్ ఉంది. అంతర్జాతీయంగా నెలకొన్న పరిణామాలు ఇందుకు కారణం. అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ నిర్మొహమాటంగా ముందుకు తెచ్చిన రక్షిత విధానాల వల్ల, అమెరికాతో వ్యాపారం చేస్తున్న ప్రతి దేశం ఇబ్బందులను ఎదుర్కొనే పరిస్థితి. భారతీయ ఐటి పరిశ్రమ రాబడుల్లో 65 శాతం వరకు అమెరికా నుంచే సమకూరుతోంది. అందువల్ల ట్రంప్ దెబ్బకు భారత ఐటి పరిశ్రమ పెనుసవాళ్లనే ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. ఆర్థిక సంపన్నమైన సంస్థలను పక్కనబెడితే అవకాశాలను వెతుక్కొంటూ ఇప్పుడిప్పుడే రంగంలోకి వచ్చిన చిన్న సంస్థలకు మనుగడే సవాలుగా మారింది.ఈ నేపథ్యంలోనే ముకేశ్ అంబానీ, లోకల్ మార్కెట్పై దృష్టి సారించమని ఐటి కంపెనీలకు సలహా ఇచ్చారు. దేశీ ఐటి పరిశ్రమ సైజు 16,000 కోట్ల డాలర్లు. ఇందులో దేశీయ మార్కెట్ నుంచి లభించే మొత్తం 5,000 కోట్ల డాలర్ల కంటే మించదు. దేశీయంగా ఐటి వినియోగం ఇప్పుడిప్పుడే పుంజుకుంటున్నది. ఐటిపై మన కార్పొరేట్ రంగం, ప్రభుత్వం చేస్తున్న వ్యయం ఇప్పటికీ చాలా తక్కువ. డిజిటల్ ఇండియా ప్రాజెక్టు కారణంగా ప్రభుత్వం ఐటిపై వ్యయాన్ని పెంచేందుకు సిద్ధంగా ఉంది. స్మార్ట్ సిటీస్ కూడా ఐటి రంగానికి మరో మంచి అవకాశం. పోటీలో నిలదొక్కుకునేందుకు వ్యయాలను తగ్గించుకొని, ఉత్పాదకత పెంచుకునేందుకు, నైపుణ్యాలను, సామర్ధ్యాలను మెరుగుపరుచుకునేందుకు ఐటిపై భారీగా ఖర్చుపెట్టక తప్పదు. ఇవన్నీ వ్యాపార అవకాశాలే. కేవలం ఐటి కంపెనీలు మాత్రమే కాదు అన్ని రంగాల సంస్థలకు ఈ లోకల్ సూత్రం వర్తిస్తుంది. అవకాశాలను వినియోగించుకోవడమంటే అవకాశాలను కల్పించడం కూడా. 125 కోట్ల జనాభా ఉన్న దేశంలో 30 శాతం కంటే పొటెన్షియల్ వినియోగదారులు లేరు. ఈ 30 శాతం జనాభా అమెరికా జనాభా కంటే ఎక్కువ. నిజానికి మన కంటే జనాభాలో పై మెట్టున ఉన్న చైనా దేశీయ మార్కెట్, వినియోగ స్థాయితో పోలిస్తే భారత దయనీయమైన స్థితిలో ఉన్నట్టు లెక్క. మన దేశంలో మధ్యతరగతిగా తమను తాము భావించుకునే వారు అనేకమంది నిజానికి మధ్యతరగతి వర్గీకరణలోకి రారు. తిండికి లేకపోవడం మాత్రమే పేదరికం కాదు. మార్కెట్ వ్యవస్థపై విశ్వాసం ఉన్నప్పుడు ఆ వ్యవస్థ సమకూర్చే ఆధునిక వసతులు, సర్వీసులు, వస్తువుల్లో అనేకం అందుబాటులో లేనివారంతా పేదలే. ఈ పేదలను కనీసం మధ్యతరగతిలోకి తేగలిగితే దేశీయ మార్కెట్ అత్యంత ఆకర్షణీయంగా మారుతుంది. ఇది అంత సులభం కాదు. విధాన నిర్ణేతల మైండ్సెట్కు సంబంధించినది. 2008 ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత అమెరికా, మహాకాయంతో కూడిన ఆర్థిక సంస్థల వల్ల నష్టాలను గుర్తించి చెంపలువేసుకుంది. ఆర్థిక సంస్థల సైజుకు చట్టపరంగా పరిమితులు విధించింది. భారత మాత్రం ఇప్పుడు, ఎస్బిఐని ఐదు అనుబంధ బ్యాంకులను విలీనం చేసి 32 లక్షల కోట్ల రూపాయల మహాబ్యాంకును నిర్మించే సన్నాహాల్లో ఉంది. పిఎస్యు చమురు కంపెనీలన్నింటీని ఒకే గొడుగు కిందకు తెచ్చి భారీ చమురు సంస్థను నిర్మించే ప్రతిపాదన ముందుకు తెచ్చింది. ఎవరి లబ్దికోసం ఈ ప్రయత్నాలు?చైనా అనుసరిస్తున్న వ్యూహాలకు మన వ్యూహాలకు మధ్య తేడా ఉంది. పూర్తిగా ప్రభుత్వ నియంత్రణతో ప్రారంభమైన చైనా ఇప్పుడు పట్టుసడలిస్తూ మెల్లిగా ‘మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ’ బాటలోకి వస్తోంది. నెహ్రూ సారథ్యంలో రూపుదిద్దుకున్న మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థతో ప్రయాణం ప్రారంభించిన భారత ఇప్పుడు ప్రైవేట్ పెట్టుబడికి పెద్దపీట వేస్తోంది. ఏటా డిజిన్వెస్ట్మెంట్ లక్ష్యాలను పెంచుకుంటున్నది. పలు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను ప్రైవేట్ పరం చేస్తోంది. చైనాలో ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు పుంజుకుంటున్నప్పటికీ ప్రభుత్వ యాజమాన్య సంస్థలే ఆర్థిక రంగంలో కీలకభూమిక పోషిస్తున్నాయి. ఉపాధి అవకాశాల కల్పనలో సంపద పంపిణీలో ఈ సంస్థల పాత్రనే కీలకం. కేంద్ర ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోనూ, స్థానిక సంస్థలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సారధ్యంలోనూ లక్షల సంఖ్యలో కంపెనీలు నడుస్తున్నాయి. భూగోళాన్ని చుడుతూ, చైనా ప్రతిష్టాత్మకంగా వేస్తున్న అంతర్జాతీయ రైల్వే లైన్ల నుంచి కూడా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలే గరిష్ఠ స్థాయిలో లాభం పొందుతున్నాయి. యూరప్లోని కనీసం 15 పట్టణాలకు చైనాలోని పలు నగరాల నుంచి నేరుగా గూడ్స్ రైళ్లు టన్నుల కొద్ది సరుకులతో తరలిపోతున్నాయి. అంతర్జాతీయ మాంద్యం కారణంగా తాత్కాలికంగా ఆర్థికవృద్ధికి ఎదురైన అవరోధాలను తనదైన శైలి గ్లోబలైజేషన్తో చైనా అధిగమిస్తోంది. చైనా తరహాలో జాగ్రత్తగా విదేశీ మార్కెట్లను కైవసం చేసుకునే సామర్ధ్యాలను భారత సమకూర్చుకోలేదు. ట్రంప్ తరహాలో స్వీయ ఆర్థిక రంగాన్ని కాపాడుకునే ప్రయత్నాలూ చేయడం లేదు. ఇప్పటికీ విదేశీ ఇన్వెస్టర్ల కోసం మన ఆర్థిక రంగం తలుపులు తీసిపెట్టే పద్ధతులనే అనుసరిస్తోంది. దీనినే వృద్ధికి మార్గంగా భావిస్తోంది. ఈ విధానాల వల్ల లాభం అతికొద్ది మందికి. నష్టం అసంఖ్యాకులైన ప్రజలకు. సమాజంలో ఆకాంక్షలు పెరుగుతున్నాయి. భిన్న సామాజిక, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక నేపథ్యాలనుంచి ఔత్సాహికులైన యువకులు కొత్త అవకాశాల కోసం దూసుకువస్తున్నారు. వేలసంఖ్యలో విస్తరిస్తున్న స్టార్టప్లే ఇందుకు నిదర్శనం. పిఎస్యులను వదిలించుకోవడంపై కాకుండా, ఈ పిఎస్యుల చుట్టూ కొత్త ఎకో సిస్టమ్ను అభివృద్ధి చేస్తూ ఈ స్టార్టప్లకు అవకాశాలను ప్రభుత్వం పెంచాలి. స్వతంత్ర దేశంగా భారత ప్రయాణం ప్రారంభించి కొత్తలో ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు, పిఎస్యు సంస్థలు పోషించిన పాత్ర ఇదే. ఇప్పుడు కొమ్ములు తిరిగిన బడావ్యాపారులు, పారిశ్రామికవేత్తలు పిఎస్యులను ఆశ్రయించుకునే ప్రస్థానం ప్రారంభించారు. అలాంటి అవసరమే మళ్లీ ఇప్పుడు కనిపిస్తోంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో అవకాశాలను నమ్ముకొని నైపుణ్యాలను సమకూర్చుకొని వస్తున్న విద్యావంతులైన యువకులకు అక్కడ దారులు మూసుకుపోతే, ఇక్కడ కొత్త మార్గాలను చూపాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే.
ippudu kommulu tirigina badavyaparulu, paarisraamikavettalu psuluinu aasrayinchukune prasthaanam praarambhinchaaru. alanti avasarame malli ippudu kanipistondi. antarjaatiiya marketlalo avakaasaalanu nammukoni naipunyaalanu samakuurchukoni vastunna vidyaavantulaina yuvakulaku akkada daarulu moosukupothe, ikkada kotta maargaalanu chuupaalsina baadhyata prabhutvaanide.intakuu manam etuvaipu? globala, lokala? rakshita vidhaanaalante vimarsakulu dummettipostunna, trump saarathyamlo america lokal antondi. i.yu ku gudbai palikina briton kuudaa adhe baatalo undi. euraploni itara deshaalloonuu ave dhwanulu vinavastunnaayi. chaina globne lokalga marche sanna hallo undi. bhaarata maatram prapancha parinaamaalatoe nimittam lekunda paatikella kritam baaniiloonae munduku potunnadi. oka desangaa mana soukhyam manam chusukovadamlo manakunna pratibandhakaalemiti? mana market saamarthyaanni maname enduku gurtinchalekapotunna? apaaramaina mana sahajavanarulanu, naipunyaalanu, manava vanarulanu mana aardhika rangam paripushtiki maname enduku viniyoginchalekapothun?rendu rojula kritame jarigina nascam leadership foram samavesallo maatlaadutuu, globalisation labdhidaarullo okaraina apara kuberudu mukesh ambani swayamgaa, aiti companylaku lokal mantraanni upadesinchaaru. aiti rangam prastutam edurkontunna anischiti, aandolanalaku adhe virugudani prakatinchaaru. mukesh ambani levanettina amsam chala keelakamaindi. eta aiti rangamlo vaarshika vruddhi retu anchanaalanu laanchanamgaa prakatinche nascam ee saari chetulettesindi. ee edaadi vruddhi retu inta untundani ujjaayimpugaa kuudaa cheppaleni nissahaya sthitilo nascam undi. antarjaatiiyamgaa nelakonna parinaamaalu induku kaaranam. america adhyakshudu trump nirmohamaatamgaa munduku tecchina rakshita vidhaanaala valla, americatho vyaparam chestunna prati desham ibbandulanu edurkone paristhiti. bhaarateeya aiti parisrama raabadullo 65 saatam varaku america nunche samakuurutoemdi. anduvalla trump debbaku bhaarata aiti parisrama penusavallane edurkovalsi vastundi. aardhika sampannamaina samsthalanu pakkanabedithe avakaasaalanu vetukkontu ippudippude rangamloki vachina chinna samsthalaku manugade savaluga maarindi.ee nepathyamlone mukesh ambani, lokal marketpy drushti saarinchamani aiti companylaku salaha icharu. deshee aiti parisrama saiju 16,000 kotla daalarlu. indulo desheeya market nunchi labhinche mottam 5,000 kotla dalarla kante minchadu. desheeyamgaa aiti viniyogam ippudippude punjukuntunnadi. aitipai mana carporate rangam, prabhutvam chestunna vyayam ippatikee chala takkuva. disital india praajektu kaaranamgaa prabhutvam aitipai vyayaanni penchenduku siddamgaa undi. smart cities kuudaa aiti rangaaniki maro manchi avakaasam. potilo niladokkukunenduku vyayaalanu tagginchukoni, utpaadakata penchukunenduku, naipunyaalanu, saamardhyaalanu meruguparuchukunenduka aitipai bhariga kharchupettaka tappadu. ivannee vyapara avakasale. kevalam aiti companylu matrame kaadu anni rangaala samsthalaku ee lokal suutram vartistundi. avakaasaalanu viniyoginchukovadamante avakaasaalanu kalpinchadam kuudaa. 125 kotla janabha unna desamlo 30 saatam kante potential viniyogadaarulu leru. ee 30 saatam janabha america janabha kante ekkuva. nijaaniki mana kante janabhalo pai mettuna unna chaina desheeya market, viniyoga sthaayitho poliste bhaarata dayaneeyamaina sthitilo unnattu lekka. mana desamlo madhyataragatigaa tamanu taamu bhaavinchukune vaaru anekamandi nijaaniki madhyataragati vargeekaranaloki raaru. tindiki lekapovadam matrame pedarikam kaadu. market vyavasthapai vishwaasam unnappudu aa vyavastha samakurche aadhunika vasatulu, sarveesulu, vastuvullo anekam andubaatulo lenivaarantaa pedale. ee pedalanu kaneesam madhyataragatiloki tegaligithe desheeya market atyanta aakarshaneeyamgaa maarutundi. idhi anta sulabham kaadu. vidhaana nirnetala mindsetku sambandhinchinadi. 2008 aardhika sankshobham tarvaata america, mahaakaayamtho kuudina aardhika samsthala valla nashtaalanu gurtinchi chempaluvesukundi. aardhika samsthala saijuku chattaparamgaa parimitulu vidhinchindi. bhaarata maatram ippudu, esbini aidu anubandha byaankulanu vileenam chesi 32 lakshala kotla roopaayala mahaabyaankunu nirminche sannaahaallo undi. psu chamuru companylannintini oke godugu kindaku tecchi bhari chamuru samsthanu nirminche pratipaadana munduku tecchindi. evari labdikosam ee prayatnaalu?chaina anusaristunna vyuuhaalaku mana vyuuhaalaku madhya teda undi. puurtigaa prabhutva niyantranato praarambhamaina chaina ippudu pattusadalistuu melliga ‘mishrama aardhika vyavastha’ bataloki vastondi. nehroo saarathyamlo roopudiddukunna mishrama aardhika vyavasthatho prayaanam praarambhinchina bhaarata ippudu private pettubadiki peddapeeta vestondi. eta desinvestment lakshyaalanu penchukuntunnadi. palu prabhutva ranga samsthalanu private param chestondi. chainaalo private pettubadulu punjukuntunnappatika prabhutva yajamanya samsthale aardhika rangamlo keelakabhoomika pooshistunnaayi. upaadhi avakaasaala kalpanalo sampada pampineelo ee samsthala paatrane keelakam. kendra prabhutva yaajamaanyamloonuu, sthaanika samsthalu, rashtra prabhutvaala saaradhyamloonuu lakshala sankhyalo companylu nadustunnaayi. bhuugolaanni chuduthuu, chaina pratishtaatmakamgaa vestunna antarjaatiiya railve lainla nunchi kuudaa prabhutva ranga samsthale garishta sthaayilo laabham pondutunnaayi. euraploni kaneesam 15 pattanaalaku chainaaloni palu nagaraala nunchi nerugaa goods raillu tannula koddi sarukulatho taralipotunnaayi. antarjaatiiya maandyam kaaranamgaa taatkaalikamgaa aardhikavruddhiki eduraina avarodhaalanu tanadaina saili globalijeshantho chaina adhigamistondi. chaina tarahaalo jaagrattagaa videshee maarketlanu kaivasam chesukune saamardhyaalanu bhaarata samakurchukoledu. trump tarahaalo sweeya aardhika rangaanni kaapaadukune prayatnaaluu cheyadam ledu. ippatikee videshee investerla kosam mana aardhika rangam talupulu teesipette paddhatulane anusaristondi. deenine vruddhiki maargamgaa bhaavistondi. ee vidhaanaala valla laabham atikoddi mandiki. nashtam asankhyaakulaina prajalaku. samaajamlo aakaankshalu perugutunnaayi. bhinna saamaajika, aardhika, saamskrutika nepathyaalanunchi autsaahikulaina yuvakulu kotta avakaasaala kosam doosukuvastunnaaru. velasankhyalo vistaristunna startaple induku nidarsanam. psuluinu vadilinchukovadampai kakunda, ee psulu chuttu kotta eko sistamnu abhivruddhi chestu ee staartaplaku avakaasaalanu prabhutvam penchaali. swatantra desangaa bhaarata prayaanam praarambhinchi kottalo prabhutva pettubadulu, psu samsthalu pooshinchina paatra ide. ippudu kommulu tirigina badavyaparulu, paarisraamikavettalu psuluinu aasrayinchukune prasthaanam praarambhinchaaru. alanti avasarame malli ippudu kanipistondi. antarjaatiiya marketlalo avakaasaalanu nammukoni naipunyaalanu samakuurchukoni vastunna vidyaavantulaina yuvakulaku akkada daarulu moosukupothe, ikkada kotta maargaalanu chuupaalsina baadhyata prabhutvaanide.intakuu manam etuvaipu? globala, lokala? rakshita vidhaanaalante vimarsakulu dummettipostunna, trump saarathyamlo america lokal antondi. i.yu ku gudbai palikina briton kuudaa adhe baatalo undi. euraploni itara deshaalloonuu ave dhwanulu vinavastunnaayi. chaina globne lokalga marche sanna hallo undi. bhaarata maatram prapancha parinaamaalatoe nimittam lekunda paatikella kritam baaniiloonae munduku potunnadi. oka desangaa mana soukhyam manam chusukovadamlo manakunna pratibandhakaalemiti? mana market saamarthyaanni maname enduku gurtinchalekapotunna? apaaramaina mana sahajavanarulanu, naipunyaalanu, manava vanarulanu mana aardhika rangam paripushtiki maname enduku viniyoginchalekapothun?rendu rojula kritame jarigina nascam leadership foram samavesallo maatlaadutuu, globalisation labdhidaarullo okaraina apara kuberudu mukesh ambani swayamgaa, aiti companylaku lokal mantraanni upadesinchaaru. aiti rangam prastutam edurkontunna anischiti, aandolanalaku adhe virugudani prakatinchaaru. mukesh ambani levanettina amsam chala keelakamaindi. eta aiti rangamlo vaarshika vruddhi retu anchanaalanu laanchanamgaa prakatinche nascam ee saari chetulettesindi. ee edaadi vruddhi retu inta untundani ujjaayimpugaa kuudaa cheppaleni nissahaya sthitilo nascam undi. antarjaatiiyamgaa nelakonna parinaamaalu induku kaaranam. america adhyakshudu trump nirmohamaatamgaa munduku tecchina rakshita vidhaanaala valla, americatho vyaparam chestunna prati desham ibbandulanu edurkone paristhiti. bhaarateeya aiti parisrama raabadullo 65 saatam varaku america nunche samakuurutoemdi. anduvalla trump debbaku bhaarata aiti parisrama penusavallane edurkovalsi vastundi. aardhika sampannamaina samsthalanu pakkanabedithe avakaasaalanu vetukkontu ippudippude rangamloki vachina chinna samsthalaku manugade savaluga maarindi.ee nepathyamlone mukesh ambani, lokal marketpy drushti saarinchamani aiti companylaku salaha icharu. deshee aiti parisrama saiju 16,000 kotla daalarlu. indulo desheeya market nunchi labhinche mottam 5,000 kotla dalarla kante minchadu. desheeyamgaa aiti viniyogam ippudippude punjukuntunnadi. aitipai mana carporate rangam, prabhutvam chestunna vyayam ippatikee chala takkuva. disital india praajektu kaaranamgaa prabhutvam aitipai vyayaanni penchenduku siddamgaa undi. smart cities kuudaa aiti rangaaniki maro manchi avakaasam. potilo niladokkukunenduku vyayaalanu tagginchukoni, utpaadakata penchukunenduku, naipunyaalanu, saamardhyaalanu meruguparuchukunenduka aitipai bhariga kharchupettaka tappadu. ivannee vyapara avakasale. kevalam aiti companylu matrame kaadu anni rangaala samsthalaku ee lokal suutram vartistundi. avakaasaalanu viniyoginchukovadamante avakaasaalanu kalpinchadam kuudaa. 125 kotla janabha unna desamlo 30 saatam kante potential viniyogadaarulu leru. ee 30 saatam janabha america janabha kante ekkuva. nijaaniki mana kante janabhalo pai mettuna unna chaina desheeya market, viniyoga sthaayitho poliste bhaarata dayaneeyamaina sthitilo unnattu lekka. mana desamlo madhyataragatigaa tamanu taamu bhaavinchukune vaaru anekamandi nijaaniki madhyataragati vargeekaranaloki raaru. tindiki lekapovadam matrame pedarikam kaadu. market vyavasthapai vishwaasam unnappudu aa vyavastha samakurche aadhunika vasatulu, sarveesulu, vastuvullo anekam andubaatulo lenivaarantaa pedale. ee pedalanu kaneesam madhyataragatiloki tegaligithe desheeya market atyanta aakarshaneeyamgaa maarutundi. idhi anta sulabham kaadu. vidhaana nirnetala mindsetku sambandhinchinadi. 2008 aardhika sankshobham tarvaata america, mahaakaayamtho kuudina aardhika samsthala valla nashtaalanu gurtinchi chempaluvesukundi. aardhika samsthala saijuku chattaparamgaa parimitulu vidhinchindi. bhaarata maatram ippudu, esbini aidu anubandha byaankulanu vileenam chesi 32 lakshala kotla roopaayala mahaabyaankunu nirminche sannaahaallo undi. psu chamuru companylannintini oke godugu kindaku tecchi bhari chamuru samsthanu nirminche pratipaadana munduku tecchindi. evari labdikosam ee prayatnaalu?chaina anusaristunna vyuuhaalaku mana vyuuhaalaku madhya teda undi. puurtigaa prabhutva niyantranato praarambhamaina chaina ippudu pattusadalistuu melliga ‘mishrama aardhika vyavastha’ bataloki vastondi. nehroo saarathyamlo roopudiddukunna mishrama aardhika vyavasthatho prayaanam praarambhinchina bhaarata ippudu private pettubadiki peddapeeta vestondi. eta desinvestment lakshyaalanu penchukuntunnadi. palu prabhutva ranga samsthalanu private param chestondi. chainaalo private pettubadulu punjukuntunnappatika prabhutva yajamanya samsthale aardhika rangamlo keelakabhoomika pooshistunnaayi. upaadhi avakaasaala kalpanalo sampada pampineelo ee samsthala paatrane keelakam. kendra prabhutva yaajamaanyamloonuu, sthaanika samsthalu, rashtra prabhutvaala saaradhyamloonuu lakshala sankhyalo companylu nadustunnaayi. bhuugolaanni chuduthuu, chaina pratishtaatmakamgaa vestunna antarjaatiiya railve lainla nunchi kuudaa prabhutva ranga samsthale garishta sthaayilo laabham pondutunnaayi. euraploni kaneesam 15 pattanaalaku chainaaloni palu nagaraala nunchi nerugaa goods raillu tannula koddi sarukulatho taralipotunnaayi. antarjaatiiya maandyam kaaranamgaa taatkaalikamgaa aardhikavruddhiki eduraina avarodhaalanu tanadaina saili globalijeshantho chaina adhigamistondi. chaina tarahaalo jaagrattagaa videshee maarketlanu kaivasam chesukune saamardhyaalanu bhaarata samakurchukoledu. trump tarahaalo sweeya aardhika rangaanni kaapaadukune prayatnaaluu cheyadam ledu. ippatikee videshee investerla kosam mana aardhika rangam talupulu teesipette paddhatulane anusaristondi. deenine vruddhiki maargamgaa bhaavistondi. ee vidhaanaala valla laabham atikoddi mandiki. nashtam asankhyaakulaina prajalaku. samaajamlo aakaankshalu perugutunnaayi. bhinna saamaajika, aardhika, saamskrutika nepathyaalanunchi autsaahikulaina yuvakulu kotta avakaasaala kosam doosukuvastunnaaru. velasankhyalo vistaristunna startaple induku nidarsanam. psuluinu vadilinchukovadampai kakunda, ee psulu chuttu kotta eko sistamnu abhivruddhi chestu ee staartaplaku avakaasaalanu prabhutvam penchaali. swatantra desangaa bhaarata prayaanam praarambhinchi kottalo prabhutva pettubadulu, psu samsthalu pooshinchina paatra ide. ippudu kommulu tirigina badavyaparulu, paarisraamikavettalu psuluinu aasrayinchukune prasthaanam praarambhinchaaru. alanti avasarame malli ippudu kanipistondi. antarjaatiiya marketlalo avakaasaalanu nammukoni naipunyaalanu samakuurchukoni vastunna vidyaavantulaina yuvakulaku akkada daarulu moosukupothe, ikkada kotta maargaalanu chuupaalsina baadhyata prabhutvaanide.