
ఆంగ్ల మహాకవి థామస్ స్టెర్న్ ఎలియట్ (26.09.1886 - 04.01.1967) అమెరికాలో జన్మించి 25వ యేట వరకు అక్కడే జీవించాడు. 25వ ఏట తన మకాం ఇంగ్లాండుకు మార్చుకొన్నాడు. బాల్యంలో వ్యాధిగ్రస్థుడయి, ఒంటరితనం కారణంగా మార్క్ ట్వెయిన్ పుస్తకాలు విరివిగా చదివాడు. దాంతో సాహిత్యాభిరుచి ఏర్పడింది. తన జన్మస్థలం సెయింట్ లూయీని అమితంగా ప్రేమించాడు. 14వ ఏట ‘రుబాయత్ ఆఫ్ ఒమర్ ఖయాం’ చదివి వెంటనే కవిత్వ రచన ప్రారంభించాడు. 1908లో అతడు చదివిన ‘ది సింబాలిస్ట్ మూవ్మెంట్ ఇన్ లిటరేచర్’ (రచయిత ఆర్థర్ సైమన్) అతడిపై ప్రగాఢమైన ముద్రవేసింది. అదే అతడిని ఫ్రెంచి సింబాలిస్టు కవుల్ని, మరీ ముఖ్యంగా లాఫోర్గ్ను చదివేలా చేసింది.యౌవన ప్రారంభంలోనే జీన్ లాఫోర్గ్, ఆర్ధర్ రింబో, పాల్ వెలెరీ కవిత్వంతో పరిచయం ఏర్పడింది. అమెరికన్ కవి, తాత్వికుడు జార్జిశాంతాయనకు శిష్యుడయ్యాడు. ఆయన ప్రభావంతో హిందూ దర్శనాల్ని అధ్యయనం చేశాడు. సంస్కృతాన్ని అభ్యసించాడు. 1914లో మొదటి ప్రపంచయుద్ధం ప్రారంభం కాగానే ఆక్స్ఫర్డ్ చేరుకొన్నాడు. 1915లో లిలియన్ అనే యువతితో పరిచయం ఏర్పడింది. తర్వాత ఆమెనే పెళ్ళి చేసుకొన్నాడు. ఆమె కోపిష్టిది కావడం వల్ల వారి వైవాహిక జీవితం ఎంతో కాలం కొనసాగలేదు. ఈ నేపథ్యంలోనే ‘ద వేస్ట్ లాండ్’ను 1922లో రచించాడు. అదే సంవత్సరం బ్రిటన్ పౌరసత్వం తీసుకొన్నాడు. 1927లో బ్రిటిష్ చర్చిలో సభ్యుడయ్యాడు.‘‘ఏప్రిల్ యీజ్ ది క్రూయెలెస్ట్ మంత్’’ అనే వాక్యంతో ఈ కావ్యం ప్రారంభమౌతుంది. ‘‘శాంతిః శ్శాంతిః శ్శాంతిః’’ అనే వేదోక్తంతో ముగుస్తుంది. అంతకుముందు రాసిన ‘హాలోమెన్’ను విస్తరించి ‘వేస్ట్ లాండ్’గా రూపొందించాడు. ‘హాలోమెన్’లోని ఆఖరి వాక్యం స్మరించుకోవలసినది: "This is the way the world endsnot with a bang, but with a whipmer''- ఒక గ్రీకు గాథో, బైబిల్ కథో, షేక్స్పియర్ నాటకాంశమో పాత్రో, జానపదకథో- ఇలా ఏదో ఒక గత ప్రఖ్యాత గ్రంథాల స్పర్శ ‘వేస్ట్ లాండ్’లోని ప్రతి వాక్యం వెనుక నిక్షిప్తమైంది. ఈ కారణంగానే ఆ కావ్య అవగాహన క్లిష్టమూ, జటిలమూ అయింది. ఎలియట్ ముందు కవులు ప్రకృతి, పక్షులు సూర్యోదయం అంటూ రొమాంటిక్ కవిత్వంతో గిలగిలలాడారు. నగర జీవనంలోని క్లేశాలు, దుర్భరత, ఎలియట్తో మొదలయి కవిత్వంలోకి ప్రవేశించాయి. ఆ విధంగా కవిత్వంలో వస్తుపరంగా మౌలికమైన మార్పుకు అతడి కవిత్వం నాంది పలికింది. 20వ శతాబ్దంలో అత్యధికంగా చర్చించబడిన, చదవబడిన, రాయబడిన కావ్యం ‘వేస్ట్ లాండ్’.ఎలియట్ కవిత్వంలోని గొప్పతనం అతడి పద చిత్రాలే. తొందరతొందరగా పరిగెట్టే మగ ఎలుకలు, బలిసిన పొట్టతో భారంగా ఈడ్చుకొంటూ నడిచే ఆడ ఎలుకలు, అందమైన స్త్రీ ముఖం కింద కూడా వుండే వికృతమైన పుర్రె- ఇలా ఆయన పద చిత్రాలు పాఠకుల్ని వెంటాడతాయి. వేస్ట్ లాండ్లోని కొన్ని గొప్ప కవితా శకలాలు: 1. గుప్పెడు మట్టిలో కూడా అనంత భయాల్ని చూపిస్తా 2. నిరుడు నీవు పాతిన శవం నేడు మొలకెత్తిందా 3. చిగురించని గత కాలం మోళ్ళు 4. మత్తుమందులోగల రోగిలా సాయంత్రం ఆకాశం మీద పరుచుకొంది.ఎలియట్ కవిత్వంలో ప్రధానంగా కనిపించే లోపం అతడి పాండిత్య ధోరణి. అతడి రచనలలో చాలా భాగం ‘నేనెంత పండితుణ్ణో చూడండి, నేనెంత చదువుకున్నానో చూడండి’’ అన్నట్టు ఉంటాయి. మరో లోపం అతడు మతవాది, నిరాశావాది. అతడి మితవాదం అంచులుదాటి ఫాసిజాన్ని తాకింది. కవిత్వానికి సామాజిక బాధ్యత అనే అంశాన్ని అతడు పూర్తిగా కొట్టిపారేశాడు. హిందూ తత్త్వ శాస్త్రం, మతపరమైన ప్రాచీనాంశాలు, గాథలు, ఆచారాల్లో అతనికి గల జ్ఞానాన్ని చూస్తే ఇంతటి ఛాందసుడు అంతటి ఆధునిక కవిత్వాన్ని ఎలా రాయగలిగాడా అని ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. ఎలియట్ కవిత్వం కంటే అతడి విమర్శ ఎంతో విలువైనది. కవిత్వ విమర్శలో అతడు పేర్కొన్న కొన్ని అంశాలు మైలురాళ్ళలాగా నిలిచిపోయాయి: 1. వచన రచనలలో రచయిత తన ఆదర్శాలను వెల్లడించుకోవచ్చు. కాని  కవిత్వంలో కవి కేవలం సత్యాలను మాత్రమే పేర్కొనాలి. 2. సాహిత్యంలో గొప్పతనాన్ని కేవలం సాహిత్య ప్రమాణాలతో మాత్రమే నిర్ణయించలేము. కాని ఒక రచన సాహిత్యమో కాదో తేల్చేది సాహిత్య ప్రమాణాలే. 3. నికార్సయిన కవిత్వంలో కవి తన గురించి చెప్పుకోడు. ఒక యుగం గురించి చెబుతాడు. 4. పరిణతి పొందిన కవి అంటే సాంప్రదాయం విస్తృతి పొంది ప్రవహించే ఒక వాహిక. 5. గొప్ప కవిత్వానికి అవగతం కాకముందే పాఠకుణ్ణి ఆకట్టుకొనే గుణముంటుంది.సోమసుందర్ తన 24వ ఏటనే ఎలియట్, క్రిస్టఫర్ కాడ్వెల్ వంటి వారి గ్రంథాలను అధ్యయనం చేశారు. ఆయన పదే పదే చదివిన గ్రంథాలలో ఎలియట్ ‘వేస్ట్ లాండ్’, ‘పొయెట్రీ అండ్ క్రిటిసిజమ్’; కాడ్వెల్ ‘ఇల్యూజన్ అండ్ రియాలిటీ’ ముఖ్యమైనవి. ఎలియట్ దీర్ఘ కావ్యాలు, మరీ ముఖ్యంగా ‘వేస్ట్లాండ్’, సోమసుందర్ దీర్ఘ కావ్య రచనకు ప్రేరణ, ప్రోద్బలం కలిగించాయి. సోమరసం, సుందరకాండ, మేఘరంజని, జీవనలిపి, సీకింగ్ మై బ్రోకెన్ వింగ్, ఆమ్రపర్ణి, రక్షరేఖ, అక్షయతరంగిణి వంటి మొత్తం ఇరవైకి పైగా దీర్ఘకావ్యాలను ఆయన రచించాడు. సమధర్మం, ఎమర్జెన్సీ, బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత, బొంబాయి అల్లర్లు, శ్రామిక జనావళి సంక్షేమం వీటి ఇతివృత్తాలు. వీటన్నింటికీ ఎలియట్ ‘వేస్ట్లాండ్’, ‘ఫోర్ క్వార్టెట్స్’ వంటి కావ్యాల ప్రేరణే నేపథ్యం. కాని ఎలియట్ మతవాదాన్ని, నిరాశావాదాన్ని సోమసుందర్ నిరసించారు. మార్క్సిజం ఇచ్చిన స్ఫూర్తితో గతితార్కిక వాద సూత్రాలను తన కావ్యాలలో అను సృజించారు. సాహిత్యం సాంఘిక ప్రయోజనం కోసం మాత్రమే ననే సంపూర్ణ విశ్వాసంతో తన రచనల్ని కావించారు. పురాణప్రతీకలు, ప్రాచీన గాథల స్పర్శలలో ఆయనపై ఎలియట్ ప్రభావం అధికమే. కనుకనే ఆయన కావ్యాలు కూడా అవగా హనా జఠిలతను సంతరించుకొన్నాయి. దీనికి ఆయన ప్రయోగించిన భాష కూడా తోడయింది. ‘‘వేయేళ్ళ తెలుగు సాహి త్యంలో అనుస్యూతంగా ప్రవహించిన కావ్య భాషను నేను వదులుకోలేను’’ అని నిర్ద్వంద్వంగా ప్రకటించి, తన కావ్య రచనను ఆ పంథాలోనే ఆయన కొనసాగించారు. ఆధునిక తెలుగు కవిత్వంలోని సకల ధోరణులను అర్థం చేసుకోగలిగే సంసిద్ధతతో పాఠకులు సమాయత్తం కావాలని ఆయన ఆశించారు.సోమసుందర్ సాహిత్య జీవితాన్ని ప్రతిఫలించిన సంపూర్ణ కావ్యం ‘జీవన లిపి’. దీని రచనా కాలం 1985. ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం, అర్ధరాత్రి, నిశాంతం అనే ఐదు అంకాలలో ఈ కావ్యం సాగుతుంది. ‘‘నానాల్క బాల్కనీలో/ ఆసీనులైన సుశబ్ద సుందరాంగులారా/ లేవండి, నర్తించండి/ నా జీవన లిపిని ధరించండి/ సుమాహార్యంగా/ ఇదే శివానందరాత్రి/ అవధరించండి/ ఇది మనోజ్ఞ కళాధరిత్రి’’ అంటూ సుశబ్ద ఆవాహనతో ఈ కావ్యం ప్రారంభమవుతుంది. భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత రసాస్వాదనలో మమేకమైన సోమ సుందర్ కలం దులపగానే సంగీతపరమైన ఆలోచనలే ముప్పిరిగొంటాయి. కనుకనే ‘‘నా హృదయక్షేత్రంలో పెరిగిన/ ఈ సంగీత వృక్షానికి ఇలాతల నైపథ్యంతో/ శ్రుతులు సమకూర్చుకొనే వేళ్ళు/ నా పితరుల శిరోజతలంపై చేవ్రాళ్ళు’’ అంటూ ముందుకు సాగుతుంది ఈ కావ్యం. యాంత్రిక జీవనంలో కృత్రిమ బతుకులీడుస్తున్న మానవత్వాన్ని మరిచిన నగర జీవనాన్ని ‘‘ఈ రాజధాని నగరం చచ్చిన ఊసరక్షేత్రం/ ఎడారి చాళ్ళవంటి నడిరోడ్లు/ నిర్దయ ధూమపాళిలో/ నేనొంటరిగానే సాగిపోవాలా?’’ అనే వాక్యాల్లో ఎలియట్ ముద్ర ప్రస్ఫుటం. ఎలియట్ ‘వేస్ట్లాండ్’కు సోమసుందర్ ‘ఊసర క్షేత్రం’ అనే సమాసం రూపొందించుకున్నారు. దీనిని అనేక కావ్యాలలో, కవితలలో బహుళంగా ప్రయోగించారు. నగరాన్ని ‘‘కాంక్రీటు కీకారణ్యం’’ అని కూడా సో.సు నిర్దేశిస్తూ, ఈ నగరాలలో పెరిగిపోతున్న అశాంతి, వెర్రితలలు వేస్తున్న మతతత్వం, రౌడీలు రాజకీయ గూండాలై ‘‘పావురాలనంకించుకొన్న గ్రద్ధల్లా యథేచ్ఛగా విహరించడం, ఏ మతమూ బోధించని ‘పరమత ద్వేషా’న్ని ప్రజలలో ఎగసనదోసే రాజకీయ నాయకుల’’ కుయుక్తులకు కినిసి ‘‘నడివయసు దాటీదాటని మూర్తి/ఆక్రమిత దుస్వప్నాల ఫలితంగా/ ఆకస్మికంగా నేలకూలిందేమిటి?/ ఇక్కడేనా మతాతీత స్వప్నం తత్తునియలై కుళ్ళిపోయింది’’అనే ఆవేదన కూడా ఎలియట్ నగర జీవన వైముఖ్యం నుంచి పుట్టినదే.‘సీకింగ్ మై బ్రోకెన్ వింగ్’ 1999లో వెలువడిన ద్విభాషా కావ్యం. ఆంగ్లానువాదం చందు సుబ్బారావు కావించారు. ఈ కావ్యంలో అనుభవ పారమ్యత కనిపిస్తుంది. దీనిలో నిర్దిష్టమైన ప్రతిమాట, ప్రతి వాక్యం అనేకార్థ స్ఫూర్తితో దర్శనమిస్తాయి. సామాజిక జీవితంలోని వైవిధ్యాలతో పాటు సామాజిక అంతస్సూత్రాల గతితార్కికతపై లోతైన వివేచన ఇందులో కనిపిస్తుంది. దీనిలోని మొదటి కవిత ‘సూపర్ సానిక్’లో ‘‘కొండ గొప్ప మాయావి/ చీకట్లో వాహ్యాళికి పోతుంది/ సెలయేళ్ళ కన్నీళ్ళు కారుస్తూ’’ వంటి ఎన్నెన్నో వింత పదచిత్రాలు కనిపిస్తాయి. ‘సీకింగ్ మై బ్రోకెన్ వింగ్’ కవిత స్వాతంత్ర పోరాట కాలంలో మన మేధావులు దేశం కోసం కన్న కలలు, భగ్న శిథిల స్వప్న రాశుల్ని దండగా గుచ్చింది. సుఖమయ జీవనం కోసం అనేక ఆధునిక పరికరాలు సమకూర్చుకొనే తాపత్రయంలో మనిషి తన స్వీయ హృదయాన్ని, సౌందర్యారాధనను కోల్పోతున్నాడని ‘‘పిట్టల భాష చెట్లకు తెలుసు/ గొంతెత్తగానే తలలూగిస్తాయి/ పర్వతాల భాష నదులకు తెలుసు/ ద్రవించగానే గలగలలాడుతూ కిలకిలమంటాయి, మరి మనుషులు ఏమాత్రం చలిస్తున్నారు’’ అని ప్రశ్నిస్తాడు కవి. ఈ కవితలో భావాల వెంట పదచిత్రాలు పరిగెడతాయి. ఈ లక్షణం ఎలియట్ నుంచి పుణికిపుచ్చుకున్నదే. ‘‘సంశయించకు, కర్తవ్యార్చన కన్న దేవతార్చన లేదు/ అసంతృప్తి ఒక్కటే పరమ సంపద. స్వర్గ పాథేయం. సాగించు నీ నిరంతర యాత్ర. పురోగమించు, తరించు! అదిగో అల్లదిగో కనిపించడం లేదా, Summum bonum! నీ యాత్రాంతమందే సుధాకలశం’’ అంటూ ‘ప్రామిసెస్ టు కీప్’ అనే ఆఖరి గద్య కవిత ముగుస్తుంది.టి.ఎస్. ఎలియట్ ‘వేస్ట్లాండ్’లోని కొన్ని కవితా శకలాలు:‘‘గుప్పెడు మట్టిలో కూడా అనంత భయాల్ని చూపిస్తా’’‘‘నిరుడు నీవు పాతిన శవం నేడు మొలకెత్తిందా’’‘‘చిగురించని గత కాలం మోళ్ళు’’‘‘మత్తుమందులోగల రోగిలా సాయంత్రం ఆకాశం మీద పరుచుకొంది.’’టి.ఎస్. ఎలియట్ ‘వేస్ట్లాండ్’లోని కొన్ని కవితా శకలాలు:‘‘గుప్పెడు మట్టిలో కూడా అనంత భయాల్ని చూపిస్తా’’‘‘నిరుడు నీవు పాతిన శవం నేడు మొలకెత్తిందా’’‘‘చిగురించని గత కాలం మోళ్ళు’’‘‘మత్తుమందులోగల రోగిలా సాయంత్రం ఆకాశం మీద పరుచుకొంది.’’శశికాంత్ శాతకర్ణి98853 89759(నవంబర్ 18న సోమసుందర్ 93వ జయంతి)

aangla mahakavi thamas stern eliat (26.09.1886 - 04.01.1967) americalo janminchi 25va yeta varaku akkade jeevinchaadu. 25va eta tana makam inglaanduku marchukonnadu. baalyamlo vyaadhigrasthudayi, ontaritanam kaaranamgaa mark twain pustakaalu virivigaa chadivaadu. daamto saahityaabhiruchi erpadindi. tana janmasthalam seint luini amitamgaa preminchaadu. 14va eta ‘rubayat af omar khayam’ chadivi ventane kavitva rachana praarambhinchaadu. 1908loo atadu chadivina ‘dhi symbalist moovment in literature’ (rachayita arther saiman) atadipai pragaadamaina mudravesindi. adhe atadini frenchi symbalistu kavulni, mari mukhyamgaa laphorgnu chadivela chesindi.youvana praarambhamlone jeen laforg, ardhar rimbo, pal velery kavitvamtho parichayam erpadindi. american kavi, taatvikudu jaarjisaantaayanaku shishyudayyaadu. aayana prabhaavamtho hindu darsanaalni adhyayanam cheshaadu. samskrutaanni abhyasinchaadu. 1914loo modati prapanchayuddham praarambham kagane auxfurd cherukonnadu. 1915loo lillian ane yuvatitho parichayam erpadindi. tarvaata aamene pelli chesukonnadu. aame kopishtidi kaavadam valla vaari vaivaahika jeevitam entho kaalam konasagaledu. ee nepathyamlone ‘da wayst land’nu 1922loo rachinchaadu. adhe samvatsaram briton pourasatvam teesukonnadu. 1927loo british charchilo sabhyudayyaadu.‘‘epril yeej dhi cruelest manth’’ ane vaakyamtho ee kaavyam praarambhamoutundi. ‘‘santih ssantih ssantih’’ ane vedoktamto mugustundi. antakumundu raasina ‘halomen’nu vistarinchi ‘wayst land’gaa roopondinchaadu. ‘halomen’loni akhari vaakyam smarinchukovalasinadi: "This is the way the world endsnot with a bang, but with a whipmer''- oka greeku gaatho, baibil katho, shakespier naatakaamsamo paatro, jaanapadakatho- ilaa edho oka gatha prakhyaata grandhaala sparsa ‘wayst land’loni prati vaakyam venuka nikshiptamaindi. ee kaaranamgaane aa kaavya avagaahana clishtamuu, jatilamuu ayindi. eliat mundu kavulu prakruti, pakshulu suuryoodayam antuu romantic kavitvamtho gilagilaladaru. nagara jeevanamloni klesaalu, durbharata, eliyattho modalayi kavitvamloki pravesinchaayi. aa vidhamgaa kavitvamlo vastuparamgaa moulikamaina maarpuku atadi kavitvam naandi palikindi. 20va sataabdamlo atyadhikamgaa charchinchabadina, chadavabadina, rayabadina kaavyam ‘wayst land’.eliat kavitvamloni goppatanam atadi pada chitrale. tondaratondaragaa parigette maga elukalu, balisina pottatho bhaaramgaa eedchukontu nadiche aada elukalu, andamaina stree mukham kinda kuudaa vunde vikrutamaina purre- ilaa aayana pada chitraalu paatakulni ventaadataayi. wayst landloni konni goppa kavita sakalaalu: 1. guppedu mattilo kuudaa ananta bhayalni chupista 2. nirudu neevu paatina shavam nedu molakettindaa 3. chigurinchani gatha kaalam mollu 4. mattumandulogala rogila saayantram aakaasam meeda paruchukondi.eliat kavitvamlo pradhaanamgaa kanipinche lopam atadi paanditya dhorani. atadi rachanalalo chala bhagam ‘nenentha panditunno chudandi, nenentha chaduvukunnano chudandi’’ annattu untaayi. maro lopam atadu matavaadi, niraasaavaadi. atadi mitavaadam anchuludaati fasijanni taakindi. kavitvaaniki saamaajika baadhyata ane amsaanni atadu puurtigaa kottiparesadu. hindu tattva saastram, mataparamaina praachiinaamsaalu, gaathalu, aachaaraallo ataniki gala ghnaanaanni chuste intati chhandasudu antati aadhunika kavitvaanni ela rayagaligada ani aascharyam kalugutundi. eliat kavitvam kante atadi vimarsa entho viluvainadi. kavitva vimarsalo atadu perkonna konni amsaalu mailuraallalaagaa nilichipoyayi: 1. vachana rachanalalo rachayita tana aadarsaalanu velladinchukovachhu. kaani  kavitvamlo kavi kevalam satyaalanu matrame perkonali. 2. saahityamlo goppatanaanni kevalam saahitya pramaanaalatoe matrame nirnayinchalemu. kaani oka rachana saahityamo kaado telchedi saahitya pramaanaale. 3. nikaarsayina kavitvamlo kavi tana gurinchi cheppukodu. oka yugam gurinchi chebutaadu. 4. parinati pondina kavi ante saampradaayam vistruti pondi pravahinche oka vaahika. 5. goppa kavitvaaniki avagatam kakamunde paatakunni aakattukone gunamuntundi.somasunder tana 24va etane eliat, christufer codwell vanti vaari grandhaalanu adhyayanam chesaru. aayana pade pade chadivina grandhaalalo eliat ‘wayst land’, ‘poyetri and criticism’; codwell ‘ilusen and reality’ mukhyamainavi. eliat deergha kaavyaalu, mari mukhyamgaa ‘wastland’, somasunder deergha kaavya rachanaku prerana, prodbalam kaliginchaayi. somarasam, sundarakanda, megharanjani, jeevanalipi, seaking mai brocken ving, aamraparni, raksharekha, akshayatarangini vanti mottam iravaiki paiga deerghakaavyaalanu aayana rachinchaadu. samadharmam, emergency, babri maseedu koolchiveta, bombai allarlu, shraamika janavali sankshemam veeti itivruttaalu. veetannintikii eliat ‘wastland’, ‘for quartets’ vanti kaavyaala prerane nepathyam. kaani eliat matavaadaanni, niraasaavaadaanni somasunder nirasinchaaru. marksism ichina sphuurtithoo gatitaarkika vaada suutraalanu tana kaavyaalalo anu srujinchaaru. saahityam saanghika prayojanam kosam matrame nane sampuurna vishwaasamtho tana rachanalni kaavinchaaru. puraanaprateekalu, praacheena gaathala sparsalalo aayanapai eliat prabhaavam adhikame. kanukane aayana kaavyaalu kuudaa avaga hana jathilatanu santarinchukonnaayi. deeniki aayana prayoginchina bhasha kuudaa todayindi. ‘‘veyella telugu saahi tyamlo anusyuutamgaa pravahinchina kaavya bhashanu nenu vadulukolenu’’ ani nirdvandvamgaa prakatinchi, tana kaavya rachananu aa panthaalone aayana konasaaginchaaru. aadhunika telugu kavitvamloni sakala dhoranulanu artham chesukogalige samsiddhatatoe paatakulu samaayattam kaavaalani aayana aasinchaaru.somasunder saahitya jeevitaanni pratiphalinchina sampuurna kaavyam ‘jeevana lipi’. deeni rachana kaalam 1985. udayam, madhyaahnam, saayantram, ardharaatri, nisaantam ane aidu ankaalalo ee kaavyam saagutundi. ‘‘nanalka balkaneelo/ aaseenulaina susabda sundarangulara/ levandi, nartinchandi/ naa jeevana lipini dharinchandi/ sumaahaaryamgaa/ ide sivaanandaraatri/ avadharinchandi/ idhi manogna kaladharitri’’ antuu susabda aavahanatho ee kaavyam praarambhamavutundi. bhaarateeya saastriiya sangeeta rasaaswaadanalo mamekamaina soma sundar kalam dulapagaane sangeetaparamaina aalochanale muppirigontaayi. kanukane ‘‘naa hrudayakshetramlo perigina/ ee sangeeta vrukshaaniki ilaatala naipathyamtho/ shrutulu samakuurchukonee vaellu/ naa pitarula shirojatalampai chevraallu’’ antuu munduku saagutundi ee kaavyam. yaantrika jeevanamlo krutrima batukuleedustunna maanavatvaanni marichina nagara jeevanaanni ‘‘ee rajadhani nagaram chachina oosarakshetram/ edaari challavanti nadirodlu/ nirdaya dhoomapalilo/ nenontarigaane sagipovala?’’ ane vaakyaallo eliat mudra prasphutam. eliat ‘wastland’ku somasunder ‘oosara kshetram’ ane samasam roopondinchukunnaaru. deenini aneka kaavyaalalo, kavitalalo bahulamgaa prayoginchaaru. nagaraanni ‘‘concreetu keekaaranyam’’ ani kuudaa soo.su nirdesistuu, ee nagaraalalo perigipotunna ashanthi, verritalalu vestunna matatatvam, roudiilu rajakeeya goondaalai ‘‘paavuraalanankinchukonna graddallah yathechchagaa viharinchadam, e matamuu bodhinchani ‘paramata dwesha’nni prajalalo egasanadose rajakeeya naayakula’’ kuyuktulaku kinisi ‘‘nadivayasu daatiidaatani muurti/aakramita duswapnala phalitamgaa/ aakasmikamgaa nelakulindemiti?/ ikkadena mataatiita swapnam tattuniyalai kullipoyindi’’ane aavedana kuudaa eliat nagara jeevana vaimukhyam nunchi puttinade.‘seaking mai brocken ving’ 1999loo veluvadina dwibhasha kaavyam. aanglaanuvaadam chandu subbarao kaavinchaaru. ee kaavyamlo anubhava paaramyata kanipistundi. deenilo nirdishtamaina pratimaata, prati vaakyam anekartha sphuurtithoo darsanamistaayi. saamaajika jeevitamlooni vaividhyaalatho paatu saamaajika antassuutraala gtitarkikatapai lotaina vivechana indulo kanipistundi. deenilooni modati kavita ‘super sanic’loo ‘‘konda goppa mayavi/ cheekatlo vaahyaaliki potundi/ selayella kanneellu kaarustuu’’ vanti ennenno vinta padachitraalu kanipistaayi. ‘seaking mai brocken ving’ kavita swaatantra porata kaalamlo mana medhaavulu desham kosam kanna kalalu, bhagna sithila swapna raasulni dandagaa guchindi. sukhamaya jeevanam kosam aneka aadhunika parikaraalu samakuurchukonee taapatrayamlo manishi tana sweeya hrudayaanni, soundaryaaraadhananu kolpotunnadani ‘‘pittala bhasha chetlaku telusu/ gontettagaane talaluugistaayi/ parvataala bhasha nadulaku telusu/ dravinchagaane galagalalaadutuu kilakilamantaayi, mari manushulu ematram chalistunnaru’’ ani prasnistaadu kavi. ee kavitalo bhavala venta padachitraalu parigedataayi. ee lakshanam eliat nunchi punikipuchukunnadee. ‘‘samsayinchaku, kartavyaarchana kanna devatarchana ledu/ asantrupti okkate parama sampada. swarga paatheyam. saaginchu nee nirantara yaatra. purogaminchu, tarinchu! adigo alladigo kanipinchadam leda, Summum bonum! nee yaatraantamande sudhaakalasam’’ antuu ‘pramises tu keep’ ane akhari gadya kavita mugustundi.ti.es. eliat ‘wastland’loni konni kavita sakalaalu:‘‘guppedu mattilo kuudaa ananta bhayalni chupista’’‘‘nirudu neevu paatina shavam nedu molakettindaa’’‘‘chigurinchani gatha kaalam mollu’’‘‘mattumandulogala rogila saayantram aakaasam meeda paruchukondi.’’ti.es. eliat ‘wastland’loni konni kavita sakalaalu:‘‘guppedu mattilo kuudaa ananta bhayalni chupista’’‘‘nirudu neevu paatina shavam nedu molakettindaa’’‘‘chigurinchani gatha kaalam mollu’’‘‘mattumandulogala rogila saayantram aakaasam meeda paruchukondi.’’sasikant saatakarni98853 89759(navambar 18na somasunder 93va jayanti)