అలంకారిక శాస్త్రాన్ని, ఆంతరంగిక రాగాన్ని మేళవించి అందంగా పాటైన కవి శేషేంద్ర శర్మ. వ్యాకరణాల్ని తొక్కుతూ మధుర స్వరాలు ఏరుకొంటూ వచ్చిన ఆ పాటకు మాటల్లేవు మధురిమలే ఉన్నాయి. రాగానికి మేళవించిన తీగెని మీటిన శ్రావ్యమైన పాటే శేషేంద్ర శర్మ.‘మరచిన తలపింపగ నగు, ఎరుగని నాడెల్ల పాట నెరిగింపనగున్’ అని నన్నయ చెప్పిన మాటలో ఉన్నంత సత్యంగా పాటలాంటి కవి గుంటూరు శేషేంద్రశర్మ. సాహిత్య ప్రక్రియల్లో సర్వ శ్రేష్ఠమైన పాట ప్రక్రియలా ఆయన రచనలన్నీ ప్రజలకు చేరాయి. ‘నిదురించే తోటలోకి పాట ఒకటి వచ్చింది’ అని కూర్చిన ఆయన పాటలోని సారాంశం కూడా అదే. ఆయనకున్న కవితా శక్తి అపురూపమైంది. కవితా రంగంలో ఆయన ప్రయోగ శీలత అనితర శీలమైంది. 20వ శతాబ్ది కవితాకాశంలో ‘ఆధునిక మహాభారత’ మనే విశ్వమానవ కథా కావ్యాన్ని సృష్టించి తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో గొప్ప స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నారు. ఆధునిక వచన కవితా శకాన్ని నెలకొల్పిన కవిగా ఆయన కీర్తి గడించారు.నదులు, కవులు కలలను ఫలింపజేసే శక్తులుగా నమ్మిన కవి శేషేంద్ర శర్మ: ‘నదులు కంటున్న కలలు పొలాల్లో ఫలిస్తాయి.కవులు కంటున్న కలలు మనుషుల్లో ఫలిస్తాయి.ధరిత్రిని కలందున్నితే అవుతుంది అది ఒక ఇతిహాసం’అంటున్న ఈ వచన కవి సృజనలో ఒక ప్రకృతి, మనోకృతి నడుమ సజీవ సంబంధం పరివ్యాప్తమై ఉంది.కవిత్వానికి తక్షణ ప్రయోజనం– కవిత్వం విని శ్రోత ఒక ఆత్మిక తృప్తిని పొందాలంటాడు శేషేంద్ర శర్మ. అందుకోసమే విశిష్ఠ భావం, విశిష్ఠ భాష తన రక్తంలో ప్రవహించే ఒక అసాధారణ వాక్యం మాత్రమే కవిత కాగలదన్నాడు. నిరంతరం కవి అంతర్మథనం లోంచి పుట్టినదైతేనే పాటై ప్రజల పక్షం చేరుతుంది. కవి కర్తవ్యాన్ని నిర్దేశిస్తూ, ‘మనిషి కన్నీరు తుడవడం నీ వంతు. శరీరం పోయినా నిలిచేది నీ గొంతు’ అనడంలో తాత్వికత అదే.‘ఆధునిక భారతం’ను పాటగా చేసుకొని పల్లవించాడు శేషేంద్ర శర్మ. కవితా వస్తువును పాటకు శీర్షికను చేసి చరణాల్లో భావాలను పొదిగాడు. కవితా స్వరూప మంతా తానే. కానీ పక్షి పాట గానో, వేణువు పాటగానో ప్రతిఫలింపజేయడంలో కవి తన లక్ష్యాన్ని చేరుకొన్నాడు.‘ఓ పక్షి ఎక్కడ్నించో వస్తుంది రెక్కల మీదఈ బాటసారి చెవిలో ఒక పాట పాడేసి వెళ్లి పోతుంది ఒక నిజమైన అనుభూతిని మోసే వాక్యం పాటప్రాణం మోసుకొస్తున్న పక్షిలా నీ దగ్గర వాలుతుంది’ఈ పాదాల్లో కవి ఆత్మీకరించుకొనే గుణం ప్రధానమై అలరించింది. అంతలోనే కవి పక్షికి కర్తవ్యాన్ని బోధిస్తున్నాడు.‘ఓ! పక్షీ! నీ పాట ఇక్కడ పాడబోకు ఎగిరిపోనీ వనాలెక్కడున్నాయో వెతుక్కుంటూ’.... అడవిని పక్షి పాటతో కొలుస్తాను’అంటాడు శేషేంద్ర శర్మ. కవి మదిలో వెలసిన భావమే కావచ్చు కానీ ఈ పాట, ఈ పక్షీ ప్రతీకలై కవిత్వాశయాన్ని శాసిస్తాయి. అలాగే కవన శిల్పానికి తనదైన తీరులో భాష్యం చెప్పాడు కవి.‘నా గొంతు ప్రజలకు దానం చేశాను, నా జాతే నా భాషకు ప్రాణ వాయువునా దేశం నా శిల్పానికి ఆయువు’ ఇది తన వ్యక్తిత్వం కోసం అనడమేగాదు,‘గాలిలో ఉన్న పక్షులన్నీ కలిసినా నా పాటతో పోటీ పడలేవునా పాట ఆర్కిటిక్ సముద్ర కన్య నా కంఠ సీమల్లో  చెక్కిన శిల్పం’అని చెప్తూ అలంకారిక శాస్త్రాన్ని, ఆంతరంగిక రాగాన్ని మేళవించి అందంగా పాటైన కవి శేషేంద్రశర్మ. ఆ కవి వ్యాకరణాల్ని తొక్కుతూ మధుర స్వరాలు ఏరుకొంటూ వచ్చిన పాట. ఆ పాటకు మాటల్లేవు మధురిమలే ఉన్నాయి. రాగానికి మేళవించిన తీగెని మీటిన శ్రావ్యమైన పాటే ఆయన.కమ్మని పాటలాంటి ఈ కవి 90వ జయంతి సభ అక్టోబర్ 20 నాడు హైదరాబాద్లోని త్యాగరాయ గానసభలో జరుపుకోవడం ముదావాహం.ప్రొ. ననుమాసస్వామిరాష్ట్ర అధ్యక్షులు, 1969 తెలంగాణ రాష్ట్ర పోరాటయోధుల సంఘం(నేడు శేషేంద్ర శర్మ 90వ జయంతి)‘మరచిన తలపింపగ నగు, ఎరుగని నాడెల్ల పాట నెరిగింపనగున్’ అని నన్నయ చెప్పిన మాటలో ఉన్నంత సత్యంగా పాటలాంటి కవి గుంటూరు శేషేంద్రశర్మ. సాహిత్య ప్రక్రియల్లో సర్వ శ్రేష్ఠమైన పాట ప్రక్రియలా ఆయన రచనలన్నీ ప్రజలకు చేరాయి. ‘నిదురించే తోటలోకి పాట ఒకటి వచ్చింది’ అని కూర్చిన ఆయన పాటలోని సారాంశం కూడా అదే. ఆయనకున్న కవితా శక్తి అపురూపమైంది. కవితా రంగంలో ఆయన ప్రయోగ శీలత అనితర శీలమైంది. 20వ శతాబ్ది కవితాకాశంలో ‘ఆధునిక మహాభారత’ మనే విశ్వమానవ కథా కావ్యాన్ని సృష్టించి తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో గొప్ప స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నారు. ఆధునిక వచన కవితా శకాన్ని నెలకొల్పిన కవిగా ఆయన కీర్తి గడించారు.నదులు, కవులు కలలను ఫలింపజేసే శక్తులుగా నమ్మిన కవి శేషేంద్ర శర్మ: ‘నదులు కంటున్న కలలు పొలాల్లో ఫలిస్తాయి.కవులు కంటున్న కలలు మనుషుల్లో ఫలిస్తాయి.ధరిత్రిని కలందున్నితే అవుతుంది అది ఒక ఇతిహాసం’అంటున్న ఈ వచన కవి సృజనలో ఒక ప్రకృతి, మనోకృతి నడుమ సజీవ సంబంధం పరివ్యాప్తమై ఉంది.కవిత్వానికి తక్షణ ప్రయోజనం– కవిత్వం విని శ్రోత ఒక ఆత్మిక తృప్తిని పొందాలంటాడు శేషేంద్ర శర్మ. అందుకోసమే విశిష్ఠ భావం, విశిష్ఠ భాష తన రక్తంలో ప్రవహించే ఒక అసాధారణ వాక్యం మాత్రమే కవిత కాగలదన్నాడు. నిరంతరం కవి అంతర్మథనం లోంచి పుట్టినదైతేనే పాటై ప్రజల పక్షం చేరుతుంది. కవి కర్తవ్యాన్ని నిర్దేశిస్తూ, ‘మనిషి కన్నీరు తుడవడం నీ వంతు. శరీరం పోయినా నిలిచేది నీ గొంతు’ అనడంలో తాత్వికత అదే.‘ఆధునిక భారతం’ను పాటగా చేసుకొని పల్లవించాడు శేషేంద్ర శర్మ. కవితా వస్తువును పాటకు శీర్షికను చేసి చరణాల్లో భావాలను పొదిగాడు. కవితా స్వరూప మంతా తానే. కానీ పక్షి పాట గానో, వేణువు పాటగానో ప్రతిఫలింపజేయడంలో కవి తన లక్ష్యాన్ని చేరుకొన్నాడు.‘ఓ పక్షి ఎక్కడ్నించో వస్తుంది రెక్కల మీదఈ బాటసారి చెవిలో ఒక పాట పాడేసి వెళ్లి పోతుంది ఒక నిజమైన అనుభూతిని మోసే వాక్యం పాటప్రాణం మోసుకొస్తున్న పక్షిలా నీ దగ్గర వాలుతుంది’ఈ పాదాల్లో కవి ఆత్మీకరించుకొనే గుణం ప్రధానమై అలరించింది. అంతలోనే కవి పక్షికి కర్తవ్యాన్ని బోధిస్తున్నాడు.‘ఓ! పక్షీ! నీ పాట ఇక్కడ పాడబోకు ఎగిరిపోనీ వనాలెక్కడున్నాయో వెతుక్కుంటూ’.... అడవిని పక్షి పాటతో కొలుస్తాను’అంటాడు శేషేంద్ర శర్మ. కవి మదిలో వెలసిన భావమే కావచ్చు కానీ ఈ పాట, ఈ పక్షీ ప్రతీకలై కవిత్వాశయాన్ని శాసిస్తాయి. అలాగే కవన శిల్పానికి తనదైన తీరులో భాష్యం చెప్పాడు కవి.‘నా గొంతు ప్రజలకు దానం చేశాను, నా జాతే నా భాషకు ప్రాణ వాయువునా దేశం నా శిల్పానికి ఆయువు’ ఇది తన వ్యక్తిత్వం కోసం అనడమేగాదు,‘గాలిలో ఉన్న పక్షులన్నీ కలిసినా నా పాటతో పోటీ పడలేవునా పాట ఆర్కిటిక్ సముద్ర కన్య నా కంఠ సీమల్లో  చెక్కిన శిల్పం’అని చెప్తూ అలంకారిక శాస్త్రాన్ని, ఆంతరంగిక రాగాన్ని మేళవించి అందంగా పాటైన కవి శేషేంద్రశర్మ. ఆ కవి వ్యాకరణాల్ని తొక్కుతూ మధుర స్వరాలు ఏరుకొంటూ వచ్చిన పాట. ఆ పాటకు మాటల్లేవు మధురిమలే ఉన్నాయి. రాగానికి మేళవించిన తీగెని మీటిన శ్రావ్యమైన పాటే ఆయన.కమ్మని పాటలాంటి ఈ కవి 90వ జయంతి సభ అక్టోబర్ 20 నాడు హైదరాబాద్లోని త్యాగరాయ గానసభలో జరుపుకోవడం ముదావాహం.ప్రొ. ననుమాసస్వామిరాష్ట్ర అధ్యక్షులు, 1969 తెలంగాణ రాష్ట్ర పోరాటయోధుల సంఘం(నేడు శేషేంద్ర శర్మ 90వ జయంతి)
alankaarika saastraanni, aantarangika raagaanni melavinchi andamgaa paataina kavi seshendra sharma. vyaakaranaalni tokkutuu madhura swaraalu erukontu vachina aa paataku matallevu madhurimale unnaayi. raagaaniki melavinchina teegeni meetina shraavyamaina pate seshendra sharma.‘marachina talapimpaga nagu, erugani naadella paata nerigimpanagun’ ani nannaya cheppina maatalo unnanta satyamgaa patalanti kavi gunturu seshendrasarma. saahitya prakriyallo sarva shreshtamaina paata prakriyala aayana rachanalanni prajalaku cherayi. ‘nidurinche thotaloki paata okati vachindi’ ani kuurchina aayana paatalooni saaraamsam kuudaa adhe. aayanakunna kavita sakti apuroopamaindi. kavita rangamlo aayana prayoga sheelatha anitara sheelamaindi. 20va satabdi kavitaakaasamlo ‘aadhunika mahabharata’ mane vishwamaanava kathaa kaavyaanni srushtinchi telugu saahitya charitralo goppa sthaanaanni sampaadinchukunnaaru. aadhunika vachana kavita sakaanni nelakolpina kaviga aayana keerti gadinchaaru.nadulu, kavulu kalalanu phalimpajese saktulugaa nammina kavi seshendra sharma: ‘nadulu kantunna kalalu polaallo phalistaayi.kavulu kantunna kalalu manushullo phalistaayi.dharitrini kalandunnite avutundi adhi oka itihasam’antunna ee vachana kavi srujanalo oka prakruti, manokruti naduma sajeeva sambandham parivyaaptamai undi.kavitvaaniki takshana prayojanam– kavitvam vini shrotha oka aatmika truptini pondaalantaadu seshendra sharma. andukosame visishta bhavam, visishta bhasha tana raktamlo pravahinche oka asaadhaarana vaakyam matrame kavita kagaladannadu. nirantaram kavi antarmathanam lonchi puttinadaitene paatai prajala paksham cherutundi. kavi kartavyaanni nirdesistuu, ‘manishi kanneeru tudavadam nee vantu. sareeram poina nilichedi nee gontu’ anadamlo taatvikata adhe.‘aadhunika bhaaratam’nu paatagaa chesukoni pallavinchaadu seshendra sharma. kavita vastuvunu paataku sheershikanu chesi charanaallo bhaavaalanu podigaadu. kavita swaroopa mantaa taane. cony pakshi paata gano, venuvu paatagaano pratiphalimpajeyadamlo kavi tana lakshyaanni cherukonnadu.‘oo pakshi ekkadnincho vastundi rekkala meedaee batasari chevilo oka paata padesi velli potundi oka nijamaina anubhootini mose vaakyam paatapraanam mosukostunna pakshila nee daggara vaalutundi’ee paadaallo kavi aatmeekarinchukone gunam pradhaanamai alarinchindi. antalone kavi pakshiki kartavyaanni bodhistunnadu.‘oo! pakshi! nee paata ikkada paadaboku egiriponi vanalekkadunnayo vetukkuntu’.... adavini pakshi paatatho kolustaanu’antaadu seshendra sharma. kavi madilo velasina bhavame kaavachhu cony ee paata, ee pakshi prateekalai kavitvaasayaanni saasistaayi. alaage kavana silpaaniki tanadaina teerulo bhashyam cheppaadu kavi.‘naa gontu prajalaku daanam cheshaanu, naa jaathe naa bhashaku praana vayuvuna desham naa silpaaniki aayuvu’ idhi tana vyaktitvam kosam anadamegaadu,‘gaalilo unna pakshulannee kalisina naa paatatho poty padalevuna paata architic samudra kanya naa kamtha seemallo  chekkina shilpam’ani cheptuu alankaarika saastraanni, aantarangika raagaanni melavinchi andamgaa paataina kavi seshendrasarma. aa kavi vyaakaranaalni tokkutuu madhura swaraalu erukontu vachina paata. aa paataku matallevu madhurimale unnaayi. raagaaniki melavinchina teegeni meetina shraavyamaina pate aayana.kammani patalanti ee kavi 90va jayanti sabha actober 20 naadu hyderabadloni tyaagaraaya gaanasabhalo jarupukovadam mudavaham.pro. nanumasaswamirashtra adhyakshulu, 1969 telamgaana rashtra poraatayodhula sangham(nedu seshendra sharma 90va jayanti)‘marachina talapimpaga nagu, erugani naadella paata nerigimpanagun’ ani nannaya cheppina maatalo unnanta satyamgaa patalanti kavi gunturu seshendrasarma. saahitya prakriyallo sarva shreshtamaina paata prakriyala aayana rachanalanni prajalaku cherayi. ‘nidurinche thotaloki paata okati vachindi’ ani kuurchina aayana paatalooni saaraamsam kuudaa adhe. aayanakunna kavita sakti apuroopamaindi. kavita rangamlo aayana prayoga sheelatha anitara sheelamaindi. 20va satabdi kavitaakaasamlo ‘aadhunika mahabharata’ mane vishwamaanava kathaa kaavyaanni srushtinchi telugu saahitya charitralo goppa sthaanaanni sampaadinchukunnaaru. aadhunika vachana kavita sakaanni nelakolpina kaviga aayana keerti gadinchaaru.nadulu, kavulu kalalanu phalimpajese saktulugaa nammina kavi seshendra sharma: ‘nadulu kantunna kalalu polaallo phalistaayi.kavulu kantunna kalalu manushullo phalistaayi.dharitrini kalandunnite avutundi adhi oka itihasam’antunna ee vachana kavi srujanalo oka prakruti, manokruti naduma sajeeva sambandham parivyaaptamai undi.kavitvaaniki takshana prayojanam– kavitvam vini shrotha oka aatmika truptini pondaalantaadu seshendra sharma. andukosame visishta bhavam, visishta bhasha tana raktamlo pravahinche oka asaadhaarana vaakyam matrame kavita kagaladannadu. nirantaram kavi antarmathanam lonchi puttinadaitene paatai prajala paksham cherutundi. kavi kartavyaanni nirdesistuu, ‘manishi kanneeru tudavadam nee vantu. sareeram poina nilichedi nee gontu’ anadamlo taatvikata adhe.‘aadhunika bhaaratam’nu paatagaa chesukoni pallavinchaadu seshendra sharma. kavita vastuvunu paataku sheershikanu chesi charanaallo bhaavaalanu podigaadu. kavita swaroopa mantaa taane. cony pakshi paata gano, venuvu paatagaano pratiphalimpajeyadamlo kavi tana lakshyaanni cherukonnadu.‘oo pakshi ekkadnincho vastundi rekkala meedaee batasari chevilo oka paata padesi velli potundi oka nijamaina anubhootini mose vaakyam paatapraanam mosukostunna pakshila nee daggara vaalutundi’ee paadaallo kavi aatmeekarinchukone gunam pradhaanamai alarinchindi. antalone kavi pakshiki kartavyaanni bodhistunnadu.‘oo! pakshi! nee paata ikkada paadaboku egiriponi vanalekkadunnayo vetukkuntu’.... adavini pakshi paatatho kolustaanu’antaadu seshendra sharma. kavi madilo velasina bhavame kaavachhu cony ee paata, ee pakshi prateekalai kavitvaasayaanni saasistaayi. alaage kavana silpaaniki tanadaina teerulo bhashyam cheppaadu kavi.‘naa gontu prajalaku daanam cheshaanu, naa jaathe naa bhashaku praana vayuvuna desham naa silpaaniki aayuvu’ idhi tana vyaktitvam kosam anadamegaadu,‘gaalilo unna pakshulannee kalisina naa paatatho poty padalevuna paata architic samudra kanya naa kamtha seemallo  chekkina shilpam’ani cheptuu alankaarika saastraanni, aantarangika raagaanni melavinchi andamgaa paataina kavi seshendrasarma. aa kavi vyaakaranaalni tokkutuu madhura swaraalu erukontu vachina paata. aa paataku matallevu madhurimale unnaayi. raagaaniki melavinchina teegeni meetina shraavyamaina pate aayana.kammani patalanti ee kavi 90va jayanti sabha actober 20 naadu hyderabadloni tyaagaraaya gaanasabhalo jarupukovadam mudavaham.pro. nanumasaswamirashtra adhyakshulu, 1969 telamgaana rashtra poraatayodhula sangham(nedu seshendra sharma 90va jayanti)