మరణించినవి తిరిగి రావడం సంభవం కాదు’ అనే నానుడి దృష్ట్యా జన్యు మార్పిడి (జీఎం) ఆవాలు పంట సాగుకు అనుమతించి భారత్ ఘోర తప్పిదం చేయనుందా? పర్యావరణ వినాశకర జీఎం ఆవాలు పంటను వాణిజ్యపరంగా సాగుచేసేందుకు కేంద్ర బయోటెక్ నియంత్రణ సంస్థ –‘జెనెటిక్ ఇంజనీరింగ్ అప్రైజల్ కమిటీ’ (జీఈఏసీ) అనుమతి ఇవ్వడం వివాదాస్పదంగా మారింది. జీఈఏసీ సిఫార్సులను కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ అంతిమంగా ఆమోదించవలసి ఉన్నది. జీఈఏసీ నిర్ణయాన్ని పర్యావరణవేత్తలు, జీఎం వ్యతిరేక సంస్థలు, ఆరెస్సెస్ అనుబంధ ఆర్థిక విధాన మేధావుల బృందం– ‘స్వదేశీ జాగరణ్ మంచ్’ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాయి. బీటీ ఆవాలు సాగు నిర్ణయంపై సుప్రీంకోర్టులో కేసు నడుస్తున్న సమయంలో జీఈఏసీ ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడం అర్థరహితమైనదని ఎస్జేఎం జాతీయ సహ కన్వీనర్ అశ్వని మహాజన్ విమర్శ. గుల్మనాశక నిరోధక బీటీ ఆవాలు సాగుకు అత్యున్నత జీఈఏసీ అనుమతించడంపై రైతులు, వినియోగదారులు, శాస్త్రవేత్తలు తదితరులతో కూడిన వందలాది ప్రభుత్వేతర సంస్థలతో ఏర్పడిన ‘సార్సన్ సత్యాగ్రహ’ అనే ఐక్యసంఘటనా వేదిక తీవ్రంగా ఖండించింది. జన్యుమార్పిడి పంటల సాగుకు అనుమతించి ఆహారాన్ని, పంటల సాగును, పర్యావరణాన్ని ప్రమాదంలో పడవేయొద్దని అనేక ప్రజాస్వామిక సంస్థలు ప్రభుత్వాన్ని నిలదీస్తున్నాయి.జన్యుమార్పిడి ఆవాల వాణిజ్యసాగుపై జెనెటిక్ ఇంజనీరింగ్ అప్రైజల్ కమిటీ (జీఈఏసీ) సిఫార్సులు ప్రస్తుతం పర్యావరణం, అడవులు, వాతావరణ మార్పు మంత్రిత్వ శాఖామాత్యులు అనిల్ దవె ఆమోదం కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయి. జీఎం ఆవాలు సాగుపైన, బహిరంగ క్షేత్రస్థాయి సాగు ప్రయోగాలపై నిషేధం విధించి సుప్రీం కోర్టు విచారణలో కేసు నడుస్తున్న నేపథ్యంలో కేంద్రం జీఈఏసీ సిఫార్సులను ఆమోదిస్తుందా? ఈ జన్యు మార్పిడి ఆవాలు వంగడాలను ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం అభివృద్ధిపరిచింది. వాటిల్ని ‘ధారా మస్టార్డ్ హైబ్రిడ్ II’ అని పిలుస్తారు. ఈ విత్తనాల ధర చాలా చౌక అనీ, అదీ కాక సాధారణ హైబ్రిడ్ రకాల కంటే ఇది 30 శాతం అధిక దిగుబడి ఇస్తుందని జన్యు శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. అయినప్పటికీ, జన్యుమార్పిడి విత్తనాల కంటే సాధారణ రకం హైబ్రిడ్ విత్తనాలు అధిక దిగుబడిని ఇస్తున్నాయని, పైగా ఈ జన్యు మార్పిడి విత్తనాల వల్ల మగవాళ్ళలో వంధ్యత్వం వంటి ఆరోగ్య సమస్యలు, ప్రజలు, పర్యావరణ సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయని పర్యావరణ ఉద్యమకారులు ఆరోపిస్తున్నారు.1990ల మధ్య కాలం వరకు వంట నూనెల ఉత్పత్తిలో స్వయసమృద్ధిలో కొనసాగుతున్న భారత్ 2014 నాటి కల్లా వంటనూనెల దిగుమతి దేశాల్లో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ప్రపంచ బ్యాంక్ వత్తిడి కారణంగా వంటనూనెలపై దిగుమతుల సుంకాలను భారీగా తగ్గించడంతో దేశీయ మార్కెట్లలోకి విదేశీ వంటనూనెలు ప్రవాహంలా వచ్చి పడ్డాయి. దేశీయ వంటనూనెల అవసరాల్లో సగానికిపైగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడవలసిన దుస్థితి ఏర్పడింది. ఇండోనేసియా, మలేషియాల నుంచి పామాయిల్, బ్రెజిల్, అర్జెంటీనా నుంచి సోయాబీన్ ఆయిల్ భారీ ఎత్తున దిగుమతి చేసుకుంటుండంతో దేశీయ వంటనూనె గింజల ఉత్పత్తి ఘోరంగా క్షీణించింది. ఇప్పుడు స్థానిక పర్యావరణ విధ్వంసానికి దారితీసే బీటీ ఆవాలు సాగును భారత్ ప్రోత్సహించడం వెనుక కూడా అంతర్జాతీయ ఆహార కార్పొరేట్ దిగ్గజాల కుట్ర దాగి ఉందని పలువురు పర్యావరణవేత్తలు ఆరోపిస్తున్నారు. అధిక దిగుబడినిచ్చే బీటీ ఆవాలు సాగును ప్రోత్సహించడం వల్ల దేశ ఖజానాపై దిగుమతుల కోసం విదేశీ మారక చెల్లింపుల భారాన్ని నివారించగలమని చెబుతున్న బీటీ సమర్థకుల వాదనలోనూ పసలేదు. ఎందుకంటే, బీటీ ఆవాలు కంటే సంప్రదాయక ఆవాల రకాలే అధిక దిగుబడినిస్తున్న నిజాన్ని వారు మరుగున పరుస్తున్నారు. జీఎం ఆహార పంటలు దేశంలో సాగు చేసేందుకు ‘ఆహారభద్రత’ పేరు మీద నియంత్రణ చట్టాలు, అధికార ప్రక్రియలు, విధానాలు సైతం అతిక్రమణకు గురవుతున్నాయి. 2010 ‘జైరాం రమేశ్ నివేదిక’ బీటీ వంకాయ సాగుపై నిరవధిక నిషేధం; ఆగస్టు 2012లో ‘సొపొరీ కమిటీ’ నివేదిక, ‘‘పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీ’ నివేదిక, 2013 జూన్ – జూలైలో ‘సాంకేతిక నిపుణుల కమిటీ (టీఈసీ) అంతిమ నివేదిక’ జన్యుమార్పిడి పంటల సాగును వ్యతిరేకించినా జీఈఏసీ సంస్థ బీటీ ఆవాలు సాగుకు పచ్చజెండా ఊపడంపై అనేక సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.బీటీ ఆవాలు సాగుకు ఆమోదం పొందడంపై ఆధారపడి అంతర్జాతీయ వ్యవ సాయ వాణిజ్య కార్పొరేట్ దిగ్గజాలు భారత వ్యవసాయ రంగంలోకి చొచ్చుకురావడానికి ఉవ్విళ్లూరుతున్నాయి. బీటీ ఆవాలు రకం విత్తనాభివృద్ధి వెనుక ప్రముఖ వ్యవసాయ వాణిజ్య కార్పొరేట్ సంస్థ బేయర్ హస్తముందన్న ఆరోపణలూ ఉన్నాయి. అదే విధంగా గతంలో జీఎం గోల్డెన్ రైస్ రకం వరి వంగడాన్ని ‘సింజెంటా’ సంస్థ భారత్లో ప్రవేశపెట్టేందుకు ప్రయత్నించింది. అంతర్జాతీయ నూనె గింజలు, వ్యవసాయ వాణిజ్య, బయోటెక్ కార్పొరేట్ దిగ్గజాలు స్థానిక వంటనూనె ఉత్పత్తిని దెబ్బతీసి స్థానిక మార్కెట్పై ఆధిపత్యం కోసం సుదీర్ఘకాలంగా ప్రయత్నిస్తున్నాయి. గతంలో వర్షాభావ పంటగా జన్యుపరివర్తిత ఆహారేతర బీటీ పత్తి సాగు దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించింది. అయితే బీటీ పత్తి వల్ల భారత్లో ఆత్మహత్యలు పెరిగాయని కేలిఫోర్నియా సుస్థిర వ్యవసాయ వ్యవస్థల విశ్లేషణ కేంద్రం శాస్త్రవేత్తల అధ్యయనం వెల్లడించింది. 2002లో మోన్శాంటో బీటీ విత్తనాలను ప్రవేశపెట్టిన నాటి నుంచి, వాటి వినియోగం వల్ల 2 లక్షల 50వేల మంది రైతులు బలవన్మరణాలకు పాల్పడ్డారని ప్రముఖ మహిళా పర్యావరణవేత్త వందనా శివ ఆరోపిస్తున్నారు. ప్రపంచీకరణ, హరిత విప్లవం, భారీ నీటి ప్రాజెక్టులు, రసాయనాలు, హైబ్రిడ్ విత్తనాలు, మార్కెట్ మాయాజాలం వగైరా వ్యవసాయ వాణిజ్య విధానాలు వ్యవసాయక సమాజాల స్వయం సమృద్ధిని ధ్వంసం చేశాయి. బీటీ ఆవాలు సాగుకు అనుమతించినట్లయితే, అది స్థానిక ఆహార, వ్యవసాయ సంప్రదాయాలను దెబ్బతీయడమే కాదు, దేశ ఆహార భద్రతకు ముప్పు ఏర్పడుతుందన్న పర్యావరణవేత్తల హెచ్చరికలను కేంద్రం పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
maraninchinavi tirigi ravadam sambhavam kaadu’ ane naanudi drishtya janyu marpidy (gm) aavaalu panta saaguku anumatinchi bharat ghora tappidam cheyanunda? paryaavarana vinasakara gm aavaalu pantanu vaanijyaparamgaa saaguchesenduku kendra biotec niyantrana samstha –‘genetic injaneering aprisel commity’ (ghasa) anumati ivvadam vivaadaaspadamgaa maarindi. ghasa sifaarsulanu kendra paryaavarana mantritva saakha antimamgaa aamodinchavalasi unnadi. ghasa nirnayaanni paryaavaranavettalu, gm vyatireka samsthalu, auresses anubandha aardhika vidhaana medhavula brundam– ‘swadeshee jagaran munch’ teevramgaa vyatirekinchaayi. bt aavaalu saagu nirnayampai supreenkortulo kesu nadustunna samayamlo ghasa ee nirnayam teesukovadam ardharahitamainadani szm jaateeya saha conveaner ashwani mahajan vimarsa. gulmanasaka nirodhaka bt aavaalu saaguku atyunnata ghasa anumatinchadampai raitulu, viniyogadaarulu, saastravettalu taditarulato kuudina vandalaadi prabhutvetara samsthalatho erpadina ‘sarson satyagraha’ ane aikyasanghatana vedika teevramgaa khandinchindi. janyumarpidi pantala saaguku anumatinchi aahaaraanni, pantala saagunu, paryaavaranaanni pramaadamlo padaveyoddani aneka prajaaswaamika samsthalu prabhutvaanni niladeestunnaayi.janyumarpidi aavaala vaanijyasaagupai genetic injaneering aprisel commity (ghasa) sifaarsulu prastutam paryaavaranam, adavulu, vaataavarana maarpu mantritva saakhaamaatyulu anil dave aamodam kosam eduruchustunnaayi. gm aavaalu saagupaina, bahiranga kshetrasthaayi saagu prayogaalapai nishedham vidhinchi supreem kortu vichaaranalo kesu nadustunna nepathyamlo kendram ghasa sifaarsulanu aamodistundaa? ee janyu marpidy aavaalu vangadaalanu dhilli vishwavidyaalayam abhivruddhiparichindi. vaatilni ‘dhara mastard hibrid II’ ani pilustaaru. ee vittanaala dhara chala chouka any, adhee kaaka saadhaarana hibrid rakala kante idhi 30 saatam adhika digubadi istundani janyu saastravettalu chebutunnaru. ayinappatiki, janyumarpidi vittanaala kante saadhaarana rakam hibrid vittanaalu adhika digubadini istunnayani, paiga ee janyu marpidy vittanaala valla magavaallalo vandhyatvam vanti aarogya samasyalu, prajalu, paryaavarana samasyalu talettutunnaayani paryaavarana udyamakaarulu aaropistunnaaru.1990la madhya kaalam varaku vanta noonela utpattilo swayasamruddhilo konasaagutunna bharat 2014 naati kalla vantanuunela digumati deshaallo agrasthaanamlo nilichindi. prapancha bank vattidi kaaranamgaa vantanoonelapai digumatula sunkaalanu bhariga tagginchadamtho desheeya maarketlaloki videshee vantanuunelu pravahamla vachi paddai. desheeya vantanuunela avasaraallo sagaanikipaigaa digumatulapaine aadhaarapadavalasina dusthiti erpadindi. indonesia, maleshiyala nunchi pamail, brejil, argentina nunchi soyabin aayil bhari ettuna digumati chesukuntundamto desheeya vantanuune ginjala utpatti ghoramgaa ksheeninchindi. ippudu sthaanika paryaavarana vidhvamsaaniki daariteese bt aavaalu saagunu bharat prothsahinchadam venuka kuudaa antarjaatiiya aahaara carporate diggajaala kutra daagi undani paluvuru paryaavaranavettalu aaropistunnaaru. adhika digubadinicche bt aavaalu saagunu prothsahinchadam valla desha khajanapai digumatula kosam videshee maaraka chellimpula bhaaraanni nivaarinchagalamani chebutunna bt samarthakula vaadanaloonuu pasaledu. endukante, bt aavaalu kante sampradaayaka aavaala rakale adhika digubadinistunna nijaanni vaaru maruguna parustunnaaru. gm aahaara pantalu desamlo saagu chesenduku ‘aahaarabhadrata’ paeru meeda niyantrana chattaalu, adhikara prakriyalu, vidhaanaalu saitam atikramanaku guravutunnaayi. 2010 ‘jairam ramesh nivedika’ bt vankaaya saagupai niravadhika nishedham; aagastu 2012loo ‘sopori commity’ nivedika, ‘‘parlamentary standing commity’ nivedika, 2013 joon – juulailoo ‘saanketika nipunula commity (ts) antima nivedika’ janyumarpidi pantala saagunu vyatirekinchinaa ghasa samstha bt aavaalu saaguku pachajenda oopadampai aneka sandehaalu vyaktamavutunnaayi.bt aavaalu saaguku aamodam pondadampai aadhaarapadi antarjaatiiya vyava saaya vaanijya carporate diggajaalu bhaarata vyavasaaya rangamloki chochukuraavadaaniki uvvillurutunnaayi. bt aavaalu rakam vittanaabhivruddhi venuka pramukha vyavasaaya vaanijya carporate samstha beyar hastamundanna aaropanaluu unnaayi. adhe vidhamgaa gatamlo gm golden rais rakam vari vangadaanni ‘synjenta’ samstha bhaaratlo pravesapettenduku prayatninchindi. antarjaatiiya noone ginjalu, vyavasaaya vaanijya, biotec carporate diggajaalu sthaanika vantanuune utpattini debbateesi sthaanika marketpy aadhipatyam kosam sudiirghakaalamgaa prayatnistunnaayi. gatamlo varshabhava pantagaa janyuparivartita aahaaretara bt patti saagu desavyaaptamgaa vistarinchindi. ayithe bt patti valla bhaaratlo aatmahatyalu perigaayani kelifornia susthira vyavasaaya vyavasthala vislaeshana kendram saastravettala adhyayanam velladinchindi. 2002loo monsanto bt vittanaalanu pravesapettina naati nunchi, vaati viniyogam valla 2 lakshala 50vela mandi raitulu balavanmaranaalaku paalpaddaarani pramukha mahila paryaavaranavetta vandana shiva aaropistunnaaru. prapancheekarana, harita viplavam, bhari neeti praajektulu, rasaayanaalu, hibrid vittanaalu, market mayajalam vagaira vyavasaaya vaanijya vidhaanaalu vyavasaayaka samajala swayam samruddhini dhwamsam chesaayi. bt aavaalu saaguku anumatinchinatlayite, adhi sthaanika aahaara, vyavasaaya sampradaayaalanu debbateeyadame kaadu, desha aahaara bhadrataku muppu erpadutundanna paryaavaranavettala heccharikalanu kendram parigananaloki teesukovali.