గత రెండు సంవత్సరాలలో (2015, 2016) సగటు ఉద్యోగాల కల్పన ఏడాదికి రెండు లక్షల కంటే తక్కువకు పడిపోయింది. అంటే 2011 సంవత్సరానికి ముందు జరిగిన వార్షిక ఉద్యోగాల సృష్టిలో నాలుగో వంతు కంటే తక్కువగా ఈ రెండు సంవత్సరాలలో ఉద్యోగాల కల్పన జరిగింది.ప్రధానమంత్రిగా మూడు సంవత్సరాలు పూర్తిచేసుకోనున్న నరేంద్రమోదీ దేశ యువజనులకు తాను ఇచ్చిన ఒక పెద్ద వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చడంలో తమ ప్రభుత్వ అసమర్థతపై తీవ్రంగా కలవరపడుతుండాలి.శ్రామిక విపణిలోకి కొత్తగా ప్రవేశిస్తున్న వారందరికీ ఉద్యోగాలు సమకూరుస్తామని 2014 సార్వత్రక ఎన్నికల సందర్భంగా దేశ ప్రజలకు ముఖ్యంగా యువజనులకు ఆయన పదే పదే హామీ ఇచ్చారు. చదువు పూర్తిచేసుకొని ఉద్యోగాల మార్కెట్లోకి ప్రవేశించిన వారి జీవన స్థితిగతులను మెరుగురిచేందుకు బీజేపీకి ఒక అవకాశం ఇవ్వాలని కొత్తగా ఓటుహక్కును పొందిన యువజనులనుద్దేశించి ఆయన పలు సభల్లో విజ్ఞప్తి చేశారు. ‘తమ యాభైలలో వున్నవారికి నేనేమీ చేయలేను. అయితే ఇరవై–ముప్పై సంవత్సరాల మధ్య వయస్సులోవుండి కొత్తగా ఉద్యోగాలకు ప్రయత్నిస్తున్న వారి జీవితాలను మార్చివేయాలని నేను కోరుకుంటున్నాను’ అని మోదీ పలు బహిరంగసభల్లో చెప్పడం నాకు బాగా జ్ఞాపకమున్నది.ఈ వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చడంలో ఎన్డీఏ ఘోరంగా విఫలమయిందని మూడేళ్ళ మోదీ సర్కార్ పాలన రుజువుచేసింది. నిజానికి కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ అందించిన సమాచారమే ఈ వాస్తవాన్ని స్పష్టం చేసింది. వ్యవస్థీకృత రంగంలో ఉద్యోగాల సృష్టి గణనీయంగా తగ్గిపోయిందని ఆ సమాచారం ఎత్తిచూపింది. 2009–2011 సంవత్సరాల మధ్య మన స్థూల దేశీయోత్పత్తి (జీడీపీ) సగటున 8.5 శాతం చొప్పున పెరుగుతుండగా వ్యవస్థీకృత రంగం ఆ మూడు సంవత్సరాలూ ఏటా 9.5 లక్షల చొప్పున కొత్త ఉద్యోగాలను సృష్టించింది. పరిస్థితి మరీ ఘోరంగా లేనప్పటికీ, ఆ పెరుగుదలను ‘ఉద్యోగ రహిత పెరుగుదల’గా భావించడం జరిగిందనే విషయాన్ని మనం విస్మరించకూడదు. గత రెండు సంవత్సరాలలో అంటే 2015, 2016లో సగటు ఉద్యోగాల కల్పన ఏడాదికి రెండు లక్షల కంటే తక్కువకు పడిపోయింది. అంటే 2011 సంవత్సరానికి ముందు జరిగిన వార్షిక ఉద్యోగాల సృష్టిలో నాలుగో వంతు కంటే తక్కువగా ఈ రెండు సంవత్సరాలలో ఉద్యోగాల కల్పన జరిగింది.జౌళి, లోహాలు, చర్మ ఉత్పత్తులు, వజ్రాలు, ఆభరణాలు, ఐటీ, బీపీఓ, రవాణా, ఆటోమోబైల్స్, హ్యాండ్లూమ్స్ లాంటి వ్యవస్థీకృత రంగాలలో ఉద్యోగావకాశాల పెరుగుదల ఎందుకంతగా పడిపోయింది? అంతర్జాతీయంగా భారత్ అగ్ర గామిగా ఉందని భావించే ఈ రంగాలలోనే అంతా సవ్యంగా లేదనేది స్పష్టం. 2015లో ఈ ఎనిమిది రంగాలలో కొత్తఉద్యోగాల సృష్టి మున్నెన్నడూ లేనివిధంగా 1.5 లక్షల స్థాయికి పడిపోయింది. ఈ పరిణామం పట్ల ప్రభుత్వం బాగా కలవరపడింది. ఉద్యోగాల సృష్టికి సంబంధించిన సమాచారం (డేటా) సేకరణకు అనుసరించే విధానాన్ని సమీక్షించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. వ్యవస్థీకృత పరిశ్రమల పరిధిలో పైన పేర్కొన్న ఎనిమిది రంగాలనే కాకుండా విద్య, వైద్యం, హోటళ్ళు మొదలైన కీలక సేవా రంగాలను కూడా చేర్చారు. ఉద్యోగాల పెరుగుదలను అంకెలను అధికంగా చూపేందుకే వ్యవస్థీకృత పరిశ్రమల పరిధిని విస్తరించడం జరిగిందన్నది స్పష్టం. ఇందుకు కారణం వస్తూత్పత్తి రంగంలో వృద్ధి చాలా తక్కువగా – వార్షికంగా 1.5 శాతం మాత్రమే – వుంటూ సేవల రంగంలో వృద్ధి 7 నుంచి 8 శాతం చొప్పున మెరుగ్గా ఉండడమే. పెద్దనోట్ల రద్దు సంక్షోభ కాలంలో ఆరోగ్య భద్రత, విద్య మొదలైన రంగాలలో ఉద్యోగాల కల్పనకు ఎటువంటి విఘాతం కలుగలేదనడానికి వారూ వీరూ చెప్పిన మాటలే ఆధారం.వ్యవస్థీకృత రంగంలో సేవల రంగాలను కూడా చేర్చడంతో 2016లో కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టి స్వల్పంగా మెరుగుపడిందని చూపడానికి ప్రభుత్వానికి వీలు కలిగింది. కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టి 2015లో 1.55 లక్షల నుంచి 2016లో 2.31 లక్షలకు పెరిగింది. అయినప్పటికీ ఇది, 2009లో వ్యవస్థీకృత రంగంలో జరిగిన కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టిలో 25 శాతం కంటే తక్కువే. మరింత ముఖ్యమైన విషయమేమిటంటే ఉద్యోగాల సృష్టికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరించడానికి అనుసరించిన కొత్త విధానం మరో కట్టుకథను వ్యాప్తి చేయడంలో ఎన్డీఏ ప్రభుత్వానికి ఎంతైనా తోడ్పడింది. 2016 అక్టోబర్ –డిసెంబర్ త్రైమాసికంలో అంటే పెద్ద నోట్లరద్దు (డీమానిటైజేషన్) కాలంలో ఉద్యోగాల నష్టం పెద్దగా జరుగలేదన్నదే ఆ కట్టు కథ. విస్మయకరంగా, ఆ త్రైమాసికంలో నిర్మాణ రంగంలో మినహా మిగతా రంగాలన్నిటిలోనూ ఉద్యోగాల సృష్టి పెరిగిందని కార్మిక శాఖ గణాంకాలు వెల్లడించాయి. పెద్దనోట్ల రద్దుతో నాలుగు నెలల పాటు దేశ ఆర్థికవ్యవస్థలో సంక్షోభం నెలకొన్నప్పుడు వివిధ పరిశ్రమలు కొత్త ఉద్యోగులను నియమించుకున్నాయనేది విశ్వసించలేని విషయం. విద్య, ఆరోగ్య భద్రతా రంగాలలో ప్రభుత్వం కొత్త ఉద్యోగులను నియమించి వుండొచ్చు అనడానికి అవకాశమున్నది. దీనివల్లే ఆ నాలుగునెలల కాలంలో కొత్త ఉద్యోగాల పెరుగుదల సానుకూలంగా ఉందని చెప్పడం సాధ్యమయివుంటుంది. నిజానికి నోట్లరద్దుతో ఏర్పడిన కొత్త పరిస్థితు లలో తమ వ్యవహారాలను చక్కదిద్దుకోవడంలోనే వ్యవస్థీకృత రంగ పరిశ్రమలు తలమునకలయ్యాయి. అదే సమయంలో అన్ని వస్తూత్పత్తుల విక్రయాలు కూడా గణనీయంగా తగ్గిపోయాయి.ఇంతవరకు వ్యవస్థీకృత రంగంలో కొత్త ఉద్యోగావకాశాల పరిస్థితి గురించి చర్చించాము. ఇక అసంఘటిత రంగంలోని చిన్న ఉత్పత్తిదారులు తమ ఉత్పత్తుల, ఉద్యోగాల విషయంలో పెద్ద నష్టాలకు గురయ్యారు. ఆరెస్సెస్ అనుబంధ భారతీయ మజ్దూర్ సంఘ్ ప్రధాన కార్యదర్శి వ్రిజేష్ ఉపాధ్యాయ ఇలా చెప్పారు: ‘నోట్లరద్దు కాలంలో మొత్తం రెండున్నర లక్షల పరిశ్రమలలో ఉత్పత్తి పూర్తిగా నిలిచిపోయింది. ఒక్కో యూనిట్లో 5నుంచి పదిమంది ఉద్యోగులు వీధిన పడ్డారని అనుకుంటే ఉద్యోగాల నష్టం భారీగా ఉంటుందనడంలో సందేహం లేదు’.అసంఘటిత రంగంలో ఉద్యోగాల నష్టాన్ని అంచనా వేయడం కష్టం. అయితే సంఘటిత, అసంఘటిత రంగాలలో ఉద్యోగ నష్టాల ధోరణుల మధ్య పరస్పర సంబంధమున్నదనే విషయాన్ని ఆర్థికవేత్తలు ఏకగ్రీవంగా అంగీకరిస్తున్నారు. సంఘటిత రంగంలో కంటే అసంఘటిత రంగంలోనే ఉద్యోగాల పెరుగుదల వేగంగా వుంటుందని ప్రభుత్వం తరచు చెబుతుంటుంది. దీన్ని నిరూపించేందుకు నిజమైన సమాచారం లేదు. వ్యవస్థీకృత రంగంలో ఉద్యోగాల పెరుగుదల నాలుగు సంవత్సరాలలో 70 శాతానికి పైగా మందగించిందంటే, అసంఘటితరంగంలో ఉద్యోగాల పెరుగుదల మెరుగ్గా ఉండడం అసాధ్యం. శ్రామిక విపణిలో 85 శాతానికి పైగా ఉద్యోగాలు అసంఘటిత రంగానికి సంబంధించినవేనన్నది మనం విస్మరించలేని వాస్తవం. దీన్నిబట్టి కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టి జరగకపోవడం మోదీ ప్రభుత్వ ఏకైక పెద్ద వైఫల్యంగా రుజువవుతున్నది.ఇటీవలి కాలంలో ఐటీ, బీపీఓ రంగాలలో ఉద్యోగాల సృష్టి అత్యధికంగా ఉంటోంది. అయితే రాబోయే రెండు మూడు సంవత్సరాలలో ఈ రంగాలలో ఉద్యోగాలు గణనీయంగా తగ్గిపోతాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇది మరింత ఆందోళనకరమైన విషయం.ఈ రెండు రంగాలలో ప్రస్తుతం నలభై లక్షల మంది ఉద్యోగులు వున్నారు. వీరిలో 60 శాతం మంది, వారి ప్రస్తుత నైపుణ్యాల స్థాయితో, పరిశ్రమ భవిష్యత్తు అవసరాలకు ఉపయోగపడరని ఐటీ రంగ నిఫుణులు ఘంటాపథంగా చెబుతున్నారు. ‘ఐటీ ఉద్యోగులలో అత్యధికులు మళ్ళీ శిక్షణ పొందవలసిన అవసరం ఎంతైనా వున్నది. అధునాతన శిక్షణ పొందినప్పటికీ మళ్ళీ పరిశ్రమలో వారికి స్థానం లభిస్తుందని నిశ్చితంగా చెప్పలేము. ఆటోమేషన్ ప్రభావం ఐటీ, బీపీఓ రంగాలనే కాకుండా ఆటోమోబైల్, ఇంజినీరింగ్ మొదలైన మాన్యుఫాక్చరింగ్ రంగాలను కూడా బాగా దెబ్బతీస్తున్నది. ఫిక్కీతో కలిసి ఈ పరిణామాలపై సంయుక్త అధ్యయనాన్ని నిర్వహిస్తున్నాం’ అని నాస్కామ్ అధ్యక్షుడు ఆర్. చంద్రశేఖర్ అన్నారు. ఐటీ/ బీపీఓ రంగాలలోని ప్రస్తుత ఉద్యోగులలో సగం మందికి పైగా రాబోయే కొద్ది సంవత్సరాలలో అనావశ్యకమైపోతారని ఇన్ఫోసిస్ సీఈవో విశాల్ శిక్కా కుండబద్దలు కొట్టినట్టుగా చెప్పారు.శ్రామిక విపణిలో పరిస్థితులు చాలా విషమంగా ఉన్నాయనేది స్పష్టం. ఆర్థిక సమాచారాన్ని తనకు అనుకూలంగా రూపొందించుకోవడంలో తలమునకలై వున్న ప్రభుత్వం ఈ విపత్కర పరిస్థితిని అంగీకరించకపోవచ్చు. భారతదేశపు వ్యవస్థీకృత వస్తూత్పత్తి, సేవల రంగాలలో ఉద్యోగాల కల్పన భవిష్యత్తు గురించి ప్రభుత్వంలోని వారెవ్వరూ శ్రద్ధగా పట్టించుకుంటున్న దాఖలాలు కన్పించడం లేదు. ప్రభుత్వ ఆర్థికవేత్తలు ఎ్వవరూ ఆ అంశంపై తీవ్రంగా చర్చిస్తున్నట్టు నేను వినలేదు. ఇక అసంఘటితరంగం విషయం గురించి చెప్పేదేముంది? శాసససభా ఎన్నికలలో ప్రజల మధ్య విభజనలు సృష్టించే, ఉద్వేగాత్మక అంశాల ప్రాతిపదికన బీజేపీ సాధించిన విజయాల ఆధారంగా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిస్థితి అంతా సవ్యంగా, సజావుగా వున్నట్టు ప్రభుత్వం విశ్వసిస్తున్నట్టుగా కన్పిస్తోంది. ఇది ఇప్పుడు సమస్యలో భాగం. ఎన్నికలలో బీజేపీకి ఎటువంటి హాని చేయనందున డీమానిటైజేషన్ సంపూర్ణంగా విజయవంతమయినట్టు గొప్పగా చెబుతున్నారు. ముద్రాబ్యాంకు మొదలైన వాటి మద్దతుతో అనియతరంగం మంచి ఫలితాలు సాధిస్తున్నుట్టు మోదీ నిజంగా విశ్వసిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ ఆర్థికవేత్తలు కొంత మంది ఇప్పటికే స్వయం ఉపాధి సుగుణాల గురించి మాట్లాడుతున్నారు. అయితే అభివృద్ధి గురించి ఆయా వాదనలకు బలపరిచే సమాచారం స్వల్పంగా మాత్రమే వున్నందున అదంతా విశ్వాసాలు, నమ్మకాలకు మాత్రమే పరిమితం. ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రాథమిక వాస్తవాలను నిరాకరించడానికి ఎన్నికల విజయాలను ఎట్టి పరిస్థితులలోను ఉపయోగించుకోకూడదు.ఎమ్.కె. వేణు(ది వైర్)ప్రధానమంత్రిగా మూడు సంవత్సరాలు పూర్తిచేసుకోనున్న నరేంద్రమోదీ దేశ యువజనులకు తాను ఇచ్చిన ఒక పెద్ద వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చడంలో తమ ప్రభుత్వ అసమర్థతపై తీవ్రంగా కలవరపడుతుండాలి.శ్రామిక విపణిలోకి కొత్తగా ప్రవేశిస్తున్న వారందరికీ ఉద్యోగాలు సమకూరుస్తామని 2014 సార్వత్రక ఎన్నికల సందర్భంగా దేశ ప్రజలకు ముఖ్యంగా యువజనులకు ఆయన పదే పదే హామీ ఇచ్చారు. చదువు పూర్తిచేసుకొని ఉద్యోగాల మార్కెట్లోకి ప్రవేశించిన వారి జీవన స్థితిగతులను మెరుగురిచేందుకు బీజేపీకి ఒక అవకాశం ఇవ్వాలని కొత్తగా ఓటుహక్కును పొందిన యువజనులనుద్దేశించి ఆయన పలు సభల్లో విజ్ఞప్తి చేశారు. ‘తమ యాభైలలో వున్నవారికి నేనేమీ చేయలేను. అయితే ఇరవై–ముప్పై సంవత్సరాల మధ్య వయస్సులోవుండి కొత్తగా ఉద్యోగాలకు ప్రయత్నిస్తున్న వారి జీవితాలను మార్చివేయాలని నేను కోరుకుంటున్నాను’ అని మోదీ పలు బహిరంగసభల్లో చెప్పడం నాకు బాగా జ్ఞాపకమున్నది.ఈ వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చడంలో ఎన్డీఏ ఘోరంగా విఫలమయిందని మూడేళ్ళ మోదీ సర్కార్ పాలన రుజువుచేసింది. నిజానికి కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ అందించిన సమాచారమే ఈ వాస్తవాన్ని స్పష్టం చేసింది. వ్యవస్థీకృత రంగంలో ఉద్యోగాల సృష్టి గణనీయంగా తగ్గిపోయిందని ఆ సమాచారం ఎత్తిచూపింది. 2009–2011 సంవత్సరాల మధ్య మన స్థూల దేశీయోత్పత్తి (జీడీపీ) సగటున 8.5 శాతం చొప్పున పెరుగుతుండగా వ్యవస్థీకృత రంగం ఆ మూడు సంవత్సరాలూ ఏటా 9.5 లక్షల చొప్పున కొత్త ఉద్యోగాలను సృష్టించింది. పరిస్థితి మరీ ఘోరంగా లేనప్పటికీ, ఆ పెరుగుదలను ‘ఉద్యోగ రహిత పెరుగుదల’గా భావించడం జరిగిందనే విషయాన్ని మనం విస్మరించకూడదు. గత రెండు సంవత్సరాలలో అంటే 2015, 2016లో సగటు ఉద్యోగాల కల్పన ఏడాదికి రెండు లక్షల కంటే తక్కువకు పడిపోయింది. అంటే 2011 సంవత్సరానికి ముందు జరిగిన వార్షిక ఉద్యోగాల సృష్టిలో నాలుగో వంతు కంటే తక్కువగా ఈ రెండు సంవత్సరాలలో ఉద్యోగాల కల్పన జరిగింది.జౌళి, లోహాలు, చర్మ ఉత్పత్తులు, వజ్రాలు, ఆభరణాలు, ఐటీ, బీపీఓ, రవాణా, ఆటోమోబైల్స్, హ్యాండ్లూమ్స్ లాంటి వ్యవస్థీకృత రంగాలలో ఉద్యోగావకాశాల పెరుగుదల ఎందుకంతగా పడిపోయింది? అంతర్జాతీయంగా భారత్ అగ్ర గామిగా ఉందని భావించే ఈ రంగాలలోనే అంతా సవ్యంగా లేదనేది స్పష్టం. 2015లో ఈ ఎనిమిది రంగాలలో కొత్తఉద్యోగాల సృష్టి మున్నెన్నడూ లేనివిధంగా 1.5 లక్షల స్థాయికి పడిపోయింది. ఈ పరిణామం పట్ల ప్రభుత్వం బాగా కలవరపడింది. ఉద్యోగాల సృష్టికి సంబంధించిన సమాచారం (డేటా) సేకరణకు అనుసరించే విధానాన్ని సమీక్షించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. వ్యవస్థీకృత పరిశ్రమల పరిధిలో పైన పేర్కొన్న ఎనిమిది రంగాలనే కాకుండా విద్య, వైద్యం, హోటళ్ళు మొదలైన కీలక సేవా రంగాలను కూడా చేర్చారు. ఉద్యోగాల పెరుగుదలను అంకెలను అధికంగా చూపేందుకే వ్యవస్థీకృత పరిశ్రమల పరిధిని విస్తరించడం జరిగిందన్నది స్పష్టం. ఇందుకు కారణం వస్తూత్పత్తి రంగంలో వృద్ధి చాలా తక్కువగా – వార్షికంగా 1.5 శాతం మాత్రమే – వుంటూ సేవల రంగంలో వృద్ధి 7 నుంచి 8 శాతం చొప్పున మెరుగ్గా ఉండడమే. పెద్దనోట్ల రద్దు సంక్షోభ కాలంలో ఆరోగ్య భద్రత, విద్య మొదలైన రంగాలలో ఉద్యోగాల కల్పనకు ఎటువంటి విఘాతం కలుగలేదనడానికి వారూ వీరూ చెప్పిన మాటలే ఆధారం.వ్యవస్థీకృత రంగంలో సేవల రంగాలను కూడా చేర్చడంతో 2016లో కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టి స్వల్పంగా మెరుగుపడిందని చూపడానికి ప్రభుత్వానికి వీలు కలిగింది. కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టి 2015లో 1.55 లక్షల నుంచి 2016లో 2.31 లక్షలకు పెరిగింది. అయినప్పటికీ ఇది, 2009లో వ్యవస్థీకృత రంగంలో జరిగిన కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టిలో 25 శాతం కంటే తక్కువే. మరింత ముఖ్యమైన విషయమేమిటంటే ఉద్యోగాల సృష్టికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరించడానికి అనుసరించిన కొత్త విధానం మరో కట్టుకథను వ్యాప్తి చేయడంలో ఎన్డీఏ ప్రభుత్వానికి ఎంతైనా తోడ్పడింది. 2016 అక్టోబర్ –డిసెంబర్ త్రైమాసికంలో అంటే పెద్ద నోట్లరద్దు (డీమానిటైజేషన్) కాలంలో ఉద్యోగాల నష్టం పెద్దగా జరుగలేదన్నదే ఆ కట్టు కథ. విస్మయకరంగా, ఆ త్రైమాసికంలో నిర్మాణ రంగంలో మినహా మిగతా రంగాలన్నిటిలోనూ ఉద్యోగాల సృష్టి పెరిగిందని కార్మిక శాఖ గణాంకాలు వెల్లడించాయి. పెద్దనోట్ల రద్దుతో నాలుగు నెలల పాటు దేశ ఆర్థికవ్యవస్థలో సంక్షోభం నెలకొన్నప్పుడు వివిధ పరిశ్రమలు కొత్త ఉద్యోగులను నియమించుకున్నాయనేది విశ్వసించలేని విషయం. విద్య, ఆరోగ్య భద్రతా రంగాలలో ప్రభుత్వం కొత్త ఉద్యోగులను నియమించి వుండొచ్చు అనడానికి అవకాశమున్నది. దీనివల్లే ఆ నాలుగునెలల కాలంలో కొత్త ఉద్యోగాల పెరుగుదల సానుకూలంగా ఉందని చెప్పడం సాధ్యమయివుంటుంది. నిజానికి నోట్లరద్దుతో ఏర్పడిన కొత్త పరిస్థితు లలో తమ వ్యవహారాలను చక్కదిద్దుకోవడంలోనే వ్యవస్థీకృత రంగ పరిశ్రమలు తలమునకలయ్యాయి. అదే సమయంలో అన్ని వస్తూత్పత్తుల విక్రయాలు కూడా గణనీయంగా తగ్గిపోయాయి.ఇంతవరకు వ్యవస్థీకృత రంగంలో కొత్త ఉద్యోగావకాశాల పరిస్థితి గురించి చర్చించాము. ఇక అసంఘటిత రంగంలోని చిన్న ఉత్పత్తిదారులు తమ ఉత్పత్తుల, ఉద్యోగాల విషయంలో పెద్ద నష్టాలకు గురయ్యారు. ఆరెస్సెస్ అనుబంధ భారతీయ మజ్దూర్ సంఘ్ ప్రధాన కార్యదర్శి వ్రిజేష్ ఉపాధ్యాయ ఇలా చెప్పారు: ‘నోట్లరద్దు కాలంలో మొత్తం రెండున్నర లక్షల పరిశ్రమలలో ఉత్పత్తి పూర్తిగా నిలిచిపోయింది. ఒక్కో యూనిట్లో 5నుంచి పదిమంది ఉద్యోగులు వీధిన పడ్డారని అనుకుంటే ఉద్యోగాల నష్టం భారీగా ఉంటుందనడంలో సందేహం లేదు’.అసంఘటిత రంగంలో ఉద్యోగాల నష్టాన్ని అంచనా వేయడం కష్టం. అయితే సంఘటిత, అసంఘటిత రంగాలలో ఉద్యోగ నష్టాల ధోరణుల మధ్య పరస్పర సంబంధమున్నదనే విషయాన్ని ఆర్థికవేత్తలు ఏకగ్రీవంగా అంగీకరిస్తున్నారు. సంఘటిత రంగంలో కంటే అసంఘటిత రంగంలోనే ఉద్యోగాల పెరుగుదల వేగంగా వుంటుందని ప్రభుత్వం తరచు చెబుతుంటుంది. దీన్ని నిరూపించేందుకు నిజమైన సమాచారం లేదు. వ్యవస్థీకృత రంగంలో ఉద్యోగాల పెరుగుదల నాలుగు సంవత్సరాలలో 70 శాతానికి పైగా మందగించిందంటే, అసంఘటితరంగంలో ఉద్యోగాల పెరుగుదల మెరుగ్గా ఉండడం అసాధ్యం. శ్రామిక విపణిలో 85 శాతానికి పైగా ఉద్యోగాలు అసంఘటిత రంగానికి సంబంధించినవేనన్నది మనం విస్మరించలేని వాస్తవం. దీన్నిబట్టి కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టి జరగకపోవడం మోదీ ప్రభుత్వ ఏకైక పెద్ద వైఫల్యంగా రుజువవుతున్నది.ఇటీవలి కాలంలో ఐటీ, బీపీఓ రంగాలలో ఉద్యోగాల సృష్టి అత్యధికంగా ఉంటోంది. అయితే రాబోయే రెండు మూడు సంవత్సరాలలో ఈ రంగాలలో ఉద్యోగాలు గణనీయంగా తగ్గిపోతాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇది మరింత ఆందోళనకరమైన విషయం.ఈ రెండు రంగాలలో ప్రస్తుతం నలభై లక్షల మంది ఉద్యోగులు వున్నారు. వీరిలో 60 శాతం మంది, వారి ప్రస్తుత నైపుణ్యాల స్థాయితో, పరిశ్రమ భవిష్యత్తు అవసరాలకు ఉపయోగపడరని ఐటీ రంగ నిఫుణులు ఘంటాపథంగా చెబుతున్నారు. ‘ఐటీ ఉద్యోగులలో అత్యధికులు మళ్ళీ శిక్షణ పొందవలసిన అవసరం ఎంతైనా వున్నది. అధునాతన శిక్షణ పొందినప్పటికీ మళ్ళీ పరిశ్రమలో వారికి స్థానం లభిస్తుందని నిశ్చితంగా చెప్పలేము. ఆటోమేషన్ ప్రభావం ఐటీ, బీపీఓ రంగాలనే కాకుండా ఆటోమోబైల్, ఇంజినీరింగ్ మొదలైన మాన్యుఫాక్చరింగ్ రంగాలను కూడా బాగా దెబ్బతీస్తున్నది. ఫిక్కీతో కలిసి ఈ పరిణామాలపై సంయుక్త అధ్యయనాన్ని నిర్వహిస్తున్నాం’ అని నాస్కామ్ అధ్యక్షుడు ఆర్. చంద్రశేఖర్ అన్నారు. ఐటీ/ బీపీఓ రంగాలలోని ప్రస్తుత ఉద్యోగులలో సగం మందికి పైగా రాబోయే కొద్ది సంవత్సరాలలో అనావశ్యకమైపోతారని ఇన్ఫోసిస్ సీఈవో విశాల్ శిక్కా కుండబద్దలు కొట్టినట్టుగా చెప్పారు.శ్రామిక విపణిలో పరిస్థితులు చాలా విషమంగా ఉన్నాయనేది స్పష్టం. ఆర్థిక సమాచారాన్ని తనకు అనుకూలంగా రూపొందించుకోవడంలో తలమునకలై వున్న ప్రభుత్వం ఈ విపత్కర పరిస్థితిని అంగీకరించకపోవచ్చు. భారతదేశపు వ్యవస్థీకృత వస్తూత్పత్తి, సేవల రంగాలలో ఉద్యోగాల కల్పన భవిష్యత్తు గురించి ప్రభుత్వంలోని వారెవ్వరూ శ్రద్ధగా పట్టించుకుంటున్న దాఖలాలు కన్పించడం లేదు. ప్రభుత్వ ఆర్థికవేత్తలు ఎ్వవరూ ఆ అంశంపై తీవ్రంగా చర్చిస్తున్నట్టు నేను వినలేదు. ఇక అసంఘటితరంగం విషయం గురించి చెప్పేదేముంది? శాసససభా ఎన్నికలలో ప్రజల మధ్య విభజనలు సృష్టించే, ఉద్వేగాత్మక అంశాల ప్రాతిపదికన బీజేపీ సాధించిన విజయాల ఆధారంగా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిస్థితి అంతా సవ్యంగా, సజావుగా వున్నట్టు ప్రభుత్వం విశ్వసిస్తున్నట్టుగా కన్పిస్తోంది. ఇది ఇప్పుడు సమస్యలో భాగం. ఎన్నికలలో బీజేపీకి ఎటువంటి హాని చేయనందున డీమానిటైజేషన్ సంపూర్ణంగా విజయవంతమయినట్టు గొప్పగా చెబుతున్నారు. ముద్రాబ్యాంకు మొదలైన వాటి మద్దతుతో అనియతరంగం మంచి ఫలితాలు సాధిస్తున్నుట్టు మోదీ నిజంగా విశ్వసిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ ఆర్థికవేత్తలు కొంత మంది ఇప్పటికే స్వయం ఉపాధి సుగుణాల గురించి మాట్లాడుతున్నారు. అయితే అభివృద్ధి గురించి ఆయా వాదనలకు బలపరిచే సమాచారం స్వల్పంగా మాత్రమే వున్నందున అదంతా విశ్వాసాలు, నమ్మకాలకు మాత్రమే పరిమితం. ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రాథమిక వాస్తవాలను నిరాకరించడానికి ఎన్నికల విజయాలను ఎట్టి పరిస్థితులలోను ఉపయోగించుకోకూడదు.ఎమ్.కె. వేణు(ది వైర్)
gatha rendu samvatsaraalalo (2015, 2016) sagatu udyogaala kalpana edaadiki rendu lakshala kante takkuvaku padipoyindi. ante 2011 samvatsaraaniki mundu jarigina vaarshika udyogaala srushtilo naalugo vantu kante takkuvagaa ee rendu samvatsaraalalo udyogaala kalpana jarigindi.pradhaanamantrigaa moodu samvatsaraalu poortichesukonunna narendramodi desha yuvajanulaku taanu ichina oka pedda vaagdaanaanni neraverchadamlo tama prabhutva asamarthathapai teevramgaa kalavarapadutundaali.shraamika vipaniloki kottagaa pravesistunna vaarandarikee udyogaalu samakuurustaamani 2014 saarvatraka ennikala sandarbhamgaa desha prajalaku mukhyamgaa yuvajanulaku aayana pade pade haami icharu. chaduvu poortichesukoni udyogaala marketloki pravesinchina vaari jeevana sthitigatulanu merugurichenduku beejeepeeki oka avakaasam ivvaalani kottagaa otuhakkunu pondina yuvajanulanuddesinchi aayana palu sabhallo vignapti chesaru. ‘tama yaabhailalo vunnavaariki nenemi cheyalenu. ayithe iravai–muppai samvatsaraala madhya vayassulovundi kottagaa udyogaalaku prayatnistunna vaari jeevitaalanu maarchiveyaalani nenu korukuntunnanu’ ani modii palu bahirangasabhallo cheppadam naaku baga ghnaapakamunnadi.ee vaagdaanaanni neraverchadamlo ndda ghoramgaa viphalamayindani moodella modii sarkar paalana rujuvuchesindi. nijaaniki kaarmika mantritva saakha andinchina samacharame ee vaastavaanni spashtam chesindi. vyavastheekruta rangamlo udyogaala srushti gananeeyamgaa taggipoyindani aa samacharam ettichupindi. 2009–2011 samvatsaraala madhya mana sthoola desheeyotpatti (gdp) sagatuna 8.5 saatam choppuna perugutundagaa vyavastheekruta rangam aa moodu samvatsaraaluu eta 9.5 lakshala choppuna kotta udyogaalanu srushtinchindi. paristhiti mari ghoramgaa laenappatikii, aa perugudalanu ‘udyoga rahita perugudala’gaa bhavinchadam jarigindane vishayaanni manam vismarinchakudadu. gatha rendu samvatsaraalalo ante 2015, 2016loo sagatu udyogaala kalpana edaadiki rendu lakshala kante takkuvaku padipoyindi. ante 2011 samvatsaraaniki mundu jarigina vaarshika udyogaala srushtilo naalugo vantu kante takkuvagaa ee rendu samvatsaraalalo udyogaala kalpana jarigindi.jauli, lohalu, charma utpattulu, vajraalu, aabharanaalu, it, beepoe, rawana, automobyles, handlooms lanti vyavastheekruta rangaalalo udyogavakasala perugudala endukantagaa padipoyindi? antarjaatiiyamgaa bharat agra gamiga undani bhavinche ee rangaalalone antaa savyamgaa ledanedi spashtam. 2015loo ee enimidi rangaalalo kottaudyogaala srushti munnennaduu lenividhamgaa 1.5 lakshala sthaayiki padipoyindi. ee parinaamam patla prabhutvam baga kalavarapadindi. udyogaala srushtiki sambandhinchina samacharam (data) sekaranaku anusarinche vidhaanaanni sameekshinchaalani prabhutvam nirnayinchindi. vyavastheekruta parisramala paridhilo paina perkonna enimidi rangalane kakunda vidya, vaidyam, hotallu modalaina keelaka seva rangaalanu kuudaa cherchaaru. udyogaala perugudalanu ankelanu adhikamgaa choopenduke vyavastheekruta parisramala paridhini vistarinchadam jarigindannadi spashtam. induku kaaranam vastuutpatti rangamlo vruddhi chala takkuvagaa – vaarshikamgaa 1.5 saatam matrame – vuntuu sevala rangamlo vruddhi 7 nunchi 8 saatam choppuna merugga undadame. peddanotla raddu sankshobha kaalamlo aarogya bhadrata, vidya modalaina rangaalalo udyogaala kalpanaku etuvanti vighaatam kalugaledanadaaniki vaaruu veeroo cheppina matale aadhaaram.vyavastheekruta rangamlo sevala rangaalanu kuudaa cherchadamtho 2016loo kotta udyogaala srushti swalpamgaa merugupadindani chuupadaaniki prabhutvaaniki veelu kaligindi. kotta udyogaala srushti 2015loo 1.55 lakshala nunchi 2016loo 2.31 lakshalaku perigindi. ayinappatiki idhi, 2009loo vyavastheekruta rangamlo jarigina kotta udyogaala srushtilo 25 saatam kante takkuve. marinta mukhyamaina vishayamemitante udyogaala srushtiki sambandhinchina samaachaaraanni sekarinchadaaniki anusarinchina kotta vidhaanam maro kattukathanu vyaapti cheyadamlo ndda prabhutvaaniki entainaa todpadindi. 2016 actober –dissember traimaasikamlo ante pedda notlaraddu (demanitisation) kaalamlo udyogaala nashtam peddagaa jarugaledannade aa kattu katha. vismayakaramgaa, aa traimaasikamlo nirmaana rangamlo minaha migata rangaalannitiloonuu udyogaala srushti perigindani kaarmika saakha ganaankaalu velladinchaayi. peddanotla raddutho naalugu nelala paatu desha aardhikavyavasthalo sankshobham nelakonnappudu vividha parisramalu kotta udyogulanu niyaminchukunnaayanedi viswasinchaleni vishayam. vidya, aarogya bhadrata rangaalalo prabhutvam kotta udyogulanu niyaminchi vundochu anadaaniki avakaasamunnadi. deenivalle aa naalugunelala kaalamlo kotta udyogaala perugudala saanukuulamgaa undani cheppadam saadhyamayivuntundi. nijaaniki notlaradduto erpadina kotta paristhitu lalo tama vyavahaaraalanu chakkadiddukovadamlone vyavastheekruta ranga parisramalu talamunakalayyaayi. adhe samayamlo anni vastuutpattula vikrayaalu kuudaa gananeeyamgaa taggipoyayi.intavaraku vyavastheekruta rangamlo kotta udyogavakasala paristhiti gurinchi charchinchaamu. ika asanghatita rangamlooni chinna utpattidaarulu tama utpattula, udyogaala vishayamlo pedda nashtaalaku gurayyaru. auresses anubandha bhaarateeya majdur sangh pradhaana kaaryadarsi vrizatio upadhyaya ilaa cheppaaru: ‘notlaraddu kaalamlo mottam rendunnara lakshala parisramalalo utpatti puurtigaa nilichipoyindi. okko unitlo 5nunchi padimandi udyogulu veedhina paddaarani anukunte udyogaala nashtam bhariga untundanadamlo sandeham ledu’.asanghatita rangamlo udyogaala nashtaanni anchana veyadam kashtam. ayithe sanghatita, asanghatita rangaalalo udyoga nashtala dhoranula madhya paraspara sambandhamunnadane vishayaanni aardhikavettalu ekagreevangaa angeekaristunnaaru. sanghatita rangamlo kante asanghatita rangamlone udyogaala perugudala vegamgaa vuntundani prabhutvam tarachu chebutuntundi. deenni niroopinchenduku nijamaina samacharam ledu. vyavastheekruta rangamlo udyogaala perugudala naalugu samvatsaraalalo 70 saataaniki paiga mandaginchindante, asanghatitarangamlo udyogaala perugudala merugga undadam asaadhyam. shraamika vipanilo 85 saataaniki paiga udyogaalu asanghatita rangaaniki sambandhinchinavenannadi manam vismarinchaleni vaastavam. deennibatti kotta udyogaala srushti jaragakapovadam modii prabhutva ekaika pedda vaiphalyamgaa rujuvavutunnadi.iteevali kaalamlo it, beepoe rangaalalo udyogaala srushti atyadhikamgaa untondi. ayithe raboye rendu moodu samvatsaraalalo ee rangaalalo udyogaalu gananeeyamgaa taggipotayani nipunulu hecharistunnaru. idhi marinta aandolanakaramaina vishayam.ee rendu rangaalalo prastutam nalabhai lakshala mandi udyogulu vunnaru. veerilo 60 saatam mandi, vaari prastuta naipunyaala sthaayitho, parisrama bhavishyattu avasaraalaku upayogapadarani it ranga niphunulu ghantaapathamgaa chebutunnaru. ‘it udyogulalo atyadhikulu mallee sikshana pondavalasina avasaram entainaa vunnadi. adhunaatana sikshana pondinappatikii mallee parisramalo vaariki sthaanam labhistundani nischitamgaa cheppalemu. automation prabhaavam it, beepoe rangalane kakunda automobyl, ingineering modalaina manufacturing rangaalanu kuudaa baga debbateestunnadi. fikkiitoe kalisi ee parinaamaalapai samyukta adhyayanaanni nirvahistunnam’ ani nascam adhyakshudu ar. chandrasekhar annaru. it/ beepoe rangaalalooni prastuta udyogulalo sagam mandiki paiga raboye koddi samvatsaraalalo anaavasyakamaipotaarani infosis seeeevo visal shikka kundabaddalu kottinattugaa cheppaaru.shraamika vipanilo paristhitulu chala vishamangaa unnayanedi spashtam. aardhika samaachaaraanni tanaku anukuulamgaa roopondinchukovadamlo talamunakalai vunna prabhutvam ee vipatkara paristhitini angeekarinchakapovachhu. bhaaratadesapu vyavastheekruta vastuutpatti, sevala rangaalalo udyogaala kalpana bhavishyattu gurinchi prabhutvamloni vaarevvaruu shraddhagaa pattinchukuntunna daakhalaalu kanpinchadam ledu. prabhutva aardhikavettalu evaruruu aa amsampai teevramgaa charchistunnattu nenu vinaledu. ika asanghatitarangam vishayam gurinchi cheppedemundi? sasasasabha ennikalalo prajala madhya vibhajanalu srushtinche, udvegaatmaka amsaala praatipadikana bgfa saadhinchina vijayaala aadhaaramgaa desha aardhika vyavastha paristhiti antaa savyamgaa, sajavuga vunnattu prabhutvam vishwasistunnattuga kanpistondi. idhi ippudu samasyalo bhagam. ennikalalo beejeepeeki etuvanti haani cheyananduna demanitisation sampuurnamgaa vijayavantamayinattu goppagaa chebutunnaru. mudraabyaanku modalaina vaati maddatuto aniyatarangam manchi phalitaalu saadhistunnuttu modii nijamgaa vishwasistunnaaru. prabhutva aardhikavettalu kontha mandi ippatike swayam upaadhi sugunaala gurinchi maatlaadutunnaaru. ayithe abhivruddhi gurinchi aayaa vaadanalaku balapariche samacharam swalpamgaa matrame vunnanduna adanta vishwaasaalu, nammakaalaku matrame parimitam. aardhika vyavastha praathamika vaastavaalanu niraakarinchadaaniki ennikala vijayaalanu etty paristhitulaloonu upayoginchukokudadu.em.ke. vaenu(dhi vair)pradhaanamantrigaa moodu samvatsaraalu poortichesukonunna narendramodi desha yuvajanulaku taanu ichina oka pedda vaagdaanaanni neraverchadamlo tama prabhutva asamarthathapai teevramgaa kalavarapadutundaali.shraamika vipaniloki kottagaa pravesistunna vaarandarikee udyogaalu samakuurustaamani 2014 saarvatraka ennikala sandarbhamgaa desha prajalaku mukhyamgaa yuvajanulaku aayana pade pade haami icharu. chaduvu poortichesukoni udyogaala marketloki pravesinchina vaari jeevana sthitigatulanu merugurichenduku beejeepeeki oka avakaasam ivvaalani kottagaa otuhakkunu pondina yuvajanulanuddesinchi aayana palu sabhallo vignapti chesaru. ‘tama yaabhailalo vunnavaariki nenemi cheyalenu. ayithe iravai–muppai samvatsaraala madhya vayassulovundi kottagaa udyogaalaku prayatnistunna vaari jeevitaalanu maarchiveyaalani nenu korukuntunnanu’ ani modii palu bahirangasabhallo cheppadam naaku baga ghnaapakamunnadi.ee vaagdaanaanni neraverchadamlo ndda ghoramgaa viphalamayindani moodella modii sarkar paalana rujuvuchesindi. nijaaniki kaarmika mantritva saakha andinchina samacharame ee vaastavaanni spashtam chesindi. vyavastheekruta rangamlo udyogaala srushti gananeeyamgaa taggipoyindani aa samacharam ettichupindi. 2009–2011 samvatsaraala madhya mana sthoola desheeyotpatti (gdp) sagatuna 8.5 saatam choppuna perugutundagaa vyavastheekruta rangam aa moodu samvatsaraaluu eta 9.5 lakshala choppuna kotta udyogaalanu srushtinchindi. paristhiti mari ghoramgaa laenappatikii, aa perugudalanu ‘udyoga rahita perugudala’gaa bhavinchadam jarigindane vishayaanni manam vismarinchakudadu. gatha rendu samvatsaraalalo ante 2015, 2016loo sagatu udyogaala kalpana edaadiki rendu lakshala kante takkuvaku padipoyindi. ante 2011 samvatsaraaniki mundu jarigina vaarshika udyogaala srushtilo naalugo vantu kante takkuvagaa ee rendu samvatsaraalalo udyogaala kalpana jarigindi.jauli, lohalu, charma utpattulu, vajraalu, aabharanaalu, it, beepoe, rawana, automobyles, handlooms lanti vyavastheekruta rangaalalo udyogavakasala perugudala endukantagaa padipoyindi? antarjaatiiyamgaa bharat agra gamiga undani bhavinche ee rangaalalone antaa savyamgaa ledanedi spashtam. 2015loo ee enimidi rangaalalo kottaudyogaala srushti munnennaduu lenividhamgaa 1.5 lakshala sthaayiki padipoyindi. ee parinaamam patla prabhutvam baga kalavarapadindi. udyogaala srushtiki sambandhinchina samacharam (data) sekaranaku anusarinche vidhaanaanni sameekshinchaalani prabhutvam nirnayinchindi. vyavastheekruta parisramala paridhilo paina perkonna enimidi rangalane kakunda vidya, vaidyam, hotallu modalaina keelaka seva rangaalanu kuudaa cherchaaru. udyogaala perugudalanu ankelanu adhikamgaa choopenduke vyavastheekruta parisramala paridhini vistarinchadam jarigindannadi spashtam. induku kaaranam vastuutpatti rangamlo vruddhi chala takkuvagaa – vaarshikamgaa 1.5 saatam matrame – vuntuu sevala rangamlo vruddhi 7 nunchi 8 saatam choppuna merugga undadame. peddanotla raddu sankshobha kaalamlo aarogya bhadrata, vidya modalaina rangaalalo udyogaala kalpanaku etuvanti vighaatam kalugaledanadaaniki vaaruu veeroo cheppina matale aadhaaram.vyavastheekruta rangamlo sevala rangaalanu kuudaa cherchadamtho 2016loo kotta udyogaala srushti swalpamgaa merugupadindani chuupadaaniki prabhutvaaniki veelu kaligindi. kotta udyogaala srushti 2015loo 1.55 lakshala nunchi 2016loo 2.31 lakshalaku perigindi. ayinappatiki idhi, 2009loo vyavastheekruta rangamlo jarigina kotta udyogaala srushtilo 25 saatam kante takkuve. marinta mukhyamaina vishayamemitante udyogaala srushtiki sambandhinchina samaachaaraanni sekarinchadaaniki anusarinchina kotta vidhaanam maro kattukathanu vyaapti cheyadamlo ndda prabhutvaaniki entainaa todpadindi. 2016 actober –dissember traimaasikamlo ante pedda notlaraddu (demanitisation) kaalamlo udyogaala nashtam peddagaa jarugaledannade aa kattu katha. vismayakaramgaa, aa traimaasikamlo nirmaana rangamlo minaha migata rangaalannitiloonuu udyogaala srushti perigindani kaarmika saakha ganaankaalu velladinchaayi. peddanotla raddutho naalugu nelala paatu desha aardhikavyavasthalo sankshobham nelakonnappudu vividha parisramalu kotta udyogulanu niyaminchukunnaayanedi viswasinchaleni vishayam. vidya, aarogya bhadrata rangaalalo prabhutvam kotta udyogulanu niyaminchi vundochu anadaaniki avakaasamunnadi. deenivalle aa naalugunelala kaalamlo kotta udyogaala perugudala saanukuulamgaa undani cheppadam saadhyamayivuntundi. nijaaniki notlaradduto erpadina kotta paristhitu lalo tama vyavahaaraalanu chakkadiddukovadamlone vyavastheekruta ranga parisramalu talamunakalayyaayi. adhe samayamlo anni vastuutpattula vikrayaalu kuudaa gananeeyamgaa taggipoyayi.intavaraku vyavastheekruta rangamlo kotta udyogavakasala paristhiti gurinchi charchinchaamu. ika asanghatita rangamlooni chinna utpattidaarulu tama utpattula, udyogaala vishayamlo pedda nashtaalaku gurayyaru. auresses anubandha bhaarateeya majdur sangh pradhaana kaaryadarsi vrizatio upadhyaya ilaa cheppaaru: ‘notlaraddu kaalamlo mottam rendunnara lakshala parisramalalo utpatti puurtigaa nilichipoyindi. okko unitlo 5nunchi padimandi udyogulu veedhina paddaarani anukunte udyogaala nashtam bhariga untundanadamlo sandeham ledu’.asanghatita rangamlo udyogaala nashtaanni anchana veyadam kashtam. ayithe sanghatita, asanghatita rangaalalo udyoga nashtala dhoranula madhya paraspara sambandhamunnadane vishayaanni aardhikavettalu ekagreevangaa angeekaristunnaaru. sanghatita rangamlo kante asanghatita rangamlone udyogaala perugudala vegamgaa vuntundani prabhutvam tarachu chebutuntundi. deenni niroopinchenduku nijamaina samacharam ledu. vyavastheekruta rangamlo udyogaala perugudala naalugu samvatsaraalalo 70 saataaniki paiga mandaginchindante, asanghatitarangamlo udyogaala perugudala merugga undadam asaadhyam. shraamika vipanilo 85 saataaniki paiga udyogaalu asanghatita rangaaniki sambandhinchinavenannadi manam vismarinchaleni vaastavam. deennibatti kotta udyogaala srushti jaragakapovadam modii prabhutva ekaika pedda vaiphalyamgaa rujuvavutunnadi.iteevali kaalamlo it, beepoe rangaalalo udyogaala srushti atyadhikamgaa untondi. ayithe raboye rendu moodu samvatsaraalalo ee rangaalalo udyogaalu gananeeyamgaa taggipotayani nipunulu hecharistunnaru. idhi marinta aandolanakaramaina vishayam.ee rendu rangaalalo prastutam nalabhai lakshala mandi udyogulu vunnaru. veerilo 60 saatam mandi, vaari prastuta naipunyaala sthaayitho, parisrama bhavishyattu avasaraalaku upayogapadarani it ranga niphunulu ghantaapathamgaa chebutunnaru. ‘it udyogulalo atyadhikulu mallee sikshana pondavalasina avasaram entainaa vunnadi. adhunaatana sikshana pondinappatikii mallee parisramalo vaariki sthaanam labhistundani nischitamgaa cheppalemu. automation prabhaavam it, beepoe rangalane kakunda automobyl, ingineering modalaina manufacturing rangaalanu kuudaa baga debbateestunnadi. fikkiitoe kalisi ee parinaamaalapai samyukta adhyayanaanni nirvahistunnam’ ani nascam adhyakshudu ar. chandrasekhar annaru. it/ beepoe rangaalalooni prastuta udyogulalo sagam mandiki paiga raboye koddi samvatsaraalalo anaavasyakamaipotaarani infosis seeeevo visal shikka kundabaddalu kottinattugaa cheppaaru.shraamika vipanilo paristhitulu chala vishamangaa unnayanedi spashtam. aardhika samaachaaraanni tanaku anukuulamgaa roopondinchukovadamlo talamunakalai vunna prabhutvam ee vipatkara paristhitini angeekarinchakapovachhu. bhaaratadesapu vyavastheekruta vastuutpatti, sevala rangaalalo udyogaala kalpana bhavishyattu gurinchi prabhutvamloni vaarevvaruu shraddhagaa pattinchukuntunna daakhalaalu kanpinchadam ledu. prabhutva aardhikavettalu evaruruu aa amsampai teevramgaa charchistunnattu nenu vinaledu. ika asanghatitarangam vishayam gurinchi cheppedemundi? sasasasabha ennikalalo prajala madhya vibhajanalu srushtinche, udvegaatmaka amsaala praatipadikana bgfa saadhinchina vijayaala aadhaaramgaa desha aardhika vyavastha paristhiti antaa savyamgaa, sajavuga vunnattu prabhutvam vishwasistunnattuga kanpistondi. idhi ippudu samasyalo bhagam. ennikalalo beejeepeeki etuvanti haani cheyananduna demanitisation sampuurnamgaa vijayavantamayinattu goppagaa chebutunnaru. mudraabyaanku modalaina vaati maddatuto aniyatarangam manchi phalitaalu saadhistunnuttu modii nijamgaa vishwasistunnaaru. prabhutva aardhikavettalu kontha mandi ippatike swayam upaadhi sugunaala gurinchi maatlaadutunnaaru. ayithe abhivruddhi gurinchi aayaa vaadanalaku balapariche samacharam swalpamgaa matrame vunnanduna adanta vishwaasaalu, nammakaalaku matrame parimitam. aardhika vyavastha praathamika vaastavaalanu niraakarinchadaaniki ennikala vijayaalanu etty paristhitulaloonu upayoginchukokudadu.em.ke. vaenu(dhi vair)