సరిహద్దు నిప్పు రాజేసింది మీరేచైనాపై భగ్గుమన్న రక్షణ మంత్రి జైట్లీరోడ్డు నిర్మాణంపై భారత్ ఆగ్రహంభారత సైన్యం వైదొలిగితేనే చర్చలుఆ భూమి 400 ఏళ్లుగా మాదే: చైనాసిక్కిం సమస్యపై దోవల్-రావత్ భేటీన్యూఢిల్లీ : చరిత్ర నుంచి భారత సైన్యం పాఠాలు నేర్చుకోవాలంటూ 1962 నాటి యుద్ధ ఓటమిని ప్రస్తావించిన చైనాకు రక్షణమంత్రి అరుణ్ జైట్లీ ధీటుగా జవాబిచ్చారు. 1962 నాటి పరిస్థితులు వేరు.. ప్రస్తుత భారతదేశం వేరన్న విషయాన్ని ముందు చైనా గుర్తు చేసుకోవాలన్నారు. సిక్కిం సరిహద్దుల్లోని వివాదాస్పద భూభాగంలో చైనా రోడ్డు నిర్మాణం చేపట్టడంతో రెండు వారాలుగా ఇరు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి. ఈ అంశంపై మాటల యుద్ధం ముదురుతోంది. సిక్కిం సరిహద్దుల్లో తాజా వివాదాన్ని రాజేసింది చైనాయేనని జైట్లీ దుయ్యబట్టారు. చైనా రోడ్డు వేస్తున్న భూభాగం తమదేనని భూటాన్ ఒక ప్రకటనలో స్పష్టం చేసిందని గుర్తు చేశారు. ఆ రోడ్డు భారత భూభాగానికి దగ్గర్లో ఉందని, భూటాన్కు రక్షణ కల్పించే బాధ్యత భారత్పై ఉందని గుర్తు చేశారు. చైనా ఉద్దేశ పూర్వకంగా అక్కడ యథాతథ స్థితిని మార్చే ప్రయత్నం చేస్తోందని భూటాన్ ప్రభుత్వం స్పష్టంగా చెప్పిందన్నారు. భూటాన్ ప్రకటనతో సమస్యకు మూలం ఏమిటో అందరికీ అర్థం అవుతోందన్నారు. మరోపక్క వివాదాస్పద ప్రాంతంలో చైనా రోడ్డు నిర్మాణానికి పూనుకోవడంపై భారత్ విదేశాంగ శాఖ ఒక ప్రకటనలో తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఈ రోడ్డు నిర్మాణం యథాతథ స్థితికి భంగం కలిగిస్తుందని, భారత్ భద్రత ప్రమాదంలో పడుతుందని హెచ్చరించింది. ఏకపక్షంగా యథాతథ స్థితిని ఉల్లంఘించరాదని ద్వైపాక్షిక అవగాహన ఉందని, చైనా దానికి కట్టుబడి, నియంత్రణ పాటించాలని డిమాండ్ చేసింది. ఇంకోవైపు చైనా డోక్లాం ప్రాంతం నుంచి భారత్ తన బలగాలను ఉపసంహరించుకోవాలని డిమాండ్ చేసింది. డోక్లాంపై తనకు క్రీస్తుశకం 1636 నుంచి తిరుగులేని సార్వభౌమాధికారం ఉందని ప్రకటించింది. భారత్-చైనా-భూటాన్ల మధ్య డోక్లాం క్రాసింగ్ పాయింట్గా పేర్కొంటూ చైనా, బ్రిటన్ల మధ్య 1890లో ఒప్పందం కూడా కుదిరిందని గుర్తు చేసింది. జూన్ 18న భారత బలగాలు తమ భూభాగమైన డోక్లాంలో ప్రవేశించాయని, అక్కడి నుంచి భారత్ వైదొలిగితేనే ఇరు దేశాల మధ్య అర్థవంత చర్చలకు అవకాశం ఉంటుందని హెచ్చరించింది. ఇప్పటికీ చర్చలకు దారులు మూసుకుపోలేదని చెప్పింది. చైనా-భూటాన్ల మధ్య సరిహద్దు వివాదంలో భారత్ పోషించడానికి ఎలాంటి పాత్రా లేదని స్పష్టం చేసింది. భారత్ మూడో పక్షంగా జోక్యం చేసుకుంటోందని విమర్శించింది. భూటాన్తో తనకు దౌత్య సంబంధాలు లేకపోయినా స్నేహపూరితంగా ఉండాలనే కోరుకుంటున్నామని, కానీ తన భూభాగం విషయంలో మాత్రం రాజీపడే ప్రసక్తే లేదని చైనా చెప్పింది. ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో సిక్కిం మీదుగా సాగే మానస సరోవర యాత్రను రద్దుచేసింది. సిక్కిం సెక్టారులో పరిస్థితిని శుక్రవారం ఉన్నత స్థాయి సమావేశంలో సమీక్షించారు. ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ బిపిన్ రావత్, జాతీయ భద్రత సలహాదారు అజిత్ దోవల్, విదేశాంగ కార్యదర్శి ఎస్.జైశంకర్ ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. సిక్కిం నుంచి శుక్రవారమే తిరిగి వచ్చిన జనరల్ రావత్ అక్కడి పరిస్థితిని వివరించారు. భారత్లోని సిక్కిం రాష్ట్రానికి, భూటాన్, చైనా దేశాల మధ్యన ఉండే డోక్లాం ప్రాంతం వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైనది. అక్కడ రోడ్డు నిర్మిస్తే భారత్ మీద చైనాది పైచేయి అవుతుంది. అందుకే భారత సైన్యం వెళ్లి డోక్లాంలో రోడ్డు పనులను అడ్డుకొంది. దాంతో చైనా చర్చలకు సిద్ధమని ప్రకటించింది. అయితే, భారత సైన్యం అక్కడి నుంచి వైదొలగాలని షరతు విధించింది.
sarihaddu nippu rajesindi meerechainaapai bhaggumanna rakshana mantri jaitliroddu nirmaanampai bharat aagrahambhaarata sainyam vaidoligithene charchalua bhoomi 400 ellugaa maade: chainasikkim samasyapai doval-ravat bhetinyudilli : charitra nunchi bhaarata sainyam paataalu nerchukovalantu 1962 naati yuddha otamini prastaavinchina chainaaku rakshanamantri arun jaitley dheetugaa javaabichaaru. 1962 naati paristhitulu vaeru.. prastuta bharatadesam veranna vishayaanni mundu chaina gurtu chesukovalannaru. sikkim sarihaddulloni vivaadaaspada bhuubhaagamloo chaina roddu nirmaanam chepattadamtho rendu vaaraalugaa iru deshaala madhya udriktatalu perigaayi. ee amsampai maatala yuddham mudurutondi. sikkim sarihaddullo taja vivaadaanni rajesindi chainayenani jaitley duyyabattaaru. chaina roddu vestunna bhuubhaagam tamadenani bhootan oka prakatanalo spashtam chesindani gurtu chesaru. aa roddu bhaarata bhuubhaagaaniki daggarlo undani, bhootaanku rakshana kalpinche baadhyata bhaaratpai undani gurtu chesaru. chaina uddesha puurvakamgaa akkada yathaatatha sthitini marche prayatnam chestondani bhootan prabhutvam spashtamgaa cheppindannaru. bhootan prakatanatho samasyaku moolam emito andarikee artham avutondannaru. maropakka vivaadaaspada praantamlo chaina roddu nirmaanaaniki poonukovadampai bharat videsaanga saakha oka prakatanalo teevra aandolana vyaktam chesindi. ee roddu nirmaanam yathaatatha sthitiki bhangam kaligistundani, bharat bhadrata pramaadamlo padutundani heccharinchindi. ekapakshamgaa yathaatatha sthitini ullanghincharaadani dwaipaakshika avagaahana undani, chaina daaniki kattubadi, niyantrana paatinchaalani demand chesindi. inkovaipu chaina doklam praantam nunchi bharat tana balagaalanu upasamharinchukovaalani demand chesindi. doklampai tanaku kreestusakam 1636 nunchi tiruguleni saarvabhoumaadhikaaram undani prakatinchindi. bharat-chaina-bhuutaanla madhya doklam crassing payintga perkontu chaina, britonla madhya 1890loo oppandam kuudaa kudirindani gurtu chesindi. joon 18na bhaarata balagaalu tama bhuubhaagamaina doklaamlo pravesinchaayani, akkadi nunchi bharat vaidoligithene iru deshaala madhya ardhavanta charchalaku avakaasam untundani heccharinchindi. ippatikee charchalaku daarulu moosukupoledani cheppindi. chaina-bhuutaanla madhya sarihaddu vivaadamlo bharat pooshinchadaaniki elanti patra ledani spashtam chesindi. bharat moodo pakshamgaa jokyam chesukuntondani vimarsinchindi. bhuutaantoe tanaku dautya sambandhaalu lekapoyina snehapuuritamgaa undaalane korukuntunnamani, cony tana bhuubhaagam vishayamlo maatram rajipade prasakte ledani chaina cheppindi. udriktatala nepathyamlo sikkim meedugaa saage maanasa sarovara yaatranu radduchesindi. sikkim sectarulo paristhitini sukravaaram unnata sthaayi samavesamlo sameekshinchaaru. armi cheef janaral bipin ravat, jaateeya bhadrata salahaadaaru ajit doval, videsaanga kaaryadarsi es.jaisankar ee samavesamlo paalgonnaaru. sikkim nunchi sukravarame tirigi vachina janaral ravat akkadi paristhitini vivarinchaaru. bhaaratloni sikkim rashtraniki, bhootan, chaina deshaala madhyana unde doklam praantam vyuuhaatmakamgaa atyanta keelakamainadi. akkada roddu nirmiste bharat meeda chainaadi paicheyi avutundi. anduke bhaarata sainyam velli doklaamlo roddu panulanu addukondi. daamto chaina charchalaku siddhamani prakatinchindi. ayithe, bhaarata sainyam akkadi nunchi vaidolagaalani sharatu vidhinchindi.