
 "అమ్మాయ్ నువ్వేదయినా అడుగు. అన్నిటికీ ఓపిగ్గా సమాధానం చెబుతాను. ఆ ఇంటి గురించిగానీ, అందులో వుండే ముదనష్టపు మనుషుల గురించిగానీ అడక్కు. చెప్పడానికి నా నోరు తిన్నగా రాదు." "అదేం?" "ఏం చెప్పమంటావు తల్లీ! అతను ఆ మేడ కొని ఆరు నెలలయింది. అప్పట్నుంచీ ఈ వీధిలో ఏ సంసారం కూడా సుఖంగా లేదంటే నమ్ము!" "ఏం చేస్తాడేమిటి?" "ఏం చేస్తాడు నా పిండాకూడు! బాగా డబ్బున్న వాడేమో- తిని కూచుంటాడు. తిని కూచుంటే ఫర్లేదు. వీధిలో మగాళ్ళందర్నీ చేరదీసి మీటింగులు పెడతాడు. బ్రహ్మచారులైతే పెళ్ళి చేసుకోవద్దని సలహాలిస్తాడు. పెళ్ళయినా మగముండా కొడుకులకి సంసారాలు చేయొద్దని లేహ్యాలిస్తాడు. ఆడదంటే గిట్టదు. చివచివలాడి పోతాడు. ఆ గాలి తగిలితేనే మహాపాపమంటాడు. ఈ పాపిష్టి మీటింగులతో మగవాళ్ళందర్నీ పాడుచేస్తున్నాడు. పోయేకాలం కాకపోతే ఏమిటీ అల్లరి చెప్పు? అమ్మాయ్ ఇంక నన్ను వాగించకు. ఇక నా నోటికి మంచి మాటలు రావు" అంటూ ధనలక్ష్మి వడివడిగా వెళ్ళిపోయింది. పంకజం నిట్టూర్చింది. 'శివుడూ' అని గొణుక్కుంది కూడా!
    9
 నిప్పు అప్పల్సామి డ్యూటీదిగి సైకిలుమీద ఇంటికొస్తున్నాడు. తనకంటే పెద్దవాళ్ళకు తాను విష్ చేస్తుంటే తనకంటే చిన్నవాళ్ళు తనకి నమస్కారాలు పెట్టి తప్పుకుంటున్నారు. ఒక పెద్దవాడూ, ఒక చిన్నవాడూ విడివిడిగా ఎదురైనప్పుడు అప్పల్సామి పరామర్శలు బాగానే సాగుతున్నాయి.  ఒక పెద్దవాడూ, ఒక చిన్నవాడూ జాయింటుగా కనిపించినప్పుడు ఎవడికి విష్ చేయాలో, ఎవడికి ఫోజు కొట్టాలో నిర్ణయించుకుని కూడా-రెండు పనులూ ఒకేసారి చేయడం చేతకాక సైకిల్ బేలెన్సుని చెడగొట్టుకుంటున్నాడు. సరిగ్గా ఆ అవస్థలో చిలకమ్మా సోడా కొట్టు దగ్గిర దభేలున పడ్డాడు అప్పల్సామి. చెట్టంత మనిషి కుప్పలా పడిపోయేడని చుట్టు పక్కల వాళ్ళు చుట్టూ మూగేరు. తాను పడిపోయినందుకు కాదుగానీ-జనం ఈగల్లా ముసిరినందుకు అప్పల్సామి చాలా సిగ్గుపడిపోయేడు. ఆ తర్వాత కోపం కూడా వచ్చింది. తన చుట్టూ మూగిన వాళ్ళని మిర్రున చూసేడు. ఆ గుంపులో ఎవడో అన్నాడు. "అప్పల్సామిగారు ఎప్పుడు పడినా సరిగ్గా చిలకమ్మ సోడా కొట్టుదగ్గిరే పడిపోతారు-అదేం సిత్రమో!" ఆ మాటకి అప్పల్సామి శివాలు తొక్కేసేడు.
 
 "సిత్రమేరా! నీ కంటికి సిత్రంగానే కనిపిస్తది! ఒరే-నే పడితే గిడితే ఇక్కడే పడతాను. ఇక్కడికొచ్చేతలికి కన్ ఫ్యూజన్లో పడిపోతాను. ఏంటి, అర్థమవుతుందా-ఎల్లండెల్లండి. ఎల్లకపోతే అవుటే! సిలకమ్మా! సోడాకొట్టే!" చిలకమ్మా డబుల్ గ్యాస్ సోడాని రాగాలు తీయిస్తూ కొట్టింది. సోడా సీసాని అప్పల్సామికి అందిస్తూ వేళ్ళతో టైపుకొట్టింది. ఆ స్పర్శకి మెలికలు తిరిగిపోయేడు అప్పల్సామి. 'పడిపోతున్నావ్!' అని ఎవరో హెచ్చరించినట్లయ్యింది. సోడా తాగడం మానేసి లేహ్యం డబ్బీతీసి కొంచెం లేహ్యాన్ని నాలుకమీద రాసుకున్నాడు. ఇప్పుడు స్టడీ అయిపోయేడు. "ఏమిటి మావా నాకుతున్నావ్?" అని కులుకుతూ అడిగింది చిలకమ్మ. అప్పల్సామి నిప్పులు కక్కేడు. "నేనేం నాకుతే నీకెందుకే? నీ డ్యూటీ ఏంటో నువ్వు చూస్కో- అనవసరంగా ఇంటల్ ఫెయిరయ్యావంటే అవుటే! మామూలు ఎడ్డు కాడీడు! నిప్పు-నిప్పు అప్పల్సామి. అంటుకున్నావో కాలిపోతావ్ జాగర్త!" అని సోడా ఇచ్చేసి సైకిలెక్కి వెళ్ళిపోయేడు. చిలకమ్మా ఆ మనిషి వెళ్ళినవేపు చిత్రంగా చూస్తూ- "ఏంటి ఇడ్డూరం? ఇదొరకు నా సెయ్యి తగుల్తేనే సాలనుకుని గంటలు గంటలిక్కడే బీటేసేవోడు! అట్టాంటి దియ్యాల ఫైరింజనై పోయేడేంటి!" అని గొణుక్కుంటోంది. 
    10
 "పేరు పంకజమండి. వృత్తి నాట్య ప్రదర్శనలండి!" అన్నాడు కైలాసం. "ఆ వివరాలేవో బోర్డుమీద రాసేవున్నాయి. ఆమెకు పెళ్ళయిందా?" చాలా గంభీరంగా అడిగేడు శివుడు. "అయ్యే వుంటుందండీ!" "భర్త ఏం చేస్తున్నాడు?" "ఉన్నాడో లేడోనండి!" "కైలాసం-" "పెళ్ళయ్యే వుంటుందన్నానేగాని అయ్యిందని చెప్పలేదుగదా సార్! అంచేత భర్త-" "సరి సరి! ఇంక ఆపు! అయినా ఆవిడ వివరాలు ఎవడిక్కావాలి. పంకజమట పం...క...జం! ఏవయ్యా-ఈ భూలోకంలో ఏ పేరూ దొరకనట్టు ఆ పేరే పెట్టుకోవాలా?" "ఎందుకు పెట్టుకున్నారో కనుక్కోమంటారా?" "కైలాసం శృతిమించుతున్నావ్?" "సారీ సార్!" "నువ్వు వెళ్ళచ్చు!" "యస్సార్!" -అంటూ కైలాసం ఆ గది విడిచేడు. ఎవరు శృతిమించుతున్నారో కైలాసానికి అర్థం కావటంలేదు. ఇంటిముందు కొత్తగా దిగిన డేన్సరు గురించి అడిగింది-ఆయన! ఎప్పుడూ లేనిది ఒక ఆడమనిషి గురించి అంత శ్రద్ధ ప్రదర్శించింది చాలక- అడిగిందానికి సమాధానం చెబితే శృతి మించడమా? కైలాసం వెనక్కి తిరిగి చూసేడు. గది తలుపు మూసి వుంది. కైలాసం నిరసనగా ఒక చూపు విసిరేసి అక్కడ్నించి విసురుగా వెళ్ళిపోయేడు. -గదిలో శివుడు పచార్లు చేస్తున్నాడు. 'పంకజం' అని కసిగా గొణుక్కున్నాడు. మరుక్షణంలో. పంకజం హైజంపులూ, లాంగుజంపులూ, చిన్న చెడ్డీ, వంపు సొంపుల శరీరం, ఎత్తైన ఛాతీ అన్నీ తన కళ్ళముందు ఎడా పెడా దృశ్యాలుగా కనిపించేయి. ఆ దెబ్బకి శివుడి మొహమ్మీద చిరుచెమట్లు పట్టేయి. లేహ్యం డబ్బీ నందుకున్నాడు. లేహ్యం నాలుకమీద రాసుకున్నాడు. ఇప్పుడు వరూధినీ ప్రవరాఖ్య నృత్య ప్రదర్శనలో కౌగిలింత ఘట్టం తన కళ్ళముందు వెలిసింది. చివర్లో ఛెళ్ళున చెంప పెట్టుకూడా ఫ్లాష్ లాగా వెలిగింది. 'ఆంజనేయా!' అని గొణుక్కున్నాడతను. గబగబా శీర్షాసనం వేసేశాడు. తను ఆ దుస్థితిలో వుండగా- గది తలుపు తట్టిన శబ్ధమైంది. "ఎవరది?" అన్నాడతను శీర్షాసనంలో వుండి. "నేనే!" ఆడగొంతు ఎంతో మృదువుగా వినిపించింది. ఆ గొంతు వినిపించగానే అప్రయత్నంగా శివుడు శీర్షాసనంనుంచి ఢామ్మని నేలమీద పడిపోయేడు. ఆ గొంతుకి అంత పవరుంది! ఆ గొంతు పంకజానిదే! అదే గొంతు. మాయగొంతు. మనిషిని నిలువునా దగాచేసే గొంతు. అతి ప్రయాసపడి లేచి కూచున్నాడు. ఆ తర్వాత కూచునే పద్మాసనం వేసేడు. మహర్షి అయిపోయేందుకు ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు.

 "ammay nuvvedayina adugu. annitikee opiggaa samadhanam chebutaanu. aa inti gurinchigaanii, andulo vunde mudanashtapu manushula gurinchigaanii adakku. cheppadaaniki naa noru tinnagaa raadu." "adem?" "yem cheppamantavu talli! atanu aa meda koni aaru nelalayindi. appatnunchii ee veedhilo e samsaaram kuudaa sukhamgaa ledante nammu!" "yem chestademiti?" "yem chestaadu naa pindaakuudu! baga dabbunna vademo- tini kuuchuntaadu. tini koochunte farledu. veedhilo magallandarni cheradeesi meetingulu pedataadu. brahmachaarulaite pelli chesukovaddani salahaalistaadu. pellayinaa magamunda kodukulaki samsaaraalu cheyoddani lehyalistadu. aadadante gittadu. chivachivaladi potaadu. aa gaali tagilithene mahapapamantadu. ee papishti meetingulatho magavallandarni paaduchestunnaadu. poyekalam kakapothe amity allari cheppu? ammay inka nannu vaaginchaku. ika naa notiki manchi maatalu raavu" antuu dhanalakshmi vadivadigaa vellipoyindi. pankajam nittoorchindi. 'shivuduu' ani gonukkundi kuudaa!
    9
 nippu appalsami dutidigi saikilumeeda intikostunnadu. tanakante peddavaallaku taanu vish chestunte tanakante chinnavallu tanaki namaskaaraalu petti tappukuntunnaru. oka peddavaaduu, oka chinnavaaduu vidividigaa edurainappudu appalsami paraamarsalu bagane saagutunnaayi.  oka peddavaaduu, oka chinnavaaduu jaayintugaa kanipinchinappudu evadiki vish cheyalo, evadiki foju kottalo nirnayinchukuni kuudaa-rendu panuluu okesari cheyadam chetakaka saikil belensuni chedagottukuntunnada. sarigga aa avasthalo chilakamma soda kottu daggira dabheluna paddaadu appalsami. chettanta manishi kuppala padipoyedani chuttu pakkala vaallu chuttu moogeru. taanu padipoyinanduku kaadugaanii-janam eegalla musirinanduku appalsami chala siggupadipoyedu. aa tarvaata kopam kuudaa vachindi. tana chuttu moogina vaallani mirruna chusedu. aa gumpulo evado annadu. "appalsamigaru eppudu padina sarigga chilakamma soda kottudaggire padipotaru-adem sitramo!" aa maataki appalsami shivaalu tokkesedu.
 
 "sitramera! nee kantiki sitramgaane kanipistadi! ore-nee padithe gidithe ikkade padataanu. ikkadikochetaliki kan fusenalo padipotanu. enti, ardhamavutundaa-ellandellandi. ellakapothe avute! silakamma! sodacotte!" chilakamma dabul gyas sodani raagaalu teeyistuu kottindi. soda seesani appalsamiki andistuu vaellatho taipukottindi. aa sparsaki melikalu tirigipoyedu appalsami. 'padipotunnav!' ani evaro hecharinchinatlayyim. soda taagadam manesi lehyam dabbeetiisi konchem lehyanni naalukameeda rasukunnadu. ippudu stady aipoyedu. "emiti mava nakutunnav?" ani kulukutuu adigindi chilakamma. appalsami nippulu kakkedu. "nenem naakuthe neekenduke? nee dutey ento nuvvu chusco- anavasaramgaa intal fairayyavante avute! maamuulu eddu kaadiidu! nippu-nippu appalsami. antukunnavo kalipotav jagarta!" ani soda ichesi saikilekki vellipoyedu. chilakamma aa manishi vellinavepu chitramgaa chustuu- "enti idduram? idoraku naa seyyi tagultene saalanukuni gantalu gantalikkade beetesevodu! attanti diyyaala firingeni poyedenti!" ani gonukkuntondi. 
    10
 "paeru pankajamandi. vrutti naatya pradarsanalandi!" annadu kailasam. "aa vivaralevo bordumeeda rasevunnayi. aameku pellayindaa?" chala gambheeramgaa adigedu shivudu. "ayye vuntundandii!" "bharta yem chestunnadu?" "unnado ledonandi!" "kailasam-" "pellayye vuntundannaanegaani ayyindani cheppaledugadaa sar! anchetha bharta-" "sari sari! inka aapu! aina aavida vivaraalu evadikkavali. pankajamata pam...ka...jam! evayya-ee bhoolokamlo e paeruu dorakanattu aa pere pettukovala?" "enduku pettukunnaro kanukkomantara?" "kailasam srutiminchutunnav?" "saarii sar!" "nuvvu vellachhu!" "yassar!" -antuu kailasam aa gadi vidichedu. evaru srutiminchutunnaaro kailaasaaniki artham kaavatamledu. intimundu kottagaa digina danesaru gurinchi adigindi-aayana! eppuduu lenidi oka aadamanisi gurinchi anta shraddha pradarsinchindi chaalaka- adigindaaniki samadhanam chebithe shruthi minchadama? kailasam venakki tirigi chusedu. gadi talupu moosi vundi. kailasam nirasanagaa oka chuupu visiresi akkadninchi visurugaa vellipoyedu. -gadilo shivudu pachaarlu chestunnadu. 'pankajam' ani kasiga gonukkunnadu. marukshanamlo. pankajam haijampuluu, laangujampuluu, chinna cheddy, vampu sompula sareeram, ettaina chaatii annee tana kallamundu eda peda drushyaalugaa kanipincheyi. aa debbaki shivudi mohammeeda chiruchematlu patteyi. lehyam dabbi nandukunnadu. lehyam naalukameeda rasukunnadu. ippudu varudhinee pravarakhya nrutya pradarsanalo kaugilinta ghattam tana kallamundu velisindi. chivarlo chelluna chempa pettukuda flash laga veligindi. 'anjaneya!' ani gonukkunnadatanu. gabagaba sheershaasanam vesesadu. tanu aa dusthitilo vundagaa- gadi talupu tattina sabdhamaindi. "evaradi?" annaadatanu sheershaasanamlo vundi. "nene!" aadagonthu entho mruduvugaa vinipinchindi. aa gontu vinipinchagaane aprayatnamgaa shivudu sheershaasanamnunchi dhammani neelameeda padipoyedu. aa gontuki anta pavarundi! aa gontu pankajaanide! adhe gontu. maayagontu. manishini niluvuna dagachese gontu. athi prayaasapadi lechi kuuchunnaadu. aa tarvaata koochune padmasana vesedu. maharshi ayipoyenduku prayatnam chestunnadu.