మోసుల్ నగరం మూడేళ్ళ తరువాత మళ్ళీ ఇరాక్ చేతికొచ్చింది. ఇస్లామిక్ స్టే‍ట్ ఆఫ్ ఇరాక్ అండ్ సిరియా (ఐసిస్)ను ఇరాకీ సేనలు అక్కడి నుంచి విజయవంతంగా తరిమికొట్టాయి. నగరాన్ని గుప్పిట్లోకి తెచ్చుకోవడానికి అమెరికా నేతృత్వంలోని సంయుక్త దళాలు ఎనిమిది నెలలపాటు భీకరమైన యుద్ధం చేశాయి. ఇరాక్ ప్రధానమంత్రి అబ్బాదీ స్వయంగా ‘విముక్తి’ని ప్రకటించారు. ఐసిస్ అధినేత అబూ బకర్ అల్ బాగ్దాదీ మూడేళ్ళ క్రితం ఇస్లామిక్ రాజ్యాన్ని ప్రకటించింది ఇక్కడి నుంచే కావడంతో ఇది నిజంగా అపూర్వ విజయం. మోసుల్ను కోల్పోవడంతో ఇస్లామిక్ స్టేట్ పీడ పూర్తిగా తొలగిపోయినట్టు కాదు కానీ, సిరియాలోనూ అది క్షీణదశలోనే ఉన్నందున దాని కథ ముగిసిపోబోతున్నదని భావించవచ్చు. అంతమాత్రాన అది ప్రపంచదేశాలకు అప్పుడప్పుడు తన ఉనికిని గుర్తుచేయకుండా మానదు.మోసుల్ ‘విముక్తి’ని ఇరాక్ ప్రధాని అధికారికంగా ప్రకటించడానికి రెండు రోజుల ముందే ప్రపంచం యావత్తూ ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టానికి ఎంతగానో సంతోషించింది. 2014 జూన్ 29న ఇస్లామిక్ మత రాజ్యాన్ని స్థాపించినట్టుగా ‘ఖలీఫా’ బాగ్దాదీ ప్రకటించిన మోసుల్లోని 12వ శతాబ్దం నాటి అల్నూరీ మసీదును అమెరికా–ఇరాకీ దళాలు స్వాధీనం చేసుకోవడం ఇందుకు కారణం. అత్యంత అద్భుతంగా ఉండే ఈ మసీదు గతకాలపు చిత్రాలను, ఇప్పటి స్థితినీ చూసినప్పుడు బాధకలుగక మానదు. ప్రపంచప్రఖ్యాతి గాంచిన ఈ మసీదు ఆవరణలోని 150 అడుగుల మినార్ కుప్పకూలిపోయింది. తాము అక్కడకు చేరినప్పటికే మసీదు ధ్వంసమైపోయి ఉందని అమెరికా చెబుతున్నది. తాము కారకులం కాదని ఇస్లామిక్ స్టేట్ అంటున్నది. ఎవరన్న ప్రశ్న అటుంచితే, ఎంతటి విధ్వంసంతో మోసుల్ ‘విముక్తి’ సాధ్యపడిందో ఆ నగరం వెలుగుచూసిన తరువాత వెలువడిన చిత్రాలు చెబుతున్నాయి. ఎటుచూసినా శిథిలాలే, యుద్ధం మిగల్చిన గాయాలే. నేలమట్టమైపోయిన భవనాలు, రహదారులు, విద్యాలయాలు, వైద్యాలయాలతో ఏదీ గుర్తుపట్టలేనంతగా మోసుల్ నాశనమైంది. ఇరాక్లో బాగ్దాద్ తరువాత రెండవ అతిపెద్దనగరంగా జనంతో ఒకప్పుడు కళకళలాడిన మోసుల్ ఈ మూడేళ్ళకాలంలోనూ, ఇప్పటి పోరాటంలోనూ ఛిద్రమైపోయింది. ఈ 8నెలల కాలంలో కనీసం 8లక్షలమంది అక్కడనుంచి తరలిపోయారని అంచనా. అయినప్పటికీ, యుద్ధంలో చిక్కుకుపోయినవారి సంఖ్యకు లెక్కేలేదు. చివరివరకూ మహిళలనూ, చిన్నపిల్లలనూ ఇస్లామిక్ స్టేట్ తన రక్షణకవచాలుగా వాడుకుంటూ పోరాడిందన్న వార్తలు విన్న తరువాత, అలా బలైపోయిన వారు, కూలిన భవనాలకిందనా, బాంబు పేలుళ్ళలోనూ ముక్కలైనవారు ఎన్నివేలమంది ఉంటారో లెక్క కట్టడం కష్టం. పోరు ఉధృతంగా జరుగుతున్న దశలో టైగ్రిస్ నదికి ఆనుకునివున్న పాతనగరాన్ని కేంద్రంగా చేసుకొని ఐసిస్ పోరాడింది. జనసమ్మర్దమైన ఈ నగరంలో ఇరాకీదళాలకు యుద్ధం ఎంతో కష్టమైపోయింది. స్థానికులను ఐసిస్ మానవకవచాలుగా, మానవబాంబులుగా వాడుకోవడం ఇక్కడ మరింత అధికంగా జరిగింది.ఐసిస్ ఉచ్ఛస్థితిలో ఉన్నప్పుడు ఇరాక్, సిరియాల్లో కలిపి లక్షకిలోమీటర్ల భూభాగం, కోటిజనాభా దాని ఏలుబడిలో ఉండేదని అంటారు. రెండు దేశాల్లోనూ సాగుతున్న యుద్ధం క్రమంగా దానిని బలహీనపరచింది. క్రమంగా ఒక్కో నగరాన్నీ, ప్రధానంగా చమురుక్షేత్రాలను కోల్పోతూండటంతో దాని విస్తీర్ణమూ, ఆదాయమూ క్షీణించాయి. పాలనకుమాత్రమే కాక, చమురు అమ్మకాలకు ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేసిన మోసుల్ విముక్తితో అది 80శాతం ఆదాయం పోగొట్టుకున్నట్టు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇరాక్లో చావుదెబ్బతిన్నప్పటికీ సిరియాలో అది తన ప్రతాపాన్ని చూపెడుతూనే ఉన్నది. సిరియాలోని రఖ్ఖానగరంనుంచి ఐసిస్ను పూర్తిగా తరిమికొట్టలేని స్థితి ఇప్పటికీ ఉన్నది. రఖ్ఖా విముక్తితో ఐసిస్ పతనం జరిగినట్టే కానీ, అనంతరం కూడా అది తన ప్రభావాన్ని చూపకుండా ఉండదు. పతనావస్థకు చేరుతున్నప్పుడు అది అగ్రదేశాలపై మరింతగా తెగబడటం ఇటీవలికాలంలో చూశాం. బ్రిటన్లో మూడునెలల వ్యవధిలోనే మూడుదాడులు జరిగాయి. మాంచెస్టర్దాడి అత్యంత అమానుషంగా అధికులను పొట్టనబెట్టుకుంది. తన సానుభూతిపరులను రెచ్చగొట్టి ఈ తరహా దాడులకు ఐసిస్ మరింత ప్రయత్నించవచ్చు. మోసుల్ స్వాధీనమైన రెండురోజులకే ‘ఖలీఫా’ బాగ్దాదీ కూడా హతమైపోయినట్టుగా వార్తలు వచ్చాయి. సిరియానుంచి, ఇరాక్నుంచీ ఈ మాట పలుమార్లు గతంలోనూ వినిపించింది. బాగ్దాదీ మరణం నిజమైనా, కాకున్నా, దానికి నాయకుడంటూ ఎవరైనా ఉన్నా లేకున్నా కనీసం మరికొంతకాలం అది తన సానుభూతి పరులద్వారా ఉగ్రదాడులు కొనసాగించే అవకాశాలున్నాయి.అత్యధిక భూభాగాన్నీ, అపరిమిత సేనలనూ కోల్పోయినప్పటికీ కారు బాంబులతోనూ, మానవ బాంబులతోనూ అడపాదడపా తన ఉనికిని చాటుతున్న ఐసిస్ త్వరలోనే పూర్తిగా తుడిచిపెట్టుకుపోవడం ఖాయం. కానీ, ఈ మూడేళ్ళకాలంలో అది సృష్టించిన విధ్వంసాన్ని సరిదిద్దడానికి మాత్రం దశాబ్దాలు పడుతుంది. నిర్వాసితుల సంక్షేమానికీ, మోసుల్ నగర నిర్మాణానికీ బిలియన్ డాలర్లు తక్షణావసరమని ఐక్యరాజ్యసమితి అంటున్నది. సద్దాం హుస్సేన్ను గద్దెదించి, ఉరికంబానికి ఎక్కించడంలో కనిపించిన పట్టుదల, ఇరాక్ పునర్నిర్మాణంలో లేదన్నది వాస్తవం. మోసుల్ విముక్తితో ఇస్లామిక్ స్టేట్ అంతమైపోయిందని సంతోషిస్తున్న అంతర్జాతీయ సమాజం అక్కడి ప్రజలను ఆదుకోవడానికి సిద్ధపడటం అవసరం.మోసుల్ ‘విముక్తి’ని ఇరాక్ ప్రధాని అధికారికంగా ప్రకటించడానికి రెండు రోజుల ముందే ప్రపంచం యావత్తూ ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టానికి ఎంతగానో సంతోషించింది. 2014 జూన్ 29న ఇస్లామిక్ మత రాజ్యాన్ని స్థాపించినట్టుగా ‘ఖలీఫా’ బాగ్దాదీ ప్రకటించిన మోసుల్లోని 12వ శతాబ్దం నాటి అల్నూరీ మసీదును అమెరికా–ఇరాకీ దళాలు స్వాధీనం చేసుకోవడం ఇందుకు కారణం. అత్యంత అద్భుతంగా ఉండే ఈ మసీదు గతకాలపు చిత్రాలను, ఇప్పటి స్థితినీ చూసినప్పుడు బాధకలుగక మానదు. ప్రపంచప్రఖ్యాతి గాంచిన ఈ మసీదు ఆవరణలోని 150 అడుగుల మినార్ కుప్పకూలిపోయింది. తాము అక్కడకు చేరినప్పటికే మసీదు ధ్వంసమైపోయి ఉందని అమెరికా చెబుతున్నది. తాము కారకులం కాదని ఇస్లామిక్ స్టేట్ అంటున్నది. ఎవరన్న ప్రశ్న అటుంచితే, ఎంతటి విధ్వంసంతో మోసుల్ ‘విముక్తి’ సాధ్యపడిందో ఆ నగరం వెలుగుచూసిన తరువాత వెలువడిన చిత్రాలు చెబుతున్నాయి. ఎటుచూసినా శిథిలాలే, యుద్ధం మిగల్చిన గాయాలే. నేలమట్టమైపోయిన భవనాలు, రహదారులు, విద్యాలయాలు, వైద్యాలయాలతో ఏదీ గుర్తుపట్టలేనంతగా మోసుల్ నాశనమైంది. ఇరాక్లో బాగ్దాద్ తరువాత రెండవ అతిపెద్దనగరంగా జనంతో ఒకప్పుడు కళకళలాడిన మోసుల్ ఈ మూడేళ్ళకాలంలోనూ, ఇప్పటి పోరాటంలోనూ ఛిద్రమైపోయింది. ఈ 8నెలల కాలంలో కనీసం 8లక్షలమంది అక్కడనుంచి తరలిపోయారని అంచనా. అయినప్పటికీ, యుద్ధంలో చిక్కుకుపోయినవారి సంఖ్యకు లెక్కేలేదు. చివరివరకూ మహిళలనూ, చిన్నపిల్లలనూ ఇస్లామిక్ స్టేట్ తన రక్షణకవచాలుగా వాడుకుంటూ పోరాడిందన్న వార్తలు విన్న తరువాత, అలా బలైపోయిన వారు, కూలిన భవనాలకిందనా, బాంబు పేలుళ్ళలోనూ ముక్కలైనవారు ఎన్నివేలమంది ఉంటారో లెక్క కట్టడం కష్టం. పోరు ఉధృతంగా జరుగుతున్న దశలో టైగ్రిస్ నదికి ఆనుకునివున్న పాతనగరాన్ని కేంద్రంగా చేసుకొని ఐసిస్ పోరాడింది. జనసమ్మర్దమైన ఈ నగరంలో ఇరాకీదళాలకు యుద్ధం ఎంతో కష్టమైపోయింది. స్థానికులను ఐసిస్ మానవకవచాలుగా, మానవబాంబులుగా వాడుకోవడం ఇక్కడ మరింత అధికంగా జరిగింది.ఐసిస్ ఉచ్ఛస్థితిలో ఉన్నప్పుడు ఇరాక్, సిరియాల్లో కలిపి లక్షకిలోమీటర్ల భూభాగం, కోటిజనాభా దాని ఏలుబడిలో ఉండేదని అంటారు. రెండు దేశాల్లోనూ సాగుతున్న యుద్ధం క్రమంగా దానిని బలహీనపరచింది. క్రమంగా ఒక్కో నగరాన్నీ, ప్రధానంగా చమురుక్షేత్రాలను కోల్పోతూండటంతో దాని విస్తీర్ణమూ, ఆదాయమూ క్షీణించాయి. పాలనకుమాత్రమే కాక, చమురు అమ్మకాలకు ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేసిన మోసుల్ విముక్తితో అది 80శాతం ఆదాయం పోగొట్టుకున్నట్టు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇరాక్లో చావుదెబ్బతిన్నప్పటికీ సిరియాలో అది తన ప్రతాపాన్ని చూపెడుతూనే ఉన్నది. సిరియాలోని రఖ్ఖానగరంనుంచి ఐసిస్ను పూర్తిగా తరిమికొట్టలేని స్థితి ఇప్పటికీ ఉన్నది. రఖ్ఖా విముక్తితో ఐసిస్ పతనం జరిగినట్టే కానీ, అనంతరం కూడా అది తన ప్రభావాన్ని చూపకుండా ఉండదు. పతనావస్థకు చేరుతున్నప్పుడు అది అగ్రదేశాలపై మరింతగా తెగబడటం ఇటీవలికాలంలో చూశాం. బ్రిటన్లో మూడునెలల వ్యవధిలోనే మూడుదాడులు జరిగాయి. మాంచెస్టర్దాడి అత్యంత అమానుషంగా అధికులను పొట్టనబెట్టుకుంది. తన సానుభూతిపరులను రెచ్చగొట్టి ఈ తరహా దాడులకు ఐసిస్ మరింత ప్రయత్నించవచ్చు. మోసుల్ స్వాధీనమైన రెండురోజులకే ‘ఖలీఫా’ బాగ్దాదీ కూడా హతమైపోయినట్టుగా వార్తలు వచ్చాయి. సిరియానుంచి, ఇరాక్నుంచీ ఈ మాట పలుమార్లు గతంలోనూ వినిపించింది. బాగ్దాదీ మరణం నిజమైనా, కాకున్నా, దానికి నాయకుడంటూ ఎవరైనా ఉన్నా లేకున్నా కనీసం మరికొంతకాలం అది తన సానుభూతి పరులద్వారా ఉగ్రదాడులు కొనసాగించే అవకాశాలున్నాయి.అత్యధిక భూభాగాన్నీ, అపరిమిత సేనలనూ కోల్పోయినప్పటికీ కారు బాంబులతోనూ, మానవ బాంబులతోనూ అడపాదడపా తన ఉనికిని చాటుతున్న ఐసిస్ త్వరలోనే పూర్తిగా తుడిచిపెట్టుకుపోవడం ఖాయం. కానీ, ఈ మూడేళ్ళకాలంలో అది సృష్టించిన విధ్వంసాన్ని సరిదిద్దడానికి మాత్రం దశాబ్దాలు పడుతుంది. నిర్వాసితుల సంక్షేమానికీ, మోసుల్ నగర నిర్మాణానికీ బిలియన్ డాలర్లు తక్షణావసరమని ఐక్యరాజ్యసమితి అంటున్నది. సద్దాం హుస్సేన్ను గద్దెదించి, ఉరికంబానికి ఎక్కించడంలో కనిపించిన పట్టుదల, ఇరాక్ పునర్నిర్మాణంలో లేదన్నది వాస్తవం. మోసుల్ విముక్తితో ఇస్లామిక్ స్టేట్ అంతమైపోయిందని సంతోషిస్తున్న అంతర్జాతీయ సమాజం అక్కడి ప్రజలను ఆదుకోవడానికి సిద్ధపడటం అవసరం.
mosul nagaram moodella taruvaata mallee irak chetikochindi. islamic stay‍t af irak and siria (icis)nu iraaki senalu akkadi nunchi vijayavantamgaa tarimikottaayi. nagaraanni guppitloki techukovadaniki america netrutvamloni samyukta dalaalu enimidi nelalapatu bheekaramaina yuddham chesaayi. irak pradhaanamantri abbadi swayamgaa ‘vimukti’ni prakatinchaaru. icis adhinetha aboo bakar all bagdadi moodella kritam islamic rajyanni prakatinchindi ikkadi nunche kaavadamtho idhi nijamgaa apurva vijayam. mosulnu kolpovadamtho islamic state peeda puurtigaa tolagipoyinattu kaadu cony, siriyaaloonuu adhi ksheenadasaloone unnanduna daani katha mugisipobotunnadani bhaavinchavachchu. antamaatraana adhi prapanchadesaalaku appudappudu tana unikini gurtucheyakunda maanadu.mosul ‘vimukti’ni irak pradhaani adhikaarikamgaa prakatinchadaaniki rendu rojula munde prapancham yaavattuu oka chaaritraatmaka ghattaniki entagaano santoshinchindi. 2014 joon 29na islamic matha rajyanni sthaapinchinattugaa ‘khalifa’ bagdadi prakatinchina mosulloni 12va sataabdam naati alnuri maseedunu america–iraaki dalaalu swaadheenam chesukovadam induku kaaranam. atyanta adbhutamgaa unde ee maseedu gtakalapu chitraalanu, ippati sthitinee chusinappudu baadhakalugaka maanadu. prapanchaprakhyaati gaanchina ee maseedu aavaranalooni 150 adugula minar kuppakulipoyindi. taamu akkadaku cherinappatike maseedu dhwamsamaipoyi undani america chebutunnadi. taamu kaarakulam kaadani islamic state antunnadi. evaranna prasna atunchithe, enthati vidhvamsamtho mosul ‘vimukti’ saadhyapadindo aa nagaram veluguchusina taruvaata veluvadina chitraalu chebutunnaayi. etuchusina sithilaale, yuddham migalchina gayale. nelamattamaipoyina bhavanalu, rahadaarulu, vidyaalayaalu, vaidyaalayaalato edhee gurthupattalenantagaa mosul naasanamaindi. iraaklo bagdad taruvaata rendava atipeddanagaramgaa janamtho okappudu kalakalalaadina mosul ee moodellakaalamlonu, ippati poraatamloonuu chidramaipoyindi. ee 8nelala kaalamlo kaneesam 8lakshalamandi akkadanunchi taralipoyaarani anchana. ayinappatiki, yuddhamlo chikkukupoyinavaari sankhyaku lekkeledu. chivarivarakuu mahilalanuu, chinnapillalanuu islamic state tana rakshanakavachaalugaa vaadukuntuu poradindanna vaartalu vinna taruvaata, alaa balaipoyina vaaru, kuulina bhavanalakindana, baambu paelullaloonuu mukkalainavaaru ennivelamandi untaro lekka kattadam kashtam. poru udhrutamgaa jarugutunna dasalo tigris nadiki aanukunivunna paatanagaraanni kendramgaa chesukoni icis poradindi. janasammardamaina ee nagaramlo iraakeedalaalaku yuddham entho kashtamaipoyindi. sthaanikulanu icis manavakavachaluga, manavabambuluga vaadukovadam ikkada marinta adhikamgaa jarigindi.icis uchchasthitilo unnappudu irak, siriyaallo kalipi lakshakilomeetarla bhuubhaagam, kotijanabha daani elubadilo undedani antaaru. rendu deshaalloonuu saagutunna yuddham kramangaa daanini balaheenaparachindi. kramangaa okko nagaraannii, pradhaanamgaa chamurukshetraalanu kolpotundatamto daani vistiirnamuu, aadaayamuu ksheeninchaayi. palanakumatrame kaaka, chamuru ammakaalaku pradhaana kendramgaa panichesina mosul vimuktito adhi 80saatam aadaayam pogottukunnattu anchana vestunnaru. iraaklo chaavudebbatinnappati sirialo adhi tana prataapaanni chuupedutuunee unnadi. siriyaalooni rakhkhaanagaramnunchi isisnu puurtigaa tarimikottaleni sthiti ippatikee unnadi. rakhkha vimuktito icis patanam jariginatte cony, anantaram kuudaa adhi tana prabhaavaanni chupakunda undadu. patanaavasthaku cherutunnappudu adhi agradesalapai marintagaa tegabadatam itiivalikaalamlo chusham. britonlo moodunelala vyavadhiloonae moodudaadulu jarigai. manchestardadi atyanta amaanushamgaa adhikulanu pottanabettukundi. tana saanubhootiparulanu rechagotti ee taraha daadulaku icis marinta prayatninchavacchu. mosul swaadheenamaina rendurojulake ‘khalifa’ bagdadi kuudaa hatamaipoyinattugaa vaartalu vachayi. siriyaanunchi, iraaknunchii ee maata palumaarlu gatamloonuu vinipinchindi. bagdadi maranam nijamaina, kakunna, daaniki nayakudantu evaraina unna lekunna kaneesam marikontakaalam adhi tana saanubhooti paruladwara ugradaadulu konasaginche avakaasaalunnaayi.atyadhika bhuubhaagaannii, aparimita senalanuu kolpoinappatiki kaaru baambulatoonuu, manava baambulatoonuu adapadadapa tana unikini chaatutunna icis twaralone puurtigaa tudichipettukupovadam khayam. cony, ee moodellakaalamlo adhi srushtinchina vidhvamsaanni sarididdadaaniki maatram dasaabdaalu padutundi. nirvaasitula sankshemaanikii, mosul nagara nirmaanaanikii billian daalarlu takshanaavasaramani aikyaraajyasamiti antunnadi. saddam hussennu gaddedinchi, urikambaaniki ekkinchadamlo kanipinchina pattudala, irak punarnirmaanamlo ledannadi vaastavam. mosul vimuktito islamic state antamaipoyindani santoshistunna antarjaatiiya samajam akkadi prajalanu aadukovadaaniki siddhapadatam avasaram.mosul ‘vimukti’ni irak pradhaani adhikaarikamgaa prakatinchadaaniki rendu rojula munde prapancham yaavattuu oka chaaritraatmaka ghattaniki entagaano santoshinchindi. 2014 joon 29na islamic matha rajyanni sthaapinchinattugaa ‘khalifa’ bagdadi prakatinchina mosulloni 12va sataabdam naati alnuri maseedunu america–iraaki dalaalu swaadheenam chesukovadam induku kaaranam. atyanta adbhutamgaa unde ee maseedu gtakalapu chitraalanu, ippati sthitinee chusinappudu baadhakalugaka maanadu. prapanchaprakhyaati gaanchina ee maseedu aavaranalooni 150 adugula minar kuppakulipoyindi. taamu akkadaku cherinappatike maseedu dhwamsamaipoyi undani america chebutunnadi. taamu kaarakulam kaadani islamic state antunnadi. evaranna prasna atunchithe, enthati vidhvamsamtho mosul ‘vimukti’ saadhyapadindo aa nagaram veluguchusina taruvaata veluvadina chitraalu chebutunnaayi. etuchusina sithilaale, yuddham migalchina gayale. nelamattamaipoyina bhavanalu, rahadaarulu, vidyaalayaalu, vaidyaalayaalato edhee gurthupattalenantagaa mosul naasanamaindi. iraaklo bagdad taruvaata rendava atipeddanagaramgaa janamtho okappudu kalakalalaadina mosul ee moodellakaalamlonu, ippati poraatamloonuu chidramaipoyindi. ee 8nelala kaalamlo kaneesam 8lakshalamandi akkadanunchi taralipoyaarani anchana. ayinappatiki, yuddhamlo chikkukupoyinavaari sankhyaku lekkeledu. chivarivarakuu mahilalanuu, chinnapillalanuu islamic state tana rakshanakavachaalugaa vaadukuntuu poradindanna vaartalu vinna taruvaata, alaa balaipoyina vaaru, kuulina bhavanalakindana, baambu paelullaloonuu mukkalainavaaru ennivelamandi untaro lekka kattadam kashtam. poru udhrutamgaa jarugutunna dasalo tigris nadiki aanukunivunna paatanagaraanni kendramgaa chesukoni icis poradindi. janasammardamaina ee nagaramlo iraakeedalaalaku yuddham entho kashtamaipoyindi. sthaanikulanu icis manavakavachaluga, manavabambuluga vaadukovadam ikkada marinta adhikamgaa jarigindi.icis uchchasthitilo unnappudu irak, siriyaallo kalipi lakshakilomeetarla bhuubhaagam, kotijanabha daani elubadilo undedani antaaru. rendu deshaalloonuu saagutunna yuddham kramangaa daanini balaheenaparachindi. kramangaa okko nagaraannii, pradhaanamgaa chamurukshetraalanu kolpotundatamto daani vistiirnamuu, aadaayamuu ksheeninchaayi. palanakumatrame kaaka, chamuru ammakaalaku pradhaana kendramgaa panichesina mosul vimuktito adhi 80saatam aadaayam pogottukunnattu anchana vestunnaru. iraaklo chaavudebbatinnappati sirialo adhi tana prataapaanni chuupedutuunee unnadi. siriyaalooni rakhkhaanagaramnunchi isisnu puurtigaa tarimikottaleni sthiti ippatikee unnadi. rakhkha vimuktito icis patanam jariginatte cony, anantaram kuudaa adhi tana prabhaavaanni chupakunda undadu. patanaavasthaku cherutunnappudu adhi agradesalapai marintagaa tegabadatam itiivalikaalamlo chusham. britonlo moodunelala vyavadhiloonae moodudaadulu jarigai. manchestardadi atyanta amaanushamgaa adhikulanu pottanabettukundi. tana saanubhootiparulanu rechagotti ee taraha daadulaku icis marinta prayatninchavacchu. mosul swaadheenamaina rendurojulake ‘khalifa’ bagdadi kuudaa hatamaipoyinattugaa vaartalu vachayi. siriyaanunchi, iraaknunchii ee maata palumaarlu gatamloonuu vinipinchindi. bagdadi maranam nijamaina, kakunna, daaniki nayakudantu evaraina unna lekunna kaneesam marikontakaalam adhi tana saanubhooti paruladwara ugradaadulu konasaginche avakaasaalunnaayi.atyadhika bhuubhaagaannii, aparimita senalanuu kolpoinappatiki kaaru baambulatoonuu, manava baambulatoonuu adapadadapa tana unikini chaatutunna icis twaralone puurtigaa tudichipettukupovadam khayam. cony, ee moodellakaalamlo adhi srushtinchina vidhvamsaanni sarididdadaaniki maatram dasaabdaalu padutundi. nirvaasitula sankshemaanikii, mosul nagara nirmaanaanikii billian daalarlu takshanaavasaramani aikyaraajyasamiti antunnadi. saddam hussennu gaddedinchi, urikambaaniki ekkinchadamlo kanipinchina pattudala, irak punarnirmaanamlo ledannadi vaastavam. mosul vimuktito islamic state antamaipoyindani santoshistunna antarjaatiiya samajam akkadi prajalanu aadukovadaaniki siddhapadatam avasaram.