కేరళలో నాలుగున్నర దశాబ్దాల నిర్లక్ష్యం నమూనా నుంచి మనం నేర్చుకునేది ఏమైనా వుందా అన్నప్పుడు, ముందుకొచ్చే అంశాలు - వలసలు, ఉపాధి, సాగుబడి, ఆహార ధాన్యాలు, పర్యావరణం. కేరళ పరిస్థితి ఆంధ్రప్రదేశ్కు వర్తించకపోవచ్చు. కొత్త రాష్ట్రంలో మొదటి ఐదేళ్ళు ప్రభుత్వం గుర్తిస్తున్న ప్రాజెక్టులు అమలులోకి వచ్చినప్పుడుగానీ తెలియదు, తదుపరి జరగబోయేది ఏమిటో?ఒక రాష్ట్రం భౌగోళిక ‘మ్యాప్’ మారినప్పుడు వెనువెంటనే అక్కడ పరిపాలనా వ్యవస్థలో ఉన్నవారి దృష్టి కూడా మారడం అంతే వేగంగా జరగదు. టైం పడుతుంది. మంత్రి మండలికి, ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయానికి ‘అప్ డేట్’ చేయాల్సింది పాలనా యంత్రాంగమే కనుక, జరిగిన మార్పు తర్వాత; ముందు వీరికి ఏమి అర్థమైంది అనేదాన్ని బట్టి తదుపరి అది ఆ పై వారికి అర్థమవుతుంది. అయినా ఇది సూత్రమేమీ కాదు. చెప్పే వారివద్ద విషయమున్నా- వినేవారికి ఆసక్తి లేకపోయినా, అధికారులు పాటించే చిట్కా మౌనమే. ఇదొక్కటే కాదు, మళ్ళీ ఇందులో కూడా చూడ్డం ఒక్కటే కాదు. ‘ఎక్కణ్ణించి’ చూస్తున్నాము అనేది కూడా కీలకం. ఆ రకంగా ఏపీకి మొదటి ఏడు పోతే, విజయవాడ -– ‘ఎగ్జిక్యూటివ్ కేపిటల్’ అయినప్పటి నుంచే చూపు ‘సెట్’ అయినట్టు లెక్క. అలా రెండో ఏడాది కూడా ముగిశాక, 2016 అక్టోబర్లో పొరుగు రాష్ట్రం ఒడిశాలోని మల్కన్గిరి(ఏవోబీ)లో జరిగినట్టు చెబుతున్న ఎన్కౌంటర్లో 30మంది మావోయిస్టులు చనిపోయారు.ఈ సంఘటనకు సంబంధించిన విశ్లేషణలు తూర్పు కనుమల్లో వామపక్ష తీవ్రవాద ప్రభావం ఇక ముగింపునకు వచ్చినట్టే అనే అభిప్రాయాన్ని కలిగించాయి. స్వంత ఇల్లు చక్కబెట్టుకుంటున్న మనల్ని మల్కన్గిరి ఎన్కౌంటర్ అంతకు మించి గట్టిగా తట్టలేదు. మాజీ జాతీయ భద్రతా సలహాదారుడు ఎం.కె.నారాయణన్ ‘ది ఫర్ గాటెన్ వార్’ శీర్షికతో 11 నవంబర్ 2016న ఆంగ్ల పత్రిక ‘ది హిందు’ సంపాదకీయ పేజీలో వ్యాసం రాశారు. ‘‘పరిపాలనా రంగంలో వున్నవారే కాదు, చివరికి భద్రతాదళాల్లో వున్నవారు, కొన్ని మీడియావర్గాలూ దీన్ని (మల్కన్గిరి ఎన్కౌంటర్ను) ‘ముగింపునకు ఆరంభం’ అంటున్నారు. కాని అది వాస్తవానికి చాలా దూరంగా వున్న అభిప్రాయం’’ అంటూ కుండబద్దలు కొట్టారు. తెలంగాణలో పాత నక్సలైట్ల జిల్లాలన్నింటిలో అది మళ్ళీ పుంజుకోబోతున్నదని, ఏపీలో అరకు లోయలో దాని కదలికలు మొదలయ్యాయని రాస్తూ -కాలేజీల్లో, యూనివర్సిటీ కేంపసుల్లోనూ మళ్ళీ అది ఫ్యాషనబుల్గా మారుతున్నదని హెచ్చరించారు.వీటికంటే తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక (ట్రెజెక్టరీ)లో ఇది ప్రాణం పోసుకుంటున్నదని నారాయణన్ చేసిన హెచ్చరిక, మారిన కొత్త రాష్ట్ర పటంలో సరిహద్దున వున్న తెలుగు రాజధాని అమరావతిని నేరుగా తాకే అంశం!అయితే మొదటిసారి దీన్ని చదివినప్పుడు, ఎంతమాత్రం ఇది రుచించలేదు. ఇప్పటివరకు తీవ్రవాదం చుట్టూ ఘనీభవించిన ఒక అసహనకరమైన పరిస్థితులు -క్రమంగా సాధారణ స్థితికి వస్తున్నప్పుడు, నారాయణన్ చేదు మాట చెప్పడం బొత్తిగా నచ్చలేదు. చదివాక, ఒక దశలో నమ్మదగిన విషయమేనా ఇది అని కూడా అనిపించింది. కాని, చెబుతున్నది అరుదైన ఐపీఎస్ అధికారులను మాత్రమే ఎంపిక చేసే - జాతీయ భద్రతా సలహాదారు హోదాలో పనిచేసిన వ్యక్తి. ఆయన తనకున్న సమాచారాన్ని లోతుగా అధ్యయనం చేసి మరీ ఇచ్చిన హెచ్చరిక అది. కనుక నారాయణన్ పరిశీలనకు మున్ముందు తదుపరి ‘జాడలు’ వెతకాల్సి వుంటుంది అని అప్పట్లో అనుకోవడం జరిగింది.ఇంతలో అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలు, పక్కనున్న తమిళనాడు పరిణామాలు, ఐదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలు మన వార్తా దృష్టిని అటుగా మళ్ళించాయి. కానీ, ఇప్పుడు నారాయణన్ హెచ్చరికకు దారితీసిన వివరాల కోసం పరిశీలిస్తున్నప్పుడు ఆయన చెబుతున్న ‘ట్రెజెక్టరీ’లో కేరళ నుంచి అటువంటి కదలికలు ఫిబ్రవరి 2013 నుంచి సెప్టెంబర్ 2016 వరకు చెదురుమదురుగా జరుగుతున్న సంఘటనలు వార్తలుగా కనిపిస్తూనే వున్నాయి. ఎక్కడో మధ్య భారత్లోని తూర్పు కనుమల్లో వున్న ఒడిశాలో జరిగిన సంఘటన తర్వాత, దాన్ని మరెక్కడో కన్యాకుమారి తీరంలో వున్న పశ్చిమ కనుమలకు అనుసంధానం చేస్తున్న ప్రయత్నమిది. రెండింటి మధ్య సామాజిక- ఆర్థిక పరిస్థితుల సారూప్యత ఏదో వుంటే తప్ప, ఇటువంటి ప్రయత్నం సాధ్యం కాదు. బహుశా, అందుకే ఆయన తన వ్యాసంలో - 2016 అక్టోబర్లో జరిగింది ‘ముగింపు’ కాదని అంటున్నది.అయితే దీనికి జవాబు 2017 మార్చి మొదటి వారంలో ప్రముఖ ఆర్థిక శాస్త్ర విద్యావేత్త, త్రివేండ్రం సెంటర్ ఫర్ డెవలప్మెంట్ స్టడీస్ మాజీ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ పులెప్రె బాలకృష్ణన్ అదే దినపత్రిక సంపాదకీయ పేజీలో రాసిన వ్యాసంలో మనకు దొరికింది! ఒకనాటి ‘గాడ్స్ ఓన్ కంట్రీ’- కేరళ వర్తమాన ముఖచిత్రాన్ని ఆ వ్యాసంలో బ్లాక్ అండ్ వైట్లో ఆయన ఆవిష్కరించారు. అయితే అక్కడా ఎప్పటిలా కథ పాతదే – ‘భూమి’ దాని కేంద్ర బిందువు. కేరళ సీఎం పినరయి విజయన్ 2017 రిపబ్లిక్ దినోత్సవానికి ముందు ఢిల్లీలో ప్రధానమంత్రి మోదీని కలిసి, రాష్ట్రంలో తిండిగింజల కొరత కారణంగా ఉపాధి, వలసల సమస్య తీవ్రమవుతున్నదని; తమ రాష్ట్రానికి కేంద్రం మంజూరుచేసే అహారధాన్యాల కోటా పెంచాలని కోరారు. ఈ చిన్న ‘తీగ’ను పట్టుకుని -బాలకృష్ణన్ ‘డొంక’ను బయటకు లాగారు! అయితే, దాని ముగింపులో అనుకోకుండా -ఎం.కె.నారాయణన్ హెచ్చరించిన ‘నక్సలిజం’ మొలకలకు మూలాలు మనకు దొరికాయి.మలయాళీలకు ఈ తిండి గింజల సమస్య ఇప్పుడు కొత్తగా సీఎం విజయన్ ‘టర్మ్’లో వచ్చింది కాదు. అయినా భూసంస్కరణల అమలును దేశంలో పకడ్బందీగా అమలుచేసిన రెండు రాష్ట్రాలలో  కేరళ ఒకటి. 1 జనవరి 1970 నుంచి అవి అక్కడ అమలయ్యాయి. అయితే 70వ దశకంలో చమురు నిల్వల కారణంగా పెరిగిన గల్ఫ్ దేశాల సంపద -కేరళ ప్రజల్ని ఆకర్షించింది. వలసలు మొదలయ్యాయి. భూముల్ని సాగుబడిని వదలి అక్కడి మగవారు పెద్ద సంఖ్యలో గల్ఫ్ దేశాల ఆకర్షణీయ జీతాల కోసం వెళ్ళారు. ఫలితంగా డబ్బు పోగుపడింది గానీ, వ్యవసాయం పడకన పడింది. ఊళ్ళలో చివరకు, కౌలు సాగుకు సైతం నాధుడు దొరకని పరిస్థితి. ఇప్పుడు అక్కడ ఒక్క వరి మాత్రమే కాదు, మరే ఇతర పంటలు పండని పరిస్థితి. నీటి వసతి నానాటికీ అడుగంటుతున్నది. ఇబ్బడిముబ్బడిగా పెరుగుతున్న భవన నిర్మాణ రంగానికి సరఫరా చేయడం కోసం, అక్కడి నదీ తీరాల్లో విచక్షణా రహితంగా ఇసుకను తవ్వేస్తున్నారు.ఇదంతా చెబుతూ, బాలకృష్ణన్ అంటారు –- “Kerala needs a land use policy that conserves every bit of its natural capital. As part of this, the State could consider acquiring all unused paddy land and make it available to Adivasis on long-term lease. This would ensure its preservation, saving kerala from hardship.” అయితే విజయన్ ప్రభుత్వం ఈ సాగుభూమిని ఏ మేరకు అక్కడి ఆదివాసీలకు దీర్ఘకాలిక కౌలుకు ఇస్తారో తెలియదు. కాని గడచిన నాలుగున్నర దశాబ్దాల సామాజిక -ఆర్థిక పరిణామాల మధ్య ఏర్పడ్డ ఖాళీల్లోకి మాత్రం ‘మావోయిజం’ చేరింది. చేరడమే కాదు, చేరి గత కొంత కాలంగా అది ఉపరితల కార్యాచరణ స్థాయికి ఇప్పుడు వచ్చింది. అయితే, దీనంతటికి అడవి ఆదివాసీలు ‘కాన్వాస్’ కావడానికి వేర్వేరు ప్రాంతాలు అయినా ఒడిశా -కేరళలో ఒక్క తీరుగానే వుంది.దక్షిణాదిలో పురోగామిగా పేరున్న కేరళ రాష్ట్రంలో నాలుగున్నర దశాబ్దాల నిర్లక్ష్యం నమూనా నుంచి మనం నేర్చుకునేది ఏమైనా వుందా అన్నప్పుడు, ముందుకొచ్చే అంశాలు – వలసలు, ఉపాధి, సాగుబడి, ఆహార ధాన్యాలు, పర్యావరణం. యథాతథంగా ఇప్పటి ఈ కేరళ పరిస్థితి ఆంధ్రప్రదేశ్కు వర్తించకపోవచ్చు. కొత్త రాష్ట్రంలో మొదటి ఐదేళ్ళు ప్రభుత్వం రాష్ట్ర పటం మీద ఇప్పుడు గుర్తిస్తున్న ప్రాజెక్టులు, కేటాయిస్తున్న భూములు మున్ముందు కాయితాల మీది నుంచి నేలమీదికొచ్చి అమలు రూపు తీసుకుంటాయి. అప్పుడుగాని తెలియదు, తదుపరి జరగబోయేది ఏమిటో? అయినా ఇప్పటికిప్పుడు మాత్రం ఎం.కె. నారాయణన్ హెచ్చరికలు, నిజం కాకూడదని ఆశిద్దాం.జాన్సన్ చోరగుడిసామాజిక అంశాల వ్యాఖ్యాతఒక రాష్ట్రం భౌగోళిక ‘మ్యాప్’ మారినప్పుడు వెనువెంటనే అక్కడ పరిపాలనా వ్యవస్థలో ఉన్నవారి దృష్టి కూడా మారడం అంతే వేగంగా జరగదు. టైం పడుతుంది. మంత్రి మండలికి, ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయానికి ‘అప్ డేట్’ చేయాల్సింది పాలనా యంత్రాంగమే కనుక, జరిగిన మార్పు తర్వాత; ముందు వీరికి ఏమి అర్థమైంది అనేదాన్ని బట్టి తదుపరి అది ఆ పై వారికి అర్థమవుతుంది. అయినా ఇది సూత్రమేమీ కాదు. చెప్పే వారివద్ద విషయమున్నా- వినేవారికి ఆసక్తి లేకపోయినా, అధికారులు పాటించే చిట్కా మౌనమే. ఇదొక్కటే కాదు, మళ్ళీ ఇందులో కూడా చూడ్డం ఒక్కటే కాదు. ‘ఎక్కణ్ణించి’ చూస్తున్నాము అనేది కూడా కీలకం. ఆ రకంగా ఏపీకి మొదటి ఏడు పోతే, విజయవాడ -– ‘ఎగ్జిక్యూటివ్ కేపిటల్’ అయినప్పటి నుంచే చూపు ‘సెట్’ అయినట్టు లెక్క. అలా రెండో ఏడాది కూడా ముగిశాక, 2016 అక్టోబర్లో పొరుగు రాష్ట్రం ఒడిశాలోని మల్కన్గిరి(ఏవోబీ)లో జరిగినట్టు చెబుతున్న ఎన్కౌంటర్లో 30మంది మావోయిస్టులు చనిపోయారు.ఈ సంఘటనకు సంబంధించిన విశ్లేషణలు తూర్పు కనుమల్లో వామపక్ష తీవ్రవాద ప్రభావం ఇక ముగింపునకు వచ్చినట్టే అనే అభిప్రాయాన్ని కలిగించాయి. స్వంత ఇల్లు చక్కబెట్టుకుంటున్న మనల్ని మల్కన్గిరి ఎన్కౌంటర్ అంతకు మించి గట్టిగా తట్టలేదు. మాజీ జాతీయ భద్రతా సలహాదారుడు ఎం.కె.నారాయణన్ ‘ది ఫర్ గాటెన్ వార్’ శీర్షికతో 11 నవంబర్ 2016న ఆంగ్ల పత్రిక ‘ది హిందు’ సంపాదకీయ పేజీలో వ్యాసం రాశారు. ‘‘పరిపాలనా రంగంలో వున్నవారే కాదు, చివరికి భద్రతాదళాల్లో వున్నవారు, కొన్ని మీడియావర్గాలూ దీన్ని (మల్కన్గిరి ఎన్కౌంటర్ను) ‘ముగింపునకు ఆరంభం’ అంటున్నారు. కాని అది వాస్తవానికి చాలా దూరంగా వున్న అభిప్రాయం’’ అంటూ కుండబద్దలు కొట్టారు. తెలంగాణలో పాత నక్సలైట్ల జిల్లాలన్నింటిలో అది మళ్ళీ పుంజుకోబోతున్నదని, ఏపీలో అరకు లోయలో దాని కదలికలు మొదలయ్యాయని రాస్తూ -కాలేజీల్లో, యూనివర్సిటీ కేంపసుల్లోనూ మళ్ళీ అది ఫ్యాషనబుల్గా మారుతున్నదని హెచ్చరించారు.వీటికంటే తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక (ట్రెజెక్టరీ)లో ఇది ప్రాణం పోసుకుంటున్నదని నారాయణన్ చేసిన హెచ్చరిక, మారిన కొత్త రాష్ట్ర పటంలో సరిహద్దున వున్న తెలుగు రాజధాని అమరావతిని నేరుగా తాకే అంశం!అయితే మొదటిసారి దీన్ని చదివినప్పుడు, ఎంతమాత్రం ఇది రుచించలేదు. ఇప్పటివరకు తీవ్రవాదం చుట్టూ ఘనీభవించిన ఒక అసహనకరమైన పరిస్థితులు -క్రమంగా సాధారణ స్థితికి వస్తున్నప్పుడు, నారాయణన్ చేదు మాట చెప్పడం బొత్తిగా నచ్చలేదు. చదివాక, ఒక దశలో నమ్మదగిన విషయమేనా ఇది అని కూడా అనిపించింది. కాని, చెబుతున్నది అరుదైన ఐపీఎస్ అధికారులను మాత్రమే ఎంపిక చేసే - జాతీయ భద్రతా సలహాదారు హోదాలో పనిచేసిన వ్యక్తి. ఆయన తనకున్న సమాచారాన్ని లోతుగా అధ్యయనం చేసి మరీ ఇచ్చిన హెచ్చరిక అది. కనుక నారాయణన్ పరిశీలనకు మున్ముందు తదుపరి ‘జాడలు’ వెతకాల్సి వుంటుంది అని అప్పట్లో అనుకోవడం జరిగింది.ఇంతలో అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలు, పక్కనున్న తమిళనాడు పరిణామాలు, ఐదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలు మన వార్తా దృష్టిని అటుగా మళ్ళించాయి. కానీ, ఇప్పుడు నారాయణన్ హెచ్చరికకు దారితీసిన వివరాల కోసం పరిశీలిస్తున్నప్పుడు ఆయన చెబుతున్న ‘ట్రెజెక్టరీ’లో కేరళ నుంచి అటువంటి కదలికలు ఫిబ్రవరి 2013 నుంచి సెప్టెంబర్ 2016 వరకు చెదురుమదురుగా జరుగుతున్న సంఘటనలు వార్తలుగా కనిపిస్తూనే వున్నాయి. ఎక్కడో మధ్య భారత్లోని తూర్పు కనుమల్లో వున్న ఒడిశాలో జరిగిన సంఘటన తర్వాత, దాన్ని మరెక్కడో కన్యాకుమారి తీరంలో వున్న పశ్చిమ కనుమలకు అనుసంధానం చేస్తున్న ప్రయత్నమిది. రెండింటి మధ్య సామాజిక- ఆర్థిక పరిస్థితుల సారూప్యత ఏదో వుంటే తప్ప, ఇటువంటి ప్రయత్నం సాధ్యం కాదు. బహుశా, అందుకే ఆయన తన వ్యాసంలో - 2016 అక్టోబర్లో జరిగింది ‘ముగింపు’ కాదని అంటున్నది.అయితే దీనికి జవాబు 2017 మార్చి మొదటి వారంలో ప్రముఖ ఆర్థిక శాస్త్ర విద్యావేత్త, త్రివేండ్రం సెంటర్ ఫర్ డెవలప్మెంట్ స్టడీస్ మాజీ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ పులెప్రె బాలకృష్ణన్ అదే దినపత్రిక సంపాదకీయ పేజీలో రాసిన వ్యాసంలో మనకు దొరికింది! ఒకనాటి ‘గాడ్స్ ఓన్ కంట్రీ’- కేరళ వర్తమాన ముఖచిత్రాన్ని ఆ వ్యాసంలో బ్లాక్ అండ్ వైట్లో ఆయన ఆవిష్కరించారు. అయితే అక్కడా ఎప్పటిలా కథ పాతదే – ‘భూమి’ దాని కేంద్ర బిందువు. కేరళ సీఎం పినరయి విజయన్ 2017 రిపబ్లిక్ దినోత్సవానికి ముందు ఢిల్లీలో ప్రధానమంత్రి మోదీని కలిసి, రాష్ట్రంలో తిండిగింజల కొరత కారణంగా ఉపాధి, వలసల సమస్య తీవ్రమవుతున్నదని; తమ రాష్ట్రానికి కేంద్రం మంజూరుచేసే అహారధాన్యాల కోటా పెంచాలని కోరారు. ఈ చిన్న ‘తీగ’ను పట్టుకుని -బాలకృష్ణన్ ‘డొంక’ను బయటకు లాగారు! అయితే, దాని ముగింపులో అనుకోకుండా -ఎం.కె.నారాయణన్ హెచ్చరించిన ‘నక్సలిజం’ మొలకలకు మూలాలు మనకు దొరికాయి.మలయాళీలకు ఈ తిండి గింజల సమస్య ఇప్పుడు కొత్తగా సీఎం విజయన్ ‘టర్మ్’లో వచ్చింది కాదు. అయినా భూసంస్కరణల అమలును దేశంలో పకడ్బందీగా అమలుచేసిన రెండు రాష్ట్రాలలో  కేరళ ఒకటి. 1 జనవరి 1970 నుంచి అవి అక్కడ అమలయ్యాయి. అయితే 70వ దశకంలో చమురు నిల్వల కారణంగా పెరిగిన గల్ఫ్ దేశాల సంపద -కేరళ ప్రజల్ని ఆకర్షించింది. వలసలు మొదలయ్యాయి. భూముల్ని సాగుబడిని వదలి అక్కడి మగవారు పెద్ద సంఖ్యలో గల్ఫ్ దేశాల ఆకర్షణీయ జీతాల కోసం వెళ్ళారు. ఫలితంగా డబ్బు పోగుపడింది గానీ, వ్యవసాయం పడకన పడింది. ఊళ్ళలో చివరకు, కౌలు సాగుకు సైతం నాధుడు దొరకని పరిస్థితి. ఇప్పుడు అక్కడ ఒక్క వరి మాత్రమే కాదు, మరే ఇతర పంటలు పండని పరిస్థితి. నీటి వసతి నానాటికీ అడుగంటుతున్నది. ఇబ్బడిముబ్బడిగా పెరుగుతున్న భవన నిర్మాణ రంగానికి సరఫరా చేయడం కోసం, అక్కడి నదీ తీరాల్లో విచక్షణా రహితంగా ఇసుకను తవ్వేస్తున్నారు.ఇదంతా చెబుతూ, బాలకృష్ణన్ అంటారు –- “Kerala needs a land use policy that conserves every bit of its natural capital. As part of this, the State could consider acquiring all unused paddy land and make it available to Adivasis on long-term lease. This would ensure its preservation, saving kerala from hardship.” అయితే విజయన్ ప్రభుత్వం ఈ సాగుభూమిని ఏ మేరకు అక్కడి ఆదివాసీలకు దీర్ఘకాలిక కౌలుకు ఇస్తారో తెలియదు. కాని గడచిన నాలుగున్నర దశాబ్దాల సామాజిక -ఆర్థిక పరిణామాల మధ్య ఏర్పడ్డ ఖాళీల్లోకి మాత్రం ‘మావోయిజం’ చేరింది. చేరడమే కాదు, చేరి గత కొంత కాలంగా అది ఉపరితల కార్యాచరణ స్థాయికి ఇప్పుడు వచ్చింది. అయితే, దీనంతటికి అడవి ఆదివాసీలు ‘కాన్వాస్’ కావడానికి వేర్వేరు ప్రాంతాలు అయినా ఒడిశా -కేరళలో ఒక్క తీరుగానే వుంది.దక్షిణాదిలో పురోగామిగా పేరున్న కేరళ రాష్ట్రంలో నాలుగున్నర దశాబ్దాల నిర్లక్ష్యం నమూనా నుంచి మనం నేర్చుకునేది ఏమైనా వుందా అన్నప్పుడు, ముందుకొచ్చే అంశాలు – వలసలు, ఉపాధి, సాగుబడి, ఆహార ధాన్యాలు, పర్యావరణం. యథాతథంగా ఇప్పటి ఈ కేరళ పరిస్థితి ఆంధ్రప్రదేశ్కు వర్తించకపోవచ్చు. కొత్త రాష్ట్రంలో మొదటి ఐదేళ్ళు ప్రభుత్వం రాష్ట్ర పటం మీద ఇప్పుడు గుర్తిస్తున్న ప్రాజెక్టులు, కేటాయిస్తున్న భూములు మున్ముందు కాయితాల మీది నుంచి నేలమీదికొచ్చి అమలు రూపు తీసుకుంటాయి. అప్పుడుగాని తెలియదు, తదుపరి జరగబోయేది ఏమిటో? అయినా ఇప్పటికిప్పుడు మాత్రం ఎం.కె. నారాయణన్ హెచ్చరికలు, నిజం కాకూడదని ఆశిద్దాం.జాన్సన్ చోరగుడిసామాజిక అంశాల వ్యాఖ్యాత
keralalo nalugunnara dasaabdaala nirlakshyam namuunaa nunchi manam nerchukunedi emaina vunda annappudu, mundukochhe amsaalu - valasalu, upaadhi, sagubadi, aahaara dhaanyaalu, paryaavaranam. kerala paristhiti aandhrapradeshku vartinchakapovachhu. kotta rashtramlo modati aidellu prabhutvam gurtistunna praajektulu amaluloki vachinappudugaanii teliyadu, tadupari jaragaboyedi emito?oka rashtram bhougolika ‘map’ maarinappudu venuventane akkada paripalana vyavasthalo unnavaari drushti kuudaa maaradam anthe vegamgaa jaragadu. taim padutundi. mantri mandaliki, mukhyamantri kaaryaalayaaniki ‘ap date’ cheyalsindi palana yantrangame kanuka, jarigina maarpu tarvaata; mundu veeriki emi ardhamaindi anedaanni batti tadupari adhi aa pai vaariki ardhamavutundi. aina idhi suutrameemii kaadu. cheppe vaarivadda vishayamunna- vinevaariki aasakti lekapoyina, adhikaarulu paatinche chitka mouname. idokkate kaadu, mallee indulo kuudaa chuddam okkate kaadu. ‘ekkanninchi’ chustunnamu anedi kuudaa keelakam. aa rakamgaa epeeki modati edu pothe, vijayavada -– ‘egjicutive capital’ ayinappati nunche chuupu ‘sett’ ayinattu lekka. alaa rendo edaadi kuudaa mugisaka, 2016 actoberlo porugu rashtram odisaaloni malkangiri(aevobi)loo jariginattu chebutunna encounterlo 30mandi mavoistulu chanipoyaru.ee sanghatanaku sambandhinchina vislaeshanhalu thoorpu kanumallo vamapaksha teevravaada prabhaavam ika mugimpunaku vachinatte ane abhipraayaanni kaliginchaayi. swanta illu chakkabettukuntunna manalni malkangiri encounter antaku minchi gattigaa tattaledu. maji jaateeya bhadrata salahaadaarudu em.ke.narayanan ‘dhi far gaten war’ sheershikatho 11 navambar 2016na aangla patrika ‘dhi hindu’ sampadakiya paejeelo vyaasam raasaaru. ‘‘paripalana rangamlo vunnavare kaadu, chivariki bhadrataadalaallo vunnavaaru, konni mediavargalu deenni (malkangiri encountarnu) ‘mugimpunaku aarambham’ antunnaru. kaani adhi vaastavaaniki chala dooramgaa vunna abhiprayam’’ antuu kundabaddalu kottaru. telamgaanalo paata naksalaitla jillalannintilo adhi mallee punjukobotunnadani, epeelo araku loyalo daani kadalikalu modalayyaayani raastuu -callagello, university kempasullonu mallee adhi fashanabulga maarutunnadani heccharinchaaru.veetikante tamilanadu, kerala, karnaataka (tregectory)loo idhi praanam posukuntunnadani narayanan chesina hecharika, maarina kotta rashtra patamlo sarihadduna vunna telugu rajadhani amaravatini nerugaa taake amsam!ayithe modatisaari deenni chadivinappudu, entamaatram idhi ruchinchaledu. ippativaraku teevravaadam chuttu ghaneebhavinchina oka asahanakaramaina paristhitulu -kramangaa saadhaarana sthitiki vastunnappudu, narayanan chedu maata cheppadam bottigaa nachaledu. chadivaka, oka dasalo nammadagina vishayamena idhi ani kuudaa anipinchindi. kaani, chebutunnadi arudaina ips adhikaarulanu matrame empika chese - jaateeya bhadrata salahaadaaru hodalo panichesina vyakti. aayana tanakunna samaachaaraanni lothugaa adhyayanam chesi mari ichina hecharika adhi. kanuka narayanan pariseelanaku munmundu tadupari ‘jaadalu’ vetakaalsi vuntundi ani appatlo anukovadam jarigindi.intalo america adhyaksha ennikalu, pakkanunna tamilanadu parinaamaalu, aidu rashtrala ennikalu mana varta drushtini atuga mallinchaayi. cony, ippudu narayanan heccharikaku daariteesina vivaraala kosam pariseelistunnappuda aayana chebutunna ‘tregectory’loo kerala nunchi atuvanti kadalikalu fibravari 2013 nunchi september 2016 varaku chedurumadurugaa jarugutunna sanghatanalu vaartalugaa kanipistune vunnayi. ekkado madhya bhaaratloni thoorpu kanumallo vunna odisaalo jarigina sanghatana tarvaata, daanni marekkado kanyakumari teeramlo vunna paschima kanumalaku anusandhaanam chestunna prayatnamidi. rendinti madhya saamaajika- aardhika paristhitula saaruupyata edho vunte tappa, ituvanti prayatnam saadhyam kaadu. bahusa, anduke aayana tana vyaasamlo - 2016 actoberlo jarigindi ‘mugimpu’ kaadani antunnadi.ayithe deeniki jawabu 2017 marchi modati vaaramlo pramukha aardhika saastra vidyaavetta, trivendram senter far devalapment stadies maji director professor pulepre balakrishnan adhe dinapatrika sampadakiya paejeelo raasina vyaasamlo manaku dorikindi! okanati ‘gads on contrey’- kerala vartamaana mukhachitraanni aa vyaasamlo black and vaitlo aayana aavishkarinchaaru. ayithe akkada eppatila katha paatade – ‘bhoomi’ daani kendra binduvu. kerala cm pinarayi vijayan 2017 repablic dinotsavaaniki mundu dhilleelo pradhaanamantri modeeni kalisi, rashtramlo tindiginjala korata kaaranamgaa upaadhi, valasala samasya teevramavutunnadani; tama rashtraniki kendram manjooruchese aharadhanyala kota penchaalani koraru. ee chinna ‘teega’nu pattukuni -balakrishnan ‘donka’nu bayataku lagaru! ayithe, daani mugimpulo anukokunda -em.ke.narayanan heccharinchina ‘naksalijam’ molakalaku moolaalu manaku dorikai.malayaaliilaku ee tindi ginjala samasya ippudu kottagaa cm vijayan ‘turm’loo vachindi kaadu. aina bhusamskaranala amalunu desamlo pakadbandiigaa amaluchesina rendu rashtralalo  kerala okati. 1 janavari 1970 nunchi avi akkada amalayyayi. ayithe 70va dasakamlo chamuru nilvala kaaranamgaa perigina galf deshaala sampada -kerala prajalni aakarshinchindi. valasalu modalayyayi. bhoomulni saagubadini vadali akkadi magavaaru pedda sankhyalo galf deshaala aakarshaneeya jeetaala kosam vellaaru. phalitamgaa dabbu pogupadindi gaanee, vyavasaayam padakana padindi. oollalo chivaraku, kaulu saaguku saitam nadhudu dorakani paristhiti. ippudu akkada okka vari matrame kaadu, mare itara pantalu pandani paristhiti. neeti vasati naanaatikii adugantutunnadi. ibbadimubbadiga perugutunna bhavana nirmaana rangaaniki sarafara cheyadam kosam, akkadi nadee teeraallo vichakshanaa rahitamgaa isukanu tavvestunnaru.idantaa chebutuu, balakrishnan antaaru –- “Kerala needs a land use policy that conserves every bit of its natural capital. As part of this, the State could consider acquiring all unused paddy land and make it available to Adivasis on long-term lease. This would ensure its preservation, saving kerala from hardship.” ayithe vijayan prabhutvam ee saagubhoomini e meraku akkadi aadivaaseelaku deerghakaalika kauluku istaro teliyadu. kaani gadachina nalugunnara dasaabdaala saamaajika -aardhika parinaamaala madhya erpadda khaaliilloki maatram ‘mavoism’ cherindi. cheradame kaadu, cheri gatha kontha kaalamgaa adhi uparitala kaaryaacharana sthaayiki ippudu vachindi. ayithe, deenantatiki adavi aadivaaseelu ‘conwas’ kaavadaaniki ververu praantaalu aina odisa -keralalo okka teerugaane vundi.dakshinaadilo purogamiga paerunna kerala rashtramlo nalugunnara dasaabdaala nirlakshyam namuunaa nunchi manam nerchukunedi emaina vunda annappudu, mundukochhe amsaalu – valasalu, upaadhi, sagubadi, aahaara dhaanyaalu, paryaavaranam. yathaathathamgaa ippati ee kerala paristhiti aandhrapradeshku vartinchakapovachhu. kotta rashtramlo modati aidellu prabhutvam rashtra patam meeda ippudu gurtistunna praajektulu, ketayistunna bhoomulu munmundu kaayitaala meedi nunchi neelameedikocchi amalu roopu teesukuntaayi. appudugaani teliyadu, tadupari jaragaboyedi emito? aina ippatikippudu maatram em.ke. narayanan heccharikalu, nijam kaakuudadani aasiddaam.janson choragudisamajika amsaala vyaakhyaataoka rashtram bhougolika ‘map’ maarinappudu venuventane akkada paripalana vyavasthalo unnavaari drushti kuudaa maaradam anthe vegamgaa jaragadu. taim padutundi. mantri mandaliki, mukhyamantri kaaryaalayaaniki ‘ap date’ cheyalsindi palana yantrangame kanuka, jarigina maarpu tarvaata; mundu veeriki emi ardhamaindi anedaanni batti tadupari adhi aa pai vaariki ardhamavutundi. aina idhi suutrameemii kaadu. cheppe vaarivadda vishayamunna- vinevaariki aasakti lekapoyina, adhikaarulu paatinche chitka mouname. idokkate kaadu, mallee indulo kuudaa chuddam okkate kaadu. ‘ekkanninchi’ chustunnamu anedi kuudaa keelakam. aa rakamgaa epeeki modati edu pothe, vijayavada -– ‘egjicutive capital’ ayinappati nunche chuupu ‘sett’ ayinattu lekka. alaa rendo edaadi kuudaa mugisaka, 2016 actoberlo porugu rashtram odisaaloni malkangiri(aevobi)loo jariginattu chebutunna encounterlo 30mandi mavoistulu chanipoyaru.ee sanghatanaku sambandhinchina vislaeshanhalu thoorpu kanumallo vamapaksha teevravaada prabhaavam ika mugimpunaku vachinatte ane abhipraayaanni kaliginchaayi. swanta illu chakkabettukuntunna manalni malkangiri encounter antaku minchi gattigaa tattaledu. maji jaateeya bhadrata salahaadaarudu em.ke.narayanan ‘dhi far gaten war’ sheershikatho 11 navambar 2016na aangla patrika ‘dhi hindu’ sampadakiya paejeelo vyaasam raasaaru. ‘‘paripalana rangamlo vunnavare kaadu, chivariki bhadrataadalaallo vunnavaaru, konni mediavargalu deenni (malkangiri encountarnu) ‘mugimpunaku aarambham’ antunnaru. kaani adhi vaastavaaniki chala dooramgaa vunna abhiprayam’’ antuu kundabaddalu kottaru. telamgaanalo paata naksalaitla jillalannintilo adhi mallee punjukobotunnadani, epeelo araku loyalo daani kadalikalu modalayyaayani raastuu -callagello, university kempasullonu mallee adhi fashanabulga maarutunnadani heccharinchaaru.veetikante tamilanadu, kerala, karnaataka (tregectory)loo idhi praanam posukuntunnadani narayanan chesina hecharika, maarina kotta rashtra patamlo sarihadduna vunna telugu rajadhani amaravatini nerugaa taake amsam!ayithe modatisaari deenni chadivinappudu, entamaatram idhi ruchinchaledu. ippativaraku teevravaadam chuttu ghaneebhavinchina oka asahanakaramaina paristhitulu -kramangaa saadhaarana sthitiki vastunnappudu, narayanan chedu maata cheppadam bottigaa nachaledu. chadivaka, oka dasalo nammadagina vishayamena idhi ani kuudaa anipinchindi. kaani, chebutunnadi arudaina ips adhikaarulanu matrame empika chese - jaateeya bhadrata salahaadaaru hodalo panichesina vyakti. aayana tanakunna samaachaaraanni lothugaa adhyayanam chesi mari ichina hecharika adhi. kanuka narayanan pariseelanaku munmundu tadupari ‘jaadalu’ vetakaalsi vuntundi ani appatlo anukovadam jarigindi.intalo america adhyaksha ennikalu, pakkanunna tamilanadu parinaamaalu, aidu rashtrala ennikalu mana varta drushtini atuga mallinchaayi. cony, ippudu narayanan heccharikaku daariteesina vivaraala kosam pariseelistunnappuda aayana chebutunna ‘tregectory’loo kerala nunchi atuvanti kadalikalu fibravari 2013 nunchi september 2016 varaku chedurumadurugaa jarugutunna sanghatanalu vaartalugaa kanipistune vunnayi. ekkado madhya bhaaratloni thoorpu kanumallo vunna odisaalo jarigina sanghatana tarvaata, daanni marekkado kanyakumari teeramlo vunna paschima kanumalaku anusandhaanam chestunna prayatnamidi. rendinti madhya saamaajika- aardhika paristhitula saaruupyata edho vunte tappa, ituvanti prayatnam saadhyam kaadu. bahusa, anduke aayana tana vyaasamlo - 2016 actoberlo jarigindi ‘mugimpu’ kaadani antunnadi.ayithe deeniki jawabu 2017 marchi modati vaaramlo pramukha aardhika saastra vidyaavetta, trivendram senter far devalapment stadies maji director professor pulepre balakrishnan adhe dinapatrika sampadakiya paejeelo raasina vyaasamlo manaku dorikindi! okanati ‘gads on contrey’- kerala vartamaana mukhachitraanni aa vyaasamlo black and vaitlo aayana aavishkarinchaaru. ayithe akkada eppatila katha paatade – ‘bhoomi’ daani kendra binduvu. kerala cm pinarayi vijayan 2017 repablic dinotsavaaniki mundu dhilleelo pradhaanamantri modeeni kalisi, rashtramlo tindiginjala korata kaaranamgaa upaadhi, valasala samasya teevramavutunnadani; tama rashtraniki kendram manjooruchese aharadhanyala kota penchaalani koraru. ee chinna ‘teega’nu pattukuni -balakrishnan ‘donka’nu bayataku lagaru! ayithe, daani mugimpulo anukokunda -em.ke.narayanan heccharinchina ‘naksalijam’ molakalaku moolaalu manaku dorikai.malayaaliilaku ee tindi ginjala samasya ippudu kottagaa cm vijayan ‘turm’loo vachindi kaadu. aina bhusamskaranala amalunu desamlo pakadbandiigaa amaluchesina rendu rashtralalo  kerala okati. 1 janavari 1970 nunchi avi akkada amalayyayi. ayithe 70va dasakamlo chamuru nilvala kaaranamgaa perigina galf deshaala sampada -kerala prajalni aakarshinchindi. valasalu modalayyayi. bhoomulni saagubadini vadali akkadi magavaaru pedda sankhyalo galf deshaala aakarshaneeya jeetaala kosam vellaaru. phalitamgaa dabbu pogupadindi gaanee, vyavasaayam padakana padindi. oollalo chivaraku, kaulu saaguku saitam nadhudu dorakani paristhiti. ippudu akkada okka vari matrame kaadu, mare itara pantalu pandani paristhiti. neeti vasati naanaatikii adugantutunnadi. ibbadimubbadiga perugutunna bhavana nirmaana rangaaniki sarafara cheyadam kosam, akkadi nadee teeraallo vichakshanaa rahitamgaa isukanu tavvestunnaru.idantaa chebutuu, balakrishnan antaaru –- “Kerala needs a land use policy that conserves every bit of its natural capital. As part of this, the State could consider acquiring all unused paddy land and make it available to Adivasis on long-term lease. This would ensure its preservation, saving kerala from hardship.” ayithe vijayan prabhutvam ee saagubhoomini e meraku akkadi aadivaaseelaku deerghakaalika kauluku istaro teliyadu. kaani gadachina nalugunnara dasaabdaala saamaajika -aardhika parinaamaala madhya erpadda khaaliilloki maatram ‘mavoism’ cherindi. cheradame kaadu, cheri gatha kontha kaalamgaa adhi uparitala kaaryaacharana sthaayiki ippudu vachindi. ayithe, deenantatiki adavi aadivaaseelu ‘conwas’ kaavadaaniki ververu praantaalu aina odisa -keralalo okka teerugaane vundi.dakshinaadilo purogamiga paerunna kerala rashtramlo nalugunnara dasaabdaala nirlakshyam namuunaa nunchi manam nerchukunedi emaina vunda annappudu, mundukochhe amsaalu – valasalu, upaadhi, sagubadi, aahaara dhaanyaalu, paryaavaranam. yathaathathamgaa ippati ee kerala paristhiti aandhrapradeshku vartinchakapovachhu. kotta rashtramlo modati aidellu prabhutvam rashtra patam meeda ippudu gurtistunna praajektulu, ketayistunna bhoomulu munmundu kaayitaala meedi nunchi neelameedikocchi amalu roopu teesukuntaayi. appudugaani teliyadu, tadupari jaragaboyedi emito? aina ippatikippudu maatram em.ke. narayanan heccharikalu, nijam kaakuudadani aasiddaam.janson choragudisamajika amsaala vyaakhyaata