
మూడేళ్ళలో విజయాలు ముప్పయి వుండాలని ఎవరైనా అనుకుంటే రాజకీయ పరిజ్ఞానం లేదని భావించక తప్పదు! అయితే ప్రజాస్వామ్యంలో విపక్షాలు అధికార పక్షాన్ని విమర్శిస్తూనే వుండాలి! అధికార పక్షం సద్విమర్శలను పరిగణనలోకి తీసుకొని స్పందించటం లోనే విజ్ఞత వుంది. విమర్శ రాజకీయ అవసరానికే అనుకున్నప్పుడు రాజకీయంగానే ఆ విమర్శ పరిగణించబడుతుంది. ప్రజాస్వామ్యంలోని అందం అదే!ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి మూడేళ్ళ పాలన పూర్తైన సందర్భంగా కొన్ని పత్రికలు ప్రత్యేక వ్యాసాలు ప్రచురించాయి. ఒకవైపు యీ వ్యాసాలు ప్రస్తుతం వున్న రాజకీయ నాయకుల్లో ఆయనే అనుభవజ్ఞుడు అని కితాబిస్తూనే మూడేళ్ళలో ఆయన ఎదుర్కొన్న సవాళ్ళను మాత్రమే ప్రస్తావించి విజయాలను చిన్నచూపు చూసాయి. చంద్రబాబును నాయకుడిగా అభిమానించే వారు సహజంగానే ఆ వ్యాసకర్తలు పక్షపాత ధోరణిలో మూడేళ్ళ పాలనను సమీక్షించారని అనుకున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిని ఏదో విధంగా రెండు మెట్లు క్రిందనే వుంచాలనే ప్రయత్నం టీవీ చర్చల్లోనూ మీడియాలోనూ జరుగుతున్నది. టీవీల్లో వచ్చే చర్చల్లో ఎక్కువ భాగం చంద్రబాబు పేరే వినబడటం గమనార్హం. కొందరు చర్చల్లో విషయాలను తేటతెల్లం చేసే ప్రయత్నం చేసినప్పటికినీ వీక్షకులకు, ప్రజలకు పూర్తిగా అర్థంగాకుండా వుండేందుకు అడ్డుపడే ప్రయత్నాలు ఎక్కువగానే జరుగుతున్నాయన్నది వాస్తవం. గొడవ వుంటేనే ఎక్కువమంది టీవీ చర్చలు చూస్తారనే భావన నుంచి యింకా చర్చల్లో పాల్గొంటున్న అతిథులు బయటకు రాలేకపోవటం దురదృష్టకరం.ఈ మూడేళ్ళ పాలనలో ముఖ్యమంత్రిగా చంద్రబాబు ఏం సాధించారనేది బేరీజు వేసుకుంటే ప్రముఖంగా కనపడేది పెద్దగా ఒడుదుడుకులు లేని పాలన. మెజార్టీతో ప్రభుత్వంలోకి వచ్చిన ముఖ్యమంత్రికి ఒడుదుడుకులు ఎందుకు వస్తాయని ఎవరైనా ప్రశ్నించే అవకాశం వుంది. అఖండ మెజారిటీతో అంతులేని సానుభూతితో ప్రధానమంత్రి అయిన రాజీవ్గాంధీ ఎలాంటి ఇబ్బందులు పడ్డారో, ఆయన పార్టీలో నుంచే అధికారం కోసం చీలిపోయిన వారు ఎంతగా ఆయన రాజకీయ పతనాన్ని అభిలషించారో చాలామందికి తెలిసిన విషయమే!చంద్రబాబు ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టగానే ఎదురయిన పెద్ద సమస్య రాజధాని! రాజధాని లేకుండా పాలన ఎలా సాధ్యం అనేది మేధావులు, విశ్లేషకులు, అనుభవజ్ఞులు అనుకున్నారు గూడా! హైదరాబాద్లో అప్పటికి ఆవేశకావేశాలు భావోద్వేగాలు యింకా చల్లారలేదు. ఇవ్వాళ వున్న సామరస్య ధోరణి ఆనాడు లేదు. రాజధాని ఎక్కడ నిర్ణయిస్తారో చూద్దాం – అదే చంద్రబాబుకు మొదటి సవాలు అని ఆయన ప్రత్యర్థులు, విపక్షమూ అనుకున్న రోజులవి! పదేళ్ళు హైదరాబాద్ను ఉమ్మడి రాజధానిగా భావించి, యిక్కడే వుండి పరిపాలన సాగించవచ్చు కదా! అని ఉద్యోగస్తులే కాదు, చంద్రబాబుకు అనుకూలంగా ఆలోచించేవారు గూడా అనుకున్నారు. రాజ్యమొకచోట, రాజు మరొకచోట వుంటే పాలన ఎలా సాధ్యపడుతుంది? మద్రాసు నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్ విడిపోయినప్పుడు రాజాజీలా కటువుగా పెట్టే, బేడా సర్దుకొని తక్షణం వెళ్ళిపోండి అనటానికి విభజన చట్టం అవకాశం యివ్వలేదు. రాజాజీ అలా అనటం వల్ల పౌరుషంగా కర్నూలుకు రావటాన్ని అందరూ హర్షించారు కానీ, యీ విభజన అలాంటి పరిస్థితిని కల్పించలేదు. చంద్రబాబు కొన్నాళ్ళ పాటు వుండేందుకు సిద్ధపడి తాత్కాలిక ఏర్పాట్లు చేసుకున్న తరుణంలో ఎకసెక్కాలు! ఎగతాళి ధ్వనులూ! ఇక్కడి నుంచి పాలన ఎలా సాధ్యం? అని విపక్షాలు సన్నాయి నొక్కులు! ఉద్యోగస్తుల తటపటాయింపు! సర్వీసు అయ్యేంత వరకూ యిక్కడ వుంటే ఏం పోయింది అనే స్వలాభ ధోరణి! మానసికంగా విడిపోవటానికి సిద్ధపడని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలూ, ఉద్యోగస్తులూ, ఆ రాష్ట్రంలోని కొందరు రాజకీయ నేతలను సమాధాన పర్చటానికి చంద్రబాబు చేసిన ప్రయత్నం కనపర్చిన సామరస్య ధోరణి ఇవ్వాళ ఎవరూ పట్టించుకోకపోయినా ఆయన అపార అనుభవం పాలన తరలింపు విషయంలో ఏవిధంగా అక్కరకు వచ్చిందనేది చరిత్ర గమనించక తప్పదు. ఓటుకు నోటు కేసు వల్ల తరలింపు జరిగిందన్న విమర్శ భారతీయ శిక్షాస్మృతి తెలియని వాళ్ళు చేస్తే బాగుంటుంది. ఐపీసీ, సీఆర్పీసీ, మిగతా చట్టాలకు, స్థల మార్పిడి, రాష్ట్ర మార్పిడి వల్ల చెల్లుబాటు వుండదు అనే కొత్త చట్టం యింకా మన పార్లమెంటు చేయలేదు! ఎన్నికల సమయాలల్లో రాజకీయంగా సృష్టించే సమస్యలను రాజకీయ చతురతతో ఎదుర్కొనే సత్తా తలపండిన రాజకీయ నాయకుడైన చంద్రబాబుకు వుంది. టక్కుటమార విద్యలతో రాజకీయ లబ్ధి పొందాలనుకునేవారు భంగపడక తప్పదు!రాజధానిని ఎక్కడ నిర్మించాలనే సమస్యను పరిష్కరించటంలో ఆయన అనుభవం అక్కరకు వచ్చింది. సమదూరంలో వుండే ప్రాంతం ఎన్నుకున్నప్పుడు అభ్యంతరం చెప్పే అవకాశం ఎవరికీ లేకుండా పోయింది. రాజధాని కోసం ఒకటి కాదు రెండు కాదు ముప్పయి మూడు వేల ఎకరాలు సమీకరించటమనేది ఏ ముఖ్యమంత్రికి సాధ్యపడుతుంది? ఆ ప్రాంతం రైతులు నిజంగా రాష్ర్టాన్ని ప్రేమించినవారు కాబట్టి చరిత్రలో నిలిచిపోయే మహత్తర నిర్ణయానికి కారణభూతులయ్యారు. మూడేళ్ళ పాలనలో ఏం చేసారు అని అడిగే వారికి ఈ భూ సమీకరణ ఒక మచ్చుతునకగా మిగలక తప్పదు. రాజధానికి అమరావతి అని పేరుపెట్టటం వల్ల ముఖ్యమంత్రి చరిత్రతో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధానికి శాశ్వత అనుబంధం ఏర్పరిచారు. శాశ్వత రాజధానికి ప్రణాళికలు వేసుకుంటూనే పాలన సాగటానికి సెక్రటేరియట్, అసెంబ్లీ భవనాలు అందుబాటులోకి తేవటం మొదట్లో ఎవరూ ఊహించని విషయం. రాజధాని ప్రాంతంలోనే వుండటం చేత యీ కట్టడాలను, శాశ్వత భవనాలు సమకూరిన తర్వాత ప్రభుత్వపరంగా మరో విధంగా వాడుకొనే వెసులుబాటు చంద్రబాబు కల్పించారు. వర్షాలకు యీ భవనాలు బీటలుబారి కూలిపోవాలని కొందరు అభిలషిస్తున్నా ఆ అవకాశం వుండకపోవడం ఖాయం! మూడేళ్ళ పరిధిలో రాజధాని తరలింపే కాకుండా, ఉద్యోగస్తుల సహకారంతో స్వంతంగా కట్టుకున్న భవనాల్లో పాలన సాగించటమనేది చంద్రబాబు అనుభవంతో చేసిన నిర్ణయం. రెండేళ్ళు గడిస్తే రాజధానికి రూపురేఖలూ, అన్ని హంగులూ సమకూరే అవకాశం వుంది. ఒడిదుడుకులు లేని పాలన క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో చంద్రబాబు యివ్వగలిగారు. మూడేళ్ళ పాలనలో అదొక విజయమని చెప్పకతప్పదు.నిజమైననాయకుడు దార్శనికుడిగా వుండాలి. ప్రజల సెంటిమెంట్ను పరిగణనలోకి తీసుకుంటూనే ప్రతి విషయంలోనూ సాధ్యాసాధ్యాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని తదనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి. ‘స్పెషల్ స్టేటస్’కు కేంద్రం అనుకూలంగా లేదని తెలిసినప్పుడు చంద్రబాబు ముందున్న మార్గం ఏమిటి? ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వలేకపోయినా అంతకంటే ఎక్కువగా రాష్ర్టానికి ఆర్థిక ప్రయోజనాలు సమకూరుస్తామని కేంద్రం అన్నప్పుడు మిత్రపక్షంగా వున్న చంద్రబాబుకు ప్రత్యామ్నాయం ఏముంది? ప్రస్తుతపరిస్థితుల్లో విపక్షాలు ‘స్పెషల్ స్టేటస్ ఇవ్వకపోతే బయటకు రాండి’ అని గగ్గోలుపెట్టినంత మాత్రాన అది అయ్యేపనికాదని ప్రజలందరికీ తెలుసు. అలా అంటున్న వారు గూడా తాము అంతకు మునుపు చెప్పి మాట మార్చి కేంద్రానికి అనుకూలంగా వుండాలని ప్రయత్నిస్తున్న సంగతి అందరికీ తెలిసినదే! రాజకీయం అనేది ఒకరి సొత్తేమీ కాదు! రాష్ట్ర ప్రయోజనాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని ముఖ్యమంత్రి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలను మానసికంగా ఆర్థిక ప్రయోజనాల ప్యాకెట్కు దాదాపు సిద్ధపర్చారు. దిశా నిర్దేశంలో తప్పటడుగు వేయకపోవటం అనేదిగూడా విజయాల్లో ఒకటిగా వుండ టం, ఇన్నేళ్ళ శ్రమకు చంద్రబాబు ముఖ్యమంత్రిగా వున్నప్పుడు ఫలితం దక్క టం, ఆయన కృషిఫలితమే! పట్టిసీమ వల్ల నదుల అనుసంధానం సాధ్యమన్నది నిరూపించగలగటం కూడా ఆయనఅనుభవానికి గీటురాయిగా మిగులుతుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్కు ఒక దిశను నిర్దేశించటంలో చంద్రబాబు కృతకృత్యుడయ్యాడు.మూడేళ్ళలో విజయాలు ముప్పయి వుండాలని ఎవరైనా అనుకుంటే రాజకీయ పరిజ్ఞానం లేదని భావించక తప్పదు! అయితే ప్రజాస్వామ్యంలో విపక్షాలు అధికార పక్షాన్ని విమర్శిస్తూనే వుండాలి! అధికార పక్షం సద్విమర్శలను పరిగణనలోకి తీసుకొని స్పందించటం లోనే విజ్ఞత వుంది. విమర్శ రాజకీయ అవసరానికే అనుకున్నప్పుడు రాజకీయంగానే ఆ విమర్శ పరిగణించబడుతుంది. ప్రజాస్వామ్యంలోని అందం అదే!రావులపాటి సీతారాంరావుఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి మూడేళ్ళ పాలన పూర్తైన సందర్భంగా కొన్ని పత్రికలు ప్రత్యేక వ్యాసాలు ప్రచురించాయి. ఒకవైపు యీ వ్యాసాలు ప్రస్తుతం వున్న రాజకీయ నాయకుల్లో ఆయనే అనుభవజ్ఞుడు అని కితాబిస్తూనే మూడేళ్ళలో ఆయన ఎదుర్కొన్న సవాళ్ళను మాత్రమే ప్రస్తావించి విజయాలను చిన్నచూపు చూసాయి. చంద్రబాబును నాయకుడిగా అభిమానించే వారు సహజంగానే ఆ వ్యాసకర్తలు పక్షపాత ధోరణిలో మూడేళ్ళ పాలనను సమీక్షించారని అనుకున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిని ఏదో విధంగా రెండు మెట్లు క్రిందనే వుంచాలనే ప్రయత్నం టీవీ చర్చల్లోనూ మీడియాలోనూ జరుగుతున్నది. టీవీల్లో వచ్చే చర్చల్లో ఎక్కువ భాగం చంద్రబాబు పేరే వినబడటం గమనార్హం. కొందరు చర్చల్లో విషయాలను తేటతెల్లం చేసే ప్రయత్నం చేసినప్పటికినీ వీక్షకులకు, ప్రజలకు పూర్తిగా అర్థంగాకుండా వుండేందుకు అడ్డుపడే ప్రయత్నాలు ఎక్కువగానే జరుగుతున్నాయన్నది వాస్తవం. గొడవ వుంటేనే ఎక్కువమంది టీవీ చర్చలు చూస్తారనే భావన నుంచి యింకా చర్చల్లో పాల్గొంటున్న అతిథులు బయటకు రాలేకపోవటం దురదృష్టకరం.ఈ మూడేళ్ళ పాలనలో ముఖ్యమంత్రిగా చంద్రబాబు ఏం సాధించారనేది బేరీజు వేసుకుంటే ప్రముఖంగా కనపడేది పెద్దగా ఒడుదుడుకులు లేని పాలన. మెజార్టీతో ప్రభుత్వంలోకి వచ్చిన ముఖ్యమంత్రికి ఒడుదుడుకులు ఎందుకు వస్తాయని ఎవరైనా ప్రశ్నించే అవకాశం వుంది. అఖండ మెజారిటీతో అంతులేని సానుభూతితో ప్రధానమంత్రి అయిన రాజీవ్గాంధీ ఎలాంటి ఇబ్బందులు పడ్డారో, ఆయన పార్టీలో నుంచే అధికారం కోసం చీలిపోయిన వారు ఎంతగా ఆయన రాజకీయ పతనాన్ని అభిలషించారో చాలామందికి తెలిసిన విషయమే!చంద్రబాబు ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టగానే ఎదురయిన పెద్ద సమస్య రాజధాని! రాజధాని లేకుండా పాలన ఎలా సాధ్యం అనేది మేధావులు, విశ్లేషకులు, అనుభవజ్ఞులు అనుకున్నారు గూడా! హైదరాబాద్లో అప్పటికి ఆవేశకావేశాలు భావోద్వేగాలు యింకా చల్లారలేదు. ఇవ్వాళ వున్న సామరస్య ధోరణి ఆనాడు లేదు. రాజధాని ఎక్కడ నిర్ణయిస్తారో చూద్దాం – అదే చంద్రబాబుకు మొదటి సవాలు అని ఆయన ప్రత్యర్థులు, విపక్షమూ అనుకున్న రోజులవి! పదేళ్ళు హైదరాబాద్ను ఉమ్మడి రాజధానిగా భావించి, యిక్కడే వుండి పరిపాలన సాగించవచ్చు కదా! అని ఉద్యోగస్తులే కాదు, చంద్రబాబుకు అనుకూలంగా ఆలోచించేవారు గూడా అనుకున్నారు. రాజ్యమొకచోట, రాజు మరొకచోట వుంటే పాలన ఎలా సాధ్యపడుతుంది? మద్రాసు నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్ విడిపోయినప్పుడు రాజాజీలా కటువుగా పెట్టే, బేడా సర్దుకొని తక్షణం వెళ్ళిపోండి అనటానికి విభజన చట్టం అవకాశం యివ్వలేదు. రాజాజీ అలా అనటం వల్ల పౌరుషంగా కర్నూలుకు రావటాన్ని అందరూ హర్షించారు కానీ, యీ విభజన అలాంటి పరిస్థితిని కల్పించలేదు. చంద్రబాబు కొన్నాళ్ళ పాటు వుండేందుకు సిద్ధపడి తాత్కాలిక ఏర్పాట్లు చేసుకున్న తరుణంలో ఎకసెక్కాలు! ఎగతాళి ధ్వనులూ! ఇక్కడి నుంచి పాలన ఎలా సాధ్యం? అని విపక్షాలు సన్నాయి నొక్కులు! ఉద్యోగస్తుల తటపటాయింపు! సర్వీసు అయ్యేంత వరకూ యిక్కడ వుంటే ఏం పోయింది అనే స్వలాభ ధోరణి! మానసికంగా విడిపోవటానికి సిద్ధపడని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలూ, ఉద్యోగస్తులూ, ఆ రాష్ట్రంలోని కొందరు రాజకీయ నేతలను సమాధాన పర్చటానికి చంద్రబాబు చేసిన ప్రయత్నం కనపర్చిన సామరస్య ధోరణి ఇవ్వాళ ఎవరూ పట్టించుకోకపోయినా ఆయన అపార అనుభవం పాలన తరలింపు విషయంలో ఏవిధంగా అక్కరకు వచ్చిందనేది చరిత్ర గమనించక తప్పదు. ఓటుకు నోటు కేసు వల్ల తరలింపు జరిగిందన్న విమర్శ భారతీయ శిక్షాస్మృతి తెలియని వాళ్ళు చేస్తే బాగుంటుంది. ఐపీసీ, సీఆర్పీసీ, మిగతా చట్టాలకు, స్థల మార్పిడి, రాష్ట్ర మార్పిడి వల్ల చెల్లుబాటు వుండదు అనే కొత్త చట్టం యింకా మన పార్లమెంటు చేయలేదు! ఎన్నికల సమయాలల్లో రాజకీయంగా సృష్టించే సమస్యలను రాజకీయ చతురతతో ఎదుర్కొనే సత్తా తలపండిన రాజకీయ నాయకుడైన చంద్రబాబుకు వుంది. టక్కుటమార విద్యలతో రాజకీయ లబ్ధి పొందాలనుకునేవారు భంగపడక తప్పదు!రాజధానిని ఎక్కడ నిర్మించాలనే సమస్యను పరిష్కరించటంలో ఆయన అనుభవం అక్కరకు వచ్చింది. సమదూరంలో వుండే ప్రాంతం ఎన్నుకున్నప్పుడు అభ్యంతరం చెప్పే అవకాశం ఎవరికీ లేకుండా పోయింది. రాజధాని కోసం ఒకటి కాదు రెండు కాదు ముప్పయి మూడు వేల ఎకరాలు సమీకరించటమనేది ఏ ముఖ్యమంత్రికి సాధ్యపడుతుంది? ఆ ప్రాంతం రైతులు నిజంగా రాష్ర్టాన్ని ప్రేమించినవారు కాబట్టి చరిత్రలో నిలిచిపోయే మహత్తర నిర్ణయానికి కారణభూతులయ్యారు. మూడేళ్ళ పాలనలో ఏం చేసారు అని అడిగే వారికి ఈ భూ సమీకరణ ఒక మచ్చుతునకగా మిగలక తప్పదు. రాజధానికి అమరావతి అని పేరుపెట్టటం వల్ల ముఖ్యమంత్రి చరిత్రతో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధానికి శాశ్వత అనుబంధం ఏర్పరిచారు. శాశ్వత రాజధానికి ప్రణాళికలు వేసుకుంటూనే పాలన సాగటానికి సెక్రటేరియట్, అసెంబ్లీ భవనాలు అందుబాటులోకి తేవటం మొదట్లో ఎవరూ ఊహించని విషయం. రాజధాని ప్రాంతంలోనే వుండటం చేత యీ కట్టడాలను, శాశ్వత భవనాలు సమకూరిన తర్వాత ప్రభుత్వపరంగా మరో విధంగా వాడుకొనే వెసులుబాటు చంద్రబాబు కల్పించారు. వర్షాలకు యీ భవనాలు బీటలుబారి కూలిపోవాలని కొందరు అభిలషిస్తున్నా ఆ అవకాశం వుండకపోవడం ఖాయం! మూడేళ్ళ పరిధిలో రాజధాని తరలింపే కాకుండా, ఉద్యోగస్తుల సహకారంతో స్వంతంగా కట్టుకున్న భవనాల్లో పాలన సాగించటమనేది చంద్రబాబు అనుభవంతో చేసిన నిర్ణయం. రెండేళ్ళు గడిస్తే రాజధానికి రూపురేఖలూ, అన్ని హంగులూ సమకూరే అవకాశం వుంది. ఒడిదుడుకులు లేని పాలన క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో చంద్రబాబు యివ్వగలిగారు. మూడేళ్ళ పాలనలో అదొక విజయమని చెప్పకతప్పదు.నిజమైననాయకుడు దార్శనికుడిగా వుండాలి. ప్రజల సెంటిమెంట్ను పరిగణనలోకి తీసుకుంటూనే ప్రతి విషయంలోనూ సాధ్యాసాధ్యాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని తదనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి. ‘స్పెషల్ స్టేటస్’కు కేంద్రం అనుకూలంగా లేదని తెలిసినప్పుడు చంద్రబాబు ముందున్న మార్గం ఏమిటి? ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వలేకపోయినా అంతకంటే ఎక్కువగా రాష్ర్టానికి ఆర్థిక ప్రయోజనాలు సమకూరుస్తామని కేంద్రం అన్నప్పుడు మిత్రపక్షంగా వున్న చంద్రబాబుకు ప్రత్యామ్నాయం ఏముంది? ప్రస్తుతపరిస్థితుల్లో విపక్షాలు ‘స్పెషల్ స్టేటస్ ఇవ్వకపోతే బయటకు రాండి’ అని గగ్గోలుపెట్టినంత మాత్రాన అది అయ్యేపనికాదని ప్రజలందరికీ తెలుసు. అలా అంటున్న వారు గూడా తాము అంతకు మునుపు చెప్పి మాట మార్చి కేంద్రానికి అనుకూలంగా వుండాలని ప్రయత్నిస్తున్న సంగతి అందరికీ తెలిసినదే! రాజకీయం అనేది ఒకరి సొత్తేమీ కాదు! రాష్ట్ర ప్రయోజనాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని ముఖ్యమంత్రి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలను మానసికంగా ఆర్థిక ప్రయోజనాల ప్యాకెట్కు దాదాపు సిద్ధపర్చారు. దిశా నిర్దేశంలో తప్పటడుగు వేయకపోవటం అనేదిగూడా విజయాల్లో ఒకటిగా వుండ టం, ఇన్నేళ్ళ శ్రమకు చంద్రబాబు ముఖ్యమంత్రిగా వున్నప్పుడు ఫలితం దక్క టం, ఆయన కృషిఫలితమే! పట్టిసీమ వల్ల నదుల అనుసంధానం సాధ్యమన్నది నిరూపించగలగటం కూడా ఆయనఅనుభవానికి గీటురాయిగా మిగులుతుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్కు ఒక దిశను నిర్దేశించటంలో చంద్రబాబు కృతకృత్యుడయ్యాడు.మూడేళ్ళలో విజయాలు ముప్పయి వుండాలని ఎవరైనా అనుకుంటే రాజకీయ పరిజ్ఞానం లేదని భావించక తప్పదు! అయితే ప్రజాస్వామ్యంలో విపక్షాలు అధికార పక్షాన్ని విమర్శిస్తూనే వుండాలి! అధికార పక్షం సద్విమర్శలను పరిగణనలోకి తీసుకొని స్పందించటం లోనే విజ్ఞత వుంది. విమర్శ రాజకీయ అవసరానికే అనుకున్నప్పుడు రాజకీయంగానే ఆ విమర్శ పరిగణించబడుతుంది. ప్రజాస్వామ్యంలోని అందం అదే!రావులపాటి సీతారాంరావు

moodellalo vijayaalu muppai vundaalani evaraina anukunte rajakeeya parignaanam ledani bhaavinchaka tappadu! ayithe prajaaswaamyamlo vipakshaalu adhikara pakshaanni vimarsistune vundaali! adhikara paksham sadvimarsalanu parigananaloki teesukoni spandinchatam lone vignata vundi. vimarsa rajakeeya avasaraanike anukunnappudu raajakeeyamgaane aa vimarsa pariganinchabadutundi. prajaasvaamyamloni andam adhe!andhrapradesh mukhyamantri moodella paalana puurtaina sandarbhamgaa konni patrikalu pratyeka vyaasaalu prachurinchaayi. okavaipu yee vyaasaalu prastutam vunna rajakeeya naayakullo aayane anubhavagnudu ani kitaabistuunee moodellalo aayana edurkonna savaallanu matrame prastaavinchi vijayaalanu chinnachuupu chusai. chandrabaabunu nayakudiga abhimaaninche vaaru sahajamgaane aa vyaasakartalu pakshapaata dhoranilo moodella paalananu sameekshinchaarani anukunnaru. andhrapradesh mukhyamantrini edho vidhamgaa rendu metlu krindane vunchaalane prayatnam tv charchalloonuu medialonu jarugutunnadi. tvllo vache charchallo ekkuva bhagam chandrababu pere vinabadatam gamanarham. kondaru charchallo vishayaalanu tetatellam chese prayatnam chesinappatikini veekshakulaku, prajalaku puurtigaa ardhamgaakundaa vundenduku addupade prayatnaalu ekkuvagaane jarugutunnaayannadi vaastavam. godava vuntene ekkuvamandi tv charchalu chustarane bhavana nunchi yinka charchallo palgontunna atithulu bayataku ralekapovatam duradrushtakaram.ee moodella paalanalo mukhyamantrigaa chandrababu yem saadhinchaaranedi bereeju vesukunte pramukhamgaa kanapadedi peddagaa odududukulu laeni paalana. mejartitho prabhutvamloki vachina mukhyamantriki odududukulu enduku vastaayani evaraina prasninche avakaasam vundi. akhanda mejaaritiitoe antuleni saanubhootitoe pradhaanamantri ayina rajivgandhi elanti ibbandulu paddaro, aayana paartiiloo nunche adhikaaram kosam cheelipoyina vaaru entagaa aayana rajakeeya patanaanni abhilashinchaaro chaalaamandiki telisina vishayame!chandrababu andhrapradesh mukhyamantrigaa baadhyatalu chepattagaane edurayina pedda samasya rajadhani! rajadhani lekunda paalana ela saadhyam anedi medhaavulu, vislaeshakulu, anubhavagnulu anukunnaru guda! hyderabadlo appatiki aavesakaavesaalu bhavodvegalu yinka challaraledu. ivvaala vunna saamarasya dhorani aanaadu ledu. rajadhani ekkada nirnayistaaro chuddam – adhe chandrababuku modati savalu ani aayana pratyarthulu, vipakshamuu anukunna rojulavi! padellu hyderabadnu ummadi rajadhaniga bhavinchi, yikkade vundi paripaalana saaginchavachchu kada! ani udyogastule kaadu, chandrababuku anukuulamgaa aalochinchevaaru guda anukunnaru. rajyamokachota, raju marokachota vunte paalana ela saadhyapadutundi? madrasu nunchi andhrapradesh vidipoyinappudu rajajila katuvugaa pette, beda sardukoni takshanam vellipondi anataniki vibhajana chattam avakaasam yivvaledu. rajaji alaa anatam valla pourushamgaa karnooluku raavataanni andaruu harshinchaaru cony, yee vibhajana alanti paristhitini kalpinchaledu. chandrababu konnaalla paatu vundenduku siddapadi taatkaalika erpaatlu chesukunna tarunamlo ekasekkaalu! egataali dhvanuluu! ikkadi nunchi paalana ela saadhyam? ani vipakshaalu sannayi nokkulu! udyogastula tatapataayimpu! sarveesu ayyenta varakuu yikkada vunte yem poyindi ane swalaabha dhorani! maanasikamgaa vidipovataaniki siddhapadani andhrapradesh prajaluu, udyogastuluu, aa rashtramloni kondaru rajakeeya nethalanu samaadhaana parchataaniki chandrababu chesina prayatnam kanaparchina saamarasya dhorani ivvaala evaruu pattinchukokapoyina aayana apara anubhavam paalana taralimpu vishayamlo evidhamgaa akkaraku vachindanedi charitra gamaninchaka tappadu. otuku notu kesu valla taralimpu jarigindanna vimarsa bhaarateeya shikshaasmruti teliyani vaallu cheste baguntundi. ipc, crpc, migata chattaalaku, sthala marpidy, rashtra marpidy valla chellubaatu vundadu ane kotta chattam yinka mana paarlamentu cheyaledu! ennikala samayaalallo raajakeeyamgaa srushtinche samasyalanu rajakeeya chaturatato edurkone satta talapandina rajakeeya naayakudaina chandrababuku vundi. takkutamara vidyalatho rajakeeya labdhi pondaalanukunevaaru bhangapadaka tappadu!raajadhaanini ekkada nirminchaalane samasyanu parishkarinchatamlo aayana anubhavam akkaraku vachindi. samaduuramloo vunde praantam ennukunnappudu abhyantaram cheppe avakaasam evariki lekunda poyindi. rajadhani kosam okati kaadu rendu kaadu muppai moodu vela ekaraalu sameekarinchatamanedi e mukhyamantriki saadhyapadutundi? aa praantam raitulu nijamgaa rashrtanni preminchinavaaru kabatti charitralo nilichipoye mahattara nirnayaaniki kaaranabhootulayyaaru. moodella paalanalo yem chesaru ani adige vaariki ee bhoo sameekarana oka machutunakagaa migalaka tappadu. rajadhaniki amaravati ani perupettatam valla mukhyamantri charitratho andhrapradesh rajadhaniki saashwata anubandham erparichaaru. saashwata rajadhaniki pranaalikalu vesukuntune paalana saagataaniki secretariat, assembley bhavanalu andubaatuloki tevatam modatlo evaruu oohinchani vishayam. rajadhani praantamlone vundatam chetha yee kattadaalanu, saashwata bhavanalu samakuurina tarvaata prabhutvaparamgaa maro vidhamgaa vaadukone vesulubaatu chandrababu kalpinchaaru. varshaalaku yee bhavanalu beetalubari koolipovaalani kondaru abhilashistunna aa avakaasam vundakapovadam khayam! moodella paridhilo rajadhani taralimpe kakunda, udyogastula sahakaaramtho swantamgaa kattukunna bhavanaallo paalana saaginchatamanedi chandrababu anubhavamtho chesina nirnayam. rendellu gadiste rajadhaniki roopurekhaluu, anni hanguluu samakure avakaasam vundi. odidudukulu laeni paalana klishtamaina paristhitullo chandrababu yivvagaligaaru. moodella paalanalo adoka vijayamani cheppakatappadu.nijamainanayakudu daarsanikudigaa vundaali. prajala centimentnu parigananaloki teesukuntune prati vishayamloonuu saadhyaasaadhyaalanu drushtilo pettukoni tadanugunamgaa nirnayaalu teesukovali. ‘speshal states’ku kendram anukuulamgaa ledani telisinappudu chandrababu mundunna maargam emiti? pratyeka hoda ivvalekapoyina antakante ekkuvagaa raashrtaaniki aardhika prayojanaalu samakuurustaamani kendram annappudu mitrapakshamgaa vunna chandrababuku pratyaamnaayam emundi? prastutaparisthitulu vipakshaalu ‘speshal states ivvakapothe bayataku randi’ ani gaggolupettinanta maatraana adhi ayyepanikaadani prajalandarikee telusu. alaa antunna vaaru guda taamu antaku munupu cheppi maata marchi kendraaniki anukuulamgaa vundaalani prayatnistunna sangati andarikee telisinade! rajakeeyam anedi okari sottemi kaadu! rashtra prayojanaanni drushtilo pettukuni mukhyamantri andhrapradesh prajalanu maanasikamgaa aardhika prayojanaala pyaaketku daadaapu siddhaparchaaru. dishaa nirdesamlo tappatadugu veyakapovatam anediguda vijayaallo okatigaa vunda tam, innella shramaku chandrababu mukhyamantrigaa vunnappudu phalitam dakka tam, aayana krushiphalitame! pattiseema valla nadula anusandhaanam saadhyamannadi niroopinchagalagatam kuudaa aayanaanubhavaaniki geeturaayigaa migulutundi. aandhrapradeshku oka disanu nirdesinchatamlo chandrababu krutakrutyudayyadu.moodellalo vijayaalu muppai vundaalani evaraina anukunte rajakeeya parignaanam ledani bhaavinchaka tappadu! ayithe prajaaswaamyamlo vipakshaalu adhikara pakshaanni vimarsistune vundaali! adhikara paksham sadvimarsalanu parigananaloki teesukoni spandinchatam lone vignata vundi. vimarsa rajakeeya avasaraanike anukunnappudu raajakeeyamgaane aa vimarsa pariganinchabadutundi. prajaasvaamyamloni andam adhe!ravulapati seetaaraamraavuandhrapra mukhyamantri moodella paalana puurtaina sandarbhamgaa konni patrikalu pratyeka vyaasaalu prachurinchaayi. okavaipu yee vyaasaalu prastutam vunna rajakeeya naayakullo aayane anubhavagnudu ani kitaabistuunee moodellalo aayana edurkonna savaallanu matrame prastaavinchi vijayaalanu chinnachuupu chusai. chandrabaabunu nayakudiga abhimaaninche vaaru sahajamgaane aa vyaasakartalu pakshapaata dhoranilo moodella paalananu sameekshinchaarani anukunnaru. andhrapradesh mukhyamantrini edho vidhamgaa rendu metlu krindane vunchaalane prayatnam tv charchalloonuu medialonu jarugutunnadi. tvllo vache charchallo ekkuva bhagam chandrababu pere vinabadatam gamanarham. kondaru charchallo vishayaalanu tetatellam chese prayatnam chesinappatikini veekshakulaku, prajalaku puurtigaa ardhamgaakundaa vundenduku addupade prayatnaalu ekkuvagaane jarugutunnaayannadi vaastavam. godava vuntene ekkuvamandi tv charchalu chustarane bhavana nunchi yinka charchallo palgontunna atithulu bayataku ralekapovatam duradrushtakaram.ee moodella paalanalo mukhyamantrigaa chandrababu yem saadhinchaaranedi bereeju vesukunte pramukhamgaa kanapadedi peddagaa odududukulu laeni paalana. mejartitho prabhutvamloki vachina mukhyamantriki odududukulu enduku vastaayani evaraina prasninche avakaasam vundi. akhanda mejaaritiitoe antuleni saanubhootitoe pradhaanamantri ayina rajivgandhi elanti ibbandulu paddaro, aayana paartiiloo nunche adhikaaram kosam cheelipoyina vaaru entagaa aayana rajakeeya patanaanni abhilashinchaaro chaalaamandiki telisina vishayame!chandrababu andhrapradesh mukhyamantrigaa baadhyatalu chepattagaane edurayina pedda samasya rajadhani! rajadhani lekunda paalana ela saadhyam anedi medhaavulu, vislaeshakulu, anubhavagnulu anukunnaru guda! hyderabadlo appatiki aavesakaavesaalu bhavodvegalu yinka challaraledu. ivvaala vunna saamarasya dhorani aanaadu ledu. rajadhani ekkada nirnayistaaro chuddam – adhe chandrababuku modati savalu ani aayana pratyarthulu, vipakshamuu anukunna rojulavi! padellu hyderabadnu ummadi rajadhaniga bhavinchi, yikkade vundi paripaalana saaginchavachchu kada! ani udyogastule kaadu, chandrababuku anukuulamgaa aalochinchevaaru guda anukunnaru. rajyamokachota, raju marokachota vunte paalana ela saadhyapadutundi? madrasu nunchi andhrapradesh vidipoyinappudu rajajila katuvugaa pette, beda sardukoni takshanam vellipondi anataniki vibhajana chattam avakaasam yivvaledu. rajaji alaa anatam valla pourushamgaa karnooluku raavataanni andaruu harshinchaaru cony, yee vibhajana alanti paristhitini kalpinchaledu. chandrababu konnaalla paatu vundenduku siddapadi taatkaalika erpaatlu chesukunna tarunamlo ekasekkaalu! egataali dhvanuluu! ikkadi nunchi paalana ela saadhyam? ani vipakshaalu sannayi nokkulu! udyogastula tatapataayimpu! sarveesu ayyenta varakuu yikkada vunte yem poyindi ane swalaabha dhorani! maanasikamgaa vidipovataaniki siddhapadani andhrapradesh prajaluu, udyogastuluu, aa rashtramloni kondaru rajakeeya nethalanu samaadhaana parchataaniki chandrababu chesina prayatnam kanaparchina saamarasya dhorani ivvaala evaruu pattinchukokapoyina aayana apara anubhavam paalana taralimpu vishayamlo evidhamgaa akkaraku vachindanedi charitra gamaninchaka tappadu. otuku notu kesu valla taralimpu jarigindanna vimarsa bhaarateeya shikshaasmruti teliyani vaallu cheste baguntundi. ipc, crpc, migata chattaalaku, sthala marpidy, rashtra marpidy valla chellubaatu vundadu ane kotta chattam yinka mana paarlamentu cheyaledu! ennikala samayaalallo raajakeeyamgaa srushtinche samasyalanu rajakeeya chaturatato edurkone satta talapandina rajakeeya naayakudaina chandrababuku vundi. takkutamara vidyalatho rajakeeya labdhi pondaalanukunevaaru bhangapadaka tappadu!raajadhaanini ekkada nirminchaalane samasyanu parishkarinchatamlo aayana anubhavam akkaraku vachindi. samaduuramloo vunde praantam ennukunnappudu abhyantaram cheppe avakaasam evariki lekunda poyindi. rajadhani kosam okati kaadu rendu kaadu muppai moodu vela ekaraalu sameekarinchatamanedi e mukhyamantriki saadhyapadutundi? aa praantam raitulu nijamgaa rashrtanni preminchinavaaru kabatti charitralo nilichipoye mahattara nirnayaaniki kaaranabhootulayyaaru. moodella paalanalo yem chesaru ani adige vaariki ee bhoo sameekarana oka machutunakagaa migalaka tappadu. rajadhaniki amaravati ani perupettatam valla mukhyamantri charitratho andhrapradesh rajadhaniki saashwata anubandham erparichaaru. saashwata rajadhaniki pranaalikalu vesukuntune paalana saagataaniki secretariat, assembley bhavanalu andubaatuloki tevatam modatlo evaruu oohinchani vishayam. rajadhani praantamlone vundatam chetha yee kattadaalanu, saashwata bhavanalu samakuurina tarvaata prabhutvaparamgaa maro vidhamgaa vaadukone vesulubaatu chandrababu kalpinchaaru. varshaalaku yee bhavanalu beetalubari koolipovaalani kondaru abhilashistunna aa avakaasam vundakapovadam khayam! moodella paridhilo rajadhani taralimpe kakunda, udyogastula sahakaaramtho swantamgaa kattukunna bhavanaallo paalana saaginchatamanedi chandrababu anubhavamtho chesina nirnayam. rendellu gadiste rajadhaniki roopurekhaluu, anni hanguluu samakure avakaasam vundi. odidudukulu laeni paalana klishtamaina paristhitullo chandrababu yivvagaligaaru. moodella paalanalo adoka vijayamani cheppakatappadu.nijamainanayakudu daarsanikudigaa vundaali. prajala centimentnu parigananaloki teesukuntune prati vishayamloonuu saadhyaasaadhyaalanu drushtilo pettukoni tadanugunamgaa nirnayaalu teesukovali. ‘speshal states’ku kendram anukuulamgaa ledani telisinappudu chandrababu mundunna maargam emiti? pratyeka hoda ivvalekapoyina antakante ekkuvagaa raashrtaaniki aardhika prayojanaalu samakuurustaamani kendram annappudu mitrapakshamgaa vunna chandrababuku pratyaamnaayam emundi? prastutaparisthitulu vipakshaalu ‘speshal states ivvakapothe bayataku randi’ ani gaggolupettinanta maatraana adhi ayyepanikaadani prajalandarikee telusu. alaa antunna vaaru guda taamu antaku munupu cheppi maata marchi kendraaniki anukuulamgaa vundaalani prayatnistunna sangati andarikee telisinade! rajakeeyam anedi okari sottemi kaadu! rashtra prayojanaanni drushtilo pettukuni mukhyamantri andhrapradesh prajalanu maanasikamgaa aardhika prayojanaala pyaaketku daadaapu siddhaparchaaru. dishaa nirdesamlo tappatadugu veyakapovatam anediguda vijayaallo okatigaa vunda tam, innella shramaku chandrababu mukhyamantrigaa vunnappudu phalitam dakka tam, aayana krushiphalitame! pattiseema valla nadula anusandhaanam saadhyamannadi niroopinchagalagatam kuudaa aayanaanubhavaaniki geeturaayigaa migulutundi. aandhrapradeshku oka disanu nirdesinchatamlo chandrababu krutakrutyudayyadu.moodellalo vijayaalu muppai vundaalani evaraina anukunte rajakeeya parignaanam ledani bhaavinchaka tappadu! ayithe prajaaswaamyamlo vipakshaalu adhikara pakshaanni vimarsistune vundaali! adhikara paksham sadvimarsalanu parigananaloki teesukoni spandinchatam lone vignata vundi. vimarsa rajakeeya avasaraanike anukunnappudu raajakeeyamgaane aa vimarsa pariganinchabadutundi. prajaasvaamyamloni andam adhe!ravulapati siitaaraamraavu