
 పెద్దగా చదువుకోకపోయినా భర్త ఆదర్శాలను అర్థం చేసుకోగల సంస్కారం ఆమెకుంది. ఆమెకు తన భర్త పెద్ద రచయిత కావాలని కోరిక. భర్తను ఏనాడు చీరెలకూ, నగలకూ వేధించలేదు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో అతనికి ఊఫైరాడటం లేదు. అది అతని ఆలోచనలకు కళ్లెం వేసింది. అతని కలానికి సంకెళ్ళు వేసింది. "రాణీ! ఉద్యోగానికి రాజీనామా ఇవ్వాలనుకొంటున్నాను" అన్నాడు ఒక రోజు భోజనం చేస్తూ, భార్యతో.
 
 "చెయ్యండి !" అతను చివ్వున తలెత్తి ఆమె ముఖంలోకి చూశాడు. "మనస్పూర్తిగా అంటున్నావా?" "ఎందుకు సందేహం వచ్చింది ? ఎన్నో పాత్రలను వాస్తవ వ్యక్తులా అన్నంత సహజంగా సృష్టించిన మీరు నన్ను అర్థం చేసుకోలేకపోయారన్నమాట !" ఆమె కంఠం ప్రశాంతంగా పలికింది. శివప్రసాద్ సిగ్గుపడిపోయాడు. "సారీ, రాణీ!" అన్నాడు. ఆమె హాయిగా నవ్వింది. "నేను అదృష్టవంతుడ్ని !" ఆమె పక పక నవ్వింది. ప్రసాద్ అయోమయంగా భార్య ముఖంలోకి చూశాడు. ఎందుకు నవ్వుతోంది ? ఆమె చెప్పినదాన్ని తను నమ్మినందుకా ? అంటే - రాజీనామా చెయ్యడం ఆమెకు ఇష్టం లేదా ? "ఏమిటాలోచిస్తున్నారు ?" "ఎందుకు అలా నవ్వావు ?" "ఇదెప్పటినుంచి మీకు పట్టుకుందా అని నవ్వాను." "ఏమిటి ?" "అదృష్ట దురదృష్టాల మీద నమ్మకం." "ఓ - అదా?" గుండెల నిండా గాలి పీల్చుకున్నాడు రిలీఫ్ గా. "జన్మతో వచ్చిన సంస్కార దోషం ! వీటిని నమ్మని వాళ్ళు చాలా మంది ఈ మాటల్ని ఉపయోగిస్తారు." ఆమె హాయిగా నవ్వింది. అతని మనసు వెన్నెల్లో విరగ బూసిన మల్లెపందిరి అయింది. "ఉద్యోగం మానేస్తాను. నా రచనల మీద వచ్చే పారితోషికం మనం బ్రతకడానికి చాలు. కాని ముందు ముందు నా రచనలకు డిమాండు తగ్గి...ఆర్ధిక ఇబ్బందులు వస్తే...నువ్వు నిలబడగలవా ?" ఆమె ముఖంలోకి పరిశీలనగా చూశాడు. "నా గుండె అంత బలహీనమైనదా ?" ఆమె ఎదురు ప్రశ్న వేసింది. ఆమె ముఖంలోకి చూశాడు. అదే ప్రశాంతత ! అదే ఆత్మ నిబ్బరం ! ఆ రాత్రి ప్రసాద్ ఆదమర్చి నిద్రపోయాడు. తెల్లవారి ఆఫీసుకెళ్ళి రాజీనామా పత్రం రాసి ఇచ్చాడు. కొందరు స్నేహితులు అతనికి ఆ పని చెయ్యొద్దని హితబోధ చేశారు. ప్రసాద్ ఎవరి సలహానూ పట్టించుకోలేదు.
    6
 శివప్రసాద్ రచనలోనే తన కాలాన్నీ మనసునూ నిమగ్నం చేశాడు. సామాజిక అవగాహనతో సంఘ శ్రేయస్సును దృష్టిలో పెట్టుకొని రచనలు చేశాడు. కమిట్ మెంటూ, నిజాయితీ లేని రచయితల్ని సంఘద్రోహులుగా గాఢంగా నమ్మాడు. ఉపన్యాసాలలో అదే చెప్పాడు. తనకు తెలిసిన జీవితం గురించే రాశాడు. మైకాగని కార్మికుల గురించి వ్రాయడానికి వారి దగ్గర ఆరు నెలలు వారితో పాటు జీవించాడు. ఆ నవల సాహిత్య లోకంలో ఎంతో సంచలనాన్ని కలిగించింది. గతతార్కిక భౌతిక వాదాన్ని క్షుణ్ణంగా అర్థం చేసుకొని, ఈ దోపిడీ వ్యవస్థ మారితేగాని, పీడితుల సమస్యలకు పరిష్కారం లేదనే ఆలోచనా తరంగాలను పాఠకుల బుర్రల్లో రేకెత్తించిన ఘనత శివప్రసాద్ కు లభించింది. శ్రమ శక్తి ఎంత దారుణంగా దోచుకోబడుతుందో పెట్టుబడిదారి విధానంలో శ్రమ జీవుల మనుగడ ఎంత బాధాకరమైనదో ఆ నవలలో ఆవిష్కరించాడు. సాహిత్యం సాంఘిక చైతన్యంలో ఒక శాఖ అని అతని నమ్మకం. సజీవంగా ఉండటానికి మానవుడు ఊపిరి పీల్చుకోవడం ఎంత అవసరమో, సజీవమైన సంఘానికి చైతన్యం అంత అవసరం అని అతనికి తెలుసు. ఆ చైతన్యాన్ని కలిగించే రచనలే సమాజానికి ప్రయోజనాన్ని అందిస్తాయి.  చాలాకాలం అభ్యుదయ రచయితల సంఘంలో సభ్యుడుగా ఉన్నాడు. అది రెండుగా చీలింది. అందులోనుంచి చీలిన మరికొందరు తీవ్రవాదులుగా మారారు. అతను సంఘాలతో సంబంధాలను వదులుకొన్నాడు. రచయితలు, ఒక ప్రయోజనాన్ని ఆశించి అవగాహనతో రాసే రచయితలు, మీ అవగాహన తప్పంటే - మీ అవగాహన తప్పని ఒకర్నొకరు దుమ్మెత్తి పోసుకోవడం అతనికి నచ్చలేదు. అతను స్వతంత్రంగా ఉంటూ ఎన్నో రచనలు చేశాడు. పీడితుల విముక్తి కోసమే రచనలు చేశాడు. క్రమంగా అభ్యుదయ రచయితలు పాఠకుల్ని ఆకర్షించడంలో అపజయం పొందసాగారు. గత పదేళ్లుగా సాహిత్యపు ట్రెండు మారిపోయింది.

 peddagaa chaduvukokapoyina bharta aadarsaalanu artham chesukogala samskaaram aamekundi. aameku tana bharta pedda rachayita kaavaalani korika. bhartanu enaadu cheerelakuu, nagalakuu vedhinchaledu. prabhutva udyogamlo ataniki oofairaadatam ledu. adhi athani aalochanalaku kallem vesindi. athani kalaaniki sankellu vesindi. "raanii! udyogaaniki rajinama ivvaalanukontunnaanu" annadu oka roju bhojanam chestu, bhaaryatho.
 
 "cheyyandi !" atanu chivvuna taletti aame mukhamloki chushadu. "manaspuurtigaa antunnava?" "enduku sandeham vachindi ? enno paatralanu vaastava vyaktulaa annanta sahajamgaa srushtinchina meeru nannu artham chesukolekapoyarannam !" aame kantham prasaantamgaa palikindi. sivaprasad siggupadipoyadu. "saarii, raanii!" annadu. aame haayigaa navvindi. "nenu adrushtavantudni !" aame paka paka navvindi. prasad ayomayamgaa bharya mukhamloki chushadu. enduku navvutondi ? aame cheppinadaanni tanu namminanduka ? ante - rajinama cheyyadam aameku ishtam leda ? "emitalochistunnaru ?" "enduku alaa navvao ?" "ideppatinunchi meeku pattukunda ani navvaanu." "emiti ?" "adrushta duradrushtaala meeda nammakam." "oo - adaa?" gundela ninda gaali peelchukunnaadu releaf gaa. "janmatho vachina samskara dosham ! veetini nammani vaallu chala mandi ee maatalni upayogistaaru." aame haayigaa navvindi. athani manasu vennello viraga boosina mallepandiri ayindi. "udyogam maanestaanu. naa rachanala meeda vache paaritoshikam manam bratakadaaniki chaalu. kaani mundu mundu naa rachanalaku dimandu taggi...aardhika ibbandulu vaste...nuvvu nilabadagalava ?" aame mukhamloki pariseelanagaa chushadu. "naa gunde anta balaheenamainadaa ?" aame eduru prasna vesindi. aame mukhamloki chushadu. adhe prasaantata ! adhe aatma nibbaram ! aa raatri prasad aadamarchi nidrapoyaadu. tellavaari aafisukelli rajinama patram rasi ichadu. kondaru snehitulu ataniki aa pani cheyyoddani hitabodha chesaru. prasad evari salahaanuu pattinchukoledu.
    6
 sivaprasad rachanalone tana kaalaannii manasunuu nimagnam cheshaadu. saamaajika avagaahanatho sangha shreyassunu drushtilo pettukoni rachanalu cheshaadu. comit mentoo, nijaayitii laeni rachayitalni sanghadrohulugaa gaadamgaa nammadu. upanyaasaalalo adhe cheppaadu. tanaku telisina jeevitam gurinche raasaadu. maikagani kaarmikula gurinchi vraayadaaniki vaari daggara aaru nelalu vaaritho paatu jeevinchaadu. aa navala saahitya lokamlo entho sanchalanaanni kaliginchindi. gatataarkika bhautika vaadaanni kshunnamgaa artham chesukoni, ee dopidi vyavastha maaritegaani, peeditula samasyalaku parishkaaram ledane alochana tarangaalanu paatakula burrallo rekettinchina ghanata sivaprasad ku labhinchindi. shrama sakti entha daarunamgaa dochukobadutundo pettubadidaari vidhaanamlo shrama jeevula manugada entha baadhaakaramainado aa navalalo aavishkarinchaadu. saahityam saanghika chaitanyamlo oka saakha ani athani nammakam. sajeevamgaa undataaniki manavudu oopiri peelchukovadam entha avasaramo, sajeevamaina sanghaaniki chaitanyam anta avasaram ani ataniki telusu. aa chaitanyaanni kaliginche rachanale samaajaaniki prayojanaanni andistaayi.  chalakalam abhyudaya rachayitala sanghamlo sabhyudugaa unnaadu. adhi rendugaa cheelindi. anduloonunchi cheelina marikondaru teevravaadulugaa maaraaru. atanu sanghaalato sambandhaalanu vadulukonnadu. rachayitalu, oka prayojanaanni aasinchi avagaahanatho rase rachayitalu, mee avagaahana tappante - mee avagaahana tappani okarnokaru dummetti posukovadam ataniki nachaledu. atanu swatantramgaa untuu enno rachanalu cheshaadu. peeditula vimukti kosame rachanalu cheshaadu. kramangaa abhyudaya rachayitalu paatakulni aakarshinchadamlo apajayam pondasaagaaru. gatha padellugaa saahityapu trendu maaripoyindi.