ఇస్లామిక్ ఆచారం ప్రకారం విడాకులకు తలాక్ అనే పదాన్ని ఉచ్చరిస్తారు. ఇది చాలా రకాలు. భర్త- భార్యనుద్దేశించి మూడుసార్లు తలాక్ అంటే చాలు.. ఇక వారు విడిపోయినట్లే. ఇది మాట రూపేణా కావొచ్చు లేక రాతపూర్వకంగా కావొచ్చు, ఈ మధ్యకాలంలో ఎస్ఎంఎ్సలు, సోషల్ మీడియాల ద్వారానూ, ఫోన్లోనూ తలాక్ చెబుతున్న దృష్టాంతాలున్నాయి. తక్షణ తలాక్ అన్నది రాజ్యాంగ విరుద్ధమని, అది మౌలిక ఇస్లామిక్ సంప్రదాయాలకు కూడా వ్యతిరేకమని ఈ ఏడాది ఆగస్టులో సుప్రీంకోర్టు ఓ చరిత్రాత్మక తీర్పునిచ్చింది. తక్షణ తలాక్ అంటే వెంటవెంటనే మూడుమార్లు చెప్పేది.. దీన్నే తలాకేబిదత్ అని కూడా అంటారు. ఇది ముస్లిం మహిళల ప్రాథమిక హక్కులను కాలరాస్తోందని సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడింది.తలాకే సున్నత్ లేదా తలాక్-ఉల్-రాజెఇది వెనక్కి తీసుకొనే వీలున్న విడాకుల పద్ధతి. మహమ్మద్ ప్రవక్త కాలంలో అమల్లో ఉన్న విధానం. దీన్ని షియాలు, సున్నీలిరువురూ ఆమోదించారు. ప్రవక్త దృష్టిలో తలాక్ అనేది నేరమని, అందుకే వెనక్కి తీసుకొనే వీలున్న ఈ పద్ధతిని  పాటించాలని ఆదేశించారనీ అంటారు. ఈ తలాకే సున్నత్ను ఎహసాన్ (అంటే అత్యంత క్రమపద్ధతిలో) రూపేణా గానీ, హసన్(అంటే మామూలు విధానంలో) గానీ చెప్పవచ్చుఎహసాన్ పద్ధతిలో అయితే: భర్త ఒకసారే తలాక్ అన్న పదాన్ని ఉచ్చరిస్తాడు. అది కూడా భార్య నెలసరిలో లేని సమయంలో చెబుతాడు. ఇలా చెప్పాక మూడు నెలల గడువు ఉంటుంది. దీన్ని ఇద్దత్ అంటారు. ఈ మూడు నెలల్లో భార్య వేరే వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకోరాదు. అలా మూడునెలలూ ముగిశాక- భర్త మనసు మార్చుకొని- ‘నేను మళ్లీ నిన్ను స్వీకరిస్తున్నాను’ అని తిరిగి తన భార్యతో సంసారం సాగించవచ్చు. అపుడ మొదట చెప్పిన తలాక్ రద్దయిపోయినట్లే. భార్య గర్భవతిగా ఉంటే ఆమె ప్రసవం అయ్యేదాకా ఇద్దత్ పీరియడ్ ఉంటుంది. మెనోపాజ్ దశ దాటిన వారయితే ఈ కాలవ్యవధి మూడునెలలు.హసన్ పద్ధతిలో అయితే:ఇది కూడా తలాక్లో ఓ నిర్దిష్ట విధానమే. ఇందులో భర్త వరుసగా మూడుమార్లు తలాక్ అని ఉచ్చరిస్తాడు. అదికూడా భార్య నెలసరిలో లేని మూడు వరుస సమయాల్లో. మూడోసారి తలాక్ ఉచ్చరించకుండా- అంటే మూడో నెలసరికి ముందు ఉచ్చరించకుండా-  దీనిని వెనక్కి తీసుకోవచ్చు.తలాకే బిదత్ లేదా తలాక్-ఉల్-బెయిన్అత్యంత వివాదాస్పదమైన పద్ధతి ఇది. భార్య నెలసరిలో లేని సమయంలో- మూడుసార్లు వెన్వెంటనే తలాక్ అన్న పదాన్ని ఉచ్చరించి భార్యకు భర్త విడాకులిచ్చే ఆచారమిది. ఇదే తక్షణ తలాక్.ఇలా: విడాకుల్లో ఇదో పద్ధతి. భార్యతో మరిక కాపురం చెయ్యనని భర్త ప్రతిన తీసుకుంటాడు. 4 నెలలు ఆయన భార్యకు దూరంగా ఉండాలి. ఆ సమయం ముగిశాక, ఆ వివాహం రద్దయిపోయినట్లే!జిహర్: భార్యను భర్త తల్లితోనో, సోదరితోనో పోల్చిన సందర్భాల్లోనూ విడాకులు మంజూరవుతాయి. భర్త అలా పరిగణించినప్పుడు ఆ భార్య కోర్టు ద్వారా విడాకులు పొందవచ్చు. ఇస్లామిక్ సంప్రదాయంలో భర్త భార్యకు తలాక్ చెప్పడం ఉంటుంది గానీ భార్య భర్తకు తలాక్ చెప్పడం ఉండదు. అయితే భర్త-తన భార్యకు స్వయంగాగానీ, ఓ మూడో వ్యక్తి ద్వారాగానీ తలాక్ చెప్పే అధికారాన్ని బదలాయించవచ్చు. ఇది తాత్కాలికంగా కావొచ్చు, శాశ్వతంగా కావొచ్చు, షరతులతో కూడా కావొచ్చు. దీనిని ‘‘తలాకే తఫ్వీజ్’’ అని అంటారు.లియాన్: తన శీలాన్ని భర్త శంకించి, తన ప్రవర్తనపై భర్త నిందారోపణలు చేసినపుడు భార్య భర్తనుంచి విడాకులు కోరవచ్చు. దీనిని లియాన్ అంటారు. ముబారత్ లేదా ఖులా: పరస్పర అంగీకారంతో తీసుకొనే విడాకులే ముబారత్ లేదా ఖులా. ఒకరంటే ఒకరికి పడనపుడు, ఇద్దరూ విడిపోవాలని మనస్ఫూర్తిగా కోరుకున్నపుడు దీన్ని ఇస్తారు. తీసుకోవాలన్న ప్రతిపాదన భార్య లేదా భర్త ఎవరి వైపు నుంచైనా రావొచ్చు.  ఒకసారి ముబారత్ మంజూరు అయ్యాక మరి ఇద్దత్ కాలవ్యవధి  అవసరం లేదు. వెంటనే విడిపోవచ్చు. ఖులాలో మాత్రం భార్యే విడాకులకు చొరవ తీసుకుంటుంది. వివాహ సమయంలో భర్త ఇచ్చిన కానుకను (మెహర్) వెనక్కి ఇవ్వడంతో ఇది మొదలవుతుంది.సాధారణ కోర్టుల ద్వారా: 1939 వరకూ ముస్లిం మహిళలకు అసలు విడాకులు కోరే అధికారమే ఉండేది కాదు. భర్త నపుంసకుడవడమో లేక దుష్ప్రవర్తనో కారణమైతేనే ఈ విడాకులను పరిశీలించేవారు. అప్పుడు ముస్లిం వివాహ చట్టం వచ్చింది. దాని ప్రకారం కోర్టు ద్వారా విడాకులు పొందే సౌలభ్యం వచ్చింది. అది కూడా కొన్ని కారణాలమీదే. అవేంటంటే..భర్త నాలుగేళ్లపాటు కనబడకుండా పోయినా, ఏడేళ్ల జైలు శిక్ష పడినా, భర్త నిర్లక్ష్యం చేసి రెండేళ్లపాటు తన కనీస జీవనానికి అవసరమైన సొమ్ము, ఇతరత్రా అంశాలు సమకూర్చకపోయినా, నపుంసకుడైనా, క్షయ వ్యాధిగ్రస్తుడయినా, వేరే ఇతర వ్యాధులు అతనికి సంక్రమించినా, వివాహ సమయంలో ఇచ్చిన హామీలు మూడేళ్లపాటు నెరవేర్చకపోయినా, అనైతికప్రవర్తన కలిగి ఉన్నా... విడాకులు కోరవచ్చు.ముస్లిం కోర్టులో..అలాగే భర్త భార్యపట్ల క్రూరంగా ప్రవర్తించినా, భార్యను అనైతిక చర్యలకు భర్త పురికొల్పినా, ఆమె ఆస్తిని అతడు అమ్మేసినా, ఒకరి కన్నా ఎక్కువ మంది భార్యలను కలిగి ఆమెను చిన్నచూపు చూసినా భార్య-ముస్లిం కోర్టులో విడాకులు కోరవచ్చు.
islamic aachaaram prakaaram vidaakulaku talak ane padaanni uchcharistaaru. idhi chala rakalu. bharta- bhaaryanuddesinchi moodusaarlu talak ante chaalu.. ika vaaru vidipoyinatle. idhi maata roopena kaavochu leka raatapuurvakamgaa kaavochu, ee madhyakaalamlo smslu, soshal mediala dwaaraanuu, phonlonu talak chebutunna drushtaantaalunnaayi. takshana talak annadi raajyaamga viruddhamani, adhi moulika islamic sampradaayaalaku kuudaa vyatirekamani ee edaadi aagastulo supreenkortu oo charitraatmaka teerpunichindi. takshana talak ante ventaventane moodumaarlu cheppedi.. deenne talakebidat ani kuudaa antaaru. idhi muslim mahilala praathamika hakkulanu kaalaraastoondani supreenkortu abhipraayapadindi.talaake sunnat leda talak-ul-rajeidi venakki teesukone veelunna vidaakula paddhati. mahammad pravakta kaalamlo amallo unna vidhaanam. deenni shiyalu, sunneeliruvuru aamodinchaaru. pravakta drushtilo talak anedi neramani, anduke venakki teesukone veelunna ee paddhatini  paatinchaalani aadesinchaaranii antaaru. ee talaake sunnatnu ehasan (ante atyanta kramapaddhatilo) roopena gaanee, hasan(ante maamuulu vidhaanamlo) gaanee cheppavachuehasaan paddhatilo ayithe: bharta okasare talak anna padaanni uchcharistaadu. adhi kuudaa bharya nelasarilo laeni samayamlo chebutaadu. ilaa cheppaka moodu nelala gaduvu untundi. deenni iddat antaaru. ee moodu nelallo bharya vere vyaktini pelli chesukoradu. alaa moodunelaluu mugisaka- bharta manasu maarchukoni- ‘nenu malli ninnu sweekaristunnaanu’ ani tirigi tana bhaaryatho samsaaram saaginchavachchu. apuda modata cheppina talak raddayipoyinatle. bharya garbhavatigaa unte aame prasavam ayyedaka iddat peeriyad untundi. menopaj dasha daatina vaarayithe ee kaalavyavadhi moodunelalu.hasan paddhatilo ayithe:idhi kuudaa talaaklo oo nirdishta vidhaaname. indulo bharta varusagaa moodumaarlu talak ani uchcharistaadu. adikuda bharya nelasarilo laeni moodu varusa samayaallo. moodosari talak uchcharinchakundaa- ante moodo nelasariki mundu uchcharinchakundaa-  deenini venakki teesukovachhu.talaake bidat leda talak-ul-beyinaatyanta vivaadaaspadamaina paddhati idhi. bharya nelasarilo laeni samayamlo- moodusaarlu venventane talak anna padaanni uchcharinchi bhaaryaku bharta vidaakulichhe aachaaramidi. ide takshana talak.ilaa: vidaakullo idho paddhati. bhaaryatho marika kapuram cheyyanani bharta pratina teesukuntaadu. 4 nelalu aayana bhaaryaku dooramgaa undaali. aa samayam mugisaka, aa vivaham raddayipoyinatle!jihar: bhaaryanu bharta tallithono, sodaritono polchina sandarbhaalloonuu vidaakulu manjuuravutaayi. bharta alaa pariganinchinappudu aa bharya kortu dwara vidaakulu pondavacchu. islamic sampradaayamlo bharta bhaaryaku talak cheppadam untundi gaanee bharya bhartaku talak cheppadam undadu. ayithe bharta-tana bhaaryaku swayamgaagaanii, oo moodo vyakti dwaaraagaanii talak cheppe adhikaaraanni badalaayinchavachchu. idhi taatkaalikamgaa kaavochu, saasvatamgaa kaavochu, sharatulatho kuudaa kaavochu. deenini ‘‘talaake tafweej’’ ani antaaru.lian: tana sheelaanni bharta sankinchi, tana pravartanapai bharta nindaaropanalu chesinapudu bharya bhartanunchi vidaakulu koravachhu. deenini lian antaaru. mubarat leda khula: paraspara angeekaaramtho teesukone vidaakule mubarat leda khula. okarante okariki padanapudu, iddaruu vidipovaalani manasphoorthigaa korukunnapudu deenni istaaru. teesukovalanna pratipaadana bharya leda bharta evari vaipu nunchainaa ravochu.  okasari mubarat manjuru ayyaka mari iddat kaalavyavadhi  avasaram ledu. ventane vidipovachhu. khulalo maatram bharye vidaakulaku chorava teesukuntundi. vivaha samayamlo bharta ichina kaanukanu (mehar) venakki ivvadamtho idhi modalavutundi.saadhaarana kortula dwara: 1939 varakuu muslim mahilalaku asalu vidaakulu kore adhikarame undedi kaadu. bharta napumsakudavadamo leka dushpravartano kaaranamaithene ee vidaakulanu pariseelinchevaaru. appudu muslim vivaha chattam vachindi. daani prakaaram kortu dwara vidaakulu ponde soulabhyam vachindi. adhi kuudaa konni kaaranaalameede. aventante..bharta naalugellapaatu kanabadakunda poina, edella jailu shiksha padina, bharta nirlakshyam chesi rendellapatu tana kaneesa jeevanaaniki avasaramaina sommu, itaratra amsaalu samakuurchakapooyinaa, napumsakudainaa, kshaya vyaadhigrastudayinaa, vere itara vyaadhulu ataniki sankraminchinaa, vivaha samayamlo ichina haameelu moodellapaatu neraverchakapoyina, anaitikapravartana kaligi unna... vidaakulu koravachhu.muslim kortulo..alaage bharta bharyapatla kruramgaa pravartinchinaa, bhaaryanu anaitika charyalaku bharta purikolpina, aame aastini atadu ammesina, okari kanna ekkuva mandi bhaaryalanu kaligi aamenu chinnachuupu chusina bharya-muslim kortulo vidaakulu koravachhu.