
నేడు దేశంలో దళితులపై దాడులు, అత్యాచారాలు సాధారణమై పోయాయి. ముఖ్యంగా గుజరాత్, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో గోసంరక్షణ రాజకీయాలతో హిందూ అగ్రకులాలు దాడులకు తెగబడుతున్న స్థితి కనిపిస్తున్నది. ఇలాంటి ఘటనలు జరిగినపుడు దళిత ప్రజాప్రతినిధులు ఏం చేస్తున్నారు? లోక్సభలో 81 మంది ఎస్సీ, 49 మంది ఎస్టీ ఎంపీలు ఉన్నారు. మొత్తంగా వీరి సంఖ్య 130. ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్నవారు ప్రభుత్వాల్ని వణికించటమే కాక, కూల్చవచ్చు కూడా. మరి ఎందుకని వీరు ఆవలింత వచ్చినపుడే నోరు తెరుస్తారనే వ్యంగ్యోక్తి పుట్టింది?స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం హిందూ అగ్రకులాలు బ్రాహ్మణ, బనియా నాయకత్వంలో స్వరాజ్యం కోసం పోరాడుతుంటే, మరొక వైపు అంబేడ్కర్ నాయకత్వంలో అణగారిన కులాలు ఆత్మగౌరవం కోసం ఉద్యమించాయి. ఈ క్రమంలోనే బ్రిటిష్ వారు లండన్లో రౌండ్ టేబుల్ సమావేశాలు నిర్వహించారు. ఈ సమావేశాల్లో డాక్టర్ అంబేడ్కర్ చేసిన డిమాండ్కు అనుగుణంగానే 1932 ఆగస్టు 17న బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ‘కమ్యూనల్ అవార్డు’ను ప్రకటించింది. దీనితో దళితులకు రెండు ఓట్లు లభిస్తాయి. ఒక ఓటుతో దళితేతరులతో కలిసి సాధారణ అభ్యర్థిని ఎన్నుకుంటూ, మరొక ఓటుతో కేవలం ఎస్సీ ఓట్లతో ఎన్నికయ్యే ఎస్సీ అభ్యర్థిని ఎన్నుకుంటారు. ఈ విధంగా ఎన్నికైన ఎస్సీఅభ్యర్థికి ఎస్సీయేతర ఓట్ల అవసరం ఉండదు కాబట్టి అతను ఎస్సీల ప్రయోజనాలకే జవాబుదారీగా ఉండాల్సి వస్తుంది. కాబట్టే జాతిపిత మహాత్మాగాంధీ ముస్లింలు, సిక్కులకు ఇచ్చిన ప్రత్యేక హక్కుల ఊసు వదిలేసి ఎస్సీల హక్కులకు వ్యతిరేకంగా మొట్టమొదటి సత్యాగ్రహం ఎరవాడజైల్లో ప్రారంభించారు. ‘‘హిందూ మతానికి సంబంధించినంత వరకు ఈ ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు సమాజాన్ని నిట్టనిలువునా చీల్చి చెడగొడతాయి. కాబట్టి ఈ ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు హిందూ మతానికి ప్రమాదకరం’’ అన్నది ఆయన అభిప్రాయం.అంబేడ్కర్ కమ్యూనల్ అవార్డుకే కట్టుబడి ఉండటంతో, ఒకవేళ గాంధీ ఈ నిరాహార దీక్ష వల్ల మరణిస్తే అందుకు బాధ్యత అంబేడ్కర్దే అన్నట్లు అగ్రకులాలు బెదిరింపులకు దిగాయి. ఈ నేపథ్యం నుంచి ౧932, సెప్టెంబర్ 24న పుట్టుకొచ్చిందే ‘పూనా ఒడంబడిక’. ఈ ఒడంబడిక వల్ల అగ్రకుల హిందూ పార్టీలు వారి అడుగులకు మడుగులొత్తే ఎస్సీ అభ్యర్థులను ఎంచుకునే అవకాశం కలిగింది. ఈ స్థితిని అంబేడ్కర్ వివరిస్తూ ‘‘ఉమ్మడి నియోజకవర్గాలు హిందువులకు ఒక వరం వలె దొరికాయి. వీటి ద్వారా శాసనసభలోకి నామమాత్రమైన, తమ చేతిలో కీలుబొమ్మల వలె ఆడే దళితులను మాత్రమే ప్రతినిధులుగా ఎంపిక చేస్తారు’’ అని అన్నారు. ఇలాంటి వారిని అంబేడ్కర్ ‘‘హిందువుల ఏజెంట్లు’’ అంటారు. కాన్షీరాం మాత్రం అందరికీ అర్థమయ్యే భాషలో చెంచాలుగా పిలుస్తారు. దీనికి తోడు, ప్రస్తుత ఎన్నికల విధానంలో వందలో 51 ఓట్లు వచ్చిన అభ్యర్థి గెలవడం, 49 ఓట్లు వచ్చిన ఓడిపోవడం జరుగుతున్నది. ఈ పద్ధతి వల్ల భారతదేశంలో అణగారిన కులాలు, తరగతులకు ప్రాతినిధ్యం వహించే పార్టీల గొంతు వినబడకుండా పోయే ప్రమాదం ఉంది. 2014 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో 22 శాతం ఓట్లు  వచ్చిన మాయావతి పార్టీకి లోక్సభలో ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడం ఇందుకు ఉదాహరణ. కాబట్టి దామాషా ఎన్నికల విధానంతో పాటు, ‘పూనా ఒడంబడిక’ వల్ల పోగొట్టుకోబడిన ‘కమ్యూనల్ అవార్డు’ను తిరిగి సాధించుకోవడమే చెంచా రాజకీయాలకు ముగింపు. పట్టా వెంకటేశ్వర్లుకన్వీనర్, సెంటర్ ఫర్ దళిత్ థింకర్స్

nedu desamlo dalitulapai daadulu, atyaachaaraalu saadhaaranamai poyayi. mukhyamgaa gujarat, uttarapradesh vanti rashtrallo gosamrakshana raajakeeyaalato hindu agrakulaalu daadulaku tegabadutunna sthiti kanipistunnadi. ilanti ghatanalu jariginapudu dalita prajaapratinidhulu yem chestunnaru? loksabhalo 81 mandi essy, 49 mandi esty empeelu unnaaru. mottamgaa veeri sankhya 130. inta pedda sankhyalo unnavaaru prabhutvaalni vanikinchatame kaaka, koolchavachhu kuudaa. mari endukani veeru aavalinta vachinapude noru terustaarane vyangyokti puttindi?swaatantryaaniki puurvam hindu agrakulaalu brahmana, bania naayakatvamlo swarajyam kosam poradutunte, maroka vaipu ambedker naayakatvamlo anagaarina kulaalu aatmagouravam kosam udyaminchaayi. ee kramamlone british vaaru landanlo round table samavesalu nirvahinchaaru. ee samavesallo dactor ambedker chesina demandku anugunamgaane 1932 aagastu 17na british prabhutvam ‘communal avaardu’nu prakatinchindi. deenitho dalitulaku rendu otlu labhistaayi. oka otuto dalitetarulato kalisi saadhaarana abhyardhini ennukuntu, maroka otuto kevalam essy otlatho ennikayye essy abhyardhini ennukuntaaru. ee vidhamgaa ennikaina esseabhyarthiki esseeyetara otla avasaram undadu kabatti atanu esseela prayojanaalake javabudariga undalsi vastundi. kabatte jaatipita mahatmagandhi muslimlu, sikkulaku ichina pratyeka hakkula oosu vadilesi esseela hakkulaku vyatirekamgaa mottamodati satyagraham eravaadajaillo praarambhinchaaru. ‘‘hindu mataaniki sambandhinchinanta varaku ee pratyeka niyojakavargaalu samaajaanni nittaniluvunaa cheelchi chedagodataayi. kabatti ee pratyeka niyojakavargaalu hindu mataaniki pramaadakaram’’ annadi aayana abhiprayam.ambedker communal avaarduke kattubadi undatamtho, okavela gaandhi ee nirahara deeksha valla maraniste anduku baadhyata ambedkarde annatlu agrakulaalu bedirimpulaku digaayi. ee nepathyam nunchi u932, september 24na puttukochinde ‘poona odambadika’. ee odambadika valla agrakula hindu paarteelu vaari adugulaku madugulotte essy abhyardhulanu enchukune avakaasam kaligindi. ee sthitini ambedker vivaristuu ‘‘ummadi niyojakavargaalu hinduvulaku oka varam vale dorikai. veeti dwara saasanasabhaloki naamamaatramaina, tama chetilo keelubommala vale audae dalitulanu matrame pratinidhulugaa empika chestaaru’’ ani annaru. ilanti vaarini ambedker ‘‘hinduvula agentlu’’ antaaru. kanshiram maatram andarikee arthamayye bhashalo chenchaalugaa pilustaaru. deeniki thodu, prastuta ennikala vidhaanamlo vandalo 51 otlu vachina abhyarthi gelavadam, 49 otlu vachina odipovadam jarugutunnadi. ee paddhati valla bhaaratadesamlo anagaarina kulaalu, taragatulaku praatinidhyam vahinche paarteela gontu vinabadakunda poye pramaadam undi. 2014 saarvatrika ennikallo 22 saatam otlu  vachina mayavati paarteeki loksabhalo praatinidhyam lekapovadam induku udaaharana. kabatti damasha ennikala vidhaanamtho paatu, ‘poona odambadika’ valla pogottukobadina ‘communal avaardu’nu tirigi saadhinchukovadame chencha raajakeeyaalaku mugimpu. patta venkateswarlukanvina, senter far dalit thinkers