పీఎస్ఎల్వీ-సీ38 విజయవంతంకక్ష్యలో కార్టోశాట్ ఆరో ఉపగ్రహంభూ పరిశీలనలో మరో ముందడుగునిర్ణీత కక్ష్యల్లోకి మరో 30 ఉపగ్రహాలురెండు స్వదేశీ.. 29 విదేశీ శాటిలైట్లు23.20 నిమిషాలలో ప్రయోగం పూర్తి60 సెంటీమీటర్ల వస్తువులపైనా ‘కన్ను’నిమిషం పాటు పరిశీలించగల సామర్థ్యంజీఐఎస్, ఎల్ఐఎస్ సహా రక్షణకూ దన్ను26న భూమికి తొలి ఛాయాచిత్రంశ్రీహరికోట, జూన్ 23: నింగిలో భారత నిఘా నేత్రం మరింత శక్తిమంతంగా మారింది. భూపరిశీలన కోసం కార్టోశాట్ సిరీస్లో ఆరో ఉపగ్రహాన్ని భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) విజయవంతంగా కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టింది. ఇస్రో విజయాశ్వమైన పీఎ్సఎల్వీ 40వ సారి నింగిలోకి ఎగసింది. కార్టోశాట్-2ఈ సహా 31 ఉపగ్రహాలను నిర్ణీత కక్ష్యల్లోకి చేరవేసింది. ఫిబ్రవరి నెలలో ఏకంగా 104 ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా రోదసిలోకి పంపిన ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలు ఈ సారి 31 ఉపగ్రహాలను సునాయాసంగా వాటి కక్ష్యల్లోకి చేరవేశారు. పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరుజిల్లా శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధవన్ అంతరిక్ష కేంద్రం (షార్) ఈ రోదసి విన్యాసానికి వేదికైంది. శుక్రవారం ఉదయం 9.29 గంటలకు రెండు స్వదేశీ, 29 విదేశీ ఉపగ్రహాలతో నింగికేగిన పీఎ్సఎల్వీ-సీ38 రాకెట్ కేవలం 23.20 నిమిషాలలోనే అన్ని ఉపగ్రహాలను నిర్ణీత స్థానాలలో వదిలిపెట్టింది. ఈ రాకెట్ ద్వారా మనదేశానికి చెందిన 712 కిలోల కార్టోశాట్-2ఈ, తమిళనాడు కన్యాకుమారి జిల్లా నూర్ఉల్ ఇస్లామ్ యూనివర్సిటీ విద్యార్థులు రూపొందించిన 15 కిలోల ఎన్ఐయూశాట్ నానో ఉపగ్రహాన్ని శాస్త్రవేత్తలు రోదసిలోకి ప్రయోగించారు. వీటితోపాటు 14 దేశాలకు చెందిన 29 నానో ఉపగ్రహాలను వివిధ కక్ష్యల్లోకి చేరవేశారు.ప్రయోగం జరిగిందిలాగురువారం ఉదయం 5.29 గంటలకు ప్రారంభమైన 28 గంటల కౌంట్డౌన్  ప్రారంభం కాగా శుక్రవారం ఉదయం 9.29 గంటలు కాగానే షార్లోని ప్రథమ ప్రయోగ వేదికపై సిద్ధంగా ఉన్న పీఎ్సఎల్వీ-సీ38 రాకెట్ నిప్పులు చిమ్ముతూ నింగిలోకి దూసుకెళ్లింది. 6 స్ర్టాపాన్ బూస్టర్లతో 138.2 టన్నుల ఘన ఇంధనం కలిగిన తొలిదశ ఇంజన్ రాకెట్ను 1.49 నిమిషాల్లో 68.4 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరవేసి విడిపోయింది. వెంటనే 4.2 టన్నుల ద్రవ ఇంధనంతో ఉన్న రెండో దశ ఇంజన్ ఆన్ అయింది. 4.21 నిమిషాలకు 225.3 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు రాకెట్ను చేరవేసి విడిపోయింది. ఆ తర్వాత 7.6 టన్నుల ఘన ఇంధనంతో ఉన్న మూడో దశ ఇంజన్ పనిచేస్తూ 8.14 నిమిషాలకు రాకెట్ను 424.2 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరవేసి విడిపోయింది. చివరగా 2.5 టన్నుల ద్రవ ఇంధనంతో ఉన్న నాలుగో దశ ఇంజన్ పనిచేయడం ప్రారంభించింది. ఉపగ్రహాలతో పయనిస్తున్న నాలుగో దశ ఇంజన్ (పీఎస్-4) 16.01 నిమిషాలకు భూ ఉపరితలానికి 509.8 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకుంది. ఆ దశలో మిషన్ కంట్రోల్ సెంటర్ నుంచి పర్యవేక్షిస్తున్న శాస్త్రవేత్తలు ఇంజన్ను పని చేయకుండా ఆపేశారు. అప్పటికీ గమన స్థితిలో ఉన్న రాకెట్ 16.42 నిమిషాలకు 510.6 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకోగానే కార్టోశాట్-2ఈ ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలోకి నెట్టింది. భూమధ్య రేఖకు 97.44 డిగ్రీల వాలులోని ధ్రువ సూర్యానువర్తన కక్ష్యలోకి ఈ ఉపగ్రహం చేరుకుంది. తదుపరి 10 సెకన్లకు అంటే 16.52 నిమిషాలకు తమిళనాడు విద్యార్థుల ఎన్ఐయూశాట్ ఉపగ్రహం అదే కక్ష్యలో విడిపోయింది. అనంతరం 17 నిమిషాలకు 511 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకోగానే తొలి విదేశీ ఉపగ్రహం పీఈశాట్-1 (జపాన్) రాకెట్ నుంచి విడిపోయింది. అక్కడ నుంచి మిగిలిన 28 నానో ఉపగ్రహాలతో ఉన్న పీఎస్-4 రోదసిలో నియంత్రణ లేకుండా సంచరిస్తూ అంచెలంచెలుగా కిందకు దిగజారడం ప్రారంభించింది. అలా రోదసిలో సంచరిస్తుండగా మూడుసార్లు శాస్త్రవేత్తలు ఆ ఇంజన్ను ఆఫ్ చేసి ఆన్చేస్తూ భూమికి 350 కిలోమీటర్ల ఎత్తు నుంచి 519 కిలోమీటర్ల ఎత్తు మధ్య వేర్వేరు కక్ష్యలో28 విదేశీ ఉపగ్రహాలను వదిలిపెట్టారు. 23.20 నిమిషాలలో ఇలా అన్ని ఉపగ్రహాలు నిర్ణీత కక్ష్యల్లోకి చేరిపోయాయి. కక్ష్యల్లో చేరిన కార్టోశాట్తోపాటు మరో 6 బుల్లి ఉపగ్రహాల సంకేతాలను.. షార్లోని రెండు రాడార్లు, త్రివేండ్రంలోని గ్రౌండ్ స్టేషన్లు అందుకున్నాయి. అనంతరం విడిపోయిన 24 నానో ఉపగ్రహాల సంకేతాలు మనదేశ పరిధి దాటిపోవడంతో వాటి సంకేతాలు మారిషస్, అంటార్టికా ప్రాంతంలోని త్రోల్ భూ కేంద్రాలు అందుకున్నాయి. ప్రయోగం విజయవంతమవడంతో షార్ కంట్రోల్ రూమ్లో హర్షధ్వానాలు మిన్నంటాయి. సహచర శాస్త్రవేత్తలతో కరచాలనం చేస్తూ ఇస్రో చైర్మన్ ఏఎస్ కిరణ్ కుమార్ వారిని అభినందించారు.ఆకాశ నేత్రం.. కార్టోశాట్-2ఈఇప్పటి వరకు కార్టోశాట్ సిరీ్సలో ఐదు ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలోకి పంపిన ఇస్రో ఆరో ఉపగ్రహమైన కార్టోశాట్-2ఈని విజయవంతంగా క్షక్ష్యలో చేరవేయడంతో భూపరిశీలనలో భారత్ మరో ముందడుగు వేసినట్లయింది. ఈ ఉపగ్రహాన్ని ఆకాశనేత్రం (ఐ ఆఫ్ ద స్కై)గా ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలు పేర్కొన్నారు. ఈ ఉపగ్రహం దేశ భౌగోళిక సమాచార వ్యవస్థ (జియోగ్రాఫికల్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్-జీఐఎస్), భూ సమాచార వ్యవస్థ (ల్యాండ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్-ఎల్ఐఎ్స)లకు ఎంతో ఉపయోగపడనుంది. ఇస్రో ఏర్పాటు చేసిన అత్యాధునిక పాంక్రోమేటిక్, మల్టీస్పెక్ట్రల్ కెమెరాలు అత్యంత స్పష్టమైన భూ ఛాయాచిత్రాలను అందజేయనున్నాయి. అలాగే భూమిపై ఒకే చోటును ఒక నిమిషం పాటు నిశితంగా పరిశీలించే అవకాశం కలగనుంది. వ్యవసాయానికి అనుకూల భూములు, నీటి వనరుల గుర్తింపు, రోడ్డు మ్యాప్ల తయారీకి ఈ ఉపగ్రహం ఎంతో ఉపయుక్తం కానుంది. ఐదేళ్ల పాటు ఈ ఉపగ్రహం సేవలందించనుంది. రక్షణ రంగానికి దన్నుగా నిలవనుంది.ప్రయోగం ముగిశాకా మరో 10 కక్ష్యల్లో పయనంపీఎ్సఎల్వీ-సీ38 రాకెట్ ప్రయోగం అసాధారణమైనదని కేరళలోని తుంబాలో గల విక్రమ్ సారాభాయ్ స్పేస్ సెంటర్ డైరెక్టర్ కే శివన్ అన్నారు. ఈ ప్రయోగానికి గతంలో ఎన్నడూ లేని విశిష్టత ఉందని చెప్పారు. రాకెట్ నాలుగో దశ ఇంజన్ (పీఎస్-4) అన్ని ఉపగ్రహాలను నిర్ణీత కక్ష్యల్లో ప్రవేశపెట్టాక మరో 10 కక్ష్యల్లో ప్రయాణించిందని ఆయన తెలిపారు. కాగా, రాకెట్లో ఈ ప్రయోగానికి సంబంధించిన 31 ఉపగ్రహాలతో పాటు మరో రెండు పేలోడ్స్ ఉన్నట్లు మిషన్ డైరెక్టర్ బి.జయకుమార్ వెల్లడించారు.
pslv-see38 vijayavantankakshyalo cartosat aaro upagrahambhuu pariseelanalo maro mundadugunirneeta kakshyalloki maro 30 upagrahaalurendu swadeshee.. 29 videshee saatilaitlu23.20 nimishaalalo prayogam puurti60 centimeterla vastuvulapainaa ‘kannu’nimisham paatu pariseelinchagala samarthyanges, aisie sahaa rakshanakuu dannu26na bhoomiki toli chayachitramsrihriharoko, joon 23: ningilo bhaarata nigha netram marinta saktimantamgaa maarindi. bhuupariseelana kosam cartosat siriislo aaro upagrahaanni bhaarata antariksha parisodhana samstha (isro) vijayavantamgaa kakshyalo pravesapettindi. isro vijayaaswamaina pslv 40va saari ningiloki egasindi. cartosat-2ee sahaa 31 upagrahaalanu nirneeta kakshyalloki cheravesindi. fibravari nelalo ekamgaa 104 upagrahaalanu vijayavantamgaa rodasiloki pampina isro saastravettalu ee saari 31 upagrahaalanu sunayasanga vaati kakshyalloki cheravesaru. potti sriraamulu nellurujilla sriharikotaloni satish dhavan antariksha kendram (shar) ee rodasi vinyaasaaniki vedikaindi. sukravaaram udayam 9.29 gantalaku rendu swadeshee, 29 videshee upagrahaalato ningikegina pslv-see38 racket kevalam 23.20 nimishaalalone anni upagrahaalanu nirneeta sthaanaalalo vadilipettindi. ee racket dwara manadesaniki chendina 712 kilola cartosat-2ee, tamilanadu kanyakumari jilla noorul islam university vidyaarthulu roopondinchina 15 kilola eniusat nano upagrahaanni saastravettalu rodasiloki prayoginchaaru. veetithopaatu 14 deshaalaku chendina 29 nano upagrahaalanu vividha kakshyalloki cheravesaru.prayogam jarigindilaaguruvaaram udayam 5.29 gantalaku praarambhamaina 28 gantala countdoun  praarambham kaga sukravaaram udayam 9.29 gantalu kagane sharloni prathama prayoga vedikapai siddamgaa unna pslv-see38 racket nippulu chimmutuu ningiloki doosukellindi. 6 srtapan boosterlatho 138.2 tannula ghana indhanam kaligina tolidasa injan raaketnu 1.49 nimishaallo 68.4 kilometerla ettuku cheravesi vidipoyindi. ventane 4.2 tannula drava indhanamtho unna rendo dasha injan aan ayindi. 4.21 nimishaalaku 225.3 kilometerla ettuku raaketnu cheravesi vidipoyindi. aa tarvaata 7.6 tannula ghana indhanamtho unna moodo dasha injan panichestuu 8.14 nimishaalaku raaketnu 424.2 kilometerla ettuku cheravesi vidipoyindi. chivaragaa 2.5 tannula drava indhanamtho unna naalugo dasha injan panicheyadam praarambhinchindi. upagrahaalato payanistunna naalugo dasha injan (ps-4) 16.01 nimishaalaku bhoo uparitalaaniki 509.8 kilometerla ettuku cherukundi. aa dasalo mishan control senter nunchi paryavekshistunna saastravettalu injannu pani cheyakunda aapesaaru. appatikee gamana sthitilo unna racket 16.42 nimishaalaku 510.6 kilometerla ettuku cherukogane cartosat-2ee upagrahaanni kakshyaloki nettindi. bhoomadhya rekhaku 97.44 degreela vaalulooni dhruva suuryaanuvartana kakshyaloki ee upagraham cherukundi. tadupari 10 sekanlaku ante 16.52 nimishaalaku tamilanadu vidyaarthula eniusat upagraham adhe kakshyalo vidipoyindi. anantaram 17 nimishaalaku 511 kilometerla ettuku cherukogane toli videshee upagraham peeesat-1 (japan) racket nunchi vidipoyindi. akkada nunchi migilina 28 nano upagrahaalato unna ps-4 rodasilo niyantrana lekunda sancharistuu anchelanchelugaa kindaku digajaaradam praarambhinchindi. alaa rodasilo sancharistundagaa moodusaarlu saastravettalu aa injannu af chesi aanchestuu bhoomiki 350 kilometerla ettu nunchi 519 kilometerla ettu madhya ververu kakshyalo28 videshee upagrahaalanu vadilipettaaru. 23.20 nimishaalalo ilaa anni upagrahaalu nirneeta kakshyalloki cheripoyayi. kakshyallo cherina kartosattopatu maro 6 bulli upagrahaala sanketaalanu.. sharloni rendu raadaarlu, trivendramloni ground stationlu andukunnaayi. anantaram vidipoyina 24 nano upagrahaala sanketaalu manadesa paridhi daatipovadamto vaati sanketaalu marishus, antartica praantamlooni throl bhoo kendraalu andukunnaayi. prayogam vijayavantamavadamto shar control roomlo harshadhvaanaalu minnantaayi. sahachara saastravettalato karachaalanam chestu isro chairman aas kiran kumar vaarini abhinandinchaaru.aakaasa netram.. cartosat-2eeippati varaku cartosat sireesalo aidu upagrahaalanu antarikshamloki pampina isro aaro upagrahamaina cartosat-2eeni vijayavantamgaa kshakshyalo cheraveyadamtho bhuupariseelanaloo bharat maro mundadugu vesinatlayindi. ee upagrahaanni aakaasanetram (ai af da skai)gaa isro saastravettalu perkonnaru. ee upagraham desha bhougolika samachara vyavastha (jiographical infermation sistom-gis), bhoo samachara vyavastha (land infermation sistom-elis)laku entho upayogapadanundi. isro erpaatu chesina atyaadhunika pancromatic, multispectral kemeralu atyanta spashtamaina bhoo chaayaachitraalanu andajeyanunnayi. alaage bhoomipai oke chotunu oka nimisham paatu nisitamgaa pariseelinche avakaasam kalaganundi. vyavasaayaaniki anukuula bhoomulu, neeti vanarula gurtimpu, roddu mapla tayaareeki ee upagraham entho upayuktam kaanundi. aidella paatu ee upagraham sevalandinchanundi. rakshana rangaaniki dannugaa nilavanundi.prayogam mugisaka maro 10 kakshyallo payanampeeelvee-see38 racket prayogam asaadhaaranamainadani keralaloni tumbaalo gala vikram sarabhay space senter director kee shivan annaru. ee prayogaaniki gatamlo ennaduu laeni vishishtata undani cheppaaru. racket naalugo dasha injan (ps-4) anni upagrahaalanu nirneeta kakshyallo pravesapettaaka maro 10 kakshyallo prayaaninchindani aayana telipaaru. kaga, raaketlo ee prayogaaniki sambandhinchina 31 upagrahaalato paatu maro rendu palodes unnatlu mishan director bi.jayakumar velladinchaaru.