                 68. ప్రమాణాల్లోవాంతులను ఆపటం ఎలా?
 
 తిమ్మయ్యకి మెదడుకి సంభందించిన టి.బి. వచ్చి వాంతులు ప్రారంభమయ్యాయి. ఎలాగైతేనేం టి.బి.తగ్గి తిమ్మయ్యకి ప్రాణం దక్కింది. అతనికి అంతపెద్ద జబ్బు చేసినా, తగ్గించడానికి డాక్టరుకి ఇబ్బంది అనిపించలేదు. కానీ, అతని బార్య బాగ్యలక్ష్మి కి అవుతున్న వంతులను కట్టించటం కుదరనిపని అయిపోయింది. భాగ్యలక్ష్మికి ఎన్నిపరీక్షలుచేసినా ఏ జబ్బు కనబడలేదు. ఎప్పుడూ పొట్టి కడుపుదగ్గరో దాని చుట్టూ ప్రక్కలనో ఏదో ఒక నొప్పి అని చెబుతూ వుంటుంది. ఆ బాధతో ఆమె పొట్ట నొక్కుకుని మెలికలు తిరగడం, వాంతులు చేసుకోవటం మామూలు అయిపోయింది. లోపల అదైనా ఇన్నదేమోనని ఆపరేషన్ చేసి పొట్టకోసి ఎపెండిక్సిని తీసివేసినా, గర్భసంచిని లాగి పరవేసినా వంతులకు మాత్రం విసిగి విరామంలేడు. నెలలతరబడి ఎన్ని మందులూ వాడినా తాత్కాలికంగా ఒకటి రెండురోజులు తగ్గినట్లయినా మళ్ళీ కదా మామూలే అయింది.

 తిమ్మయ్యకి వంతులు అవడానికి మెదడు నరనికి వ్యాధి రావడంఅన్ని స్పష్టంగా టెలిపోయింది, బాగ్యలక్ష్మి విషయంలో ఏ కారణం లేకుండా వంతులు అవడాన్ని "హిస్టిరికల్ వామిటింగ్సు " అంటారు. ఈ రకం వాంతులు అప్పుడప్పుడు డాక్టర్లను తికమక పెడుతూ ఉంటాయి. ఇటువంటి వారికీ మానసిక చికిత్స చేయడం తప్ప వేరే మార్గం లేదు.

 వంతులు అవడానికి అనేక కారాణాలు వున్నాయి. స్కూటరు మీద పోతూ పడిపోయినపుడు తలకు దెబ్బ తగిలినా, ఎత్తుస్థలం నుంచి కిందకుపడి తలకు దెబ్బ తగిలించుకొన్నా వంతులు అవుతాయి. మెదడులో కణితి ఏర్పడినా, మెదడు పైపావురాలు వచినా వంతులు అవుతాయి. ఇలా అనేకం మెదడుకి సంభందించిన వ్యాధులు వాతులకి కారణం అయితే, మైగ్రాస్ అనే తలనొప్పి వచ్చినప్పుడల్లా వాంతులు అవుతూ వుంటాయి. మైగ్రస్ తలనొప్పి తల్లీతండ్రులలో ఏ ఓక్కరికి ఉన్నా వారి పిల్లల్లో కొందరికి అప్పుడప్పుడూ ఏ కారణం లేకుండా వాంతులు అయి తగ్గుతూ వుంటాయి. అటువంటి పిల్లలు పెద్దవారు అయినా తరువాత ముగ్రాన్ తలనొప్పి బయట పడుతుంది.

 కొందరికి అతిత్వరగా ఉద్రేకం, అవేశం కోపం తాపం వస్తూ వుంటాయి. ప్రతిచిన్న దానికీ భయపడి వణికిపోతూ వుంటారు. అటువంటి న్యూరోటిక్ వ్యక్తుల్లో ఆయా సమయాల్లో ముందో వెనకో వాంతులు అవడం సహజం. కొందరికి కొన్ని దృశ్యాలు అసహ్యాన్ని కలిగిస్తాయి, అంటే కొన్ని నిమిషాల్లో వారికీ అదుపులేకుండా వంతులవుతాయి. మరి కొందరికి మాంసం కూరలుగని కాయగూరలుగని ఇష్టం ఉండవు, ఒకవేళ ఏ కారణం వాళ్ళ వాటిని ఏ కొద్దిపాటిగా తిన్నా కడుపులో కొద్దిగా వికారం కలగక ముందే వాంతి అయిపోతుంది.

 భాగ్యలక్ష్మి లాంటి వాళ్ళు కొందరు టాము ఏమీ తిన్నా వంటి అయిపోయిందనీ, ఇక తాము ఏంతిని బతకాలనీ అందోళన పడుతూ డాక్టర్లను సంప్రదిస్తూ వుంటారు. కాని వారిని పరిశేలిస్తే వారు చెప్పినట్లుఆహారం తీసుకున్న ప్రతీసారి వంటి అయితే చాలా నీరసించిపోవాలి. కాని వారు అంతా నేరసంగా వుండరు. దాదాపు మామూలు మనిషికి ఉండవలసిన శక్తి, ఆరోగ్యం వుంటాయి. దీన్ని బట్టి వారు తిన్న దానికి కొద్దిపాటి దానినే వాంతి చేసుకుంటారన్న మాట. వాటినే సైకోలాజికల్ లేదా హిస్టీరికల్ వంతులు అంటారు. వీరికి సంవత్సరాల తరబడి వంతులు అవుతున్నా క్షిణించిపోతారు. 
                 68. pramaanaallovaantulanu aapatam ela?
 
 timmayyaki medaduki sambhandinchina ti.bi. vachi vaantulu praarambhamayyaayi. elagaithenem ti.bi.taggi timmayyaki praanam dakkindi. ataniki antapedda jabbu chesina, tagginchadaaniki daaktaruki ibbandi anipinchaledu. cony, athani barya bagyalakshmi ki avutunna vantulanu kattinchatam kudaranipani ayipoyindi. bhaagyalakshmiki ennipareekshaluchesinaa e jabbu kanabadaledu. eppuduu potti kadupudaggaro daani chuttu prakkalano edho oka noppi ani chebutuu vuntundi. aa baadhatho aame potta nokkukuni melikalu tiragadam, vaantulu chesukovatam maamuulu ayipoyindi. lopala adaina innademonani aperation chesi pottakosi ependicsini teesivesina, garbhasanchini laagi paravesina vantulaku maatram visigi viramamledu. nelalatarabadi enni manduluu vadina taatkaalikamgaa okati rendurojulu tagginatlayina mallee kada maamoole ayindi.

 timmayyaki vantulu avadaaniki medadu naraniki vyaadhi ravadamanni spashtamgaa telipoyindi, bagyalakshmi vishayamlo e kaaranam lekunda vantulu avadaanni "histirical vaamitingsu " antaaru. ee rakam vaantulu appudappudu daaktarlanu tikamaka pedutuu untaayi. ituvanti vaarikii maanasika chikitsa cheyadam tappa vere maargam ledu.

 vantulu avadaaniki aneka kaaraanaalu vunnayi. schootaru meeda pothoo padipoyinapudu talaku debba tagilinaa, ettusthalam nunchi kindakupadi talaku debba tagilinchukonnaa vantulu avtayi. medadulo kaniti erpadina, medadu paipavuralu vachina vantulu avtayi. ilaa anekam medaduki sambhandinchina vyaadhulu vaatulaki kaaranam ayithe, migras ane talanoppi vachinappudalla vaantulu avutuu vuntaayi. migras talanoppi talleetandrulalo e okkariki unna vaari pillallo kondariki appudappuduu e kaaranam lekunda vaantulu ayi taggutuu vuntaayi. atuvanti pillalu peddavaaru aina taruvaata mugran talanoppi bayata padutundi.

 kondariki atitvaragaa udrekam, avesam kopam taapam vastuu vuntaayi. pratichinna daanikee bhayapadi vanikipotuu vuntaaru. atuvanti neurotic vyaktullo aayaa samayaallo mundo venako vaantulu avadam sahajam. kondariki konni drushyaalu asahyaanni kaligistaayi, ante konni nimishaallo vaarikii adupulekunda vantulavutaayi. mari kondariki maamsam kooralugani kaayaguuralugani ishtam undavu, okavela e kaaranam vaalla vaatini e koddipaatigaa tinna kadupulo koddigaa vikaaram kalagaka munde vaanti ayipotundi.

 bhagyalakshmi lanti vaallu kondaru taamu emi tinna vanti ayipoyindanii, ika taamu entini batakaalanii andolana paduthoo daaktarlanu sampradistuu vuntaaru. kaani vaarini pariseliste vaaru cheppinatluahaaram teesukunna prateesaari vanti ayithe chala neerasinchipovali. kaani vaaru antaa nerasamgaa vundaru. daadaapu maamuulu manishiki undavalasina sakti, aarogyam vuntaayi. deenni batti vaaru tinna daaniki koddipati daanine vaanti chesukuntaranna maata. vaatine sicological leda histeerical vantulu antaaru. veeriki samvatsaraala tarabadi vantulu avtunna kshininchipotaaru. 