పాఠశాల నుంచే నటన ప్రారంభం850కు పైగా చిత్రాల్లో నటననేడు ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం జయంతిఒక్కడు సినిమాలో సెల్ నంబర్ 9..8..4..8..0..3..2..9..1..9..ను వయ్యారంగా సాగదీస్తూ ఎవరు చెప్పగలరు...! ‘ఆ పని చేస్తే నా తలపై ఉన్న శోభన్బాబు రింగ్ను తీయించుకుంటా’ అని వెంట్రుకలను చూపిస్తూ కాస్త వెటకారాన్ని, ఇంకాస్త కోపాన్ని మిళితం చేసి మరెవరూ పలకగలరు...! ‘తెలుగుభాషలో నాకు నచ్చనిది ఒకే ఒక్క పదం క్షమించు’ అని ప్యారడీ డైలాగ్ను ఇంకెవరు అనుకరించగలరు...! ‘చాలుచాల్లే పోవయ్యా.. ఈడెవరూ అంత తెలివి తక్కువోళ్లు లేరు’ అంటూ అమాయకత్వంగా గొప్పలకు పోయేలా వేరెవరు చెప్పి నవ్వు తెప్పించగలరు...!మూడు దశాబ్దాలకు పైగా నటనదాదాపు మూడు దశాబ్దాలకు పైగా హాస్యనటుడిగా, క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్టుగా తెలుగు ప్రేక్షకుల్ని అలరించిన ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం 53 సంవత్సరాల వయస్సులోనే డిసెంబరు 7, 2013న కాన్సర్ వ్యాధితో మరణించటం తెలుగు సినీ పరిశ్రమ, ప్రేక్షకులు నాడు జీర్ణించుకోలేకపోయారు. ఆ మహా హాస్య నటుడిని ఆయన జయంతి సందర్భంగా మరొకసారి గుర్తుచేసుకుందాం.మూడు దశాబ్దాలకు పైగా నటనదాదాపు మూడు దశాబ్దాలకు పైగా హాస్యనటుడిగా, క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్టుగా తెలుగు ప్రేక్షకుల్ని అలరించిన ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం 53 సంవత్సరాల వయస్సులోనే డిసెంబరు 7, 2013న కాన్సర్ వ్యాధితో మరణించటం తెలుగు సినీ పరిశ్రమ, ప్రేక్షకులు నాడు జీర్ణించుకోలేకపోయారు. ఆ మహా హాస్య నటుడిని ఆయన జయంతి సందర్భంగా మరొకసారి గుర్తుచేసుకుందాం.నిండైన రూపం, తరగని చిరునవ్వు, డైలాగులు చెప్పటంలో ఒక ప్రత్యేకత, నటించిన ప్రతి చిత్రంలోనూ తన హాస్యంతో ప్రేక్షకులను ‘ఆనందో బ్రహ్మ’ అనిపించిన ఈ తరం ‘రేలంగి’గా ప్రశంసలు అందుకున్నారు ధర్మవరపు సుబ్రమణ్యం. ఆయన పుట్టింది ఒక మారుమూల గ్రామమైనా, చిన్నతనం నుంచే నటనపై అభిరుచితో పాఠశాల స్థాయిలోనే నాటకాల్లో వేషాలు వేసి మెప్పించారు. ప్రజా నాట్య మండలి పరిచయంతో పాత్ర పోషణలో పరిణితి సాధించి, యావత్ తెలుగు ప్రజలను హాస్యలహరిలో ఓలలాడించారు.ప్రకాశం జిల్లాలోని బల్లికురవ మండలం కొమ్మినేనివారిపాలెంలో 1960 సెప్టెంబరు 20న ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం జన్మించారు. 5వ తరగతి వరకు అదే గ్రామంలో చదివారు. అనంతరం పక్కనే ఉన్న వైదన గ్రామంలో 6 నుంచి 10వ తరగతి వరకు విద్యాభ్యాసం పూర్తిచేశారు. ఆ రోజుల్లో గ్రామగ్రామాన తరచూ వీధినాటకాలు, తోలుబొమ్మలాటలు, హరికథలు, జానపద ప్రదర్శనలు జరిగేవి. చిన్నతనం నుంచి వీటిని చూస్తూ నటనపై ఆసక్తి పెంచుకున్న ధర్మవరపు వైదనలో పాఠశాలలో చదివేటప్పుడే నాటికల్లో చిన్నచిన్న వేషాలు వేశారు. అనంతరం ఒంగోలు సి.యస్.ఆర్.శర్మా కళాశాలలో చేరి అనేకమంది నటులతో పరిచయం పెంచుకున్నారు.ఆ రోజుల్లో ప్రజా నాట్యమండలి కార్యక్రమాలు ఎంతో చురుగ్గా సాగుతుండేవి. వాటికి ఆకర్షితుడైన ధర్మవరపు ప్రజానాట్య మండలిలో చేరి నటనలో రాటుదేలారు. ప్రముఖ దర్శకులు బి.గో పాల్, నిర్మాత పోకూరి బాబూ రావుతోపాటు సంచలన సినీ దర్శకుడు దివంగత టి.కృష్ణ తదితరులు ధర్మవరపు సహ విద్యార్థులుకాగా, సినీ నాటక రచయిత ఎం.వి.యస్. హరనాధరావు, నటులు మాదాల రంగారావు తదిత రులు కళాశాలలో ఆయనకు సీనియర్లు. వీరందరూ ఎన్నో నాటక ప్రదర్శనలు ఇస్తుండే వారు. శర్మ కళాశాలకు ధర్మవరపు సాంస్కృతిక సంయుక్త కార్య దర్శిగా కూడా ఎన్నికై పనిచేశారు.శోభన్బాబు స్టైల్, ఎస్వీఆర్, ఎన్టీఆర్ నటనంటే ఇష్టంఒకానొక దశలో అనేక సినిమాల్లో ఉపాధ్యాయుడిగా, కాలేజి అధ్యాపకుడిగా ఎన్నో వేషాలు వేశారు. ఆ పాత్రలను కించపరిచే విధంగా మాటల సంభాషణలు ఉంటున్నాయనే విమర్శలు రావడంతో ఒకింత బాధతో అటువంటి వేషాలను తగ్గించుకున్నారు.నువ్వునేను, జయం, రగడ, లీలామహల్ సెంటర్, దరువు, రెడీ వంటి అనేక సినిమాల్లో తన నటనతో ప్రేక్షకుల మనసుల్లో చిరస్థానాన్ని సంపాదించారు. ఆయన ‘ఒక్కడు’ సినిమాలో సెల్ నెంబరును చెప్పిన విధానం ఎంతో కాలంపాటు యువతను ఆ మానియాలో పడేసింది. అప్పట్లో సెల్నెంబరు ఎవర్ని అడిగినా ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం ఫక్కీలో చెప్పేవారంటే ఆయన చెప్పిన విధానం ఎంతగా ప్రేక్షకుల్ని ఆకట్టుకుందో చెప్పొచ్చు.నరేష్ హీరోగా నటించిన ‘తోకలేని పిట్ట’ చిత్రానికి ఆయన స్వయంగా దర్శకత్వం వహించారు.870కి పైగా చిత్రాల్లో దాదాపు అందరూ ఈతరం అగ్రహీరోలతో కలిసి నటించిన ధర్మవరపు చదువుకునే రోజులనుంచి కూడా నటుడు శోభన్బాబు స్టైల్ అంటే తగని ఇష్టం. అందుకే ధర్మవరపు అనేక సినిమాల్లో శోభన్బాబులాగే నుదిటిమీద వెంట్రుకలతో చిన్న రింగ్తో కనిపించేవారు.సినిమా లపరంగా ఆయనకు ఎస్.వి.రంగారావు, ఎన్టీ రామారా వులంటే తగని పిచ్చి.మాయాబజార్, లవకుశ, నర్తనశాల సినిమాలను లెక్కలేనన్ని సార్లు చూశారు.ఎన్నో అవార్డులుధర్మవరపు నటనా చాతుర్యానికి ఎన్నో అవార్డులు ఆయన ముంగిట చేరాయి. ‘ఆలస్యం అమృతం’ సినిమాలో నటనకు గాను 2010 సంవత్సరానికి ఆయనకు ఉత్తమ హాస్యనటునిగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నంది అవార్డు లభించింది. అదేవిధంగా బి.ఎన్. రెడ్డి పురస్కారం, ఎన్టీఆర్ జాతీయ అవార్డు, రఘుపతి వెంకయ్య పురస్కారం వంటి ఎన్నోఉన్నతమైన పురస్కారాలు ఆయన్ను అలంకరించాయి.రాజకీయంగానూ గుర్తింపుసినీరంగంలో పేరుప్రఖ్యాతులు సాధించిన ధర్మవరపు అటు రాజకీయరంగంలోనూ ప్రవేశించి తనదైన ముద్ర వేశారు.2004 ఎన్నికలప్పుడు కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున ఆంధ్రదేశమంతటా ప్రచారం చేశారు. ఆ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ విజయం సాధించి వై.యస్.రాజశేఖరరెడ్డి ముఖ్యమంత్రి కాగానే ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యాన్ని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాంస్కృతిక మండలి అధ్యక్షునిగా నియమించారు. ఆ సమయంలో రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో సాంస్కృతిక మండలి ద్వారా కథారచన, చిత్రలేఖనం, నటన తదితర రంగాల్లో శిక్షణా శిబిరాలను నిర్వహించారు.ఎంత ఎత్తు ఎదిగినా ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యానికి ఆయన స్వగ్రామం కొమ్మినేనివారిపాలెం అంటే ఎంతో ఇష్టం.అక్కడి కొండలు, పంటచేలు ప్రకృతి అందాల గురించి ఆయన ‘నా ఊరే నా జీవితం.. నా ఊరంటే నాకు ప్రాణం’ అని ఎన్నోమార్లు అనేవారు. అదేవిధంగా తెలుగుభాషపై కూడా ఎనిలేని అభిమానం. నేటి యువతరం తెలుగుభాషకు, తెలుగు సంస్కృతికి దూరమవుతున్నారని బాధపడేవారు. వారిని ఆవైపు గా నడిపించాల్సిన బాధ్యత తల్లిదండ్రులదే అని అనేక వేది కలపై చెప్పేవారు. మోక్షగుండం విశ్వే శ్వరయ్య, సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ వంటి వారు విదేశీయులు సైతం ఆశ్చర్యపోయే స్థాయిలో ఆంగ్లంలో మాట్లాడినప్పటికీ వారు తెలుగును ఏనాడూ మరిచి పోలేదని ధర్మవరపు గుర్తుచేసేవారు.తొలి సినిమా జయమ్ము నిశ్చయమ్మురాధర్మవరపు నటనా కౌశల్యాన్ని, హాస్యకోణాన్ని చూసిన సినీ రచయిత, దర్శకుడు దివంగత జంధ్యాల తొలిసారిగా ‘జయమ్ము నిశ్చయమ్మురా’ సినిమాలో అవకాశం కల్పించారు. ఆ సినిమాలో హీరో రాజేంద్రప్రసాద్ తండ్రిగా నటించినా ఏమాత్రం బెరుకు లేకుండా ఎంతో అనుభవమున్న వాడిలా నటించి మెప్పించారు. అంతే అవకాశాలు ఆయన ఇంటికి వెతుక్కుంటూ వచ్చాయి.ధర్మవరపు నిగర్వి. ఎంతో ముక్కుసూటి మనిషి. హైదరాబాదులోని ఫిల్మ్నగర్లో సినీ పరిశ్రమ చెందిన నటులు ఉంటున్నప్పటికీ తాను తొలుత హైదరాబాదు వెళ్లినపుడు ఉన్న దిల్షుక్నగర్లోనే మరణించే వరకు ఉన్నారు.అక్కడే ఆయన ఇంటిని నిర్మించుకున్నారు.ఆనందోబ్రహ్మతో దశ తిరిగిందిజీవనోపాధి వేటలో హైదరాబాదు చేరినప్పటికి సుబ్రహ్మణ్యానికి నటనపై ఆసక్తి ఏ మాత్రం తగ్గలేదు. కొంతకాలం పాటు ప్రభుత్వ ఉద్యోగం చేస్తూనే అప్పట్లో దూరదర్శన్లో వివిధ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనేవారు.1980లో దూరదర్శన్లో ఆయన దర్శకత్వంలో రూపొందించి ఆయనే నటించిన ‘ఆనందోబ్రహ్మ’ కార్యక్రమం ధర్మవరపు జీవితాన్నే గొప్ప మలుపు తిప్పింది. ఈ కార్యక్రమం యావత్ ఆంధ్రదేశాన్ని ఆనందడోలికల్లో, హాస్యవల్లికలో తేలియాడించింది. అంతేగాక ధర్మవరపునకు ఎంతో పేరుప్రతిష్ఠలు తెచ్చిపెట్టింది.
paatasaala nunche natana praarambham850ku paiga chitraallo natananedu dharmavarapu subrahmanyam jayantiokkadu cinemalo sel nambar 9..8..4..8..0..3..2..9..1..9..nu vayyaaramgaa saagadeestuu evaru cheppagalaru...! ‘aa pani cheste naa talapai unna sobhanbabu ringnu teeyinchukuntaa’ ani ventrukalanu chuupistuu kaasta vetakaaraanni, inkaasta kopanni militam chesi marevaroo palakagalaru...! ‘telugubhaashalo naaku nachanidi oke okka padam kshaminchu’ ani parady dailagnu inkevaru anukarinchagalaru...! ‘chaluchalle povayya.. eedevaruu anta telivi takkuvollu leru’ antuu amaayakatvamgaa goppalaku poyela verevaru cheppi navvu teppinchagalaru...!moodu dasaabdaalaku paiga natanadaadaapu moodu dasaabdaalaku paiga hasyanatudiga, carrector artistuga telugu prekshakulni alarinchina dharmavarapu subrahmanyam 53 samvatsaraala vayassulone disembaru 7, 2013na consor vyaadhitho maraninchatam telugu cinee parisrama, prekshakulu naadu jeerninchukolekapoyara. aa mahaa haasya natudini aayana jayanti sandarbhamgaa marokasari gurtuchesukundam.moodu dasaabdaalaku paiga natanadaadaapu moodu dasaabdaalaku paiga hasyanatudiga, carrector artistuga telugu prekshakulni alarinchina dharmavarapu subrahmanyam 53 samvatsaraala vayassulone disembaru 7, 2013na consor vyaadhitho maraninchatam telugu cinee parisrama, prekshakulu naadu jeerninchukolekapoyara. aa mahaa haasya natudini aayana jayanti sandarbhamgaa marokasari gurtuchesukundam.nindaina roopam, taragani chirunavvu, dailagulu cheppatamlo oka pratyekata, natinchina prati chitramloonuu tana haasyamtho prekshakulanu ‘aanando brahma’ anipinchina ee taram ‘relangi’gaa prasamsalu andukunnaru dharmavarapu subramanyam. aayana puttindi oka maarumuula gramamaina, chinnatanam nunche natanapai abhiruchito paatasaala sthaayiloonae naatakaallo veshaalu vesi meppinchaaru. praja naatya mandali parichayamtho paatra poshanalo pariniti saadhinchi, yavat telugu prajalanu haasyalaharilo olalaadinchaaru.prakaasam jillaalooni ballikurava mandalam komminenivaripalem 1960 septembaru 20na dharmavarapu subrahmanyam janminchaaru. 5va taragati varaku adhe graamamlo chadivaaru. anantaram pakkane unna vaidana graamamlo 6 nunchi 10va taragati varaku vidyaabhyaasam puurtichaesaaru. aa rojullo gramagramana tarachuu veedhinaatakaalu, tholubommalatalu, harikathalu, jaanapada pradarsanalu jarigevi. chinnatanam nunchi veetini chustuu natanapai aasakti penchukunna dharmavarapu vaidanalo paatasaalalo chadivetappude naatikallo chinnachinna veshaalu vaesaaru. anantaram ongolu si.yas.ar.sharma kalaasaalalo cheri anekamandi natulatho parichayam penchukunnaaru.aa rojullo praja naatyamandali kaaryakramaalu entho churugga saagutundevi. vaatiki aakarshitudaina dharmavarapu prajaanaatya mandalilo cheri natanalo raatudelaaru. pramukha darsakulu bi.goo pal, nirmaata pokuri baaboo ravutopatu sanchalana cinee darsakudu divangata ti.krishna taditarulu dharmavarapu saha vidyaarthulukaagaa, cinee naataka rachayita em.vi.yas. haranadharao, natulu maadaala rangaarao tadita rulu kalaasaalalo aayanaku seenierlu. veerandaruu enno naataka pradarsanalu istunde vaaru. sharma kalaasaalaku dharmavarapu saamskrutika samyukta kaarya darsigaa kuudaa ennikai panichesaaru.sobhanbabu style, svr, ntr natanante ishtamookaanoka dasalo aneka cinemallo upaadhyaayudigaa, kaleji adhyaapakudigaa enno veshaalu vaesaaru. aa paatralanu kinchapariche vidhamgaa maatala sambhaashanalu untunnayane vimarsalu raavadamtho okinta baadhatho atuvanti veshaalanu tagginchukunnaaru.nuvvunenu, jayam, ragada, leelamahal senter, daruvu, redy vanti aneka cinemallo tana natanatho prekshakula manasullo chirasthaanaanni sampaadinchaaru. aayana ‘okkadu’ cinemalo sel nembarunu cheppina vidhaanam entho kaalampaatu yuvatanu aa maaniyaalo padesindi. appatlo selnembaru evarni adigina dharmavarapu subrahmanyam fakkiilo cheppevarante aayana cheppina vidhaanam entagaa prekshakulni aakattukundo cheppochu.naresh heeroga natinchina ‘thokaleni pitta’ chitraaniki aayana swayamgaa darsakatvam vahinchaaru.870ki paiga chitraallo daadaapu andaruu eetaram agraheerolatho kalisi natinchina dharmavarapu chaduvukune rojulanunchi kuudaa natudu sobhanbabu style ante tagani ishtam. anduke dharmavarapu aneka cinemallo sobhanbabulage nuditimeeda ventrukalatho chinna ringto kanipinchevaaru.sinima laparamgaa aayanaku es.vi.rangaarao, enty ramara vulante tagani picchi.mayabajar, lavakusa, nartanasaala cinimaalanu lekkalenanni saarlu chusaru.enno avaarduludharmavarapu natana chaaturyaaniki enno avaardulu aayana mungita cherayi. ‘aalasyam amrutam’ cinemalo natanaku gaanu 2010 samvatsaraaniki aayanaku uttama haasyanatunigaa rashtra prabhutva nandi avaardu labhinchindi. adevidhamgaa bi.en. reddi puraskaaram, ntr jaateeya avaardu, raghupati venkayya puraskaaram vanti ennounnatamaina puraskaaraalu aayannu alankarinchaayi.raajakeeyamgaanuu gurtimpusineerangamlo paeruprakhyaatulu saadhinchina dharmavarapu atu raajakeeyarangamloonuu pravesinchi tanadaina mudra vaesaaru.2004 ennikalappudu congress party tarafuna aandhradesamantataa prachaaram chesaru. aa ennikallo congress party vijayam saadhinchi vai.yas.rajasekharareddy mukhyamantri kagane dharmavarapu subrahmanyaanni aandhra pradesh saamskrutika mandali adhyakshunigaa niyaminchaaru. aa samayamlo rashtramloni vividha praantaallo saamskrutika mandali dwara kathaarachana, chitralekhanam, natana taditara rangaallo shikshanaa sibiraalanu nirvahinchaaru.entha ettu ediginaa dharmavarapu subrahmanyaaniki aayana swagraamam komminenivaripalem ante entho ishtam.akkadi kondalu, pantachelu prakruti andaala gurinchi aayana ‘naa oore naa jeevitam.. naa oorante naaku praanam’ ani ennomaarlu anevaaru. adevidhamgaa telugubhashapai kuudaa enileni abhimanam. neti yuvataram telugubhaashaku, telugu samskrutiki dooramavutunnaarani badhapadevaru. vaarini aavaipu gaa nadipinchaalsina baadhyata tallidandrulade ani aneka vedi kalapai cheppevaaru. mokshagundam vishwe swarayya, sarvepalli radhakrishnan vanti vaaru videsheeyulu saitam aascharyapoye sthaayilo aanglamlo matladinappatiki vaaru telugunu enaaduu marichi poledani dharmavarapu gurtuchesevaaru.toli sinima jayammu nischayammuraadharmavarapa natana kausalyaanni, haasyakonaanni chusina cinee rachayita, darsakudu divangata jandhyaala tolisaarigaa ‘jayammu nischayammura’ cinemalo avakaasam kalpinchaaru. aa cinemalo heero rajendraprasad tandrigaa natinchinaa ematram beruku lekunda entho anubhavamunna vadila natinchi meppinchaaru. anthe avakaasaalu aayana intiki vetukkuntu vachayi.dharmavarapu nigarvi. entho mukkusuti manishi. hyderabaduloni filmnagarlo cinee parisrama chendina natulu untunnappatikii taanu toluta haidaraabaadu vellinapudu unna dilshuknagarlone maraninche varaku unnaaru.akkade aayana intini nirminchukunnaaru.aanandobrahmatho dasha tirigindijeevanopadhi vetalo haidaraabaadu cherinappatiki subrahmanyaaniki natanapai aasakti e maatram taggaledu. kontakaalam paatu prabhutva udyogam chestune appatlo dooradarsanlo vividha kaaryakramaallo palgonevaru.1980loo dooradarsanlo aayana darsakatvamlo roopondinchi aayane natinchina ‘anandobrahma’ kaaryakramam dharmavarapu jeevitaanne goppa malupu tippindi. ee kaaryakramam yavat aandhradesaanni anandadolikallo, haasyavallikalo teliyaadinchindi. antegaaka dharmavarapunaku entho paerupratishtalu tecchipettindi.