ఆదివాసులు నోరు లేనోళ్ళు. అడవిలో అడివై బతికే వాళ్ళను అడవి నుండి బయటకు వెళ్ళమంటే అడివినే అడివిలోంచి వెళ్ళమన్నట్టుంటుంది. ఆదివాసుల పట్ల అమానవీయత పనికిరాదు.ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లాలోని కొద్దిమంది రచయితలం, కవులం గుత్తికోయల మీద విధ్వంసం జరిగిన జలగలంచకు సెప్టెంబర్ 22న వెళ్లాం. వరంగల్ నుండి తాడ్వాయికి వెళ్ళే మార్గంలో, తాడ్వాయి మండలానికి దగ్గరగా ఉన్న లవ్వాల బస్టేజి వద్ద దిగాం. అక్కడి నుండి కాలిబాట. ఎగుడుదిగుళ్ళ బాట. దారిలో వెళ్తుంటే రెండు చిన్న వాగులు వచ్చాయి. పాదాలు మునిగే ప్రవాహం లవ్వాల స్టేజీ దగ్గర నుండి అడవి దట్టంగా మొదలై వెళ్తుంటే ఇంకా చిక్కబడ్తుంది. చిన్న చిన్న టేకు మొక్కలు, ఇప్ప చెట్లు, ఇతర చెట్లు కన్పిస్తున్నాయి. ఎక్కడా పెద్ద టేకు చెట్లు కాని, జిట్రేగు కాని, పెద్దేగ కాని కన్పించడం లేదు. గుత్తికోయల గూడెం చుట్టూ దట్టమైన అడవి. 18, 20 సంవత్సరాల నుండి జలగలంచ వారి నివాసం. మైదాన ప్రాంతీయులు గనుక అడవిలో నివాసముంటే ఆ ప్రాంతమంతా మైదానమయ్యేదే! కాని కోయలు, వారి గుడిసెలు, సాగు కూడా దగ్గరకు పోయే వరకు మనం గుర్తించలేం. మైదాన ప్రాంత వ్యవసాయంలోని ఆత్మహత్యల సాంప్రదాయం, ఆదివాసుల పోడు వ్యవసాయంలో లేదు. వారు అడవికి రక్షణ. అడవి వారికి రక్షణ. అడవి నరికి, అడవిలో అద్దాల మేడ కట్టుకున్న ఆదివాసెవరున్నారు? నిజానికి సెప్టెంబర్ 26వ తేదీన నాలుగు ఎడ్లబండ్లలో కలప తరలిస్తున్న స్మగ్లర్లు ఇద్దర్ని పట్టుకొని భూపాలపల్లి జిల్లా కేంద్రానికి ఫారెస్టోళ్ళు తరలిస్తాంటే దారికాచి 50 మంది దుండగులు గొడ్డళ్ళు, రాళ్ళతో దాడిచేసి, ఫారెస్టోళ్ళను తరిమి పట్టుబడినవారిని తీసుకొనిపోయినట్టు పత్రికల్లో చదివాం. అలాగే 28 నాడు 8 ఎడ్లబండ్లల్లో భూపాలపల్లికి స్మగ్లర్లు తరలిస్తుంటే ఫారెస్టోళ్ళు పట్టుకున్నట్టు పత్రికల్లో వార్తలొచ్చాయి. నాటి కుంరం భీం నుంచి నేటి జలగలంచ, దేవునిగుట్ట దాక అడవిని నాశనం చేస్తున్న వారు రాజ్యం కనుసన్నల్లో కదలాడుతున్న వారే కాని ఆదివాసులు కాదు.200మంది ఫారెస్టోళ్ళు సెప్టెంబర్ 16న ఉదయం 8గంటల నుండి సాయం త్రం 4 గంటల వరకు జలగలంచ మీద విధ్వంసానికి తెగబడ్డారు. నిజాం కాలంలో కుంరం భీం సంకెనపెల్లి గూడెంలో చూచిన చాలా అనుభవాలు జలగలంచలో కూడా పిల్లలు చవిచూశారు. గుడిసెలు దుగ్గుదుగ్గు అయ్యాయి. తిరిగి గుడిసెల కోసం కర్రలను అడవి నుండి సేకరించుకోవాల్సిన పరిస్థితులు ఫారెస్టోళ్ళే కల్పించారు. కుంజం ఆర్మయ్య ఇంటిలోని 5 సేర్ల ఇప్పసార తాగాక ఫారెస్టోళ్ళ వీరంగానికి హద్దు లేకుండా పోయింది. గర్భవతులని కూడా చూడకుండా మడావి అయితమ్మ, మునితల మీద విరుచుకుపడ్డారు. గర్భానికి తగిలిన దెబ్బలతో అయితమ్మ మేము వెళ్ళేనాటికి బాధపడుతుంటే, మునితకు సరిగా నడవరావడం లేదన్నారు. ఈ విషయం చెబుతూ కన్నీటి పర్యంతమయ్యారు. ఆదివాసీల చీరల్ని లాగి, ఆ చీరలతోనే వారిని ఇప్పచెట్టుకు కట్టేయడం, కొట్టడం జరిగింది. ఆదివాసీల హాహాకారాలు, ఆర్తనాదాల మధ్య దుశ్శాసనపర్వం నిరాటంకంగా సాగింది. అడవిలో ఆకు పెరిగినట్టు, చెట్టు పెరిగినట్టు, జంతువులు పెరిగినట్టు స్వేచ్ఛగా ఆదివాసులూ పెరిగారు. ఆకు తెంపిండ్రనో, పోడు కొట్టిండ్రనో, జంతువును వేటాడిండ్రనో ఆదివాసుల పట్ల అమానవీయత పనికిరాదు. ప్రభుత్వం దగ్గరకు వాళ్ళను లాక్కొచ్చుకోవడం కాదు. వారి దగ్గరికే ప్రభుత్వం వెళ్ళాలి. అడవిలోనే వారి అభివృద్ధికి సహకరించాలి కాని, వారి మీద కేసులు పెట్టి, విధ్వంసానికి పూనుకోవడం ప్రభుత్వాలకు న్యాయం కాదు.పోలవరంలో ఆదివాసీలను ముంచి తెచ్చుకున్న తెలంగాణ, అడవిలో ఉన్న ఆదివాసీలకు శాపం కాకూడదు. జలగలంచైనా, దేవునిగుట్టైనా, ఆదివాసుల జీవితాన్ని ఆదివాసుల్నే బతకనీయండి. అడవుల్ని ధ్వంసం చేస్తున్నదెవరో, అడవులు నరికి కోట్లు సంపాదిస్తున్నదెవరో పాలకులకు తెలియంది కాదు. ‘‘ఈ గాలి, ఈ నీరు, ఇక్కడి ఆకాశం మొత్తం మనవైనప్పుడు, ఈ భూమి, ఈ అడవి మాత్రమే వాళ్ళవెట్లా అయినవి’’ కుంరం భీం బాలునిగా ఉన్నప్పుడు సంకెనపల్లి గూడెం, ఆదిలాబాద్ అడవుల్లో తన వదినె కుకుబాయితో నిజాం జంగ్లాతోళ్ళకు వ్యతిరేకంగా వేసిన ప్రశ్న. ఇది ప్రభుత్వం 9వ తరగతి తెలుగు పాఠ్య గ్రంథంలో ప్రచురించిన ‘కుంరం భీం’ ఉపవాచక పాఠ్యాంశంలోనిది. నిజాం కాలంలో కుంరం భీం వేసిన ప్రశ్న ఇవ్వాల్టి గుత్తికోయ పిల్లవాడి బుర్రలోనూ తిరుగుతోంది.వడ్డెబోయిన శ్రీనివాస్ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లాలోని కొద్దిమంది రచయితలం, కవులం గుత్తికోయల మీద విధ్వంసం జరిగిన జలగలంచకు సెప్టెంబర్ 22న వెళ్లాం. వరంగల్ నుండి తాడ్వాయికి వెళ్ళే మార్గంలో, తాడ్వాయి మండలానికి దగ్గరగా ఉన్న లవ్వాల బస్టేజి వద్ద దిగాం. అక్కడి నుండి కాలిబాట. ఎగుడుదిగుళ్ళ బాట. దారిలో వెళ్తుంటే రెండు చిన్న వాగులు వచ్చాయి. పాదాలు మునిగే ప్రవాహం లవ్వాల స్టేజీ దగ్గర నుండి అడవి దట్టంగా మొదలై వెళ్తుంటే ఇంకా చిక్కబడ్తుంది. చిన్న చిన్న టేకు మొక్కలు, ఇప్ప చెట్లు, ఇతర చెట్లు కన్పిస్తున్నాయి. ఎక్కడా పెద్ద టేకు చెట్లు కాని, జిట్రేగు కాని, పెద్దేగ కాని కన్పించడం లేదు. గుత్తికోయల గూడెం చుట్టూ దట్టమైన అడవి. 18, 20 సంవత్సరాల నుండి జలగలంచ వారి నివాసం. మైదాన ప్రాంతీయులు గనుక అడవిలో నివాసముంటే ఆ ప్రాంతమంతా మైదానమయ్యేదే! కాని కోయలు, వారి గుడిసెలు, సాగు కూడా దగ్గరకు పోయే వరకు మనం గుర్తించలేం. మైదాన ప్రాంత వ్యవసాయంలోని ఆత్మహత్యల సాంప్రదాయం, ఆదివాసుల పోడు వ్యవసాయంలో లేదు. వారు అడవికి రక్షణ. అడవి వారికి రక్షణ. అడవి నరికి, అడవిలో అద్దాల మేడ కట్టుకున్న ఆదివాసెవరున్నారు? నిజానికి సెప్టెంబర్ 26వ తేదీన నాలుగు ఎడ్లబండ్లలో కలప తరలిస్తున్న స్మగ్లర్లు ఇద్దర్ని పట్టుకొని భూపాలపల్లి జిల్లా కేంద్రానికి ఫారెస్టోళ్ళు తరలిస్తాంటే దారికాచి 50 మంది దుండగులు గొడ్డళ్ళు, రాళ్ళతో దాడిచేసి, ఫారెస్టోళ్ళను తరిమి పట్టుబడినవారిని తీసుకొనిపోయినట్టు పత్రికల్లో చదివాం. అలాగే 28 నాడు 8 ఎడ్లబండ్లల్లో భూపాలపల్లికి స్మగ్లర్లు తరలిస్తుంటే ఫారెస్టోళ్ళు పట్టుకున్నట్టు పత్రికల్లో వార్తలొచ్చాయి. నాటి కుంరం భీం నుంచి నేటి జలగలంచ, దేవునిగుట్ట దాక అడవిని నాశనం చేస్తున్న వారు రాజ్యం కనుసన్నల్లో కదలాడుతున్న వారే కాని ఆదివాసులు కాదు.200మంది ఫారెస్టోళ్ళు సెప్టెంబర్ 16న ఉదయం 8గంటల నుండి సాయం త్రం 4 గంటల వరకు జలగలంచ మీద విధ్వంసానికి తెగబడ్డారు. నిజాం కాలంలో కుంరం భీం సంకెనపెల్లి గూడెంలో చూచిన చాలా అనుభవాలు జలగలంచలో కూడా పిల్లలు చవిచూశారు. గుడిసెలు దుగ్గుదుగ్గు అయ్యాయి. తిరిగి గుడిసెల కోసం కర్రలను అడవి నుండి సేకరించుకోవాల్సిన పరిస్థితులు ఫారెస్టోళ్ళే కల్పించారు. కుంజం ఆర్మయ్య ఇంటిలోని 5 సేర్ల ఇప్పసార తాగాక ఫారెస్టోళ్ళ వీరంగానికి హద్దు లేకుండా పోయింది. గర్భవతులని కూడా చూడకుండా మడావి అయితమ్మ, మునితల మీద విరుచుకుపడ్డారు. గర్భానికి తగిలిన దెబ్బలతో అయితమ్మ మేము వెళ్ళేనాటికి బాధపడుతుంటే, మునితకు సరిగా నడవరావడం లేదన్నారు. ఈ విషయం చెబుతూ కన్నీటి పర్యంతమయ్యారు. ఆదివాసీల చీరల్ని లాగి, ఆ చీరలతోనే వారిని ఇప్పచెట్టుకు కట్టేయడం, కొట్టడం జరిగింది. ఆదివాసీల హాహాకారాలు, ఆర్తనాదాల మధ్య దుశ్శాసనపర్వం నిరాటంకంగా సాగింది. అడవిలో ఆకు పెరిగినట్టు, చెట్టు పెరిగినట్టు, జంతువులు పెరిగినట్టు స్వేచ్ఛగా ఆదివాసులూ పెరిగారు. ఆకు తెంపిండ్రనో, పోడు కొట్టిండ్రనో, జంతువును వేటాడిండ్రనో ఆదివాసుల పట్ల అమానవీయత పనికిరాదు. ప్రభుత్వం దగ్గరకు వాళ్ళను లాక్కొచ్చుకోవడం కాదు. వారి దగ్గరికే ప్రభుత్వం వెళ్ళాలి. అడవిలోనే వారి అభివృద్ధికి సహకరించాలి కాని, వారి మీద కేసులు పెట్టి, విధ్వంసానికి పూనుకోవడం ప్రభుత్వాలకు న్యాయం కాదు.పోలవరంలో ఆదివాసీలను ముంచి తెచ్చుకున్న తెలంగాణ, అడవిలో ఉన్న ఆదివాసీలకు శాపం కాకూడదు. జలగలంచైనా, దేవునిగుట్టైనా, ఆదివాసుల జీవితాన్ని ఆదివాసుల్నే బతకనీయండి. అడవుల్ని ధ్వంసం చేస్తున్నదెవరో, అడవులు నరికి కోట్లు సంపాదిస్తున్నదెవరో పాలకులకు తెలియంది కాదు. ‘‘ఈ గాలి, ఈ నీరు, ఇక్కడి ఆకాశం మొత్తం మనవైనప్పుడు, ఈ భూమి, ఈ అడవి మాత్రమే వాళ్ళవెట్లా అయినవి’’ కుంరం భీం బాలునిగా ఉన్నప్పుడు సంకెనపల్లి గూడెం, ఆదిలాబాద్ అడవుల్లో తన వదినె కుకుబాయితో నిజాం జంగ్లాతోళ్ళకు వ్యతిరేకంగా వేసిన ప్రశ్న. ఇది ప్రభుత్వం 9వ తరగతి తెలుగు పాఠ్య గ్రంథంలో ప్రచురించిన ‘కుంరం భీం’ ఉపవాచక పాఠ్యాంశంలోనిది. నిజాం కాలంలో కుంరం భీం వేసిన ప్రశ్న ఇవ్వాల్టి గుత్తికోయ పిల్లవాడి బుర్రలోనూ తిరుగుతోంది.వడ్డెబోయిన శ్రీనివాస్
aadivaasulu noru lenollu. adavilo adivai batike vaallanu adavi nundi bayataku vellamante adivine adivilonchi vellamannattuntundi. aadivaasula patla amaanaveeyata panikiraadu.ummadi varangal jillaalooni koddimandi rachayitalam, kavulam guttikoyala meeda vidhvamsam jarigina jalagalanchaku september 22na vellaam. varangal nundi taadvaayiki velle maargamlo, taadwai mandalaaniki daggaragaa unna lavvala basteji vadda digam. akkadi nundi kalibata. egududigulla baata. daarilo veltunte rendu chinna vaagulu vachayi. paadaalu munige pravaham lavvala stagey daggara nundi adavi dattamgaa modalai veltunte inka chikkabadtundi. chinna chinna teku mokkalu, ippa chetlu, itara chetlu kanpistunnaayi. ekkada pedda teku chetlu kaani, jitregu kaani, peddega kaani kanpinchadam ledu. guttikoyala goodem chuttu dattamaina adavi. 18, 20 samvatsaraala nundi jalagalancha vaari nivasam. maidaana praanteeyulu ganuka adavilo nivasamunte aa praantamantaa maidaanamayyede! kaani koyalu, vaari gudiselu, saagu kuudaa daggaraku poye varaku manam gurtinchalem. maidaana praanta vyavasaayamlooni aatmahatyala saampradaayam, aadivaasula podu vyavasaayamlo ledu. vaaru adaviki rakshana. adavi vaariki rakshana. adavi nariki, adavilo addaala meda kattukunna aadivaasevarunnaaru? nijaaniki september 26va tedeena naalugu edlabandlalo kalapa taralistunna smaglarlu iddarni pattukoni bhupalapalli jilla kendraaniki forrestollu taralistante daarikaachi 50 mandi dundagulu goddallu, raallatho daadichesi, forrestollanu tarimi pattubadinavaarini teesukonipoyinattu patrikallo chadiwam. alaage 28 naadu 8 edlabandlallo bhuupaalapalliki smaglarlu taralistunte forrestollu pattukunnattu patrikallo vaartalochaayi. naati kumram bheem nunchi neti jalagalancha, devunigutta daaka adavini naasanam chestunna vaaru rajyam kanusannallo kadalaadutunna vaare kaani aadivaasulu kaadu.200mandi forrestollu september 16na udayam 8gantala nundi saayam thram 4 gantala varaku jalagalancha meeda vidhvamsaaniki tegabaddaaru. nijam kaalamlo kumram bheem sankenapelli goodemlo chuuchina chala anubhavaalu jalagalanchalo kuudaa pillalu chavichusaru. gudiselu dugguduggu ayyai. tirigi gudisela kosam karralanu adavi nundi sekarinchukovalsina paristhitulu forrestolle kalpinchaaru. kunjam aarmayya intilooni 5 serla ippasara taagaaka forrestolla veerangaaniki haddu lekunda poyindi. garbhavatulani kuudaa chudakunda madavi ayitamma, munitala meeda viruchukupaddaaru. garbhaniki tagilina debbalatho ayitamma memu vellenaatiki badhapadutunte, munitaku sarigaa nadavaravadam ledannaru. ee vishayam chebutuu kanneeti paryantamayyaaru. aadivaaseela cheeralni laagi, aa cheeralathone vaarini ippachettuku katteyadam, kottadam jarigindi. aadivaaseela hahakaralu, aartanaadaala madhya dussasanaparvam niraatamkamgaa saagindi. adavilo aaku periginattu, chettu periginattu, jantuvulu periginattu swechhagaa aadivaasuluu perigaaru. aaku tempindrano, podu kottindrano, jantuvunu vetadindrano aadivaasula patla amaanaveeyata panikiraadu. prabhutvam daggaraku vaallanu lakkochukovadam kaadu. vaari daggarike prabhutvam vellaali. adavilone vaari abhivruddhiki sahakarinchaali kaani, vaari meeda kesulu petti, vidhvamsaaniki poonukovadam prabhutvaalaku nyaayam kaadu.polavaramlo aadivaaseelanu munchi tecchukunna telamgaana, adavilo unna aadivaaseelaku shaapam kaakuudadu. jalagalanchainaa, devuniguttaina, aadivaasula jeevitaanni aadivaasulne batakaneeyandi. adavulni dhwamsam chestunnadevaro, adavulu nariki kotlu sampaadistunnadevaro paalakulaku teliyandi kaadu. ‘‘ee gaali, ee neeru, ikkadi aakaasam mottam manavainappudu, ee bhoomi, ee adavi matrame vallavetla ayinavi’’ kumram bheem baluniga unnappudu sankenapalli goodem, adilabad adavullo tana vadine kukubaayito nijam janglaatollaku vyatirekamgaa vesina prasna. idhi prabhutvam 9va taragati telugu paatya grandhamlo prachurinchina ‘kumram bheem’ upavaachaka paatyaamsamloonidi. nijam kaalamlo kumram bheem vesina prasna ivvalti guttikoya pillawadi burraloonuu tirugutondi.vaddeboina srinivasmanda varangal jillaalooni koddimandi rachayitalam, kavulam guttikoyala meeda vidhvamsam jarigina jalagalanchaku september 22na vellaam. varangal nundi taadvaayiki velle maargamlo, taadwai mandalaaniki daggaragaa unna lavvala basteji vadda digam. akkadi nundi kalibata. egududigulla baata. daarilo veltunte rendu chinna vaagulu vachayi. paadaalu munige pravaham lavvala stagey daggara nundi adavi dattamgaa modalai veltunte inka chikkabadtundi. chinna chinna teku mokkalu, ippa chetlu, itara chetlu kanpistunnaayi. ekkada pedda teku chetlu kaani, jitregu kaani, peddega kaani kanpinchadam ledu. guttikoyala goodem chuttu dattamaina adavi. 18, 20 samvatsaraala nundi jalagalancha vaari nivasam. maidaana praanteeyulu ganuka adavilo nivasamunte aa praantamantaa maidaanamayyede! kaani koyalu, vaari gudiselu, saagu kuudaa daggaraku poye varaku manam gurtinchalem. maidaana praanta vyavasaayamlooni aatmahatyala saampradaayam, aadivaasula podu vyavasaayamlo ledu. vaaru adaviki rakshana. adavi vaariki rakshana. adavi nariki, adavilo addaala meda kattukunna aadivaasevarunnaaru? nijaaniki september 26va tedeena naalugu edlabandlalo kalapa taralistunna smaglarlu iddarni pattukoni bhupalapalli jilla kendraaniki forrestollu taralistante daarikaachi 50 mandi dundagulu goddallu, raallatho daadichesi, forrestollanu tarimi pattubadinavaarini teesukonipoyinattu patrikallo chadiwam. alaage 28 naadu 8 edlabandlallo bhuupaalapalliki smaglarlu taralistunte forrestollu pattukunnattu patrikallo vaartalochaayi. naati kumram bheem nunchi neti jalagalancha, devunigutta daaka adavini naasanam chestunna vaaru rajyam kanusannallo kadalaadutunna vaare kaani aadivaasulu kaadu.200mandi forrestollu september 16na udayam 8gantala nundi saayam thram 4 gantala varaku jalagalancha meeda vidhvamsaaniki tegabaddaaru. nijam kaalamlo kumram bheem sankenapelli goodemlo chuuchina chala anubhavaalu jalagalanchalo kuudaa pillalu chavichusaru. gudiselu dugguduggu ayyai. tirigi gudisela kosam karralanu adavi nundi sekarinchukovalsina paristhitulu forrestolle kalpinchaaru. kunjam aarmayya intilooni 5 serla ippasara taagaaka forrestolla veerangaaniki haddu lekunda poyindi. garbhavatulani kuudaa chudakunda madavi ayitamma, munitala meeda viruchukupaddaaru. garbhaniki tagilina debbalatho ayitamma memu vellenaatiki badhapadutunte, munitaku sarigaa nadavaravadam ledannaru. ee vishayam chebutuu kanneeti paryantamayyaaru. aadivaaseela cheeralni laagi, aa cheeralathone vaarini ippachettuku katteyadam, kottadam jarigindi. aadivaaseela hahakaralu, aartanaadaala madhya dussasanaparvam niraatamkamgaa saagindi. adavilo aaku periginattu, chettu periginattu, jantuvulu periginattu swechhagaa aadivaasuluu perigaaru. aaku tempindrano, podu kottindrano, jantuvunu vetadindrano aadivaasula patla amaanaveeyata panikiraadu. prabhutvam daggaraku vaallanu lakkochukovadam kaadu. vaari daggarike prabhutvam vellaali. adavilone vaari abhivruddhiki sahakarinchaali kaani, vaari meeda kesulu petti, vidhvamsaaniki poonukovadam prabhutvaalaku nyaayam kaadu.polavaramlo aadivaaseelanu munchi tecchukunna telamgaana, adavilo unna aadivaaseelaku shaapam kaakuudadu. jalagalanchainaa, devuniguttaina, aadivaasula jeevitaanni aadivaasulne batakaneeyandi. adavulni dhwamsam chestunnadevaro, adavulu nariki kotlu sampaadistunnadevaro paalakulaku teliyandi kaadu. ‘‘ee gaali, ee neeru, ikkadi aakaasam mottam manavainappudu, ee bhoomi, ee adavi matrame vallavetla ayinavi’’ kumram bheem baluniga unnappudu sankenapalli goodem, adilabad adavullo tana vadine kukubaayito nijam janglaatollaku vyatirekamgaa vesina prasna. idhi prabhutvam 9va taragati telugu paatya grandhamlo prachurinchina ‘kumram bheem’ upavaachaka paatyaamsamloonidi. nijam kaalamlo kumram bheem vesina prasna ivvalti guttikoya pillawadi burraloonuu tirugutondi.vaddeboina srinivas