 పోయించుకుని వస్తున్నది. డాక్టరు ఆమె మీద సానుభూతి చూపనారంభించాడు మెత్తని మాటలు చెబుతూ. నిన్న అవకాశంచూసుకుని ఆమె వంటి మీద చెయ్యి వెయ్యబోయాడు హడలిపోయి, అక్కడ్నుంచి ఎలాగో బయటపడి వగరుస్తూ ఇంటికి చేరింది. రాత్రంతా కుళ్ళి కుళ్ళి ఏడుస్తూనే వుంది.

 "ఏమండీ! మనం ఈ ఇల్లు ఖాళీ చేసేద్దామండీ" అంది కాసేపాగి.

 "ఏం?"

 "ఇక్కడి మనుషుల ప్రవర్తన భరించలేకుండా వున్నానండీ. మీరు లేచి తిరుగుతూమ్తే మనజోలి కెవరూ వచ్చేవాళ్ళు కాదు. ఇప్పుడందరి కన్నూ మన యింటిమీదనే వుంది. వీధిలోకి అడుగుపెట్టటమంటేనే భయంగా వుంది. ప్రతివాళ్ళూ నన్ను అవమానం చెయ్యాలని చూసేవాళ్ళే" అంది ఆమె ఎంతో బాధగా.

 "అలాగా?" అన్నాడు భర్త కొత్త విషయాన్ని విన్నట్లుగా, "కాని ఏం చేస్తాం చెప్పు? జాగ్రత్తగా వుండి ఎలాగో ఒకలా సర్దుకుపోవాలి. కొత్త ఇల్లు చూడాలంటే నేనా లేవలేను. నీకేమో సాధ్యంకాదు."

 "అవును అవును..." అంటూ ఆమె నీళ్ళు నములుతూ నిల్చుంది.

 ఉదయం పదిగంటలవేళ హైదరాబాద్ లో మలక్ పేట లోని ఓ మారుమూల సందులో, ఓ ముదనష్టపు కొంపలో నిస్సహాయస్థితిలో వాళ్ళిద్దరూ అలా మాట్లాడుకుంటున్నారు.

 "ఆ రాంజీని మన ఇంటికి రానివ్వద్దండీ" అన్నదామె భయపడ్తూ.

 "వాడేమిచేశాడే? ఆపత్సమయంలో చేతనైనంతవరకూ ఆడుకుంటూన్న మిత్రుడు."

 "అందరూ మిత్రులే మీకు. మీరు ఇదంతా స్నేహమనే అనుకుంటున్నారు. అతనెలాంటి దుర్మార్గపుటాలోచనతో ఉన్నాడో మీకు తెలీదు. అదీ తెలిసివస్తుంది...సరే. మందుకోసం సాయంత్రం మేలాగో ప్రయత్నిస్తాను. వంటచేస్తూ చేస్తూ మధ్యలో వచ్చాను" అని ఆమె తిరిగి లోపలకు వెళ్ళిపోయింది.

 నీరసంగా శల్యావశిష్టంగా వున్న అతను దుప్పటి కంఠంవరకూ కప్పుకుని తిరిగి ఆలోచిస్తూ పడుకున్నాడు. ఆలోచించటానికి కూడా కొంత ఓపిక కావాలి. తనమీద తనకే రోతపుడుతున్న ఈ స్థితిలో ఒక్కొక్క క్షణం ఎలా ముందుకునెట్టుకు పోవాలో అతనికి పాలుపోవటంలేదు. "మానవుడే శపియిస్తే..." అంటూ ఎప్పుడో ఓ గేయం చదివాడు. మానవుడు తలుచుకుంటే ఏదీ అడ్డు వుండదట శపిస్తే సకల చరాచర జగత్తూ బుగ్గో, బూడిదో, వల్లకాడో ఏదో అవుతుందట. మరి ఇప్పుడు రోజూ శాపనార్ధాలు పెడుతూనే వున్నాడు. అవి ఎందుకు కొరగాకుండా పోతున్నాయి. ఒకప్పుడు అతను తన అందమైన దేహాన్ని, నునుపు తేలిన కండల్నీ చూసుకుని తాను సర్వశక్తి సంపన్నుడినని గర్వించిన మాట నిజమే. ఇప్పుడు మరి లయంచిపోతున్న శరీరంతో గర్వం, ఆత్మవిశ్వాసం అన్నీ పటాపంచలౌతున్నాయి. దొరికినకాడికి మందులు మింగుతున్నాడు. నిజమే. బ్రతకాలన్న మమకారం వృద్ది అవుతోందిగాని ఫలితం మాత్రం శూన్యం.

 ఓ పావుగంట గడిచాక దగ్గరగా వేసివున్న తలుపుల్ని తోసుకుని బలమైన యువకుడు లోనికి వచ్చాడు. 
పైజమా, చారల చొక్కా వేసుకుని కత్తి మీసాలతో, పొగరుగా, నిర్లక్ష్యంగా కనపడుతూ, నల్లటి దేహంతో నిగనిగలాడ్తున్నాడు.

 "వొచ్చావా రాంజీ?" అన్నాడు రోగి బలహీన స్వరంతో.

 "ఆలశ్యమైపోయింది భాయి. అనుకోకుండా పని తగిలింది గాని లేకపోతే యింకా జల్దీగా వచ్చేవాడ్ని" అంటూ రాంజీ చేతిలోని సంచీ గోడకు ఆనించిపెట్టి అందులోంచి రొట్టె, పళ్ళు బయటకు తీసి "ఇదుగో భాయి, తీసుకో!" అంటూ మంచం దగ్గరకు వచ్చి, స్నేహితుడి ప్రక్కన కూర్చుని అతని చేతిలో వుంచాడు.

 "నీ ఋణం తీర్చుకోలేను రాంజీ!" అన్నాడు రోగి బాధగా, సిగ్గుపడుతూ.

 అసలే ఎర్రగా మిరమిరలాడే రాంజీ కళ్ళలోకి ఒక విచిత్రమైన జీర వచ్చింది. భుజా లెగురవేసి వక్రచాలనం ఒకటి చేశాడు. హైదరాబాద్ మారుమూల గొందుల్లోకి సహజ వాతావరణమైన నిషా, మజా, కృత్రిమమైన నిగారింపు అతన్లో అణువు అణువునా తీర్చిదిద్దినట్లున్నాయి.

 "బలేవాడివి. దోస్త్ కు ఆపదలో సాయం చెయ్యలేని మృగాన్ననుకున్నావా నన్ను? నా పొజిషన్ కూడా సరిగ్గా బాగుండగ్గానీ లేకపోతే నిన్ను యింకా నెత్తిమీద పెట్టుకుని సేవలు చేసేవాడ్ని విచారపదకు భాయి. కొద్ది దినాలు ఓపిక పడితే మళ్ళీ మామూలు మనిషై కండలూ, దండలూ, పెంచుతావు" అని ఆప్యాయత ప్రదర్శిస్తూ స్నేహితుడి వీపుమీద చెయ్యివేసి నిమరసాగాడు.

 "నువ్వుకూడా లేకపోతే ఏమయిపోయేవాడ్నో రాంజీ!" అంటూ అతను కళ్ళు మూసుకుని పడుకున్నాడు.

 లోపల గదిలోంచి గిన్నెల చప్పుడూ, అన్నం ఉడుకుతూన్న వాసనా వస్తున్నాయి.

 "అన్నట్లు కూరగాయలు తీసుకువచ్చాను. ఈ పూటకి అన్నంలోకి ఏదయినా వుందో లేదో, ఇచ్చి వస్తాను" అంటూ రాంజీ లేచి గోడకు ఆనించి వున్న సంచీ తీసుకుని చొరవగా లోపలకు పోయాడు. మంచం మీద పడుకుని వున్న కృష్ణమూర్తి కళ్ళు తెరవలేదు. కాని ఎంత వద్దనుకున్నా మనసులో అనిర్వచనీయమైన బాధ కలిగింది. ఆ సంచీ ఇవతలకు పిలిచి అందివ్వవచ్చు కదా, లోపలికే పోవల్సిన అగత్యమేమిటి అని చిరచిర లాడాడు.
 
 poyinchukuni vastunnadi. daaktaru aame meeda saanubhooti chuupanaarambhinchaadu mettani maatalu chebutuu. ninna avakaasanchuusukuni aame vanti meeda cheyyi veyyabooyaadu hadalipoi, akkadnunchi elago bayatapadi vagarustuu intiki cherindi. raatrantaa kulli kulli edustune vundi.

 "emandi! manam ee illu khaalii cheseddamandi" andi kasepagi.

 "yem?"

 "ikkadi manushula pravartana bharinchalekunda vunnanandii. meeru lechi tirugutumte manajoli kevaru vachevaallu kaadu. ippudandari kannoo mana yintimeedane vundi. veedhiloki adugupettatamantene bhayamgaa vundi. prativaalluu nannu avamanam cheyyaalani chusevalle" andi aame entho badhaga.

 "alaga?" annadu bharta kotta vishayaanni vinnatlugaa, "kaani yem chestam cheppu? jaagrattagaa vundi elago okala sardukupovali. kotta illu chudalante nena levalenu. neekemo saadhyamkaadu."

 "avunu avunu..." antuu aame neellu namulutuu nilchundi.

 udayam padigantalavela hyderabad loo malak peta loni oo maarumuula sandulo, oo mudanashtapu kompalo nissahaayasthitilo vaalliddaruu alaa matladukuntunnaru.

 "aa raanjeeni mana intiki ranivvaddandii" annadame bhayapadtuu.

 "vademichesade? aapatsamayamlo chetanainantavarakuu aadukuntunna mitrudu."

 "andaruu mitrule meeku. meeru idantaa snehamane anukuntunnaru. atanelanti durmargaputalochanatho unnado meeku teleedu. adhee telisivastundi...sare. mandukosam saayantram melago prayatnistaanu. vantachestuu chestu madhyalo vachanu" ani aame tirigi lopalaku vellipoyindi.

 neerasamgaa salyaavasishtamgaa vunna atanu duppati kantamvarakuu kappukuni tirigi aalochistuu padukunnadu. aalochinchataaniki kuudaa kontha opika kavali. tanameeda tanake rothapudutunna ee sthitilo okkokka kshanam ela mundukunettuku povalo ataniki palupovatamledu. "manavude sapiyiste..." antuu eppudo oo geyam chadivaadu. manavudu taluchukunte edhee addu vundadata sapiste sakala charachara jagattuu buggo, boodido, vallakado edho avutundata. mari ippudu roojoo saapanaardhaalu pedutuunee vunnadu. avi enduku koragakunda potunnayi. okappudu atanu tana andamaina dehaanni, nunupu telina kandalnee chusukuni taanu sarvasakti sampannudinani garvinchina maata nijame. ippudu mari layanchipotunna sareeramtho garvam, aatmaviswasam annee pataapanchalautunnaayi. dorikinakaadiki mandulu mingutunnadu. nijame. bratakaalanna mamakaram vruddi avutondigaani phalitam maatram shoonyam.

 oo pavuganta gadichaaka daggaragaa vesivunna talupulni tosukuni balamaina yuvakudu loniki vachaadu. 
paijama, chaarala chokka vesukuni katti meesaalatho, pogarugaa, nirlakshyamgaa kanapadutuu, nallati dehamto niganigalaadtunnaadu.

 "vochava ranji?" annadu rogi balaheena swaramtho.

 "aalasyamaipoyindi bhaayi. anukokunda pani tagilindi gaani lekapothe yinka jaldeegaa vachevaadni" antuu ranji chetiloni sanchi godaku aaninchipetti andulonchi rotte, pallu bayataku teesi "idugo bhaayi, teesuko!" antuu mancham daggaraku vachi, snehitudi prakkana kuurchuni athani chetilo vunchaadu.

 "nee runam teerchukolenu ranji!" annadu rogi badhaga, siggupadutuu.

 asale erraga miramiralade ranji kallaloki oka vichitramaina jeera vachindi. bhuja leguravesi vakrachaalanam okati cheshaadu. hyderabad maarumuula gondulloki sahaja vaataavaranamaina nisha, maja, krutrimamaina nigaarimpu atanlo anuvu anuvuna teerchididdinatlun.

 "balevadivi. dost ku aapadalo saayam cheyyaleni mrugaannanukunnava nannu? naa position kuudaa sarigga bagundaggani lekapothe ninnu yinka nettimeeda pettukuni sevalu chesevadni vichaarapadaku bhaayi. koddi dinaalu opika padithe mallee maamuulu manishai kandaluu, dandaluu, penchutaavu" ani aapyaayata pradarsistuu snehitudi veepumeeda cheyyivesi nimarasagadu.

 "nuvvukuda lekapothe emayipoyevadno ranji!" antuu atanu kallu moosukuni padukunnadu.

 lopala gadilonchi ginnela chappuduu, annam udukutuunna vasana vastunnaayi.

 "annatlu kuuragaayalu teesukuvacchaanu. ee pootaki annamloki edayina vundo ledho, ichi vastaanu" antuu ranji lechi godaku aaninchi vunna sanchi teesukuni choravagaa lopalaku poyadu. mancham meeda padukuni vunna krishnamoorthy kallu teravaledu. kaani entha vaddanukunna manasulo anirvachaneeyamaina baadha kaligindi. aa sanchi ivatalaku pilichi andivvavachhu kada, lopalike povalsina agatyamemiti ani chirachira laadaadu.
 