లాహూర్: ఉరితీతల విషయంలో పాకిస్థాన్ రికార్డులు బద్దలుకొడుతోంది. ఖైదీల హక్కులపై పోరాడుతున్న ప్రభుత్వేతర సంస్థ 'జస్టిస్ ప్రాజెక్ట్ పాకిస్థాన్' (జేపీపీ) ఇందుకు సంబంధించిన తాజా గణాంకాలు దిగ్భ్రాంతి కలిగిస్తున్నాయి. 2014లో ఉరిశిక్షలపై ఉన్న నిషేధాన్ని ఎత్తివేసిన తర్వాత ఇంతవరకూ 465 మందిని పాకిస్థాన్లో ఉరితీసిట్టు జేపీపీ వెల్లడించింది. ప్రపంచంలోనే ఉరితీతల విషయంలో పాక్ ఐదో స్థానంలో ఉందని పేర్కొంది. చైనా, ఇరాన్, సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్ తర్వాత పాక్ ఐదో స్థానంలో నిలిచినట్టు జేపీపీ గణాంకాలు చెబుతున్నాయని 'డాన్' పత్రిక ఓ కథనం ప్రచురించింది.లెక్కకు మిక్కిలిగా మరణశిక్షలు అమలు చేస్తూ ఉగ్రవాదంతో సహా వివిధ నేరాలను అదుపుచేయడంలో పాక్ విఫలమైందని, రాజకీయ ఆయుధంగా మరణశిక్షలను వాడుకుంటోందని, ఖైదీలతో జైళ్లు కిక్కిరిసి పోతుండటానికి పరిష్కారంగా కూడా మరణశిక్షల అస్త్రం ఉపయోగపడుతున్న అనుమానాలు కలుగుతున్నాయని జేపీపీ విమర్శించింది. పాకిస్థాన్లో మరణశిక్షల ఎక్కువగా పంజాబ్ ప్రావెన్స్ లో అమలవుతున్నాయని, దేశంలో హత్యల శాతం 2015-2016లో 9.7 శాతం మాత్రమే తగ్గిందని తెలిపింది. ఇదే సమయంలో సింధ్ ప్రావిన్స్లో హత్యల శాతం సుమారు 25 శాతం తగ్గిందని పేర్కొన్నారు. పంజాబ్లో 382 ఉరితీతలు చోటుచేసుకోగా, సింధ్ ప్రావిన్స్లో 18 ఉరిశిక్షలు అమలయ్యాయన్నారు. నిజానికి ఉరితీతలపై నిషేధాన్ని ఎత్తివేయక ముందే పాకిస్థాన్లో హత్యా ఘటనల రేటింగ్ తగ్గుముఖం పట్టిందని, మరణశిక్షలు, నేరాల తగ్గుదలకు మధ్య పూర్తిగా విశ్వసించలేని సంబంధాలున్నాయన్న అనుమానాలకు ఈ గణాంకాలు తావిస్తున్నాయని జేపీపీ సందేహం వ్యక్తం చేసింది. ఉగ్రవాదుల ఉరితీతలు ఎక్కువగా ఖైబర్ ఫక్తుంఖ్వాలోని మిలటరీ కోర్టులు, సింధ్లోని ఏటీసీల ద్వారా చోటుచేసుకుంటున్నాయని పేర్కొంది. పాకిస్థాన్ మూడేళ్లలో 465 ఉరిశిక్షలు అమలు చేయడంపై జేపీపీ ఎక్సిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ సరహ్ బెలాల్ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. నిరంతర ఉరిశిక్షల ద్వారా అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల కమిట్మెంట్లు, నిష్పాక్షిక విచారణా ప్రమాణాలు, దేశ చట్టాల నుంచి పాక్ వైదొలగుతున్నట్టు కనిపిస్తోందని బెలాల్ అభిప్రాయపడ్డారు.
lahur: uriteetala vishayamlo pakisthan rikaardulu baddalukodutondi. khaideela hakkulapai poraadutunna prabhutvetara samstha 'justis praject pakisthan' (jpp) induku sambandhinchina taja ganaankaalu digbhranti kaligistunnaayi. 2014loo urisikshalapai unna nishedhaanni ettivesina tarvaata intavarakuu 465 mandini paakisthaanlo uriteesittu jpp velladinchindi. prapanchamlone uriteetala vishayamlo pak aido sthaanamlo undani perkondi. chaina, iran, soudi arabia, irak tarvaata pak aido sthaanamlo nilichinattu jpp ganaankaalu chebutunnayani 'dan' patrika oo kathanam prachurinchindi.lekkaku mikkiligaa maranasikshalu amalu chestu ugravaadamto sahaa vividha neraalanu adupucheyadamlo pak viphalamaindani, rajakeeya aayudhamgaa maranasikshalanu vaadukuntondani, khaidiilato jaillu kikkirisi pothundataaniki parishkaaramgaa kuudaa maranasikshala astram upayogapadutunna anumaanaalu kalugutunnayani jpp vimarsinchindi. paakisthaanlo maranasikshala ekkuvagaa panjab pravens loo amalavutunnaayani, desamlo hatyala saatam 2015-2016loo 9.7 saatam matrame taggindani telipindi. ide samayamlo sindh praavinslo hatyala saatam sumaru 25 saatam taggindani perkonnaru. panjaablo 382 uriteetalu chotuchesukoga, sindh praavinslo 18 urisikshalu amalayyaayannaaru. nijaaniki uriteetalapai nishedhaanni ettiveyaka munde paakisthaanlo hatya ghatanala rating taggumukham pattindani, maranasikshalu, neraala taggudalaku madhya puurtigaa viswasinchaleni sambandhaalunnaayanna anumaanaalaku ee ganaankaalu taavistunnaayani jpp sandeham vyaktam chesindi. ugravaadula uriteetalu ekkuvagaa khaibar faktunkhwaaloni milatary kortulu, sindhlooni etcla dwara chotuchesukuntunnayana perkondi. pakisthan moodellalo 465 urisikshalu amalu cheyadampai jpp exicutive director sarah belal aandolana vyaktam chesaru. nirantara urisikshala dwara antarjaatiiya manava hakkula commitmentlu, nishpaakshika vichaaranaa pramaanaalu, desha chattala nunchi pak vaidolagutunnattu kanipistondani belal abhipraayapaddaaru.