రైతులకు కావాల్సింది మద్దతు ధర. పసుపు బోర్డు ఏర్పాటు చేస్తే రైతుకు మద్దతు ధర లభిస్తుంది అని రైతుల అనుభవాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. పొగాకు బోర్డ్, మిర్చిబోర్డ్ల వల్ల ఆయా రైతులకు లాభం చేకూరలేదా? పసుపు బోర్డును ఏర్పాటు చేసే దిశగా ప్రభుత్వాలు ఆలోచన చేయకపోవడం రైతులకు అన్యాయం చేయడమే.భారత దేశంలో ఏటా దాదాపు 8,00,000 టన్నుల పసుపు ఉత్పత్తి అవుతుంది. పసుపు ఉత్పత్తి‍లోనే కాక దాని వినియోగంలో కూడా భారతదేశమే ప్రపంచ అగ్రగామి. మన దేశంలో పసుపు ఉత్పత్తిలో ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మొదటి స్థానంలో ఉండేది. దేశమంతటా 1,72,000 హెక్టార్లలో పసుపు పంట పండుతుంటే, ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 74,000 హెక్టార్లలో పసుపు సాగు చేసే వారు. సమైక్య రాష్ట్రంలో, తెలంగాణ ప్రాంతంలో 55,000 హెక్టార్లలో రైతులు పసుపు పండించారు. అంటే దాదాపు 30 శాతం తెలంగాణలోనే ఉత్పత్తి అయ్యేది. అయినా పసుపు విషయంలో తెలంగాణకు తగిన గుర్తింపు స్థానికంగా కాని, దేశంలో కాని లేకపోవడం శోచనీయం.పసుపు ఉత్పత్తిలో తెలంగాణ అగ్రస్థానంలో ఉన్నా, ఏటా దాదాపు రూ.500 కోట్ల విలువైన వ్యవసాయక ఉత్పత్తిని దేశానికి అందిస్తున్నా, దేశ ఎగుమతులకు విశేషంగా తోడ్పడుతున్నా పసుపు బోర్డు ఏర్పాటుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ముందుకు రాకపోవటాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి? ఇది రైతులకు అన్యాయం చేయటమే. కోట్లాది ప్రజల నిత్యావసరం పసుపు. అటువంటి అవసరాన్ని తీర్చుతున్న పసుపు రైతుకు కనీస మద్దతు ధర నిర్ణయించటానికి ప్రభుత్వం వెనుకాడటం రైతులను తీవ్ర అన్యాయానికి గురి చేయటమే.తెలంగాణలోని నిజామాబాదుజిల్లాలో అత్యధిక విస్తీర్ణంలో ఈ పంట సాగు చేస్తున్నారు. అలాగే కరీంనగర్, వరంగల్తో పాటు ఆదిలాబాద్, రంగారెడ్డి, మెదక్, ఖమ్మం జిల్లాలో కూడా ఈ పంటను సాగుచేస్తున్నారు. నిజామాబాదు ప్రాంతంలో దాదాపుగా 25,000 హెక్టార్లలో రైతులు పసుపు సాగు చేస్తున్నారు. మార్కెట్లో గిట్టుబాటు ధర రాకపోవడంతో సాగు విస్తీర్ణంలో హెచ్చు తగ్గులు జరిగినా రైతులు పంట వేయడాన్ని మానుకోలేదు. ఉత్తర తెలంగాణలో నిజామాబాదు మార్కెట్ యార్డే పసుపు విక్రయాలకు ప్రధాన ఆధారం. అయితే పంట మార్కెట్కి వచ్చినప్పుడు అక్కడి వ్యాపారస్తులు, కమిషన్ ఏజెంట్లు సిండికేట్గా ఏర్పడి ధరను తగ్గిస్తున్నారు. గత్యంతరం లేక కొందరు రైతులు వారు అడిగిన ధరకే అమ్ముకుంటున్నారు. మరి కొందరు నిజామాబాదు నుంచి 500 కిలోమీటర్ల దూరంగా ఉన్న సాంగ్లి మార్కెట్కి తీసుకెళ్ళి నిజామాబాదు మార్కెట్ ధర కంటే కొంచెం ఎక్కువ ధరకు అమ్ముకుంటున్నారు.‍‍మిగిలిన పంటలతో చూస్తే పసుపు పంటకు పెట్టుబడి ఎక్కువే. అలాగే పంట చేతికి రావడానికి తొమ్మిది నెలలు పడుతుంది. దాదాపుగా ఈ పంటకు దుక్కి దున్నే ఖర్చులు మొదలుకొని పంట మార్కెట్కి తీసుకుపోయేవరకు అయ్యే ఖర్చు ఎకరానికి రూ.1.20 లక్షల దాకా వుంటుంది. ఎన్నో ఒడిదుడుకుల మధ్య రైతులు సాగు చేస్తే ప్రభుత్వాల నుంచి రైతులకు సహకారం కేవలం ప్రచారాలకే పరిమితమవుతోంది! పసుపు రైతులకు దిగుబడి విషయంలో పూర్తి సహకారం అందించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా వున్నది. పసుపు పరిశోధనా కేంద్రాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం సహాయంతో నిజామాబాదు జిల్లా కమ్మర్పల్లి గ్రామంలో ఏర్పాటు చేసిన కొండా లక్ష్మణ్ తెలంగాణా రాష్ట్ర ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయంలో 2009లో పసుపు పరిశోధనా కేంద్రం ఒకదాన్ని నెలకొల్పారు. అయితే దీనివల్ల రైతులకు ఇప్పటివరకు ఎలాంటి ప్రయోజనాలు సమకూరలేదు. అసలు ఆ పరిశోధనా కేంద్రానికి తగిన సిబ్బంది లేరు. కేంద్ర ప్రభుత్వం 80శాతం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 20శాతం నిధులు ఇచ్చి ఈ పరిశోధనా కేంద్రాన్ని రైతులకు ప్రయోజనకరంగా ప్రోత్సహించాలి. అలాగే నిజామాబాద్ జిల్లాలోని ధర్పల్లి, వేల్పూర్, తిమ్మపూర్ గ్రామాలలో కూడా ప్రభుత్వం ఆధ్వర్యంలో పసుపు పరిశోధన కేంద్రాలు వున్నాయి. వేల ఎకరాలలోని ఈ కేంద్రాలు కూడా రైతులకు నిరుపయోగంగా వున్నాయి.మరో ముఖ్యమైన విషయమేమిటంటే దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో పండే పసుపు కంటే నిజామాబాద్ జిల్లా ఆర్మూర్ ప్రాంతంలో పండే పసుపుకే అత్య ధిక ఎగుమతి అవకాశాలు ఉన్నాయి. కుర్కుమిన్ శాతం ఎక్కువ ఉన్న కొన్ని ప్రాంతాల, కొన్ని రకాల వంగడాల పసుపుకు మాత్రమే అత్యధిక ఎగుమతి అవకాశాలు వున్నాయని అధికారులు చెబుతున్నారు. వాస్తవానికి కుర్కిమిన్ గురించి రైతులకు తెలియజెప్పి, దాన్ని నిర్ధారణ చేసే మెకానిజాన్ని రైతులకు అందజేయడంలో ఇప్పటివరకూ ఏ ప్రభుత్వమూ బాధ్యతను సక్రమంగా నిర్వర్తించలేదనేది ఒక నిష్ఠుర సత్యం. నిజామాబాదు జిల్లా వేల్పూర్ మండలంలోని పడ్గల్ గ్రామంలో పసుపుకు సంబంధించి 40.23 ఎకరాలల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక పరిశ్రమ నేర్పాటు చేయనున్నది. దీని వల్ల రైతులకు ఏ రకమైన ఉపయోగం వుంటుందనే విషయంలో స్పష్టత లేదు. ఇది కేవలం ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ అయితే దానివల్ల వ్యాపారులకు మాత్రమే ఉపయోగం. పసుపు రైతులకు కావాల్సింది మద్దతు ధర.పసుపు బోర్డు ఏర్పాటు చేస్తే రైతుకు మద్దతు ధర లభిస్తుంది.పొగాకు బోర్డ్, మిర్చి బోర్డుల వల్ల ఆ రైతులకు లాభం చేకూరలేదా? ఇది స్పష్టంగా తెలుస్తున్నప్పటికీ పసుపు బోర్డును ఏర్పాటు చేసే దిశగా ప్రభుత్వాలు ఆలోచన చేయకపోవడం రైతులకు అన్యాయం చేయడమే.ప్రస్తుతం నిజామాబాద్ మార్కెట్లో పసుపు ధర రూ.6000 నుంచి రూ.6500 దాకా వుంది. ఇప్పుడే ఇలా వుంటే పంట పూర్తిగా మార్కెట్లోకి వస్తే ధర ఇంకా తగ్గిస్తారు. ఆ తక్కువ ధరతో రైతు పూర్తిగా నష్టపోతాడు.మరో దిక్కు ఇ–నామ్ మార్కెట్ అంటున్నారు ఈ విషయంలో ప్రభుత్వం చాలా ప్రచారం చేసింది. కాని చెప్పే దానికి భిన్నంగా మార్కెట్ యార్డుల్లో వ్యవస్థ వుంది. వాస్తవానికి ఇ–నామ్ మార్కెట్ విధానం ద్వారా దేశంలోని వ్యాపారస్తులు ఎక్కడి నుంచయినా ట్రేడింగ్ చేయొచ్చు దీని వల్ల ట్రేడర్స్ పెరిగి కొనుగోలులో పోటి పెరిగి రైతులకు ధర పెరిగే అవకాశం వుంటుంది. కాని ఇక్కడ ఒక విషయం గమనించాలి. దేశంలో ఎక్కడెక్కడో వున్న ట్రేడర్స్ మార్కెట్ యార్డులోకి వచ్చి చూడలేరు కాబట్టి వారికి సరిపడే పంట నమూనాలు నెట్లో పెట్టాలి దాన్ని చూసి ట్రేడర్స్ ధరను నిర్ణయం చేసుకొంటారు. ట్రేడర్స్ నిర్ణయించిన ధరకు ఇవ్వాలా వద్దా అనే దాన్ని రైతు నిర్ణయం చేసుకొంటాడు.నిజానికి మేము ఇటీవల కొన్ని మార్కెట్ యార్డులు సందర్శించినప్పుడు అక్కడ పంట నమూనాలను చూసే పరికరాలు లేవు. అవి లేకుండా పంట నమూనాలను ఎలా నెట్లో పెట్టగలరు? దూర ప్రాంతాల ట్రేడర్స్ ఎలా కొనుగోలు చేస్తారు? దీనివల్ల రైతులకు ఎలా ధర పెరిగే అవకాశం వుంటుంది?ఎప్పటిలాగే ఆయా మార్కెట్ యార్డులలో వున్న కొద్ది మంది వ్యాపారస్తులే మార్కెట్ను శాసిస్తూ రైతులను ముంచుతున్నారు. మార్కెట్ యార్డుల్లో పాత పద్ధతులు మార్చకుండా రైతులకు మద్దతు ధర ఎలా వస్తుంది? పసుపు రైతుల మేలు కోసం ప్రభుత్వం చేపట్టాల్సిన కొన్ని చర్యలు: 1. పసుపుకు కనీస మద్దతు ధర రూ.10,500 (క్వింటాలుకు) ఇవ్వాలి; 2. అధిక దిగుబడి నిచ్చే, మార్కెట్ అవసరాల సరిపోయే విత్తన రకాలకు విస్తృత ప్రచారం కల్పించాలి. అటువంటి విత్తనాలను రైతులకు అవసరమైనంత మేరకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందించాలి; 3. కేంద్ర వాణిజ్య వ్యవహారాల శాఖ పరిధిలో ఉన్న ఎగుమతి ప్రోత్సాహక పథకాలు, తద్వారా నిధులు, ఈ ప్రాంతంలో ఉపయోగించే విధంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక ప్రత్యేక అధికారిని నియమించి లక్ష్యం పూర్తి అయ్యేవరకు చర్యలు చేపట్టాలి; 4. తెలంగాణలో పసుపు బోర్డు ఏర్పాటు చేయాలి. రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఈ విషయమై ఒక అఖిల పక్ష ప్రతినిధి బృందాన్ని ప్రధాన మంత్రి వద్దకు తీసుకు వెళ్ళాలి; 5. శాసన సభలో పసుపు బోర్డు ఏర్పాటు మీద ఒక ఏకగ్రీవ తీర్మానం చేయాలి. 6. మార్కెట్ ధరల స్థిరీకరణ నిధి ఏర్పాటు చేయాలి. ముఖ్యమంత్రి దగ్గర వున్న నిధులు దీనికి ఇవ్వాలి.యస్. అన్వేష్ రెడ్డి వైస్ చైర్మన్, కిసాన్ ఖేత్ మజ్దూర్ కాంగ్రెస్భారత దేశంలో ఏటా దాదాపు 8,00,000 టన్నుల పసుపు ఉత్పత్తి అవుతుంది. పసుపు ఉత్పత్తి‍లోనే కాక దాని వినియోగంలో కూడా భారతదేశమే ప్రపంచ అగ్రగామి. మన దేశంలో పసుపు ఉత్పత్తిలో ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మొదటి స్థానంలో ఉండేది. దేశమంతటా 1,72,000 హెక్టార్లలో పసుపు పంట పండుతుంటే, ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 74,000 హెక్టార్లలో పసుపు సాగు చేసే వారు. సమైక్య రాష్ట్రంలో, తెలంగాణ ప్రాంతంలో 55,000 హెక్టార్లలో రైతులు పసుపు పండించారు. అంటే దాదాపు 30 శాతం తెలంగాణలోనే ఉత్పత్తి అయ్యేది. అయినా పసుపు విషయంలో తెలంగాణకు తగిన గుర్తింపు స్థానికంగా కాని, దేశంలో కాని లేకపోవడం శోచనీయం.పసుపు ఉత్పత్తిలో తెలంగాణ అగ్రస్థానంలో ఉన్నా, ఏటా దాదాపు రూ.500 కోట్ల విలువైన వ్యవసాయక ఉత్పత్తిని దేశానికి అందిస్తున్నా, దేశ ఎగుమతులకు విశేషంగా తోడ్పడుతున్నా పసుపు బోర్డు ఏర్పాటుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ముందుకు రాకపోవటాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి? ఇది రైతులకు అన్యాయం చేయటమే. కోట్లాది ప్రజల నిత్యావసరం పసుపు. అటువంటి అవసరాన్ని తీర్చుతున్న పసుపు రైతుకు కనీస మద్దతు ధర నిర్ణయించటానికి ప్రభుత్వం వెనుకాడటం రైతులను తీవ్ర అన్యాయానికి గురి చేయటమే.తెలంగాణలోని నిజామాబాదుజిల్లాలో అత్యధిక విస్తీర్ణంలో ఈ పంట సాగు చేస్తున్నారు. అలాగే కరీంనగర్, వరంగల్తో పాటు ఆదిలాబాద్, రంగారెడ్డి, మెదక్, ఖమ్మం జిల్లాలో కూడా ఈ పంటను సాగుచేస్తున్నారు. నిజామాబాదు ప్రాంతంలో దాదాపుగా 25,000 హెక్టార్లలో రైతులు పసుపు సాగు చేస్తున్నారు. మార్కెట్లో గిట్టుబాటు ధర రాకపోవడంతో సాగు విస్తీర్ణంలో హెచ్చు తగ్గులు జరిగినా రైతులు పంట వేయడాన్ని మానుకోలేదు. ఉత్తర తెలంగాణలో నిజామాబాదు మార్కెట్ యార్డే పసుపు విక్రయాలకు ప్రధాన ఆధారం. అయితే పంట మార్కెట్కి వచ్చినప్పుడు అక్కడి వ్యాపారస్తులు, కమిషన్ ఏజెంట్లు సిండికేట్గా ఏర్పడి ధరను తగ్గిస్తున్నారు. గత్యంతరం లేక కొందరు రైతులు వారు అడిగిన ధరకే అమ్ముకుంటున్నారు. మరి కొందరు నిజామాబాదు నుంచి 500 కిలోమీటర్ల దూరంగా ఉన్న సాంగ్లి మార్కెట్కి తీసుకెళ్ళి నిజామాబాదు మార్కెట్ ధర కంటే కొంచెం ఎక్కువ ధరకు అమ్ముకుంటున్నారు.‍‍మిగిలిన పంటలతో చూస్తే పసుపు పంటకు పెట్టుబడి ఎక్కువే. అలాగే పంట చేతికి రావడానికి తొమ్మిది నెలలు పడుతుంది. దాదాపుగా ఈ పంటకు దుక్కి దున్నే ఖర్చులు మొదలుకొని పంట మార్కెట్కి తీసుకుపోయేవరకు అయ్యే ఖర్చు ఎకరానికి రూ.1.20 లక్షల దాకా వుంటుంది. ఎన్నో ఒడిదుడుకుల మధ్య రైతులు సాగు చేస్తే ప్రభుత్వాల నుంచి రైతులకు సహకారం కేవలం ప్రచారాలకే పరిమితమవుతోంది! పసుపు రైతులకు దిగుబడి విషయంలో పూర్తి సహకారం అందించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా వున్నది. పసుపు పరిశోధనా కేంద్రాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం సహాయంతో నిజామాబాదు జిల్లా కమ్మర్పల్లి గ్రామంలో ఏర్పాటు చేసిన కొండా లక్ష్మణ్ తెలంగాణా రాష్ట్ర ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయంలో 2009లో పసుపు పరిశోధనా కేంద్రం ఒకదాన్ని నెలకొల్పారు. అయితే దీనివల్ల రైతులకు ఇప్పటివరకు ఎలాంటి ప్రయోజనాలు సమకూరలేదు. అసలు ఆ పరిశోధనా కేంద్రానికి తగిన సిబ్బంది లేరు. కేంద్ర ప్రభుత్వం 80శాతం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 20శాతం నిధులు ఇచ్చి ఈ పరిశోధనా కేంద్రాన్ని రైతులకు ప్రయోజనకరంగా ప్రోత్సహించాలి. అలాగే నిజామాబాద్ జిల్లాలోని ధర్పల్లి, వేల్పూర్, తిమ్మపూర్ గ్రామాలలో కూడా ప్రభుత్వం ఆధ్వర్యంలో పసుపు పరిశోధన కేంద్రాలు వున్నాయి. వేల ఎకరాలలోని ఈ కేంద్రాలు కూడా రైతులకు నిరుపయోగంగా వున్నాయి.మరో ముఖ్యమైన విషయమేమిటంటే దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో పండే పసుపు కంటే నిజామాబాద్ జిల్లా ఆర్మూర్ ప్రాంతంలో పండే పసుపుకే అత్య ధిక ఎగుమతి అవకాశాలు ఉన్నాయి. కుర్కుమిన్ శాతం ఎక్కువ ఉన్న కొన్ని ప్రాంతాల, కొన్ని రకాల వంగడాల పసుపుకు మాత్రమే అత్యధిక ఎగుమతి అవకాశాలు వున్నాయని అధికారులు చెబుతున్నారు. వాస్తవానికి కుర్కిమిన్ గురించి రైతులకు తెలియజెప్పి, దాన్ని నిర్ధారణ చేసే మెకానిజాన్ని రైతులకు అందజేయడంలో ఇప్పటివరకూ ఏ ప్రభుత్వమూ బాధ్యతను సక్రమంగా నిర్వర్తించలేదనేది ఒక నిష్ఠుర సత్యం. నిజామాబాదు జిల్లా వేల్పూర్ మండలంలోని పడ్గల్ గ్రామంలో పసుపుకు సంబంధించి 40.23 ఎకరాలల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక పరిశ్రమ నేర్పాటు చేయనున్నది. దీని వల్ల రైతులకు ఏ రకమైన ఉపయోగం వుంటుందనే విషయంలో స్పష్టత లేదు. ఇది కేవలం ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ అయితే దానివల్ల వ్యాపారులకు మాత్రమే ఉపయోగం. పసుపు రైతులకు కావాల్సింది మద్దతు ధర.పసుపు బోర్డు ఏర్పాటు చేస్తే రైతుకు మద్దతు ధర లభిస్తుంది.పొగాకు బోర్డ్, మిర్చి బోర్డుల వల్ల ఆ రైతులకు లాభం చేకూరలేదా? ఇది స్పష్టంగా తెలుస్తున్నప్పటికీ పసుపు బోర్డును ఏర్పాటు చేసే దిశగా ప్రభుత్వాలు ఆలోచన చేయకపోవడం రైతులకు అన్యాయం చేయడమే.ప్రస్తుతం నిజామాబాద్ మార్కెట్లో పసుపు ధర రూ.6000 నుంచి రూ.6500 దాకా వుంది. ఇప్పుడే ఇలా వుంటే పంట పూర్తిగా మార్కెట్లోకి వస్తే ధర ఇంకా తగ్గిస్తారు. ఆ తక్కువ ధరతో రైతు పూర్తిగా నష్టపోతాడు.మరో దిక్కు ఇ–నామ్ మార్కెట్ అంటున్నారు ఈ విషయంలో ప్రభుత్వం చాలా ప్రచారం చేసింది. కాని చెప్పే దానికి భిన్నంగా మార్కెట్ యార్డుల్లో వ్యవస్థ వుంది. వాస్తవానికి ఇ–నామ్ మార్కెట్ విధానం ద్వారా దేశంలోని వ్యాపారస్తులు ఎక్కడి నుంచయినా ట్రేడింగ్ చేయొచ్చు దీని వల్ల ట్రేడర్స్ పెరిగి కొనుగోలులో పోటి పెరిగి రైతులకు ధర పెరిగే అవకాశం వుంటుంది. కాని ఇక్కడ ఒక విషయం గమనించాలి. దేశంలో ఎక్కడెక్కడో వున్న ట్రేడర్స్ మార్కెట్ యార్డులోకి వచ్చి చూడలేరు కాబట్టి వారికి సరిపడే పంట నమూనాలు నెట్లో పెట్టాలి దాన్ని చూసి ట్రేడర్స్ ధరను నిర్ణయం చేసుకొంటారు. ట్రేడర్స్ నిర్ణయించిన ధరకు ఇవ్వాలా వద్దా అనే దాన్ని రైతు నిర్ణయం చేసుకొంటాడు.నిజానికి మేము ఇటీవల కొన్ని మార్కెట్ యార్డులు సందర్శించినప్పుడు అక్కడ పంట నమూనాలను చూసే పరికరాలు లేవు. అవి లేకుండా పంట నమూనాలను ఎలా నెట్లో పెట్టగలరు? దూర ప్రాంతాల ట్రేడర్స్ ఎలా కొనుగోలు చేస్తారు? దీనివల్ల రైతులకు ఎలా ధర పెరిగే అవకాశం వుంటుంది?ఎప్పటిలాగే ఆయా మార్కెట్ యార్డులలో వున్న కొద్ది మంది వ్యాపారస్తులే మార్కెట్ను శాసిస్తూ రైతులను ముంచుతున్నారు. మార్కెట్ యార్డుల్లో పాత పద్ధతులు మార్చకుండా రైతులకు మద్దతు ధర ఎలా వస్తుంది? పసుపు రైతుల మేలు కోసం ప్రభుత్వం చేపట్టాల్సిన కొన్ని చర్యలు: 1. పసుపుకు కనీస మద్దతు ధర రూ.10,500 (క్వింటాలుకు) ఇవ్వాలి; 2. అధిక దిగుబడి నిచ్చే, మార్కెట్ అవసరాల సరిపోయే విత్తన రకాలకు విస్తృత ప్రచారం కల్పించాలి. అటువంటి విత్తనాలను రైతులకు అవసరమైనంత మేరకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందించాలి; 3. కేంద్ర వాణిజ్య వ్యవహారాల శాఖ పరిధిలో ఉన్న ఎగుమతి ప్రోత్సాహక పథకాలు, తద్వారా నిధులు, ఈ ప్రాంతంలో ఉపయోగించే విధంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక ప్రత్యేక అధికారిని నియమించి లక్ష్యం పూర్తి అయ్యేవరకు చర్యలు చేపట్టాలి; 4. తెలంగాణలో పసుపు బోర్డు ఏర్పాటు చేయాలి. రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఈ విషయమై ఒక అఖిల పక్ష ప్రతినిధి బృందాన్ని ప్రధాన మంత్రి వద్దకు తీసుకు వెళ్ళాలి; 5. శాసన సభలో పసుపు బోర్డు ఏర్పాటు మీద ఒక ఏకగ్రీవ తీర్మానం చేయాలి. 6. మార్కెట్ ధరల స్థిరీకరణ నిధి ఏర్పాటు చేయాలి. ముఖ్యమంత్రి దగ్గర వున్న నిధులు దీనికి ఇవ్వాలి.యస్. అన్వేష్ రెడ్డి వైస్ చైర్మన్, కిసాన్ ఖేత్ మజ్దూర్ కాంగ్రెస్
raitulaku kaavaalsindi maddatu dhara. pasupu bordu erpaatu cheste raituku maddatu dhara labhistundi ani raitula anubhavaalu spashtam chestunnayi. pogaaku bord, mirchiboardla valla aayaa raitulaku laabham chekuraleda? pasupu bordunu erpaatu chese disagaa prabhutvaalu aalochana cheyakapovadam raitulaku anyayam cheyadame.bhaarata desamlo eta daadaapu 8,00,000 tannula pasupu utpatti avutundi. pasupu utpatti‍lone kaaka daani viniyogamlo kuudaa bharatadesame prapancha agragami. mana desamlo pasupu utpattilo ummadi aandhra pradesh modati sthaanamlo undedi. deshamantata 1,72,000 hectarlalo pasupu panta pandutunte, ummadi aandhra pradesh rashtramlo 74,000 hectarlalo pasupu saagu chese vaaru. samaikya rashtramlo, telamgaana praantamlo 55,000 hectarlalo raitulu pasupu pandinchaaru. ante daadaapu 30 saatam telangaanalone utpatti ayyedi. aina pasupu vishayamlo telangaanaku tagina gurtimpu sthaanikamgaa kaani, desamlo kaani lekapovadam shochaneeyam.pasupu utpattilo telamgaana agrasthaanamlo unna, eta daadaapu roo.500 kotla viluvaina vyavasaayaka utpattini deshaniki andistunna, desha egumatulaku visaeshamgaa todpadutunna pasupu bordu erpaatuku kendra prabhutvam munduku rakapovatanni ela artham chesukovali? idhi raitulaku anyayam cheyatame. kotladi prajala nityaavasaram pasupu. atuvanti avasaraanni teerchutunna pasupu raituku kaneesa maddatu dhara nirnayinchataaniki prabhutvam venukaadatam raitulanu teevra anyaayaaniki guri cheyatame.telangaanaloni nijamabadujillalo atyadhika vistiirnamlo ee panta saagu chestunnaru. alaage karinnagar, varangaltho paatu adilabad, rangareddy, medak, khammam jillaalo kuudaa ee pantanu saaguchestunnaaru. nijamabadu praantamlo daadaapugaa 25,000 hectarlalo raitulu pasupu saagu chestunnaru. marketlo gittubaatu dhara rakapovadamto saagu vistiirnamlo hechu taggulu jarigina raitulu panta veyadaanni maanukoledu. uttara telamgaanalo nijamabadu market yarde pasupu vikrayaalaku pradhaana aadhaaram. ayithe panta marketki vachinappudu akkadi vyaapaarastulu, kamishan agentlu sindiketga erpadi dharanu taggistunnaru. gatyantaram leka kondaru raitulu vaaru adigina dharake ammukuntunnaru. mari kondaru nijamabadu nunchi 500 kilometerla dooramgaa unna sangli marketki teesukelli nijamabadu market dhara kante konchem ekkuva dharaku ammukuntunnaru.‍‍migilina pantalatho chuste pasupu pantaku pettubadi ekkuve. alaage panta chetiki raavadaaniki tommidi nelalu padutundi. daadaapugaa ee pantaku dukki dunne kharchulu modalukoni panta marketki teesukupoyevaraku ayye kharchu ekaraaniki roo.1.20 lakshala daka vuntundi. enno odidudukula madhya raitulu saagu cheste prabhutvaala nunchi raitulaku sahakaaram kevalam prachaaraalake parimitamavutondi! pasupu raitulaku digubadi vishayamlo puurti sahakaaram andinchaalsina avasaram entainaa vunnadi. pasupu parisodhanaa kendraanni kendra prabhutvam sahaayamtho nijamabadu jilla kammarpalli graamamlo erpaatu chesina konda lakshman telamgaanaa rashtra udyaana vishwavidyaalayamlo 2009loo pasupu parisodhanaa kendram okadaanni nelakolpaaru. ayithe deenivalla raitulaku ippativaraku elanti prayojanaalu samakuuraleedu. asalu aa parisodhanaa kendraaniki tagina sibbandi leru. kendra prabhutvam 80saatam, rashtra prabhutvam 20saatam nidhulu ichi ee parisodhanaa kendraanni raitulaku prayojanakaramgaa prothsahinchaali. alaage nijamabad jillaalooni dharpalli, velpur, timmapur graamaalalo kuudaa prabhutvam aadhvaryamlo pasupu parisodhana kendraalu vunnayi. vela ekaraalaloni ee kendraalu kuudaa raitulaku nirupayogamgaa vunnayi.maro mukhyamaina vishayamemitante desamloni itara praantaalalo pande pasupu kante nijamabad jilla armur praantamlo pande pasupuke atya dhika egumati avakaasaalu unnaayi. kurkumin saatam ekkuva unna konni praantaala, konni rakala vangadaala pasupuku matrame atyadhika egumati avakaasaalu vunnaayani adhikaarulu chebutunnaru. vaastavaaniki kurkimin gurinchi raitulaku teliyajeppi, daanni nirdhaarana chese meconizanni raitulaku andajeyadamlo ippativarakuu e prabhutvamuu baadhyatanu sakramamgaa nirvartinchaledanedi oka nishtura satyam. nijamabadu jilla velpur mandalamlooni padgal graamamlo pasupuku sambandhinchi 40.23 ekaraalallo rashtra prabhutvam oka parisrama nerpaatu cheyanunnadi. deeni valla raitulaku e rakamaina upayogam vuntundane vishayamlo spashtata ledu. idhi kevalam prossesing unit ayithe daanivalla vyaapaarulaku matrame upayogam. pasupu raitulaku kaavaalsindi maddatu dhara.pasupu bordu erpaatu cheste raituku maddatu dhara labhistundi.pogaaku bord, mirchi bordula valla aa raitulaku laabham chekuraleda? idhi spashtamgaa telustunnappatiki pasupu bordunu erpaatu chese disagaa prabhutvaalu aalochana cheyakapovadam raitulaku anyayam cheyadame.prastutam nijamabad marketlo pasupu dhara roo.6000 nunchi roo.6500 daka vundi. ippude ilaa vunte panta puurtigaa marketloki vaste dhara inka taggistaaru. aa takkuva dharatho raitu puurtigaa nashtapotadu.maro dikku i–nam market antunnaru ee vishayamlo prabhutvam chala prachaaram chesindi. kaani cheppe daaniki bhinnamgaa market yaardullo vyavastha vundi. vaastavaaniki i–nam market vidhaanam dwara desamloni vyaapaarastulu ekkadi nunchayinaa trading cheyochu deeni valla traders perigi konugolulo poti perigi raitulaku dhara perige avakaasam vuntundi. kaani ikkada oka vishayam gamaninchaali. desamlo ekkadekkado vunna traders market yaarduloki vachi chudaleru kabatti vaariki saripade panta namuunaalu netlo pettali daanni chusi traders dharanu nirnayam chesukontaru. traders nirnayinchina dharaku ivwala vadda ane daanni raitu nirnayam chesukontadu.nijaaniki memu iteevala konni market yaardulu sandarsinchinappudu akkada panta namuunaalanu chuse parikaraalu levu. avi lekunda panta namuunaalanu ela netlo pettagalaru? dhoora praantaala traders ela konugolu chestaaru? deenivalla raitulaku ela dhara perige avakaasam vuntundi?eppatilaage aayaa market yaardulalo vunna koddi mandi vyaapaarastule maarketnu saasistuu raitulanu munchutunnaaru. market yaardullo paata paddhatulu marchakunda raitulaku maddatu dhara ela vastundi? pasupu raitula melu kosam prabhutvam chepattalsina konni charyalu: 1. pasupuku kaneesa maddatu dhara roo.10,500 (kvintaaluku) ivvali; 2. adhika digubadi nichhe, market avasaraala saripoye vittana rakalaku vistruta prachaaram kalpinchaali. atuvanti vittanaalanu raitulaku avasaramainanta meraku rashtra prabhutvam andinchaali; 3. kendra vaanijya vyavahaaraala saakha paridhilo unna egumati prothsaahaka pathakaalu, tadwara nidhulu, ee praantamlo upayoginche vidhamgaa rashtra prabhutvam oka pratyeka adhikaarini niyaminchi lakshyam puurti ayyevaraku charyalu chepattali; 4. telamgaanalo pasupu bordu erpaatu cheyali. rashtra mukhyamantri ee vishayamai oka akhila paksha pratinidhi brundaanni pradhaana mantri vaddaku teesuku vellaali; 5. saasana sabhalo pasupu bordu erpaatu meeda oka ekagreeva teermaanam cheyali. 6. market dharala sthireekarana nidhi erpaatu cheyali. mukhyamantri daggara vunna nidhulu deeniki ivvali.yas. anvesh reddi vais chairman, kisan khet majdur kaangresbhaarata desamlo eta daadaapu 8,00,000 tannula pasupu utpatti avutundi. pasupu utpatti‍lone kaaka daani viniyogamlo kuudaa bharatadesame prapancha agragami. mana desamlo pasupu utpattilo ummadi aandhra pradesh modati sthaanamlo undedi. deshamantata 1,72,000 hectarlalo pasupu panta pandutunte, ummadi aandhra pradesh rashtramlo 74,000 hectarlalo pasupu saagu chese vaaru. samaikya rashtramlo, telamgaana praantamlo 55,000 hectarlalo raitulu pasupu pandinchaaru. ante daadaapu 30 saatam telangaanalone utpatti ayyedi. aina pasupu vishayamlo telangaanaku tagina gurtimpu sthaanikamgaa kaani, desamlo kaani lekapovadam shochaneeyam.pasupu utpattilo telamgaana agrasthaanamlo unna, eta daadaapu roo.500 kotla viluvaina vyavasaayaka utpattini deshaniki andistunna, desha egumatulaku visaeshamgaa todpadutunna pasupu bordu erpaatuku kendra prabhutvam munduku rakapovatanni ela artham chesukovali? idhi raitulaku anyayam cheyatame. kotladi prajala nityaavasaram pasupu. atuvanti avasaraanni teerchutunna pasupu raituku kaneesa maddatu dhara nirnayinchataaniki prabhutvam venukaadatam raitulanu teevra anyaayaaniki guri cheyatame.telangaanaloni nijamabadujillalo atyadhika vistiirnamlo ee panta saagu chestunnaru. alaage karinnagar, varangaltho paatu adilabad, rangareddy, medak, khammam jillaalo kuudaa ee pantanu saaguchestunnaaru. nijamabadu praantamlo daadaapugaa 25,000 hectarlalo raitulu pasupu saagu chestunnaru. marketlo gittubaatu dhara rakapovadamto saagu vistiirnamlo hechu taggulu jarigina raitulu panta veyadaanni maanukoledu. uttara telamgaanalo nijamabadu market yarde pasupu vikrayaalaku pradhaana aadhaaram. ayithe panta marketki vachinappudu akkadi vyaapaarastulu, kamishan agentlu sindiketga erpadi dharanu taggistunnaru. gatyantaram leka kondaru raitulu vaaru adigina dharake ammukuntunnaru. mari kondaru nijamabadu nunchi 500 kilometerla dooramgaa unna sangli marketki teesukelli nijamabadu market dhara kante konchem ekkuva dharaku ammukuntunnaru.‍‍migilina pantalatho chuste pasupu pantaku pettubadi ekkuve. alaage panta chetiki raavadaaniki tommidi nelalu padutundi. daadaapugaa ee pantaku dukki dunne kharchulu modalukoni panta marketki teesukupoyevaraku ayye kharchu ekaraaniki roo.1.20 lakshala daka vuntundi. enno odidudukula madhya raitulu saagu cheste prabhutvaala nunchi raitulaku sahakaaram kevalam prachaaraalake parimitamavutondi! pasupu raitulaku digubadi vishayamlo puurti sahakaaram andinchaalsina avasaram entainaa vunnadi. pasupu parisodhanaa kendraanni kendra prabhutvam sahaayamtho nijamabadu jilla kammarpalli graamamlo erpaatu chesina konda lakshman telamgaanaa rashtra udyaana vishwavidyaalayamlo 2009loo pasupu parisodhanaa kendram okadaanni nelakolpaaru. ayithe deenivalla raitulaku ippativaraku elanti prayojanaalu samakuuraleedu. asalu aa parisodhanaa kendraaniki tagina sibbandi leru. kendra prabhutvam 80saatam, rashtra prabhutvam 20saatam nidhulu ichi ee parisodhanaa kendraanni raitulaku prayojanakaramgaa prothsahinchaali. alaage nijamabad jillaalooni dharpalli, velpur, timmapur graamaalalo kuudaa prabhutvam aadhvaryamlo pasupu parisodhana kendraalu vunnayi. vela ekaraalaloni ee kendraalu kuudaa raitulaku nirupayogamgaa vunnayi.maro mukhyamaina vishayamemitante desamloni itara praantaalalo pande pasupu kante nijamabad jilla armur praantamlo pande pasupuke atya dhika egumati avakaasaalu unnaayi. kurkumin saatam ekkuva unna konni praantaala, konni rakala vangadaala pasupuku matrame atyadhika egumati avakaasaalu vunnaayani adhikaarulu chebutunnaru. vaastavaaniki kurkimin gurinchi raitulaku teliyajeppi, daanni nirdhaarana chese meconizanni raitulaku andajeyadamlo ippativarakuu e prabhutvamuu baadhyatanu sakramamgaa nirvartinchaledanedi oka nishtura satyam. nijamabadu jilla velpur mandalamlooni padgal graamamlo pasupuku sambandhinchi 40.23 ekaraalallo rashtra prabhutvam oka parisrama nerpaatu cheyanunnadi. deeni valla raitulaku e rakamaina upayogam vuntundane vishayamlo spashtata ledu. idhi kevalam prossesing unit ayithe daanivalla vyaapaarulaku matrame upayogam. pasupu raitulaku kaavaalsindi maddatu dhara.pasupu bordu erpaatu cheste raituku maddatu dhara labhistundi.pogaaku bord, mirchi bordula valla aa raitulaku laabham chekuraleda? idhi spashtamgaa telustunnappatiki pasupu bordunu erpaatu chese disagaa prabhutvaalu aalochana cheyakapovadam raitulaku anyayam cheyadame.prastutam nijamabad marketlo pasupu dhara roo.6000 nunchi roo.6500 daka vundi. ippude ilaa vunte panta puurtigaa marketloki vaste dhara inka taggistaaru. aa takkuva dharatho raitu puurtigaa nashtapotadu.maro dikku i–nam market antunnaru ee vishayamlo prabhutvam chala prachaaram chesindi. kaani cheppe daaniki bhinnamgaa market yaardullo vyavastha vundi. vaastavaaniki i–nam market vidhaanam dwara desamloni vyaapaarastulu ekkadi nunchayinaa trading cheyochu deeni valla traders perigi konugolulo poti perigi raitulaku dhara perige avakaasam vuntundi. kaani ikkada oka vishayam gamaninchaali. desamlo ekkadekkado vunna traders market yaarduloki vachi chudaleru kabatti vaariki saripade panta namuunaalu netlo pettali daanni chusi traders dharanu nirnayam chesukontaru. traders nirnayinchina dharaku ivwala vadda ane daanni raitu nirnayam chesukontadu.nijaaniki memu iteevala konni market yaardulu sandarsinchinappudu akkada panta namuunaalanu chuse parikaraalu levu. avi lekunda panta namuunaalanu ela netlo pettagalaru? dhoora praantaala traders ela konugolu chestaaru? deenivalla raitulaku ela dhara perige avakaasam vuntundi?eppatilaage aayaa market yaardulalo vunna koddi mandi vyaapaarastule maarketnu saasistuu raitulanu munchutunnaaru. market yaardullo paata paddhatulu marchakunda raitulaku maddatu dhara ela vastundi? pasupu raitula melu kosam prabhutvam chepattalsina konni charyalu: 1. pasupuku kaneesa maddatu dhara roo.10,500 (kvintaaluku) ivvali; 2. adhika digubadi nichhe, market avasaraala saripoye vittana rakalaku vistruta prachaaram kalpinchaali. atuvanti vittanaalanu raitulaku avasaramainanta meraku rashtra prabhutvam andinchaali; 3. kendra vaanijya vyavahaaraala saakha paridhilo unna egumati prothsaahaka pathakaalu, tadwara nidhulu, ee praantamlo upayoginche vidhamgaa rashtra prabhutvam oka pratyeka adhikaarini niyaminchi lakshyam puurti ayyevaraku charyalu chepattali; 4. telamgaanalo pasupu bordu erpaatu cheyali. rashtra mukhyamantri ee vishayamai oka akhila paksha pratinidhi brundaanni pradhaana mantri vaddaku teesuku vellaali; 5. saasana sabhalo pasupu bordu erpaatu meeda oka ekagreeva teermaanam cheyali. 6. market dharala sthireekarana nidhi erpaatu cheyali. mukhyamantri daggara vunna nidhulu deeniki ivvali.yas. anvesh reddi vais chairman, kisan khet majdur congress