ప్రపంచంలో, ఏ దేశంలో వున్న కమ్యూనిస్టు పార్టీలైనా, ఎప్పుడూ, ‘మార్క్సిజం’ నించి ఏమీ నేర్చుకోవు. అలా నేర్చుకున్న లెనిన్ వంటి వ్యక్తుల్ని లెక్కపెట్టాలంటే, ఒక్క చేతి వేళ్ళు కూడా ఎక్కువైపోతాయి! ‘కమ్యూనిజం’ అని పేరు పెట్టేసుకున్న ఏ పార్టీ అయినా భూస్వాముల నుంచీ, బూర్జువాల నించీ మాత్రమే నేర్చుకుంటుంది. అందుకే, తప్పులే దాని ఆచరణలు అవుతూ వుంటాయి.ష్యాలో, శ్రామిక వర్గ విప్లవ ప్రారంభం, 100 సంవత్సరాల కిందట 1917లో జరిగింది. ఆ విప్లవానికి నాయకత్వం వహించిన శ్రామిక పార్టీ, ఆ విప్లవం కన్నా ముందే ఏర్పడి వుంది. ఆ విప్లవాన్ని, ‘రష్యన్ అక్టోబరు విప్లవం’ అంటారు. తర్వాత ఆ పార్టీయే పేర్లు మార్చుకుంటూ 1952లో, ‘సోవియట్ యూనియన్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ’గా అయింది. కానీ, ఆ కమ్యూనిస్టు పార్టీ, 1991 ఆగస్టు 29న రద్దయి పోయింది! రద్దు తర్వాత, ఆ పార్టీని నిషేధించడం కూడా జరిగింది!...రష్యా విప్లవ ప్రారంభం 1917లో జరిగితే, దానికి ఈ నాటి 2017 తో 100 యేళ్ళు నిండినాయని భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీలు లెక్కలు బాగా కట్టాయి. ‘వంద యేళ్ళ’ కోసం లెక్కలైతే ఏ నాటి నించో కడుతూ, ఆ ‘వంద’వ యేడు వచ్చే దాకా ఆగి ఆగి, భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీలు ఇప్పుడు 2017లో, రష్యా విప్లవాన్ని వేనోళ్ళ కీర్తించడాలతో తమ పత్రికలన్నీ నింపేశాయి!‍రష్యా శ్రామిక విప్లవంలో, దాని ఎర్రజెండా అగ్ని కాంతులతో ధగ ధగ లాడిందనీ, ఆ జెండా మహోత్సాహంతో ఆకాశంలో రెపరెపలాడిందనీ, అది నలుదిశలకూ కాంతులీనిందనీ, ఇంకా ఇదనీ–అదనీ, భారత కమ్యూనిస్టు పత్రికలు తమ భాషా చాతుర్యం కొద్దీ, తమ కీర్తనల శక్తియుక్తుల కొద్దీ, తమ విప్లవ వాగాడంబరాల కొద్దీ, రష్యా ఎర్రజెండాకి, అది మొయ్యలేనన్ని కీర్తి కిరీ టాలు తొడిగేశాయి! పొగడ్తలనే తమ బాధ్యతగా భావించిన భారత పార్టీలు, తమ వ్యాస పరంపరల్ని పొగడ్తలతో మహోత్సాహంగా ముంచెత్తాయి. అయితే, ఆ కీర్తనల వ్యాస పరంపరల్లో, ఏ సందుల్లోనూ, ‘రష్యన్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ రద్దు’ గురించి మాత్రం ఒక్క ముక్క అయినా లేదు. విప్లవ ప్రారంభాన్ని కీర్తనలతో ముంచెత్తిన వాళ్ళకి, ‘దాని రద్దు’ గురించి కూడా ప్రజలకు తెలియ జెప్పవలసిన అవసరం లేదా? చరిత్ర ఘటనల గురించి మౌనాలు వహించడమేనా?ఆ సోవియట్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఎందుకు రద్దయిపోయింది? ఆ ఎర్ర జెండా నిగనిగలూ, ధగధగలూ, ఎందుకు అంతరించిపోయాయి? ఆ జెండాలో చలించిన రెపరెపలు, ఎందుకు నిశ్చలమైపోయాయి? ఆ పార్టీకి, ఆ జెండాకీ, అంతంత ఘోరావమానాలు ఎందుకు జరిగాయి? ఆ పార్టీయే ఏవైనా ఘోర నేరాలు చేసిందా? అది, తన నేరాలకే తను బలైపోయిందా? – ఈ రకం ప్రశ్నలేవీ భారత వ్యాసాల్లో ఎక్కడా లేవు! పార్టీ రద్దు మాట అసలే లేదు!జరిగిన సమాచారాలన్నిటినీ వ్యాసాల్లో ఇవ్వడం ఎవ్వరికీ ‍సాధ్యం కాదు గానీ, ఆ రష్యా పార్టీ స్థితిగతుల గురించి, కనీసం రద్దు సంగతి గురించైనా, ఒక్క ముక్క తెలుస్తుందేమోనని, ‘100 యేళ్ళ’ కీర్తనల వ్యాసాలన్నీ శ్రద్ధగా చూశాను. కానీ, ఎక్కడా ఏమీ లేదు. ఏమీ దొరకలేదు. రష్యా దేశంలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ పాలనే సాగుతూ వుంటే, ఆ పార్టీని రద్దు చేసింది ఎవరు? ఆ పార్టీకే ఆ పాలన కష్టం అయిందా? ఆ పార్టీ తనను తనే రద్దు చేసుకుందా? – అటువంటి కారణం ఏదీ కనపడలేదు. ఒకటి రెండు వ్యాసాల్లో మాత్రం ‘రష్యాలో, పెట్టుబడిదారీ విధానం కుట్ర చేసింది’ – అన్న ముక్క ఒకటి తప్ప! – మరి, పెట్టుబడిదారీ విధానం, ‘కుట్ర’ చేయక ‘విప్లవం’ చేస్తుందా? అది, సోవియట్తో జట్టు కట్టి, ఇంకా తర్వాత జరగవలసిన విప్లవాలు చేస్తుందా? ‘పెట్టుబడిదారీ విధానం’ అంటే, అది తన లాభాల కోసం ఇతర మానవుల్ని శ్రమ దోపిడీ చేసే విధానం – అనీ, అది ప్రతి రోజూ రాత్రింబవళ్ళూ కార్మికులతో షిప్టుల్లో పనిచేయిస్తూ, తన కుట్ర రోజూ చేస్తూనే వుంటుందనీ, విప్లవ వ్యాసాలు గుప్పించిన కర్తలకు తెలీదా? దోపిడీ విధానం, సోషలిజం మీద కుట్రలు చేయక మరేం చేస్తుంది? అయినా అది కుట్ర చేస్తోంటే, అక్కడ కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఏం చేసింది? శ్రామిక ప్రజలు ఏం చేశారు? వారు కూడా ఆ కుట్రకే వంత పాడుతూ కుట్రనే సాగనిచ్చారా? రష్యా కమ్యూనిస్టు పార్టీ, దోపిడీగాళ్ళతోటే జతకట్టి, తనని తనే రద్దు చేసుకుందా? – భారత పార్టీల వ్యాసాల్లో ఏ సమాచారమూ లేదు. ‘పెట్టుబడిదారీ విధానం కుట్ర చేసింది’ అనేస్తే అదే సరిపోతుంది – అనుకున్నారు, భారత వ్యాసకర్తలు!....ప్రపంచంలో, కమ్యూనిస్టు పార్టీ తలెత్తి పరిపాలన సాగించడం, ప్రైవేటు ఆస్తుల చట్టబద్ధ హక్కుల్ని తీసివేయడం – వంటి అద్భుత విప్లవ ప్రారంభ చర్యలు మొట్టమొదట జరిగింది, రష్యాలోనే! రష్యా కన్నా ముందు పారిస్ కమ్యూన్ విప్లవం జరిగినా, అది సిద్ధాంత చైతన్యంతో జరిగిన విప్లవం కాదు కాబట్టి, అది అతి త్వరలో కన్ను మూసింది. కానీ, రష్యా విప్లవం, అటువంటిది కాదే? అయినా దీనికి కూడా అలాగే ఎందుకు జరిగింది? కారణాలు ఏ పుస్తకాల్లో దొరుకుతాయి?‍.....రష్యాలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ పోయిందని విన్న నాటి నించీ రష్యా సంగతి ఇంకా తెలుసుకోవాలని, దానికోసం దొరికిన పుస్తకాలు ఎన్నిచూసినా, ‘స్టాలిన్ అలా చేశాడు, కృశ్చేవ్ ఇలా చేశాడు’ అంటూ గోర్బచేవ్ దాకా దొరికిన కొన్ని కొన్ని మాటలే గానీ అంతకన్నా దొరికిందేమీ లేదు. భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీల్లో ఫ్యూడల్ సంస్కృతి బలీయంగా వుంది. దాన్ని వదిలించుకునే ప్రయత్నాలేవీ ఆ పార్టీలకు లేవు కాబట్టి, వాటికి ఆ సంస్కృతి వదలకుండానే వుంది. ఈ పార్టీల్లో, ప్రతీ పనికీ, లగ్నాలూ ముహూర్తాలూ కావాలి. కాకపోతే ఆ లగ్నాలు, ‘మారిన రూపాల్లో’ వుంటాయి. జయంతుల్నీ వర్ధంతులన్నీ పండగలుగా చేయడం కూడా భారత కమ్యూనిస్టులకు విప్లవ చర్యలే! ఈ విప్లవ వీరులందరూ షష్టి పూర్తుల్ని విప్లవాలుగా చేసిన వారే. ఇప్పుడు రష్యా విప్లవ ప్రారంభానికి ‘వంద’ యేళ్ళు నిండబోతున్నాయని, దాన్ని కీర్తనలతో ముంచెత్తారు గానీ, 96 యేళ్లో, 98 యేళ్లో, నిండితే కీర్తనలు మొదలవలేదు. ఆఖరికి 99 యేళ్ళు నిండనిచ్చి, 100వ యేటి ప్రారంభంలోకి ప్రవేశించి, ఈ యేడు ఆగితే, ‘100యేళ్ళు’ నిండుతాయి కాబట్టి ఇప్పటిదాకా ఆగాలి, ఆగారు!...ప్రపంచంలో, ఏ దేశంలో వున్న కమ్యూనిస్టు పార్టీలైనా, ఎప్పుడూ, ‘మార్క్సిజం’ నించి ఏమీ నేర్చుకోవు. అలా నేర్చుకున్న లెనిన్ వంటి వ్యక్తుల్ని లెక్కపెట్టాలంటే, ఒక్క చేతి వేళ్ళు కూడా ఎక్కువైపోతాయి! ‘కమ్యూనిజం’ అని పేరు పెట్టేసుకున్న ఏ పార్టీ అయినా భూస్వాముల నుంచీ, బూర్జువాల నించీ మాత్రమే నేర్చుకుంటుంది. అందుకే, తప్పులే దాని ఆచరణలు అవుతూ వుంటాయి. పైకిమాత్రమే ఆ సంఘాలు విప్లవం, విప్లవం అంటూ ఉంటాయి.కొందరు కమ్యూనిస్టు పార్టీ నాయకులైతే, వాస్తుల్నీ, జాతకాల్నీ, జ్యోతిషాల్నీ హస్త సాముద్రికాల్నీ, ఆత్మల్నీ, దెయ్యాల్నీ, గొప్ప శాస్త్రాలుగా తాము నమ్ముతూ, ప్రజలందర్నీకూడా నమ్మమంటారని, ఆ పార్టీసభ్యులు చెపుతారు. ఈ రకంగా ‘మార్క్సిజం’ జోలికి పోకుండానూ; ఫ్యూడల్ భావాల్నీ, ఆ ఆచరణలన్నీ, వదలకుండానూ; విప్లవకారుల పేర్లతో వుండేవాళ్ళు, మన కళ్ళ ముందే ఎంతో స్పష్టంగా కనపడుతోంటే, రష్యా కమ్యూనిస్టు పార్టీలో కూడా ఇలాంటివే ఏవైనా జరిగాయా– అన్న సందేహం చాలాకాలంగా పీడిస్తోంది నన్ను. చార్లెస్ బెతల్ హామ్, రష్యా–చైనాల గురించి రాసిన అనేక సంపుటాలు, రష్యా చైనాల విప్లవాల గురించి కొంత సమాచారం అయినా ఇవ్వగలవని గతంలోనే తెలుసు...... ఇప్పుడు, కమ్యూనిస్టు పత్రికల్లో, సోవియట్ అక్టోబరు విప్లవం గురించి, ‘శత జయంతి’ కీర్తనలే గానీ ఆ విప్లవం నామరూపాలు లేకుండా ఎందుకు పోయిందో, ఏ సమాచారమూ చెప్పకపోవడం చూశాక, బెతల్హామ్ సంపుటాల వేపే నా దృష్టి తిరిగింది.....రంగనాయకమ్మ(‘...సోవియట్ రష్యాలో ఏం జరిగింది?’ పుస్తకం                         ముందుమాట నుంచి కొన్ని భాగాలు)ష్యాలో, శ్రామిక వర్గ విప్లవ ప్రారంభం, 100 సంవత్సరాల కిందట 1917లో జరిగింది. ఆ విప్లవానికి నాయకత్వం వహించిన శ్రామిక పార్టీ, ఆ విప్లవం కన్నా ముందే ఏర్పడి వుంది. ఆ విప్లవాన్ని, ‘రష్యన్ అక్టోబరు విప్లవం’ అంటారు. తర్వాత ఆ పార్టీయే పేర్లు మార్చుకుంటూ 1952లో, ‘సోవియట్ యూనియన్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ’గా అయింది. కానీ, ఆ కమ్యూనిస్టు పార్టీ, 1991 ఆగస్టు 29న రద్దయి పోయింది! రద్దు తర్వాత, ఆ పార్టీని నిషేధించడం కూడా జరిగింది!...రష్యా విప్లవ ప్రారంభం 1917లో జరిగితే, దానికి ఈ నాటి 2017 తో 100 యేళ్ళు నిండినాయని భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీలు లెక్కలు బాగా కట్టాయి. ‘వంద యేళ్ళ’ కోసం లెక్కలైతే ఏ నాటి నించో కడుతూ, ఆ ‘వంద’వ యేడు వచ్చే దాకా ఆగి ఆగి, భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీలు ఇప్పుడు 2017లో, రష్యా విప్లవాన్ని వేనోళ్ళ కీర్తించడాలతో తమ పత్రికలన్నీ నింపేశాయి!‍రష్యా శ్రామిక విప్లవంలో, దాని ఎర్రజెండా అగ్ని కాంతులతో ధగ ధగ లాడిందనీ, ఆ జెండా మహోత్సాహంతో ఆకాశంలో రెపరెపలాడిందనీ, అది నలుదిశలకూ కాంతులీనిందనీ, ఇంకా ఇదనీ–అదనీ, భారత కమ్యూనిస్టు పత్రికలు తమ భాషా చాతుర్యం కొద్దీ, తమ కీర్తనల శక్తియుక్తుల కొద్దీ, తమ విప్లవ వాగాడంబరాల కొద్దీ, రష్యా ఎర్రజెండాకి, అది మొయ్యలేనన్ని కీర్తి కిరీ టాలు తొడిగేశాయి! పొగడ్తలనే తమ బాధ్యతగా భావించిన భారత పార్టీలు, తమ వ్యాస పరంపరల్ని పొగడ్తలతో మహోత్సాహంగా ముంచెత్తాయి. అయితే, ఆ కీర్తనల వ్యాస పరంపరల్లో, ఏ సందుల్లోనూ, ‘రష్యన్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ రద్దు’ గురించి మాత్రం ఒక్క ముక్క అయినా లేదు. విప్లవ ప్రారంభాన్ని కీర్తనలతో ముంచెత్తిన వాళ్ళకి, ‘దాని రద్దు’ గురించి కూడా ప్రజలకు తెలియ జెప్పవలసిన అవసరం లేదా? చరిత్ర ఘటనల గురించి మౌనాలు వహించడమేనా?ఆ సోవియట్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఎందుకు రద్దయిపోయింది? ఆ ఎర్ర జెండా నిగనిగలూ, ధగధగలూ, ఎందుకు అంతరించిపోయాయి? ఆ జెండాలో చలించిన రెపరెపలు, ఎందుకు నిశ్చలమైపోయాయి? ఆ పార్టీకి, ఆ జెండాకీ, అంతంత ఘోరావమానాలు ఎందుకు జరిగాయి? ఆ పార్టీయే ఏవైనా ఘోర నేరాలు చేసిందా? అది, తన నేరాలకే తను బలైపోయిందా? – ఈ రకం ప్రశ్నలేవీ భారత వ్యాసాల్లో ఎక్కడా లేవు! పార్టీ రద్దు మాట అసలే లేదు!జరిగిన సమాచారాలన్నిటినీ వ్యాసాల్లో ఇవ్వడం ఎవ్వరికీ ‍సాధ్యం కాదు గానీ, ఆ రష్యా పార్టీ స్థితిగతుల గురించి, కనీసం రద్దు సంగతి గురించైనా, ఒక్క ముక్క తెలుస్తుందేమోనని, ‘100 యేళ్ళ’ కీర్తనల వ్యాసాలన్నీ శ్రద్ధగా చూశాను. కానీ, ఎక్కడా ఏమీ లేదు. ఏమీ దొరకలేదు. రష్యా దేశంలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ పాలనే సాగుతూ వుంటే, ఆ పార్టీని రద్దు చేసింది ఎవరు? ఆ పార్టీకే ఆ పాలన కష్టం అయిందా? ఆ పార్టీ తనను తనే రద్దు చేసుకుందా? – అటువంటి కారణం ఏదీ కనపడలేదు. ఒకటి రెండు వ్యాసాల్లో మాత్రం ‘రష్యాలో, పెట్టుబడిదారీ విధానం కుట్ర చేసింది’ – అన్న ముక్క ఒకటి తప్ప! – మరి, పెట్టుబడిదారీ విధానం, ‘కుట్ర’ చేయక ‘విప్లవం’ చేస్తుందా? అది, సోవియట్తో జట్టు కట్టి, ఇంకా తర్వాత జరగవలసిన విప్లవాలు చేస్తుందా? ‘పెట్టుబడిదారీ విధానం’ అంటే, అది తన లాభాల కోసం ఇతర మానవుల్ని శ్రమ దోపిడీ చేసే విధానం – అనీ, అది ప్రతి రోజూ రాత్రింబవళ్ళూ కార్మికులతో షిప్టుల్లో పనిచేయిస్తూ, తన కుట్ర రోజూ చేస్తూనే వుంటుందనీ, విప్లవ వ్యాసాలు గుప్పించిన కర్తలకు తెలీదా? దోపిడీ విధానం, సోషలిజం మీద కుట్రలు చేయక మరేం చేస్తుంది? అయినా అది కుట్ర చేస్తోంటే, అక్కడ కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఏం చేసింది? శ్రామిక ప్రజలు ఏం చేశారు? వారు కూడా ఆ కుట్రకే వంత పాడుతూ కుట్రనే సాగనిచ్చారా? రష్యా కమ్యూనిస్టు పార్టీ, దోపిడీగాళ్ళతోటే జతకట్టి, తనని తనే రద్దు చేసుకుందా? – భారత పార్టీల వ్యాసాల్లో ఏ సమాచారమూ లేదు. ‘పెట్టుబడిదారీ విధానం కుట్ర చేసింది’ అనేస్తే అదే సరిపోతుంది – అనుకున్నారు, భారత వ్యాసకర్తలు!....ప్రపంచంలో, కమ్యూనిస్టు పార్టీ తలెత్తి పరిపాలన సాగించడం, ప్రైవేటు ఆస్తుల చట్టబద్ధ హక్కుల్ని తీసివేయడం – వంటి అద్భుత విప్లవ ప్రారంభ చర్యలు మొట్టమొదట జరిగింది, రష్యాలోనే! రష్యా కన్నా ముందు పారిస్ కమ్యూన్ విప్లవం జరిగినా, అది సిద్ధాంత చైతన్యంతో జరిగిన విప్లవం కాదు కాబట్టి, అది అతి త్వరలో కన్ను మూసింది. కానీ, రష్యా విప్లవం, అటువంటిది కాదే? అయినా దీనికి కూడా అలాగే ఎందుకు జరిగింది? కారణాలు ఏ పుస్తకాల్లో దొరుకుతాయి?‍.....రష్యాలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ పోయిందని విన్న నాటి నించీ రష్యా సంగతి ఇంకా తెలుసుకోవాలని, దానికోసం దొరికిన పుస్తకాలు ఎన్నిచూసినా, ‘స్టాలిన్ అలా చేశాడు, కృశ్చేవ్ ఇలా చేశాడు’ అంటూ గోర్బచేవ్ దాకా దొరికిన కొన్ని కొన్ని మాటలే గానీ అంతకన్నా దొరికిందేమీ లేదు. భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీల్లో ఫ్యూడల్ సంస్కృతి బలీయంగా వుంది. దాన్ని వదిలించుకునే ప్రయత్నాలేవీ ఆ పార్టీలకు లేవు కాబట్టి, వాటికి ఆ సంస్కృతి వదలకుండానే వుంది. ఈ పార్టీల్లో, ప్రతీ పనికీ, లగ్నాలూ ముహూర్తాలూ కావాలి. కాకపోతే ఆ లగ్నాలు, ‘మారిన రూపాల్లో’ వుంటాయి. జయంతుల్నీ వర్ధంతులన్నీ పండగలుగా చేయడం కూడా భారత కమ్యూనిస్టులకు విప్లవ చర్యలే! ఈ విప్లవ వీరులందరూ షష్టి పూర్తుల్ని విప్లవాలుగా చేసిన వారే. ఇప్పుడు రష్యా విప్లవ ప్రారంభానికి ‘వంద’ యేళ్ళు నిండబోతున్నాయని, దాన్ని కీర్తనలతో ముంచెత్తారు గానీ, 96 యేళ్లో, 98 యేళ్లో, నిండితే కీర్తనలు మొదలవలేదు. ఆఖరికి 99 యేళ్ళు నిండనిచ్చి, 100వ యేటి ప్రారంభంలోకి ప్రవేశించి, ఈ యేడు ఆగితే, ‘100యేళ్ళు’ నిండుతాయి కాబట్టి ఇప్పటిదాకా ఆగాలి, ఆగారు!...ప్రపంచంలో, ఏ దేశంలో వున్న కమ్యూనిస్టు పార్టీలైనా, ఎప్పుడూ, ‘మార్క్సిజం’ నించి ఏమీ నేర్చుకోవు. అలా నేర్చుకున్న లెనిన్ వంటి వ్యక్తుల్ని లెక్కపెట్టాలంటే, ఒక్క చేతి వేళ్ళు కూడా ఎక్కువైపోతాయి! ‘కమ్యూనిజం’ అని పేరు పెట్టేసుకున్న ఏ పార్టీ అయినా భూస్వాముల నుంచీ, బూర్జువాల నించీ మాత్రమే నేర్చుకుంటుంది. అందుకే, తప్పులే దాని ఆచరణలు అవుతూ వుంటాయి. పైకిమాత్రమే ఆ సంఘాలు విప్లవం, విప్లవం అంటూ ఉంటాయి.కొందరు కమ్యూనిస్టు పార్టీ నాయకులైతే, వాస్తుల్నీ, జాతకాల్నీ, జ్యోతిషాల్నీ హస్త సాముద్రికాల్నీ, ఆత్మల్నీ, దెయ్యాల్నీ, గొప్ప శాస్త్రాలుగా తాము నమ్ముతూ, ప్రజలందర్నీకూడా నమ్మమంటారని, ఆ పార్టీసభ్యులు చెపుతారు. ఈ రకంగా ‘మార్క్సిజం’ జోలికి పోకుండానూ; ఫ్యూడల్ భావాల్నీ, ఆ ఆచరణలన్నీ, వదలకుండానూ; విప్లవకారుల పేర్లతో వుండేవాళ్ళు, మన కళ్ళ ముందే ఎంతో స్పష్టంగా కనపడుతోంటే, రష్యా కమ్యూనిస్టు పార్టీలో కూడా ఇలాంటివే ఏవైనా జరిగాయా– అన్న సందేహం చాలాకాలంగా పీడిస్తోంది నన్ను. చార్లెస్ బెతల్ హామ్, రష్యా–చైనాల గురించి రాసిన అనేక సంపుటాలు, రష్యా చైనాల విప్లవాల గురించి కొంత సమాచారం అయినా ఇవ్వగలవని గతంలోనే తెలుసు...... ఇప్పుడు, కమ్యూనిస్టు పత్రికల్లో, సోవియట్ అక్టోబరు విప్లవం గురించి, ‘శత జయంతి’ కీర్తనలే గానీ ఆ విప్లవం నామరూపాలు లేకుండా ఎందుకు పోయిందో, ఏ సమాచారమూ చెప్పకపోవడం చూశాక, బెతల్హామ్ సంపుటాల వేపే నా దృష్టి తిరిగింది.....రంగనాయకమ్మ(‘...సోవియట్ రష్యాలో ఏం జరిగింది?’ పుస్తకం                         ముందుమాట నుంచి కొన్ని భాగాలు)
prapanchamlo, e desamlo vunna kamyuunistu partylaina, eppuduu, ‘marksism’ ninchi emi nerchukovu. alaa nerchukunna lenin vanti vyaktulni lekkapettalante, okka cheti vaellu kuudaa ekkuvaipotaayi! ‘communism’ ani paeru pettesukunna e party aina bhuswamula nunchi, boorjuvaala ninchee matrame neerchukuntundi. anduke, tappule daani aacharanalu avutuu vuntaayi.shyalo, shraamika varga viplava praarambham, 100 samvatsaraala kindata 1917loo jarigindi. aa viplavaaniki naayakatvam vahinchina shraamika party, aa viplavam kanna munde erpadi vundi. aa viplavaanni, ‘rashyan aktobaru viplavam’ antaaru. tarvaata aa partiiye paerlu maarchukuntuu 1952loo, ‘soviat unian kamyuunistu party’gaa ayindi. cony, aa kamyuunistu party, 1991 aagastu 29na raddayi poyindi! raddu tarvaata, aa paartiini nishedhinchadam kuudaa jarigindi!...rashya viplava praarambham 1917loo jarigithe, daaniki ee naati 2017 thoo 100 yellu nindinaayani bhaarata kamyuunistu paarteelu lekkalu baga kattayi. ‘vanda yella’ kosam lekkalaite e naati nincho kaduthuu, aa ‘vanda’va yedu vache daka aagi aagi, bhaarata kamyuunistu paarteelu ippudu 2017loo, rashya viplavaanni venolla keertinchadaalato tama patrikalannee nimpesai!‍rashya shraamika viplavamlo, daani errajenda agni kaantulatoe dha dha laadindanii, aa jenda mahotsaahamto aakaasamlo reparepalaadindanii, adhi naludisalakuu kaantuleenindanii, inka idanee–adanee, bhaarata kamyuunistu patrikalu tama bhasha chaaturyam koddi, tama keertanala saktiyuktula koddi, tama viplava vagadambarala koddi, rashya errajendaki, adhi moyyalenanni keerti kiri taalu todigesaayi! pogadtalane tama baadhyatagaa bhaavinchina bhaarata paarteelu, tama vyaasa paramparalni pogadtalato mahotsaahamgaa munchettaayi. ayithe, aa keertanala vyaasa paramparallo, e sandulloonuu, ‘rashyan kamyuunistu party raddu’ gurinchi maatram okka mukka aina ledu. viplava praarambhaanni keertanalatho munchettina vaallaki, ‘daani raddu’ gurinchi kuudaa prajalaku teliya jeppavalasina avasaram leda? charitra ghatanala gurinchi mounaalu vahinchadamena?aa soviat kamyuunistu party enduku raddayipoyindi? aa erra jenda niganigaluu, dhagadhagaluu, enduku antarinchipoyaayi? aa jendaalo chalinchina reparepalu, enduku nischalamaipoyaayi? aa paarteeki, aa jendaki, antanta ghoravamanalu enduku jarigai? aa partiiye evaina ghora neraalu chesinda? adhi, tana neralake tanu balaipoyinda? – ee rakam prasnalevi bhaarata vyaasaallo ekkada levu! party raddu maata asale ledu!jarigina samaachaaraalannitinii vyaasaallo ivvadam evvarikee ‍saadhyam kaadu gaanee, aa rashya party sthitigatula gurinchi, kaneesam raddu sangati gurinchainaa, okka mukka telustundemonani, ‘100 yella’ keertanala vyaasaalannii shraddhagaa chushanu. cony, ekkada emi ledu. emi dorakaledu. rashya desamlo kamyuunistu party palane saagutuu vunte, aa paartiini raddu chesindi evaru? aa paarteeke aa paalana kashtam ayinda? aa party tananu tane raddu chesukunda? – atuvanti kaaranam edhee kanapadaledu. okati rendu vyaasaallo maatram ‘rashyaalo, pettubadidaarii vidhaanam kutra chesindi’ – anna mukka okati tappa! – mari, pettubadidaarii vidhaanam, ‘kutra’ cheyaka ‘viplavam’ chestunda? adhi, soviyatto jattu katti, inka tarvaata jaragavalasina viplavaalu chestunda? ‘pettubadidaarii vidhaanam’ ante, adhi tana labhala kosam itara maanavulni shrama dopidi chese vidhaanam – any, adhi prati roojoo raatrimbavalluu kaarmikulatoe shiptullo panicheyistuu, tana kutra roojoo chestune vuntundanii, viplava vyaasaalu guppinchina kartalaku teleedaa? dopidi vidhaanam, soshalism meeda kutralu cheyaka marem chestundi? aina adhi kutra chestonte, akkada kamyuunistu party yem chesindi? shraamika prajalu yem chesaru? vaaru kuudaa aa kutrake vanta paadutuu kutrane saganichara? rashya kamyuunistu party, dopidiigaallatote jatakatti, tanani tane raddu chesukunda? – bhaarata paarteela vyaasaallo e samaachaaramuu ledu. ‘pettubadidaarii vidhaanam kutra chesindi’ aneste adhe saripotundi – anukunnaru, bhaarata vyaasakartalu!....prapanchamlo, kamyuunistu party taletti paripaalana saaginchadam, praivetu aastula chattabaddha hakkulni teesiveyadam – vanti adbhuta viplava praarambha charyalu mottamodata jarigindi, rashyaalone! rashya kanna mundu paris kamyun viplavam jarigina, adhi siddhaanta chaitanyamtho jarigina viplavam kaadu kabatti, adhi athi twaralo kannu moosindi. cony, rashya viplavam, atuvantidi kaade? aina deeniki kuudaa alaage enduku jarigindi? kaaranaalu e pustakaallo dorukutaayi?‍.....rashyaalo kamyuunistu party poyindani vinna naati ninchee rashya sangati inka telusukovalani, daanikosam dorikina pustakaalu ennichusina, ‘stallin alaa cheshaadu, krishev ilaa cheshaadu’ antuu gorbachev daka dorikina konni konni matale gaanee antakanna dorikindemi ledu. bhaarata kamyuunistu paartiillo fudel samskruti baleeyamgaa vundi. daanni vadilinchukune prayatnaaleevii aa paarteelaku levu kabatti, vaatiki aa samskruti vadalakundaane vundi. ee paartiillo, pratee panikee, lagnaaluu muhuurtaaluu kavali. kakapothe aa lagnaalu, ‘maarina roopaallo’ vuntaayi. jayantulnee vardhantulannee pandagalugaa cheyadam kuudaa bhaarata kamyoonistulaku viplava charyale! ee viplava veerulandaruu shashti puurtulni viplavaalugaa chesina vaare. ippudu rashya viplava praarambhaaniki ‘vanda’ yellu nindabotunnayani, daanni keertanalatho munchettaaru gaanee, 96 yello, 98 yello, nindithe keertanalu modalavaledu. aakhariki 99 yellu nindanicchi, 100va yeti praarambhamloki pravesinchi, ee yedu aagithe, ‘100yellu’ nindutaayi kabatti ippatidaka aagaali, aagaaru!...prapanchamlo, e desamlo vunna kamyuunistu partylaina, eppuduu, ‘marksism’ ninchi emi nerchukovu. alaa nerchukunna lenin vanti vyaktulni lekkapettalante, okka cheti vaellu kuudaa ekkuvaipotaayi! ‘communism’ ani paeru pettesukunna e party aina bhuswamula nunchi, boorjuvaala ninchee matrame neerchukuntundi. anduke, tappule daani aacharanalu avutuu vuntaayi. paikimatrame aa sanghaalu viplavam, viplavam antuu untaayi.kondaru kamyuunistu party naayakulaithe, vaastulnee, jaatakaalnii, jyotishaalnii hasta saamudrikaalnii, aatmalnee, deyyaalnee, goppa saastraalugaa taamu nammutuu, prajalandarneekuda nammamantaarani, aa paartiisabhyulu cheputaaru. ee rakamgaa ‘marksism’ joliki pokundaanuu; fudel bhaavaalnii, aa aacharanalannii, vadalakundaanuu; viplavakaarula paerlatho vundevallu, mana kalla munde entho spashtamgaa kanapadutonte, rashya kamyuunistu paartiiloo kuudaa ilantive evaina jarigaya– anna sandeham chalakalanga peedistondi nannu. charles betal haam, rashya–chainaala gurinchi raasina aneka samputaalu, rashya chainaala viplavaala gurinchi kontha samacharam aina ivvagalavani gtamlone telusu...... ippudu, kamyuunistu patrikallo, soviat aktobaru viplavam gurinchi, ‘sata jayanti’ keertanale gaanee aa viplavam naamaruupaalu lekunda enduku poindo, e samaachaaramuu cheppakapovadam chushaka, betalham samputaala vepe naa drushti tirigindi.....ranganayakamma(‘...soviat rashyaalo yem jarigindi?’ pustakam                         mundumata nunchi konni bhaagaalu)shyalo, shraamika varga viplava praarambham, 100 samvatsaraala kindata 1917loo jarigindi. aa viplavaaniki naayakatvam vahinchina shraamika party, aa viplavam kanna munde erpadi vundi. aa viplavaanni, ‘rashyan aktobaru viplavam’ antaaru. tarvaata aa partiiye paerlu maarchukuntuu 1952loo, ‘soviat unian kamyuunistu party’gaa ayindi. cony, aa kamyuunistu party, 1991 aagastu 29na raddayi poyindi! raddu tarvaata, aa paartiini nishedhinchadam kuudaa jarigindi!...rashya viplava praarambham 1917loo jarigithe, daaniki ee naati 2017 thoo 100 yellu nindinaayani bhaarata kamyuunistu paarteelu lekkalu baga kattayi. ‘vanda yella’ kosam lekkalaite e naati nincho kaduthuu, aa ‘vanda’va yedu vache daka aagi aagi, bhaarata kamyuunistu paarteelu ippudu 2017loo, rashya viplavaanni venolla keertinchadaalato tama patrikalannee nimpesai!‍rashya shraamika viplavamlo, daani errajenda agni kaantulatoe dha dha laadindanii, aa jenda mahotsaahamto aakaasamlo reparepalaadindanii, adhi naludisalakuu kaantuleenindanii, inka idanee–adanee, bhaarata kamyuunistu patrikalu tama bhasha chaaturyam koddi, tama keertanala saktiyuktula koddi, tama viplava vagadambarala koddi, rashya errajendaki, adhi moyyalenanni keerti kiri taalu todigesaayi! pogadtalane tama baadhyatagaa bhaavinchina bhaarata paarteelu, tama vyaasa paramparalni pogadtalato mahotsaahamgaa munchettaayi. ayithe, aa keertanala vyaasa paramparallo, e sandulloonuu, ‘rashyan kamyuunistu party raddu’ gurinchi maatram okka mukka aina ledu. viplava praarambhaanni keertanalatho munchettina vaallaki, ‘daani raddu’ gurinchi kuudaa prajalaku teliya jeppavalasina avasaram leda? charitra ghatanala gurinchi mounaalu vahinchadamena?aa soviat kamyuunistu party enduku raddayipoyindi? aa erra jenda niganigaluu, dhagadhagaluu, enduku antarinchipoyaayi? aa jendaalo chalinchina reparepalu, enduku nischalamaipoyaayi? aa paarteeki, aa jendaki, antanta ghoravamanalu enduku jarigai? aa partiiye evaina ghora neraalu chesinda? adhi, tana neralake tanu balaipoyinda? – ee rakam prasnalevi bhaarata vyaasaallo ekkada levu! party raddu maata asale ledu!jarigina samaachaaraalannitinii vyaasaallo ivvadam evvarikee ‍saadhyam kaadu gaanee, aa rashya party sthitigatula gurinchi, kaneesam raddu sangati gurinchainaa, okka mukka telustundemonani, ‘100 yella’ keertanala vyaasaalannii shraddhagaa chushanu. cony, ekkada emi ledu. emi dorakaledu. rashya desamlo kamyuunistu party palane saagutuu vunte, aa paartiini raddu chesindi evaru? aa paarteeke aa paalana kashtam ayinda? aa party tananu tane raddu chesukunda? – atuvanti kaaranam edhee kanapadaledu. okati rendu vyaasaallo maatram ‘rashyaalo, pettubadidaarii vidhaanam kutra chesindi’ – anna mukka okati tappa! – mari, pettubadidaarii vidhaanam, ‘kutra’ cheyaka ‘viplavam’ chestunda? adhi, soviyatto jattu katti, inka tarvaata jaragavalasina viplavaalu chestunda? ‘pettubadidaarii vidhaanam’ ante, adhi tana labhala kosam itara maanavulni shrama dopidi chese vidhaanam – any, adhi prati roojoo raatrimbavalluu kaarmikulatoe shiptullo panicheyistuu, tana kutra roojoo chestune vuntundanii, viplava vyaasaalu guppinchina kartalaku teleedaa? dopidi vidhaanam, soshalism meeda kutralu cheyaka marem chestundi? aina adhi kutra chestonte, akkada kamyuunistu party yem chesindi? shraamika prajalu yem chesaru? vaaru kuudaa aa kutrake vanta paadutuu kutrane saganichara? rashya kamyuunistu party, dopidiigaallatote jatakatti, tanani tane raddu chesukunda? – bhaarata paarteela vyaasaallo e samaachaaramuu ledu. ‘pettubadidaarii vidhaanam kutra chesindi’ aneste adhe saripotundi – anukunnaru, bhaarata vyaasakartalu!....prapanchamlo, kamyuunistu party taletti paripaalana saaginchadam, praivetu aastula chattabaddha hakkulni teesiveyadam – vanti adbhuta viplava praarambha charyalu mottamodata jarigindi, rashyaalone! rashya kanna mundu paris kamyun viplavam jarigina, adhi siddhaanta chaitanyamtho jarigina viplavam kaadu kabatti, adhi athi twaralo kannu moosindi. cony, rashya viplavam, atuvantidi kaade? aina deeniki kuudaa alaage enduku jarigindi? kaaranaalu e pustakaallo dorukutaayi?‍.....rashyaalo kamyuunistu party poyindani vinna naati ninchee rashya sangati inka telusukovalani, daanikosam dorikina pustakaalu ennichusina, ‘stallin alaa cheshaadu, krishev ilaa cheshaadu’ antuu gorbachev daka dorikina konni konni matale gaanee antakanna dorikindemi ledu. bhaarata kamyuunistu paartiillo fudel samskruti baleeyamgaa vundi. daanni vadilinchukune prayatnaaleevii aa paarteelaku levu kabatti, vaatiki aa samskruti vadalakundaane vundi. ee paartiillo, pratee panikee, lagnaaluu muhuurtaaluu kavali. kakapothe aa lagnaalu, ‘maarina roopaallo’ vuntaayi. jayantulnee vardhantulannee pandagalugaa cheyadam kuudaa bhaarata kamyoonistulaku viplava charyale! ee viplava veerulandaruu shashti puurtulni viplavaalugaa chesina vaare. ippudu rashya viplava praarambhaaniki ‘vanda’ yellu nindabotunnayani, daanni keertanalatho munchettaaru gaanee, 96 yello, 98 yello, nindithe keertanalu modalavaledu. aakhariki 99 yellu nindanicchi, 100va yeti praarambhamloki pravesinchi, ee yedu aagithe, ‘100yellu’ nindutaayi kabatti ippatidaka aagaali, aagaaru!...prapanchamlo, e desamlo vunna kamyuunistu partylaina, eppuduu, ‘marksism’ ninchi emi nerchukovu. alaa nerchukunna lenin vanti vyaktulni lekkapettalante, okka cheti vaellu kuudaa ekkuvaipotaayi! ‘communism’ ani paeru pettesukunna e party aina bhuswamula nunchi, boorjuvaala ninchee matrame neerchukuntundi. anduke, tappule daani aacharanalu avutuu vuntaayi. paikimatrame aa sanghaalu viplavam, viplavam antuu untaayi.kondaru kamyuunistu party naayakulaithe, vaastulnee, jaatakaalnii, jyotishaalnii hasta saamudrikaalnii, aatmalnee, deyyaalnee, goppa saastraalugaa taamu nammutuu, prajalandarneekuda nammamantaarani, aa paartiisabhyulu cheputaaru. ee rakamgaa ‘marksism’ joliki pokundaanuu; fudel bhaavaalnii, aa aacharanalannii, vadalakundaanuu; viplavakaarula paerlatho vundevallu, mana kalla munde entho spashtamgaa kanapadutonte, rashya kamyuunistu paartiiloo kuudaa ilantive evaina jarigaya– anna sandeham chalakalanga peedistondi nannu. charles betal haam, rashya–chainaala gurinchi raasina aneka samputaalu, rashya chainaala viplavaala gurinchi kontha samacharam aina ivvagalavani gtamlone telusu...... ippudu, kamyuunistu patrikallo, soviat aktobaru viplavam gurinchi, ‘sata jayanti’ keertanale gaanee aa viplavam naamaruupaalu lekunda enduku poindo, e samaachaaramuu cheppakapovadam chushaka, betalham samputaala vepe naa drushti tirigindi.....ranganayakamma(‘...soviat rashyaalo yem jarigindi?’ pustakam                         mundumata nunchi konni bhaagaalu)