మహారాష్ట్రలో 2-3 నెలల్లో 20 మంది బలి25 మంది రైతులకు దెబ్బతిన్న కంటిచూపు700 మంది అన్నదాతలు ఆస్పత్రిపాలువారిలో చాలామంది పరిస్థితి విషమంరైతు నేత వెల్లడి.. బాంబే హైకోర్టు నోటీసుముంబై, అక్టోబరు 8: పురుగుల నుంచి పంటను కాపాడాల్సిన క్రిమిసంహారక మందులు అన్నదాతల ప్రాణాలను బలిగొంటున్నాయి! మహారాష్ట్రలో కరువుకాటకాలతో తల్లడిల్లే విదర్భ ప్రాంతంలోని యావత్మల్ జిల్లాలో గత 2-3 నెలల్లో ఇలా 20 మంది రైతులు పురుగుమందు విషానికి బలైపోయారు. 25 మంది కంటిచూపు కోల్పోయి ఆస్పత్రి పాలయ్యారు. మరో 700 మందికి పైగా రైతులు పురుగుమందుల ప్రభావానికి తీవ్ర అనారోగ్యంపాలై ఆస్పత్రుల్లో చికిత్స పొందుతున్నారు. వారిలో చాలామంది పరిస్థితి విషమంగా ఉందని.. స్థానిక రైతు నేత దేవానంద్ పవార్ మీడియా ద్వారా ప్రపంచం దృష్టికి తెచ్చారు. ప్రభుత్వం ఇప్పటికైనా కళ్లు తెరిచి రైతులను ఆదుకోకపోతే న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయిస్తామని ఆయన హెచ్చరించారు. ఆ ప్రాంత రైతులు బీటీ పత్తి ఎక్కువగా వేశారని.. దానికి చీడపీడల బాధ బాగా పెరిగిపోవడంతో పురుగుమందులు ఎక్కువగా కొడుతున్నారని సమాచారం. అందునా ఇటీవలికాలంలో చైనా స్ర్పేయర్లను వాడుతున్నారని.. స్థానికంగా లభించే స్ర్పేయర్లతో పిచికారీ చేస్తే రోజుకు కేవలం 2-3 ఎకరాల్లో మాత్రమే చేయొచ్చని, చైనా స్ర్పేయర్తో 10 ఎకరాల్లో చేయొచ్చని.. వాటి నుంచి మందు ఎక్కువ ఫోర్స్తో వస్తుందని.. వ్యవసాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు. వాటివల్లనే రైతులపై విషరసాయనాల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటోందని వారు విశ్లేషిస్తున్నారు. దీనిపై మహారాష్ట్ర సర్కారు స్పందించింది. ఈ వ్యవహారంపై హోం శాఖ అదనపు చీఫ్ సెక్రటరీ సుధీర్ శ్రీవాస్తవ నేతృత్వంలో ఉన్నతస్థాయి దర్యాప్తు బృందాన్ని నియమించింది. ఇంతమంది రైతులు చనిపోతున్నా ప్రభుత్వాన్ని అప్రమత్తం చేయని అధికారుల అలసత్వంపైనా.. రైతులు వాడుతున్న పురుగుమందుల్లో పరిమితికి మించిన రసాయనాల పైనా వారు దర్యాప్తు చేసి 15 రోజుల్లో నివేదిక ఇవ్వనున్నారు. ఇక.. రెండునెలలుగా ఇలా రైతులు చనిపోతున్నా అధికారులు ఆ విషయాన్ని తెలపలేదని, ఇప్పుడు పరిస్థితి చెయ్యిదాటిపోయాక జిల్లా కలెక్టరుకు సమాచారం అందించారని ఆ రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి పాండురంగ్ ఫండ్కర్ తెలిపారు. వ్యవసాయ శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి బిజయ్కుమార్ను ఆ ప్రాంతానికి పరిశీలన నిమిత్తం పంపామని చెప్పారు. ‘‘పురుగుమందుల ప్రభావానికి గురైన రైతులకు ప్రభుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో సత్వర చికిత్స చేయకుండా నేరుగా నాగపూర్కు పంపారని బిజయ్కుమార్ తన నివేదికలో పేర్కొన్నారు. దర్యాప్తులో ఇలాంటి లోపాలన్నింటినీ కనుగొని వాటిని సవరించుకుంటాం’’ అని ఆయన అన్నారు. ఒకవేళ పురుగమందుల కంపెనీలుగనక అనుమతించిన పరిమితికి మించి విషరసాయనాలను వాడినట్టు తేలితే వాటిపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని, వాటి లైసెన్సులు రద్దు చేస్తామని హెచ్చరించారు. అలాగే.. ‘పురుగు మందులు చల్లేటప్పుడు రైతులు తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవట్లేదు. పత్తి చేలు బాగా ఎత్తుకు పెరగడంతో.. రైతులు దాదాపు తమంత ఎత్తు, అంతకన్నా ఎక్కువ ఎత్తున్న మొక్కలకు.. నిలబడే, ముఖానికి గుడ్డ కట్టుకోకుండా స్ర్పే చేస్తున్నారు’’ అని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. క్రిమిసంహారక మందుల నుంచి రక్షణనిచ్చే ‘ప్రొటెక్టివ్ కిట్’ను రైతులకు పంపిణీ చేస్తామని, వారు వాటిని  తప్పనిసరిగా వినియోగించేలా చూసే బాధ్యత అధికారులదేనని అన్నారు. కాగా, మృతి చెందిన రైతుల కుటుంబాలకు మహారాష్ట్ర సీఎం దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ రూ.2 లక్షల ఎక్స్గ్రేషియా ప్రకటించారు. మరోవైపు.. యావత్మల్ జిల్లాలో రైతుల మరణాలకు కారణమైన పురుగుమందుల నిషేధం కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్పై ఆ రాష్ట్ర సర్కారుకు బాంబే హైకోర్టు నోటీసు జారీ చేసింది. అక్టోబరు 13లోగా ఆ నోటీసుకు స్పందించాలని ఆదేశించింది.
maharashtralo 2-3 nelallo 20 mandi bali25 mandi raitulaku debbatinna kantichuupu700 mandi annadaatalu aaspatripaaluvaarilo chaalaamandi paristhiti vishamamraitu netha velladi.. bambe hycortu notisumumbai, aktobaru 8: purugula nunchi pantanu kaapaadaalsina krimisamhaaraka mandulu annadaatala praanaalanu baligontunnaayi! maharashtralo karuvukaatakaalato talladille vidarbha praantamlooni yavatmal jillaalo gatha 2-3 nelallo ilaa 20 mandi raitulu purugumandu vishaniki balaipoyaru. 25 mandi kantichuupu kolpoi aaspatri palayyaru. maro 700 mandiki paiga raitulu purugumandula prabhaavaaniki teevra anaarogyampaalai aaspatrullo chikitsa pondutunnaaru. vaarilo chaalaamandi paristhiti vishamangaa undani.. sthaanika raitu netha devanand pawar media dwara prapancham drushtiki tecchaaru. prabhutvam ippatikaina kallu terichi raitulanu aadukokapothe nyaayasthaanaanni aasrayistaamani aayana heccharinchaaru. aa praanta raitulu bt patti ekkuvagaa vaesaarani.. daaniki cheedapeedala baadha baga perigipovadamto purugumandulu ekkuvagaa kodutunnarani samacharam. anduna itiivalikaalamlo chaina srpayerlanu vaadutunnaarani.. sthaanikamgaa labhinche srpayarlatho pichikari cheste rojuku kevalam 2-3 ekaraallo matrame cheyochani, chaina srpayertho 10 ekaraallo cheyochani.. vaati nunchi mandu ekkuva forsto vastundani.. vyavasaaya nipunulu chebutunnaru. vaativallane raitulapai visharasaayanaala prabhaavam ekkuvagaa untondani vaaru vislaeshistunnaaru. deenipai maharashtra sarkaaru spandinchindi. ee vyavahaarampai homem saakha adanapu cheef secretery sudhir srivastava netrutvamlo unnatasthaayi daryaaptu brundaanni niyaminchindi. intamandi raitulu chanipotunna prabhutvaanni apramattam cheyani adhikaarula alasatvampainaa.. raitulu vaadutunna purugumandullo parimitiki minchina rasaayanaala paina vaaru daryaaptu chesi 15 rojullo nivedika ivvanunnaaru. ika.. rendunelalugaa ilaa raitulu chanipotunna adhikaarulu aa vishayaanni telapaledani, ippudu paristhiti cheyyidaatipoyaaka jilla kalektaruku samacharam andinchaarani aa rashtra vyavasaaya saakha mantri pandurang fundker telipaaru. vyavasaaya saakha mukhya kaaryadarsi bijaykumaarnu aa praantaaniki pariseelana nimittam pampamani cheppaaru. ‘‘purugumandula prabhaavaaniki guraina raitulaku prabhutva aarogya kendraallo satvara chikitsa cheyakunda nerugaa nagapurku pampaarani bijaykumar tana nivedikalo perkonnaru. daryaaptulo ilanti lopalannintini kanugoni vaatini savarinchukuntam’’ ani aayana annaru. okavela purugamandula kampeneeluganaka anumatinchina parimitiki minchi visharasaayanaalanu vaadinattu telithe vaatipai kathina charyalu teesukuntaamani, vaati licensulu raddu chestamani heccharinchaaru. alaage.. ‘purugu mandulu challetappudu raitulu tagina jaagrattalu teesukovatledu. patti chelu baga ettuku peragadamtho.. raitulu daadaapu tamanta ettu, antakanna ekkuva ettunna mokkalaku.. nilabade, mukhaniki gudda kattukokunda srpay chestunnaru’’ ani aayana aavedana vyaktam chesaru. krimisamhaaraka mandula nunchi rakshananichhe ‘protective kit’nu raitulaku pampinee chestamani, vaaru vaatini  tappanisarigaa viniyoginchela chuse baadhyata adhikaaruladenani annaru. kaga, mruti chendina raitula kutumbaalaku maharashtra cm devendra fadnavies roo.2 lakshala exgratia prakatinchaaru. marovaipu.. yavatmal jillaalo raitula maranaalaku kaaranamaina purugumandula nishedham korutu daakhalaina pititionpy aa rashtra sarkaaruku bambe hycortu notisu jaarii chesindi. aktobaru 13loga aa notisuku spandinchaalani aadesinchindi.