తెలుగు సినిమా ప్రారంభం నుంచి ఇప్పటి వరకూ అమ్మ గొప్పదనాన్నీ, మాతృత్వపు మమకారాన్ని చాటే చిత్రాలు చాలానే వచ్చాయి. అయితే ‘అమ్మ’ పేరుతో, టైటిల్లో ‘తల్లి’ పదాన్ని కలిగిన సినిమాలు మాత్రం కొన్నే ఉన్నాయి. వాటి వివరాలు.. అమ్మ (1939)అమ్మ గురించి వచ్చిన సినిమాల్లో ఇదే మొదటిది. నిరంజన పాల్ దర్శకత్వంలో ఆరోరా ఫిల్మ్ కార్పొరేషన నిర్మించిన ఈ చిత్రం 1939లో విడుదలైంది. నవీన ఫిల్మ్స్ సమర్పణలో రూపుదిద్దుకొన్న ఈ సినిమాలో రాజకుమారి, లక్ష్మీరాజ్యం, కాశీనాథుని తదితరులు నటించారు.తల్లిప్రేమ (1941)నటి కన్నాంబ సొంత సంస్థ శ్రీ రాజరాజేశ్వరి ఫిల్మ్స్ నిర్మించిన సినిమా ఇది. ఉత్తర భారతానికి చెందిన జ్యోతిష్ చంద్రసిన్హా దర్శకత్వం వహించారు. 1941లో విడుదలైన ఈ చిత్రంలో సి.ఎ్స.ఆర్. ఆంజనేయులు హీరో, కన్నాంబ హీరోయిన. కన్నాంబకు మంచి  పేరు, డబ్బు తెచ్చిన సినిమా ఇది.కన్నతల్లి (1953)అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, నంబియార్ అన్నదమ్ములుగా నటించిన సినిమా ఇది. జి.వరలక్ష్మి తల్లి పాత్రను పోషించారు. తెలుగు, తమిళ భాషల్లో రూపుదిద్దుకొన్న ఈ చిత్రానికి కె.ఎ్స.ప్రకాశరావు (దర్శకుడు రాఘవేంద్రరావు తండ్రి) దర్శకనిర్మాత. ఈ సినిమాతోనే గాయని పి.సుశీల పరిచయమయ్యారు.తల్లీబిడ్డలు (1963)నటుడు బాలయ్య హీరోగా నటించిన సినిమాల్లో ‘తల్లీబిడ్డలు’ ఒకటి. ఇందులో కృష్ణకుమారి కథానాయికగా నటించారు. హరనాథ్, రాజశ్రీ మరో జంట. హేమలత తల్లి పాత్ర పోషించారు. పి.ఎ్స.శ్రీనివాసరావు దర్శకుడు.తల్లిప్రేమ (1968)ఎన్టీఆర్, సావిత్రి జంటగా నటించిన ఈ చిత్రానికి ఎం.ఆజమ్ నిర్మాత. శ్రీకాంత దర్శకుడు. మాతృదేవత (1969)మహానటి సావిత్రి దర్శకత్వం వహించిన అతి కొద్ది చిత్రాల్లో ‘మాతృదేవత’ ఒకటి. ఈ సినిమాలో తన పాత్రకు అంత ప్రాధాన్యం లేకపోయినా, తన మాస్ ఇమేజ్కి భిన్నంగా ఉన్నా సావిత్రి అడగటంతో కాదనలేక నటించడానికి అంగీకరించారు ఎన్టీఆర్. చంద్రకళ ఎన్టీఆర్కు కూతురుగా నటించారు. శోభన బాబు కీలక పాత్ర పోషించారు. అట్లూరి పూర్ణచంద్రరావు, ఎం.చంద్రశేఖర్ నిర్మాతలు.అమ్మకోసం (1970)అంజలీ పిక్చర్స్ బేనరుతో పాటు తన కుమారుడు పేరిట చిన్నీ బ్రదర్స్ సంస్థను నెలకొల్పి సినిమాలు తీసేవారు అంజలీదేవి, ఆదినారాయణరావు. ‘అమ్మ కోసం’ ఆ బేనరులో తీసిందే. కృష్ణ, కృష్ణంరాజు హీరోలుగా నటించిన ఈ సినిమాతోనే రేఖ హీరోయినగా పరిచయమయ్యారు. ఆ తర్వాత బాలీవుడ్కు వెళ్లి అగ్రనాయికగా ఎదిగారు. విజయనిర్మల కథానాయిక. బి.వి. ప్రసాద్ దర్శకుడు. చిన్నారావు నిర్మాత.తల్లీకూతుళ్లు(1971)శోభనబాబు, కాంచన జంటగా నటించిన ఈ చిత్రంలో తల్లి పాత్రను సావిత్రి పోషించారు. జి. రామినీడు దర్శకత్వంలో క్రాంతికుమార్, వి.రాఘవరావు ఈ సినిమా నిర్మించారు. అమ్మమాట (1972)శోభనబాబు, వాణిశ్రీ జంటగా నటించిన ఈ చిత్రంలో సావిత్రి తల్లిగా నటించారు. వి.రామచంద్రరావు దర్శకుడు. జి.వి.ఎ్స.రాజు నిర్మాత. ‘మాయదారి సిన్నోడు.. నా మనసే లాగేసిండు’ పాట ఈ చిత్రంలోదే. కన్నతల్లి (1972)ఈ సినిమాలో కూడా శోభనబాబుకి తల్లిగానే నటించారు సావిత్రి. చంద్రకళ కథానాయిక. టి.మాధవరావు దర్శకుడు. డి.వివేకానందరెడ్డి, ఆర్.సీతారామరాజు నిర్మాతలు.తల్లీకొడుకులు(1973)కృష్ణ, చంద్రమోహన అన్నదమ్ములుగా నటించిన ఈ చిత్రంలో వారిద్దరికీ  తల్లిగా అంజలీదేవి నటించారు. కృష్ణంరాజు కీలక పాత్రధారి. ఏడిద నాగేశ్వరరావు నిర్మాతగా మారకముందు నటించిన చిత్రాల్లో ఇదొకటి. కాంచన కథానాయిక. పి.చంద్రశేఖరరెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రానికి గుమ్మడి వీరయ్య, రామినేని కోటేశ్వరరావు నిర్మాతలు.అమ్మ మనసు (1974)కళాతపస్వి కె.విశ్వనాథ్ దర్శకత్వంలో చలం హీరోగా నటించిన ఏకైక సినిమా ఇదే. భారతి కథానాయిక. జయంతి తల్లి పాత్ర పోషించారు. సత్యనారాయణ, శుభ మరో జంట. జి.విఎ్స.రాజు నిర్మాత.తల్లే చల్లని దైవం (1978)మురళీమోహన, ప్రభ జంటగా నటించిన జి. వరలక్ష్మి తల్లిగా నటించారు. ఎం.రాధాదేవి, జి.కృష్ణమూర్తి నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి ఎమ్మెస్ గోపీనాథ్ దర్శకుడు.అమ్మ ఎవరికైనా అమ్మ(1979)హిందీలో విజయవంతమైన ‘మా’ చిత్రం ఆధారంగా రూపుదిద్దుకొన్న చిత్రమిది. రజనీకాంత హీరోగా, మోహనబాబు విలనగా నటించారు. శ్రీప్రియ కథానాయిక.  అంజలీదేవి తల్లి పాత్ర పోషించారు. సి.దండాయుధపాణి నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి ఆర్. త్యాగరాజన దర్శకుడు. ‘అమ్మ నువ్వు  లేని నేను ’ పాట పాపులర్ అయింది.అమ్మ రాజీనామా (1991)ఓ వయసు దాటిన తర్వాత ప్రతి మగవాడికీ రిటైర్మెంట్, విశ్రాంతి ఉంటుంది. కానీ మహిళ విషయం అలా కాదు. మరణంతోనే ఆమెకు రిటైర్మెంట్. అయితే జీవితంలో తనకూ విశ్రాంతి కావాలని కోరుకొన్న ఓ అమ్మ తన పదవికి రాజీనామా చేయాలని నిర్ణయం తీసుకొంటే ఆ ఇంటి పరిస్థితి ఏమిటన్న విభిన్న కథాంశంతో రూపుదిద్దుకొన్న చిత్రం ‘అమ్మ రాజీనామా’ మరాఠిలో విజయవంతమైన ‘ఆయి రిటైర్ హోతి’ నాటకం ఆధారంగా రూపుదిద్దుకొన్న ఈ చిత్రానికి దాసరి నారాయణరావు దర్శకుడు. ముగ్గురు అగ్రనిర్మాతలు కె.దేవీవరప్రసాద్, సి.అశ్వనీదత, టి. త్రివిక్రమరావు.  శారద ప్రధాన పాత్ర పోషించిన ఈ చిత్రంలో అమ్మ గొప్పదనాన్ని వివరించే రెండు అద్భుతమైన పాటలు ఉన్నాయి.మాతృదేవోభవ (1993)మలయాళంలో విజయవంతమైన ఓ చిత్రం ఆధారంగా రూపుదిద్దుకొన్న ఈ చిత్రంలో మాధవి కథానాయికగా నటించారు. నాజర్ హీరో.  ‘అల్లూరి సీతారామరాజు’ చిత్రం తర్వాత మళ్లీ ఈ చిత్రంలోని ‘రాలిపోయే పువ్వా నీకు రాగాలెందుకే’ పాటకు జాతీయ బహుమతి లభించింది. వేటూరి రాసిన ఈ పాటను సంగీత దర్శకుడు కీరవాణి పాడారు.వినాయకరావు
telugu sinima praarambham nunchi ippati varakuu amma goppadanaannii, maatrutvapu mamakaaraanni chaate chitraalu chalane vachayi. ayithe ‘amma’ paerutho, titillo ‘talli’ padaanni kaligina cinimaalu maatram konne unnaayi. vaati vivaraalu.. amma (1939)amma gurinchi vachina cinemallo ide modatidi. niranjana pal darsakatvamlo arora fillm karporeshana nirminchina ee chitram 1939loo vidudalaindi. naveena fillms samarpanalo roopudiddukonna ee cinemalo rajakumari, lakshmirajyam, kaasiinaathuni taditarulu natinchaaru.talliprema (1941)nati kannamba sonta samstha shree rajarajeshwari fillms nirminchina sinima idhi. uttara bhaarataaniki chendina jyotish chandrasinhha darsakatvam vahinchaaru. 1941loo vidudalaina ee chitramlo si.es.ar. aanjaneyulu heero, kannamba heroina. kannambaku manchi  paeru, dabbu tecchina sinima idhi.kannatalli (1953)akkineni nageshwararao, nambiar annadammulugaa natinchina sinima idhi. ji.varalakshmi talli paatranu pooshinchaaru. telugu, tamila bhaashallo roopudiddukonna ee chitraaniki ke.es.prakaasaraavu (darsakudu raghavendrarao tandri) darsakanirmaata. ee cinimatone gaayani pi.susheela parichayamayyaaru.tallibiddalu (1963)natudu balayya heeroga natinchina cinemallo ‘tallibiddalu’ okati. indulo krishnakumari kathaanaayikagaa natinchaaru. haranath, rajashree maro janta. hemalata talli paatra pooshinchaaru. pi.es.srinivasarao darsakudu.talliprema (1968)ntr, saavitri jantagaa natinchina ee chitraaniki em.aajam nirmaata. srikanta darsakudu. matrudevata (1969)mahanati saavitri darsakatvam vahinchina athi koddi chitraallo ‘matrudevata’ okati. ee cinemalo tana paatraku anta praadhaanyam lekapoyina, tana mas imejki bhinnamgaa unna saavitri adagatamtho kaadanaleka natinchadaaniki angeekarinchaaru ntr. chandrakala entercu koothurugaa natinchaaru. shobhana baabu keelaka paatra pooshinchaaru. atluri puurnachandraraavu, em.chandrasekhar nirmaatalu.ammakosam (1970)anjali pictures benarutho paatu tana kumarudu paerita chinni bradars samsthanu nelakolpi cinimaalu teesevaaru anjaleedevi, aadinaaraayanaraavu. ‘amma kosam’ aa benarulo teesinde. krishna, krishnamraju heerolugaa natinchina ee cinimatone rekha heeroinagaa parichayamayyaaru. aa tarvaata balivudku velli agranaayikagaa edigaaru. vijayanirmala kathaanaayika. bi.vi. prasad darsakudu. chinnarao nirmaata.talleekoothullu(1971)sobhanababu, kaanchana jantagaa natinchina ee chitramlo talli paatranu saavitri pooshinchaaru. ji. ramineedu darsakatvamlo krantikumar, vi.raghavarao ee sinima nirminchaaru. ammamata (1972)sobhanababu, vanishree jantagaa natinchina ee chitramlo saavitri talligaa natinchaaru. vi.ramachandrarao darsakudu. ji.vi.es.raju nirmaata. ‘mayadari sinnodu.. naa manase lagesindu’ paata ee chitramlode. kannatalli (1972)ee cinemalo kuudaa sobhanabaabuki talligaane natinchaaru saavitri. chandrakala kathaanaayika. ti.madhavarao darsakudu. di.vivekanandareddy, ar.sitaramaraju nirmaatalu.talleekodukulu(1973)krishna, chandramohana annadammulugaa natinchina ee chitramlo vaariddarikii  talligaa anjaleedevi natinchaaru. krishnamraju keelaka paatradhaari. edida nageshwararao nirmaatagaa maarakamundu natinchina chitraallo idokati. kaanchana kathaanaayika. pi.chandrasekharareddy darsakatvam vahinchina ee chitraaniki gummadi veerayya, ramineni koteshwararao nirmaatalu.amma manasu (1974)kalatapasvi ke.vishwanath darsakatvamlo chalam heeroga natinchina ekaika sinima ide. bhaarati kathaanaayika. jayanti talli paatra pooshinchaaru. satyanarayana, shubha maro janta. ji.vs.raju nirmaata.talle challani daivam (1978)muralimohana, prabha jantagaa natinchina ji. varalakshmi talligaa natinchaaru. em.radhadevi, ji.krishnamoorthy nirminchina ee chitraaniki emmes gopinath darsakudu.amma evarikainaa amma(1979)hindeelo vijayavantamaina ‘maa’ chitram aadhaaramgaa roopudiddukonna chitramidi. rajaneekaanta heeroga, mohanababu vilanagaa natinchaaru. sripriya kathaanaayika.  anjaleedevi talli paatra pooshinchaaru. si.dandaayudhapaani nirminchina ee chitraaniki ar. tyagarajana darsakudu. ‘amma nuvvu  laeni nenu ’ paata papular ayindi.amma rajinama (1991)oo vayasu daatina tarvaata prati magavadiki retirement, vishraanti untundi. cony mahila vishayam alaa kaadu. maranamtone aameku retirement. ayithe jeevitamlo tanakuu vishraanti kaavaalani korukonna oo amma tana padaviki rajinama cheyalani nirnayam teesukonte aa inti paristhiti emitanna vibhinna kathaamsamtho roopudiddukonna chitram ‘amma rajinama’ maraatilo vijayavantamaina ‘aai retire hothi’ naatakam aadhaaramgaa roopudiddukonna ee chitraaniki dasari narayanarao darsakudu. mugguru agranirmaatalu ke.devivaraprasad, si.ashwaneedata, ti. trivikramarao.  saarada pradhaana paatra pooshinchina ee chitramlo amma goppadanaanni vivarinche rendu adbhutamaina paatalu unnaayi.matrudevobhava (1993)malayaalamlo vijayavantamaina oo chitram aadhaaramgaa roopudiddukonna ee chitramlo madhavi kathaanaayikagaa natinchaaru. najar heero.  ‘alluri sitaramaraju’ chitram tarvaata malli ee chitramloni ‘ralipoye puvwa neeku ragalenduke’ paataku jaateeya bahumati labhinchindi. veturi raasina ee paatanu sangeeta darsakudu keeravaani paadaaru.vinayakarao