(ఆంధ్రజ్యోతి/విశాఖపట్నం)జీఎస్టీ వసూలుకు మొత్తం వస్తువులను ఐదు కేటగిరీలుగా విభజించారు. 0, 5, 12, 18, 28 శాతం పన్నులు వసూలు చేస్తారు.జీరో పన్నుప్యాక్ చేయని ఆహార ధాన్యాలు, తాజా కూరగాయలు, అన్ బ్రాండెడ్ పిండి, మైదా, శనగపిండి, బెల్లం, పాలు, గుడ్లు, పెరుగు, లస్సీ, ప్యాక్ చేయని పన్నీరు, అన్బ్రాండెడ్ సహజ తేనె, ప్రసాదం, ఉప్పు, కాటుక, పిల్లల డ్రాయింగ్ కలరింగ్ బుక్, విద్య, ఆరోగ్య సేవలు.ఐదు శాతం పన్నుపంచాదార, టీ, వేయించిన కాఫీ గింజలు, వంట నూనెలు, స్కిమ్డ్ పాల పౌడర్, చంటి పిల్లల పాల పదార్థాలు, ప్యాక్ చేసిన పన్నీరు, జీడి పప్పు, ఎండు ద్రాక్ష, పీడీఎస్ కిరోసిన్, గృహ ఎల్పీజీ, ఫుట్వేర్ (రూ.500 వరకు), దుస్తులు (రెడీమేడ్ రూ.1000 వరకు), అగర్బత్తీలు, కాయిర్ మ్యాట్స్, ఫ్లోర్ కవరింగ్.12 శాతం పన్ను.. వెన్న, నెయ్యి, బాదం పప్పు, పండ్లరసాలు, ప్యాక్ చేసిన కొబ్బరి నీరు, పచ్చడి, జామ్, జెల్లీ సహా కూరగాయలు, పండ్లు, నట్స్ లేదా మొక్కల ఇతర భాగాల తయారీ, గొడుగు, మొబైల్స్.18 శాతం పన్ను.. తలనూనె, టూత్ పేస్ట్, సబ్బు, పాస్తా, కార్న్ప్లేక్స్, సూప్స్, ఐస్క్రీమ్, కంప్యూటర్లు, ప్రింటర్లు.28 శాతం..ఫర్నీచర్, మార్బుల్స్, గ్లేజ్డ్ టైల్స్, టింబర్, శానిటరీ వేర్స్, ఎలకా్ట్రనిక్ వస్తువులు అయిన టీవీలు, ఫ్రిజ్లు, వాషింగ్ మిషన్సేవలపై భారంబ్యాంకులు, బీమా కంపెనీలు అందిస్తున్న సేవలపై ఇప్పటివరకు వున్న 15 శాతం పన్నును 18 శాతానికి పెంచారు. సెల్ కంపెనీల సేవలు భారం కానున్నాయి.కొత్త నంబర్ ప్రకారమే వ్యాపారంజీఎస్టీ కోసం ప్రభుత్వం ఐదారు నెలల నుంచి వ్యాపారులను సన్నద్ధం చేసింది. వ్యాట్ పరిధిలో వ్యాపారులను జీఎస్టీలోకి మారిపోవాలని సూచించింది. దీంతో 95 శాతం వ్యాపారులు జీఎస్టీలో పరిధిలోకి వెళ్లారు. ఇలా జీఎస్టీలోకి వెళ్లిన వ్యాపారులకు జీఎస్టీ ఇన్ నంబర్ కేటాయించారు. వ్యాపారులు తమకు కేటాయించిన ప్రొవిజినల్ సర్టిఫికెట్ డౌన్లోడ్ చేసుకోవాలి. అందులో ఈ నంబర్ వుంటుంది. కొత్త నంబర్ ప్రకారమే శనివారం ఉదయం నుంచి వ్యాపారం చేయాలి. ఇన్వాయి్స(బిల్లు)పై కొత్త నంబర్ వేయాల్సిందే. ఒకవేళ ఇప్పటికీ జీఎస్టీ పరిధిలో నమోదు కాకపోయినా వ్యాపారం చేసుకునే వెసులుబాటు వుంది. అయితే వెంటనే సమీపంలో రాష్ట్ర పన్నుల విభాగానికి తెలియజేస్తే నెల రోజుల్లో కొత్త జీఎస్టీ ఇన్ నంబరు కేటాయిస్తారు.లావాదేవీలన్నీ ఆన్లైన్లో...వ్యాపారం చేసే వర్తకుడు వాణిజ్య పన్నుల శాఖ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరిగే రోజులు పోయాయి. కొత్తచట్టం అమలులోకి రావడంతో రిజిస్ట్రేషన్ నుంచి పన్నుల చెల్లింపు వరకు ప్రతిదీ ఆన్లైన్లో నిర్వహించాలి. వ్యాపారుల నుంచి నగదు, చెక్కురూపంలో పన్నులు వసూలు చేయరాదు. దీని వల్ల వ్యాపారులు కార్యాలయాల చుట్టూ తిరిగే  అవసరం వుండదు.కొత్త చట్టం మేరకు విక్రయాలుజీఎస్టీలో ఏ వస్తువుకు ఎంత పన్ను వసూలు చేయాలో అనేది స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. కొన్ని వస్తువులను పన్నుల నుంచి మినహాయించారు. శనివారం నుంచి కొత్త చట్టం మేరకు వస్తువులపై పన్ను వసూలుచేయాలి. గతంలో కొనుగోలు చేసిన వస్తువులు అంటే పాత స్టాకు వుందని ఎక్కువ పన్ను వేసి విక్రయించకూడదు. కొత్త విధానంలో పన్నులు విధించి ఆ మేరకు బిల్లు ఇవ్వాల్సిందే.వినియోగదారులు అప్రమత్తంగా వుండాలికొత్త పన్నుల మేరకు వ్యాపారులు వస్తువులు విక్రయించకపోతే వినియోగదారులు నిలదీయాల్సిందే. ఏ వస్తువు ఎంత పన్ను పరిధిలోకి వస్తుందనే అవగాహన కలిగి వుండాలి. ఆ మేరకు కాకుండా ఎక్కువ వసూలు చేస్తే వెంటనే పన్నుల విభాగం అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. విశాఖ డివిజన్లో సందేహాలు వల్ల వ్యాపారులు, వినియోగదారులు ఆ కింది రాష్ట్ర పన్నుల విభాగం అధికారుల ఫోన్ నంబర్లకు ఫోన్ చేసి సంప్రదించవచ్చు.రాష్ట్ర పన్నుల శాఖగా మార్పుపన్నుల వసూళ్లకు రాష్ట్రంలో వాణిజ్య పన్నుల శాఖను 1950 దశకంలో ఏర్పాటుచేశారు. సేల్స్ ట్యాక్స్ డిపార్టుమెంట్గా ప్రజలకు సుపరిచితమైన వాణిజ్య పన్నుల శాఖ పేరు ఇకపై వుండదు. ఒకే దేశం..ఒకే పన్ను విధానం శుక్రవారం అర్ధరాత్రి 12 గంటల తరువాత అమలులోకి వచ్చిది. ఈ నేపథ్యంలో వాణిజ్య పన్నుల శాఖ పేరును రాష్ట్ర పన్నుల శాఖగా మార్చుతూ శుక్రవారం ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీఅయ్యాయి.వ్యాపార లావాదేవీలపై పన్నులు వసూలు చేయడానికి స్వాతంత్ర్యానికి ముందు వున్న చట్టాలను మార్చుతూ 1957లో ఏపీ జనరల్ సేల్స్ టాక్స్ యాక్టును అమలులోకి తీసుకువచ్చారు. ఈ చట్టం దాదాపు నాలుగున్నర దశాబ్దాలు అమలులో వున్నది.  2005లో విలువ ఆధారితపన్ను (వ్యాట్) తీసుకువచ్చారు. ఇప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా ఒకే పన్ను విధానం తీసుకురావడంతో గతంలో అమలు చేసిన అన్ని పన్నుల విధానాలు కాలగర్భంలో కలిసిపోయినట్టే.
(aandhrajyoti/visaakhapatnam)gst vasuluku mottam vastuvulanu aidu ketagireelugaa vibhajinchaaru. 0, 5, 12, 18, 28 saatam pannulu vasulu chestaaru.jeero pannupyak cheyani aahaara dhaanyaalu, taja kuuragaayalu, an branded pindi, maida, sanagapindi, bellam, paalu, gudlu, perugu, lussi, pyak cheyani panneeru, unbranded sahaja tene, prasaadam, uppu, kaatuka, pillala droing kalaring buk, vidya, aarogya sevalu.aidu saatam pannupanchaadaara, t, veyinchina coffy ginjalu, vanta noonelu, skim paala pouder, chanti pillala paala padaarthaalu, pyak chesina panneeru, jeedi pappu, endu draaksha, pds kirosin, gruha elpeeji, futware (roo.500 varaku), dustulu (redemade roo.1000 varaku), agarbattiilu, kayir mats, flore kavaring.12 saatam pannu.. venna, neyyi, baadam pappu, pandlarasaalu, pyak chesina kobbari neeru, pachadi, jam, jelli sahaa kuuragaayalu, pandlu, nats leda mokkala itara bhaagaala tayaarii, godugu, mobiles.18 saatam pannu.. talanuune, tooth past, sabbu, pasta, cornplakes, supes, iscream, computerlu, printerlu.28 saatam..furnicher, marbles, glagead tiles, timber, saanitarii wares, electronic vastuvulu ayina tvlu, frizlu, washing mishansevalapai bhaarambyaankulu, beema companylu andistunna sevalapai ippativaraku vunna 15 saatam pannunu 18 saataaniki penchaaru. sel companyla sevalu bharam kaanunnaayi.kotta nambar prakarame vaparanjeeesty kosam prabhutvam aidaaru nelala nunchi vyaapaarulanu sannaddham chesindi. vyat paridhilo vyaapaarulanu jstloky maaripovaalani suuchimchimdi. deentho 95 saatam vyaapaarulu gstlo paridhiloki vellaaru. ilaa jstloky vellina vyaapaarulaku gst in nambar ketaayinchaaru. vyaapaarulu tamaku ketayinchina provisinal certificate downlod chesukovali. andulo ee nambar vuntundi. kotta nambar prakarame sanivaaram udayam nunchi vyaparam cheyali. invais(billu)pai kotta nambar veyalsinde. okavela ippatikee gst paridhilo namodu kakapoyina vyaparam chesukune vesulubaatu vundi. ayithe ventane sameepamlo rashtra pannula vibhaagaaniki teliyajeste nela rojullo kotta gst in nambaru ketaayistaaru.lavadevilanni aanlainlo...vyaparam chese vartakudu vaanijya pannula saakha kaaryaalayaala chuttu tirige rojulu poyayi. kottachattam amaluloki raavadamtho resistration nunchi pannula chellimpu varaku pratidee aanlainlo nirvahinchaali. vyaapaarula nunchi nagadu, chekkuroopamlo pannulu vasulu cheyaraadu. deeni valla vyaapaarulu kaaryaalayaala chuttu tirige  avasaram vundadu.kotta chattam meraku vicrayalueseeestilo e vastuvuku entha pannu vasulu cheyalo anedi spashtamgaa perkonnaru. konni vastuvulanu pannula nunchi minahaayinchaaru. sanivaaram nunchi kotta chattam meraku vastuvulapai pannu vasulucheyali. gatamlo konugolu chesina vastuvulu ante paata staaku vundani ekkuva pannu vesi vikrayinchakudadu. kotta vidhaanamlo pannulu vidhinchi aa meraku billu ivvalsinde.viniyogadaarulu apramattamgaa vundaalikotta pannula meraku vyaapaarulu vastuvulu vikrayinchakapothe viniyogadaarulu niladeeyaalsinde. e vastuvu entha pannu paridhiloki vastundane avagaahana kaligi vundaali. aa meraku kakunda ekkuva vasulu cheste ventane pannula vibhagam adhikaarulaku firyaadu cheyavachu. visakha divisionlo sandehaalu valla vyaapaarulu, viniyogadaarulu aa kindi rashtra pannula vibhagam adhikaarula fon nambarlaku fon chesi sampradinchavachhu.rashtra pannula saakhagaa maarpupannula vasoollaku rashtramlo vaanijya pannula saakhanu 1950 dasakamlo erpaatuchesaaru. sales tax departumentga prajalaku suparichitamaina vaanijya pannula saakha paeru ikapai vundadu. oke desham..oke pannu vidhaanam sukravaaram ardharaatri 12 gantala taruvaata amaluloki vachidi. ee nepathyamlo vaanijya pannula saakha paerunu rashtra pannula saakhagaa maarchutuu sukravaaram prabhutvam uttarvulu jariayyayi.vyapara lavadevilapai pannulu vasulu cheyadaaniki swaatantryaaniki mundu vunna chattaalanu maarchutuu 1957loo apy janaral sales tax yaaktunu amaluloki teesukuvacchaaru. ee chattam daadaapu nalugunnara dasaabdaalu amalulo vunnadi.  2005loo viluva aadhaaritapannu (vyat) teesukuvacchaaru. ippudu kendra prabhutvam desavyaaptamgaa oke pannu vidhaanam teesukuraavadamto gatamlo amalu chesina anni pannula vidhaanaalu kaalagarbhamlo kalisipoyinatte.