
 "చీకటి పడుతోంది, ఇప్పుడెక్కడికీ వెళ్ళక్కరలేదు. నువ్వు నీకంటే చిన్నవాళ్ళని ఆంక్షలో పెట్టినట్లే, నువ్వూ పెద్దల అదుపు ఆజ్ఞల్లో వుండవలసిందే" అంది అధికారపూర్వకంగా సుభద్ర.
 
 ఆమె రోషంగా తలెత్తి ఆవేశంగా ఏదో అనబోయేంతలో-
 
 "ధృతీ! నిన్న ఆఫీస్ లో ఎడ్వాన్స్ ఇచ్చారు. ఈ వెయ్యి రూపాయలూ వుంచు. అమ్మకోసం ఆ రోజు చాలా ఖర్చుపెట్టావు" అన్నాడు పర్సులోంచి డబ్బులు తీస్తూ.
 
 "నవీన్! బదులు తీర్చుకుంటున్నావా? అలాగైతే అసలు నేను నీ దగ్గర తీసుకున్నవన్నీ కలిపితే ఎంతవుతుందో నాకు లెక్కతెలీదు. నేనసలు నీ ఋణం...." అని పూర్తిచేయలేక ఏడ్చేసిందామె.
 
 "ఋణం, అప్పని పెద్ద పెద్ద మాటలు వాడకు. మళ్ళీ అవసరమైతే తీసుకుంటాగా" అన్నాడు ఆమెని వూరడిస్తూ.
 
 ఐకమత్యంతో ఎటువంటి కష్టాలనయినా ఎదుర్కోవచ్చు, విభేదాలు జనిస్తే చిన్న చిన్న సమస్యల్ని కూడా పరిష్కరించుకోలేము.
 
 "నన్ను క్షమించు నేను ఒకే ఒకసారి నీకు సాయపడి, అందుకు ప్రతిగా ఘోరమైన అవమానం చేశాను" అంది ధృతి.
 
 "ఏయ్ పిచ్చీ! అవమానాలూ, ఆవేదనలూ లాంటి పదాలు స్నేహితుల మధ్యన రాకూడదు. అందరూ మన పద్దతిలో ఆలోచించాలనీ, మననే అనుసరించాలనీ అనుకోకూడదు. ఎవరి దారి వాళ్ళది అని వదిలేస్తూ వుండాలి" అన్నాడు.
 
 సుభద్ర విసవిసా నడుచుకుంటూ లోపలికెళ్ళిపోయింది.
 
 నవీన్ "వస్తా" అంటూ లేచి "స్వార్ధం ఒకసారి మనసులోకి వచ్చిందంటే అది ఎవ్వరినీ ప్రశాంతంగా వుండనివ్వదు" అన్నాడు.  
 
 ఆమె కళ్ళు తుడుచుకుని అతనికేసి చూసింది.
 
 "మనమీద మనం నమ్మకం ఎట్టి పరిస్థితులలోనూ పోగొట్టుకోకూడదు. ఎదుటివారు రెచ్చిపోయి మాట్లాడుతుంటే, వారిదే నిజమేమోననుకోకూడదు. బహుశా వారు చెప్పే విషయంమ్నీద వారికే నమ్మకం తక్కువకాబోలు అనుకోవాలి" అన్నాడు నవ్వుతూ.
 
 ఆమెకి కూడా నవ్వొచ్చేసింది. బయటికొచ్చి అతనికి వీడ్కోలు యిచ్చింది. ఆ రాత్రి ధృతి భోజనానికి పిలిస్తే తల్లీ, కృతీ రాలేదు. తండ్రికి, తమ్ముడికి పెట్టి తను పడుకుంది. "లేనప్పుడు ఎన్నోసార్లు పస్తులున్నాం, ఉండీ ఈ దౌర్భాగ్యమేమిటో" అనుకుంది బాధగా.
 
 ఈ సమస్య ఇంతటితో సమసిపోయిందని ఆమె అనుకోలేదు. కానీ మరీ మరుసటిరోజు ఉదయమే మళ్ళీ చర్చలు రేపుతుందని ఆమె ఊహించలేదు.
 
 తల్లి లేవలేకపోయేసరికి ఒంట్లో బాలేదేమోననుకుని వంటపనీ అదీ పూర్తిచేసి గుడికి వెళ్ళొచ్చింది ధృతి, ఆమె గుడినుంచి వచ్చేసరికి ప్రేమ్ వచ్చి వున్నాడు.
 
 అతను ధృతిని చూస్తూనే "చిన్నపిల్ల ఏదో అడిగితే అలా కోప్పడ్డావెందుకు? చూడు ఎలా ఏడుస్తోందో" అన్నాడు.
 
 "ఒద్దులే నాయనా! మళ్ళీ ఆ విషయం ఎత్తకు ఎగిరిపడుతుంది" మంది సుభద్ర.
 
 "నువ్వెలాగూ ఏదీ అనుభవించలేవు. పరిపూర్ణంగా ఆనందించలేవు. అనుభవించేవాళ్ళనైనా ఆనందించనీ" అన్నాడు.
 
 ఆమె మనసులో అనుకుంది "నాకూ మైసూర్ సిల్క్ చీరలూ, గద్వాల్ చీరలు కొనుక్కుని కట్టుకు తిరగాలనే వుంటుంది. చేతినిండా డబ్బుంటే ఊటీలు, గోవాలూ చూడాలనే వుంది. ఉందికదాని ఖర్చు చేసేస్తే వీళ్ళ గతి ఏమిటి? ఆ విషయం మీరంతా ఆలోచించరేం?"
 
 ఆమె మౌనాన్ని కోపంగా తలచి "కోపం తెచ్చుకోకు ఏదో స్నేహితురాలివని చనువుగా అన్నాను" అన్నాడు.
 
 "ఫరవాలేదు" అంది ముక్తసరిగా.
 
 "కృతిని ఈసారికి వెళ్ళిరానీ......! మళ్ళీ నెక్స్ట్ ఇయర్ అసలే సీరియస్ గా చదువుకోవాలి కూడానూ" అన్నాడు నచ్చచెబుతున్నట్లు.
 
 ఆమె ముఖం చిట్లించింది.
 
 "నీకిష్టమైతేనే" అన్నాడు.
 
 "నాకిష్టంలేదు."
 
 అతను కాస్త చిన్నబుచ్చుకున్నాడు. ప్రేమ్ వెళ్ళిపోయాక అందర్నీ పరిశీలనగా చూస్తూ చెప్పింది - "ఇంకోసారి ఇంటి విషయాలు అతనివరకు వెళితే వూరుకునేది లేదు."
 
 "నువ్వు నిన్న నవీన్ ముందు చులకన చెయ్యలేదూ....! ఉడుకుమోత్తనంగా అడిగింది కృతి.
 
 ఆమె కృతివైపు నమ్మశక్యం కానట్లు చూస్తూ "నీకు నవీన్ ముందు అవమానమయిందా? గౌన్లలో వున్నప్పటినుంచీ దగ్గరికి తీసుకుని ఆడించైనా వాడు నీకు పరాయివాడుగానూ, అతనిముందు నిన్ను ఓమాటంటే గొప్ప అవమానంగానూ అనిపిస్తోందా? మరి నిన్నగాక మొన్న పరిచయమైన ఇతని ముందు కూర్చుని 'ఎక్స్ కర్షన్' కి అక్క పంపలేదని బుడిబుడి రాగాలు తియ్యడానికి సిగ్గు వెయ్యలేదా? అతను డబ్బిచ్చి పంపిస్తానంటే తీసుకోటానికి అవమానం లేదుకదూ?"
 
 అక్క మాటలకు జవాబివ్వలేక చూస్తూండిపోయింది కృతి.
 
 సుభద్ర సణుగుతూ లోపలికి నడిచింది.
 
 ధృతి భోజనం చేయకుండానే బయల్దేరి ధర్మానందరావుగారి ఔట్ హౌస్ కి వెళ్ళిపోయింది.
 
    * * *
 
 "ఏమిటీ? ఏదో చెప్పాలని తీసుకొచ్చావ్?" అడిగింది లీలని ధృతి మాటలలో.
 
 "అదే చెప్పబోతున్నాను. నిన్న కృష్ణమూర్తి ఓ ఉత్తరం రాసి ఫైల్లోపెట్టి యిచ్చాడు."
 
 "ప్రేమలేఖా?" నవ్వుతూ అడిగింది ధృతి.
 
 "నా మొహం! బాధ లేఖ" అంది లీల బ్యాగ్ లోంచి తీసి టేబుల్ మీద పెడుతూ.
 
 "నీ ఉత్తరం నేను చదవడం...."
 
 "ఫరవాలేదులే! అందులో రహస్యాలేం లేవు."
 
 ఆమె చదవడం ప్రారంభించింది. దానిలో సారాంశం - అతను ఇంటికి పెద్ద కొడుకు కాబట్టి బోలెడు బాధ్యతలున్నాయి. తమ్ముడి చదువు, చెల్లెలి పెళ్ళి అతనిమీదే ఆధారపడి వున్నాయి. తల్లీ తండ్రీ రోగిష్టివాళ్ళు. అక్కలూ, బావలూ ప్రతి పండక్కీ వచ్చి ఇతన్ని పీక్కుతింటూంటారు. ఇవి ఇతనికి తప్పనిసరి కష్టాలు! తల్లి యీమధ్య పెళ్ళి చేసుకుని కోడల్ని తెమ్మని పోరుతోంది. (బహుశా పని చేసుకోలేదేమో) ఎవరో ఒకమ్మాయిని పెళ్ళిచూపుల్లో చూసి తెచ్చుకోవాలంటే ఇతనికి సుతరామూ యిష్టం లేదు. (భయం కావచ్చు) అందుకని లీల ఒప్పుకుంటే పెళ్ళిచేసుకుంటాడు. ఆర్ధికంగా అతనికి లాభసాటిగా వుంటుంది కాబట్టి తల్లి కూడా ఏమీ అనదు. అందుకని లీల అంగీకారంకోసం వేయికళ్ళతో ఎదురుచూస్తున్నాడు.

 "cheekati padutondi, ippudekkadikii vellakkaraledu. nuvvu neekante chinnavallani aankshalo pettinatle, nuvvuu peddala adupu aagnallo vundavalasinde" andi adhikaarapuurvakamgaa subhadra.
 
 aame roshangaa taletti aavesamgaa edho anaboyentalo-
 
 "dhruti! ninna offies loo edwans icharu. ee veyyi roopaayaluu vunchu. ammakosam aa roju chala kharchupettavu" annadu parsulonchi dabbulu teestuu.
 
 "naveen! badulu teerchukuntunnava? alaagaithe asalu nenu nee daggara teesukunnavanni kalipithe entavutundo naaku lekkateleedu. nenasalu nee runam...." ani poorticheyaleka edchesindame.
 
 "runam, appani pedda pedda maatalu vaadaku. mallee avasaramaite teesukuntaagaa" annadu aameni vooradistuu.
 
 aikamatyamtho etuvanti kashtalanayina edurkovachhu, vibhedaalu janiste chinna chinna samasyalni kuudaa parishkarinchukolemu.
 
 "nannu kshaminchu nenu oke okasari neeku sayapadi, anduku pratigaa ghoramaina avamanam cheshaanu" andi dhruti.
 
 "yey picchi! avamaanaaluu, aavedanaluu lanti padaalu snehitula madhyana rakudadu. andaruu mana paddatilo aalochinchaalanii, manane anusarinchaalanii anukokudadu. evari daari vaalladi ani vadilestuu vundaali" annadu.
 
 subhadra visavisa naduchukuntu lopalikellipoyindi.
 
 naveen "vasta" antuu lechi "swaardham okasari manasuloki vachindante adhi evvarini prasaantamgaa vundanivvadu" annadu.  
 
 aame kallu tuduchukuni atanikesi chusindi.
 
 "manameeda manam nammakam etty paristhitulaloonuu pogottukokudadu. edutivaaru rechipoyi matladutunte, vaaride nijamemonanukokudadu. bahusa vaaru cheppe vishayammneeda vaarike nammakam takkuvakaabolu anukovali" annadu navvutuu.
 
 aameki kuudaa navvochesindi. bayatikochi ataniki veedkolu yichindi. aa raatri dhruti bhojananiki piliste talli, krutee raledu. tandriki, tammudiki petti tanu padukundi. "lenappudu ennosaarlu pastulunnam, undi ee dourbhagyamemito" anukundi badhaga.
 
 ee samasya intatitoe samasipoyindani aame anukoledu. cony mari marusatiroju udayame mallee charchalu reputundani aame oohinchaledu.
 
 talli levalekapoyesariki ontlo baledemonanukuni vantapanee adhee poortichesi gudiki vellochindi dhruti, aame gudinunchi vachesariki prame vachi vunnadu.
 
 atanu dhrutini chustune "chinnapilla edho adigithe alaa koppaddavenduku? chudu ela edustondo" annadu.
 
 "oddule nayana! mallee aa vishayam ettaku egiripadutundi" mandi subhadra.
 
 "nuvvelaaguu edhee anubhavinchalevu. paripuurnamgaa aanandinchalevu. anubhavinchevallanaina aanandinchanii" annadu.
 
 aame manasulo anukundi "naakuu mysur silk cheeraluu, gadwal cheeralu konukkuni kattuku tiragaalane vuntundi. chetininda dabbunte ooteelu, govalu chudalane vundi. undikadaani kharchu cheseste veella gathi emiti? aa vishayam meeranta alochincharem?"
 
 aame mounaanni kopanga talachi "kopam techukoku edho snehituraalivani chanuvugaa annaanu" annadu.
 
 "faravaledu" andi muktasarigaa.
 
 "krutini eesaariki velliraanii......! mallee next ier asale seerius gaa chaduvukovali kuudaanuu" annadu nachachebutunnatlu.
 
 aame mukham chitlinchindi.
 
 "neekishtamaithene" annadu.
 
 "naakishtamledu."
 
 atanu kaasta chinnabuchukunnadu. prame vellipoyaaka andarnee pariseelanagaa chustuu cheppindi - "inkosari inti vishayaalu atanivaraku velithe voorukunedi ledu."
 
 "nuvvu ninna naveen mundu chulakana cheyyaleduu....! udukumottanamgaa adigindi kruti.
 
 aame krutivaipu nammasakyam kaanatlu chustuu "neeku naveen mundu avamaanamayindaa? gounlalo vunnappatinunchii daggariki teesukuni aadinchainaa vaadu neeku paraayivaadugaanuu, atanimundu ninnu omaatante goppa avamaanamgaanuu anipistonda? mari ninnagaaka monna parichayamaina itani mundu kuurchuni 'ex karshan' ki akka pampaledani budibudi raagaalu tiyyadaaniki siggu veyyaleda? atanu dabbichi pampistanante teesukotaaniki avamanam ledukaduu?"
 
 akka maatalaku javaabivvaleka chustundipoyindi kruti.
 
 subhadra sanugutuu lopaliki nadichindi.
 
 dhruti bhojanam cheyakundane bayalderi dharmaanandaraavugaari out hous ki vellipoyindi.
 
    * * *
 
 "amity? edho cheppaalani teesukochav?" adigindi leelani dhruti maatalalo.
 
 "adhe cheppabotunnanu. ninna krishnamoorthy oo uttaram rasi fillopetty yichadu."
 
 "premalekha?" navvutuu adigindi dhruti.
 
 "naa moham! baadha lekha" andi leela byag lonchi teesi table meeda pedutuu.
 
 "nee uttaram nenu chadavadam...."
 
 "faravaledule! andulo rahasyalem levu."
 
 aame chadavadam praarambhinchindi. daanilo saaraamsam - atanu intiki pedda koduku kabatti boledu baadhyatalunnaayi. tammudi chaduvu, chelleli pelli atanimeede aadhaarapadi vunnayi. talli tandri rogishtivaallu. akkaluu, baavaluu prati pandakki vachi itanni peekkutintuuntaaru. ivi itaniki tappanisari kashtaalu! talli yeemadhya pelli chesukuni kodalni temmani porutondi. (bahusa pani chesukoledemo) evaro okammaayini pellichoopullo chusi techukovalante itaniki sutaraamuu yishtam ledu. (bhayam kaavachhu) andukani leela oppukunte pellichesukuntaadu. aardhikamgaa ataniki labhasatiga vuntundi kabatti talli kuudaa emi anadu. andukani leela angeekaaramkosam veyikallatho eduruchustunnadu.