ఈ రోజు పశువుల వధను ఒక క్రూరమైన చర్యగా పరిగణించారు, ఆ కారణంగా సంతల్లో వాటి క్రయ విక్రయాలు నిలిపివేస్తున్నారు సరే; మరి ఇదే హేతువును అనుసరించి త్వరలోనే మేకలు, గొర్రెలు, కోళ్ళూ వీటి వధను కూడా నిలిపివేయాలి కదా. దేశ పౌరుల్లో ఎంతో మంది         ఆహార అలవాట్లూ, ఇంకెంతో మంది బతుకుతెరువూ ప్రమాదంలో పడిన ఈ పరిస్థితిలో ప్రభుత్వం “క్రూరత్వా”నికి కొత్తగా చెబుతున్న నిర్వచనాల్ని సవాలు చేయాల్సిన      అవసరం ఉన్నది..జంతువులపై క్రూరత్వాన్ని అరికట్టేందుకు (పశువుల సంతల్ని క్రమబద్ధీకరించేందుకు) నిబంధనలు, 2017’ పేరిట భారత ప్రభుత్వం మే 23న జారీ చేసిన గెజిట్ నం.396 ఇకపై భారత దేశంలోని పశు సంతతి పాలిట మృత్యుఘంటికగా, రైతులకి ఏ కాస్తో మిగి లిన గౌరవప్రదమైన బతుకుతెరువు పాలిట వినాశకరంగా నిలవనున్నది.పైకి ఎంతో నిరపాయకరంగా ధ్వనిస్తూ, ‘జంతువులపై క్రూరత్వాన్ని అరికట్టే చట్టం’ కింద జారీ అయిన ఈ సవరణ సెక్షన్ 22లో ‘పశువుల అమ్మకంపై పరిమితుల’ను విధిస్తుంది. ఈ నిబంధనల ప్రకారం- పశువులను అమ్మకానికి సంతకు తీసుకువచ్చే యజమాని, మరోలా చెప్పాలంటే రైతు, తాను ఆ ‘‘పశువుల్ని సంతలో అమ్మబోయేది వధ కోసం కాదని’’ పశువుల మార్కెట్ కమిటీకి రాతపూర్వకంగా పూచీ ఇవ్వాలి. అలాగే, కొనేవారు కూడా ‘‘ఆ పశువుని వ్యవసాయ అవసరాల నిమిత్తం మాత్రమే కొంటున్నామనీ, వధించేందుకు కాదనీ’’ రాసివ్వాలి. అంతేకాదు, ఈ కమిటీ ఒకసారి అమ్ముడైన పశువులు ఆరు నెలల లోపు మరలా అమ్మకానికి రాకుండా జరిగిన ప్రతీ అమ్మకాన్నీ నమోదు చేస్తుంది. అమ్మకందారు, కొనుగోలుదారు, జంతువుల సంబంధించిన వివరాలను కూడా నమోదు చేస్తుంది. ఈ నిబంధన ప్రకారం ‘‘ఆవు, దూడ, ఆబోతు, ఎద్దు, గేదె, ఒంటె’’ ఇవన్నీ పశువుల కోవలోకి వస్తాయి.‘పశు వధ’ను క్రూరత్వంతో సరిసమానం చేయటం ద్వారానూ, వధ కోసం సంతకు పశువుల్ని తరలించటాన్నీ అమ్మటాన్నీ నేరంగా మార్చి వాటిని క్రూరమైన చర్యలుగా పరిగణించటం ద్వారానూ- కేంద్ర ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా పశు వధపైనా, గోమాంసాన్ని తినటంపైనా నిషేధం విధించింది. ఇలా కాదని పర్యావరణ శాఖ మంత్రి ఎంత నమ్మబలికినా వారి అసలు ఉద్దేశం ఇదే.పశువుల ఉత్పత్తి వలయం పూర్తి అయ్యేందుకు పశువుల సంతలు చాలా కీలకం. వీటి ద్వారానే రైతుల నుంచి ఇతరులకూ, ఇతరుల నుంచి రైతులకు పశువుల మార్పిడి జరుగుతుంది. ఇలా సంతల ద్వారా స్వేచ్ఛగా జరిగే పశువుల మారకాన్ని ఈ కొత్త నిబంధనలు అడ్డుకుంటాయి. అంతకన్నా తీవ్రంగా, ఈ పశువుల ఉత్పత్తి వలయం పైనే ఆధారపడి జీవిస్తూ, దేశంలో పశు సంతతి పోషణకు కారణమైన రైతుల, వర్తకుల బతుకుతెరువుపై దెబ్బకొడతాయి. ఇది రైతుల జీవితాలకీ, వారి బతుకుతెరువుకూ సంబంధించిన విషయం. పాడిపై ఆధారపడి సాగే జీవితాలూ, వ్యవసాయ అవసరాలకు కీలకమైన ఎద్దులపై ఆధారపడి సాగే జీవితాలూ ఈ క్రూరమైన చట్టంతో నాశనమవుతాయి. ఈ చట్టం పశువుల పట్లా, రైతులు పట్లా క్రూరమైనదే. రైతులు తమ పశువుల్ని పాలకు, ఎరువుకు, పనులకు పెంచుతారు. ఒక్కోసారి అనేక కారణాల వల్ల తమ పశువుల్ని అమ్మి కొత్త పశువుల్ని కొనుక్కుంటారు. ఒక రైతు తన పశువును అమ్మదలిస్తే కొనుక్కొనేందుకు మరో రైతు ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటాడని ఈ చట్టం అనుకొంటున్నది. అది నిజం కాదు. ప్రతీ రైతు పశువుల్ని పెంచుకోవాలని అనుకోకపోవచ్చు. అలాగే సంతకు చేరిన ప్రతీ ఎద్దును, గేదెను, ఆవును అవి పనికిరాకపోయినా కొనుక్కొనేందుకు రైతు సిద్ధంగా ఉంటాడని ఈ చట్టం అనుకొంటున్నది. వ్యవసాయ చక్రంలో ఒక రైతు తన పశువును సంతలో అమ్మేందుకు తెచ్చినపుడు, దాన్ని కొనేందుకు ఒక్కడూ దొరక్కపోవటమనేది ఎన్నోసార్లు జరుగుతుంది.ప్రస్తుతం మన దేశంలో కొన్ని చోట్ల జరుగుతున్నది ఇదే. కరువు బారినపడ్డ ఆంధ్రప్రదేశ్లోని అనంతపురంలోనూ, తమిళనాడులోనూ చాలామంది రైతులు తమ పశువుల నీటి అవసరాలూ, దాణా అవసరాలూ తీర్చలేక వాటిని అమ్మకానికి పెడుతున్నారు. ఒకవేళ మరే రైతూ వాటిని కొనుక్కొనేందుకు ముందుకు రాకపోయినా, పశు మాంస వ్యాపారం చేసే వర్తకుల నుంచి సంతలో తమకు మంచి ధర అందుతుందని ఆ రైతులు నమ్మకంతో ఉంటారు. పశువధపైనా, వాటి తరలింపుపైనా నిషేధం లేని రాష్ట్రాల్లో ఇలా జరుగుతోంది. నిషేధం ఉన్న రాష్ట్రాల నుంచి నిషేధం లేని రాష్ట్రాలకి పశువుల ‘స్మగ్లింగ్’ ఇందుకే జరుగుతోంది. తమ పశువుల నుంచి పునర్విక్రయం ద్వారా ఎంతో కొంత రాబడి పొందాలని చూస్తున్న రైతులకు ఇది తప్ప గత్యంతరం ఉండటం లేదు.ఈ కొత్త నిబంధనల వల్ల మాంస వ్యాపారం కోసం జరిగే పశు విక్రయాలన్నీ ఆగిపోతాయి. ఫలితంగా పశువులను కొనేవాళ్ళు మృగ్యమయ్యే పరిస్థితి తలెత్తుతుంది. ఇక రైతులు పశువులపై ఆధారపడటం తగ్గిస్తారు. ఉన్నవాటిని బయటకు తోలేస్తారు. మహారాష్ట్రలో ఇటీవల పశువధపై విధించిన నిషేధం వల్ల జరిగింది ఇదే. ఈ వదిలేసిన పశువులు ఇప్పటికే అనాథ గొడ్లతో కిటకిటలాడుతున్న మన దేశానికి మరింత భారంగా మారతాయి.ముఖ్యంగా భారత పాడి పరిశ్రమ పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. కొన్ని లెక్కల ప్రకారం ఒక డైరీ ఫార్మ్ ఆదాయంలో 40 శాతం వట్టిపోయిన ఆవుల అమ్మకం ద్వారానే వస్తుంది. ఈ ఆవులకు ఇక మార్కెట్ లేని పరిస్థితి ఏర్పడితే, డైరీ రైతుల ఉత్పత్తి చక్రం నిలచిపోతుంది. పెద్ద డైరీ ఫార్మ్స్ కూడా ఈ విపత్తుకు మినహాయింపు కావు. నచ్చినా నచ్చకున్నా, వట్టిపోయిన ఆవులు బయటకువెళ్ళి వాటి స్థానంలో పాడి ఆవులు రావాల్సిందే. కానీ ఏ లాభం రాని ఆవులపై– పునర్విక్రయ విలువ లేనంత పవిత్రమైన ఆవులపై– పెట్టుబడి పెట్టేంత వెర్రి రైతులు ఎవరూ ఉండరు.పాడి పరిశ్రమ చల్లగా సాగాలంటే, పశు మాంస వ్యాపారం, తోలు వ్యాపారం బాగా సాగాల్సిందే. భారతీయ రైతులు ఎవరూ పశువుల్ని మాంసం కోసం పెంచరు; వాటిని పాడి కోసమూ, పనుల కోసమూ పెంచుతారు. తర్వాత అవి పనికిరాకుండా పోయాక కూడా వాటి మాంసం వల్ల, తోలు వల్లా వాటికి విలువ ఉంటుంది. పాల పరిశ్రమకు పశు మాంస పరిశ్రమ అనుబంధంగా ఉండటం అనేది భారతీయ పశు ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఉన్న ఒక ప్రత్యేకత.పశువుల సంతల్ని అడ్డగోలు నిబంధనలతో ముట్టడిస్తున్న భారత ప్రభుత్వ విధానాలు దేశ పశు మాంస పరిశ్రమనే గాక, పాడి పరిశ్రమనూ తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తాయి. ఇప్పటికే యూరోపియన్ యూనియన్, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్, అమెరికా వంటి దేశాలు టన్నుల కొద్దీ సబ్సిడైజ్డ్ మిల్క్ పౌడర్ను మన దేశంలో కుమ్మరించాలని చుస్తున్నాయి. దీన్ని ఆపేందుకు భారత పాడి సంఘాలు తీవ్రంగా పోరాడుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వం పశు సంరక్షణ సాకుతో తీసుకున్న ఈ అనాలోచిత నిర్ణయం వల్ల భారతీయ పాడి పరిశ్రమ నట్టేట మునుగుతుంది. ఇక ఈ నిర్ణయం వల్ల దేశంలో రూ.26,685 కోట్ల విలువ గల గేదె మాంసం ఎగుమతులకూ, తోలు రంగానికీ కోలుకోలేని దెబ్బ తగులుతుందని మరి చెప్పనవసరం లేదు.ఈ రోజు పశువుల వధను ఒక క్రూరమైన చర్యగా పరిగణించారు, ఆ కారణంగా సంతల్లో వాటి క్రయ విక్రయాలు నిలిపివేస్తున్నారు సరే; మరి ఇదే హేతువును అనుసరించి త్వరలోనే మేకలు, గొర్రెలు, కోళ్ళూ వీటి వధను కూడా నిలిపివేయాలి కదా. దేశ పౌరుల్లో ఎంతో మంది ఆహార అలవాట్లూ, ఇంకెంతో మంది బతుకుతెరువూ ప్రమాదంలో పడిన ఈ పరిస్థితిలో ప్రభుత్వం ‘‘క్రూరత్వా’’నికి కొత్తగా ఇస్తున్న ఈ కొత్త అర్థాల్ని సవాలు చేయాల్సిన అవసరం ఉన్నది. సాగరి ఆర్. రాందాస్ఫుడ్ సావర్నిటీ అలయెన్స్జంతువులపై క్రూరత్వాన్ని అరికట్టేందుకు (పశువుల సంతల్ని క్రమబద్ధీకరించేందుకు) నిబంధనలు, 2017’ పేరిట భారత ప్రభుత్వం మే 23న జారీ చేసిన గెజిట్ నం.396 ఇకపై భారత దేశంలోని పశు సంతతి పాలిట మృత్యుఘంటికగా, రైతులకి ఏ కాస్తో మిగి లిన గౌరవప్రదమైన బతుకుతెరువు పాలిట వినాశకరంగా నిలవనున్నది.పైకి ఎంతో నిరపాయకరంగా ధ్వనిస్తూ, ‘జంతువులపై క్రూరత్వాన్ని అరికట్టే చట్టం’ కింద జారీ అయిన ఈ సవరణ సెక్షన్ 22లో ‘పశువుల అమ్మకంపై పరిమితుల’ను విధిస్తుంది. ఈ నిబంధనల ప్రకారం- పశువులను అమ్మకానికి సంతకు తీసుకువచ్చే యజమాని, మరోలా చెప్పాలంటే రైతు, తాను ఆ ‘‘పశువుల్ని సంతలో అమ్మబోయేది వధ కోసం కాదని’’ పశువుల మార్కెట్ కమిటీకి రాతపూర్వకంగా పూచీ ఇవ్వాలి. అలాగే, కొనేవారు కూడా ‘‘ఆ పశువుని వ్యవసాయ అవసరాల నిమిత్తం మాత్రమే కొంటున్నామనీ, వధించేందుకు కాదనీ’’ రాసివ్వాలి. అంతేకాదు, ఈ కమిటీ ఒకసారి అమ్ముడైన పశువులు ఆరు నెలల లోపు మరలా అమ్మకానికి రాకుండా జరిగిన ప్రతీ అమ్మకాన్నీ నమోదు చేస్తుంది. అమ్మకందారు, కొనుగోలుదారు, జంతువుల సంబంధించిన వివరాలను కూడా నమోదు చేస్తుంది. ఈ నిబంధన ప్రకారం ‘‘ఆవు, దూడ, ఆబోతు, ఎద్దు, గేదె, ఒంటె’’ ఇవన్నీ పశువుల కోవలోకి వస్తాయి.‘పశు వధ’ను క్రూరత్వంతో సరిసమానం చేయటం ద్వారానూ, వధ కోసం సంతకు పశువుల్ని తరలించటాన్నీ అమ్మటాన్నీ నేరంగా మార్చి వాటిని క్రూరమైన చర్యలుగా పరిగణించటం ద్వారానూ- కేంద్ర ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా పశు వధపైనా, గోమాంసాన్ని తినటంపైనా నిషేధం విధించింది. ఇలా కాదని పర్యావరణ శాఖ మంత్రి ఎంత నమ్మబలికినా వారి అసలు ఉద్దేశం ఇదే.పశువుల ఉత్పత్తి వలయం పూర్తి అయ్యేందుకు పశువుల సంతలు చాలా కీలకం. వీటి ద్వారానే రైతుల నుంచి ఇతరులకూ, ఇతరుల నుంచి రైతులకు పశువుల మార్పిడి జరుగుతుంది. ఇలా సంతల ద్వారా స్వేచ్ఛగా జరిగే పశువుల మారకాన్ని ఈ కొత్త నిబంధనలు అడ్డుకుంటాయి. అంతకన్నా తీవ్రంగా, ఈ పశువుల ఉత్పత్తి వలయం పైనే ఆధారపడి జీవిస్తూ, దేశంలో పశు సంతతి పోషణకు కారణమైన రైతుల, వర్తకుల బతుకుతెరువుపై దెబ్బకొడతాయి. ఇది రైతుల జీవితాలకీ, వారి బతుకుతెరువుకూ సంబంధించిన విషయం. పాడిపై ఆధారపడి సాగే జీవితాలూ, వ్యవసాయ అవసరాలకు కీలకమైన ఎద్దులపై ఆధారపడి సాగే జీవితాలూ ఈ క్రూరమైన చట్టంతో నాశనమవుతాయి. ఈ చట్టం పశువుల పట్లా, రైతులు పట్లా క్రూరమైనదే. రైతులు తమ పశువుల్ని పాలకు, ఎరువుకు, పనులకు పెంచుతారు. ఒక్కోసారి అనేక కారణాల వల్ల తమ పశువుల్ని అమ్మి కొత్త పశువుల్ని కొనుక్కుంటారు. ఒక రైతు తన పశువును అమ్మదలిస్తే కొనుక్కొనేందుకు మరో రైతు ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటాడని ఈ చట్టం అనుకొంటున్నది. అది నిజం కాదు. ప్రతీ రైతు పశువుల్ని పెంచుకోవాలని అనుకోకపోవచ్చు. అలాగే సంతకు చేరిన ప్రతీ ఎద్దును, గేదెను, ఆవును అవి పనికిరాకపోయినా కొనుక్కొనేందుకు రైతు సిద్ధంగా ఉంటాడని ఈ చట్టం అనుకొంటున్నది. వ్యవసాయ చక్రంలో ఒక రైతు తన పశువును సంతలో అమ్మేందుకు తెచ్చినపుడు, దాన్ని కొనేందుకు ఒక్కడూ దొరక్కపోవటమనేది ఎన్నోసార్లు జరుగుతుంది.ప్రస్తుతం మన దేశంలో కొన్ని చోట్ల జరుగుతున్నది ఇదే. కరువు బారినపడ్డ ఆంధ్రప్రదేశ్లోని అనంతపురంలోనూ, తమిళనాడులోనూ చాలామంది రైతులు తమ పశువుల నీటి అవసరాలూ, దాణా అవసరాలూ తీర్చలేక వాటిని అమ్మకానికి పెడుతున్నారు. ఒకవేళ మరే రైతూ వాటిని కొనుక్కొనేందుకు ముందుకు రాకపోయినా, పశు మాంస వ్యాపారం చేసే వర్తకుల నుంచి సంతలో తమకు మంచి ధర అందుతుందని ఆ రైతులు నమ్మకంతో ఉంటారు. పశువధపైనా, వాటి తరలింపుపైనా నిషేధం లేని రాష్ట్రాల్లో ఇలా జరుగుతోంది. నిషేధం ఉన్న రాష్ట్రాల నుంచి నిషేధం లేని రాష్ట్రాలకి పశువుల ‘స్మగ్లింగ్’ ఇందుకే జరుగుతోంది. తమ పశువుల నుంచి పునర్విక్రయం ద్వారా ఎంతో కొంత రాబడి పొందాలని చూస్తున్న రైతులకు ఇది తప్ప గత్యంతరం ఉండటం లేదు.ఈ కొత్త నిబంధనల వల్ల మాంస వ్యాపారం కోసం జరిగే పశు విక్రయాలన్నీ ఆగిపోతాయి. ఫలితంగా పశువులను కొనేవాళ్ళు మృగ్యమయ్యే పరిస్థితి తలెత్తుతుంది. ఇక రైతులు పశువులపై ఆధారపడటం తగ్గిస్తారు. ఉన్నవాటిని బయటకు తోలేస్తారు. మహారాష్ట్రలో ఇటీవల పశువధపై విధించిన నిషేధం వల్ల జరిగింది ఇదే. ఈ వదిలేసిన పశువులు ఇప్పటికే అనాథ గొడ్లతో కిటకిటలాడుతున్న మన దేశానికి మరింత భారంగా మారతాయి.ముఖ్యంగా భారత పాడి పరిశ్రమ పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. కొన్ని లెక్కల ప్రకారం ఒక డైరీ ఫార్మ్ ఆదాయంలో 40 శాతం వట్టిపోయిన ఆవుల అమ్మకం ద్వారానే వస్తుంది. ఈ ఆవులకు ఇక మార్కెట్ లేని పరిస్థితి ఏర్పడితే, డైరీ రైతుల ఉత్పత్తి చక్రం నిలచిపోతుంది. పెద్ద డైరీ ఫార్మ్స్ కూడా ఈ విపత్తుకు మినహాయింపు కావు. నచ్చినా నచ్చకున్నా, వట్టిపోయిన ఆవులు బయటకువెళ్ళి వాటి స్థానంలో పాడి ఆవులు రావాల్సిందే. కానీ ఏ లాభం రాని ఆవులపై– పునర్విక్రయ విలువ లేనంత పవిత్రమైన ఆవులపై– పెట్టుబడి పెట్టేంత వెర్రి రైతులు ఎవరూ ఉండరు.పాడి పరిశ్రమ చల్లగా సాగాలంటే, పశు మాంస వ్యాపారం, తోలు వ్యాపారం బాగా సాగాల్సిందే. భారతీయ రైతులు ఎవరూ పశువుల్ని మాంసం కోసం పెంచరు; వాటిని పాడి కోసమూ, పనుల కోసమూ పెంచుతారు. తర్వాత అవి పనికిరాకుండా పోయాక కూడా వాటి మాంసం వల్ల, తోలు వల్లా వాటికి విలువ ఉంటుంది. పాల పరిశ్రమకు పశు మాంస పరిశ్రమ అనుబంధంగా ఉండటం అనేది భారతీయ పశు ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఉన్న ఒక ప్రత్యేకత.పశువుల సంతల్ని అడ్డగోలు నిబంధనలతో ముట్టడిస్తున్న భారత ప్రభుత్వ విధానాలు దేశ పశు మాంస పరిశ్రమనే గాక, పాడి పరిశ్రమనూ తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తాయి. ఇప్పటికే యూరోపియన్ యూనియన్, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్, అమెరికా వంటి దేశాలు టన్నుల కొద్దీ సబ్సిడైజ్డ్ మిల్క్ పౌడర్ను మన దేశంలో కుమ్మరించాలని చుస్తున్నాయి. దీన్ని ఆపేందుకు భారత పాడి సంఘాలు తీవ్రంగా పోరాడుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వం పశు సంరక్షణ సాకుతో తీసుకున్న ఈ అనాలోచిత నిర్ణయం వల్ల భారతీయ పాడి పరిశ్రమ నట్టేట మునుగుతుంది. ఇక ఈ నిర్ణయం వల్ల దేశంలో రూ.26,685 కోట్ల విలువ గల గేదె మాంసం ఎగుమతులకూ, తోలు రంగానికీ కోలుకోలేని దెబ్బ తగులుతుందని మరి చెప్పనవసరం లేదు.ఈ రోజు పశువుల వధను ఒక క్రూరమైన చర్యగా పరిగణించారు, ఆ కారణంగా సంతల్లో వాటి క్రయ విక్రయాలు నిలిపివేస్తున్నారు సరే; మరి ఇదే హేతువును అనుసరించి త్వరలోనే మేకలు, గొర్రెలు, కోళ్ళూ వీటి వధను కూడా నిలిపివేయాలి కదా. దేశ పౌరుల్లో ఎంతో మంది ఆహార అలవాట్లూ, ఇంకెంతో మంది బతుకుతెరువూ ప్రమాదంలో పడిన ఈ పరిస్థితిలో ప్రభుత్వం ‘‘క్రూరత్వా’’నికి కొత్తగా ఇస్తున్న ఈ కొత్త అర్థాల్ని సవాలు చేయాల్సిన అవసరం ఉన్నది. సాగరి ఆర్. రాందాస్ఫుడ్ సావర్నిటీ అలయెన్స్
ee roju pasuvula vadhanu oka krooramaina charyaga pariganinchaaru, aa kaaranamgaa santallo vaati kraya vikrayaalu nilipivestunnaaru sare; mari ide hetuvunu anusarinchi twaralone mekalu, gorrelu, kolluu veeti vadhanu kuudaa nilipiveyaali kada. desha pourullo entho mandi         aahaara alavaatluu, inkentho mandi batukuteruvuu pramaadamlo padina ee paristhitilo prabhutvam “kruratwa”niki kottagaa chebutunna nirvachanaalni savalu cheyalsina      avasaram unnadi..jantuvulapai kruuratvaanni arikattenduku (pasuvula santalni kramabaddheekarinchenduka) nibandhanalu, 2017’ paerita bhaarata prabhutvam mee 23na jaarii chesina gejit nam.396 ikapai bhaarata desamloni pashu santati palita mrutyughantikagaa, raitulaki e kasto migi lina gouravapradamaina batukuteruvu palita vinaasakaramgaa nilavanunnadi.paiki entho nirapaayakaramgaa dhvanistuu, ‘jantuvulapai kruuratvaanni arikatte chattam’ kinda jaarii ayina ee savarana section 22loo ‘pasuvula ammakampai parimitula’nu vidhistundi. ee nibandhanala prakaaram- pasuvulanu ammakaniki santaku teesukuvachhe yajamani, marola cheppalante raitu, taanu aa ‘‘pasuvulni santalo ammaboyedi vadha kosam kaadani’’ pasuvula market kamiteeki raatapuurvakamgaa poochee ivvali. alaage, konevaaru kuudaa ‘‘aa pasuvuni vyavasaaya avasaraala nimittam matrame kontunnamani, vadhinchenduku kaadanii’’ rasivvali. antekaadu, ee commity okasari ammudaina pasuvulu aaru nelala lopu marala ammakaniki rakunda jarigina pratee ammakanni namodu chestundi. ammakandaaru, konugoludaaru, jantuvula sambandhinchina vivaraalanu kuudaa namodu chestundi. ee nibandhana prakaaram ‘‘aavu, dhooda, aabotu, eddu, gede, onte’’ ivannee pasuvula kovaloki vastaayi.‘pashu vadha’nu krooratvamtho sarisamanam cheyatam dwaaraanuu, vadha kosam santaku pasuvulni taralinchataannii ammatanni neramgaa marchi vaatini krooramaina charyalugaa pariganinchatam dwaaraanuu- kendra prabhutvam desavyaaptamgaa pashu vadhapaina, gomamsanni tinatampainaa nishedham vidhinchindi. ilaa kaadani paryaavarana saakha mantri entha nammabalikina vaari asalu uddesam ide.pasuvula utpatti valayam puurti ayyenduku pasuvula santalu chala keelakam. veeti dwarane raitula nunchi itarulakuu, itarula nunchi raitulaku pasuvula marpidy jarugutundi. ilaa santala dwara swechhagaa jarige pasuvula maarakaanni ee kotta nibandhanalu addukuntaayi. antakanna teevramgaa, ee pasuvula utpatti valayam paine aadhaarapadi jeevistuu, desamlo pashu santati poshanaku kaaranamaina raitula, vartakula batukuteruvupai debbakodataayi. idhi raitula jeevitaalakee, vaari batukuteruvukuu sambandhinchina vishayam. paadipai aadhaarapadi saage jeevitaaluu, vyavasaaya avasaraalaku keelakamaina eddulapai aadhaarapadi saage jeevitaaluu ee krooramaina chattamtho naasanamavutaayi. ee chattam pasuvula patla, raitulu patla krooramainade. raitulu tama pasuvulni paalaku, eruvuku, panulaku penchutaaru. okkosari aneka kaaranaala valla tama pasuvulni ammi kotta pasuvulni konukkuntaaru. oka raitu tana pasuvunu ammadaliste konukkonenduku maro raitu eppuduu siddamgaa untaadani ee chattam anukontunnadi. adhi nijam kaadu. pratee raitu pasuvulni penchukovaalani anukokapovachhu. alaage santaku cherina pratee eddunu, gedenu, aavunu avi panikirakapoyina konukkonenduku raitu siddamgaa untaadani ee chattam anukontunnadi. vyavasaaya chakramlo oka raitu tana pasuvunu santalo ammenduku tecchinapudu, daanni konenduku okkaduu dorakkapovatamanedi ennosaarlu jarugutundi.prastutam mana desamlo konni chotla jarugutunnadi ide. karuvu barinapadda aandhrapradeshloni anantapuramloonuu, tamilanaaduloonuu chaalaamandi raitulu tama pasuvula neeti avasaraaluu, daanaa avasaraaluu teerchaleka vaatini ammakaniki pedutunnaaru. okavela mare raithoo vaatini konukkonenduku munduku rakapoyina, pashu maamsa vyaparam chese vartakula nunchi santalo tamaku manchi dhara andutundani aa raitulu nammakamtho untaaru. pasuvadhapainaa, vaati taralimpupainaa nishedham laeni rashtrallo ilaa jarugutondi. nishedham unna rashtrala nunchi nishedham laeni rashtralaki pasuvula ‘smugling’ induke jarugutondi. tama pasuvula nunchi punarvikrayam dwara entho kontha rabadi pondaalani chustunna raitulaku idhi tappa gatyantaram undatam ledu.ee kotta nibandhanala valla maamsa vyaparam kosam jarige pashu vikrayaalannii aagipotaayi. phalitamgaa pasuvulanu konevallu mrugyamayye paristhiti talettutundi. ika raitulu pasuvulapai aadhaarapadatam taggistaaru. unnavaatini bayataku tholestaaru. maharashtralo iteevala pasuvadhapai vidhinchina nishedham valla jarigindi ide. ee vadilesina pasuvulu ippatike anatha godlatho kitakitalaadutunna mana deshaniki marinta bhaaramgaa maarataayi.mukhyamgaa bhaarata paadi parisrama paristhitini artham chesukovalsina avasaram undi. konni lekkala prakaaram oka diry form aadaayamlo 40 saatam vattipoyina aavula ammakam dwarane vastundi. ee aavulaku ika market laeni paristhiti erpadithe, diry raitula utpatti chakram nilachipotundi. pedda diry forms kuudaa ee vipattuku minahaayimpu kaavu. nachina nachakunna, vattipoyina aavulu bayatakuvelli vaati sthaanamlo paadi aavulu ravalsinde. cony e laabham raani aavulapai– punarvikraya viluva lenanta pavitramaina aavulapai– pettubadi pettentha verri raitulu evaruu undaru.paadi parisrama challaga sagalante, pashu maamsa vyaparam, tholu vyaparam baga saagaalsinde. bhaarateeya raitulu evaruu pasuvulni maamsam kosam pencharu; vaatini paadi kosamu, panula kosamu penchutaaru. tarvaata avi panikirakunda poyaka kuudaa vaati maamsam valla, tholu valla vaatiki viluva untundi. paala parisramaku pashu maamsa parisrama anubandhamgaa undatam anedi bhaarateeya pashu aardhika vyavasthalo unna oka pratyekata.pasuvula santalni addagolu nibandhanalatho muttadistunna bhaarata prabhutva vidhaanaalu desha pashu maamsa parisramane gaaka, paadi parisramanuu teevramgaa debbatiistaayi. ippatike europian unian, australia, neusiland, america vanti deshaalu tannula koddi subsidised milk poudarnu mana desamlo kummarinchaalani chustunnayi. deenni aapenduku bhaarata paadi sanghaalu teevramgaa poraadutunnaayi. ee paristhitullo prabhutvam pashu samrakshana saakutho teesukunna ee anaalochita nirnayam valla bhaarateeya paadi parisrama natteta munugutundi. ika ee nirnayam valla desamlo roo.26,685 kotla viluva gala gede maamsam egumatulakuu, tholu rangaanikee kolukoleni debba tagulutundani mari cheppanavasaram ledu.ee roju pasuvula vadhanu oka krooramaina charyaga pariganinchaaru, aa kaaranamgaa santallo vaati kraya vikrayaalu nilipivestunnaaru sare; mari ide hetuvunu anusarinchi twaralone mekalu, gorrelu, kolluu veeti vadhanu kuudaa nilipiveyaali kada. desha pourullo entho mandi aahaara alavaatluu, inkentho mandi batukuteruvuu pramaadamlo padina ee paristhitilo prabhutvam ‘‘kruratwa’’niki kottagaa istunna ee kotta ardhaalni savalu cheyalsina avasaram unnadi. saagari ar. randasphud savarnity alayensjanthuvulapai kruuratvaanni arikattenduku (pasuvula santalni kramabaddheekarinchenduka) nibandhanalu, 2017’ paerita bhaarata prabhutvam mee 23na jaarii chesina gejit nam.396 ikapai bhaarata desamloni pashu santati palita mrutyughantikagaa, raitulaki e kasto migi lina gouravapradamaina batukuteruvu palita vinaasakaramgaa nilavanunnadi.paiki entho nirapaayakaramgaa dhvanistuu, ‘jantuvulapai kruuratvaanni arikatte chattam’ kinda jaarii ayina ee savarana section 22loo ‘pasuvula ammakampai parimitula’nu vidhistundi. ee nibandhanala prakaaram- pasuvulanu ammakaniki santaku teesukuvachhe yajamani, marola cheppalante raitu, taanu aa ‘‘pasuvulni santalo ammaboyedi vadha kosam kaadani’’ pasuvula market kamiteeki raatapuurvakamgaa poochee ivvali. alaage, konevaaru kuudaa ‘‘aa pasuvuni vyavasaaya avasaraala nimittam matrame kontunnamani, vadhinchenduku kaadanii’’ rasivvali. antekaadu, ee commity okasari ammudaina pasuvulu aaru nelala lopu marala ammakaniki rakunda jarigina pratee ammakanni namodu chestundi. ammakandaaru, konugoludaaru, jantuvula sambandhinchina vivaraalanu kuudaa namodu chestundi. ee nibandhana prakaaram ‘‘aavu, dhooda, aabotu, eddu, gede, onte’’ ivannee pasuvula kovaloki vastaayi.‘pashu vadha’nu krooratvamtho sarisamanam cheyatam dwaaraanuu, vadha kosam santaku pasuvulni taralinchataannii ammatanni neramgaa marchi vaatini krooramaina charyalugaa pariganinchatam dwaaraanuu- kendra prabhutvam desavyaaptamgaa pashu vadhapaina, gomamsanni tinatampainaa nishedham vidhinchindi. ilaa kaadani paryaavarana saakha mantri entha nammabalikina vaari asalu uddesam ide.pasuvula utpatti valayam puurti ayyenduku pasuvula santalu chala keelakam. veeti dwarane raitula nunchi itarulakuu, itarula nunchi raitulaku pasuvula marpidy jarugutundi. ilaa santala dwara swechhagaa jarige pasuvula maarakaanni ee kotta nibandhanalu addukuntaayi. antakanna teevramgaa, ee pasuvula utpatti valayam paine aadhaarapadi jeevistuu, desamlo pashu santati poshanaku kaaranamaina raitula, vartakula batukuteruvupai debbakodataayi. idhi raitula jeevitaalakee, vaari batukuteruvukuu sambandhinchina vishayam. paadipai aadhaarapadi saage jeevitaaluu, vyavasaaya avasaraalaku keelakamaina eddulapai aadhaarapadi saage jeevitaaluu ee krooramaina chattamtho naasanamavutaayi. ee chattam pasuvula patla, raitulu patla krooramainade. raitulu tama pasuvulni paalaku, eruvuku, panulaku penchutaaru. okkosari aneka kaaranaala valla tama pasuvulni ammi kotta pasuvulni konukkuntaaru. oka raitu tana pasuvunu ammadaliste konukkonenduku maro raitu eppuduu siddamgaa untaadani ee chattam anukontunnadi. adhi nijam kaadu. pratee raitu pasuvulni penchukovaalani anukokapovachhu. alaage santaku cherina pratee eddunu, gedenu, aavunu avi panikirakapoyina konukkonenduku raitu siddamgaa untaadani ee chattam anukontunnadi. vyavasaaya chakramlo oka raitu tana pasuvunu santalo ammenduku tecchinapudu, daanni konenduku okkaduu dorakkapovatamanedi ennosaarlu jarugutundi.prastutam mana desamlo konni chotla jarugutunnadi ide. karuvu barinapadda aandhrapradeshloni anantapuramloonuu, tamilanaaduloonuu chaalaamandi raitulu tama pasuvula neeti avasaraaluu, daanaa avasaraaluu teerchaleka vaatini ammakaniki pedutunnaaru. okavela mare raithoo vaatini konukkonenduku munduku rakapoyina, pashu maamsa vyaparam chese vartakula nunchi santalo tamaku manchi dhara andutundani aa raitulu nammakamtho untaaru. pasuvadhapainaa, vaati taralimpupainaa nishedham laeni rashtrallo ilaa jarugutondi. nishedham unna rashtrala nunchi nishedham laeni rashtralaki pasuvula ‘smugling’ induke jarugutondi. tama pasuvula nunchi punarvikrayam dwara entho kontha rabadi pondaalani chustunna raitulaku idhi tappa gatyantaram undatam ledu.ee kotta nibandhanala valla maamsa vyaparam kosam jarige pashu vikrayaalannii aagipotaayi. phalitamgaa pasuvulanu konevallu mrugyamayye paristhiti talettutundi. ika raitulu pasuvulapai aadhaarapadatam taggistaaru. unnavaatini bayataku tholestaaru. maharashtralo iteevala pasuvadhapai vidhinchina nishedham valla jarigindi ide. ee vadilesina pasuvulu ippatike anatha godlatho kitakitalaadutunna mana deshaniki marinta bhaaramgaa maarataayi.mukhyamgaa bhaarata paadi parisrama paristhitini artham chesukovalsina avasaram undi. konni lekkala prakaaram oka diry form aadaayamlo 40 saatam vattipoyina aavula ammakam dwarane vastundi. ee aavulaku ika market laeni paristhiti erpadithe, diry raitula utpatti chakram nilachipotundi. pedda diry forms kuudaa ee vipattuku minahaayimpu kaavu. nachina nachakunna, vattipoyina aavulu bayatakuvelli vaati sthaanamlo paadi aavulu ravalsinde. cony e laabham raani aavulapai– punarvikraya viluva lenanta pavitramaina aavulapai– pettubadi pettentha verri raitulu evaruu undaru.paadi parisrama challaga sagalante, pashu maamsa vyaparam, tholu vyaparam baga saagaalsinde. bhaarateeya raitulu evaruu pasuvulni maamsam kosam pencharu; vaatini paadi kosamu, panula kosamu penchutaaru. tarvaata avi panikirakunda poyaka kuudaa vaati maamsam valla, tholu valla vaatiki viluva untundi. paala parisramaku pashu maamsa parisrama anubandhamgaa undatam anedi bhaarateeya pashu aardhika vyavasthalo unna oka pratyekata.pasuvula santalni addagolu nibandhanalatho muttadistunna bhaarata prabhutva vidhaanaalu desha pashu maamsa parisramane gaaka, paadi parisramanuu teevramgaa debbatiistaayi. ippatike europian unian, australia, neusiland, america vanti deshaalu tannula koddi subsidised milk poudarnu mana desamlo kummarinchaalani chustunnayi. deenni aapenduku bhaarata paadi sanghaalu teevramgaa poraadutunnaayi. ee paristhitullo prabhutvam pashu samrakshana saakutho teesukunna ee anaalochita nirnayam valla bhaarateeya paadi parisrama natteta munugutundi. ika ee nirnayam valla desamlo roo.26,685 kotla viluva gala gede maamsam egumatulakuu, tholu rangaanikee kolukoleni debba tagulutundani mari cheppanavasaram ledu.ee roju pasuvula vadhanu oka krooramaina charyaga pariganinchaaru, aa kaaranamgaa santallo vaati kraya vikrayaalu nilipivestunnaaru sare; mari ide hetuvunu anusarinchi twaralone mekalu, gorrelu, kolluu veeti vadhanu kuudaa nilipiveyaali kada. desha pourullo entho mandi aahaara alavaatluu, inkentho mandi batukuteruvuu pramaadamlo padina ee paristhitilo prabhutvam ‘‘kruratwa’’niki kottagaa istunna ee kotta ardhaalni savalu cheyalsina avasaram unnadi. saagari ar. randasphud savarnity alayens