ఎవరు అర్హులు? ఎవరు కాదు?వ్యాపారులందరిపైనా ఒకే రీతిలో పన్నుల భారం మోపలేం. టర్నోవర్ కొద్ది  పన్నుల భారం వేయాలి. అందరినీ ఒకే గాటిన కడితే చిరు వ్యాపారులు, డీలర్లు చితికి పోయే ప్రమాదం ఉంది. ఈ విషయాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకునే జిఎ్సటి హయాంలోనూ ప్రభుత్వం చిరు వ్యాపారులు, డీలర్ల కోసం ‘కంపొజిషన్ పథకం’ తీసుకొచ్చింది. ఇంతకీ ఈ కంపొజిషన్ పథకం అంటే ఏమిటి?. ఏ వ్యాపారులు దీనికి అర్హులు?. అందుకోసం వారు పాటించాల్సిన షరతుల గురించి వాణిజ్య పన్నుల శాఖ రిటైర్డ్ జాయింట్ కమిషనర్ పివి సుబ్బా రావు ‘ఆంధ్రజ్యోతి బి ప్లస్’ ద్వారా వివరిస్తున్నారు. కంపొజిషన్ పథకాలు..చిరు వ్యాపారులు, పన్ను చెల్లింపుదారుల బాధలు కొంతలో కొంతైనా తగ్గించేందుకే పన్నుల చట్టాల్లో ‘కంపొజిషన్ పథకాల’ పేరుతో ప్రత్యేక పథకాలు ప్రవేశ పెట్టారు. ఈ పథకాలతో వీరిపై పన్నుల భారం తగ్గక పోయినా, పాటించాల్సిన నిబంధనల భారం కొంతైనా తగ్గుతుంది. దీంతో చిరు వ్యాపారులూ పన్ను చెల్లింపు కోసం తమ వ్యాపారాలను రిజిస్టర్ చేసేందుకు ప్రోత్సహించినట్టవుతుంది. పన్నుల చట్టాల్లో ఈ పథకాలు కొత్తేమీ కాదు. అనేక దశాబ్దాలుగా అమలులో ఉన్నాయి. జిఎ్సటి చట్టం కిందా ప్రభుత్వం చిరు వ్యాపారులు, పన్ను చెల్లింపుదారుల కోసం ఇలాంటి కంపోజిషన్ పథకాలు ప్రకటించింది. వార్షిక టర్నోవర్ రూ.75 లక్షల లోపు ఉంటే ఆటోమేటిగ్గా తామూ ఈ పథకం కిందికి వచ్చేస్తామని చాలా మంది స్మాల్ డీలర్లు భావిస్తున్నారు. అయితే కొన్ని షరతులకు లోబడి మాత్రమే వీరు ఈ పథకం ద్వారా లబ్ది పొందవచ్చు.కంపొజిషన్ పథకానికి అర్హత..కంపొజిషన్ పథకానికి ఎవరు అర్హులో జిఎస్టి చట్టంలోని సెక్షన్ 10 స్పష్టంగా పేర్కొంది. దీని ప్రకారం..జిఎస్టి కింద నమోదై, క్రితం ఆర్థిక సంవత్సరం వార్షిక టర్నోవర్ రూ.75 లక్షలు మించని ప్రతి వ్యాపారి, వ్యాపార సంస్థ.ప్రత్యేక కేటగిరి రాష్ట్రాల విషయంలో ఈ పరిమితి రూ.50 లక్షలు.రెస్టారెంట్లకు ఆహార పదార్ధాలు, పానీయాల (డ్రింక్స్) వంటి వస్తు-సేవలు సరఫరా చేసే వ్యక్తులు.కంపొజిషన్ పథకానికి అనర్హతవర్క్ కాంట్రాక్టర్లు, బిల్డర్లు.కంపొజిషన్ పథకం ఎంచుకుని ఇతర రాష్ట్రాలకు వస్తు-సేవలు సరఫరా చేసే వ్యక్తులు. ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసిన విధంగా ఉత్పత్తి చేస్తుంటే.జిఎస్టి పన్నుల పరిధిలో లేని వస్తువులు సరఫరా చేసే వ్యక్తులు.వార్షిక టర్నోవర్ నిర్ణీత రూ.75 లక్షల పరిమితి దాటినపుడు.కంపొజిట్ డీలర్లపై పన్ను..ఉత్పత్తిదారులైతే - 2 శాతం.ఆహారం, పానీయాల సరఫరాదారులపై - 5 శాతం0ఎంచుకోవడం..కంపొజిషన్ పథకాన్ని ఎంచుకున్న వ్యాపారులు, డీలర్లు ఆయా సందర్భాలకు తగినట్టు నిర్ణీత ఫారంలో ఆ విషయాన్ని ఆన్లైన్లో తెలియజేయాలి. అయితే ఇది కింది షరతులకు లోబడి ఉంటుంది.జిఎస్టి అమల్లోకి వచ్చే జూలై 1 నాటికి వీరి దగ్గర ఇతర దేశాలు లేదా ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి అందిన సరుకుల నిల్వలేవీ ఉండకూడదు.ఒకవేళ రిజిస్టర్ కాని సరఫరాదారుడి నుంచి కొన్న సరుకులేమైనా నిల్వ ఉంటే సెక్షన్ 9 (4) ప్రకారం అందుకు సంబంధించిన పన్నులని కొనుగోలుదారుడే చెల్లించాలి.రివర్స్ చార్జి పద్దతిలో వస్తు-సేవలు ఏమైనా అంది ఉన్నా, అతడే  పన్నులు చెల్లించాలి.క్రితం ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసిన వస్తువుల తయారీలో ఉండకూడదు.వస్తు-సేవల సరఫరాకు సంబంధించి వీరు ఇచ్చే ప్రతి బిల్లుపై ‘కంపోజిషన్ టాక్సబుల్ పర్సన్’... సరఫరాలపై పన్ను వసూళ్లకు అర్హత లేదు’ అని ఉండాలి.ప్రధాన వ్యాపార కేంద్రంలోని ముఖ్యమైన ప్రాంతం, వ్యాపారం కొనసాగించే ఇతర ప్రాంతాలు లేదా ప్రదేశాల్లో ప్రదర్శించే ప్రతి నోటీసు, సైన్బోర్డుపై తప్పనిసరిగా ‘కంపొజిషన్ టాక్సబుల్ పర్సన్’ అని పేర్కొనాలి.కంపొజిషన్ టాక్సబుల్ పర్సన్ బిల్ ఆఫ్ సప్లయ్ తప్పించి టాక్స్ ఇన్వాయిస్ జారీ చేయలేరు.పైన పేర్కొన్న షరతులకు లోబడి వ్యాపారం చేస్తున్నంత వరకు మాత్రమే వ్యాపారులు కంపొజిషన్ పథకం కింద టాక్స్ చెల్లించగలరు. ఇందులో ఏ షరతులను పాటించలేక పోయినా, గరిష్ఠ వ్యాపార టర్నోవర్ పరిమితి దాటిపోయినా, వారం రోజుల్లో నిర్ణీత ఫారంలో ‘కంపొజిషన్ పథకం’ నుంచి తప్పుకుంటున్నట్టు తెలియజేయాలి. ఈ పథకం పరిధిలోకి వచ్చే వ్యాపారులు, వ్యాపార సంస్థలు ప్రతి మూడు నెలలకు ఒకసారి, అంటే త్రైమాసికం ముగిసిన తదుపరి నెల 18వ తేదీలోపు జిఎ్సటిఆర్-4 రిటర్న్ ఫైల్ చేయాలి. ఇన్ని నియమాలు పాటించాల్సి ఉన్నందున, ఈ పథకాన్ని ఎంచుకునేటపుడే అవసరమైన అర్హతలు తమకు ఉన్నాయో లేదో వ్యాపారులు జాగ్రత్తగా పరిశీలించి నిర్ణయించుకోవాలి.
evaru arhulu? evaru kaadu?vyaapaarulandaripainaa oke reetilo pannula bharam mopalem. tarnover koddi  pannula bharam veyali. andarinee oke gaatina kadithe chiru vyaapaarulu, dealerlu chitiki poye pramaadam undi. ee vishayaanni drushtilo unchukune jst hayaamloonuu prabhutvam chiru vyaapaarulu, dealerla kosam ‘composition pathakam’ teesukochindi. intakee ee composition pathakam ante emiti?. e vyaapaarulu deeniki arhulu?. andukosam vaaru paatinchaalsina sharatula gurinchi vaanijya pannula saakha retired jaint commisioner pivi subba raavu ‘aandhrajyoti bi plus’ dwara vivaristunnaaru. composition pathakaalu..chiru vyaapaarulu, pannu chellimpudaarula baadhalu kontalo kontainaa tagginchenduke pannula chattaallo ‘composition pathakaala’ paerutho pratyeka pathakaalu pravesha pettaaru. ee pathakaalatho veeripai pannula bharam taggaka poina, paatinchaalsina nibandhanala bharam kontainaa taggutundi. deentho chiru vyaapaaruluu pannu chellimpu kosam tama vyaapaaraalanu resister chesenduku prothsahinchinattavutha. pannula chattaallo ee pathakaalu kottemi kaadu. aneka dasaabdaalugaa amalulo unnaayi. jst chattam kinda prabhutvam chiru vyaapaarulu, pannu chellimpudaarula kosam ilanti composition pathakaalu prakatinchindi. vaarshika tarnover roo.75 lakshala lopu unte autometigga taamuu ee pathakam kindiki vachestamani chala mandi smal dealerlu bhaavistunnaaru. ayithe konni sharatulaku lobadi matrame veeru ee pathakam dwara labdi pondavacchu.composition pathakaaniki arhata..composition pathakaaniki evaru arhulo jst chattamloni section 10 spashtamgaa perkondi. deeni prakaaram..jst kinda namodai, kritam aardhika samvatsaram vaarshika tarnover roo.75 lakshalu minchani prati vyaapaari, vyapara samstha.pratyeka ketagiri rashtrala vishayamlo ee parimiti roo.50 lakshalu.restarentlaku aahaara padaardhaalu, paaneeyaala (drinks) vanti vastu-sevalu sarafara chese vyaktulu.composition pathakaaniki anarhatavark contractorlu, bilderlu.composition pathakam enchukuni itara rashtralaku vastu-sevalu sarafara chese vyaktulu. prabhutvam notifie chesina vidhamgaa utpatti chestunte.jst pannula paridhilo laeni vastuvulu sarafara chese vyaktulu.vaarshika tarnover nirneeta roo.75 lakshala parimiti daatinapudu.composit dealerlapai pannu..utpattidaarulaite - 2 saatam.aahaaram, paaneeyaala sarafaraadaarulapai - 5 saatam0enchukovadam..composition pathakaanni enchukunna vyaapaarulu, dealerlu aayaa sandarbhaalaku taginattu nirneeta faaramlo aa vishayaanni aanlainlo teliyajeyaali. ayithe idhi kindi sharatulaku lobadi untundi.jst amalloki vache juulai 1 naatiki veeri daggara itara deshaalu leda itara rashtrala nunchi andina sarukula nilvalevi undakudadu.okavela resister kaani sarafaraadaarudi nunchi konna sarukulemaina nilva unte section 9 (4) prakaaram anduku sambandhinchina pannulani konugoludarude chellinchaali.revers charji paddatilo vastu-sevalu emaina andi unna, atade  pannulu chellinchaali.kritam aardhika samvatsaramlo prabhutvam notifie chesina vastuvula tayaareelo undakudadu.vastu-sevala sarafaraaku sambandhinchi veeru iche prati billupai ‘composition taxable parson’... sarafaraalapai pannu vasoollaku arhata ledu’ ani undaali.pradhaana vyapara kendramloni mukhyamaina praantam, vyaparam konasaginche itara praantaalu leda pradesaallo pradarsinche prati notisu, sinebordupai tappanisarigaa ‘composition taxable parson’ ani perkonali.composition taxable parson bill af saplay tappinchi tax invois jaarii cheyaleru.paina perkonna sharatulaku lobadi vyaparam chestunnanta varaku matrame vyaapaarulu composition pathakam kinda tax chellinchagalaru. indulo e sharatulanu paatinchaleka poina, garishta vyapara tarnover parimiti datipoyina, vaaram rojullo nirneeta faaramlo ‘composition pathakam’ nunchi tappukuntunnattu teliyajeyaali. ee pathakam paridhiloki vache vyaapaarulu, vyapara samsthalu prati moodu nelalaku okasari, ante traimaasikam mugisina tadupari nela 18va tedeelopu gstr-4 retern fail cheyali. inni niyamaalu patinchalsi unnanduna, ee pathakaanni enchukunetapude avasaramaina arhatalu tamaku unnayo ledho vyaapaarulu jaagrattagaa pariseelinchi nirnayinchukovali.