  
                             ప్రేమతో ....
       - వడ్డెర చండీదాస్ 


       పరిచయం 

 గొప్ప క్రియేటివ్ రచయితలుంటారు.కాని క్రియేటివిటీ,దార్శనికత ఒకరిలోనే వుండటం ప్రపంచంలోనే చాలా అరుదు.అలాంటివారిలో జీన్పాల్ సాత్రే ఒకరు.అలాంటి కోవకు చెందినవారే వడ్డెర చండీదాస్.అయితే సాత్రే చుట్టూ ఐరోపా దేశాల విభిన్న దర్శన దృక్పధాలు సమృద్ధిగా వున్నాయి.కాని కొన్ని శతాబ్దాల తరువాత ఈ ఉపఖండంలోనే ఒక కొత్త దర్శన శాస్త్రాన్ని,Destre and Liberation అనే దర్సన గ్రంధం ద్వారా రచించి ప్రతిపాదించిన ఘనడు ఈ తెలుగువాడు.
 ఈ వుత్తరాలు వడ్డెర చండీదాస్ 1984-2005 మధ్య రాసినవి.మొదటి మూడునేను ఐ.ఐ.టి కాన్పురులో ఫిలాసఫీలో పిహెచ్.డి.చేస్తున్నప్పుడు;11-11-1994 నుంచి నేను హైదరాబాదు సెంట్రల్ యూనివర్సిటిలో ఉన్నప్పుడు రాసినవి.వీటి మధ్యలోనివి నేను గోవా యూనివర్సిటిలో పని చేస్తున్నప్పుడు అక్కడికి రాసినవి.11-1-2005న రాసిన వుత్తరం నాకు చేరిన ఆఖరుది.వీటిలో వ్యక్తిగత విషయాలకన్నా అభిప్రాయాలు,అభిరుచుల ప్రస్తావన ఎక్కువ.యీ వుత్తరప్రత్యుత్తరాలు సాగుతున్న మధ్య,వొకసారి,'మి వుత్తరాలన్ని భద్రపరుస్తున్నాను,ప్రచురిస్తాన'ని నేను రాస్తే అందుకు జవాబుగా 'ఐతే నేను యిక నుంచి 'ఒళ్ళు దగ్గిర పెట్టుకుని రాస్తుండాలి'(24-7-04)అని సమాధానం రాశారు.ఈ కారణాల వల్ల ఈ వుత్తరాలను ప్రచురిస్తున్నాను.
 ఐ.ఐ.టి కాన్పూరులో చదువుతున్నప్పుడు 'హిమజ్వాల'.'Desire and Lideration'చదివాను.సెలవుల్లో తిరుపతి దగ్గిరలోని మా వూరి వొచ్చినప్పుడు శ్రీవెంకటేశ్వర యునివర్సిటి లైబ్రరీకి వెళ్ళేవాడినేకాని,చండీదాస్ను కలవాలన్న కోరిక వున్నా,ధైర్యం లేక ఆ పని చెయ్యలేదు.కాని ఒకసారి గీతాదేవిపై నా అభిప్రాయాన్ని రచయితకు చెప్పాలన్న గాఢమయిన కోరిక నన్ను తన దగ్గరకు తీసుకెళ్ళింది.ఒకరోజు లైబ్రరీనుంచి పక్కనే ఉన్న ఆర్ట్స్ కాలేజి బిల్డింగు దగ్గరకు తడబడుతూనే చేరాను.గదికి తాళం వేసుంది.ఒక గంటకు అపిగా అక్కడే వేచిఉన్నా.అప్పుడు అటెండరు 'సార్ యింటికి వెళ్ళారేమో,యిక ఈ రోజు రారేమో'నని ఇంటి నంబరు యిచ్చాడు.యింటికి వెళితే వాళ్ళ అమ్మాయి తలుపు తెరిచి,'నాన్నగారు లేరు'అని చెప్పారు.అలా మొట్టమొదటిసరి చూసింది తన 'బంగారు తల్లి'రాధికా చేతనను.తిరిగి డిపార్టుమెంటుకు వెళితే అప్పుడేటౌన్ నుంచి స్కూటరు రిపేరు చేసుకొని వొచ్చివున్నారు.అటెండరు నా సంగతి చెపితే లోనికి రమ్మనారు.వెళ్లి ఐదు నిమిషాలు క్లుప్తంగా మాట్లాడి హిమజ్వాల గురించి తత్తర పడుతూ-కృష్ణచైతన్యలోని prolomged passivity కి శివరాంలోని brief intensityకి మధ్య కొట్టుకులాడుతున్న గీతాదేవి ఆశ-అని భయంభయంగా లేచి సెలవు తీసుకున్నాను.బయటకొస్తున్న నన్ను వెనక్కి పిలిచి 'ఈ సారోచ్చినప్పుడు మళ్ళిరండి,i mean it'.అన్నారు.చాలా సంతోషంతో,ఆనందంతో ఇంటికి చేరాను,ఆ తర్వాత రెడ్బిల్టింగులో వున్నప్పుడు వెళ్ళి కలిశాను.చాలాసేపు మాట్లాడుకున్నాము,బయట కుర్చీలు వేసుకొని,ముఖ్యంగా సాహిత్యం గురించి.ఆ సందర్భంలో నేను 'కన్యాశుల్కంలోని ప్రత్యేకత అందులో ఒకనాటకం ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యంలోని ఒక ప్రధమ రచన కావడం వల్ల ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యం యొక్క స్వరూపం ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది.అందులోని మరొక ప్రత్యేకత అందులో హిరోకానీ,యాంటీహీరోకాని లేరు.Decentralized plot అయినందువల్ల ఈ నాటకంలో అందరూ తప్పులు చేస్సారు'అని నేనంటే అది ఆయనకు చాలా నచ్చింది.ఆ తర్వాత మేం వుత్తరాలు రాసుకోవడం మొదలయ్యింది.
 ప్రారంభదశలోని వుత్తరాల సైజు,క్రమం,సాంద్రత తక్కువయినా,తర్వాత చిన్నగా,చిన్నచిన్నగా అవి పెరుగుతూ వొచ్చాయి.మొదటి దశలోని వుత్తరాలలో నేను నా వుత్తారాలలో ప్రస్తావించిన విషయాలకు జవాబులే కాని విడిగా ఆయన తన అభిప్రాయాలను,అభిరుచులను,మనఃస్థితులను పేర్కొన్న దాఖలాలు సాధారణంగా కనిపించవు.ఉదాహరణకు:మొదటి వుత్తరంలో నేను రాసిన ఫిలాసఫికల్ మ్యూజింగ్స్ పై తన అభిప్రాయం,రెండవ వుత్తరం గీతాదేవిపై నా అభిప్రాయానికి స్పందన.మూడవది తన తాత్విక రచన Desire and Librationపై నా అభిప్రాయాలను అంగీకరిస్తూ యింకా అన్వేషణ కొనసాగించమని ప్రోత్సహిస్తూ రాసింది.
 కాని ఆ తర్వాత క్రమంగా నా వుత్తరాలలో ప్రస్తావించిన విషయాలకన్నా,తన గురించి,తన అభిప్రాయాల గురించి ప్రస్తావనలు ఎక్కువవుతూ వొచ్చాయి.ముఖ్యంగా నాలుగవ వుత్తరం,గోవాకు రాసిన మొదటి వుత్తరంలో నేను పంపిన ఫ్రెంచి సింబాలిస్టుకవి బోద్లేర్ (Baudelaire)కవితలి,నా కవితల గురించి ప్రస్తావించినా,ఈ వుత్తరంలో మొట్టమొదటి సారిగా తన అభిరుచుల గురించిన వాక్యం ఉంది.'సంగీతాస్వాదనతో జీవితంసాగుతూవుంది' అని.సంగీతం గురించి నేను ప్రస్తావించక పోయినా,ఈ విష్యం రాయటం,సంగీతం త జీవితంలో ఎంత ప్రాముఖ్యమయినదోవిదితమవుతుంది. సంగీతం చండీదాసు జీవితంలో ముఖ్యమైన పాత్ర వహించిందనే విషయం ఈ వుత్తరాలలో మనకు కనబడుతుంది.అందుకే తన సంగీతం రచన హిమోహరాగిని ;తన ఆఖరి రచన 'అజ్ఞాతనంతూర్మిళం'ల్లోని;దాని గురించిన నిర్నిరిక్షణ,యిందులో ప్రచురిస్తున్నాను.
 ఆ తర్వాతి వుత్తరాలలో తరుచూ కొంతకాలంపాటు ప్రస్తావనకు విషయం తను గోవాలో 'ఆరు నెలలలో ఏడాదికో తగ్గకుండా'వొచ్చి ఉండాలన్న కోరిక గురించి.ఈ ప్రయాణం సఫలం కాలేదు.అరేబియా సముద్ర ప్రాంతాన వుండాలనుకున్న తన కోరిక తీరకుండా మిగిలిపోయినది.'అలా మిగిలిపోయిన ఈ కోరికను 'మహాద్రసార్తి'లో ప్రస్తావించిన 'మొటాఫిజికల్ కాంక్ష'కు మధ్య సంబంధముందని పిస్తుంది.ఈ మోటాఫిజికల్ కాంక్ష:
 "కానీ,వో కోర్కె-తుది కోర్కె,కల్లోల సాగారానందం.
 అర్దరాత్రి పండువెన్నెట్లో కల్లోల సాగరంలో,వోదలాంటిదాన్లో కాక,వో చిన్ని నావలో వొంటరిగా
 -బడబాగ్ని కీలలలోంచి ఆకాశానికి యెగిసిపడే తెలినీలి కెరటాలల్లోని చివనావలో-
 అలా ప్రయాణిస్తూ,ఆ రసైక సాగరంలోంచి అనంతవిశ్వంలో లీనమై పోవాలని,యిది వుత్తి 'ఆలోచన'కాదు.స్వంచన (స్వవంచన )కాదు.
 ఐనా,ఊహ తెలిసిన పసితనం నుంచీ వున్న ఆ మెటాఫిజికల్ కాంక్షకి తొందరేముందని!
 అందుకే అందని అందాకా,మౌనం.యేదీ,ముందుగా-ఆరంభించి ముంగిచని 'సాహిత్యేతర'కళాసృజన ప్రక్రియల పనులు పూర్తి చెయ్యాలిగా!
 అందుకు అక్షరాలు అక్కర్లేదు.''
 పరిశిలనగా చూస్తే ఈ మెటాఫిజికల్ కాంక్ష,పై ప్రస్తావించిన తీరని కోరికలోని ఉపకోరిక (sub-desire)అనిపిస్తుంది.
 చివరిదశలో నేను ఒక్కొక్కప్పుడు వుత్తరాలు రాయకపోయినా తను మాత్రం తరుచూ రాస్తుండే వారు.1991 నుంచే మాయిద్దరి మధ్య గల సంబంధంలోని సాంద్రత పెరుగుతూ వున్నట్లనిపిస్తుంది.దీనికి ఆధారం 20-1-91,26-6-02,20-6-02,6-9-02 వుత్తరాలలోని కొన్ని వాక్యాలు.ఈ సంబంధంలోని పరిణామం కోసం సాధారణంగా అంతర్ముఖుడయిన చండీదాస్ గారిని వెళ్ళి కలిసినప్పుడు నాకు మొదట కొంచెం బెరుకుగాను,భయంగానూ ఉండేది.ఒక్కొక్కప్పుడు చాలా నిబ్బరంగా మెలగాల్సి వచ్చేది.చాలాసేపు మౌనంగా వుండేవారు.అలా అని వెళ్ళిపొమ్మన్నట్లుగా అనిపించేదీ కాదు.అప్పుడుప్పుడూ'వెళ్ళుతున్నాను'అని సూచనప్రాయంగా అన్నా 'అప్పుడే తోదరేమి'అన్నట్లు చూసేవారు.అప్పుడప్పుడూ మరీ ముడుచుకుని స్తబ్దుగా ఉండకుండా సున్నితంగా ఒకటి అరామాట్లాడే వాడిని.
 మా వూరు వెళ్ళినప్పుడల్లా వెళ్ళి కలిసేవాణ్ని.మొదట్లో క్లుప్తంగా మాట్లాడేవారు.ఆ తర్వాత గంటల తరబడి మాట్లాడే వారు రోజంతా చాలా విషయాల గురించి.మా డిపార్టుమెంటులో నాకు తలనొప్పి కలిగించే సమస్యల నుంచి తప్పించు కోడానికి నేను మీటింగులున్న రోజు సెలవు పెట్టేవాడిని,ఒకసారి విషయం చెపితే 'అలా చెయ్యకండి క్యాజువల్ సెలవులు ఎ ఒక్క పనికిగాని ముఖ్యంగా ఒకే పనిని తప్పించుకోడానికి ఉపయోగించరాదు'అని సలహాయిచ్చారు.'మరి యీ సమస్యకు పరిష్కారం ఎలాఅంటే మీరు మీటింగుకు వెళ్ళాలి గాని అక్కడ తప్పుకుండా మాట్లాడాలని లేదుకదా,వేరే గవర్నమెంటు ఉద్యోగాలలోలాగా'.అని ఒక గొప్ప సలహాయిచ్చి నాకు పెద్ద తలనొప్పిని తప్పించారు.యిలా ఎన్నో సాధారణమయిన విషయాలను గురించి మాట్లాడే వారు,సలహాలిచ్చేవారు,అభిప్రారయాలను చెప్పేవారు.మధ్యమధ్యలో చక్కెర,పాలు లేని బ్లాక్ టీ చేసిపెట్టేవారు.
  
                             prematho ....
       - vaddera chandidas 


       parichayam 

 goppa creative rachayitaluntaaru.kaani creativity,daarsanikata okarilone vundatam prapanchamlone chala arudu.alantivarilo jeenpal saatre okaru.alanti kovaku chendinavare vaddera chandidas.ayithe saatre chuttu iropa deshaala vibhinna darsana drukpadhaalu samruddhigaa vunnayi.kaani konni sataabdaala taruvaata ee upakhandamlone oka kotta darsana saastraanni,Destre and Liberation ane darsana grandham dwara rachinchi pratipaadinchina ghanadu ee teluguvaadu.
 ee vuttaraalu vaddera chandidas 1984-2005 madhya rasinavi.modati moodunenu ai.ai.ti kaanpurulo philasaphylo pihech.di.chestunnappudu;11-11-1994 nunchi nenu haidaraabaadu central universitylo unnappudu rasinavi.veeti madhyalonivi nenu gova universitylo pani chestunnappudu akkadiki rasinavi.11-1-2005na raasina vuttaram naaku cherina aakharudi.veetilo vyaktigata vishayaalakannaa abhipraayaalu,abhiruchula prastaavana ekkuva.yee vuttarapratyutrataala saagutunna madhya,vokasari,'mi vuttaraalanni bhadraparustunnanu,prachuristaana'ni nenu raste anduku jawabuga 'aithe nenu yika nunchi 'ollu daggira pettukuni rastundali'(24-7-04)ani samadhanam raasaaru.ee kaaranaala valla ee vuttaraalanu prachuristunnaanu.
 ai.ai.ti kaanpuuruloo chaduvutunnappudu 'himajwala'.'Desire and Lideration'chadivaanu.selavullo tirupati daggiraloni maa vuuri vochinappudu srivenkateshwara univarsity librariki vellevaadinekaani,chandiidaasnu kalavalanna korika vunna,dhairyam leka aa pani cheyyaledu.kaani okasari geetaadevipai naa abhipraayaanni rachayitaku cheppalanna gaadamayina korika nannu tana daggaraku teesukellindi.okaroju librarinunchi pakkane unna arts kaleji bildingu daggaraku tadabadutune cheraanu.gadiki taalam vesundi.oka gantaku apiga akkade vechiunnaa.appudu atendaru 'sar yintiki vellaremo,yika ee roju raremo'nani inti nambaru yichadu.yintiki velithe vaalla ammai talupu terichi,'naannagaaru leru'ani cheppaaru.alaa mottamodatisari chusindi tana 'bangaaru talli'radhika chetananu.tirigi departumentuku velithe appudatown nunchi schootaru riperu chesukoni vochivunnaaru.atendaru naa sangati chepithe loniki rammanaru.velli aidu nimishaalu kluptamgaa matladi himajwala gurinchi tattara paduthoo-krushnachaitanyalooni prolomged passivity ki sivaraamlooni brief intensityki madhya kottukulaadutunna geetadevi aasha-ani bhayambhayamgaa lechi selavu teesukunnaanu.bayatakostunna nannu venakki pilichi 'ee saarochinappudu mallirandi,i mean it'.annaru.chala santoshamto,aanandamtho intiki cheraanu,aa tarvaata redbiltingulo vunnappudu velli kalisaanu.chaalaasepu matladukunnamu,bayata kurcheelu vesukoni,mukhyamgaa saahityam gurinchi.aa sandarbhamlo nenu 'kanyaasulkamloni pratyekata andulo okanaatakam aadhunika telugu saahityamlooni oka pradhama rachana kaavadam valla aadhunika telugu saahityam yokka swaroopam pratyekatanu santarinchukundi.andulooni maroka pratyekata andulo hirocony,antihyrokani leru.Decentralized plot ayinanduvalla ee naatakamlo andaruu tappulu chessaru'ani nenante adhi aayanaku chala nachindi.aa tarvaata mem vuttaraalu rasukovadam modalayyindi.
 praarambhadasalooni vuttaraala saiju,kramam,saandrata takkuvayina,tarvaata chinnagaa,chinnachinnagaa avi perugutuu vochayi.modati dasaloni vuttaraalalo nenu naa vuttaaraalalo prastaavinchina vishayaalaku jawabule kaani vidigaa aayana tana abhipraayaalanu,abhiruchulanu,manahsthitulanu perkonna daakhalaalu saadhaaranamgaa kanipinchavu.udaaharanaku:modati vuttaramlo nenu raasina philasaphical musings pai tana abhiprayam,rendava vuttaram geetaadevipai naa abhipraayaaniki spandana.moodavadi tana taatvika rachana Desire and Librationpai naa abhipraayaalanu angeekaristuu yinka anveshana konasaginchamani prothsahistuu rasindi.
 kaani aa tarvaata kramangaa naa vuttaraalalo prastaavinchina vishayaalakannaa,tana gurinchi,tana abhipraayaala gurinchi prastaavanalu ekkuvavutuu vochayi.mukhyamgaa nalugava vuttaram,govaku raasina modati vuttaramlo nenu pampina frenchi simbalistukavi bodler (Baudelaire)kavitali,naa kavitala gurinchi prastaavinchinaa,ee vuttaramlo mottamodati saarigaa tana abhiruchula gurinchina vaakyam undi.'sangeetaasvaadanato jeevitamsaagutuuvundi' ani.sangeetam gurinchi nenu prastaavinchaka poina,ee vishyam rayatam,sangeetam ta jeevitamlo entha praamukhyamayaminadhovidi. sangeetam chandiidaasu jeevitamlo mukhyamaina paatra vahinchindane vishayam ee vuttaraalalo manaku kanabadutundi.anduke tana sangeetam rachana himoharagini ;tana akhari rachana 'agnaatananturmilam'lloni;daani gurinchina nirnirikshana,yindulo prachuristunnaanu.
 aa tarvaati vuttaraalalo taruchuu kontakaalampaatu prastaavanaku vishayam tanu govalo 'aaru nelalalo edadiko taggakunda'vochi undaalanna korika gurinchi.ee prayaanam safalam kaaledu.arabia samudra praantaana vundaalanukunna tana korika teerakunda migilipoyinadi.'alaa migilipoyina ee korikanu 'mahaadrasaarti'loo prastaavinchina 'motafisical kanksha'ku madhya sambandhamundani pistundi.ee motafisical kanksha:
 "cony,voo korke-tudi korke,kallola saagaaraanandam.
 ardaratri panduvennetlo kallola saagaramlo,vodalaantidaanlo kaaka,voo chinni naavalo vontarigaa
 -badabagni keelalalonchi aakaasaaniki yegisipade telineeli keratalalloni chivanavalo-
 alaa prayaanistuu,aa rasaika saagaramlonchi anantaviswamlo leenamai povalani,yidi vutti 'aalochana'kaadu.swanchana (swavanchana )kaadu.
 ina,ooha telisina pasitanam nunchi vunna aa metafisical kankshaki tondaremundani!
 anduke andani andaka,mounam.yedee,mundugaa-aarambhinchi mungichani 'saahityetara'kalasrujana prakriyala panulu puurti cheyyaliga!
 anduku aksharaalu akkarledu.''
 parisilanagaa chuste ee metafisical kanksha,pai prastaavinchina teerani korikaloni upakorika (sub-desire)anipistundi.
 chivaridasalo nenu okkokkappudu vuttaraalu rayakapoyina tanu maatram taruchuu rastunde vaaru.1991 nunche mayiddari madhya gala sambandhamlooni saandrata perugutuu vunnatlanipistundi.deeniki aadhaaram 20-1-91,26-6-02,20-6-02,6-9-02 vuttaraalaloni konni vaakyaalu.ee sambandhamlooni parinaamam kosam saadhaaranamgaa antarmukhudayina chandidas gaarini velli kalisinappudu naaku modata konchem berukugaanu,bhayamgaanuu undedi.okkokkappudu chala nibbaramgaa melagalsi vachedi.chaalaasepu mounamgaa vundevaaru.alaa ani vellipommannatluga anipincheedii kaadu.appuduppuduu'vellutunnaanu'ani suuchanapraayamgaa anna 'appude thodaremi'annatlu chusevaru.appudappuduu mari muduchukuni stabdugaa undakunda sunnitamgaa okati aramatlade vaadini.
 maa vuuru vellinappudalla velli kalisevaanni.modatlo kluptamgaa matladevaru.aa tarvaata gantala tarabadi matlade vaaru rojanta chala vishayaala gurinchi.maa departumentulo naaku talanoppi kaliginche samasyala nunchi tappinchu kodaniki nenu meetingulunna roju selavu pettevaadini,okasari vishayam chepithe 'alaa cheyyakandi cageuval selavulu e okka panikigaani mukhyamgaa oke panini tappinchukodaaniki upayogincharaadu'ani salahaayichaaru.'mari yee samasyaku parishkaaram elaante meeru meetinguku vellaali gaani akkada tappukunda matladalani ledukada,vere gavarnamentu udyogaalalolaagaa'.ani oka goppa salahaayichi naaku pedda talanoppini tappinchaaru.yila enno saadhaaranamayina vishayaalanu gurinchi matlade vaaru,salahaalichevaaru,abhipraarayaalanu cheppevaaru.madhyamadhyalo chakkera,paalu laeni black t chesipettevaaru.