
సరిగ్గా 33 సంవత్సరాల క్రితం 1984, డిసెంబర్ 2న మధ్యప్రదేశ్లోని భోపాల్ నగరంలో ‘యూనియన్ కార్బైడ్ కెమికల్’ ఫ్యాక్టరీలో నుంచి విషవాయువులు (మిథైల్ ఐసోసైనేట్) లీకయి నగరంలోని వేలాదిమంది ప్రజలను నిమిషాలలో మట్టుబెట్టింది. ఈ ఘోరకలి మనదేశ మానవాళి గుర్తుంచుకునే విధంగా డిసెంబర్ 2ను ‘కాలుష్య నియంత్రణ దినోత్సవం’గా ప్రకటించింది.1984 డిసెంబర్ 2న అర్ధరాత్రి సమయంలో భోపాల్ నగరం గాఢనిద్రలో ఉన్న సమయంలో 41 టన్నుల మిథైల్ ఐసోసైనేట్ అనే విషవాయువు లీక్ కావడం వలన నిమిషాల వ్యవధిలోనే 2259 మంది అమాయక ప్రజలు మరణించారు. మరో 72 గంటల్లో 3487 మంది అసువులు బాశారు. అనంతరం ఈ దుర్ఘటన వల్ల 8 నుంచి 10 వేల మంది, మొత్తంగా 25,000 మంది ఈ గ్యాస్ లీకేజీ వలన ఉత్పన్నమైన పరిణామాలతో మరణించినట్లు మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. అంతేకాకుండా పరోక్షంగా 500,000 పైగా ప్రజలు ఈ దుర్ఘటన వలన ఏర్పడిన అనారోగ్యాల బారినపడ్డారు. ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పారిశ్రామిక కాలుష్య ఘోరకలి. అయితే ఈ విషాదాంతం గురించి ప్రపంచ దేశాలకు కనువిప్పు కాగా, భారత్లో మాత్రం ప్రభుత్వాలకు కనువిప్పు కలుగలేదు. పారిశ్రామిక అభివృద్ధి పేరుతో అభివృద్ధి చెందిన దేశాల పారిశ్రామికవేత్తలు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు అని పేరు పెట్టిన మనలాంటి దేశాల్లో ప్రజల ప్రాణాలను ఫణంగా పెట్టి, పటిష్టమైన చర్యలు లేకుండా పరిశ్రమలు స్థాపిస్తున్నారు. ఇలాంటి విదేశీ కార్పొరేట్ దిగ్గజాలకు మన దేశ ప్రజల ప్రాణలపైనే పునాది వేసుకునే విధంగా మన ప్రభుత్వాలు కొమ్ముకాస్తున్నాయి.ప్రపంచీకరణ పేరుతో అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు వర్థమాన దేశాల ప్రజల ప్రాణాలతో చెలగాటమాడుతున్నాయి. తమ దేశాలతో పోల్చితే భారత్ లాంటి దేశాలలో కార్మికులకు ఇచ్చే వేతనాలు చాలా తక్కువ. ఇక్కడి ప్రభుత్వాలు కూడా కార్మిక వర్గానికి కాకుండా యాజమాన్యానికే కొమ్ముకాస్తాయి కనుక, విదేశీ కంపెనీలు అభివృద్ధి పేరుతో భారత్ లాంటి వర్తమాన దేశాలలో పరిశ్రమలు స్థాపించి లాభాలు పిండుకొంటున్నాయి. భోపాల్ సంఘటనతో భారత్లో అనేక పర్యావరణ చట్టాలు వచ్చాయి. కానీ వాటిని పాటించడం శూన్యం.పర్యావరణ పరిరక్షణ, దేశ ప్రజలకు పూర్తి రక్షణతో కూడిన అభివృద్ధి ఉండాలి. దేశంలో ఎన్నో పర్యావరణ చట్టాలున్నా, వాటిని సమగ్రంగా అమలు చేయడం లేదు. ముఖ్యంగా పారిశ్రామిక-పర్యావరణ చట్టాలను అమలు చేయడంలో ప్రభుత్వమే పూర్తి బాధ్యత వహించాలి. ఆయా కంపెనీల యాజమాన్యాలకు పూర్తి ఆదేశాలు అందించాలి. అలా చేసినప్పుడే భోపాల్ లాంటి దుర్ఘటనలు మళ్లీ ఉత్పన్న కాకుండా చూసుకోగలము.మోతి రవికాంత్వ్యవస్థాపకులు, సేఫ్ ఎర్త్ ఫౌండేషన్(నేడు జాతీయ కాలుష్య నియంత్రణ దినోత్సవం)

sarigga 33 samvatsaraala kritam 1984, dissember 2na madhyapradeshloni bhopal nagaramlo ‘unian carbide kemical’ factorylo nunchi vishavaayuvulu (mithil isocynate) leekayi nagaramloni velaadimandi prajalanu nimishaalalo mattubettindi. ee ghorakali manadesa maanavaali gurtunchukune vidhamgaa dissember 2nu ‘kalushya niyantrana dinotsavam’gaa prakatinchindi.1984 dissember 2na ardharaatri samayamlo bhopal nagaram gaadanidralo unna samayamlo 41 tannula mithil isocynate ane vishavaayuvu leak kaavadam valana nimishaala vyavadhiloonae 2259 mandi amayaka prajalu maraninchaaru. maro 72 gantallo 3487 mandi asuvulu baasaaru. anantaram ee durghatana valla 8 nunchi 10 vela mandi, mottamgaa 25,000 mandi ee gyas leekagy valana utpannamaina parinaamaalatoe maraninchinatlu madhyapradesh prabhutvam prakatinchindi. antekakunda parokshamgaa 500,000 paiga prajalu ee durghatana valana erpadina anarogyala barinapaddaru. idhi prapanchamlone atipedda paarisraamika kalushya ghorakali. ayithe ee vishaadaantam gurinchi prapancha deshaalaku kanuvippu kaga, bhaaratlo maatram prabhutvaalaku kanuvippu kalugaledu. paarisraamika abhivruddhi paerutho abhivruddhi chendina deshaala paarisraamikavettalu abhivruddhi chendutunna deshaalu ani paeru pettina manalanti deshaallo prajala praanaalanu phanamgaa petti, patishtamaina charyalu lekunda parisramalu sthaapistunnaaru. ilanti videshee carporate diggajaalaku mana desha prajala praanalapaine punaadi vesukune vidhamgaa mana prabhutvaalu kommukaastunnaayi.prapancheekarana paerutho abhivruddhi chendina deshaalu vardhamaana deshaala prajala praanaalatoe chelagaatamaadutunnaayi. tama deshaalatho polchithe bharat lanti deshaalalo kaarmikulaku iche vetanaalu chala takkuva. ikkadi prabhutvaalu kuudaa kaarmika vargaaniki kakunda yaajamaanyaanike kommukaastaayi kanuka, videshee companylu abhivruddhi paerutho bharat lanti vartamaana deshaalalo parisramalu sthaapinchi labhalu pindukontunnaayi. bhopal sanghatanatho bhaaratlo aneka paryaavarana chattaalu vachayi. cony vaatini paatinchadam shoonyam.paryaavarana parirakshana, desha prajalaku puurti rakshanatho kuudina abhivruddhi undaali. desamlo enno paryaavarana chattalunna, vaatini samagramgaa amalu cheyadam ledu. mukhyamgaa paarisraamika-paryaavarana chattaalanu amalu cheyadamlo prabhutvame puurti baadhyata vahinchaali. aayaa companyla yaajamaanyaalaku puurti aadesaalu andinchaali. alaa chesinappude bhopal lanti durghatanalu malli utpanna kakunda chusukogalamu.mothi ravikaantvyavasthaapuku, sef erth foundation(nedu jaateeya kalushya niyantrana dinotsavam)