మరో సుందర స్వప్నం ఆవిష్కృతమైంది. అమరావతి శాసనం. మన ప్రజలు, మన పాలన అన్న సూత్రానికి అనుగుణంగా అమరావతిలో అసెంబ్లీ సమావేశాలకు భూమిక సిద్ధమైంది. పాలన ఒకచోట, పాలకుల చర్చావేదిక అయిన అసెంబ్లీ మరో చోట కాకుండా రాష్ట్ర పునర్విభజన అనంతరం కొత్త అసెంబ్లీ భవనాలకు (తాత్కాలికమే అయినా) వడివడిగా నిర్మాణం పూర్తయింది.ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ చరిత్రలో రెండు సభలతోనూ, ఒక సభతోనూ రెండు విధాలుగా నిర్వహించబడింది. ప్రజలచే ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకోబడిన సభ్యులచే నిర్వహింపబడే సభను శాసనసభ అని, ప్రజలచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడిన సభ్యులచే నిర్వహించబడే సభను శాసనమండలిగా వ్యవహరిస్తున్నారు. 1956 డిసెంబరు 3న ఆంధ్రప్రదేశ్ మొట్టమొదటి అసెంబ్లీ కార్యక్రమాలు ప్రారంభమయ్యాయి. అప్పట్లో అసెంబ్లీలో 245 మంది ఎమ్మెల్యేలుగా ఉండేవారు. అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు తొలి స్పీకర్గా వ్యవహరించారు. అప్పటి నుంచి ఇప్పటి వరకూ కోడెల శివప్రసాదరావుతో కలిపి 13 మంది స్పీకర్లు సభాకార్యకలాపాలను నిర్వహించారు. ఇక శాసనమండలి విషయానికొస్తే 1958 జూలై 1న ఏర్పాటైంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి 58 మంది సభ్యులతో ప్రస్తుతం కొనసాగుతోంది. దేశంలో ఇప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్తో సహా ఏడు రాష్ర్టాలలో శాసన మండళ్లు ఉన్నాయి.ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతిలో నూతన పాలనా వ్యవస్థకు చంద్రబాబు నేతృత్వంలోని తెలుగుదేశం ప్రభుత్వం కొత్త రాష్ట్రం ఏర్పాటయ్యాక శ్రీకారం చుట్టింది. తొలుత సచివాలయం నిర్మాణాన్ని చేపట్టి ఏడాదిలోపే అత్యంత వేగంగా పూర్తి చేసింది. అదే ఒరవడిలో అసెంబ్లీ భవనాన్ని నిర్మింపచేసింది. ప్రజలు కోరుకున్నట్లుగా ఈ నేల నుంచే పాలన సాగుతోంది. ఇక్కడే శాసనాలు కూడా రూపొందించడం సర్వదా శ్రేయస్కరం అనే భావన ఏర్పడింది. రాష్ట్ర పురోగతి, ప్రణాళికల రూపకల్పనకు కీలకమైన రాష్ట్ర బడ్జెట్ అంచనాల క్రోడీకరణకు ఈ భవనం ప్రారంభ సమావేశాల్లోనే అడుగుపడటం ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. ఎన్నో ఏళ్ల నుంచి హైదరాబాద్లో ఉన్న అసెంబ్లీ ఇక్కడకు తరలిరావడంతో అక్కడి ఉద్యోగులు కూడా సానుకూలంగా స్పందించడం శుభపరిణామం. కొత్త అసెంబ్లీ అయినందున తొలి సమావేశాల నిర్వహణలో వారి సహకారం తప్పనిసరి.తాత్కాలిక అసెంబ్లీ నిర్మితమైన ప్రదేశం నిజానికి పంట పొలాలు, బీళ్లుగా ఉండేది. ఇప్పుడక్కడ మిరుమిట్లుగొలిపే లైట్లు, పోలీసుల భద్రతా బూట్ల చప్పళ్లు, సైరన్లు నిత్యకృత్యమయ్యాయి. చక్కగా పొలాలతో అలరారే ప్రాంతంలో రైతుల సానుకూల స్పందనతో కొత్త రాజధాని రూపుదిద్దుకుంది. ఈ ప్రభుత్వం ఏర్పాటై రాష్ట్ర విభజన జరిగి, అమరావతికి అంకురార్పణ జరిగాక ఎన్నో ఆటుపోట్లు ఎదురయ్యాయి. భూసేకరణ విషయంలోనే పెద్ద ఎత్తున ఉద్యమ వాతావరణం నెలకొంది. వాటన్నింటినీ అధిగమించి లక్ష్య సాధనకు ప్రభుత్వం వడివడిగా పరుగులెత్తడం ప్రశంసించదగ్గదే. పచ్చదనం.. గ్రీనరీ.. సచివాలయం, అసెంబ్లీ పరిసరాల్లో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తోంది. ప్రజావసరాల రీత్యా పంట పొలాలు ఇలా మారినా పచ్చదనానికి కొదవ లేకుండా రాష్ట్ర రాజధాని అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ పలు ప్రణాళికలు రచించింది. కాలుష్యం కదలికల్ని కట్టడి చేసేలా ఈ కోణంలోనూ జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం గమనార్హం.ఉద్యోగుల అవసరాలు ఎప్పటికప్పుడు తీర్చేలా ప్రభుత్వమూ ప్రతిస్పందిస్తోంది. రవాణా దగ్గరనుంచి వారిని ఇక్కడికి రప్పించేదాకా అనుక్షణం జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు. అలాగే, ప్రజా ప్రతినిధులైన ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీల వసతిలోనూ ఆ ధోరణినే ప్రభుత్వం కనబరచింది. వీరందరికీ ఇప్పటికిప్పుడు వసతి గృహాలు, క్వార్టర్లు వగైరా సమకూర్చుకోవడంతో, పూర్తి స్థాయి అసెంబ్లీ రాబోయే కాలంలో రూపుదిద్దుకొనే లోగా ప్రభుత్వం పలు చర్యలు తీసుకుంటోంది. దాదాపు నెలపాటు ఈ అసెంబ్లీ సమావేశాలుండడంతో ముందస్తు చర్యగా ప్రజాప్రతినిధులకు ఒక్కొక్కరికీ రూ.50వేల భత్యాన్ని ప్రత్యామ్నాయంగా ఇవ్వాలని సంకల్పించింది. దీనిపై ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీల్లో సానుకూలత వ్యక్తమవడం పేర్కొనదగినదే.తాత్కాలిక సచివాలయం, శాసనసభ, శాసనమండలి భవన నిర్మాణంలో సీఆర్డీఏ కృషి చాలా కీలకంగా మారింది. రాజధానికి భూ సమీకరణ నుంచి భవనాల నిర్మాణం, మౌలిక వసతుల ఏర్పాటుపై సీఆర్డీయే సవాళ్లను అధిగమించింది. కేవలం 13 నెలలల్లో ప్రభుత్వ భవనాల సముదాయం, తాత్కాలిక సచివాలయం, అసెంబ్లీ, మండలి భవనాల నిర్మాణం పూర్తయ్యాయి.కొత్త అసెంబ్లీ నిర్మాణం ప్రత్యేకతలు చాలానే ఉన్నాయి. తాత్కాలికమే అయినా పూర్తి స్థాయి హంగులు అద్దడానికి ప్రయత్నించారు. సాంకేతికతతో పోటీ పడుతూ లైటింగ్, సౌండ్, మైకులు, ప్రత్యక్షప్రసారాలు, సభ్యుల సీటింగ్ తదితర సకల సౌకర్యాలు కల్పించారు. గతంలో ఎప్పుడో పాతకాలం నాటి కొన్ని సంప్రదాయ పోకడలకు స్వస్తి పలికారు. చట్టసభల్లో మనం తరచూ చూస్తుండే, వింటుండే గోలలు, ఈలలు, అవాంతరాలకు అడ్డుకట్టవేసేలా ఏర్పాట్లు చేశారు. ముఖ్యంగా మైకులు విరిచేసేంతగా ప్రతాపాన్ని ప్రదర్శించే తత్వానికి ఇక చెల్లు అనేట్లుగా అసెంబ్లీ లోపల ఏర్పాట్లు ఉన్నాయి. ఇక సభాపతి వేదిక 6 మీటర్ల ఎత్త్తులో ఉండడంతో దానిపైకి దూసుకెళ్లడం సభ్యులకు ఇక దుర్లభం. సభల్లో నిరసనలు ఎప్పుడూ ఉండేవే. అయితే, వీటికీ ఓ హద్దుండాలని అందరూ అంటుంటారు. కాలం మారినా ఆ పద్ధతులేనా అనుకోకుండా ఉన్నంతలో స్తంభన లేకుండా ఉండేందుకు కొంత ప్రయత్నమైతే జరిగింది.ప్రధాన ప్రతిపక్షం బలంగా ఉంది. గతంలో తెలుగుదేశం ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉండగా, ప్రతిపక్షం కేవలం ముప్పై లోపే ఉండేది. ఇప్పుడు ప్రతిపక్షం మాత్రం సంఖ్యాపరంగా చాలా పెద్దది. కాలానుగుణ మార్పులు, ప్రజల్లో వచ్చిన చైతన్యం వల్ల గానీ, ‘అపోజిషన్’ దీటుగానే ఉంది. వారిలోనూ అత్యుత్సాహం, ఆదుర్దా, ఆవేదన ఉండడం సహజం. తెలుగుదేశం ప్రభుత్వ పాలన మూడేళ్లు అవుతున్న సందర్భంలో, కొత్త అసెంబ్లీలో వాళ్ల తొలి‘పంథా’ ప్రదర్శించడంలో తమ ముద్రను కనబర్చడానికి సహజంగానే ప్రతిపక్షం బలంగా ప్రతిస్పందిస్తుంది. పాలకపక్షం, ప్రభుత్వంపై విమర్శలు ఎక్కుపెట్టి ఇరికించాలని చూడాలనుకోవటం వారి వ్యూహమని అందరికీ తెలిసిందే. ప్రతిపక్షం దృష్టిలో రాష్ట్రంలో పలు ప్రజా సమస్యలున్నాయి. విపక్షం బలంగా ఉంటేనే సమస్యలు పరిష్కారమవుతాయని పాలనకు దిద్దుబాటు జరుగుతుందని భావిస్తారు. ప్రతిచోటా, ప్రతిసారీ, ప్రతిచట్టసభలో ఉండే అల్లర్లకు స్వస్తి పలకాలని, ఇకనైనా మారుతున్న కాలానికనుగుణంగా ఫలవంత చర్చ జరగాలని సమాజం కోరుకోవడం సహజం.నవ్యాంధ్రలో తొట్టతొలి అసెంబ్లీ సమావేశాలు గుర్తిండిపోయేలా ఉండాలని, కొత్త శాసనాలు తెరపైకి రావాలని, అందుకు పాలకపక్షం, విపక్షం సానుకూల ధోరణి కనబరచాలని ప్రజలు కోరుకుంటున్నారు. ప్రజల ముందుకు పాలన, మన అసెంబ్లీ–మన దగ్గర, మన సమస్యల పరిష్కారం అనే ఈ సంకల్పం సకల జనులకు చేరాలి. చెన్నుపాటి రామారావు
maro sundara swapnam aavishkrutamaindi. amaravati saasanam. mana prajalu, mana paalana anna suutraaniki anugunamgaa amaravatilo assembley samavesalaku bhoomika siddhamaindi. paalana okachota, paalakula charchaavedika ayina assembley maro chota kakunda rashtra punarvibhajana anantaram kotta assembley bhavanalaku (taatkaalikame aina) vadivadigaa nirmaanam poortayindi.andhrapradesh saasanasabha charitralo rendu sabhalathoonuu, oka sabhathoonuu rendu vidhaalugaa nirvahinchabadindi. prajalache pratyakshamgaa ennukobadina sabhyulache nirvahimpabade sabhanu saasanasabha ani, prajalache parokshamgaa ennukobadina sabhyulache nirvahinchabade sabhanu saasanamandaligaa vyavaharistunnaaru. 1956 disembaru 3na andhrapradesh mottamodati assembley kaaryakramaalu praarambhamayyaayi. appatlo assembleelo 245 mandi emmelyelugaa undevaaru. ayyadevara kaleshwararao toli speekarga vyavaharinchaaru. appati nunchi ippati varakuu kodela sivaprasaadaraavuto kalipi 13 mandi speekarlu sabhaakaaryakalaapaalanu nirvahinchaaru. ika saasanamandali vishayaanikoste 1958 juulai 1na erpaataindi. andhrapradesh saasanamandali 58 mandi sabhyulatho prastutam konasagutondi. desamlo ippudu aandhrapradestho sahaa edu rashrtalalo saasana mandallu unnaayi.andhrapradesh rajadhani amaravatilo noothana palana vyavasthaku chandrababu netrutvamloni telugudesam prabhutvam kotta rashtram erpatayyaka srikaram chuttindi. toluta sachivalayam nirmaanaanni chepatti edaadilope atyanta vegamgaa puurti chesindi. adhe oravadilo assembley bhavanaanni nirmimpachesindi. prajalu korukunnatlugaa ee neela nunche paalana saagutondi. ikkade saasanaalu kuudaa roopondinchadam sarvada shreyaskaram ane bhavana erpadindi. rashtra purogati, pranaalikala roopakalpanaku keelakamaina rashtra budget anchanaala krodikaranaku ee bhavanam praarambha samavesallone adugupadatam praadhaanyatanu santarinchukundi. enno ella nunchi hyderabadlo unna assembley ikkadaku taraliraavadamto akkadi udyogulu kuudaa saanukuulamgaa spandinchadam subhaparinamam. kotta assembley ayinanduna toli samavesala nirvahanalo vaari sahakaaram tappanisari.taatkaalika assembley nirmitamaina pradesam nijaaniki panta polaalu, beellugaa undedi. ippudakkada mirumitlugolipe laitlu, polisula bhadrata bootla chappallu, sairanlu nityakrutyamayyaayi. chakkaga polaalatho alarare praantamlo raitula saanukuula spandanatho kotta rajadhani roopudiddukundi. ee prabhutvam erpatai rashtra vibhajana jarigi, amaravatiki ankuraarpana jarigaaka enno autupotlu edurayyaayi. bhusekarana vishayamlone pedda ettuna udyama vaataavaranam nelakondi. vaatannintinii adhigaminchi lakshya saadhanaku prabhutvam vadivadigaa parugulettadam prasamsimchadaggade. pachadanam.. greenery.. sachivalayam, assembley parisaraallo pradhaana paatra pooshistoondi. prajaavasaraala reetya panta polaalu ilaa marina pachadanaaniki kodava lekunda rashtra rajadhani abhivruddhi praadhikaara samstha palu pranaalikalu rachinchindi. kaalushyam kadalikalni kattadi chesela ee konamloonuu jaagrattalu teesukovadam gamanarham.udyogula avasaraalu eppatikappudu teerchela prabhutvamuu pratispandistondi. rawana daggaranunchi vaarini ikkadiki rappinchedaakaa anukshanam jaagrattalu teesukunnaru. alaage, praja pratinidhulaina emmelyelu, emmelsyla vasatiloonuu aa dhoranine prabhutvam kanabarachindi. veerandarikee ippatikippudu vasati gruhalu, kwarterlu vagaira samakuurchukoevadamtoe, puurti sthaayi assembley raboye kaalamlo roopudiddukone loga prabhutvam palu charyalu teesukuntondi. daadaapu nelapaatu ee assembley samavesalundadamto mundastu charyaga prajaapratinidhulaku okkokkariki roo.50vela bhatyaanni pratyaamnaayamgaa ivvaalani sankalpinchindi. deenipai emmelyelu, emmelsyllo saanukuulata vyaktamavadam perkonadaginade.taatkaalika sachivalayam, saasanasabha, saasanamandali bhavana nirmaanamlo crda krushi chala keelakamgaa maarindi. rajadhaniki bhoo sameekarana nunchi bhavanala nirmaanam, moulika vasatula erpatupai crdu savaallanu adhigaminchindi. kevalam 13 nelalallo prabhutva bhavanala samudayam, taatkaalika sachivalayam, assembley, mandali bhavanala nirmaanam puurtayyaayi.kotta assembley nirmaanam pratyekatalu chalane unnaayi. taatkaalikame aina puurti sthaayi hangulu addadaaniki prayatninchaaru. saanketikatatoe poty paduthoo liting, sound, maikulu, pratyakshaprasaaraalu, sabhyula seating taditara sakala soukaryaalu kalpinchaaru. gatamlo eppudo paatakaalam naati konni sampradaaya pokadalaku swasti palikaaru. chattasabhallo manam tarachuu chustunde, vintunde golalu, eelalu, avaantaraalaku addukattavesela erpaatlu chesaru. mukhyamgaa maikulu virichesentagaa prataapaanni pradarsinche tatvaaniki ika chellu anetlugaa assembley lopala erpaatlu unnaayi. ika sabhapati vedika 6 meaterla etttulo undadamtho daanipaiki doosukelladam sabhyulaku ika durlabham. sabhallo nirasanalu eppuduu undeve. ayithe, veetikee oo haddundaalani andaruu antuntaaru. kaalam marina aa paddhatulena anukokunda unnantalo stambhana lekunda undenduku kontha prayatnamaite jarigindi.pradhaana pratipaksham balangaa undi. gatamlo telugudesam prabhutvam adhikaaramlo undagaa, pratipaksham kevalam muppai lope undedi. ippudu pratipaksham maatram sankhyaaparamgaa chala peddadi. kaalaanuguna maarpulu, prajallo vachina chaitanyam valla gaanee, ‘aposition’ deetugaane undi. vaariloonuu atyutsaaham, adurda, aavedana undadam sahajam. telugudesam prabhutva paalana moodellu avutunna sandarbhamlo, kotta assembleelo vaalla toli‘panthaa’ pradarsinchadamlo tama mudranu kanabarchadaaniki sahajamgaane pratipaksham balangaa pratispandistundi. palakapaksham, prabhutvampai vimarsalu ekkupetti irikinchaalani chudalanukovatam vaari vyuuhamani andarikee telisinde. pratipaksham drushtilo rashtramlo palu praja samasyalunnaayi. vipaksham balangaa untene samasyalu parishkaaramavutaayani paalanaku diddubaatu jarugutundani bhaavistaaru. pratichota, pratisaarii, pratichattasabhalo unde allarlaku swasti palakaalani, ikanaina maarutunna kaalaanikanugunamgaa phalavanta charcha jaragaalani samajam korukovadam sahajam.navyaandhralo tottatoli assembley samavesalu gurtindipoyela undaalani, kotta saasanaalu terapaiki ravalani, anduku palakapaksham, vipaksham saanukuula dhorani kanabarachaalani prajalu korukuntunnaru. prajala munduku paalana, mana assembley–mana daggara, mana samasyala parishkaaram ane ee sankalpam sakala janulaku cherali. chennupaati ramarao