
 "అక్క చేతికి దొరికినట్లే దొరికి తప్పించుకుపోయిందీ, పోనీ చెల్లెలికయినా ఎరవేద్దాం అనుకుంటున్నాడేమో పాపం."
 
 ధృతికి అసహ్యం, వేదనా మించిన స్థితి కలిగింది. అది నిర్వేదం! ఈ తల్లి ఆరోగ్యం కోసమే అతను రోడ్దమ్మట పడి పరుగులెత్తాడు. ఈ రోజున "వాడు...వీడూ" అంటూ మాట్లాడుతున్న ఈ చెల్లెలి ట్యూషన్ ఫీజులకోసం రాత్రింబవళ్ళు కష్టపడి సంపాదించైనా డబ్బు అలవోకగా తీసి ఇచ్చేవాడు. ఎంత చులకనగా మాట్లాడుతున్నారూ.....ఆమెకి వారి మూర్ఖత్వం పట్లకన్నా, దానిని వారు ప్రదర్శించుకుంటున్న తీరు పట్ల బాధ కలిగింది. ఆమెకి మళ్ళీ వెనక్కి తిరిగి వారి మొహాల్లోకి చూడాలనిపించలేదు. ఆ కళ్ళలోని తీక్షణతని బహుశా వారు భరించలేరనిపించింది.
 
 రాత్రి తండ్రి ఇంటికొచ్చాక సాయంత్రం జరిగిన సంఘటనకి కొత్తగా చిలవలూ, పలవలూ పుట్టుకొచ్చాయి.
 
 "కృతిని నడిరోడ్డులో చెయ్యి పట్టుకుని లాగాడట ఆ వెధవ" అంటోంది తల్లి.
 
 "ఏమిటీ?" ఆయన గాబరాగా అడిగాడు "ఏ వెధవ?"
 
 "అదే.... ఆ కిరస్తానీవాడు" సుభద్ర మునిసిపాలిటీ వ్యాను పక్కనుంచి వెళ్ళేటప్పుడు కూడా బహుశా అంత అసహ్యంగా మొహం పెట్టి వుండదు.
 
 ధృతి చేతిలో వున్న శరత్ చంద్ర పుస్తకంవైపు జాలిగా చూసుకుంది. ఆప్యాయతల్నీ, అనురాగాల్నీ అనుభూతించి, సహాయపడాలని అధికారపూరితంగా స్వీకరించి, నువ్వు మా మతం కాదు. నీది బ్రహ్మసమాజం. మనకి కుదరదు" అనే స్త్రీ పాత్రల్ని ఎంత ఉదాత్తంగా, అపురూపంగా సృష్టించాడు శరత్! ఇన్ని దశాబ్దాలు గడిచినా స్త్రీ అంటే అజ్ఞానంలోనే వుండాలా?
 
 "రేపు నేనెలా తలెత్తుకు తిరగాలి?"
 
 "అందుకే వయసొచ్చాక కాస్త జాగ్రత్తగా మసలమనేది. ఎవడి మనసులో ఏముంటుందో ఎవరికి తెలుసూ?" తండ్రి కోప్పడుతున్నట్లే చెల్లెలికి వత్తాసిస్తున్నాడు. ఆఖరి ఆశ కూడా ఎగిరిపోయినట్లయింది ధృతికి. ఈ తండ్రే ఒకనాడు "నీ ఋణం తీర్చుకోలేనయ్యా!" అంటూ చేతులు పట్టుకుని ఏడ్చాడు. అంతలోనే ఎంత మార్పు? వీళ్ళు మనుషుల్ని అర్ధం చేసుకోలేరా? లేక నటిస్తూ తమని తాము వంచించుకుంటారా?
 
 "ఇప్పట్నించీ వాడొస్తే కాస్త జాగ్రత్తగా వుండండి....రోజులు బాగాలేవు. ఆ తర్వాత ఏమనుకునీ ప్రయోజనంలేదు." ఆయన ధృతివైపు అదోరకంగా చూస్తూ అన్నాడు.
 
 తనకి ఇంత సహనం ఎలా వచ్చిందబ్బా! అని ఆశ్చర్యం కలిగింది ధృతికి. నోరు తెరిచి ఒక్కమాట కూడా అనకుండా ఈ జరుగుతున్న అనవసరపు ఆర్భాటపు నాటకాన్ని తనెలా సహించగలుగుతుంది? ఇదంతా పరిణితా? లేక విరక్తా? ఇదివరకయితే ఈపాటికే వాళ్ళమీద ఎగిరిపడి, నాలుగూ దులిపేసి, తనో నాలుగు మాటలు పడి, ఏడుస్తూ పడుకునేదేమో! కానీ ఇప్పుడు అలా చెయ్యాలనిపించడంలేదు. వాళ్ళ అజ్ఞానం చూసి నవ్వాలనిపిస్తోంది.
 
 ఈ సంఘటనవల్ల వాళ్ళందరూ తమ విచారాన్ని వ్యక్తం చేస్తూ, తాము ఎంత బాధపడుతున్నారో ధృతికి అర్ధం అవడానికి ఆమె ముందు తచ్చాడుతూ, పెద్ద గొంతుకలతో నవీన్ ని తిడుతున్నారు.
 
 కృతి మాత్రం పెద్దగా మాట్లాడటంలేదు. అక్క ఇలా మౌనంగా వూర్కోవడం ఆమెకు తుఫాను ముందు ప్రశాంతతలా అన్పిస్తోంది.
 
 రవి ట్యుటోరియల్స్ నుండి చాలా ప్రొద్దుపోయాక వచ్చాడు.
 
 "ఏరా! ఇంతసేపు ఎక్కడ తిరిగొచ్చావూ? జబ్బుమనిషిని ఇంతసేపూ నీ కోసం కనిపెట్టుకుని వుండలేను" సుభద్ర విసుక్కుంటూ కంచం పెట్టసాగింది.
 
 రవి కాస్త గట్టిగా - "ఇదే ప్రశ్న నీ కూతుర్ని కూడా వేస్తే సంతోషిస్తాను" అన్నాడు.
 
 "ఎవరి గురించిరా నువ్వు మాట్లాడేది?" ఆమె ఆశ్చర్యంగా కొడుకుని అడిగింది.
 
 "నీ ముద్దుల చిన్నకూతురు గురించి" రవి వెక్కిరింతగా అన్నాడు.
 
 "అదేం చేసిందిరా? పాపం ఇప్పటిదాకా అసలే ఏడ్చి ఏడ్చి పడుకుంది"
 
 "అదెందుకూ ఏడవటం? అది చేస్తున్న పనులకి మనందరం ఏడవాలి కానీ...." రవి కృతివైపు కోపంగా అడుగులు వేస్తూ అన్నాడు.
 
 ఈ గొడవకి సీతారామయ్య లేచి- "ఏమిటి గొడవ?" అన్నాడు విసుగ్గా.
 
 ధృతి నాటకంలోని రెండవ ఘట్టాన్ని వీక్షిస్తున్నదాన్లా నిర్వికారంగా పడుకునే చూస్తోంది.
 
 కృతి లేచి కూర్చుని - "చూశావా అమ్మా! ఎంతలేసి మాటలంటున్నాడో?" అంటూ మళ్ళీ ఏడుపు మొదలుపెట్టింది.
 
 "నీ ఏడుపు తగలడా.....కాసేపు ఆపి ఏడు" సీతారామయ్య అరిచాడు.
 
 రవి ధృతి దగ్గరకొచ్చి - "ఈ రోజు యిదేం చేసిందో తెలుసా అక్కా!" అన్నాడు ఆవేశంగా.
 
 తెలియదన్నట్లు ఆమె తల ఆడించింది.
 
 "ఆ బట్టలకొట్టతని కొడుకు గోపీగాడితో హోటల్ కి వెళ్ళింది. నేనూ, నవీన్ అటునుంచి వస్తూ చూశాము. నాకు అక్కడే పట్టుకుని ఆ చెంపా, ఈ చెంపా వాయించెయ్యాలని అనిపించింది. కానీ నవీన్ ఆపి, తను వెళ్ళి నచ్చచెప్పబోయాడు. ఇది వినకుండా నీకెందుకు? నీ దారిన నువ్వెళ్ళు అని పెంకి సమాధానాలు యిస్తుంటే, నవీన్ చెయ్యి పట్టుకుని ఆటోలో వేసి యింటికి తీసుకొచ్చాడు. నాకు వెంటనే ఇంటికి రావాలనిపించక అక్కడా, ఇక్కడా తిరిగి, కాస్త కోపం తగ్గాక ఇప్పుడొచ్చాను" అన్నాడు. రవికి ఇంకా ఆవేశం తగ్గలేదు.
 
 ధృతి నెమ్మదిగా తలతిప్పి చెల్లెలి వైపు చూసింది.
 
 "అతనూ, నేనూ ట్యూషన్ క్లాస్ మేట్స్ మి పిలిస్తే వెళ్ళాను. అక్క మాత్రం నవీన్ తో వెళ్ళదూ! ప్రేమ్ గారితో హోటల్ కి వెళ్ళలేదూ?" ఉక్రోషంగా అంది కృతి.
 
 సుభద్ర ఏమీ అనలేనట్లు ఆ ఘట్టాన్ని చూస్తూ నిలబడింది.
 
 "ఆ గోపీగాడు ఒట్టి జులాయి డబ్బు వుంది కదా అని రోజుకో ఆడపిల్లతో తిరుగుతుంటాడు తెలుసా?' రవి కోపంగా అరిచాడు.
 
 "తెలుసు! బాగా డబ్బుంది అని కూడా తెలుసు" కృతి గొంతులో హేళన లేదు అమాయకత్వమే ధ్వనించింది.

 "akka chetiki dorikinatle doriki tappinchukupoyindii, ponee chellelikayina eraveddam anukuntunnademo paapam."
 
 dhrutiki asahyam, vedana minchina sthiti kaligindi. adhi nirvedam! ee talli aarogyam kosame atanu roddammata padi parugulettaadu. ee rojuna "vaadu...veedoo" antuu maatlaadutunna ee chelleli tusion pheejulakosam raatrimbavallu kashtapadi sampaadinchainaa dabbu alavokagaa teesi ichevaadu. entha chulakanaga maatlaadutunnaaruu.....aameki vaari moorkhatvam patlakanna, daanini vaaru pradarsinchukuntunna teeru patla baadha kaligindi. aameki mallee venakki tirigi vaari mohalloki chudalanipinchaledu. aa kallalooni teekshanatani bahusa vaaru bharinchaleranipinchindi.
 
 raatri tandri intikochaka saayantram jarigina sanghatanaki kottagaa chilavaluu, palavaluu puttukochayi.
 
 "krutini nadiroddulo cheyyi pattukuni lagadata aa vedhava" antondi talli.
 
 "amity?" aayana gabaraga adigaadu "e vedhava?"
 
 "adhe.... aa kirastaaniivaadu" subhadra munisipality vyaanu pakkanunchi velletappudu kuudaa bahusa anta asahyamgaa moham petti vundadu.
 
 dhruti chetilo vunna sharat chandra pustakamvaipu jaaligaa chusukundi. aapyaayatalnii, anuraagaalnii anubhootinchi, sahaayapadaalani adhikaarapuuritamgaa sweekarinchi, nuvvu maa matham kaadu. needi brahmasamajam. manaki kudaradu" ane stree paatralni entha udaattamgaa, apuruupamgaa srushtinchaadu sharat! inni dasaabdaalu gadichina stree ante agnaanamlone vundala?
 
 "repu nenela talettuku tiragaali?"
 
 "anduke vayasochaka kaasta jaagrattagaa masalamanedi. evadi manasulo emuntundo evariki telusuu?" tandri koppadutunnatle chelleliki vattaasistunnaadu. akhari aasha kuudaa egiripoyinatlayindi dhrutiki. ee tandre okanadu "nee runam teerchukolenayya!" antuu chetulu pattukuni edchaadu. antalone entha maarpu? veellu manushulni ardham chesukolera? leka natistuu tamani taamu vanchinchukuntaaraa?
 
 "ippatninchii vaadoste kaasta jaagrattagaa vundandi....rojulu bagalevu. aa tarvaata emanukunee prayojanamledu." aayana dhrutivaipu adorakamgaa chustuu annadu.
 
 tanaki inta sahanam ela vachindabba! ani aascharyam kaligindi dhrutiki. noru terichi okkamata kuudaa anakunda ee jarugutunna anavasarapu aarbhaatapu naatakaanni tanela sahinchagalugutundi? idantaa parinitaa? leka virakta? idivarakayite eepaatike vaallameeda egiripadi, naaluguu dulipesi, tano naalugu maatalu padi, edustu padukunedemo! cony ippudu alaa cheyyaalanipinchadamledu. vaalla agnaanam chusi navvalanipistondi.
 
 ee sanghatanavalla vaallandaruu tama vichaaraanni vyaktam chestu, taamu entha baadhapadutunnaaro dhrutiki ardham avadaaniki aame mundu tachchaadutuu, pedda gontukalato naveen ni tidutunnaru.
 
 kruti maatram peddagaa matladatamledu. akka ilaa mounamgaa voorkovadam aameku tuphaanu mundu prasaantatalaa anpistondi.
 
 ravi tutorials nundi chala proddupoyaka vachaadu.
 
 "era! intasepu ekkada tirigochaavuu? jabbumanishini intasepuu nee kosam kanipettukuni vundalenu" subhadra visukkuntu kancham pettasaagindi.
 
 ravi kaasta gattigaa - "ide prasna nee koothurni kuudaa veste santoshistaanu" annadu.
 
 "evari gurinchira nuvvu matladedi?" aame aascharyamgaa kodukuni adigindi.
 
 "nee muddula chinnakuturu gurinchi" ravi vekkirintagaa annadu.
 
 "adem chesindira? paapam ippatidaka asale edchi edchi padukundi"
 
 "adendukuu edavatam? adhi chestunna panulaki manandaram edavali cony...." ravi krutivaipu kopanga adugulu vestu annadu.
 
 ee godavaki siitaaraamayya lechi- "emiti godava?" annadu visuggaa.
 
 dhruti naatakamlooni rendava ghattaanni veekshistunnadaanlaa nirvikaaramgaa padukune chustondi.
 
 kruti lechi kuurchuni - "chusawa amma! entalesi matalantunnado?" antuu mallee edupu modalupettindi.
 
 "nee edupu tagaladaa.....kasepu aapi edu" siitaaraamayya arichaadu.
 
 ravi dhruti daggarakochi - "ee roju yidem chesindo telusa akka!" annadu aavesamgaa.
 
 teliyadannatlu aame tala aadinchindi.
 
 "aa battalakottatani koduku gopigadito hotal ki vellindi. nenuu, naveen atununchi vastuu chushamu. naaku akkade pattukuni aa chempa, ee chempa vaayincheyyaalani anipinchindi. cony naveen aapi, tanu velli nachacheppaboyadu. idhi vinakunda neekenduku? nee daarina nuvvellu ani penki samaadhaanaalu yistunte, naveen cheyyi pattukuni autolo vesi yintiki teesukochaadu. naaku ventane intiki raavaalanipinchaka akkada, ikkada tirigi, kaasta kopam taggaaka ippudochaanu" annadu. raviki inka aavesam taggaledu.
 
 dhruti nemmadigaa talatippi chelleli vaipu chusindi.
 
 "athanuu, nenuu tusion class mates mi piliste vellaanu. akka maatram naveen thoo velladuu! prame gaaritho hotal ki vellaleduu?" ukroshamgaa andi kruti.
 
 subhadra emi analenatlu aa ghattaanni chustuu nilabadindi.
 
 "aa gopigadu otti julai dabbu vundi kada ani rojuko aadapillatho tirugutuntaadu telusa?' ravi kopanga arichaadu.
 
 "telusu! baga dabbundi ani kuudaa telusu" kruti gontulo helana ledu amayakatvame dhwaninchindi.