అసలు జిఎస్టి అంటే ఏమిటి ? జిఎస్టి అనేది సరఫరా మీద విధించే గమ్య ఆధారిత పన్ను (డెస్టినేషన్ బేస్డ్ టాక్స్ ఇంపోజ్డ్ ఆన్ సప్లయ్). ఇప్పటికే పలు దేశాల్లో జిఎస్టి అమల్లో ఉన్నప్పటికీ, దేశ సమాఖ్య స్ఫూర్తికి అనుగుణంగా ద్వంద్వ జిఎస్టిని ప్రతిపాదించటం జరిగింది. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే రాష్ట్రాలు తమ ఆర్థిక స్వాతంత్యాన్ని, ఆదాయ వనరులను కోల్పోకుండా, రాష్ట్ర పరిధిలో తాము నిర్వహించవలసిన బాధ్యతలకు కేంద్రం మీద ఆధారపడకుండా ఉండేట్లు దీన్ని ప్రతిపాదించటం జరిగింది.సిజిఎస్టి.. దీనినే కేంద్ర జిఎస్టి లేదా సెంట్రల్ టాక్స్గా వ్యవహరించనున్నారు. ఎస్జిఎస్టి.. దీన్ని రాష్ట్ర జిఎస్టి లేదా స్టేట్ టాక్స్ అంటారు. ఇక ఐజిఎస్టి.. ఇది ఇంటిగ్రేటెడ్ (సమగ్ర) జిఎస్టి. మొదటి రెండు ఒకే రాష్ట్రంలో జరిగే అంతర్గత సరఫరాల (ఇంట్రా స్టేట్) మీద వర్తించగా, ఐజిఎస్టి అనేది అంతరాష్ట్ర సరఫరా (ఇంటర్ స్టేట్) కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన పన్ను. పైన చెప్పిన విధంగా ఒకే రాష్ట్రంలో జరిగే సరఫరాపై సిజిఎస్టి, ఎస్జిఎస్టి విధిస్తారు. సిజిఎస్టి అనేది కేంద్రం విధించే పన్ను. కాగా ఎస్జిఎస్టి.. రాష్ట్రం విధించే పన్ను. అలాగే అంతరాష్ట్ర సరఫరాల మీద ఐజిఎస్టి విధిస్తారు. ఐజిఎస్టి అనేది సిజిఎస్టి, ఎస్జిఎస్టిల మొత్తానికి సమానం. ఉదాహరణకు ఒక వస్తువు మీద 18 శాతం జిఎస్టి విధిస్తారనుకుంటే, ఈ వస్తువు తెలంగాణలో ఉండే ఒక హోల్సేల్ వ్యాపారి నుంచి తెలంగాణలోనే ఒక చిల్లర వర్తకునికి, అతని నుంచి వినియోగదారునికి సరఫరా అవుతుందనుకుంటే దాని మీద 9 శాతం సిజిఎస్టి, 9 శాతం ఎస్జిఎస్టి చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఎందుకంటే సరఫరా అనేది ఒకటే రాష్ట్రంలో జరిగింది. అదే హోల్సేల్ వ్యాపారి అదే వస్తువును ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ఒక చిల్లర వర్తకునికి విక్రయిస్తే దానిపై 18 శాతం ఐజిఎస్టి చెల్లించాల్సి ఉంటుంది (అంతరాష్ట్ర సరఫరా కాబట్టి). ముందే చెప్పినట్లు ఒక రాష్ట్రంలో అంతర్గతంగా జరిగే సరఫరా మీద చెల్లించే ఎస్జిఎస్టి (9 శాతం) ఆ రాష్ట్రానికి అంటే తెలంగాణకు చెందుతుంది. అలాగే సిజిఎస్టి కింద చెల్లించే 9 శాతం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందుతుంది.అయితే రెండో ఉదాహరణలో అంటే తెలంగాణలోని వ్యాపారి ఆంధ్రాలోని వ్యాపారికి ఆ వస్తువును విక్రయించినపుడు చెల్లించే 18 శాతం ఐజిఎస్టిని కూడా కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పంచుకుంటాయి. అయితే ఇక్కడ రాష్ట్ర వాటా కింద వచ్చే పన్ను తెలంగాణ  బదులు ఆంధ్రప్రదేశ్ పొందుతుంది. అంటే అంతిమంగా ఒక వస్తువు లేదా సర్వీస్ ఏ రాష్ట్రంలో వినియోగమైందో, ఆ రాష్ట్రానికి మాత్రమే సంబంధించిన పన్ను వాటాను పొందుతుంది. అంటే ఇప్పుడు చెప్పిన దాంట్లో ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన చిల్లర వర్తకుడు, అదే రాష్ట్రంలోని వినియోగదారునికి ఆ వస్తువును విక్రయించినపుడు మాత్రమే రాష్ట్ర వాటా కింద రావాల్సిన పన్ను ఎపికి లభిస్తుంది. అలా కాకుండా ఆ వర్తకుడు తన దగ్గర ఉన్న స్టాక్ను తమిళనాడులోని మరొక వర్తకునికి విక్రయించి అంతిమంగా అక్కడి వినియోగదారునికి చేరితే, రాష్ట్ర వాటా కింద రావాల్సిన పన్ను తమిళనాడు పొందుతుంది. అందుకే జిఎస్టి అనేది గమ్య ఆధారిత పన్ను విధానం.-గొండాల రాంబాబు
asalu jst ante emiti ? jst anedi sarafara meeda vidhinche gamya aadhaarita pannu (destination baysd tax imposed aan saplay). ippatike palu deshaallo jst amallo unnappatikii, desha samakhya sphuurtiki anugunamgaa dwandva jstni pratipaadinchatam jarigindi. kluptamgaa cheppalante rashtralu tama aardhika swaatantyaanni, aadaaya vanarulanu kolpokunda, rashtra paridhilo taamu nirvahinchavalasina baadhyatalaku kendram meeda aadharapadakunda undetlu deenni pratipaadinchatam jarigindi.cgst.. deenine kendra jst leda central taxga vyavaharinchanunnaaru. ssgsty.. deenni rashtra jst leda state tax antaaru. ika igst.. idhi intigrated (samagra) jst. modati rendu oke rashtramlo jarige antargata sarafaraala (intra state) meeda vartinchagaa, igst anedi antarashtra sarafara (inter state) kaaryakalaapaalaku sambandhinchina pannu. paina cheppina vidhamgaa oke rashtramlo jarige sarafarapai cgst, ssgsty vidhistaaru. cgst anedi kendram vidhinche pannu. kaga ssgsty.. rashtram vidhinche pannu. alaage antarashtra sarafaraala meeda igst vidhistaaru. igst anedi cgst, esgstila mottaaniki samanam. udaaharanaku oka vastuvu meeda 18 saatam jst vidhistaaranukunte, ee vastuvu telamgaanalo unde oka holsel vyaapaari nunchi telangaanalone oka chillara vartakuniki, athani nunchi viniyogadaaruniki sarafara avutundanukunte daani meeda 9 saatam cgst, 9 saatam ssgsty chellinchaalsi untundi. endukante sarafara anedi okate rashtramlo jarigindi. adhe holsel vyaapaari adhe vastuvunu aandhrapradeshloni oka chillara vartakuniki vikrayiste daanipai 18 saatam igst chellinchaalsi untundi (antarashtra sarafara kabatti). munde cheppinatlu oka rashtramlo antargatamgaa jarige sarafara meeda chellinche ssgsty (9 saatam) aa rashtraniki ante telangaanaku chendutundi. alaage cgst kinda chellinche 9 saatam kendra prabhutvaaniki chendutundi.ayithe rendo udaaharanalo ante telangaanaloni vyaapaari aandhraaloni vyaapaariki aa vastuvunu vikrayinchinapudu chellinche 18 saatam ijstini kuudaa kendra, rashtra prabhutvaalu panchukuntaayi. ayithe ikkada rashtra wata kinda vache pannu telamgaana  badulu andhrapradesh pondutundi. ante antimamgaa oka vastuvu leda survies e rashtramlo viniyogamaindo, aa rashtraniki matrame sambandhinchina pannu vaataanu pondutundi. ante ippudu cheppina daantlo aandhrapradeshku chendina chillara vartakudu, adhe rashtramloni viniyogadaaruniki aa vastuvunu vikrayinchinapudu matrame rashtra wata kinda ravalsina pannu epiki labhistundi. alaa kakunda aa vartakudu tana daggara unna staaknu tamilanaadulooni maroka vartakuniki vikrayinchi antimamgaa akkadi viniyogadaaruniki cherithe, rashtra wata kinda ravalsina pannu tamilanadu pondutundi. anduke jst anedi gamya aadhaarita pannu vidhaanam.-gondaala rambabu