నెహ్రూ వల్లనే తొలి రాష్ట్రపతిగా రాజేంద్రప్రసాద్న్యూఢిల్లీ, జూలై 11 (ఆంధ్రజ్యోతి): ‘అది 1948, డిసెంబరు 10వ తేదీ. శుక్రవారం. రాజ్యాంగ పరిషత్ సమావేశం ప్రారంభమైంది. డాక్టర్ బీఆర్ అంబేడ్కర్ చైర్మన్గా ఏర్పాటైన రాజ్యాంగ ముసాయిదా కమిటీ ఇచ్చిన నివేదికపై చర్చ ప్రారంభమైంది. చైర్మన్ స్థానంలో ఉపాధ్యక్షుడు హరేంద్రకుమార్ ముఖర్జీ కూర్చున్నారు. పరిషత్ సభ్యుడు మహావీర్ త్యాగి రాష్ట్రపతి అధికారాలపై మాట్లాడుతున్నారు..’ ఆ సందర్భంగా చర్చ ఇలా కొనసాగింది.ముఖర్జీ: రాష్ట్రపతి పదవి ఎందుకు ఉండాలో చెప్పగలరా?మహావీర్ త్యాగి: ‘ప్రజలకు, ప్రభుత్వానికి వారధిగా ఒక వ్యక్తి ఉండాలి. అతడే దేశానికి ప్రథమ పౌరుడిగా ఉంటారు. కార్యనిర్వాహక దేశాధినేత.. సర్వసత్తాక, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర రాజ్యంలో ప్రజలందరి మనోభావాలకు అద్దం పట్టాలి. అన్ని వర్గాల ప్రయోజనాలను కాపాడాలి. రాజ్యాంగాన్ని పరిరక్షించాలి. ప్రజలు ఎన్నుకున్న ప్రభుత్వాలు అధికారంలో ఉన్నా, కొన్ని సార్లు మైనారిటీ ప్రభుత్వాలు కూడా అధికారంలోకి వస్తాయి. అందుకే ఆ వ్యక్తికి అన్ని అధికారాలను కల్పించాల్సిన అవసరం ఉంది. ప్రభుత్వాలు వస్తాయి.. పోతాయి. కానీ ప్రభుత్వం శాశ్వతం. దానికి ప్రతినిధి ఆ ఒక్క వ్యక్తి మాత్రమే’... ఈ చర్చను బట్టే రాష్ట్రపతి పదవిని ఎందుకు ప్రవేశపెట్టారో అర్ధం అవుతుంది. అసలు రాష్ట్రపతి అన్న పదంపై కూడా రాజ్యాంగ పరిషత్లో సుదీర్ఘ చర్చ జరిగింది. ప్రెసిడెంట్ అన్న పదం తొలగించి రాష్ట్రపతి అని చేర్చాలని, ‘హెడ్ ఆఫ్ ది స్టేట్’ అన్న పదాలు కూడా చొప్పించాలని సభ్యులు పట్టుబట్టారు. చివరికి సవరణలు కూడా ప్రవేశపెట్టి ఆ తర్వాత ఉపసంహరించుకున్నారు.స్వాతంత్య్రం రావడానికి ఏడాది ముందే..  అంటే1946లో నెహ్రూ ప్రధానిగా తాత్కాలిక ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. నెహ్రూ మాటే వేదం. ఆయనకు ఎదురు చెప్పేవారే లేరు. నెహ్రూ ఎవరివైపు చేయి చూపితే వారే మంత్రులుగా నియమితులయ్యారు. బాబూ రాజేంద్రప్రసాద్ చైర్మన్గా రాజ్యాంగ పరిషత్ను నెహ్రూ ఏర్పాటు చేశారు. అప్పుడే రాజ్యాంగ రచనకు శ్రీకారం చుట్టారు. దేశానికి తొలి న్యాయశాఖ మంత్రి అయిన డాక్టర్ బీఆర్ అంబేడ్కర్ చైర్మన్గా రాజ్యాంగ ముసాయిదా కమిటీ ఏర్పాటు చేశారు. తొలుత కాంగ్రె్సను విభేదించిన అంబేడ్కర్ బ్రిటిష్ పాలకుల వైపు వెళ్లారు. ముస్లింల కోసం పాక్ను ఏర్పాటు చేసినట్లే దళితుల కోసం దళితిస్తాన్ ఏర్పాటుకు డిమాండ్ చేశారు. అయితే ఆ డిమాండ్ను ఎవరూ పట్టించుకోలేదు. గాంధీజీ మాత్రం తమను విఽభేదించిన వారినీ కొత్త ప్రభుత్వంలో భాగస్వాములను చేయాలని ఆదేశించడంతో నెహ్రూ కేబినెట్లో మంత్రిగా అంబేడ్కర్ చేరారు. అంబేడ్కర్ చైర్మన్గా ఏర్పాటైన ముసాయిదా కమిటీకి తెలుగువాడు, న్యాయనిపుణులైన సర్ బిఎన్.రావు కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. అనంత శయనం అయ్యంగార్ వంటి ఉద్ధండులతో కమిటీ 1935 నాటి భారత చట్టం, బ్రిటిష్, అమెరికా, ఐర్లాండ్, కెనడా, ఆస్ర్టేలియా, జర్మనీ వైమర్, సోవియట్, ఫ్రెంచ్, దక్షిణాఫ్రికా, జపాన్ రాజ్యాంగాలలోని పలు అంశాలను జోడించి రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించింది. బ్రిటిష్ విధానంలోని రాజు స్థానంలో రాష్ట్రపతిని నియమించారు. అక్కడ రాజును వంశపారంపర్యంగా ఎన్నుకుంటే ఇక్కడ ప్రజలు పరోక్షంగా రాష్ట్రపతిని ఎన్నుకుంటారు.నెహ్రూకి ఎదురు తిరిగిన బాబూ రాజేంద్రప్రసాద్1952లో రాజేంద్రప్రసాద్ రాష్ట్రపతిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన తరువాత నెహ్రూ ఎలా చెబితే అలాగే నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు. ప్రజల చేత ఎన్నుకున్న ప్రభుత్వానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలన్న సంప్రదాయాన్ని రాజేంద్ర ప్రసాద్ నెలకొల్పారు. అయితే 1957లో తాను రెండోసారి రాష్ట్రపతిగా కొనసాగుతానని రాజేంద్రప్రసాద్ పట్టుబట్టగా, నెహ్రూ మాత్రం ఉప రాష్ట్రపతిగా ఉన్న సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ను రాష్ట్రపతిగా నియమించాలని భావించారు. తనను తొలగించాలనుకుంటే ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తానని రాజేంద్రప్రసాద్ హెచ్చరించడంతో ఆయననే రెండోసారి రాష్ట్రపతిగా కొనసాగించి, సర్వేపల్లిని ఉప రాష్ట్రపతిగానే ఉంచారు. అందుకే రెండుసార్లు రాష్ట్రపతిగా కొనసాగిన వ్యక్తి రాజేంద్రప్రసాద్ కాగా, రెండుసార్లు ఉపరాష్ట్రపతిగా కొనసాగిన వారిలో సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్, ప్రస్తుత ఉపరాష్ట్రపతి హమీద్ అన్సారీ ఉన్నారు.నెహ్రూ రాష్ట్రపతి అయి ఉంటే?నెహ్రూ ప్రధానిగా కాకుండా రాష్ట్రపతి అయి ఉంటే రాజ్యాంగం ఆయనకు అనుకూలంగా ఉండేదన్న వాదనలూ ఉన్నాయి. అంబేడ్కర్ రాజ్యాంగంలో రాష్ట్రపతికి పూర్తి అధికారాలు కట్టబెట్టారు. ప్రధాని నేతృత్వంలోని మంత్రిమండలి రాష్ట్రపతికి సలహాలు ఇవ్వవచ్చని, అయితే తుది నిర్ణయం మాత్రం రాష్ట్రపతిదేనని రాజ్యాంగంలో ఉంది. అయితే ఇందిరాగాంధీ రాజ్యాంగానికి 42వ సవరణ ద్వారా రాష్ట్రపతి మంత్రిమండలి సలహా మేరకు మాత్రమే నిర్ణయం తీసుకోవాలన్న నిబంధనను చేర్చి రాష్ట్రపతి అధికారాలకు కళ్లెం వేశారు. చివరి వైస్రాయ్గా లార్డ్ మౌంట్బెటెన్ వెళ్లిన తరువాత సి.రాజాగోపాలాచారి గవర్నర్ జనరల్గా వ్యవహరించారు. 1950, జనవరి 26న భారత రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చాక బాబూ రాజేంద్రప్రసాద్ తొలి రాష్ట్రపతి అయ్యారు.రాష్ట్రపతిని రబ్బర్ స్టాంప్ చేసిన ఇందిరాగాంధీఇందిరాగాంధీ దేశంలో 1975లో ఎమర్జెన్సీని విధించారు. ప్రధానిగా తనకు ఎదురులేకుండా ఉండాలంటే రాష్ట్రపతి అధికారాలు కత్తిరించాలని భావించారు. 1976లో రాజ్యాంగానికి 42వ సవరణ చేసి మంత్రిమండలి సిఫారసులను కేవలం ఒక్కసారి మాత్రమే వెనక్కి పంపే అధికారం రాష్ట్రపతికి ఉంటుందని నిబంధన చేర్చారు. మంత్రిమండలి సిఫారసులు నచ్చకపోతే వాటిని తిరస్కరించే అధికారాన్ని గతంలో ఏ రాష్ట్రపతి వినియోగించకున్నా, ముందస్తు భయంతోనే రాజ్యాంగ సవరణతో రాష్ట్రపతి రెక్కలు కత్తిరించారు. ఎన్నికల ఫలితాలు వచ్చిన తరువాత ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ఎవరిని ముందుగా ఆహ్వానించాలన్న ఒక్క అధికారం మినహా రాష్ట్రపతికి ఇంకే అధికారాలూ లేవు. 1996లో 300 సీట్లు వచ్చిన యూపీఏను పక్కన పెట్టి 166 సీట్లు వచ్చిన బీజేపీకి అప్పటి రాష్ట్రపతి శంకర్దయాళ్శర్మ ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవకాశం ఇచ్చారు. ఈ అధికారం మినహా రాష్ట్రపతికి మరే అధికారాలు లేవు. రాష్ట్రపతిగా రాజేంద్రప్రసాద్ నెలకొల్పిన ఆనవాయితీలను ఆ తర్వాత వచ్చిన వారూ కొనసాగించారు తప్ప, ఎవ్వరూ అధికారం చలాయించలేదు.
nehroo vallane toli raashtrapatigaa rajendraprasadnyu, juulai 11 (aandhrajyoti): ‘adhi 1948, disembaru 10va tedee. sukravaaram. raajyaamga parishat samavesam praarambhamaindi. dactor br ambedker chairmanga erpaataina raajyaamga musaida commity ichina nivedikapai charcha praarambhamaindi. chairman sthaanamlo upaadhyakshudu harendrakumar mukharji kuurchunnaaru. parishat sabhyudu mahavir tyaagi rashtrapati adhikaaraalapai maatlaadutunnaaru..’ aa sandarbhamgaa charcha ilaa konasagindi.mukharji: rashtrapati padavi enduku undaalo cheppagalara?mahavir tyaagi: ‘prajalaku, prabhutvaaniki vaaradhigaa oka vyakti undaali. atade deshaniki prathama pourudigaa untaaru. kaaryanirvaahaka deshaadhinetha.. sarvasattaaka, saamyavaada, loukika, prajaaswaamya, ganatantra raajyamlo prajalandari manobhaavaalaku addam pattali. anni vargala prayojanaalanu kapadali. raajyaamgaanni parirakshinchaali. prajalu ennukunna prabhutvaalu adhikaaramlo unna, konni saarlu minority prabhutvaalu kuudaa adhikaaramloki vastaayi. anduke aa vyaktiki anni adhikaaraalanu kalpinchaalsina avasaram undi. prabhutvaalu vastaayi.. potayi. cony prabhutvam saasvatam. daaniki pratinidhi aa okka vyakti matrame’... ee charchanu batte rashtrapati padavini enduku pravesapettaaro ardham avutundi. asalu rashtrapati anna padampai kuudaa raajyaamga parishatlo sudeergha charcha jarigindi. president anna padam tolaginchi rashtrapati ani cherchaalani, ‘head af dhi state’ anna padaalu kuudaa choppinchaalani sabhyulu pattubattaaru. chivariki savaranalu kuudaa pravesapetti aa tarvaata upasamharinchukunnaaru.swaatantyram raavadaaniki edaadi munde..  ante1946loo nehroo pradhaanigaa taatkaalika prabhutvam erpadindi. nehroo mate vedam. aayanaku eduru cheppevare leru. nehroo evarivaipu cheyi chuupithee vaare mantrulugaa niyamitulayyaaru. baaboo rajendraprasad chairmanga raajyaamga parishatnu nehroo erpaatu chesaru. appude raajyaamga rachanaku srikaram chuttaaru. deshaniki toli nyaayasaakha mantri ayina dactor br ambedker chairmanga raajyaamga musaida commity erpaatu chesaru. toluta congressonu vibhedinchina ambedker british paalakula vaipu vellaaru. muslimla kosam paaknu erpaatu chesinatle dalitula kosam dalitistan erpaatuku demand chesaru. ayithe aa demandnu evaruu pattinchukoledu. gandhiji maatram tamanu viebhedinchina vaarinii kotta prabhutvamlo bhaagaswaamulanu cheyalani aadesinchadamto nehroo kebinetlo mantrigaa ambedker cheraaru. ambedker chairmanga erpaataina musaida kamiteeki teluguvaadu, nyaayanipunulaina sar bn.raavu kaaryadarsigaa unnaaru. ananta sayanam ayyangar vanti uddhandulatho commity 1935 naati bhaarata chattam, british, america, irland, kenada, ausrtalia, jarmani vimer, soviat, french, dakshinaafrikaa, japan raajyaamgaalaloni palu amsaalanu jodinchi raajyaamgaanni roopondinchindi. british vidhaanamlooni raju sthaanamlo raashtrapatini niyaminchaaru. akkada rajunu vamsapaaramparyamgaa ennukunte ikkada prajalu parokshamgaa raashtrapatini ennukuntaaru.nehrooki eduru tirigina baaboo rajendraprasad1952loo rajendraprasad raashtrapatigaa baadhyatalu sweekarinchina taruvaata nehroo ela chebithe alaage nirnayaalu teesukunnaru. prajala chetha ennukunna prabhutvaanike ekkuva praadhaanyata ivvalanna sampradaayaanni rajendra prasad nelakolpaaru. ayithe 1957loo taanu rendosari raashtrapatigaa konasaagutaanani rajendraprasad pattubattagaa, nehroo maatram upa raashtrapatigaa unna sarvepalli raadhaakrishnannu raashtrapatigaa niyaminchaalani bhaavinchaaru. tananu tolaginchaalanukunte ennikallo poty chestaanani rajendraprasad heccharinchadamto aayanane rendosari raashtrapatigaa konasaaginchi, sarvepallini upa raashtrapatigaane unchaaru. anduke rendusaarlu raashtrapatigaa konasaagina vyakti rajendraprasad kaga, rendusaarlu uparaashtrapatigaa konasaagina vaarilo sarvepalli radhakrishnan, prastuta uparaashtrapati hameed ansari unnaaru.nehroo rashtrapati ayi unte?nehroo pradhaanigaa kakunda rashtrapati ayi unte raajyaangam aayanaku anukuulamgaa undedanna vaadanaluu unnaayi. ambedker raajyaangamlo raashtrapatiki puurti adhikaaraalu kattabettaru. pradhaani netrutvamloni mantrimandali raashtrapatiki salahalu ivvavachani, ayithe tudi nirnayam maatram raashtrapatidenani raajyaangamlo undi. ayithe indiraagaandhii raajyaamgaaniki 42va savarana dwara rashtrapati mantrimandali salaha meraku matrame nirnayam teesukovalanna nibandhananu cherchi rashtrapati adhikaaraalaku kallem vaesaaru. chivari vaisrayga lard mountbeten vellina taruvaata si.rajagopalachari gavarnar janaralga vyavaharinchaaru. 1950, janavari 26na bhaarata raajyaangam amaluloki vachaka baaboo rajendraprasad toli rashtrapati ayyaru.raashtrapatini rabbar stamp chesina indiraagaandheeinditaagaa desamlo 1975loo emargenseeni vidhinchaaru. pradhaanigaa tanaku edurulekunda undalante rashtrapati adhikaaraalu kattirinchaalani bhaavinchaaru. 1976loo raajyaamgaaniki 42va savarana chesi mantrimandali siphaarasulanu kevalam okkasari matrame venakki pampe adhikaaram raashtrapatiki untundani nibandhana cherchaaru. mantrimandali sifaarasulu nachakapothe vaatini tiraskarinche adhikaaraanni gatamlo e rashtrapati viniyoginchakunnaa, mundastu bhayamtone raajyaamga savaranatho rashtrapati rekkalu kattirinchaaru. ennikala phalitaalu vachina taruvaata prabhutva erpaatuku evarini mundugaa aahvaaninchaalanna okka adhikaaram minaha raashtrapatiki inke adhikaaraaluu levu. 1996loo 300 seetlu vachina upanu pakkana petti 166 seetlu vachina beejeepeeki appati rashtrapati sankardayalsarma prabhutva erpaatuku avakaasam icharu. ee adhikaaram minaha raashtrapatiki mare adhikaaraalu levu. raashtrapatigaa rajendraprasad nelakolpina aanavaayitiilanu aa tarvaata vachina vaaruu konasaaginchaaru tappa, evvaruu adhikaaram chalaayinchaledu.