దేశీయ ఆర్థిక రంగాన్ని భారీ స్థాయిలో కుదిపేసిన ప్రభుత్వ విధాన చర్య పెద్ద నోట్ల రద్దు. అత్యంత వివాదాస్పదంగా మారిన చర్య కూడా ఇదే. దీనివల్ల మేలు జరిగిందని ప్రభుత్వం చెబుతుంటే... దారుణమైన కీడు జరిగిందని ప్రతిపక్షాలు చెబుతున్నాయి. ఒక విధాన చర్య పర్యవసానాలపై పూర్తి విరుద్ధమైన అంచనాలు చాలా అరుదు. నిజానికి ఏడాది క్రితం ప్రభుత్వం పెద్ద నోట్ల రద్దు నిర్ణయం తీసుకున్నప్పుడు ఆర్థిక రంగం జోరు మీద ఉన్నది. ప్రపంచంలో శరవేగంగా వృద్ధిపథంలో దూసుకుపోతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో ఒకటిగా భారత్ కితాబు అందుకొంటున్నది. అలాంటి సమయంలో చెప్పాపెట్టకుండా నవంబర్8 రాత్రి ప్రభుత్వం 1000, 500 కరెన్సీ నోట్ల రద్దును ప్రకటించింది. ఒక్కదెబ్బతో చలామణిలో ఉన్న నగదులో 86 శాతం చెల్లుబాటు కాకుండా పోయింది. ఈ దెబ్బతో ఈ ఏడాది జనవరి-మార్చి త్రైమాసికంలో జిడిపి వృద్ధి రేటు 6.1 శాతానికి పడిపోయింది. ఆ తర్వాత త్రైమాసికంలో 5.7 శాతానికి పడిపోయింది. అసంఘటిత రంగంలో లక్షల సంఖ్యలో ఉద్యోగాలు గల్లంతయ్యాయి. చిరు వ్యాపారులు దుకాణాలు మూసుకోవాల్సివచ్చింది. ఇప్పటికీ పేదలపై దీని ప్రభావం ఉంది. ఈ అంశాలనే ప్రస్తావిస్తూ విపక్షాలు విరుచుకుపడుతున్నాయి.  ప్రభుత్వం మాత్రం నల్లధనానికి కళ్లెం వేశామని, ఆర్థిక రంగాన్ని డిజిటలైజ్ చేయగలిగామని పెద్ద నోట్ల రద్దు ఫలితాలను పరిపరివిధాల ప్రస్తుతిస్తోంది. నిజానికి నోట్ల రద్దుకు సంబంధించి ప్రభుత్వం తొలుత ప్రకటించిన తొలి లక్ష్యాలేవీ ఫలించలేదు. మలి లక్ష్యం డిజిటల్ ఎకానమీ ఎంతవరకు ఫలిస్తుందో తెలియదు. ఏది ఏమైనా దేశీయ ఆర్థిక రంగంపై పెద్ద నోట్ల రద్దు చెరగని ముద్రవేసింది. మరి ఈ మరక ప్రభుత్వం చెప్పుకుంటున్నట్టుగా  మంచిదేనా? మరక మంచిదేనని నిరూపించుకోవడానికైనా ప్రభు త్వం చేయాల్సింది చాలా ఉంది. పాఠాలు నేర్చుకుంటే బాగుండేది... పెద్ద నోట్ల రద్దు, జిఎ్సటి తర్వాత నైనా ప్రభుత్వం కొన్ని పాఠాలు నేర్చుకుంటే బాగుండేదని ఆర్థికవేత్తల అభిప్రాయం. భారత్ వంటి ఒక సంక్లిష్ట ఆర్థిక వ్యవస్థలో పెద్దనోట్ల రద్దు వంటి తీవ్ర నిర్ణయాలను తీసుకునేముందు ప్రభుత్వం పర్యవసానాలు, సవాళ్లు, ఫలితాలను సమగ్రంగా మదింపు వేసి ఉండాల్సింది. ఆర్థిక విధాన నిర్ణయం గనుక ఆర్థికవేత్తలతో చర్చించి ఉండాల్సింది. అర్బిఐ గవర్నర్గా ఉన్న రఘురామ్ రాజన్, ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు  అరవింద్ సుబ్రమణియన్ వీరిద్దరూ ప్రభుత్వ నిర్ణయంలో భాగంగా లేరు. అర్ధక్రాంతి అనే ఒక ఎన్జిఒ తరహా సంస్థ తాము చెప్పాం.. ప్రధాని చేశారని ప్రచారం చేసుకుంటోంది. తలపండిన ఆర్థికవేత్తలు, కొమ్ములు తిరిగిన నేతలు వీరందరినీ విశ్వాసంలోకి తీసుకోకుండా,  దేశ ఆర్థిక రంగం తలరాతను మార్చే పెను చర్యలను ఇంత యధాలాపంగా  సంఘ సేవకుల సలహాపై తీసుకోవడం ఏ మాత్రం సబబు అనేది విశ్లేషకుల ప్రశ్న.  ఇప్పటికీ అదే మాట.. ఆర్థిక రంగంలో చలామణిలో ఉన్న కరెన్సీలో 86 శాతం ఒక్కసారిగా రద్దు కావడం ఆర్థిక రంగానికి చావుదెబ్బ. దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో  అత్యంత కీలకమైన అసంఘటిత రంగం, గ్రామీణ రంగాలకు నగదు అత్యంత కీలకం. దీని ఫలితాలే ఆ తర్వాత జిడిపి వృద్ధి రేటులోనూ ఇతర కీలకమైన గణాంకాల్లోనూ ప్రతిఫలించాయి. రద్దయిన కరెన్సీ మొత్తం బ్యాంకుల్లోకి చేరడంతో నల్లధనం ఎక్కడుందో అర్ధంకాని పరిస్థితి. ఒక్క పైసా కూడా చేజార్చుకోకుండా వినూత్నమైన వ్యూహాలతో నల్లధన కుబేరులు  రద్దయిన కరెన్సీని బ్యాంకుల్లోకి చేర్చిన విధం కూడా అసాధారణం. ఇప్పుడు ప్రభుత్వం బ్యాంకుల ఖాతాలపై దృష్టి సారించింది. ఈ లెక్కల ఆధారంగా ఐటి నోటీసులు జారీ అవుతున్నాయి. పెద్ద నోట్ల రద్దు ప్రక్రియం  వ్యవస్థలుగా ఆర్బిఐ విశ్వసనీయతనూ, యావత్ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ విశ్వసనీయతను తీవ్రంగా దెబ్బతీసిన విషయం గుర్తించి దానిని సరిదిద్దే ప్రయత్నం మాత్రం ప్రభుత్వ చేయడం లేదు. - బిజినెస్ డెస్క్ముక్తాయింపుగా డిజిటల్ ఇప్పుడు ప్రభుత్వం డిజిటల్ ఎకానమీ పాట పాడుతోంది. ఈ దూకుడులో,  దేశంలోని వాస్తవిక పరిస్థితులు, పట్ణణ గ్రామీణ ప్రాంతాల మధ్య ఉన్న అంతరాలు, ఇంటర్నెట్ వ్యాప్తి, సంపద పంపిణీలోని అసమానతలు.. అనేక అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకున్నట్టుగా లేదు. నగదు కంటే డిజిటల్ లావాదేవీలకు మూల్యం ఎక్కువగా చెల్లించాల్సిన బాధాకరమైన అనుభవాల నుంచి ప్రజలను తప్పించే ప్రయత్నం చేయడం లేదు.
desheeya aardhika rangaanni bhari sthaayilo kudipesina prabhutva vidhaana charya pedda notla raddu. atyanta vivaadaaspadamgaa maarina charya kuudaa ide. deenivalla melu jarigindani prabhutvam chebutunte... daarunamaina keedu jarigindani pratipakshaalu chebutunnaayi. oka vidhaana charya paryavasaanaalapai puurti viruddhamaina anchanaalu chala arudu. nijaaniki edaadi kritam prabhutvam pedda notla raddu nirnayam teesukunnappudu aardhika rangam joru meeda unnadi. prapanchamlo saravegamgaa vruddhipathamlo doosukupotunna aardhika vyavasthallo okatigaa bharat kitaabu andukontunnadi. alanti samayamlo cheppapettakunda navambar8 raatri prabhutvam 1000, 500 corrensy notla raddunu prakatinchindi. okkadebbatho chalaamanilo unna nagadulo 86 saatam chellubaatu kakunda poyindi. ee debbatho ee edaadi janavari-marchi traimaasikamlo jidipi vruddhi retu 6.1 saataaniki padipoyindi. aa tarvaata traimaasikamlo 5.7 saataaniki padipoyindi. asanghatita rangamlo lakshala sankhyalo udyogaalu gallantayyaayi. chiru vyaapaarulu dukaanaalu moosukovaalsivachinda. ippatikee pedalapai deeni prabhaavam undi. ee amsalane prastaavistuu vipakshaalu viruchukupadutunnaayi.  prabhutvam maatram nalladhanaaniki kallem vesamani, aardhika rangaanni disitalise cheyagaligaamani pedda notla raddu phalitaalanu pariparividhaala prastutistondi. nijaaniki notla radduku sambandhinchi prabhutvam toluta prakatinchina toli lakshyalevee phalinchaledu. mali lakshyam disital ekaanami entavaraku phalistundo teliyadu. edhi emaina desheeya aardhika rangampai pedda notla raddu cheragani mudravesindi. mari ee maraka prabhutvam cheppukuntunnattuga  manchidena? maraka manchidenani niroopinchukovadaanikaina prabhu twam cheyalsindi chala undi. paataalu nerchukunte bagundedi... pedda notla raddu, jst tarvaata naina prabhutvam konni paataalu nerchukunte bagundedani aardhikavettala abhiprayam. bharat vanti oka sanklishta aardhika vyavasthalo peddanotla raddu vanti teevra nirnayaalanu teesukunemundu prabhutvam paryavasaanaalu, savaallu, phalitaalanu samagramgaa madimpu vesi undaalsindi. aardhika vidhaana nirnayam ganuka aardhikavettalato charchinchi undaalsindi. arbi gowernerga unna raghuram rajan, pradhaana aardhika salahaadaaru  aravind subramanian veeriddaruu prabhutva nirnayamlo bhagamga leru. ardhakraanti ane oka enjo taraha samstha taamu cheppam.. pradhaani chesarani prachaaram chesukuntondi. talapandina aardhikavettalu, kommulu tirigina nethalu veerandarinee vishwaasamloki teesukokunda,  desha aardhika rangam talaraatanu marche penu charyalanu inta yadhaalaapamgaa  sangha sevakula salahapai teesukovadam e maatram sababu anedi vislaeshakula prasna.  ippatikee adhe maata.. aardhika rangamlo chalaamanilo unna correnseelo 86 saatam okkasariga raddu kaavadam aardhika rangaaniki chavudebba. desheeya aardhika vyavasthalo  atyanta keelakamaina asanghatita rangam, graameena rangaalaku nagadu atyanta keelakam. deeni phalitaale aa tarvaata jidipi vruddhi raetuloonuu itara keelakamaina ganaamkaalloonuu pratiphalinchaayi. raddayina corrensy mottam byaankulloki cheradamtho nalladhanam ekkadundo ardhamkaani paristhiti. okka paisa kuudaa chejarchukokunda vinuutnamaina vyuuhaalatoe nalladhana kuberulu  raddayina karenseeni byaankulloki cherchina vidham kuudaa asaadhaaranam. ippudu prabhutvam byaankula khatalapai drushti saarinchindi. ee lekkala aadhaaramgaa aiti notisulu jaarii avutunnaayi. pedda notla raddu prakriyam  vyavasthalugaa arbi viswasaneeyatanuu, yavat banking vyavastha viswasaneeyatanu teevramgaa debbateesina vishayam gurtinchi daanini sarididde prayatnam maatram prabhutva cheyadam ledu. - bijines deschmuktaayimpugaa disital ippudu prabhutvam disital ekaanami paata paadutondi. ee dookudulo,  desamloni vaastavika paristhitulu, patnana graameena praantaala madhya unna antaraalu, internet vyaapti, sampada pampineelooni asamaanatalu.. aneka amsaalanu pariganaloki teesukunnattugaa ledu. nagadu kante disital lavadevilaku moolyam ekkuvagaa chellinchaalsina baadhaakaramaina anubhavaala nunchi prajalanu tappinche prayatnam cheyadam ledu.