గత ఏడాది బడ్జెట్ పరిమాణం దేశ స్థూల ఉత్పత్తి (జీడీపీ)లో 13.4 శాతం ఉండగా, తాజా ప్రతిపాదనల ప్రకారం అది 12.7 శాతానికి తగ్గింది. ఈ బడ్జెట్ సారాంశమేమిటని చూసినప్పుడు ఇది పేదలను విస్మరించడమే కాదు; నోట్ల రద్దు, ప్రతికూల ద్రవ్యోల్బణం నేపథ్యంలో వారిపై మరిన్ని భారాలు మోపేదిగా ఉంది. ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీ ఫిబ్రవరి 1న పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టిన 2017-18 సంవత్సర బడ్జెట్ నిరాశజనక ఆర్థిక వ్యవస్థను సరిదిద్దేదిగా లేదు. పెద్దనోట్ల రద్దు తర్వాత ప్రవేశపెడుతున్న ఈ బడ్జెట్పై ఇటు పరిశ్రమ వర్గాలు అటు సాధారణ ప్రజలు భారీ ఆశలు పెట్టుకున్నారు. కానీ జైట్లీ అందరినీ నిరుత్సాహపరిచారు. డీమానిటైజేషన్కు సంబంధించిన వివరాలు వెల్లడించకపోగా... అవినీతి సొమ్మును జన్ధన్ ఖాతాల్లోకి తరలిస్తామని ప్రగల్భాలు పలికిన నేపథ్యంలో ఆ అంశంపై మాట కూడా చెప్పకపోవడం విశేషం. గతేడాది స్టార్టప్స్ పేరిట ఊదరగొట్టిన ప్రభుత్వం ఈ యేడు ఆ ఊసెత్తకపోవడం విడ్డూరం.మొత్తం బడ్జెట్ పరిమాణమే గత ఏడాదికి సవరించిన అంచనాలతో పోలిస్తే కుదించుకుపోయింది. గత ఏడాది బడ్జెట్ పరిమాణం దేశ స్థూల ఉత్పత్తి (జీడీపీ) లో 13.4 శాతం ఉండగా తాజా ప్రతిపాదనల ప్రకారం అది 12.7 శాతానికి తగ్గింది. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య సంస్థల నిర్దేశం మేరకు ద్రవ్య లోటు తగ్గింపు లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వ వ్యయంలో కోత పెట్టడం ద్వారానే ప్రభుత్వం సాధించినట్లు భావించాలి. పర్యవసానంగా ప్రజల సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు కోత పడక తప్పదు. ఇక మొత్తం రెవెన్యూ ఆదాయం కూడా జిడిపిలో ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం (2016–-17లో సవరించిన అంచనా ప్రకారం) 9.4 శాతం ఉండగా అది ఈసారి (2017-–18) బడ్జెట్ అంచనాల ప్రకారమే 9 శాతానికి పడిపోయింది. ఈ కారణంగా కోల్పోయిన ఆదాయం రూ.30 వేల కోట్ల వరకు (జీడీపీలో 2.1 శాతం) ఉంటుంది. దీన్ని సర్దుబాటు చేసుకోవడానికి పరోక్ష పన్నుల ద్వారా రూ.75 వేల కోట్ల ఆదాయాన్ని ప్రభుత్వం ఆశిస్తుంది. దీనివల్ల ప్రజలపైనే ఆ భారం అధికంగా ఉంటుంది. పెద్ద ఎత్తున మోపే ఈ భారాల ముందు చిన్న ఆదాయపు పన్ను చెల్లింపుదారులకు పన్నుల రాయితీల రూపంలో చేకూర్చే ప్రయోజనం రూ.20 వేల కోట్లు మాత్రమే. ఇక ప్రత్యక్ష పన్నుల ద్వారా ప్రభుత్వం రూ.1.3 లక్షల కోట్ల ఆదాయం సంపాదించాలని భావిస్తుంది. కాని ఇది ఆచరణలో సాధ్యం కాకపోవచ్చు. కారణం అవాస్తవికమైన ఆర్థిక పురోగతి అంచనాలు, అస్పష్టమైన జీఎస్టీ పన్నుల వసూళ్లు, అన్ని సమస్యలకు ఒకే పరిష్కారంగా నోట్ల రద్దును గుర్తించడం. ఇళ్ల నిర్మాణానికి అవసరమైన భూములను సేకరించేందుకు భూసేకరణ చట్టంలోని కఠిన నిబంధనలనుంచి తప్పించుకోవాలనే దురాలోచనతోనే గృహ వసతి అంశాన్ని మౌలిక వసతుల పరిధిలోకి తెచ్చిందనేది స్పష్టం. రియల్టర్లకు ప్రయోజనం కలిగించే విధంగా రుణపరపతి సదుపాయాన్ని విస్తరించడం, తక్కువ ధరలకే వారికి భూములు అప్పగించడం వంటి నిర్ణయాలకు ఇదొక సంకేతమని గ్రహించాలి. రియాల్టర్లకు లబ్ధి చేకూర్చేందుకే క్యాపిటల్ గెయిన్స్ బేస్ సంవత్సరాన్ని 1981 నుంచి 2001కి మార్చింది. బ్యాంకుల్లో పెద్ద మొత్తంలో నిల్వలు ఉన్నాయన్న ఆర్థికమంత్రి ప్రకటన అర్థం లేనిది. బలవంతంగా పేదలు తమ పొదుపు మొత్తాలను జమ చేశారే తప్ప అవసరం లేక కాదు; ఒకసారి ఆంక్షలు తొలగిస్తే వారంతా ఆ సొమ్మును పెద్ద మొత్తంలో వెనక్కి తీసేసుకుంటారు.బడ్జెట్ ప్రతిపాదనల్లో 8.6 శాతం జనాభా కలిగి ఉన్న ఎస్టీల సంక్షేమానికి 1.48 శాతం, 16.6 శాతం జనాభా కలిగి ఉన్న ఎస్సీల సంక్షేమానికి 2.44 శాతం నిధులను మాత్రమే కేటాయించారు. వారి జనాభా నిష్పత్తికి తగినట్లుగా కేటాయింపులు లేవు. అదే విధంగా బడ్జెట్లో మహిళలకు కేటాయించింది కేవలం 5.3 శాతం మాత్రమే. పేదరిక నిర్మూలనకు ఉద్దేశించిన బృహత్తర కార్యక్రమం జాతీయ ఉపాధి హమీ చట్టం అమలుకు కేటాయించిన నిధులు చాలా పెంచినట్లుగా ఆర్థిక మంత్రి బడ్జె ట్లో చెప్పుకున్నారు. జైట్లీ బడ్జెట్ ప్రసంగానికీ, వాస్తవ పరిస్థితికీ పొంతనే కుదరడం లేదు. నేటి ప్రతికూల ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితులను బట్టి చూసినా, గత ఏడాది ఖర్చు చేసిన నిధులు (రూ.47 వేల కోట్లు) బట్టి చూసినా ఈ కేటాయింపుల్లో (రూ.48 వేల కోట్లు) చెప్పుకోదగ్గ పెరుగుదలేమీ కాదు. ఆర్థికమంత్రి రైతుల ఆదాయం రెట్టింపు చేస్తామని బడ్జెట్లో పదే పదే చెప్పారు. కానీ, వ్యవసాయ సంక్షోభానికి కారణమైన రుణ భారం, మద్దతు ధరలు, కరువులు వంటి ప్రధానమైన సమస్యల్ని పరిష్కరించకుండా ఐదేళ్ళలో రైతులకు ఆదాయాలు ఎలా రెట్టింపు అవుతాయో ఊహకందదు. జీడీపీలో 14 శాతం కలిగి, 52 శాతం వ్యవసాయంపై ఆధారపడిన జనాభా ఉండగా 1.95 శాతం కేటాయింపు చేసి ఐదేళ్ళల్లో రైతుల ఆదాయం రెట్టింపు చేస్తామనటం అసాధ్యమైన విషయం. 2016-–17 బడ్జెట్లో వ్యవసాయం, సహకార రంగం, రైతుల సంక్షేమానికి మొత్తం బడ్జెట్ వ్యయంలో 1.98శాతం (సవరించిన అంచనా ప్రకారం) కేటాయించగా, ఇప్పుడీ బడ్జెట్లో 1.95శాతం మాత్రమే కేటాయించారు.2017-–18 కేంద్ర బడ్జెట్ శ్రామిక శక్తిలో 93శాతంగా ఉన్న అసంఘటిత రంగ కార్మికులకు వెన్నుదన్నుగా నిలబడడంలో విఫలమైంది. ప్రభుత్వం అనాలోచితంగా పెద్ద నోట్ల రద్దు చేయడంతో వీరు ఉపాధి కోల్పోయారు. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల నుండి 72 వేల కోట్ల పెట్టుబడి వాటాలను తెగనమ్మేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది. పైగా 1990లో ఏర్పరిచిన విదేశీ పెట్టుబడుల నియంత్రణ బోర్డును రద్దు చేయాలన్న నిర్ణయం మరింత విస్మయం కలిగిస్తోంది. ఏ దేశ ప్రజలంతా నోట్ల రద్దు చర్యను సమర్థించారని ప్రభుత్వం చెబుతుందో, ఆ పేదలే ఆ కార్మికవర్గాలే నోట్ల రద్దు భారాన్ని అనుభవించాల్సిన దుస్థితి రావడం శోచనీయం. మొత్తంగా ఈ బడ్జెట్ సారాంశమేమిటని చూసినప్పుడు ఇది పేదలను విస్మరించడమే కాదు; నోట్ల రద్దు, ప్రతికూల ద్రవ్యోల్బణం నేపథ్యంలో వారిపై మరిన్ని భారాలు మోపేదిగా ఉంది. ఎ. నర్సింహా రెడ్డి ఉపాధ్యక్షులు, తెలంగాణ ప్రజాఫ్రంట్ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీ ఫిబ్రవరి 1న పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టిన 2017-18 సంవత్సర బడ్జెట్ నిరాశజనక ఆర్థిక వ్యవస్థను సరిదిద్దేదిగా లేదు. పెద్దనోట్ల రద్దు తర్వాత ప్రవేశపెడుతున్న ఈ బడ్జెట్పై ఇటు పరిశ్రమ వర్గాలు అటు సాధారణ ప్రజలు భారీ ఆశలు పెట్టుకున్నారు. కానీ జైట్లీ అందరినీ నిరుత్సాహపరిచారు. డీమానిటైజేషన్కు సంబంధించిన వివరాలు వెల్లడించకపోగా... అవినీతి సొమ్మును జన్ధన్ ఖాతాల్లోకి తరలిస్తామని ప్రగల్భాలు పలికిన నేపథ్యంలో ఆ అంశంపై మాట కూడా చెప్పకపోవడం విశేషం. గతేడాది స్టార్టప్స్ పేరిట ఊదరగొట్టిన ప్రభుత్వం ఈ యేడు ఆ ఊసెత్తకపోవడం విడ్డూరం.మొత్తం బడ్జెట్ పరిమాణమే గత ఏడాదికి సవరించిన అంచనాలతో పోలిస్తే కుదించుకుపోయింది. గత ఏడాది బడ్జెట్ పరిమాణం దేశ స్థూల ఉత్పత్తి (జీడీపీ) లో 13.4 శాతం ఉండగా తాజా ప్రతిపాదనల ప్రకారం అది 12.7 శాతానికి తగ్గింది. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య సంస్థల నిర్దేశం మేరకు ద్రవ్య లోటు తగ్గింపు లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వ వ్యయంలో కోత పెట్టడం ద్వారానే ప్రభుత్వం సాధించినట్లు భావించాలి. పర్యవసానంగా ప్రజల సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు కోత పడక తప్పదు. ఇక మొత్తం రెవెన్యూ ఆదాయం కూడా జిడిపిలో ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం (2016–-17లో సవరించిన అంచనా ప్రకారం) 9.4 శాతం ఉండగా అది ఈసారి (2017-–18) బడ్జెట్ అంచనాల ప్రకారమే 9 శాతానికి పడిపోయింది. ఈ కారణంగా కోల్పోయిన ఆదాయం రూ.30 వేల కోట్ల వరకు (జీడీపీలో 2.1 శాతం) ఉంటుంది. దీన్ని సర్దుబాటు చేసుకోవడానికి పరోక్ష పన్నుల ద్వారా రూ.75 వేల కోట్ల ఆదాయాన్ని ప్రభుత్వం ఆశిస్తుంది. దీనివల్ల ప్రజలపైనే ఆ భారం అధికంగా ఉంటుంది. పెద్ద ఎత్తున మోపే ఈ భారాల ముందు చిన్న ఆదాయపు పన్ను చెల్లింపుదారులకు పన్నుల రాయితీల రూపంలో చేకూర్చే ప్రయోజనం రూ.20 వేల కోట్లు మాత్రమే. ఇక ప్రత్యక్ష పన్నుల ద్వారా ప్రభుత్వం రూ.1.3 లక్షల కోట్ల ఆదాయం సంపాదించాలని భావిస్తుంది. కాని ఇది ఆచరణలో సాధ్యం కాకపోవచ్చు. కారణం అవాస్తవికమైన ఆర్థిక పురోగతి అంచనాలు, అస్పష్టమైన జీఎస్టీ పన్నుల వసూళ్లు, అన్ని సమస్యలకు ఒకే పరిష్కారంగా నోట్ల రద్దును గుర్తించడం. ఇళ్ల నిర్మాణానికి అవసరమైన భూములను సేకరించేందుకు భూసేకరణ చట్టంలోని కఠిన నిబంధనలనుంచి తప్పించుకోవాలనే దురాలోచనతోనే గృహ వసతి అంశాన్ని మౌలిక వసతుల పరిధిలోకి తెచ్చిందనేది స్పష్టం. రియల్టర్లకు ప్రయోజనం కలిగించే విధంగా రుణపరపతి సదుపాయాన్ని విస్తరించడం, తక్కువ ధరలకే వారికి భూములు అప్పగించడం వంటి నిర్ణయాలకు ఇదొక సంకేతమని గ్రహించాలి. రియాల్టర్లకు లబ్ధి చేకూర్చేందుకే క్యాపిటల్ గెయిన్స్ బేస్ సంవత్సరాన్ని 1981 నుంచి 2001కి మార్చింది. బ్యాంకుల్లో పెద్ద మొత్తంలో నిల్వలు ఉన్నాయన్న ఆర్థికమంత్రి ప్రకటన అర్థం లేనిది. బలవంతంగా పేదలు తమ పొదుపు మొత్తాలను జమ చేశారే తప్ప అవసరం లేక కాదు; ఒకసారి ఆంక్షలు తొలగిస్తే వారంతా ఆ సొమ్మును పెద్ద మొత్తంలో వెనక్కి తీసేసుకుంటారు.బడ్జెట్ ప్రతిపాదనల్లో 8.6 శాతం జనాభా కలిగి ఉన్న ఎస్టీల సంక్షేమానికి 1.48 శాతం, 16.6 శాతం జనాభా కలిగి ఉన్న ఎస్సీల సంక్షేమానికి 2.44 శాతం నిధులను మాత్రమే కేటాయించారు. వారి జనాభా నిష్పత్తికి తగినట్లుగా కేటాయింపులు లేవు. అదే విధంగా బడ్జెట్లో మహిళలకు కేటాయించింది కేవలం 5.3 శాతం మాత్రమే. పేదరిక నిర్మూలనకు ఉద్దేశించిన బృహత్తర కార్యక్రమం జాతీయ ఉపాధి హమీ చట్టం అమలుకు కేటాయించిన నిధులు చాలా పెంచినట్లుగా ఆర్థిక మంత్రి బడ్జె ట్లో చెప్పుకున్నారు. జైట్లీ బడ్జెట్ ప్రసంగానికీ, వాస్తవ పరిస్థితికీ పొంతనే కుదరడం లేదు. నేటి ప్రతికూల ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితులను బట్టి చూసినా, గత ఏడాది ఖర్చు చేసిన నిధులు (రూ.47 వేల కోట్లు) బట్టి చూసినా ఈ కేటాయింపుల్లో (రూ.48 వేల కోట్లు) చెప్పుకోదగ్గ పెరుగుదలేమీ కాదు. ఆర్థికమంత్రి రైతుల ఆదాయం రెట్టింపు చేస్తామని బడ్జెట్లో పదే పదే చెప్పారు. కానీ, వ్యవసాయ సంక్షోభానికి కారణమైన రుణ భారం, మద్దతు ధరలు, కరువులు వంటి ప్రధానమైన సమస్యల్ని పరిష్కరించకుండా ఐదేళ్ళలో రైతులకు ఆదాయాలు ఎలా రెట్టింపు అవుతాయో ఊహకందదు. జీడీపీలో 14 శాతం కలిగి, 52 శాతం వ్యవసాయంపై ఆధారపడిన జనాభా ఉండగా 1.95 శాతం కేటాయింపు చేసి ఐదేళ్ళల్లో రైతుల ఆదాయం రెట్టింపు చేస్తామనటం అసాధ్యమైన విషయం. 2016-–17 బడ్జెట్లో వ్యవసాయం, సహకార రంగం, రైతుల సంక్షేమానికి మొత్తం బడ్జెట్ వ్యయంలో 1.98శాతం (సవరించిన అంచనా ప్రకారం) కేటాయించగా, ఇప్పుడీ బడ్జెట్లో 1.95శాతం మాత్రమే కేటాయించారు.2017-–18 కేంద్ర బడ్జెట్ శ్రామిక శక్తిలో 93శాతంగా ఉన్న అసంఘటిత రంగ కార్మికులకు వెన్నుదన్నుగా నిలబడడంలో విఫలమైంది. ప్రభుత్వం అనాలోచితంగా పెద్ద నోట్ల రద్దు చేయడంతో వీరు ఉపాధి కోల్పోయారు. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల నుండి 72 వేల కోట్ల పెట్టుబడి వాటాలను తెగనమ్మేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది. పైగా 1990లో ఏర్పరిచిన విదేశీ పెట్టుబడుల నియంత్రణ బోర్డును రద్దు చేయాలన్న నిర్ణయం మరింత విస్మయం కలిగిస్తోంది. ఏ దేశ ప్రజలంతా నోట్ల రద్దు చర్యను సమర్థించారని ప్రభుత్వం చెబుతుందో, ఆ పేదలే ఆ కార్మికవర్గాలే నోట్ల రద్దు భారాన్ని అనుభవించాల్సిన దుస్థితి రావడం శోచనీయం. మొత్తంగా ఈ బడ్జెట్ సారాంశమేమిటని చూసినప్పుడు ఇది పేదలను విస్మరించడమే కాదు; నోట్ల రద్దు, ప్రతికూల ద్రవ్యోల్బణం నేపథ్యంలో వారిపై మరిన్ని భారాలు మోపేదిగా ఉంది. ఎ. నర్సింహా రెడ్డి ఉపాధ్యక్షులు, తెలంగాణ ప్రజాఫ్రంట్
gatha edaadi budget parimaanam desha sthoola utpatti (gdp)loo 13.4 saatam undagaa, taja pratipaadanala prakaaram adhi 12.7 saataaniki taggindi. ee budget saaraamsamemitani chusinappudu idhi pedalanu vismarinchadame kaadu; notla raddu, pratikuula dravyolbanam nepathyamlo vaaripai marinni bhaaraalu mopedigaa undi. aardhika mantri arun jaitley fibravari 1na paarlamentulo pravesapettina 2017-18 samvatsara budget niraasajanaka aardhika vyavasthanu sarididdedigaa ledu. peddanotla raddu tarvaata pravesapedutunna ee badjetpai itu parisrama vargaalu atu saadhaarana prajalu bhari aasalu pettukunnaru. cony jaitley andarinee nirutsaahaparichaaru. deemanitizationku sambandhinchina vivaraalu velladinchakapogaa... avineeti sommunu jandhan khaataalloki taralistaamani pragalbhaalu palikina nepathyamlo aa amsampai maata kuudaa cheppakapovadam visesham. gatedadi startops paerita oodaragottina prabhutvam ee yedu aa oosettakapovadam vidduram.mottam budget parimaaname gatha edaadiki savarinchina anchanaalatho poliste kudinchukupoyindi. gatha edaadi budget parimaanam desha sthoola utpatti (gdp) loo 13.4 saatam undagaa taja pratipaadanala prakaaram adhi 12.7 saataaniki taggindi. antarjaatiiya dravya samsthala nirdesam meraku dravya lotu taggimpu lakshyaanni prabhutva vyayamlo kotha pettadam dwarane prabhutvam saadhinchinatlu bhaavinchaali. paryavasaanamgaa prajala sankshema kaaryakramaalaku kotha padaka tappadu. ika mottam revenue aadaayam kuudaa jidipilo prastuta aardhika samvatsaram (2016–-17loo savarinchina anchana prakaaram) 9.4 saatam undagaa adhi eesaari (2017-–18) budget anchanaala prakarame 9 saataaniki padipoyindi. ee kaaranamgaa kolpoina aadaayam roo.30 vela kotla varaku (gdplo 2.1 saatam) untundi. deenni sardubaatu chesukovadaniki paroksha pannula dwara roo.75 vela kotla aadaayaanni prabhutvam aasistundi. deenivalla prajalapaine aa bharam adhikamgaa untundi. pedda ettuna mope ee bhaaraala mundu chinna aadaayapu pannu chellimpudaarulaku pannula raayiteela roopamlo chekurche prayojanam roo.20 vela kotlu matrame. ika pratyaksha pannula dwara prabhutvam roo.1.3 lakshala kotla aadaayam sampaadinchaalani bhaavistundi. kaani idhi aacharanalo saadhyam kakapovachhu. kaaranam avaastavikamaina aardhika purogati anchanaalu, aspashtamaina gst pannula vasoollu, anni samasyalaku oke parishkaaramgaa notla raddunu gurtinchadam. illa nirmaanaaniki avasaramaina bhoomulanu sekarinchenduku bhusekarana chattamloni kathina nibandhanalanunchi tappinchukovalane duralochanatone gruha vasati amsaanni moulika vasatula paridhiloki tecchindanedi spashtam. realterlaku prayojanam kaliginche vidhamgaa runaparapati sadupaayaanni vistarinchadam, takkuva dharalake vaariki bhoomulu appaginchadam vanti nirnayaalaku idoka sanketamani grahinchaali. realterlaku labdhi chekurchenduke capital gains bays samvatsaraanni 1981 nunchi 2001ki maarchindi. byaankullo pedda mottamlo nilvalu unnaayanna aardhikamantri prakatana artham lenidi. balavantamgaa pedalu tama podupu mottaalanu jama chesare tappa avasaram leka kaadu; okasari aankshalu tolagiste vaarantaa aa sommunu pedda mottamlo venakki teesesukuntaaru.budget pratipaadanallo 8.6 saatam janabha kaligi unna esteela sankshemaaniki 1.48 saatam, 16.6 saatam janabha kaligi unna esseela sankshemaaniki 2.44 saatam nidhulanu matrame ketaayinchaaru. vaari janabha nishpattiki taginatlugaa ketayimpulu levu. adhe vidhamgaa badjetlo mahilalaku ketayinchindi kevalam 5.3 saatam matrame. pedarika nirmuulanaku uddesinchina bruhattara kaaryakramam jaateeya upaadhi hami chattam amaluku ketayinchina nidhulu chala penchinatlugaa aardhika mantri badje tlo cheppukunnaru. jaitley budget prasangaanikii, vaastava paristhitikii pontane kudaradam ledu. neti pratikuula dravyolbana paristhitulanu batti chusina, gatha edaadi kharchu chesina nidhulu (roo.47 vela kotlu) batti chusina ee ketayimpullo (roo.48 vela kotlu) cheppukodagga perugudalemee kaadu. aardhikamantri raitula aadaayam rettimpu chestamani badjetlo pade pade cheppaaru. cony, vyavasaaya sankshobhaaniki kaaranamaina runa bharam, maddatu dharalu, karuvulu vanti pradhaanamaina samasyalni parishkarinchakundaa aidellalo raitulaku aadaayaalu ela rettimpu avtayo oohakandadu. gdplo 14 saatam kaligi, 52 saatam vyavasaayampai aadhaarapadina janabha undagaa 1.95 saatam ketayimpu chesi aidellallo raitula aadaayam rettimpu chestamanatam asaadhyamaina vishayam. 2016-–17 badjetlo vyavasaayam, sahakara rangam, raitula sankshemaaniki mottam budget vyayamlo 1.98saatam (savarinchina anchana prakaaram) ketaayinchagaa, ippudi badjetlo 1.95saatam matrame ketaayinchaaru.2017-–18 kendra budget shraamika saktilo 93saatamgaa unna asanghatita ranga kaarmikulaku vennudannugaa nilabadadamlo viphalamaindi. prabhutvam anaalochitamgaa pedda notla raddu cheyadamtho veeru upaadhi kolpoyaru. prabhutva ranga samsthala nundi 72 vela kotla pettubadi vaataalanu teganammenduku prabhutvam siddhamaindi. paiga 1990loo erparichina videshee pettubadula niyantrana bordunu raddu cheyalanna nirnayam marinta vismayam kaligistondi. e desha prajalantaa notla raddu charyanu samarthinchaarani prabhutvam chebutundo, aa pedale aa kaarmikavargaale notla raddu bhaaraanni anubhavinchaalsina dusthiti ravadam shochaneeyam. mottamgaa ee budget saaraamsamemitani chusinappudu idhi pedalanu vismarinchadame kaadu; notla raddu, pratikuula dravyolbanam nepathyamlo vaaripai marinni bhaaraalu mopedigaa undi. e. narsimha reddi upaadhyakshulu, telamgaana prajaafrantrathika mantri arun jaitley fibravari 1na paarlamentulo pravesapettina 2017-18 samvatsara budget niraasajanaka aardhika vyavasthanu sarididdedigaa ledu. peddanotla raddu tarvaata pravesapedutunna ee badjetpai itu parisrama vargaalu atu saadhaarana prajalu bhari aasalu pettukunnaru. cony jaitley andarinee nirutsaahaparichaaru. deemanitizationku sambandhinchina vivaraalu velladinchakapogaa... avineeti sommunu jandhan khaataalloki taralistaamani pragalbhaalu palikina nepathyamlo aa amsampai maata kuudaa cheppakapovadam visesham. gatedadi startops paerita oodaragottina prabhutvam ee yedu aa oosettakapovadam vidduram.mottam budget parimaaname gatha edaadiki savarinchina anchanaalatho poliste kudinchukupoyindi. gatha edaadi budget parimaanam desha sthoola utpatti (gdp) loo 13.4 saatam undagaa taja pratipaadanala prakaaram adhi 12.7 saataaniki taggindi. antarjaatiiya dravya samsthala nirdesam meraku dravya lotu taggimpu lakshyaanni prabhutva vyayamlo kotha pettadam dwarane prabhutvam saadhinchinatlu bhaavinchaali. paryavasaanamgaa prajala sankshema kaaryakramaalaku kotha padaka tappadu. ika mottam revenue aadaayam kuudaa jidipilo prastuta aardhika samvatsaram (2016–-17loo savarinchina anchana prakaaram) 9.4 saatam undagaa adhi eesaari (2017-–18) budget anchanaala prakarame 9 saataaniki padipoyindi. ee kaaranamgaa kolpoina aadaayam roo.30 vela kotla varaku (gdplo 2.1 saatam) untundi. deenni sardubaatu chesukovadaniki paroksha pannula dwara roo.75 vela kotla aadaayaanni prabhutvam aasistundi. deenivalla prajalapaine aa bharam adhikamgaa untundi. pedda ettuna mope ee bhaaraala mundu chinna aadaayapu pannu chellimpudaarulaku pannula raayiteela roopamlo chekurche prayojanam roo.20 vela kotlu matrame. ika pratyaksha pannula dwara prabhutvam roo.1.3 lakshala kotla aadaayam sampaadinchaalani bhaavistundi. kaani idhi aacharanalo saadhyam kakapovachhu. kaaranam avaastavikamaina aardhika purogati anchanaalu, aspashtamaina gst pannula vasoollu, anni samasyalaku oke parishkaaramgaa notla raddunu gurtinchadam. illa nirmaanaaniki avasaramaina bhoomulanu sekarinchenduku bhusekarana chattamloni kathina nibandhanalanunchi tappinchukovalane duralochanatone gruha vasati amsaanni moulika vasatula paridhiloki tecchindanedi spashtam. realterlaku prayojanam kaliginche vidhamgaa runaparapati sadupaayaanni vistarinchadam, takkuva dharalake vaariki bhoomulu appaginchadam vanti nirnayaalaku idoka sanketamani grahinchaali. realterlaku labdhi chekurchenduke capital gains bays samvatsaraanni 1981 nunchi 2001ki maarchindi. byaankullo pedda mottamlo nilvalu unnaayanna aardhikamantri prakatana artham lenidi. balavantamgaa pedalu tama podupu mottaalanu jama chesare tappa avasaram leka kaadu; okasari aankshalu tolagiste vaarantaa aa sommunu pedda mottamlo venakki teesesukuntaaru.budget pratipaadanallo 8.6 saatam janabha kaligi unna esteela sankshemaaniki 1.48 saatam, 16.6 saatam janabha kaligi unna esseela sankshemaaniki 2.44 saatam nidhulanu matrame ketaayinchaaru. vaari janabha nishpattiki taginatlugaa ketayimpulu levu. adhe vidhamgaa badjetlo mahilalaku ketayinchindi kevalam 5.3 saatam matrame. pedarika nirmuulanaku uddesinchina bruhattara kaaryakramam jaateeya upaadhi hami chattam amaluku ketayinchina nidhulu chala penchinatlugaa aardhika mantri badje tlo cheppukunnaru. jaitley budget prasangaanikii, vaastava paristhitikii pontane kudaradam ledu. neti pratikuula dravyolbana paristhitulanu batti chusina, gatha edaadi kharchu chesina nidhulu (roo.47 vela kotlu) batti chusina ee ketayimpullo (roo.48 vela kotlu) cheppukodagga perugudalemee kaadu. aardhikamantri raitula aadaayam rettimpu chestamani badjetlo pade pade cheppaaru. cony, vyavasaaya sankshobhaaniki kaaranamaina runa bharam, maddatu dharalu, karuvulu vanti pradhaanamaina samasyalni parishkarinchakundaa aidellalo raitulaku aadaayaalu ela rettimpu avtayo oohakandadu. gdplo 14 saatam kaligi, 52 saatam vyavasaayampai aadhaarapadina janabha undagaa 1.95 saatam ketayimpu chesi aidellallo raitula aadaayam rettimpu chestamanatam asaadhyamaina vishayam. 2016-–17 badjetlo vyavasaayam, sahakara rangam, raitula sankshemaaniki mottam budget vyayamlo 1.98saatam (savarinchina anchana prakaaram) ketaayinchagaa, ippudi badjetlo 1.95saatam matrame ketaayinchaaru.2017-–18 kendra budget shraamika saktilo 93saatamgaa unna asanghatita ranga kaarmikulaku vennudannugaa nilabadadamlo viphalamaindi. prabhutvam anaalochitamgaa pedda notla raddu cheyadamtho veeru upaadhi kolpoyaru. prabhutva ranga samsthala nundi 72 vela kotla pettubadi vaataalanu teganammenduku prabhutvam siddhamaindi. paiga 1990loo erparichina videshee pettubadula niyantrana bordunu raddu cheyalanna nirnayam marinta vismayam kaligistondi. e desha prajalantaa notla raddu charyanu samarthinchaarani prabhutvam chebutundo, aa pedale aa kaarmikavargaale notla raddu bhaaraanni anubhavinchaalsina dusthiti ravadam shochaneeyam. mottamgaa ee budget saaraamsamemitani chusinappudu idhi pedalanu vismarinchadame kaadu; notla raddu, pratikuula dravyolbanam nepathyamlo vaaripai marinni bhaaraalu mopedigaa undi. e. narsimha reddi upaadhyakshulu, telamgaana prajafrant