దేశంలో ఎక్కడా లేని విధంగా ఇంటర్ స్థాయిలో పాలిటెక్నిక్ కళాశాల్లో, పారిశ్రామిక శిక్షణాసంస్థల్లో తెలుగు భాషను నిర్భందం చేయడం తగదు.  తెలుగు భాషను విస్తరించే విధాన రూపకల్పన చేస్తూనే మరోవైపు జాతీయస్థాయి ప్రవేశ పరీక్షలలో వెలుగొందుతున్న తెలంగాణ విద్యార్థుల ప్రయోజనాలనూ గమనంలోకి తీసుకోవాలి.రాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు మరియు కేంద్ర విద్యాసంస్థలైన సి.బి.ఎస్.ఇ., ఐ.సి.ఎస్.ఇ. పాఠశాలల్లో కూడ మొదటి తరగతి నుండి ఇంటర్మీడియట్ స్థాయి వరకు తెలుగుభాషను తప్ప నిసరి చేయాలన్న ముఖ్యమంత్రి ఆలోచనకు అనుగుణంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక కమిటిని ఏర్పాటు చేసింది. ఇంటర్ మీడియట్ స్థాయి వరకు త్రిభాష సూత్రం అమలు కోసం వీలుక ల్పించే చట్టాలు, నిబంధనలు, మార్గదర్శకాలను పరిశీలించడం. తమిళనాడు, కర్ణాటక, పంజాబ్, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాలలో ఆయా ప్రాంతీయ భాషల నిర్బంధ అమలుకోసం రూపొందించిన చట్టాలను పరిశీలించడం ఇత్యాది అంశాలపైన ఈ కమిటీ అధ్యయనం చేస్తున్నది.భారత ప్రభుత్వం 1968లో రూపొందించిన త్రిభాష సూత్రంతోపాటు 1986 జాతీయ విద్యా విధానం మార్గదర్శకాల ప్రకారం హిందీ మాతృభాష కలిగిన రాష్ట్రాలు హిందీ ఇంగ్లీష్తో పాటు ఆధునిక భారత భాషనూ (వీలైనంతవరకు దక్షిణ భారత భాషను), హిందీయేతర రాష్ట్రాలు ఇంగ్లీష్, ప్రాంతీయ భాషలతో పాటు మూడవ భాషగా హిందీ చదవాలన్నది త్రిభాష సూత్రం సారాంశం. తమిళనాడు కేంద్రంగా దీనిపైన వ్యతిరేకత రావడంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం త్రిభాష సూత్రంపై వెనక్కి తగ్గింది. దరిమిలా తమిళనాడు, పాండిచ్చేరి, త్రిపుర రాష్ట్రాలలో ఈ నిబం ధనలు అమలు నామమాత్రమే. స్వయంగా ప్రస్తుత కేంద్ర మానవ వనరుల మంత్రి పార్లమెంటులో ప్రకటన చేస్తూ రాష్ట్రాల సహకారం, భాగస్వామ్యం లేనిది త్రిభాష సూత్రం అమలు సాధ్యం కాదన్నారు. త్రిభాషా సూత్రానికి తూట్లు పొడవడంలో దక్షిణాది రాష్ట్రాల కంటే ఉత్తరభారత రాష్ట్రాలదే ప్రధానపాత్ర.ఇక, ప్రాంతీయ భాషా భావోద్వేగాల కారణంగా అనేక రాష్ట్రాలు నిర్బంధ ప్రాంతీయ భాషల అమలుకు నిబంధనలను రూపొందించే ప్రయత్నం చేసాయి. కర్ణాటక ప్రభుత్వం 1994లో ఐదవ తరగతి వరకు మాతృభాషలోనే విద్యాబోధన జరగాలని చట్టాన్ని రూపొందిస్తే వివాదం సుప్రీంకోర్టుకు చేరింది. రాజ్యంగ ధర్మాసనం కర్ణాటక ప్రభుత్వ చట్టాన్ని 2014లో రద్దుపరిచింది. దీంతో ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 2015లో 10వ తరగతి వరకు నిర్బంధ కన్నడ భాష అమలుకు మరొక చట్టాన్ని రూపొందించి 2015–-16 విద్యా సంవత్సరం నుండి 1వ తరగతిలో ప్రారంభించి దశల వారీగా 10వ తరగతి వరకు విస్తరించాలని నిర్ణయించింది. తమిళనాడు ప్రభుత్వం కూడా 2006లో 1 నుండి 10వ తరగతి వరకు అన్ని పాఠశాలల్లో తమిళ భాషను తప్పనిసరిగా అమలుపరచాలని నిర్ణయిస్తూనే కేంద్రీయ విద్యాలయాలు, సైనిక పాఠశాలలు, నవోదయ పాఠశాలలకు మినహాయింపును ఇచ్చింది. కేరళ ప్రభుత్వం 2017లో మలయాళీని 10వ తరగతి వరకు నిర్భందం చేస్తూనే, సి.బి.ఎస్.ఇ., ఐ.సి.ఎస్.ఇ. పాఠశాలల్లో కూడా తప్పనిసరి చేస్తూ చట్టాన్ని రూపొందించింది. సి.బి.ఎస్.ఇ. విద్యా విధానంలో 8వ తరగతి వరకే త్రిభాష సూత్రం ఉండటంతో 9, 10 తరగతుల్లో మలయాళీని నిర్బంధంగా అమలు చేసినా పరీక్షల నిర్వహణకు, మూల్యాంకానికి అవకాశం లేదని సి.బి.ఎస్.ఇ. తేల్చిచెప్పింది. దీంతో మలయాళీని నామమాత్రంగా బోధిస్తున్నా పరీక్షల నిర్వహణకు అవకాశం లేకపోవడంతో అది పటిష్ఠంగా అమలు కావడంలేదు. ఇదే కోవలో పశ్చిమ బెంగాల్ పంజాబ్ రాష్ట్రాలలో 10వ తరగతి వరకు ప్రాంతీయ భాషల అమలుకు చట్టాలు రూపొందించినా అమలులో అనేక సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. ఆయా రాష్ట్రాల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ప్రాంతీయ భాషల అమలు ఎంతోకొంత సాగుతున్నా సి.బి.ఎస్.ఇ., ఐ.సి.ఎస్.ఇ., నవోదయ, సైనిక పాఠశాలల్లో ప్రాంతీయ భాషల అమలు సులభం కాదు.త్రిభాషా సూత్రం అమలుకు, ఆయా రాష్ట్రాల్లో ప్రాంతీయ భాషల నిర్బంధానికీ ప్రభుత్వాలు ప్రయత్నించినా ఆంగ్ల మాధ్యమంపైన రోజురోజుకు పెరుగుతున్న ఆసక్తి కారణంగా అది ఆశించిన స్థాయిలో అమలు కావడంలేదు. ఈ అనుభవాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని తెలంగాణ ప్రభుత్వం తెలుగు భాష అమలుపైన హేతుబద్ధమైన విధానాన్ని రూపొందించి అమలుపరచాలి. తెలుగు భాషను అమలు చేసే క్రమంలో ఇంటర్మీడియట్ విద్యావ్యవస్థను ప్రత్యేకంగా పరిగణించాలి. ఇంటర్మీడియట్ విద్యావిధానం కారణంగానే జాతీయ స్థాయిలో ఐ.ఐ.టి.లు, ఎన్.ఐ.టి.లలో మన విద్యార్థులు విజయకేతనం ఎగురవేస్తున్నారు. ఎక్కడా లేని విధంగా కె.జి నుండి పి.జి. వరకు 40వేల పైచిలుకు విద్యార్థులు ఇతర రాష్ట్రాల నుండి మన రాష్ట్రానికి వలస వస్తున్నారు. సి.బి.ఎస్.ఇ., ఐ.సి.ఎస్.సి. పాఠశాలలు 10వ తరగతి వరకు వెలుగుతున్నా, 11, 12తరగతి స్థాయిలో ఇంటర్మీడియట్ విద్యావ్యవస్థ ధాటీకి వెలవెలబోతున్నాయి. సి.బి.ఎస్.ఇ. పాఠశాలల్లో ఇంటర్మీడియట్ స్థాయిలో కేవలం ప్రథమభాష మాత్రమే ఉండగా మన రాష్ట్ర విద్యర్థులు రెండు భాషలను చదువుతున్నారు. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఇంటర్ విద్యను అభ్యసిస్తున్న 4.50లక్షల మంది విద్యార్థుల్లో 2లక్షల మంది విద్యార్థులు సంస్కృత భాషను ద్వితీయ భాషగా కేవలం సరళంగా ఉత్తీర్ణత సాధించవచ్చు అనే కారణం చేత చదువుతున్నారు. ఈ విద్యార్థులను తెలుగు చదివే విధంగా ప్రోత్సహించాలంటే ప్రత్యేక ప్రణాళికలు ఉండాలి.దేశవ్యాప్తంగా ఏ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్బంధ ప్రాంతీయ భాష అమలుకు చట్టాలు రూపొందించినా అది 10వ తరగతి వరకే పరిమితం కావడానికి ప్రధాన కారణం ఇంటర్మీడియట్ స్థాయిలో అకడమిక్ విద్యాబోధనతో పాటు ప్రాంతీయ, జాతీయ స్థాయిల్లో అనేక ప్రవేశ పరీక్షలకు సంసిద్ధులు కావడానికి కల్పించిన వెసులుబాటుగా గమనించాలి. అందువల్ల, దేశంలో ఎక్కడా లేని విధంగా ఇంటర్మీడియట్ స్థాయిలో పాలిటెక్నిక్ కళాశాల్లో, పారిశ్రామిక శిక్షణాసంస్థల్లో తెలుగు భాషను నిర్భందం చేయడం తగదు.  ప్రభుత్వ నిర్ణయం అమలు సాధ్యాసాధ్యాలపై కమిటీ లోతుగా అందరితోనూ చర్చించని పక్షంలో సమస్యలొస్తాయి. తెలుగును విస్తరించే విధాన రూపకల్పన చేస్తూనే మరోవైపు జాతీయస్థాయి ప్రవేశ పరీక్షలలో వెలుగొందుతున్న తెలంగాణ విద్యార్థుల ప్రయోజనాలనూ గమనంలోకి తీసుకోవాలి. పి. మధుసూదన్ రెడ్డిఅధ్యక్షులు, ప్రభుత్వ జూనియర్ లెక్చరర్ల సంఘంరాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు మరియు కేంద్ర విద్యాసంస్థలైన సి.బి.ఎస్.ఇ., ఐ.సి.ఎస్.ఇ. పాఠశాలల్లో కూడ మొదటి తరగతి నుండి ఇంటర్మీడియట్ స్థాయి వరకు తెలుగుభాషను తప్ప నిసరి చేయాలన్న ముఖ్యమంత్రి ఆలోచనకు అనుగుణంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక కమిటిని ఏర్పాటు చేసింది. ఇంటర్ మీడియట్ స్థాయి వరకు త్రిభాష సూత్రం అమలు కోసం వీలుక ల్పించే చట్టాలు, నిబంధనలు, మార్గదర్శకాలను పరిశీలించడం. తమిళనాడు, కర్ణాటక, పంజాబ్, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాలలో ఆయా ప్రాంతీయ భాషల నిర్బంధ అమలుకోసం రూపొందించిన చట్టాలను పరిశీలించడం ఇత్యాది అంశాలపైన ఈ కమిటీ అధ్యయనం చేస్తున్నది.భారత ప్రభుత్వం 1968లో రూపొందించిన త్రిభాష సూత్రంతోపాటు 1986 జాతీయ విద్యా విధానం మార్గదర్శకాల ప్రకారం హిందీ మాతృభాష కలిగిన రాష్ట్రాలు హిందీ ఇంగ్లీష్తో పాటు ఆధునిక భారత భాషనూ (వీలైనంతవరకు దక్షిణ భారత భాషను), హిందీయేతర రాష్ట్రాలు ఇంగ్లీష్, ప్రాంతీయ భాషలతో పాటు మూడవ భాషగా హిందీ చదవాలన్నది త్రిభాష సూత్రం సారాంశం. తమిళనాడు కేంద్రంగా దీనిపైన వ్యతిరేకత రావడంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం త్రిభాష సూత్రంపై వెనక్కి తగ్గింది. దరిమిలా తమిళనాడు, పాండిచ్చేరి, త్రిపుర రాష్ట్రాలలో ఈ నిబం ధనలు అమలు నామమాత్రమే. స్వయంగా ప్రస్తుత కేంద్ర మానవ వనరుల మంత్రి పార్లమెంటులో ప్రకటన చేస్తూ రాష్ట్రాల సహకారం, భాగస్వామ్యం లేనిది త్రిభాష సూత్రం అమలు సాధ్యం కాదన్నారు. త్రిభాషా సూత్రానికి తూట్లు పొడవడంలో దక్షిణాది రాష్ట్రాల కంటే ఉత్తరభారత రాష్ట్రాలదే ప్రధానపాత్ర.ఇక, ప్రాంతీయ భాషా భావోద్వేగాల కారణంగా అనేక రాష్ట్రాలు నిర్బంధ ప్రాంతీయ భాషల అమలుకు నిబంధనలను రూపొందించే ప్రయత్నం చేసాయి. కర్ణాటక ప్రభుత్వం 1994లో ఐదవ తరగతి వరకు మాతృభాషలోనే విద్యాబోధన జరగాలని చట్టాన్ని రూపొందిస్తే వివాదం సుప్రీంకోర్టుకు చేరింది. రాజ్యంగ ధర్మాసనం కర్ణాటక ప్రభుత్వ చట్టాన్ని 2014లో రద్దుపరిచింది. దీంతో ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 2015లో 10వ తరగతి వరకు నిర్బంధ కన్నడ భాష అమలుకు మరొక చట్టాన్ని రూపొందించి 2015–-16 విద్యా సంవత్సరం నుండి 1వ తరగతిలో ప్రారంభించి దశల వారీగా 10వ తరగతి వరకు విస్తరించాలని నిర్ణయించింది. తమిళనాడు ప్రభుత్వం కూడా 2006లో 1 నుండి 10వ తరగతి వరకు అన్ని పాఠశాలల్లో తమిళ భాషను తప్పనిసరిగా అమలుపరచాలని నిర్ణయిస్తూనే కేంద్రీయ విద్యాలయాలు, సైనిక పాఠశాలలు, నవోదయ పాఠశాలలకు మినహాయింపును ఇచ్చింది. కేరళ ప్రభుత్వం 2017లో మలయాళీని 10వ తరగతి వరకు నిర్భందం చేస్తూనే, సి.బి.ఎస్.ఇ., ఐ.సి.ఎస్.ఇ. పాఠశాలల్లో కూడా తప్పనిసరి చేస్తూ చట్టాన్ని రూపొందించింది. సి.బి.ఎస్.ఇ. విద్యా విధానంలో 8వ తరగతి వరకే త్రిభాష సూత్రం ఉండటంతో 9, 10 తరగతుల్లో మలయాళీని నిర్బంధంగా అమలు చేసినా పరీక్షల నిర్వహణకు, మూల్యాంకానికి అవకాశం లేదని సి.బి.ఎస్.ఇ. తేల్చిచెప్పింది. దీంతో మలయాళీని నామమాత్రంగా బోధిస్తున్నా పరీక్షల నిర్వహణకు అవకాశం లేకపోవడంతో అది పటిష్ఠంగా అమలు కావడంలేదు. ఇదే కోవలో పశ్చిమ బెంగాల్ పంజాబ్ రాష్ట్రాలలో 10వ తరగతి వరకు ప్రాంతీయ భాషల అమలుకు చట్టాలు రూపొందించినా అమలులో అనేక సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. ఆయా రాష్ట్రాల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ప్రాంతీయ భాషల అమలు ఎంతోకొంత సాగుతున్నా సి.బి.ఎస్.ఇ., ఐ.సి.ఎస్.ఇ., నవోదయ, సైనిక పాఠశాలల్లో ప్రాంతీయ భాషల అమలు సులభం కాదు.త్రిభాషా సూత్రం అమలుకు, ఆయా రాష్ట్రాల్లో ప్రాంతీయ భాషల నిర్బంధానికీ ప్రభుత్వాలు ప్రయత్నించినా ఆంగ్ల మాధ్యమంపైన రోజురోజుకు పెరుగుతున్న ఆసక్తి కారణంగా అది ఆశించిన స్థాయిలో అమలు కావడంలేదు. ఈ అనుభవాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని తెలంగాణ ప్రభుత్వం తెలుగు భాష అమలుపైన హేతుబద్ధమైన విధానాన్ని రూపొందించి అమలుపరచాలి. తెలుగు భాషను అమలు చేసే క్రమంలో ఇంటర్మీడియట్ విద్యావ్యవస్థను ప్రత్యేకంగా పరిగణించాలి. ఇంటర్మీడియట్ విద్యావిధానం కారణంగానే జాతీయ స్థాయిలో ఐ.ఐ.టి.లు, ఎన్.ఐ.టి.లలో మన విద్యార్థులు విజయకేతనం ఎగురవేస్తున్నారు. ఎక్కడా లేని విధంగా కె.జి నుండి పి.జి. వరకు 40వేల పైచిలుకు విద్యార్థులు ఇతర రాష్ట్రాల నుండి మన రాష్ట్రానికి వలస వస్తున్నారు. సి.బి.ఎస్.ఇ., ఐ.సి.ఎస్.సి. పాఠశాలలు 10వ తరగతి వరకు వెలుగుతున్నా, 11, 12తరగతి స్థాయిలో ఇంటర్మీడియట్ విద్యావ్యవస్థ ధాటీకి వెలవెలబోతున్నాయి. సి.బి.ఎస్.ఇ. పాఠశాలల్లో ఇంటర్మీడియట్ స్థాయిలో కేవలం ప్రథమభాష మాత్రమే ఉండగా మన రాష్ట్ర విద్యర్థులు రెండు భాషలను చదువుతున్నారు. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఇంటర్ విద్యను అభ్యసిస్తున్న 4.50లక్షల మంది విద్యార్థుల్లో 2లక్షల మంది విద్యార్థులు సంస్కృత భాషను ద్వితీయ భాషగా కేవలం సరళంగా ఉత్తీర్ణత సాధించవచ్చు అనే కారణం చేత చదువుతున్నారు. ఈ విద్యార్థులను తెలుగు చదివే విధంగా ప్రోత్సహించాలంటే ప్రత్యేక ప్రణాళికలు ఉండాలి.దేశవ్యాప్తంగా ఏ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్బంధ ప్రాంతీయ భాష అమలుకు చట్టాలు రూపొందించినా అది 10వ తరగతి వరకే పరిమితం కావడానికి ప్రధాన కారణం ఇంటర్మీడియట్ స్థాయిలో అకడమిక్ విద్యాబోధనతో పాటు ప్రాంతీయ, జాతీయ స్థాయిల్లో అనేక ప్రవేశ పరీక్షలకు సంసిద్ధులు కావడానికి కల్పించిన వెసులుబాటుగా గమనించాలి. అందువల్ల, దేశంలో ఎక్కడా లేని విధంగా ఇంటర్మీడియట్ స్థాయిలో పాలిటెక్నిక్ కళాశాల్లో, పారిశ్రామిక శిక్షణాసంస్థల్లో తెలుగు భాషను నిర్భందం చేయడం తగదు.  ప్రభుత్వ నిర్ణయం అమలు సాధ్యాసాధ్యాలపై కమిటీ లోతుగా అందరితోనూ చర్చించని పక్షంలో సమస్యలొస్తాయి. తెలుగును విస్తరించే విధాన రూపకల్పన చేస్తూనే మరోవైపు జాతీయస్థాయి ప్రవేశ పరీక్షలలో వెలుగొందుతున్న తెలంగాణ విద్యార్థుల ప్రయోజనాలనూ గమనంలోకి తీసుకోవాలి. పి. మధుసూదన్ రెడ్డిఅధ్యక్షులు, ప్రభుత్వ జూనియర్ లెక్చరర్ల సంఘం
desamlo ekkada laeni vidhamgaa inter sthaayilo polytechnic kalaasaallo, paarisraamika shikshanaasamsthallo telugu bhashanu nirbhandam cheyadam tagadu.  telugu bhashanu vistarinche vidhaana roopakalpana chestune marovaipu jaatiiyasthaayi pravesha pareekshalalo velugondutunna telamgaana vidyaarthula prayojanaalanuu gamanamloki teesukovali.rashtramloni anni prabhutva, praivetu mariyu kendra vidyaasamsthalaina si.bi.es.i., ai.si.es.i. paatasaalallo kuuda modati taragati nundi intermediat sthaayi varaku telugubhaashanu tappa nisari cheyalanna mukhyamantri aalochanaku anugunamgaa rashtra prabhutvam oka kamitini erpaatu chesindi. inter mediat sthaayi varaku tribhasha suutram amalu kosam veeluka lpinche chattaalu, nibandhanalu, maargadarsakaalanu pariseelinchadam. tamilanadu, karnaataka, panjab, paschima bengal rashtralalo aayaa praantiiya bhashala nirbandha amalukosam roopondinchina chattaalanu pariseelinchadam ityaadi amsaalapaina ee commity adhyayanam chestunnadi.bhaarata prabhutvam 1968loo roopondinchina tribhasha suutramtoepaatu 1986 jaateeya vidya vidhaanam maargadarsakaala prakaaram hindi matrubhasha kaligina rashtralu hindi inglishtho paatu aadhunika bhaarata bhashanuu (veelainantavaraku dakshina bhaarata bhashanu), hindeeyetara rashtralu ingleesh, praantiiya bhaashalato paatu moodava bhashaga hindi chadavalannadi tribhasha suutram saaraamsam. tamilanadu kendramgaa deenipaina vyatirekata raavadamtho kendra prabhutvam tribhasha suutrampai venakki taggindi. darimila tamilanadu, pandicheri, tripura rashtralalo ee nibam dhanalu amalu namamatrame. swayamgaa prastuta kendra manava vanarula mantri paarlamentulo prakatana chestu rashtrala sahakaaram, bhagaswamyam lenidi tribhasha suutram amalu saadhyam kaadannaaru. tribhasha suutraaniki thootlu podavadamlo dakshinaadi rashtrala kante uttarabhaarata rashtralade pradhaanapaatra.ika, praantiiya bhasha bhavodvegala kaaranamgaa aneka rashtralu nirbandha praantiiya bhashala amaluku nibandhanalanu roopondinche prayatnam chesai. karnaataka prabhutvam 1994loo aidava taragati varaku maatrubhaashalone vidyaabodhana jaragaalani chattaanni roopondiste vivaadam supreenkortuku cherindi. rajyanga dharmasana karnaataka prabhutva chattaanni 2014loo radduparichindi. deentho aa rashtra prabhutvam 2015loo 10va taragati varaku nirbandha kannada bhasha amaluku maroka chattaanni roopondinchi 2015–-16 vidya samvatsaram nundi 1va taragatilo praarambhinchi dasala vaareegaa 10va taragati varaku vistarinchaalani nirnayinchindi. tamilanadu prabhutvam kuudaa 2006loo 1 nundi 10va taragati varaku anni paatasaalallo tamila bhashanu tappanisarigaa amaluparachaalani nirnayistune kendriiya vidyaalayaalu, sainika paatasaalalu, navodaya paatasaalalaku minahaayimpunu ichindi. kerala prabhutvam 2017loo malayaaliini 10va taragati varaku nirbhandam chestune, si.bi.es.i., ai.si.es.i. paatasaalallo kuudaa tappanisari chestu chattaanni roopondinchindi. si.bi.es.i. vidya vidhaanamlo 8va taragati varake tribhasha suutram undatamtho 9, 10 taragatullo malayaaliini nirbandhamgaa amalu chesina pareekshala nirvahanaku, muulyaankaaniki avakaasam ledani si.bi.es.i. telchicheppindi. deentho malayaaliini naamamaatramgaa bodhistunna pareekshala nirvahanaku avakaasam lekapovadamto adhi patishtamgaa amalu kaavadamledu. ide kovalo paschima bengal panjab rashtralalo 10va taragati varaku praantiiya bhashala amaluku chattaalu roopondinchinaa amalulo aneka samasyalu eduravutunnaayi. aayaa rashtrallo rashtra prabhutva paatasaalallo praantiiya bhashala amalu entokonta saagutunnaa si.bi.es.i., ai.si.es.i., navodaya, sainika paatasaalallo praantiiya bhashala amalu sulabham kaadu.tribhasha suutram amaluku, aayaa rashtrallo praantiiya bhashala nirbandhaanikii prabhutvaalu prayatninchinaa aangla maadhyamampaina rojurojuku perugutunna aasakti kaaranamgaa adhi aasinchina sthaayilo amalu kaavadamledu. ee anubhavaalanu drushtilo unchukoni telamgaana prabhutvam telugu bhasha amalupaina hetubaddhamaina vidhaanaanni roopondinchi amaluparachaali. telugu bhashanu amalu chese kramamlo intermediat vidyaavyavasthanu pratyekamgaa pariganinchaali. intermediat vidyaavidhaanam kaaranamgaane jaateeya sthaayilo ai.ai.ti.lu, en.ai.ti.lalo mana vidyaarthulu vijayaketanam eguravestunnaru. ekkada laeni vidhamgaa ke.ji nundi pi.ji. varaku 40vela paichiluku vidyaarthulu itara rashtrala nundi mana rashtraniki valasa vastunnaaru. si.bi.es.i., ai.si.es.si. paatasaalalu 10va taragati varaku velugutunnaa, 11, 12taragati sthaayilo intermediat vidyaavyavastha dhaatiiki velavelabotunnaayi. si.bi.es.i. paatasaalallo intermediat sthaayilo kevalam pradhamabhaasha matrame undagaa mana rashtra vidyarthulu rendu bhashalanu chaduvutunnaru. telamgaana rashtramlo inter vidyanu abhyasistunna 4.50lakshala mandi vidyaarthullo 2lakshala mandi vidyaarthulu samskruta bhashanu dviteeya bhashaga kevalam saralamgaa utteernata saadhinchavachchu ane kaaranam chetha chaduvutunnaru. ee vidyaarthulanu telugu chadive vidhamgaa prothsahinchaalante pratyeka pranaalikalu undaali.desavyaaptamgaa e rashtra prabhutvam nirbandha praantiiya bhasha amaluku chattaalu roopondinchinaa adhi 10va taragati varake parimitam kaavadaaniki pradhaana kaaranam intermediat sthaayilo akadamik vidyaabodhanatho paatu praantiiya, jaateeya sthaayillo aneka pravesha pareekshalaku samsiddhulu kaavadaaniki kalpinchina vesulubaatugaa gamaninchaali. anduvalla, desamlo ekkada laeni vidhamgaa intermediat sthaayilo polytechnic kalaasaallo, paarisraamika shikshanaasamsthallo telugu bhashanu nirbhandam cheyadam tagadu.  prabhutva nirnayam amalu saadhyaasaadhyaalapai commity lothugaa andaritoonuu charchinchani pakshamlo samasyalostaayi. telugunu vistarinche vidhaana roopakalpana chestune marovaipu jaatiiyasthaayi pravesha pareekshalalo velugondutunna telamgaana vidyaarthula prayojanaalanuu gamanamloki teesukovali. pi. madhusudan reddiadhyakshulu, prabhutva joonier lecturerla sanghamraashtramloni anni prabhutva, praivetu mariyu kendra vidyaasamsthalaina si.bi.es.i., ai.si.es.i. paatasaalallo kuuda modati taragati nundi intermediat sthaayi varaku telugubhaashanu tappa nisari cheyalanna mukhyamantri aalochanaku anugunamgaa rashtra prabhutvam oka kamitini erpaatu chesindi. inter mediat sthaayi varaku tribhasha suutram amalu kosam veeluka lpinche chattaalu, nibandhanalu, maargadarsakaalanu pariseelinchadam. tamilanadu, karnaataka, panjab, paschima bengal rashtralalo aayaa praantiiya bhashala nirbandha amalukosam roopondinchina chattaalanu pariseelinchadam ityaadi amsaalapaina ee commity adhyayanam chestunnadi.bhaarata prabhutvam 1968loo roopondinchina tribhasha suutramtoepaatu 1986 jaateeya vidya vidhaanam maargadarsakaala prakaaram hindi matrubhasha kaligina rashtralu hindi inglishtho paatu aadhunika bhaarata bhashanuu (veelainantavaraku dakshina bhaarata bhashanu), hindeeyetara rashtralu ingleesh, praantiiya bhaashalato paatu moodava bhashaga hindi chadavalannadi tribhasha suutram saaraamsam. tamilanadu kendramgaa deenipaina vyatirekata raavadamtho kendra prabhutvam tribhasha suutrampai venakki taggindi. darimila tamilanadu, pandicheri, tripura rashtralalo ee nibam dhanalu amalu namamatrame. swayamgaa prastuta kendra manava vanarula mantri paarlamentulo prakatana chestu rashtrala sahakaaram, bhagaswamyam lenidi tribhasha suutram amalu saadhyam kaadannaaru. tribhasha suutraaniki thootlu podavadamlo dakshinaadi rashtrala kante uttarabhaarata rashtralade pradhaanapaatra.ika, praantiiya bhasha bhavodvegala kaaranamgaa aneka rashtralu nirbandha praantiiya bhashala amaluku nibandhanalanu roopondinche prayatnam chesai. karnaataka prabhutvam 1994loo aidava taragati varaku maatrubhaashalone vidyaabodhana jaragaalani chattaanni roopondiste vivaadam supreenkortuku cherindi. rajyanga dharmasana karnaataka prabhutva chattaanni 2014loo radduparichindi. deentho aa rashtra prabhutvam 2015loo 10va taragati varaku nirbandha kannada bhasha amaluku maroka chattaanni roopondinchi 2015–-16 vidya samvatsaram nundi 1va taragatilo praarambhinchi dasala vaareegaa 10va taragati varaku vistarinchaalani nirnayinchindi. tamilanadu prabhutvam kuudaa 2006loo 1 nundi 10va taragati varaku anni paatasaalallo tamila bhashanu tappanisarigaa amaluparachaalani nirnayistune kendriiya vidyaalayaalu, sainika paatasaalalu, navodaya paatasaalalaku minahaayimpunu ichindi. kerala prabhutvam 2017loo malayaaliini 10va taragati varaku nirbhandam chestune, si.bi.es.i., ai.si.es.i. paatasaalallo kuudaa tappanisari chestu chattaanni roopondinchindi. si.bi.es.i. vidya vidhaanamlo 8va taragati varake tribhasha suutram undatamtho 9, 10 taragatullo malayaaliini nirbandhamgaa amalu chesina pareekshala nirvahanaku, muulyaankaaniki avakaasam ledani si.bi.es.i. telchicheppindi. deentho malayaaliini naamamaatramgaa bodhistunna pareekshala nirvahanaku avakaasam lekapovadamto adhi patishtamgaa amalu kaavadamledu. ide kovalo paschima bengal panjab rashtralalo 10va taragati varaku praantiiya bhashala amaluku chattaalu roopondinchinaa amalulo aneka samasyalu eduravutunnaayi. aayaa rashtrallo rashtra prabhutva paatasaalallo praantiiya bhashala amalu entokonta saagutunnaa si.bi.es.i., ai.si.es.i., navodaya, sainika paatasaalallo praantiiya bhashala amalu sulabham kaadu.tribhasha suutram amaluku, aayaa rashtrallo praantiiya bhashala nirbandhaanikii prabhutvaalu prayatninchinaa aangla maadhyamampaina rojurojuku perugutunna aasakti kaaranamgaa adhi aasinchina sthaayilo amalu kaavadamledu. ee anubhavaalanu drushtilo unchukoni telamgaana prabhutvam telugu bhasha amalupaina hetubaddhamaina vidhaanaanni roopondinchi amaluparachaali. telugu bhashanu amalu chese kramamlo intermediat vidyaavyavasthanu pratyekamgaa pariganinchaali. intermediat vidyaavidhaanam kaaranamgaane jaateeya sthaayilo ai.ai.ti.lu, en.ai.ti.lalo mana vidyaarthulu vijayaketanam eguravestunnaru. ekkada laeni vidhamgaa ke.ji nundi pi.ji. varaku 40vela paichiluku vidyaarthulu itara rashtrala nundi mana rashtraniki valasa vastunnaaru. si.bi.es.i., ai.si.es.si. paatasaalalu 10va taragati varaku velugutunnaa, 11, 12taragati sthaayilo intermediat vidyaavyavastha dhaatiiki velavelabotunnaayi. si.bi.es.i. paatasaalallo intermediat sthaayilo kevalam pradhamabhaasha matrame undagaa mana rashtra vidyarthulu rendu bhashalanu chaduvutunnaru. telamgaana rashtramlo inter vidyanu abhyasistunna 4.50lakshala mandi vidyaarthullo 2lakshala mandi vidyaarthulu samskruta bhashanu dviteeya bhashaga kevalam saralamgaa utteernata saadhinchavachchu ane kaaranam chetha chaduvutunnaru. ee vidyaarthulanu telugu chadive vidhamgaa prothsahinchaalante pratyeka pranaalikalu undaali.desavyaaptamgaa e rashtra prabhutvam nirbandha praantiiya bhasha amaluku chattaalu roopondinchinaa adhi 10va taragati varake parimitam kaavadaaniki pradhaana kaaranam intermediat sthaayilo akadamik vidyaabodhanatho paatu praantiiya, jaateeya sthaayillo aneka pravesha pareekshalaku samsiddhulu kaavadaaniki kalpinchina vesulubaatugaa gamaninchaali. anduvalla, desamlo ekkada laeni vidhamgaa intermediat sthaayilo polytechnic kalaasaallo, paarisraamika shikshanaasamsthallo telugu bhashanu nirbhandam cheyadam tagadu.  prabhutva nirnayam amalu saadhyaasaadhyaalapai commity lothugaa andaritoonuu charchinchani pakshamlo samasyalostaayi. telugunu vistarinche vidhaana roopakalpana chestune marovaipu jaatiiyasthaayi pravesha pareekshalalo velugondutunna telamgaana vidyaarthula prayojanaalanuu gamanamloki teesukovali. pi. madhusudan reddiadhyakshulu, prabhutva joonier lecturerla sangham