
 రాముడు నారి సారించి ధనుష్ఠంకారం చేసి బాణ ప్రయోగంతో ఆ మాయను ఛేదించాడు.
 అయినా తాటక విజృంభించి మాయను మరింత ఎక్కువ చేసి వారికి అడుగడుగునా అడ్డు తగులుతూ పయనానికి ఆటంకం కలిగించ సాగింది.
 అప్పుడు- విశ్వామిత్రుడు 'రామచంద్రా! రఘుకుల తిలకా! తాటక మాయలకు అంతం ఉండదు! దానిని అంతమొందిస్తేనే ఆ మాయలకు ముగింపు'
 'గురువరా! తాటక...'
 'స్త్రీ అని సందేహించకు! అసుర సంహరణానికి నాంది కావించు! ఇది నా అనుమతి! నా ఉపదేశం!'
 'గురువాక్యం త్రికరణశుద్ధిగా ఆచరిస్తాను' మహర్షికి కైమోడ్పులు చేసి బాణం సంధించి మంత్రించి ప్రయోగించాడు.
 తాటక మొదట వేరు తెగిన మహా వటవృక్షంలాగా నేలకూలింది.
   * * * *
 విశ్వామిత్రుడు యాగ స్థలానికి చేరుకున్నాడు.
 రామలక్ష్మణులు రక్షణగా ఉండగా విశ్వామిత్రుడు దీక్ష వహించాడు. ఆరు రోజులు అన్నదమ్ములు కన్ను చెదరకుండా యజ్ఞవేదిని రక్షించారు. విశ్వామిత్రుడు యజ్ఞం విజయవంతంగా నిర్వర్తించాడు.
 ఆ సమయంలో-
 మింటిలో జంట రాక్షసులు తమ దుశ్చర్య మొదలుపెట్టారు కానీ రాముడి బాణ పరంపర వారి దుశ్చర్యణు అడ్డుకుంది.
 ఆ మీదట రాముడు వాయవ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించి మారీచుని గురిచూచి కొట్టాడు. వాడు ఆ బాణం తాకిడికి గాలిలో కొట్టుకుపోయే ఎండు రావి ఆకులా కొట్టుకుపోయాడు. ఆగ్నేయాస్త్రానికి గురై సుబాహుడు మరణించాడు వారివెంట వచ్చిన రాక్షసులు చెల్లాచేడురయ్యారు.
 యాగం నిర్విఘ్నంగా పూర్తయ్యింది.
   * * * *
 మారీచుడు కుప్పకూలినట్లు పడ్డాడు. కొద్దిసేపటికి తేరుకుని అన్నాడు 'లంకేశ్వరా! విశ్వామిత్రుడి యాగం పరిపూర్తి అయ్యింది. ఆ మహర్షి ఆయుధం పట్టుకోలేదు. కానీ ఇద్దరు ముక్కుపచ్చలారని రాకుమారులు ఆయన వెంట వచ్చారు. వారి బలం ఏమి బలం! వారి తేజం ఏమి తేజం! తేరి చూడరాకుండా ఉంది! రాక్షసేశ్వరా! వారిలో పెద్దవాడు మా తల్లి తాటకను నేలకూల్చాడు! మా సోదరుడు సుబాహును తను మాడాడు! నన్నెందుకో తరిమికొట్టాడు జీవం నిలిచింది. ఇంకా భూమ్మీద నూకలు చెల్లలేదు. నిన్ను సేవించే అదృష్టం ఇంకా మిగిలినట్లుంది. అందుకే బ్రతికి నీ పాలికి వచ్చాను.
 మునులు మాయావులు - మన చెడు కోరతారు ప్రభూ! మంత్ర తంత్రాలతో మన నాశనాన్ని దేవతల క్షేమాన్ని కోరతారు. ఇప్పుడు వాళ్ళు నరుల పక్షపాతులయ్యారు ప్రభూ! ఇక దేవతల బారినుండి తప్పించుకోడానికి దైత్యులకు దిక్కులేదు ప్రభూ!'
 రావణుడు అంతా విన్నాడు. మౌనంగా ఉండిపోయాడు.
 మునులందరూ- విశ్వామిత్ర ఋషి మున్నుగా కోసల రాకుమారులను- రామలక్ష్మణులను ఆశీర్వదించారు. మహర్షుల ఆశీస్సులు పొంది మరింత తేజస్వంతులయ్యారు దాశరధులు.
 అప్పుడు - విదేహ రాజ్యం నుండి జనకుడు పంపిన ఆహ్వాన పత్రికలు వచ్చాయి. జనకతనయ - వైదేహి- జానకికి స్వయంవరం ప్రకటించారు జనకరాజర్షి. తరతరాలుగా పురాణకాలం నుండి పూజలందుకుంటున్న మహాధనువు- శివధనస్సును ఎవరు ఎక్కి పెట్టగలడో ఆ ఎక్కిటి జోదుకు తన కుమార్తె సీతనిచ్చి పెళ్ళి చేస్తానని జనకుడు ఆ వార్తాహరుల ద్వారా విషయం తెలియపరిచారు.
 ఆపై మునులందరి అనుమతి తీసుకుని పొరుగు రాజ్యాలకు వార్తలందించడానికై సమీప ఆశ్రమాల్లో నివసించే మహర్షులందరికీ విషయం వివరించడానికై బయలుదేరి వెళ్ళారు.
 విశ్వామిత్రుడు రామలక్ష్మణులను చూశాడు.
 రాముడు వినయవినమితాంగుడై 'గురువర్యులు అనుమతిస్తే మేం అయోధ్యకు బయలుదేరుతాం! మా తండ్రిగారు మా రాక కోసం ఎదురు చూస్తూ వుంటారు! మా తల్లి కైకేయి నా కోసం ఎదురు తెన్నులు చూస్తూ ఉంటుంది. ముని ప్రభూ! మేం తమ వద్ద స్వీకరించిన బాణ విద్యా రహస్య ప్రదర్శనలు ఆమె ముందు ప్రదర్శించి ఆనందింప చేయాలి' అన్నాడు.
 విశ్వామిత్రుడు ఆ వినయానికి మరింత సంతసించాడు.
 'నాయనా రామచంద్రా! జనకుడి ఆహ్వానము సకల రాజలోకానికీ చేరి ఉంటుంది. అయోధ్యకూ పంపే ఉంటారు. నీవు మాతో వచ్చి ఆ శివధనస్సును సంధించు! మీ కళ్యాణ వేడుకలు మా కన్నులారా చూసి ఆనందిస్తాం!'
 విశ్వామిత్రుడి మాట - గుర్వాజ్ఞ- శిరోధార్యంగా భావించాడు రాముడు. త్రికరణ శుద్ధిగా పాటించాడు.
 ఆపై రామలక్ష్మణులను వెంట పెట్టుకుని తన ముని శిష్యులనూ వెంట నిడుకుని విదేహ రాజ్యానికి బయలుదేరాడు. మిథిలా నగరం వైపు వారి ప్రయాణం సాగింది. ముందు విశ్వామిత్రుడు వెనువెంట రామలక్ష్మణులు నడుస్తున్నారు.
    56
 అడవి మార్గాన నడుస్తున్నారు ముగ్గురూ. వారిని అనుసరించి మరికొందరు శిష్యగణం.
 కొంత దూరం వెళ్ళగానే వారికి పాడుబడిన ఆశ్రమం అల్లంత దూరంలో కనిపించింది. ఫలవృక్షాదులు ఫలించి ఉన్నాయి. కొన్ని వాటిపై పండి- రాలి- మగ్గిపోయి- ఎండిపోయాయి. తీగలు క్రమంగా తీర్చేవారు లేక అల్లిబిల్లిగా అల్లుకున్నాయి. ఎటో సాగిపోతున్నాయి. పర్ణ కుటీరాలు శోభతరిగి శిథిలావస్థకు చేరుకున్నాయి. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఆలనా పాలనా లేని కారణాన వాటి ముంగిళ్ళు బీటలు వారాయి. కుటీరం తలుపులు విరిగిపోయాయి. గోడలు బీటలు వారాయి.

 ramudu naari saarinchi dhanushtamkaaram chesi baana prayogamtho aa maayanu chedinchaadu.
 aina taataka vijrumbhinchi maayanu marinta ekkuva chesi vaariki adugaduguna addu tagulutuu payananiki aatankam kaligincha saagindi.
 appudu- vishwaamitrudu 'ramachandra! raghukula tilaka! taataka maayalaku antam undadu! daanini antamondistene aa maayalaku mugimpu'
 'guruvara! taataka...'
 'stree ani sandehinchaku! asura samharanaaniki naandi kaavinchu! idhi naa anumati! naa upadesam!'
 'guruvakyam trikaranasuddhigaa aacharistaanu' maharshiki kaimodpulu chesi baanam sandhinchi mantrinchi prayoginchaadu.
 taataka modata vaeru tegina mahaa vatavrukshamlaagaa neelakuulindi.
   * * * *
 vishwaamitrudu yaaga sthalaaniki cherukunnadu.
 ramalakshmanulu rakshanagaa undagaa vishwaamitrudu deeksha vahinchaadu. aaru rojulu annadammulu kannu chedarakunda yagnavedini rakshinchaaru. vishwaamitrudu yagnam vijayavantamgaa nirvartinchaadu.
 aa samayamlo-
 mintilo janta raakshasulu tama duscharya modalupettaaru cony ramudi baana parampara vaari duscharyanu addukundi.
 aa meedata ramudu vaayavyaastraanni prayoginchi maareechuni gurichuchi kottaadu. vaadu aa baanam taakidiki gaalilo kottukupoye endu ravi aakula kottukupoyadu. aagneyaastraaniki gurai subahudu maraninchaadu vaariventa vachina raakshasulu chellachedurayyaru.
 yagam nirvighnamgaa puurtayyindi.
   * * * *
 maareechudu kuppakuulinatlu paddaadu. koddisepatiki terukuni annadu 'lankeshwara! vishwaamitrudi yagam paripurthi ayyindi. aa maharshi aayudham pattukoledu. cony iddaru mukkupacchalaarani raakumaarulu aayana venta vachaaru. vaari balam emi balam! vaari tejam emi tejam! teri chudarakunda undi! rakshaseshwara! vaarilo peddavaadu maa talli taatakanu neelakuulchaadu! maa sodarudu subahunu tanu maadaadu! nannenduko tarimikottaadu jeevam nilichindi. inka bhoommeeda nookalu chellaledu. ninnu sevinche adrushtam inka migilinatlundi. anduke bratiki nee paaliki vachanu.
 munulu maayaavulu - mana chedu korataru prabhoo! mantra tantraalato mana naasanaanni devatala kshemaanni korataru. ippudu vaallu narula pakshapaatulayyaaru prabhoo! ika devatala barinundi tappinchukodaaniki daityulaku dikkuledu prabhoo!'
 ravanudu antaa vinnadu. mounamgaa undipoyaadu.
 munulandaru- vishwaamitra rushi munnugaa kosala raakumaarulanu- ramalakshmanulanu aasiirvadimchaaru. maharshula aasheessulu pondi marinta tejaswantulayyaru daasaradhulu.
 appudu - videha rajyam nundi janakudu pampina aahvaana patrikalu vachayi. janakatanaya - vaidehi- jaanakiki swayamvaram prakatinchaaru janakarajarshi. tarataraalugaa puraanakaalam nundi poojalandukuntunna mahadhanuvu- sivadhanassunu evaru ekki pettagalado aa ekkiti joduku tana kumarte seetanicchi pelli chestaanani janakudu aa vaartaaharula dwara vishayam teliyaparichaaru.
 aapai munulandari anumati teesukuni porugu raajyaalaku vaartalandinchadaanikai sameepa aashramaallo nivasinche maharshulandariki vishayam vivarinchadaanikai bayaluderi vellaaru.
 vishwaamitrudu ramalakshmanulanu chushadu.
 ramudu vinayavinamitaamgudai 'guruvaryulu anumatiste mem ayodhyaku bayaluderutam! maa tandrigaaru maa raaka kosam eduru chustuu vuntaaru! maa talli kaikeyi naa kosam eduru tennulu chustuu untundi. muni prabhoo! mem tama vadda sweekarinchina baana vidya rahasya pradarsanalu aame mundu pradarsinchi aanandimpa cheyali' annadu.
 vishwaamitrudu aa vinayaaniki marinta santasinchaadu.
 'nayana ramachandra! janakudi aahvaanamu sakala rajalokaniki cheri untundi. ayodhyakuu pampe untaaru. neevu maatho vachi aa sivadhanassunu sandhinchu! mee kalyaana vedukalu maa kannulara chusi anandistam!'
 vishwaamitrudi maata - gurvaagna- sirodhaaryamgaa bhaavinchaadu ramudu. trikarana suddhigaa paatinchaadu.
 aapai ramalakshmanulanu venta pettukuni tana muni shishyulanuu venta nidukuni videha raajyaaniki bayaluderaadu. mithila nagaram vaipu vaari prayaanam saagindi. mundu vishwaamitrudu venuventa ramalakshmanulu nadustunnaru.
    56
 adavi maargaana nadustunnaru mugguru. vaarini anusarinchi marikondaru shishyaganam.
 kontha dooram vellagaane vaariki paadubadina aashramam allanta dooramlo kanipinchindi. phalavrukshaadulu phalinchi unnaayi. konni vaatipai pandi- raali- maggipoi- endipoyayi. teegalu kramangaa teerchevaaru leka allibilliga allukunnayi. eto saagipotunnaayi. parna kutiiraalu shobhatarigi sithilaavasthaku cherukunnayi. enno samvatsaraalugaa alana palana laeni kaaranaana vaati mungillu beetalu varai. kutiram talupulu virigipoyayi. godalu beetalu varai.