జిల్లా దాటొద్దు... ఒకే ఎంపీ స్థానంలో ఉండాలి!నిబంధనలకు లోబడి కూర్పు ఎలా?పార్లమెంటును యూనిట్గా చేయాలా?జిల్లాను యూనిట్గా చేయాలా?‘సవరణ’పై కేంద్రం కసరత్తుతెలంగాణలో జిల్లాల పెంపుతో సమస్యలోక్సభ స్థానం యూనిట్ కోసం వినతిన్యూఢిల్లీ, ఏప్రిల్ 29 (ఆంధ్రజ్యోతి): తెలుగు రాష్ర్టాల్లో అసెంబ్లీ సీట్ల పెంపుపై కసరత్తు చేస్తున్న కేంద్రం ముందు కొత్త ప్రశ్నలు నిలుస్తున్నాయి. వాటికి సమాధానాల కోసం అన్వేషణ సాగుతోంది. కొత్త అసెంబ్లీ స్థానాలను ఏర్పాటు చేయడానికి లోక్సభ స్థానాన్ని యూనిట్గా తీసుకోవాలా? లేక జిల్లాను యూనిట్గా తీసుకోవాలా? అన్న అంశంపై కేంద్రం తర్జన భర్జన పడుతోంది. ఈ విషయంలో న్యాయపరమైన చిక్కులను తొలగించేందుకు తగిన సలహాలు ఇవ్వాలని కేంద్ర హోంశాఖ న్యాయశాఖ అధికారులను ఆదేశించినట్లు విశ్వసనీయవర్గాల సమాచారం. విభజన చట్టంలోని సెక్షన 26 ప్రకారం తెలంగాణలో 119నుంచి 153 అసెంబ్లీ స్థానాలు, ఏపీలో 175నుంచి 225 స్థానాలను పెంచుకునేందుకు అవకాశం కల్పించారు. అయితే, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 170 ప్రకారం 2026వరకూ సీట్ల పెంపుపై కసరత్తు చేయలేమంటూ ఎన్నికల కమిషన్ చేతులెత్తేసింది. దీంతో కేంద్రం ‘సవరణ’ కసరత్తు ప్రారంభించింది. సెక్షన 26ను మాత్రమే సవరించాలా? లేక రాజ్యాంగ సవరణ చేయాలా? అన్న అంశాలతో కేబినెట్ నోట్ను హోంశాఖ సిద్ధం చేస్తోంది. ఈ తరుణంలో అనేక ఇతర సమస్యలు తెరపైకి వచ్చాయి. గతంలో 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 2002 పునర్విభజన చట్టంతో అసెంబ్లీ, లోక్సభ స్థానాల పునర్విభజన జరిగింది. ఇప్పుడు 2011 జనాభా లెక్కలు అందుబాటులోకి వచ్చినందున నియోజకవర్గాల పెంపునకు ఈ అంశం కూడా ఒక అడ్డంకిగా మారనుంది. నిజానికి, ఏ నియోజకవర్గ పునర్విభజన అయినా జనాభా ప్రాతిపదికనే జరగాల్సి ఉంది. మొత్తం రాష్ట్ర జనాభా సంఖ్యను అసెంబ్లీ స్థానాల సంఖ్యతో భాగించి ఒక అసెంబ్లీ నియోజకవర్గానికి ప్రామాణిక జనాభా నిర్ణయిస్తారు. ఇది పదిశాతం అటూ ఇటూగా ఉండొచ్చు.  ఒక పార్లమెంటు నియోజకవర్గం రెండు జిల్లాల పరిధిలో ఉండొచ్చు. కానీ, ఒక అసెంబ్లీ పరిధి ఒక జిల్లాలోనే ఉండాలనే నిబంధన ఉంది. అంతేకాదు... ఒక అసెంబ్లీ సెగ్మెంట్ ఒకే పార్లమెంటు నియోజకవర్గం పరిధిలో ఉండాలి. వెరసి... రెండు జిల్లాల్లో విస్తరించిన పార్లమెంటు నియోజకవర్గాల పరిధిలోని అసెంబ్లీ సెగ్మెంట్లను  పెంచడం ఎలా? అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది. ఉదాహరణకు... ఆంధ్రప్రదేశ్లో అరకు పార్లమెంటు నాలుగు జిల్లాల పరిధిలో ఉంది. ఇలా ఏపీలో 9 పార్లమెంటు స్థానాలు ఒకటికంటే ఎక్కువ జిల్లాల్లో విస్తరించాయి. ఇక... అసెంబ్లీ సెగ్మెంట్ ఒకే జిల్లాల పరిధిలో ఉండాలనే నిబంధన తెలంగాణ విషయంలో మరింత సమస్యాత్మకంగా మారింది. అక్కడ జిల్లాలో 10 నుంచి 31కి పెరగడమే దీనికి కారణం. ఈ నేపథ్యంలో లోక్ సభ నియోజకవర్గాన్నే యూనిట్గా చేసుకుని అసెంబ్లీ స్థానాలను పెంచాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం కోరుతుంది. ఏపీ కూడా ఇదే ఆశిస్తోంది. అయితే... ఇది కుదరకపోవచ్చని కేంద్రం చెబుతున్నట్లు సమాచారం.ఏమిటి పరిష్కారం...విభజన చట్టంలోని సెక్షన 26(1) సబ్క్లాజ్ (సి) ప్రకారం పార్లమెంటు నియోజకవర్గాల సరిహద్దులు, ప్రాంతాలను అవసరాన్ని బట్టి మార్చుకోవవచ్చు.పార్లమెంటు పరిధిలోనే అసెంబ్లీ స్థానాలను ఏడు నుంచి తొమ్మిది చేయాలంటే చట్ట సవరణలో ఈ విషయాన్ని చేర్చాల్సిన అవసరం ఉంది.2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చేయాలన్న అంశాన్నీ స్పష్టంగా పేర్కొనాలి.ఎస్సీ, ఎస్టీ అసెంబ్లీ స్థానాలు ఆయా జిల్లాల్లో క్లస్టర్గా వచ్చినప్పుడు వాటిని జిల్లాల్లోని అన్ని ప్రాంతాలకు పంపిణీ చేయాలని కూడా కొత్త చట్టంలో స్పష్టంగా పేర్కొనాలి.ఎన్నికల కమిషన్ కోరుతున్నట్లుగా పునర్విభజనకు కాలపరిమితి విధించాలి. చట్ట సవరణ జరిగిన 9 నెలల్లోపే సీట్ల పెంపు జరిగితే అందరికీ వెసులుబాటు ఉంటుంది.రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ను పునర్విభజన ప్రక్రియలో ఎక్స్అఫిషియో సభ్యునిగా చేర్చుతూ చట్ట సవరణ చేయాల్సి ఉంది.ఇదీ నిపుణుల మాట...కొత్తగా వచ్చే అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు వేర్వేరు జిల్లాల్లోకి వెళ్లకుండా, ఒకే లోక్సభ సెగ్మెంట్లో ఉండేలా చూడటం కష్టమేమీ కాదని కొందరు నిపుణులు చెబుతున్నారు. ప్రస్తుతం ఒక్కో ఎంపీ స్థానంలో ఏడు లోక్సభ స్థానాలున్నాయి. వీటిని 9కి పెంచాల్సి ఉంది.  ఉదాహరణకు... చిత్తూరు జిల్లా తిరుపతి లోక్సభ నియోజకవర్గానికి సంబంధించి ఐదు సెగ్మెంట్లు చిత్తూరు జిల్లాలో, రెండు నెల్లూరు జిల్లాలో ఉన్నాయి. నియోజకవర్గాల పెంపులో భాగంగా... చిత్తూరు  జిల్లా పరిధిలో ఉన్న ఐదింటిని ఆరుకు పెంచవచ్చు. నెల్లూరు జిల్లాలోని రెండు నియోజకవర్గాలను మూడుకు పెంచే అవకాశముంది.  ఈ పద్ధతినే మిగిలిన అసెంబ్లీ స్థానాలకూ వర్తింప చేయవచ్చునని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు!
jilla daatoddu... oke empy sthaanamlo undaali!nibandhanalaku lobadi kuurpu ela?paarlamentunu unitga cheyala?jillaanu unitga cheyala?‘savarana’pai kendram kasarattutelamgaanalo jillala pemputho samasyaloksabha sthaanam unit kosam vinatinyuudillii, epril 29 (aandhrajyoti): telugu rashrtallo assembley seatla pempupai kasarattu chestunna kendram mundu kotta prasnalu nilustunnaayi. vaatiki samaadhaanaala kosam anveshana saagutondi. kotta assembley sthaanaalanu erpaatu cheyadaaniki loksabha sthaanaanni unitga teesukovala? leka jillaanu unitga teesukovala? anna amsampai kendram tarjana bharjana padutondi. ee vishayamlo nyaayaparamaina chikkulanu tolaginchenduku tagina salahalu ivvaalani kendra homsakha nyaayasaakha adhikaarulanu aadesinchinatlu viswasaneeyavargaala samacharam. vibhajana chattamloni sekshana 26 prakaaram telamgaanalo 119nunchi 153 assembley sthaanaalu, epeelo 175nunchi 225 sthaanaalanu penchukunenduku avakaasam kalpinchaaru. ayithe, raajyaangamlooni artical 170 prakaaram 2026varakuu seatla pempupai kasarattu cheyalemantu ennikala kamishan chetulettesindi. deentho kendram ‘savarana’ kasarattu praarambhinchindi. sekshana 26nu matrame savarinchala? leka raajyaamga savarana cheyala? anna amsaalatoe kabinet notnu homsakha siddham chestondi. ee tarunamlo aneka itara samasyalu terapaiki vachayi. gatamlo 2001 janabha lekkala prakaaram 2002 punarvibhajana chattamtho assembley, loksabha sthaanaala punarvibhajana jarigindi. ippudu 2011 janabha lekkalu andubaatuloki vachinanduna niyojakavargaala pempunaku ee amsam kuudaa oka addankigaa maaranundi. nijaaniki, e niyojakavarga punarvibhajana aina janabha praatipadikane jaragalsi undi. mottam rashtra janabha sankhyanu assembley sthaanaala sankhyatho bhaginchi oka assembley niyojakavargaaniki praamaanika janabha nirnayistaaru. idhi padisaatam atuu itoogaa undochu.  oka paarlamentu niyojakavargam rendu jillala paridhilo undochu. cony, oka assembley paridhi oka jillaalone undaalane nibandhana undi. antekaadu... oka assembley segment oke paarlamentu niyojakavargam paridhilo undaali. verasi... rendu jillaallo vistarinchina paarlamentu niyojakavargaala paridhilooni assembley segmentlanu  penchadam ela? ane prasna talettutondi. udaaharanaku... aandhrapradeshlo araku paarlamentu naalugu jillala paridhilo undi. ilaa epeelo 9 paarlamentu sthaanaalu okatikante ekkuva jillaallo vistarinchaayi. ika... assembley segment oke jillala paridhilo undaalane nibandhana telamgaana vishayamlo marinta samasyaatmakamgaa maarindi. akkada jillaalo 10 nunchi 31ki peragadame deeniki kaaranam. ee nepathyamlo lok sabha niyojakavargaanne unitga chesukuni assembley sthaanaalanu penchaalani telamgaana prabhutvam korutundi. apy kuudaa ide aasistondi. ayithe... idhi kudarakapovachani kendram chebutunnatlu samacharam.emiti parishkaaram...vibhajana chattamloni sekshana 26(1) subclaz (si) prakaaram paarlamentu niyojakavargaala sarihaddulu, praantaalanu avasaraanni batti maarchukovavacchu.paarlamentu paridhiloonee assembley sthaanaalanu edu nunchi tommidi cheyalante chatta savaranalo ee vishayaanni cherchaalsina avasaram undi.2011 janabha lekkala prakaaram assembley niyojakavargaala punarvibhajana cheyalanna amsaannii spashtamgaa perkonali.essy, esty assembley sthaanaalu aayaa jillaallo clusterga vachinappudu vaatini jillaalloni anni praantaalaku pampinee cheyalani kuudaa kotta chattamlo spashtamgaa perkonali.ennikala kamishan korutunnatlugaa punarvibhajanaku kaalaparimiti vidhinchaali. chatta savarana jarigina 9 nelallope seatla pempu jarigithe andarikee vesulubaatu untundi.rashtra ennikala kamishanarnu punarvibhajana prakriyalo exaficio sabhyunigaa cherchutuu chatta savarana cheyalsi undi.idhee nipunula maata...kottagaa vache assembley niyojakavargaalu ververu jillaalloki vellakunda, oke loksabha segmentlo undela chudatam kashtamemi kaadani kondaru nipunulu chebutunnaru. prastutam okko empy sthaanamlo edu loksabha sthaanaalunnaayi. veetini 9ki penchalsi undi.  udaaharanaku... chitturu jilla tirupati loksabha niyojakavargaaniki sambandhinchi aidu segmentlu chitturu jillaalo, rendu nelluru jillaalo unnaayi. niyojakavargaala pempulo bhagamga... chitturu  jilla paridhilo unna aidintini aaruku penchavacchu. nelluru jillaalooni rendu niyojakavargaalanu mooduku penche avakaasamundi.  ee paddhatine migilina assembley sthaanaalakuu vartimpa cheyavachunani nipunulu perkontunnaru!