Bilim... Kimin İçin - Gazete Tiyatroterapi
Babasıyla şehre çok uzak yerdeki tek katlı evlerinden yıldızları izlerlerdi yaz aksamları. Babası o kadar me­raklıydı ki hemen hemen birçok yıldız takımının ismini biliyordu. Oğluna her aksam anlatırdı:"Bak bu Orion Bulutsusu. Yandaki ise Andromeda Galaksisi, bizim Samanyolu'na benziyor. Bak görüyor musun? Şu yıldızların oluşturduğu cez­veye benzeyen şekilse Küçük Ayı."
Ayda bir yayımlanan bilim dergisini hiç kaçırmazdı. Ayın biri geldiğinde babasından para ister, hemen koşardı almaya. Önce derginin orta sayfaları­nı açıp kokusunu çekerdi içine, sonra da en basından baslardı okumaya. İlk baslarda anlamadığı o kadar çok kelime vardı ki
Ansiklopediler açar, kitaplar karıştırır, mutlaka bulmaya çalışırdı anlamlarını. Ortalama bir fizik öğretmeninin bile zor anlayabildiği kuantum, özel ve genel görelilik kav­ramlarını daha lisedeyken biliyordu. Ve klasik fiziğin anlatıldığı lise fizik derslerinde, bildiklerinin heyecanıyla tüm bu kuralların atomaltı dünyada geçerli olmadığını haykırıyordu hocasına. Bir bilim insanı olmak istiyor­du. Kocaman bir laboratuvarda diğer bilim insanlarıyla doğanın sırlarını çözerken düşünüyordu kendisini. Buluş­larını makaleye döktükten sonra gelen yorumları düşlüyordu. Ne kadar da bü­yük bir bilim insanıydı o. İkinci Einstein denilebilirdi. Ve düşledikçe daha çok inanıyordu hedefine ulaşabileceğine.
Üniversite sınavlarını başarıyla geçmiş ve ülkenin en iyi üniversitesine bir fizikçi adayı olarak yerleştirilmişti. Babası onun küçüklüğünden beri bir bilim insanı olacağını biliyordu. O da gururluydu oğluyla. Hem de öylesine ki. Ama bir şeyler vardı eksik, biliyor­du. Oğlunun düşünmediği, oğluna anlatmadığı ve belki şu an anlatsa da anlamayacağı. Ülkenin en iyi üniversi­tesine uğurlarken çok sevdiği oğlunun eline bir kâğıt sıkıştırmıştı. "Bunu mut­laka sakla. Her an, her saniye cebinde olsun ve her gün olmasa da, arada çıkar bir bak. Tekrar tekrar oku, bu tek cümleyi" demişti. Otobüse biner binmez kâğıdı açıp okumuştu ama ona o kadar da önemli değil gibi gelmişti. Gideli daha bir ay geçmeden babası hayata gözlerini yummuştu. Belki de babasının son arzusunu yerine getir­mek için yıllarca saklamıştı bu kâğıdı yanında. İçinde yazan tek cümleyi önemsediği için değil, babasından ka­lan bir hatıra olmasından dolayı.
Türk Dil Kurumu'nda geçen tanıma göre bilim, "Alanını oluşturan olaylar üzerinde betimleme, açımlama ve öndeyişlerde bulunma olanağı veren, uygulamalı yordamlar geliştirmeye yardımcı olarak konusunu denetim altına almaya elveren bilgiler üretme çabası ya da bu tür bilgiler kümesi"dir. Bilim; problemleri ortaya koymak, üzerinde çalışmak, hipotezi ileri sürmek ve çözüme ulaşmak suretiyle yapılır. Ve bilim felsefesinin amacı salt bilme et­kinliği olarak bilimi anlamaktır. Tabii ki bilim salt bilme amacıyla yapılmaz. Bi­limin asıl amacı; içinde bulunduğumuz doğanın işleyiş yasalarını kavramaya çalışmak ve bulunduğumuz ortama ayak uydurmak, onu herkese ve her şeye daha yararlı bir biçimde dönüştür­mektir. Burada dikkatinizi çekiyorum: "Herkesin ve her şeyin yararına". Tam da bu noktada bilim bugün "herkesin ve her şeyin yararına" değil, belli bir kesimin yararına yapılmaktadır. Bu nedenle de günümüzde bilim ve tek­noloji, o kesim içinde yer almayanlara karşı bir baskı ve sömürme aracı olarak kullanılmaktadır.
Tek tek bilimlerden örnek verecek olursak; tıp alanındaki çalışmaların daha çok "koruyucu sağlık önlemleri" konusunda yoğunlaşması gerekirken, tam tersine bu önemli alan tamamen boş bırakılıp ilaç sektöründeki çalışma­lar hızlandırılmıştır, çünkü "koruyucu sağlık önlemleri" ilaç firmalarının gelir­lerini azaltacaktır. Görüldüğü gibi bu­rada yapılan bilim toplumun yararı için değil belli bir kesimin kâr hırsı içindir. Örneklerimize devam edelim; mesela genetik şifrenin çözülmesi olayı toplum için çok yararlı bir bilimsel olaydır. Tedavisi mümkün görünmeyen birçok hastalığın yok edilmesine önayak ola­cağı tahmin edilmektedir. Bu alandaki genetik çalışmalarının yoğunlaşması gerekirken tam tersine genetik şifreler şimdiden patentlenmeye çalışılmakta­dır. Psikoloji biliminden yararlanarak, insanların sermayedarlar için daha iyi nasıl sömürüleceği üzerine, insan kaynakları alanında birçok bilimsel etkinlik yapılmaktadır. Ve savaşlar için geliştirilen biyolojik ve kimyasal silah­lar. Üzerinde çalışan bilim insanlarının "Daha iyi nasıl patlatabiliriz?" sorusu­na yanıt buldukları alanlardır.
Bütün bunları bir arada değerlen­dirdiğimizde tüm insanlığın saygıyla baktığı bilime büyük bir gölge düşü­yor. Ve sormadan bunun yanıtı bulun­muyor: Bilim, ama kimin için
Öğrenci izin isteyerek yerine geçti. Profesör yıllarca cebinde saklı kalan babasının hatırasını hatırladı bir anda. İyice eskimiş ve buruşmuş kâğıdı bir daha çıkardı. "Bilimlerin amacı tüm insanlığın yararına hizmet sunmak ol­malıdır" diyordu küçük kâğıtta. Ayak­ları olmayan çocuğa bir daha baktı. Küçücük elleri ve umutsuz gözleriyle bakıyordu olmayan bacaklarına. Kâ­ğıdı bir kez daha okudu. Yıllarca an­lam veremediği, anlam verdiğini sanıp boş verdiği gerçek tam da karşısınday­dı. Hem de olmayan bacaklarıyla.