Son günlerde adını sıkça duyduğumuz El-Ayak-Ağız Sendromu ile ilgili merak edilen soruları Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. İlkay Değerli cevaplıyor.
Kendini en çok yüksek ateş,el ve ayakta döküntü,ağız içinde aft benzeri yaralarla gösteren genellikle coxcakie A,nadiren coxcakie B adı verilen virüslerin neden olduğu bir hastalıktır. Coxcakie;enterovirüs ailesinden küçük boyutlu bir RNA virüsü;adını,ilk kez ayrıştırıldığı yer olan New York eyaletinin bir kentinden almıştır.
Genellikle solunum ve ağız yoluyla,hastalığı taşıyan bir kişi ile yakın temasla ya da enfekte suların (havuz suyu gibi) yutulması ile bulaşabilir. Özellikle havuz mevsimin başlaması ile birlikte,enfekte havuz sularının yutulması ile hastalık salgın haline gelebilir.
Klinik olarak,4-6 gün gibi kısa bir kuluçka süresinden sonra,yüksek ateş,bademcikte,dilde ve yanak içinde aft benzeri yaralar oluşur. Avuç içi ve ayak tabanında kırmızı,bazen içi sıvı dolu,ağrılı döküntüler vardır. Nadiren de bacaklarda,kalçada ve genital organlarda bu döküntüler görülebilir. Hastalık sıklıkla ateş,iştahsızlık,sıtma benzeri belirtiler,boğaz ağrısı ile başlar. Ateş başladıktan 2-3 gün sonra,ağızda herpanjina adı verilen ağrılı,su dolu döküntüler meydana gelir. Küçük kırmızı lekeler olarak başlayan lezyonlar ülserleşir. Deri döküntüsü 1-2 gün sonra gelişir. Ayak tabanı ve el ayalarında meydana gelen düz kırmızı noktalar halinde başlar,daha sonra su toplar. Nadiren döküntüler dizlerde,dirseklerde,kalçada veya genital bölgede olabilir. El-Ayak-Ağız Hastalığı bulunan hastaların hepsinde tüm döküntüler birden olmayabilir,sadece ayakta,sadece elde veya ağızda sınırlı bir alanda kalabilir. Belirtileri ana başlıklar altında şu şekilde toplayabiliriz:
Ağız burun veya yüzde ağrılı lezyonlar,ülserler,vezikül veya püstüller,
Vücut döküntüleri;avuç içi,ayak tabanı,ağız içi ve bazen dudaklarda görülen daha sonra deri ülseri ve püstüllere dönüşebilen kızarıklıklar. Döküntü çocuklar için nadiren kaşıntılıdır ancak yetişkinler için son derece kaşıntılı olabilir.