Cin Hakkında – TUCEM
Cerrahpaşa Cad. No: 5/9
Aksaray Fatih 34096 İSTANBUL
Kaynak: IGEME ve DTM
Temel Sosyal Göstergeler tablosunu görmek için tıklayınız.
Temel Ekonomik Göstergeler tablosunu görmek için tıklayınız.
Türkiye-ÇHC Dış Ticaret Değerleri ( Dolar) tablosunu görmek için tıklayınız.
Türkiye-ÇİN HALK CUM. Yatırım İlişkileri
Ülkemizdeki Çin Yatırımları: 2009 yılı Mayıs ayı itibariyle, ülkemizde toplam sermayesi 61 milyon dolar olan 342 adet Çinli firmanın kurulduğuna dair kayıt bulunmaktadır. Söz konusu firmalardan büyük bir çoğunluğu ticaret sektöründe, geri kalanları ise imalat sektöründe ve hizmet sektöründe faaliyet göstermektedir.
Ayrıca, ülkemiz ile ÇHC arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin derinleştirilmesi ve ikili ticaretteki açığın belirli ölçüde dengelenmesi amacıyla uygulanan “Çin Ülke Programı” kapsamında, iki ülke arasındaki yatırım ilişkilerinin geliştirilmesine yönelik çeşitli faaliyetler yapılmaktadır. Bu çerçevede, 14-22 Mayıs 2007 tarihleri arasında, ilgili kuruluşlarımızın katılımı ile ÇHC’ye yönelik olarak bir “Yatırım Tanıtım Heyeti” ziyareti düzenlenmiş ve bir “Yatırım Analiz Heyeti” 9-16 Temmuz 2007 tarihlerinde ülkemizi ziyaret etmiştir.
Diğer taraftan, Çin Çokuluslu İşletmeler Uluslararası Enstitüsü (CIIMC) tarafından, İzmir, İstanbul ve Ankara’nın “Çin Firmalarının Yatırım Yapabileceği En Uygun Yabancı Kentler” arasında yer aldığı açıklanmıştır. Bu çerçevede CIIMC, bahse konu şehirlerimize üst düzey resmi yetkililer ve büyük ölçekli firma temsilcilerinden oluşan heyet ziyaretleri düzenleyecektir.
CIIMC tarafından, 200’ü aşkın üst düzey firma yöneticisinin ve 37 ülkeden Belediye Başkanlarının yanı sıra çok sayıda Çinli Bakanın katılımıyla 16-18 Kasım 2007 tarihleri arasında Pekin’de düzenlenen “Çin ve Yabancı Çokuluslu İşletmeler İcra Kurulu Başkanları Yuvarlak Masa Toplantısı” sırasında, İzmir, “Dünyada Yatırım Yapılabilecek En İyi 70 Kent”ten biri olarak ödül almış ve Ege Serbest Bölgesi ile Manisa Organize Sanayi Bölgesi ise “En İyi Yatırım Bölgeleri” ödülünü almıştır.
Bu kapsamda, ÇHC’nin en büyük on şirketi içerisinde yer alan ve ÇHC tarafından ülke dışında yatırım yapması için teşvik edilen China General Technology Holding Ltd. (GENERTEC) firması, İzmir Serbest Bölgesi’nde bir ofis açmayı ve önümüzdeki dönemde, İzmir’de otobüs, kamyon ve ticari araçlar için yedek parça, enerji ve sağlık sektörlerine yönelik yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım yapmayı planlamaktadır.
Son dönem zarfında, özellikle yukarıda belirtilen çalışmalar ve “Çin Ülke Programı” çerçevesinde, ülkemizde yatırım yapmak amacıyla, başta Çinli Chery ve Geely (otomotiv) firmaları ile ZTE ve Huawei firmaları (telekomünikasyon) olmak üzere, birçok diğer büyük Çinli firma (Ningbo, China Machinery, China Civil Engineering, Tianchen Chemical, Chinalight, Sinosteel, MCC, Chongqoing) ülkemizde çalışmalarını sürdürmektedir.
ÇHC’deki Türk Yatırımları: Pekin Ticaret Müşavirliğimiz tarafından yapılan araştırma sonucunda, Türk firmalarının genellikle ÇHC’de temsilcilik ofisi şeklinde faaliyet gösterdikleri ve ayrıca, firmaların çoğunun genel ticaretle (özellikle ithalat ağırlıklı) iştigal ettikleri gözlemlenmektedir.
Diğer taraftan, 1999 yılında Garanti Bankası, 2006 yılında ise Türkiye İş Bankası, Şanghay’da temsilcilik ofisi açmıştır.
Son olarak, Türkiye’nin en önemli gruplarından birisinin bünyesinde bulunan Arçelik, Çin Casa-Shinco firmasını (çamaşır makine üreticisi) 8 milyon dolara satın almış bulunmaktadır.
Goldaş firması Şanghay’da 4’üncüsünü açmak üzere olduğu mağazalarda Türkiye’den ihraç ettiği kuyumculuk ürünlerini pazarlamaktadır.
ÇHC’de yatırımları bulunan diğer önemli firmalarımız ise, Demirdöküm, Ünsa, Çimtaş, Şişecam, Atasay, Mozaik Tekstil ve Faber Dış Ticarettir. Öte yandan, son dönemde özelikle deri konusunda ÇHC’de ciddi yatırımların yapıldığı gözlemlenmektedir. Halihazırda, deri, tekstil, sanayi tipi çuval, çamaşır makinası, çelik boru vb. alanlarda Çin’de yatırım yapan Türk şirketlerinin toplam yatırımları 100 milyon ABD Dolarına yaklaşmış bulunmaktadır.
Diğer taraftan, Pekin Büyükelçiliğimiz tarafından yapılan araştırmalar sonucunda, firmalarımız için bu ülkede başta elektrikli ev aletleri, çamaşır makinesi, buzdolabı, bulaşık makinesi vb. beyaz eşya ile televizyon olmak üzere dayanıklı tüketim malları, inşaat ve iç dekorasyon malzemeleri, otomotiv ve otomotiv yan sanayi, traktör, gıda işleme ve konserve sanayi, büyük alışveriş merkezleri, deri işlemeciliği, hazır giyim, telefon ve telefon santralleri kurulması ile müteahhitlik alanlarında ortak yatırım imkanlarının bulunduğu tespit edilmiştir.
Öte yandan, ÇHC’de Uygur Türklerinin yoğun olarak yaşadığı Sincan-Uygur Özerk Bölgesinde de, Çin Hükümeti ile işbirliği halinde, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, halıcılık, tekstil, dericilik, hayvancılık, şarap ve meyve suyu üretimi, gıda ve tüketim malları üretimi ve büyük alışveriş merkezleri açılması konularında ortak yatırımlar yapılması imkanları mevcuttur. Halihazırda, ülkemizden bazı işadamlarının bu bölgede deri giyim, deri işleme, ihracat ve ithalat, fırıncılık, pastacılık ve lokantacılık gibi çeşitli alanlarda yatırım yaptıkları bilinmektedir.
*Kaynak: DTM Anlaşmalar Gn. Müd.
İki ülke arasında son dönem zarfında ticari ve ekonomik ilişkilerde yaşanan gelişmeler nedeniyle, ticari ve yatırım amaçlı vize isteyen Türk ve Çin vatandaşlarına gerekli her türlü kolaylığın gösterilmesinin ve vize prosedürünün kolaylaştırılmasının teminine yönelik karşılıklı olarak çalışmalar yapılmaktadır.
Bu çerçevede, 25 Mart 2009 tarihinde Pekin’de iki ülkenin ilgili makamlarının katılımı ile “Ortak Vize Çalışma Grubu Toplantısı” gerçekleştirilmiştir.
Söz konusu toplantıda Türk tarafı, işadamlarımıza uzun süreli ve çok girişli vize verilmesi ve vize temin süresinin kısaltılması hususlarını gündeme getirmiş olup, ÇHC tarafı ise, Türkiye’de yatırım yapan ÇHC firmalarının istihdam ettikleri ÇHC vatandaşları için çalışma vizesi almada yaşanan güçlüklerin önlenmesi hususunu gündeme getirmiştir.
Bununla birlikte, Yeşil ve gri hizmet pasaportu taşıyanlar dışındaki tüm Türk vatandaşları ülkeye girmek için vize sahibi olmak zorundadır. Vize için başvurulan pasaportun en az 6 ay daha kullanım süresi olmalıdır. Türkiye’den gidilirken turistik amaçlı vize yetkili seyahat şirketinden davetiye almak suretiyle verilmektedir. İş amaçlı gidişlerde Çin’deki bir firmanın davetiyesine sahip olmak gerekmektedir. Ayrıca söz konusu Çinli firmanın böyle bir davetiye göndermek için yetkili olması ve davetiyeyi yerel hükümetten onaylatması gerekmektedir. Davetiye ile vize başvurusu yapılırken kişinin çalıştığı yere ait faaliyet belgesi, vergi levhası, antetli kağıda şirket dilekçesi, ve imza sirküleri talep edilmektedir.
Ankara için vize başvuruları Pazartesi, Salı ve Perşembe günleri saat 09.30-12.00 arası kabul edilmektedir. Başvuru sırasında 1 adet fotoğraf gerekmekte ayrıca bir form doldurulmaktadır. Vize verilmesi yaklaşık 10 gün sürmektedir o nedenle Büyükelçiliğe mümkün olduğunca erken başvuru yapılması tavsiye edilmektedir. Turistik çıkışlarda uçak gidiş dönüş konfirmasyonu ve banka hesap cüzdanı fotokopisi istenmektedir.
Ankara’daki ÇHC Büyükelçiliği Vize Bürosu telefonu: 0312 436 06 28
Mesai saatleri, pazartesiden cumaya, sabah 08.00-12.00 ve ara sonrası 13.00-17.00’a kadar uzanır. Bankalar da saat 17.00’a kadar hizmet vermektedir. Ancak bazı bankalar pazartesi günleri kapalıdır. Alışveriş yerleri akşam 20.30 civarlarında kapanmaktadır. Özel lokantalarda ise sabah 06.00’dan gece geç saatlere kadar yemek yenilebilir.
Çin, büyük bir ülke olduğundan Pekin saati tüm ülke için baz alınmıştır. İki ülke arasındaki saat dilimi farkı 6 (saat) dır. Çin’de yaz saati uygulaması olmadığında bu fark yaz aylarında 5 saate inmektedir.
Otel rezervasyonlarının önceden yapılması gerektiği yoğun talep dönemlerinde özellikle hatırlanmalıdır. Halen sahip oldukları olanaklar ve hizmetleri açısından, Çin’in başlıca otelleri uluslararası standartları yakalamış durumdadır. Oteller, yüksek, orta ve düşük kalite olmak üzere üç gruba ayrıldığında, yüksek kalite olanların Batı’daki otellerden çok farklı olmadıkları söylenebilir. Orta kalite oteller genelde turistlere hizmet verirler ve güvenle kalınabilecek yerler durumundadırlar. Düşük kalite oteller daha ziyade motel niteliğindedirler. Çin’de kalınan yerlerde çalışanlara bahşiş verilmez.
Çin mutfağının ünü dünyaca bilinmektedir. Ancak beslenme konusunda dikkat edilmesi gereken noktalar arasında, uluslararası oteller dışında belediyenin sağladığı çeşme suyunun içilmemesi önemlidir. Şişelenmiş su tercih edilmelidir. Küçük lokantalarda ise pişmiş yemekler et dışında pek bir şey yenmemesi tavsiye edilmektedir.
Pazarın Avantajları ve Yükselen Sektörler
Çin’in geçirdiği reform aşamaları, daha ileri gelişme için sağlam bir teknik ve malzemeye dayalı altyapı oluşturma yolundadır. Pazar etkinliği artmaktadır ve kazancın tüm topluma yöneltilmesi konusunda ciddi çalışmalar vardır. Çok geniş iç pazar, olağanüstü bir potansiyel sunmaktadır. Çin’in özellikle komşu ülkelere yönelik izlediği dış politika dolayısıyla bölgede ticari bağlar gelişmekte ve bu da potansiyeli yükseltmektedir.
Öncelik taşıyan sektörler arasında makine endüstrisi gelmektedir. Büyük makine ekipmanlarının imal edilmesi önemli bir ihtiyaçtır. Elektronik sanayinde dikkatler, entegre devreler geliştirilmesi, bilgisayar ve iletişim ekipmanları ve bilgi teknolojisi üzerine yöneltilmektedir. İnşaat sektöründe ise öncelik kent ve kırsal alanda konut yapımı ve yeni inşaat malzemelerinin geliştirilmesi üzerinde durulmaktadır.
Pazarın Mevcut Sorunları Açısından Değerlendirilmesi
Çin’in komünist geçmişinden kaynaklanan ve dış ticareti engelleyen uygulamalar henüz aşılamamıştır. Halen yöneticiler ekonomide kendi adlarına rol sahibi olmak istemektedir. Belli sektörler kayrılmakta ve bunlar yasa ve gümrük uygulamalarıyla korunmaya çalışılmaktadır.
Çin pazarında kalıcı bir yer elde edebilmek için üzerinde durulması gereken bazı hususlar aşağıda özetlenmektedir:
– Çin’de ülkemizin yeterli ölçüde tanıtımının yapılmadığı görülmektedir. Oysa kıyı bölgelerinde yaşayan, seyahat edebilme hakkını kazanmış ve yüksek gelir düzeyinde olan yaklaşık 190 milyon Çinli bulunmaktadır. Bu sayı Almanya, Fransa, İngiltere nüfusunun toplamı kadardır. Bu durum ekonomik ilişkileri uzun vadede etkileyecek fakat kısa vadede Türkiye turizmine olumlu katkıda bulunabilecektir.
– Çin’in petrol ithalatı yaptığı ülkeler dışındaki bütün ülkelerle olan ticaretinde fazla verdiği görülmektedir. Özetle bu sadece ülkemize özgü bir durum değildir. Ülkemizle aynı konumda olan ülkeler bu konudaki sıkıntılarını resmi düzeyde sürekli dile getirmekte hatta önlemler almaktadır. Çin’le olan ticaretimizdeki mevcut dengesizliğin tahammül edilemez boyutlarda olduğunu açık bir ifade ile Çin tarafına belirtmek gerekmektedir. Bu konuda ciddi zorluklar çıkaran ülkelerden Çin’in yaptığı satın almaları artırdığı görülmektedir.
– Çin’de Çin firmaları ile müteahhitlik alanında rekabet etmek zordur Fakat üçüncü ülkelerde çalışmak üzere işbirliği yapmak mümkün görülmektedir.
– Çin Türk özel sektörü açısından, ucuz, kar marjı yüksek, bir ithalat kaynağı olarak görülmektedir. Oysa Çin aynı zamanda çok önemli ve büyük bir pazardır. Ülkemizin daha iyi tanıtılması ile birlikte bu pazarda Türk ihraç ürünleri için de bir imkan ortaya çıkabilir.
– Çin’e mal satabilmek için öncelikle Çin’de fuarlara katılmak şarttır. Çin ticaret fuarlarının çok yoğun olduğu bir ülkedir. İddialı olduğumuz ürünlerde mutlaka fuarlara katılmamız, ayrıca bu fuarlarda milli katılımımızı ülkemizin gelişmiş çağdaş profilini net bir şekilde vurgulayarak en iyi şekilde gerçekleştirmemiz gerekmektedir.
– Diğer taraftan Çin’de devamlı bir temsilci bulundurmadan bu ülke ile iş yapmak çok zor görünmektedir. Uzaktan mal satmak ancak tesadüfen olabilmektedir. Bugün Çin’de hali hazırda pek çok Amerikan ve Avrupalı şirketin temsilcilikleri bulunmaktadır. Gerektiğinde Türk işadamları olarak topluca organize olabilmek de faydalı olabilecektir. Ayrıca özellikle SDŞ’ler, Çin pazarını ve İngilizceyi iyi bilen “Ticaret memuru” tabir edilen Çinliler istihdam edebilir.
– Ticarette kültürel faktör de önem arz etmektedir: Kuzeydoğu Asya ülkelerini ve özellikle Çin, Hong Kong ve Tayvan’ı bir bütün olarak değerlendirip, denizaşırı ülkelerdeki Çinlilerin de sadece kıta Çin’inde yatırım yaptıklarını göz ardı etmemek gerekir. 60 milyon kadar olan bu grup kendi kültürel anlayışları ile birbirleri ile ticaret yapabilmeyi başarmaktadır.
– Ayrıca Çin yatırımlarının özelikle gıda, turizm, enerji alanında ülkemize çekilmesi ihtimali üzerinde de durulabilir.
Sonuç olarak, yukarıda da özetlendiği üzere; Çin ithalatının yaklaşık %50’sini doğu ve güney bölgelerinden yapmaktadır. Ülkenin batı ve güney bölgelerinde kişi başına gelir, resmi olarak açıklanan kişi başına gelirin iki üç katına kadar çıkabilmektedir. Bu bölgelerde toplam nüfusun %10’nu oluşturan nüfus, harcama kapasitesi, zevk ve tercihlerin gelişmişliği açısından başlangıç olarak Türk işadamlarının da hedef kitlesi olabilecektir.
Dolayısı ile ticari açıdan dev bir olanak sunan Çin pazarına bölgesel ihtiyaçlar bazında yaklaşılmalıdır. Ülkemizin sınırlı kaynakları katma değeri yüksek ürünlerin tanıtımı, pazarlanması ve satışı amacıyla kullanılmalıdır. Çin pazarının sorunları ve sunduğu fırsatlar açısından değerlendirildiğinde Türk yatırımcı ve iş adamlarının bu pazardan, pay elde edebilmeleri; çaba gerektiren, pahalı fakat getirisi yüksek olabilecek bir süreç olarak değerlendirilmektedir.
TUCEM, Çinli yatırımcı ve işadamlarına Türkiye’dei Türkiye yatırımcı ve işadamlarına ise Çin’de hizmet vermektedir.
TUCEM ÇİN İKTİSADİ EŞLEŞTİRME MERKEZİ
TUCEM TURKISH CHINESE BUSINESS MATCHING CENTER
China Rep.Office: R. 326 No:1033 Kangding Road Jing’an 200042 SHANGHAI
Turkey Tel +902122687036 Fax:+902122687075
China Tel/Fax: +8652081361
Mobile in Turkey: +905324144965
Mobile in China: +8613918101054
© 2020 TUCEM - Çin İktisadi Eşleştirme Merkezi