Türkiye’nin Sanayi Mirası Sümerbank – AGÜ Hayalim!
Yazan: aguhayalim on 16 Eylül 2014 16 Eylül 2014
Genç Türkiye Cumhuriyeti 1923 yılında kurulduktan hemen sonra; bir tarım ülkesi olmaktan, sanayileşen ve modernleşme yolunda ilerleyen bir ülkeye dönüşme hedefini çiziyordu.
Bu kapsamda şeker fabrikaları, küçük yatırımcının birikimini değerlendireceği banka vb. kurum ve kuruluşların açılmasına öncülük edildi.
Fakat bu dönem, savaş sonrası olması nedeniyle açık bir şekilde girişimcinin ve sermayenin azlığıyla boğuşulan bir zamana denk geliyordu.
İşte bu dönem içinde Kayseri, parlayan bir yıldızı sahneye çıkarak ülkenin devlet eliyle meydana getirilen ilk sanayi tesislerinden birini halka tanıtıyordu.
Kayseri Sümerbank Bez Fabrikası olarak adlandırılan, Türk-Rus ortaklığında kurulan Türkstroj şirketi mühendisleri ve işçilerinin emeğiyle oluşturulan fabrika, 79 yıl önce tam da bugün açıldı.
Sümerbank fabrikalar zincirinin ilk halkası ve sonraki yıllarda yapılacak tesislerin bir nevi habercisi olan fabrika kurulduğu dönemde 150 civarında memur ve yönetici ile 1500-2000 civarında işçisi olan bir tesis durumundaydı. Fabrika hem Kayseri şehir hayatı ve ekonomisine hem de ülkenin sanayileşme hamlesine ciddi katkılar yaparak başarılı olmakta gecikmedi.
Dönemine göre oldukça ileri imkanlar sunan tesis; ülkemizdeki ilk lojmanlara, yazlık sinemaya, personelin iş sonrası stres atması için bir lokale, yüzme havuzuna, çalışanların çocuklarını bırakabildiği kreşe ve hemen çevresinde kurularak çocukların eğitim almasını sağlayan okullara sahipti.
Çalışanlarına sosyal imkanlar sunmasyla da adeta iş arayanlar için cazibe merkezi haline gelen Sümerbank Bez Fabrikası, özellikle caz konserleri, düğün ve balolarıyla da farklılığını ortaya koyuyordu.
90’lı yıllar geldiğinde artık yorgun olan fabrika tüm gücünü verse de kapanma gününün geldiğinin de farkındaydı. 1999 yılında kapanan tesis 2002 yılında ise taihi eser statüsüne alındı. Sonraki süreçte bir süre atıl halde, bir süre ise eğitim amaçlı kullanım girişimlerine sahne olan Sümerbank fabrikası, 2012 yılında Abdullah Gül Üniversitesi’ne devredildi.
AGÜ tarafından ‘Sümer Kampüsü’ olarak ve orijinal haline sadık kalınarak restorasyondan geçirilmekte olan eski tesis-yeni kampüs geçtiğimiz yıl ilk öğrencilerini de bünyesine kattı.
Cumhuriyet’in sanayileşmesine katkı yapan, onbinlerce kişiye iş imkanı, hayat tecrübesi, aile kurma şansı veren, günümüzde ise bir eğitim yuvası haline gelen Sümerbank Bez Fabrikası, AGÜ tarafından önce kampüse dönüştürülüp, sonra da 2012 yılında Singapur’da düzenlenen Dünya Mimarlık Festivali’nde “Eğitim Yapılarının Dönüştürülmesi” kategorisinde 1’nci olarak başarısını taçlandırdı.
16 Eylül 1935’te açılan tesis, 79 yaşını bitirmenin heyecanını ve açılış gününü bir üniversite kampüsü olarak kutluyor. Bizler de sizi aşağıda yer alan Sümerbank Bez Fabrikası’nın açılış günü çekilen video ile baş başa bırakarak, o günleri düşünerek kat edilen yolu hatırlamanızı öneriyoruz.
16 Eylül 2014, Video kaynağı: http://www.youtube.com
Önceki Yazı MAVEN
Sonraki Yazı Bulut Suyu