Kazanlar | Sonic Temizleme Sistemleri
Kömür-Linyit-Fuel-oil – Biokütle- gibi yakıtların yanması sonucu elde edilen kimyasal enerji, elektriğe çevrilir. Bu işlem için tesislerde değişik kazan sistemleri kullanılmaktadır.
Yakıtın çeşitli ateşleme sistemleri ile yakılıp ısının elde edildiği bölüm Kazan bölümüdür . Kazanın türüne göre 800-1300°C arasında değişir. Enerji santrali kazanlarının birçok çeşidi vardır. Bunlardan bazıları:
Bu kazanlarda yakılan yakıtların Süper Heater-Re Heater ve Ekonomizer ve AirHeater hatlarında egzos gazının taşımakta olduğu kül birikimlerinin engellenmesi için kurulumlar yapılmaktadır.
Yakılan yakıt türüne bağlı olarak bu bölümlerde kül yoğunlukları farklı derecelerde oluşmaktadır. Elde edilmek istenilen kuru buhar için, baca gazının boru demetleri üzerinden geçişleri sırasında bünyesinde mevcut bulunan ısıyı aktarması gerekmektedir. Ancak oluşan kül yoğunlukları sebebi ile bu ısı sağlıklı olarak aktarılamamakta ve bacadan atmosfere salınmaktadır. Oluşan küllenmenin engellenmesi için kurum üfleyiciler kullanılmaktadır.
Kockumsonics kurum üfleyiciler kül berterafı için etkin bir sistemdir. Kazan bölgesinde Süper Heater-Re Heater- Ekonomizer –AirPreHeaterSCR-ESP –Filtre –Fanbölümlerinde kurulmakta ve senkronize olarak kül yoğunlaşmasını engellemektedir.
Akışkan Yatak Teknolojisi :
Akışkan yatak teknolojisi; ekonomik değeri düşük ve temini kolay (0-10mm toz kömür, talaş, prina vb.) çok çeşitli yakıtları yüksek verim ile yakarak temiz ve güvenli enerjiden buhar/kızgın yağ üretim sistemidir. Ayrıca yüksek performanslı, çevre kirliliği yapmayan ve ekonomik olarak verimli yakma tekniği gelişmiş kazanlardır.
Çeşitli yakıt kaynaklarını ve tiplerini kullanma yeteneği ile işletmenize yakıta ait değişen masraflar ve bulunabilirlik konusunda esneklik sağlamaktadır.
Küçük kapasiteli kazanlardan büyük kapasiteli kazanlara kadar çok çeşitli kapasitelerde, farklı büyüklüklerde akışkan yataklı kazan yapıları geliştirilmiştir. 21. Yüzyılın başlarından itibaren akışkan yataklı kazan teknolojisi büyük yol katetmiş ve enerji sektöründe kendi payını büyük oranda arttırmıştır. Düşük kalorili linyit kömürü, ağaç talaşı, prina, fındık kabuğu vb. yakıtların ayrı ayrı veya birlikte yakılmasına olanak vermek için çok geniş işletme şartları göz önüne alınarak tasarlanmaktadır.
Düşük kalorili yakıtların kullanılması aynı zamanda başka oluşumlarada sebebiyet vermektedir. Bu oluşumlar ısı iletim hattı üzerinde oluşan Kül yoğunluklarıdır özellikle Economizör kısmı bu yoğunluğun aşırı birikim oluşturduğu bölgelerdir. Bu bölgelerde enerji kaybının oluşumunu engellemek için sıklıkla kül bertaraf edilmesi gerekmetedir.
Grafik ‘te Baca gazı akım hızı 3-5m/sn olan ünite içerisinde Düzgün akışa sahip bir akışkanı nmolekülleri bir birlerine mümkün olduğu kadar yakın kalmaya ve benzer davranışlar göstermeye meyillidir.
Sonuç olarak kül zamanla birikim oluşturmakta, ilerleyen süreçte ise bu baca gazında sıcaklığın iletim boruları yerine bacadan atılmasına sebep vermektedir. Bu oluşum işletmeler açısından bazen istenmeyen duruşlara veya uzun vadede temizlik için duruşlara sebebiyet vermektedir. Yine grafik üzerinde Sonic Horn etkisinin ısı iletim hatlarında oluşturduğu Türbülans (gazın hareket halindeki düzensizliğidir ) küllenmelerin yapısını bozarak yığın oluşumunu engellemekte gaz akımı ile filter katmanına ulaşmasını sağlamaktadır. Bu oluşumların engellenmesi için Sonic Kurum Üfleyiciler kullanılmaktadır.
Kockum Sonics® akustik temizleyiciler , geri çekilebilir kurum üfleyiciler için gerekli olan yürüyüş yolunun boyutunu en aza indirmek ve akustik temizleme ile elde edilebilecek tam bir temizleme sunmak için kazan dizaynlarına uygunluk sağlamaktadır. Akustik temizleyiciler çok difraktif düşük frekanslı ses dalgalarını kullandığından ne şekilde yönlendirimiş olurlarsa olsunlar tümyüzeylerde temizlik işlemi yapılabilir. Bu sadece basınç farkını korumak için kazan boyunca bir gaz yolu meydana getirerek , akustik temizleyicinin ısıl verimliliği ve de basınç farkını koruyarak tüm ısı transfer yüzeylerini temizlemesi demektir.
Yukarıdaki bilgiler baz alınarak Sistem Geri Kazanım süresi 10 Aydan daha kısa kabul edilmektedir. Sonik temizleme sisteminin satın alım ve bakım masrafı, aynı sonucu veren diğer yöntemlerekıyasla çok düşüktür. Aynı zamanda ses dalgaları iç yapı tarafından gölgelenemediğinden, körnoktaları temizlenmemiş halde bırakmayacaktır. Dahası, kazanları ses ile temizlemek borupaketleri üzerinde herhangi bir aşınmaya yol açmayacaktır.
Uygulama örneği ;
Kazanda kullanılan yakıt, %10'luk nem içeriğine sahip ahşap bıçkı talaşıdır ve kazan yüküne bağlı olarak otomatik şekilde eklenir. Sonik temizleyici, her 10 dakikada 5 saniyelik etkinleştirme süresine sahip bir zamanlayıcı aracılığıyla çalışır.
Växjö Enerji (VEAB), müşterileri için merkezi ısıtma ve elektrik güçbeslemesi üretmektedir. VEAB, kazan üreticisi Järnforsen AB tarafından1996 ile 1999 arasında teslim edilen, sonik temizleyiciler ile donatılmış üçadet kazana sahiptir. Tüm kazanlar, KockumSonicssoniktemizleme sistemi ile fabrikada üretilerek teslim edilmiştir.Bu çalışma, kazanlara işlemi geliştirme amacıylaIKT150/250 model sonik temizleyici ile donatılmış ve 1998'de teslimedilmiş 1,5MW integral tip kazanı sergilemektedir.Sıkıştırılmış havanın sonik temizleyiciye eklenmesinin sonucu yüksekyoğunluklu sestir. Bu durum, parçacıkları birbirine ve etrafındaki yüzeylereyapışması amacıyla bir gaz akımında havada asılı hale getirmeye meyillikuvvetleri aşan bir enerji seviyesi taşıyan ses dalgası yaratır; örneğin,sert bir tabaka kuramadan önce parçacıkları ayırarak yığılımı önleme.
Sonik temizleyici normal şekilde çalışırken 1,5MW kazandan çıkan egzoz gazı sıcaklığı150 derecedir. Sonik temizleyici kapalı ise egzoz gazları 48 saat içerisinde 25 derece artar.
Soniktemizleyici yeniden çalıştırılmaya başlandığında egzoz gazı sıcaklıkları 48 saatiçerisinde 150 dereceye elle temizleme olmadan düşürülür.Kazan, kapama sırasında yılda bir defa elle temizlenir ve yılda bir defa elle temizleme dışındaki mevcut tek temizleme sistemi, sonik temizleme sistemidir.Çalışanlar insanlı temizleme derdinden kurtulur; dahası, kapatma ve çalıştırma sırasındayakıtı odun ile petrol arasında değiştirmeye gerek yoktur. Egzoz gazı kaybı, verimlilikte 25 derecelik artış %1.3 enerji tasarrufu sağlayacaktır 2003'deki toplam enerji girişi8.500 MW/h sonik temizlemeden yapılan tasarruf yaklaşık olarak yılda 113MW/h'e eşit gelmektedir (Yılda Megavat Saat).
Bir çok uygulamada borularda korozyon ve erozyon riski olmaz
Buhar kurum üfleyicisinin tümden devre dışı bırakılması