Basilli Dizanteri (Shigellosis)
Shigella cinsi bakterilerin neden olduğu, genellikle kanlı mukuslu ishal, kramp tarzında karın ağrıları ve ağrılı dışkılama ile kendini gösteren akut, bulaşıcı bir bağırsak enfeksiyonudur.
Hastalığa neden olan bakterinin 4 türü vardır: Shigella flexneri, Shigella sonnei, Shigella boydii, Shigella dyssenteriae.
Bulaşmada küçük miktarlarda bakteri yeterli olduğu için fekal-oral yolla kişiden kişiye kolaylıkla bulaşabilmektedir. Bulaşma insandan insana temas yoluyla (hastanın dokunduğu kapı kolları, çatal, kaşık, bardak, havlu veya tuvalet musluklarından), kontamine gıda ve su tüketilmesi veya kontamine sularda yüzmekle olur. Salgınlar su ve gıda kaynaklı olmaktadır. Yaz aylarında sık görülür. Bakteri için sinekler tarafından mekanik taşıyıcılık da söz konusudur.
Hastalığın şiddeti bakteri türüne göre değişir. Bakterinin ağız yoluyla alınmasından 1-2 gün sonra ateş, kramp tarzında karın ağrısı, sulu dışkılama, bulantı gelişir. İshal genellikle kanlıdır. Hastaların çoğu yedi gün içinde komplikasyon görülmeksizin iyileşir. Bazen hastalarda kusma, nöbet (çocuklarda), enfeksiyon sonrası eklem iltihabı görülebilir. Belirtilerin kaybolduğu bazı kişiler hastalığı bulaştırmaya devam edebilirler.
Tanı dışkı incelemesi, dışkı kültürü ile konur. Tedavide sıvı elektrolit desteği önemlidir. Hastaya bol sıvı alması ve istirahat etmesi önerilir. Sağlıklı kişiler genellikle tedavi edilmeden 4-7 gün içinde iyileşebilir. Gün içinde çok sayıda sulu dışkılama ve kusması olanların, ateşi olanların, yaşlı ve çocuk hastaların hastaneye başvurmaları önerilir. Gerekli durumlarda bakteriye etkili antibiyotik tedavisi yapılabilir. Bu hem bakterinin yayılmasını önler hem de hastalığın süresini kısaltabilir.
Bu enfeksiyonu geçirenlerin bir kısmında eklemlerde ağrı, gözlerde irritasyon ve ağrılı idrar yapma ile karakterize postenfeksiyöz artrit gelişebilmektedir.
Dünyanın her yerinde görülebilen enfeksiyonlardır. Gelişmiş ülkelerde gelişmemiş ülkelere oranla daha az görülmektedir. Ülkeden ülkeye sıklık değiştiği gibi bakteri türlerinde de değişiklik söz konusudur. Gelişmemiş ülkelere seyahat edecek kişiler, özellikle kalabalık ve hijyen şartlarının iyi olmadığı ortamlarda bulunacaklarsa risk yüksektir.
Sık sık eller yıkanmalı, el hijyenine dikkat edilmelidir.
Çiğ sebze meyve yenilecekse temiz ve bol su ile yıkanmalı, standart su ve gıda güvenliği önlemlerine dikkat edilmelidir.
Besinler karasineklerden korunmalıdır.
Kendinizi hasta hissediyorsanız, özellikle ateşiniz, karın ağrınız ve kanlı ishaliniz varsa, hemen doktorunuza veya bir sağlık kuruluşuna başvurun.