Nurettin Topçu ödül olarak ne istemişti? - 29.03.2010 19:16 - Haber Name
Çalışması, Sorbonne Üniversitesi Felsefe Jürisince en başarılı doktora tezi seçilen Nurettin Topçu'ya ödül olarak altın saat ya da istediği bir ülkeye seyahat imkanı önerilir.
Hayatı, eserleri, etkinlendiği ve etkilediği isimleri edebi bir dille okuduğumuz eserden sizlere göz kirası olarak oldukça ilginç bir bölüm seçtik.
Nurettin Topçu'nun Avrupa Macerası onun fikir dünyasının önemli bir bölümünü oluyşturuyor ve dünyaya bakış açısını etkileyen önemli unsurları içeriyor. Buyurun o maceraya beraber tanıklık edelim:
Mehmet Akif’in medeniyet telakkisini kavramış ve ilmini almak için Akif’in oğlu Asım’ı niçin Batı’ya göndermiş olduğunu idrak etmiş olan Nurettin Topçu, daha iyi bir eğitim alabilmek için Avrupa’da tahsil görmek gerektiğinin farkında olarak liseyi bitirdikten sonra kendi imkânlarıyla Millî Eğitim Bakanlığı’nın açmış olduğu Avrupa imtihanlarına girmiş ve kazanmıştır. (1928)
Burslu öğrenci olarak Hamdi Akverdi, Vehbi Eralp ve Ziya Somar ile birlikte o zamanki Batı düşüncesinin kalbi olan Fransa’ya gitmiş. Remzi Oğuz Arık, Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, Cevdet Perin ve Bedrettin Tuncer bu dönemde Paris’tedirler. Topçu’nun Fransa yıllarında özellikle Remzi Oğuz Arık ve Ziyaeddin Fındıkoğlu ile görüşmeleri olmuştur.
... Nurettin Topçu, politikanın çirkin yönlerini çok iyi bildiği için politikayla uğraşmamış ve çevresindekilerin de uğraşmasını istememiştir.
Bununla birlikte Demokrat
Parti’nin iktidara gelirken kullandığı “yeter söz milletindir” şeklindeki slogandan ve tek parti döneminin Batıcı seçkinciliğine karşın Demokrat Parti’nin halka değer vermesinden etkilenmiştir. Böyle olmasına rağmen, toplumsal
ve ekonomik politikaları açısından Demokrat Parti çizgisinden uzak durmuştur.
İçinde Anadoluculuğun önemli yeri olan İslâmî
milliyetçilik fikrine sahip Topçu, çeşitli mukaddesatçı ve milliyetçi teşekküllerde faal bir şekilde rol almıştır. Demokrat Parti’nin getirmiş olduğu nispi özgürlük havası içinde milliyetçi derneklerin birleşmesi ile Bekir Berk, Fethi Gemuhluoğlu, F. Kadri Timurtaş, Şadi Pehlivanoğlu
ve Sait Bilgiç tarafından Türk Milliyetçiler Derneği kurulmuştur.
Fransa’nın Türkiye’deki liselerin denkliğini kabul etmemesinden dolayı Topçu buradaki eğitimine Paris’teki Bordeaux Lisesi’nde başlamıştır. Bu lisede özellikle üçyönden kendini göstermiştir: Birisi, yazdığı ilk denemeleri, üyesi olduğu Sosyoloji Cemiyeti (L’association de La sociologie)’ne gönderip onun yayın organında yayınlaması; diğeri Hareket Felsefesi’nin4 kurucusu Fransız filozofu Maurice Blondel (1861-1944) ile tanışıp bu tanışıklığın mektuplaşmaya kadar varan samimi bir diyaloga dönüş mesi ve bir diğeri de, psikoloji sertifikası almış olmasıdır.
İki sene sonra Strazbourg’a giden (1930) Topçu, burada üniversite tahsiline başlamış; psikoloji ve güzel sanatlar, genel felsefe ve mantık, çağdaş sanat tarihi, sosyoloji ve ahlâk, ilk zaman sanat ve arkeolojisi dersleri almıştır.
Ayrıca ilim ve fikir adamı, yazar, tıp doktoru Adnan Adıvar (1882-1955) ve Fransız şarkiyatçısı Louis Massignon (1883-1962) ile tanışmış ve Adıvar’ın Massignon’a vermekte olduğu Türkçe dersini daha sonra devam ettirmiştir.
Strazburg’da tamamladığı doktorasını 1934 yılında Sorbonne Üniversitesi’nde vermiştir. Doktora savunmasını, o sırada Paris’te bulunan Abdülhak Adnan Adıvar ile eşi Ha-lide Edip Adıvar da büyük bir ilgiyle izlemiştir. Böylece o, Sorbonne Üniversitesi’nde doktora yapan ilk Türk öğrenci olmuştur. Doktora çalışması “Confirmisme et Revolte”5 is- mindedir. 1934 yılında Paris’te Fransızca olarak yayınlanmış olan eser, yıllar sonra “İsyan Ahlâkı” ismiyle Türkçe’ye de çevrilmiştir.
Bunun üzerine yetkili Profesör, Nurettin Topçu’nun yanına gelerek durumu anlatır ve ödül olarak
neyi istediğini sorar:
Nurettin Topçu’nun kendisine yapılan teklife verdiği cevabı duyan herkes hayret ve hayranlık içinde kalmıştır.
Fransa’da 1928-1934 yılları arasında kalan Nurettin Topçu, burada kendisini iyi bir şekilde yetiştirmek için bütün imkânlarını kullanarak okul, ev, kütüphane arasında gidip gelmiş ve fevkalâde dinamik bir öğrencilik hayatı geçirmiştir. Bordeaux Lisesi’ndeki iki yıllık öğrenimi de dâhil olmak üzere toplam altı yıl kalmış olduğu Fransa’da, liseyi tamamlamak için almış olduğu tahsilin
yanında, hem üniversite lisans öğrenimi görmüş, hem de doktora yapmıştır. Bu yıllar onun meslekî ve fikrî kişiliğinin oluşmasında önemli bir fonksiyona sahiptir.
Türkiye’nin en önemli isyancı ve metafizikçi şairi Mehmet Akif ile demokratı Hüseyin Avni Ulaş’ı (v. 1948) tanıma fırsatı bulan Topçu, Fransa yıllarını yüzyılın iki metafizikçisi Blondel (v. 1944) ve Bergson (v. 1940), tasavvuf araştırmacısı ve şarkiyatçısı Luis Massignon (v. 1962) ile Remzi Oğuz Arık’ın fikirlerinin sentezini yapmıştır.
Avrupa Dönüşü ve Evlenmesi
Nurettin Topçu, Blondel’in “Şark’ta felsefe olmaz, burada kal” önerisine rağmen10 Sorbonne Üniversitesi’nde felsefe doktorası veren ilk Türkiye vatandaşı olarak kafa- sındaki tereddüt ve sorularla birlikte baba ocağına dönmüş (1934) ve Galatasaray Lisesi’nde felsefe öğretmeni
Bundan sonra Erzurum Kongresi’nin güçlü isimlerinden biri olan ve küçük yaştan beri tesiri altında kaldığı aile dostu Hüseyin Avni Ulaş’ın kızı Fethiye Hanım ile evlendi.
Konunun devamını ve Nurettin Topçu'nun hayatınının ilginç yönlerini, eserlerini daha yakından tanıma imkanını Hüseyin Karaman'ın eserinde bulabilirsiniz
Etiket(ler): haber, nurettin topçu, milliyetçilik, bayrak, sorbon ünivrsitesi, ödül