Anne Olunca Anladım - BENAL BÜYÜKGEBİZ - Bebekler ve çocuklarda sıvı tüketimi
Yaz zamanı sıvı tüketimi daha da önem kazanır. Yaz aylarında bebeklerin-çocukların yeterli ve sağlıklı sıvı aldığından emin olmalısınız. İşte önerilerim...
ÇOCUKLARDA YETERSİZ SIVI TÜKETİMİ FİZİKSEL VE ZİHİNSEL PERFORMANSI NASIL ETKİLER?
SIVI TÜKETİMİNDE AKILLI TERCİHLER
BEBEĞİN YEDİĞİ EK BESİNLERİN MİKTARI ARTTIKÇA VE KIVAMI DA DAHA DA KATILAŞTIKÇA SIVI İHTİYACI DA ARTAR. BU DÖNEMDE ARTIK SIVI DA VERİLMESİ GEREKİR. BU DÖNEMDE SAĞLIKLI SIVILAR NELERDİR?
Tercih edilebilecek sağlıklı sıvıların başında doğal olarak su gelir. Kullanılan suyun temizliği de içerdiği elektrolit yükü de önemlidir. Her koşulda suyun temiz ve mikropsuz olduğundan emin olmak gerekir. Ancak ilk aşıları tamamlandığı için artık kaynatılmasına gerek olmayabilir. Bebeğin içeceği su, "düşük mineralli su" olmalı, küçük hacimlerde satılan ambalajlar tercih edilmelidir. Suyun güneşte kalmaması da önemlidir.
Bu dönemde bebeğin içebileceği diğer sıvı da meyve sularıdır. Meyve suları hazır meyve suyu olmamalıdır. Daima taze meyveden taze olarak hazırlanmalıdır. Bekletmeden içirilmelidir. Ve kalan meyve suyu da bekledikten sonra tekrar bebeğe verilmemelidir. Meyve suyu da bir ek besindir. Bu nedenle ilk denendiğinde az miktarda içirilmeli, bebekte bir sorun olmadığından emin olduktan sonra, içirilen miktar arttırılmalıdır. Bu dönemde içebileceği günlük meyve suyu (1-6 yaş grubunda)miktarı 120-180 ml ile 7-18 yaş grubunda ise günlük meyve suyu tüketimi 240  360 ml ile sınırlandırılmalıdır.
SEBZE MEYVE YEMEYEN BEBEKLER-ÇOCUKLAR İÇİN ANNELERE ÖNERİLER
Bebeklerin/Çocukların meyve ve sebze tüketimi konusunda, çocuk beslenmesi konusunda dünyada söz sahibi olan kurumların önerilerine baktığımızda, sağlıklı beslenebilmeleri için çocukların günde toplam 5-9 değişim (değişim = yaş gruplarına uygun porsiyon miktarı) meyve ve sebze tüketmelerinin önerildiğini görüyoruz. Ancak, yine tüm dünyada benzer şekilde çocuklar özellikle sebze olmak üzere, hem sebze hem de meyve tüketiminde yetersiz kalıyorlar. Yeteri kadar sebze ve meyve tüketemiyorlar. Çoğu sevmiyor ve yemek istemiyor. Kimi bazı meyve ve sebzeleri tercih ediyor, diğerlerini yemeği reddediyor. Bu nedenlerle de çocuklar günlük almaları gereken miktarda sebze ve meyve tüketemiyorlar.
İşte bütün bu nedenlerle, özellikle sebze ve meyve tüketiminde sıkıntı yaşayan, yemek istemeyen ya da yeteri kadar yemeyen-yiyemeyen bebeklere, çocuklara söz konusu meyve-sebzeler koyu kıvamlı sıvılar olarak, "smoothie" olarak verilebilir. Bu özellikteki besleyici sıvılara yoğurt ve süt ilave edilebilir. Bu durumda hazırlanan besin daha da besleyici olur. Protein, enerji ve kalsiyum içeriği artar.
ÇOCUKLARA SIVI TÜKETİMİ ALIŞKANLIĞI NASIL KAZANDIRILIR?
Diğer pek çok konuda olduğu gibi çocuklarda sıvı tüketimi-su içme alışkanlığı erken yaş gruplarında kazandırılmalıdır. İlk altı ay süreyle anne sütü emdiği dönemde özel bir sıvı içmesine gerek yoktur. İkinci altı aylık dönemde katı besin tüketmeye başladıktan sonar yemekten sonraki saatlerde ikinci öğüne yarım saat kalana kadar aralıklı olarak bebeğe su teklif etmek önemlidir. Ancak, yemek arasında su içirmek veya yutmasını sağlamak için her kaşıktan sonar su içirmek sağlıklı uygulamalar değildir. Ayrıca su teklif ettiğinizde içmediği zaman zorlamak da doğru değildir.
Bebek bir yaşından sonra yürümeğe başlar. İşte bu dönemde suyu bebek için erişilir kılmak gerekir. Çocuk susuzluğunu hissettiğinde suyu hatırlaması ve istediği zaman da içebilmesi için su çocuk için kolay ulaşılabilir olmalıdır. Bu daha sonraki yaş gruplarında da çok önemlidir. İngiltere'de yapılan araştırmada okula giden çocuklara derste su içme izni verildiğinde ve gerek sınıflarına gerekse okula su sebilleri konduğunda çocukların su tüketimlerinin arttığı görülmüştür.
Üzerinde durulması gereken bir diğer konu da ebeveynin sıvı-su tüketimi ile örnek olmasıdır. Çocuklar gördüklerini öğrenir ve uygularlar. Bu nedenle ebeveynler sağlıklı sıvı tüketimi alışkanlığının gelişmesinde örnek olmalıdırlar. Bu nedenle de tercih ettikleri sıvının özelliğine dikkat etmelidirler. Yemekte kola içen anne-babanın çocuğu da kola içmeyi öğrenir. Bütün bu nedenlerle evde sağlıklı sıvılar bulunmalı ve tüketilmelidir. Şeker katkılı, aromalı içecekler sağlıklı değildir.