Sonsuza Giden Dil - Michel Foucault
Sonsuza Giden Dil (Seçme Yazılar 6)
Seçme Yazılar 6
Dits et Ecrits 1954-1988
Sonsuza Giden Dil, Foucault'un kitapları ile College de France'ta verdiği derslerin dışındaki metinlerini bir araya getiren Dits et ecrits'den Türkçeye yapılan altı ciltlik çeviri seçkisinin son cildini oluşturuyor. Daha önceki ciltler Foucault'nun çağdaş düşünce ve eylem dünyasına çok farklı alanlarda damgasını vurmuş ve kalıcılığı kuşku götürmeyen müdahalelerini kapsamlı bir biçimde ele alan yazılarından oluşuyordu. Entelektüelin günümüz Batı toplumlarında ve özellikle 68 olaylarından sonra edindiği yeni anlam ve işlev, modern felsefenin bir veril olarak aldığı öznenin aslında bilgi iktidar tarafından nasıl kurulduğunun bilim tarihi ve siyaset teorisi üzerinden derinlikli bir analizi, iktidarın bu süreçte kullandığı kapatma ve gözetleme pratiklerine dair tarihsel gözlemler, birer rasyonalite biçimi olarak bilgi ile iktidarın hem ayrı ayrı hem de birbirleriyle karşılıklı ilişki içinde anlaşabilmesini sağlayan analiz biçimleri olarak arkeoloji ve soybilimin ayrıntılı tartışmaları ve nihayet Foucault üzerindeki çok önemli etkileri olmuş on dokuzuncu ve XX. yüzyıl düşünürlerine dair değerlendirmeler..
@indefini·16 May 2018
‘’Bir yansıma felsefesinde göz, hiç durmaksızın kendine daha içsel olma gücünü, kendi bakma yetisinde bulur. Gören her gözün ardında daha ince, pek belli belirsiz bir göz vardır, ama bu öyle çeviktir ki, doğrusu, her şeye kadir bakışı teninin beyaz küresini kemirir; ve bu gözün ardında bir yenisi vardır; git gide daha incelikli olan ve bir süre sonra, töz olarak yalnızca bir bakışın katışıksız şeffaflığına sahip olacak olan daha başka gözler de vardır. Göz, maddesiz olarak bir merkez kazanır; hakikatin ele gelmez biçimleri buradan doğar ve birbirine bağlanır: Hükümran özne, şeylerin bu yüreğidir. Bataille’da hareket tersidir: Gözün küresel sınırını aşan bakış, kendi anlık varlığı içinde gözü oluşturur; onu bu ışıklı ışıldaması içine sürükler (dökülen kaynak, akan gözyaşları, bir süre sonra kan), onu kendi dışına fırlatır, ona sınırı geçirtir, orada, göz varlığını derhal yok edecek kadar güçlü fışkırır ve ellerin arasında, küresel kütlesi tüm bakışı söndürmüş olan, yuvasından çıkmış bir gözün damarlı, küçük beyaz yuvarından başka bir şey kalmaz. Bu bakışın gizlice dokunduğu yerde ise kafatasının oyuğu, bir gece küresi kalmıştır yalnızca; bu kürenin önünde, oyulmuş göz, yuvarını yeniden kapatarak onu bakıştan yoksun bırakır, ama bununla birlikte, şimdi ölü bakışı hapseden yok edilemez çekirdeğin seyrini de bu yokluğa sunar. Şiddetin ve oyup çıkarmanın bu mesafesinde, göz mutlak olarak görünür, ama her türlü bakışın dışındadır: Felsefe yapan özne, kendinin dışına atılmıştır, sınırlarına kadar kovalanmıştır; ve felsefi dilin hükümranlığı, bu mesafenin dibinden, yuvasından çıkarılmış öznenin bıraktığı ölçüsüz boşluğun içinden konuşan şeydir.’’
Sonsuza Giden Dil, Michel Foucault
"Blanchot’nun dediği gibi, ölmemek için yazmak, hatta belki de ölmemek için konuşmak kuşkusuz sözün kendisi kadar eski bir görevdir. Bir öykünün akışı içinde, en hayati kararlar bile kaçı­nılmaz olarak askıya alınır. Söylemin bir ok uçuşunu, kendi asıl mekânı olan zamanı geri çekerek durdurma gücüne sahip olduğunu biliyoruz. Homeros’un dediği gibi, tanrılar, insanlara gönderdikleri felaketleri sırf insanlar onları anlatabilsin diye göndermiş olabilirler ve belki de söz, sonsuz kaynağını bunun mümkün olmasında buluyordur. Ölümün yaklaşması, hükmedici jesti, insan belleğinde yarattığı sıçrama, varlık ve şimdiki zamanda kendisinden hareketle ve kendisine doğru konuştuğumuz boşluğu oyuyor olabilir."