Toz Diskli NGC 247 Gökadası
değişken yıldızESOGökadangc 247sefeid yıldıztoz diski
Uzaklığı 11 milyon ışık yılı olarak düzeltilen NGC 247 gökadası. (ESO)
Son derece eğimli NGC 247 gökadasının bu görüntüsü ESO’nun Şili’deki La Silla Gözlemevi’nde bulunan MPG ESO 2.2 metrelik teleskopla alındı. Dünya’dan bakıldığında böylesi bir eğimle görünen gökadanın uzaklığı da bundan dolayı yanlış hesaplanmış.
NGC 247 gökadası güney yarıkürede görülebilen yakın sarmal gökadalardan biridir. ESO’nun teleskopuyla alınan yeni görüntüde pembe renkle gösterilmiş olan ve bol hidrojen bulutlarıyla yüklü bölgeler yeni yıldız oluşum yerleridir. Bundan dolayı da gökadanın sarmal kolları düzensiz ve gevşek bir görünüm sergiliyor.
NGC 247, Heykeltıraş Gökada Kümesi’nin bir üyesidir (Grubun başka bir üyesi olan NGC 253’le ilgili çalışma için tıklayın.) Heykeltıraş kümesi, Samanyolu’nun içinde olduğu gruba en yakın olan gruptur.
Gökbilimciler bir gökadanın bize olan uzaklığını ölçmek için sefeid adı verilen değişken yıldızları kullanır. Sefeidler parlaklıkları düzenli olarak değişen parlak yıldızlardır. Yıldızın gözlenen parlaklık değişimleri temel alınarak basit matematiksel bir yöntemle yıldızın asıl parlaklığı ortaya çıkarılır. Parlaklığı elde eden gökbilimciler bu bilgiyle yıldızın bize olan uzaklığını hesaplarlar. Gökbilimcilerin sefeid değişken yıldızlarını gözleyerek yaptıkları bu uzaklık hesaplaması elbette kusursuz değildir.
Sefeid yıldızından yola çıkan gökadayı çevreleyen ya da yolu üzerindeki bir toz bulutunun içinden geçerse zayıflar ve dünyadan olduğundan daha az parlak görünür. Bu da yıldızın bulunduğu gökadanın asıl yerinden daha uzakta olduğu kanısına yol açar. İşte NGC 247’de de olan budur. Gökadadan yayılan ışık gökadayı çevreleyen toz diskinin içinden geçtiği için parlaklığı azalır.
Gökbilimciler bu etkilere hesaba katarak yaptıkları yeni bir hesapla NGC 247’nin bizden uzaklığını bilinenden 1 milyon ışık yılı kadar yakın yani 11 milyon ışık yılı olarak hesapladılar.
Görüntüde NGC 247’nin arka planında parlayan birçok gökada da görünüyor. Görüntü mavi, sarı/yeşil ve kırmızı filtreler ile alınan farklı pozların birleştirilmesiyle oluşturuldu. Ayrıca hidrojen gazının bulunduğu bölgelerin tespiti için kırmızı filtre kullanıldı.