HDP Kars Belediye Eş Başkanı Ayhan Bilgen, kayyım siyasetinin bölgedeki etkilerini, HDP’nin katılımcı demokrasi iddiasının test edildiği yerel yönetimler sınavını, değişen Kürt sosyolojisini ve Kars’taki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
"Artık şikayet eden, sadece söz üreten muhalefet döneminin, vitrin, temsil ve liderliğe dayalı siyasetin kapandığını" savunan Bilgen, "Parti içi demokrasinin siyasetin yapısal sorunu olduğunu belirtiyor ve ekliyor; HDP de dahil değişmek zorunda; değişmeyen şey çürür, yozlaşır" diyor.
"Merkeziyetçiliğin aslında Türkiye'yi böleceğini" ifade eden Bilgen, Abdullah Öcalan'ın kardeşi Mehmet Öcalan'la yaptığı son görüşmedeki "Siyaset kendin için, etrafın için, akrabaların için yapılıyorsa bu affedilir bir şey değil’ sözlerini; bir isyan olarak yorumluyor.
Bilgen, “Ben HDP’nin karşı karşıya bulunduğu birinci tehlikenin bu olduğunu düşünüyorum. HDP çok kişi tutuklandığında, çok kişi cezaevine atıldığında, çok kişi siyaseten yasaklandığında bitecek bir hareket değil. Çünkü bir toplumsal mücadelenin yansıması… Asıl tehlike çürümedir, yozlaşmadır, siyasi kirlenmedir ve siyasetin amaçlarının varlık sebebi ile çelişkili duruma düşmesidir. Dolayısıyla bence son derece kritik hayatı bir uyarı var. Yani bu söz öylesine söylenmiş, genel geçer bir söz değildir. Bir durum değerlendirmesi olarak okumalı. Bunun bir felaket olduğuna işaret ediyor. Bence bir isyan” diyor.
Ayhan Bilgen, T24'ten Candan Yıldız’ın sorularını yanıtladı.
Valilikteki bazı koordinasyon toplantılarına belediye başkan yardımcılarımız katılıyor ama bu toplantıların gündemi daha çok belediyenin temizlik ve zabıta denetim hizmetleriyle ilgili. Bunun dışında bir paylaşım söz konusu olmuyor.
Dezenfekte hizmetleri yoğun biçimde devam ediyor. Sokaklarda yıkama çalışmaları sürdürülüyor. Şehirde sokak hayvanlarına mama besleme noktaları oluşturuldu.
“KARS BELEDİYESİ’NİN GEÇMİŞ DÖNEMDEN ÇOK BORCU VAR; KAYYIM ATAMAK İŞLERİNE GELMİYOR OLABİLİR”
İlerleyen dönemde de kayyım atamaları, bütçe üzerindeki, personel üzerindeki baskılar hizmet verilmesinde ciddi bir engelleyici rol oynadı. Fakat tabii bütün bunlar aslında sonuç itibariyle bir yirmi yılın özeleştirisini yapmamayı haklı kılmaz. Dolayısıyla da burada var olan yapılmış olan işlerin iyi sunulamamasıyla ilgili de sorunlar var.
Kadınların yerel yönetimlere katılması, sosyal belediyecilik bütün bunlar hafife alınmayacak kadar önemli şeylerdi hele o şehirlerde bunu yapmak büyük anlam ifade ediyordu. Fakat ne yazık ki bunların sunumu konusunda hem genel medya ambargosu hem de bunları sunma konusunda kendi araçlarını oluşturamama gibi özeleştiriyi hak edecek bir tablo var.
MHP, HDP, AKP, CHP ve DSP var. Dolayısıyla da beş partinin temsil edildiği ve HDP’nin bir çoğunluğa sahip olmadığı bir meclis aritmetiği. Bunun aynı zamanda şehirde karşılığı var. Bir de şehrin dibe vurmuş olması, geçmişten devralmış olduğu enkaz bu şehirde yapılan her iyi işin aslında takdirini sağlıyor.
Yapılması gerektiği halde yapılmamış şeyler başlı başına önem arz ediyor ama daha önemlisi yapılmış yanlışlar var. Bir tanesi borç politikası… Bir belediyenin borçlanma sınırlarının yasal sınırları da aşılmış. Bu anlamda soruşturmalar var zaten. Herhalde Türkiye nüfusuna oranla kişi başına düşen borç miktarına baktığınızda Kars’ın borçlanma oranı büyükşehirlerin çok üstünde. İkincisi de kuralsızlığın şehirde olağan hale gelmesi. Yani her şey sanki belediye başkanının iki dudağı arasındadır, başkan isterse her şeyi yapabilir anlayışı... Yani şehirde kurallarla yaşamak (bu kurallar sonuçta toplumsal faydaya dayalı kurallar olmalı, yoksa Katolik kuralcılıktan bahsetmiyoruz ) o kadar sistematik biçimde ihmal edilmiş ki siz o kuralları toplum yararına uygulamaya kalktığınızda bu alışkanlıklar karşınıza çıkıyor.
“MUHALEFETSEN ARTIK SADECE ŞİKAYET ETMEYECEKSİN; İKTİDAR OLMADAN ÇÖZÜM ÜRETECEKSİN”
“ARTIK İNSANLAR AJİTASYON DEĞİL SOMUT ŞEYLER GÖRMEK İSTİYOR”
“ASIL MERKEZİYETÇİLİK BÖLER”
150 yıl önce ademi merkeziyetçi bir anlayış egemen olsaydı belki Osmanlı parçalanmayabilirdi, bu kadar toprak kaybı yaşamayabilirdi. Tam tersine merkezileştikçe bölündü, dağıldı. Bugün Ortadoğu'da geldiğimiz nokta o döneme çok benziyor. Ne kadar merkeziyetçileşirsen o kadar mı birlik beraberliğini korur yoksa tam tersine ne kadar yetki devredersen o kadar birlikte yaşam projesi hayat mı bulur? Bence çok net biçimde ikincisi… Bir özgüven meselesi… Yani siz çalışma arkadaşlarınızla yetki paylaşımında, işi paylaşmak konusunda bir güvensizlikle, ‘ben bilirim, ben yaparım’ psikolojisiyle davranırsanız orası yönetilemez hale gelir.
“ MECLİS KARARLARI YÜZDE 98 OYBİRLİĞİ İLE GEÇİYOR”
“PARTİ İÇİ DEMOKRASİ SİYASETİN YAPISAL KRİZİ”
En büyük kriz kişilerin kurtarıcılığı üzerine kurulu ilkel toplum ve siyaset beklentisi… Yani siyasi liderlere kötülük yapıyoruz aslında. Elbette ki zor dönemlerde siyasete öncülük yapmak, karar almak cesaret isteyen şeyler; bunlar çok değerli şeyler. Ama şuna dönüşmemeli; toplum pasif biçimde bir kurtarıcı bekleyecek, bir siyasi lider çıkacak ve toplumun kurtaracak… Bu efsane… Biz hâlâ 5 yılda bir sadece oy vermeye odaklı bir demokrasiden bahsediyorsak ve katılımcı kaliteli bir demokrasi yerine temsili demokrasiyi yeterli görüyorsak o zaman seçtiklerimize kötülük yapıyoruz. Niye o yükü onlar tek başlarına taşısınlar. O zaman şuna dönüşüyor; siz yükü paylaşmayacaksanız, birlikte karar alıp birlikte sorumluluğu taşımayacaksanız, o zaman seçilenler ya toplumsal fedakarlık ve adanmışlık duygusu yapacaklar yani bütün yükünüzü taşıyacaklar ya da kişisel çıkar ya da işte ego tatmini için yapacaklar. İkincisi Türkiye siyasetinin şu anda en büyük handikabı. Dolayısıyla liderleri denetlemek liderleri desteklemektir, güvensizlik değildir.
“KRİZ SONRASINI DİZAYN ETMEK ZORUNDAYIZ”
Şu anda eğer bir kurucu siyaset, ahlakı, kültürü inşa edilemezse bir süre sonra bu krizleri bu yöntemle yönetmek mümkün olmayacak. Bu herkes için geçerli… Yani biz krizi yönetme sorumluluğu taşıdığımızı düşünüyorsak, siyaset bir geçiş zamanı yönetimiyse yani orada rövanşizmden medet ummuyorsak, sonrasını dizayn etmek zorundayız. İbn-i Haldun ‘un dediği gibi insanlar doğar, büyür, ölür. Devletler de iktidarlar da partiler de böyle organizmalardır. Yani bir siyasi liderin ömrü bitebilir ama sonrasına dair ne kurduğunuz neyi hazırladığınız önemlidir. Sadece yıkmaya dair bir şey kurduğunuzda sonraki öncekini aratabilir. Yani Erdoğan’ın kötü taklitleri ya da 2002’de yaşananı tekrar yaşayalım, üç beş yıl daha nefes alalım değil; bence bunun çok ötesinde bir tablo var ve muhalefet de kendini bu kurucu siyasete odaklamalı.
“BATIDAKİ KÜRTLERİN SORUNLARI DEĞİŞİYOR”
İstanbul’da yaşayan Kürt sayısı Kürt şehirlerinin büyük kısmından daha fazla. Evet yerel seçimlerde Kürtler birkaç şehri kaybettiler ama İstanbul'daki değişim, Ankara’daki değişim, Adana’daki değişimde kritik anahtar bir rol oynadı. Bu da sosyolojinin bir sonucu…
İki türlü okumak isterim, öyle anlamak isterim. Birincisi toplumsal barışı inşa artık sadece bir müzakere konusu değildir. Yani sadece muhataplarının oturması, fotoğraf vermesi konusu değildir. Yani önceki dönemin başarısızlığından çıkarılacak birinci ders, toplumsal barışı inşa etmeden siyasal barışın inşa edilemeyeceği. İnşadan kasıt toplumsal sürecin yeniden daha farklı yönetilmesi ihtiyacıdır. İkincisi de siyasetin demokratikleşmesidir. Türkiye'yi demokratikleştirme iddiasında, hatta kurucu siyaset yani kurucu meclis, kurucu anayasayı önemseyen bir partiyseniz ki HDP başından beri hep bunu söyledi. Sancar’ın sözlerini HDP‘nin yeniden yapılanması gibi okumak gerektiğini düşünüyorum. Kastettiğim şey geçmişi inkar etmek, emeklere saygısızlık değil. Kastettiğimiz şey, bu bir yürüyüştür, zaten değişmeyen şey yozlaşır biter. Bugün gelinen nokta Türkiye siyasetine dair durum değerlendirmesi yapmayı ve yeni duruma göre yapılanmayı zorunlu kılıyor. Yani siz yüzde 5’lik partiyi yönettiğiniz gibi yüzde işte 13’lük partiyi yönetemezsiniz. Eğer yönetmeye talipseniz yönetmeye hazır hale gelmek zorundasınız. Yönetmek sadece ilan edilecek bir şey değildir. Yönetme pratiğini bir taraftan yapmaya başlamaktır. Talep eden değil, üreten, sorun çözen bir performans ortaya koymaktır.
Söz olarak ne değişmeli?
#HDP Kars Belediye Eş Başkanı Ayhan Bilgen
1 CHP’li Polat: PTT, çalışanlarını tehdit ediyor 2 Türk Hemşireler Derneği Başkanı: Bilim Kurulu'nda... 3 Yunanistan’daki gemide 70 Türkiye vatandaşının... 4 İrlanda Başbakanı Varadkar, koronavirüsle mücadele... 5 Koronavirüs: 'Diyarbakır’da şu ana kadar... 6 Emekli bayram ikramiyeleri ne zaman yatacak? 7 Halkın yüzde 84'ü sokağa çıkma yasağını... 8 Virüs neden bazı gençleri de öldürüyor? 9 HDP’den infaz düzenlemesine şerh: Toplumsal barışı... 10 Af niteliğinde paket: Kişiye karşı suç işleyenler...