Arap Körfezi’ndeki iki küçük ada, Bahreyn ve Katar arasındaki gerilim tüm şiddetiyle geri dönmüş gibi görünüyor.
Gerilimi sahneye döndüren ise bir deniz üssü, bir televizyon programı ve buna yönelik üst düzey açıklamalar. Son üç günün özeti şöyle: El-Cezire kanalı bir belgesel yayınladı ve Doha yeni bir askerî deniz üssü kuracağını ilan etti.
Independent Arabia’ya konuşan Bahreynli kaynaklara göre hedef, bu teknelerin ve deniz birimlerinin Bahreyn’e ait adaların karşısına yerleştirilmesi.
Hikâye, pazar akşamı Katar’ın limanların ve petrol tesislerinin korunması ve sınırların güvenliğine tahsis edilmiş en büyük deniz üssünün açılacağını duyurması ile BAE’nin doğu kıyısının ortasında, Doha’nın kuzeyine yaklaşık 30 km mesafede Zaayen Üssü’nün açılışının yapılması ile başladı.
Katar Başbakanı Abdullah Âl Sani, Twitter hesabı üzerinden yayınladığı mesajda şunları söyledi:
“Bugün, Zaayen Deniz Üssü’nün açılışına tanık olduk. Üsse, deniz güvenliğinin gereklerini yerine getirmek adına Sahil Güvenlik ve Sınırlar Genel Müdürlüğü’ne ait bir grup modern tekne yerleştirildi.”
İçişleri Bakanlığı, limanlar ile deniz, sanayi ve petrol tesislerini korumanın ve aynı zamanda kişileri arama-kurtarma süreçlerini hızlandırmanın üssün temel görevleri arasında olduğunu belirtti.
İçişleri Sözcüsü Abdullah el-Miftah, Independent Arabia’nın Katar’ın bakış açısından üssün askerî ve güvenlik görevlerine dair sorusunu cevaplamadı. Londra’daki Katar Büyükelçiliği de cevap vermemeyi tercih etti. Ayrıca Bahreynli kaynağın üssün deniz anlaşmazlığını ve adalar üzerindeki çekişmeyi diriltmeyi hedeflediği yönündeki açıklamalarına da cevap verilmedi.
Petrol tankerlerinin güvencesi
ABD Genelkurmay Başkanlığı’na aday olan General Mark Milley, perşembe günü Senato önünde bir açıklama yaptı. Buna göre deniz üssünün açıldığı esnada ABD ve müttefikleri, İranlı askerî gemilerin İngiltere’ye ait bir tankeri tehdit etmesinin ardından Körfez’deki petrol tankerlerine eşlik edilmesini sağlayacak planları tartışıyordu.
Katar İçişleri Bakanlığı’na göre yaklaşık 639 bin 800 metrekare alanı kaplayan ve ülkenin doğusundaki üs, 6 metre derinliğinde bir limana sahip.
Bahreyn ve Katar arasındaki gerilimin tırmanması
Bahreynli diğer kaynaklardan elde ettiğimiz bilgilere göre Katar üssü, İran’ın karşısında yer alan ve bazı gaz alanlarını İranlılarla paylaşan Doha petrol tesislerinin güvenliği için kuruldu. Bahreynli kaynağın ifadesine göre hedeflerden bir diğeri ise Katarlıların sahip olduğu işgal ‘takıntısı’ ile topraklarına yönelik herhangi bir müdahaleden çekinmesi. Bu sebeple üssü erken uyarı için aktif hale getirmek istiyorlar.
Bahreyn ile Katar arasındaki gerginlik, Katarlı el-Cezire kanalının pazar günü yayınladığı programın ardından tırmanışa geçti. Bahreyn’deki iktidar rejimlerinin eleştirildiği bu program, Bahreyn Dışişleri Bakanı tarafından ‘bariz yalanlar ve ham safsatalar’ olarak değerlendirildi.
Bahreyn haber ajansına (BNA) göre Şeyh Halid Bin Ahmed Âl Halife, konuya dair şunları söyledi:
“Bu program, inkârcı bir devlet tarafından Bahreyn Krallığı ile tüm bölgenin güvenlik ve istikrarına karşı gerçekleştirilen komplolar dizisinin yeni bölümünden başka bir şey değil. Şüpheye yer bırakmayacak şekilde bu ülkenin, Arap Körfezi Ülkeleri İşbirliği Konseyi için en ciddi tehdit haline geldiğini de gösteriyor. Nitekim bu ülke, konseyin yürüyüşünü baltalamak, üye ülkeler arasında fitne çıkarmak ve halkları arasındaki safları yarmak için azimle çabalıyor.”
Manama, Haziran 2017’de Katar ile diplomatik ilişkilerini kestiğini duyurmuştu. Resmî haber ajansı BNA’nın söz konusu dönemde yayınladığı açıklamada bu kararın Bahreyn’in ulusal güvenliğini koruma gayesiyle alındığı, ‘zira Katar Devleti’nin Bahreyn Krallığı’nın güvenlik ve istikrarını sarsma, içişlerine müdahale etme, gerilimi sürdürme, basını kışkırtma, silahlı terörist faaliyetleri destekleme ve Bahreyn’de yıkım gerçekleştirmek ve kaosu yaymak için İran ile bağlantılı grupları finanse etme konusunda ısrarlı olduğu belirtildi. Ayrıca tüm bunları herhangi bir değeri, yasayı ve ahlakı gözetmeyerek iyi komşuluk ilkelerine ve Körfez ilişkileri sabitelerine bağlı kalmaksızın, önceki tüm anlaşmaları yok sayarak uluslararası yasa ilkelerini, anlaşmaları ve sözleşmeleri belirgin bir şekilde ihlal ederek gerçekleştirdiği vurgulandı.
Bölgedeki en büyük Amerikan hava üssünü barındıran Katar, radikal örgütlere destek vermek ve komşu ülkelerin içişlerine karışmak suçlamasıyla 5 Haziran’dan bu yana Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn ve Mısır tarafından diplomatik ve ekonomik ambargoya maruz bırakılıyor.
Katar Bahreyn gerilim tırmanıyor Körfez