EĞİTİME ADANAN BİR ÖMÜR-1
“Akçadağ İmecesi” nasıl oluştu? Akçadağ Eğitmen Kursu, 1938 yılında Şerif Tekben müdürlüğünde açılır. 17 Nisan 1940 Köy Enstitüleri yasası çıkınca Eğitmen Kursu yeni kurulan Akçadağ Köy Enstitüsü içine alınır. Akçadağ, Tunceli, Malatya, Adıyaman ve Elağzı’dan öğrenci alır. 1940’ta Akçadağ Köy Enstitüsü müdürü Şinasi Tamer ve eğitim başı da Şerif Tekben olur. Şerif Tekben, 1942 yılında, Şinasi Tamer’in Akçadağ’dan ayrılışı ile enstitünün müdürlüğüne getirilir. Akçadağ Köy Enstitüsünün gelişiminde Şerif Tekben emeği ve çabaları belirleyici olmuştur.”
Anadolu öğretmen liselerinin 2013 yılında kapatılması benim gözümde köy enstitülerinin kapatılması kadar kritik düşündürücü sorgulanması gereken bir olay. Böylelikle Köy enstitülerine son darbe vuruldu. Bu okulları kapatarak sonrada bu Köy Enstitüleri yerleşkelerine Köy Enstitüsü’nün kaderine terk edilen korunamayan binalarına sahip çıkmayarak tarihe tanıklık etmesin diye öğrenci emekleriyle üretilmiş, Cumhuriyetin “en kıymetli eseri” denilen enstitü mekânları yıkılarak, yakılarak tümüyle silinmek isteniyordu. Benimde yatılı okuyarak 1976 yılında mezun olduğum Akçadağ Öğretmen okulundan. Akçadağ Köy Enstitüsü 1947 mezunu Cumhuriyetçi Atatürkçü öğretmen Muazzez Yılmazı Malatya’da ki evinde 23 Ekim 2019 Salı günü hayatımın en anlamlı ziyaretinden birini yaptım. Muazzez öğretmen ilerlemiş yaşına rağmen hayli dinç kalmıştı. Saçları kısa ve griydi.1.50 boylarındaydı. Gözleri kestane rengiydi. Sesi, beklenmedik bir biçimde nazik ve anlamlı geliyordu.. Yürümekte zorluk çekiyordu. Elleri yaşlılıktan titremeye başlamıştı. Ancak o bunu umursamıyordu.
Muazzez öğretmenin ikram ettiği sıcak ıhlamurun mis gibi kokusunda saatlerce sohbet ettik. Evinin her odası Atatürk ve köy enstitüsü fotoğrafları ve anılar albümü, duvarlarda kitaplıklar ve karanlığı aydınlatan bir öğretmenin evindeydim. Albümlerin sayfalarını çevirirken yüreğindeki acıyla, tatlı tebessümü birleştirerek yaşadığı sihirli rüyanın başladığı yere götürdü yüreğini. Muazzez öğretmenin evinin her köşesinin fotoğrafını çekerken o da duvardaki fotoğraflarını anılarını gösteriyordu. Ve hüzünleniyor… Gözleri doluyor, hayıflanıyor, iç çekiyordu. Balkon kapısını açıp evlerinin küçük bahçesini gösterdi. Bahçede ağaçlar sararmış, kızarmış turuncu yapraklar yerlere halı gibi serilmişti. Bende Muazzez öğretmenin balkondan bahçeye bakarken bir portre fotoğrafını çektim.
Muazzez Yılmaz Çağdaş Türkiye’nin temeli Köy enstitülerinden Akçadağ Köy 1941-1942 döneminde kayıt olup, 1947 yılında mezun olmuş. Eşi Bekir Yılmazda aynı okuldan1948 yılında mezun olmuş. Üç erkek bir kızının çocuğunun adlarının da Temel, Emel, Osman ve Pamir olduğunu söyledi.
Çocukluğundan, Akçadağ Bahri(Çat yol) köyü ilkokulu öğretmenliğinden itibaren emekli olduğu 1980 yılına kadar geçen 35 yıl 5 aylık öğretmenlik yıllarının anılarını günlük tutmuştur. Reşat Nuri’nin ilk, en önemli ve en güzel romanı ”Çalıkuşu” romanın kahramanlarından Feride’nin anı defteri biçimde yıllarca kaleme almıştır. Muazzez öğretmende babasının ölümünden 15 gün sonra doğmuş. Annesi Malatya’da dayısının yanında kardeşleriyle birlikte büyütmüş. İlkokulu bitirdikten sonra Yatılı Köy enstitüsüne kayıt yaptırmıştır. Köy enstitüsünden mezun olan binlerce Çalıkuşundan biridir Muazzez öğretmen… Muazzez öğretmenin bu anılarını akrabası M. Suat Gülşen
WWW:suatgulsen.com / gulsen.suat@gmail.com tarafından kitaplarını Derleme, düzenleme ve Baskıya hazırlamıştır.
Bir yetim Kızın Anıları- 1 Muazzez Yılmaz
Bir yetim Kızın Anıları-2 Akçadağ Köy Enstitüsünden Doğan Güneş. Muazzez Yılmaz
Bir yetim Kızın Anıları- 3 Eğitime Adnan Bir Ömür. Muazzez Yılmaz
Dostlardan Dostlara, Dostluk Şiirleri. Muazzez Yılmaz
Bu bilgi ve kültür yüklü anılarını okudukça sayfaların içinde, yüzlerce Akçadağ Köy Enstitüsü, öğretmenlik yılları siyah-beyaz fotoğraflarına da baktıkça anılarının derinliğinde kayboluyor, olayların içinde yaşıyorsunuz…
6 Ocak 2020, 15:48
Bu güzel yazıyı siyah-beyaz anı fotoğraflarıyla desteklemenizi çok isterdim.
Her biri bizler için elleri öpülesi Cumhuriyet kahramanı olan Köy Enstitülülere minnet duygularımızla. Bu yazının devamı mutlaka gelmeli.