Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, üç yıllık yeni ekonomi programını açıkladı. "Büyümede geçen sene YEP çerçevesinde koyduğumuz yüzde 2,3’lük hedefin biraz uzağında kalacağız" diyen Albayrak, 23 Haziran'da tekrarlanan yerel seçimlerin ekonomideki etkisine vurgu yaparak, "Yaşanan tekrar seçimle birlikte ötelenen ekonomideki bir çeyreklik kaymanın oluşturduğu büyümeye etkisini bu yıl görmüş olduk. 2.3’lük hedefin altında kalmanın baz etkisini de dikkate alarak 2020 yılının bir önceki yılındaki 3,5’luk rakamı güncelleyerek yüzde 5 büyümeyle başlayıp, program boyunca ülkemiz için sürdürülebilir ve doğal büyüme oranı yıllık yüzde 5’lik büyümeye devam etmeyi hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.
Bu yıl bütçe dengesinde program hedefinin gerisinde kalındığı aktaran Albayrak, gerekçe olarak ekonomideki yavaşlamaya işaret etti. Albayrak devamında, "Şunu özellikle vurgulamak isterim ki, böylesi zor bir dönemde ekonomiyi desteklemek, enflasyondaki mücadelede hedeflerimize ulaşmakta özellikle ithalatı frenlemeye yönelik adımlar atmamız kaçınılmaz. Önümüzdeki dönemde de gerek duyulduğunda üretime dayalı ekonomik dönüşümü finanse etmek için bütçe imkanlarını gerekirse yine kullanacağız" diye konuştu.
TIKLAYIN - Ekonomistlerden ‘Yeni Ekonomi Programı’ yorumu: “Bu ciddiyet düzeyindeki program ‘merdiven altı’ mı hazırlandı?”
Yaşanan kur ataklarının ardından büyük bir resesyon beklentisine rağmen hatırlayacakınız, eksi 2’leri Türkiye küçülecek beklentilerine rağmen, kuvvetle muhtemel yıl sonunu pozitif bir büyüme ile kapatmaya hazırlanıyoruz. 2019 yılında ekonomide daralma beklentileri genel kabuldü. Ekonominin raydan çıkacağına ilişkin her gün ayrı ayrı birçoğuna şahit olduk. Özel bankaların farklı saiklerle kredi daralmasına şahit olduk. Büyüme hedeflerinin bu durumdan etkilendiğini de gözlemledik. Ekonomimizin en büyük kırılganlıklarının başında gelen cari açık meselesiyle mücadelede bu yıl önemli bir başarı elde ettik. Cari fazlada Cumhuriyet tarihi rekorunu kırdık. Ekonomi daralırken cari fazla verilmesi normal diyenlerin de buradan bazı şeylerin payını alacaklarını düşünüyorum. Zira ihracatı artırdık ithalatı azalttık ciddi bir dengelenme sürecinde Türkiye küçülmedi. Çeyreklik bazda son iki büyüme rakamı da bunu net bir biçimde ortaya koydu. 2009 yılında neden bu kadar küçülürken cari fazla veremedik diye ben soruyorum. Biz bunun için sürecin adına dengelenme dedik. Daha fazla büyümeyi hedeflemedik niçin? Sağlıklı ve sürdürülebilir büyüyerek orta gelir tuzağından kurtulmak için. Ekonominin her alanında her parametreyi yakalamaya çalıştık. Örnek gösterilecek bir yıllık bir dengelenme süreci yaşadık. Bu süreci de başarıyla yönettik. Enflasyonda TÜFE ve ÜFE’de beklentilerin çok ötesinde bir performansı ortaya koyduk. Tüketimde de dipten dönüşümü oldukça kısa bir sürede gerçekleştirdik. Özellikle yılın ikinci yarısında ertelenen özel tüketimde de ivmelenmeyi bekliyoruz.
Swap piyasasının ülkemize taşınmaya başlanması, Merkez Bankası’nın piyasalarda finansal istikrarı önceliklendirme politika değişikliği, faizin ülke içinde öngörülebilir olmasının yanında FİKKO ile finansal güvenliğin kalıcı hale gelmesi için çok önemli adımlar atıldı. Makro ekonomik göstergelerin hemen hemen hepsinde kur ataklarını yaşadığımız ağustos ayı öncesine geldik. Kur ataklarının piyasalarda tamamen hissedildiği dönemi ağustos sonu baz alındığında yakaladığımız performansı diğer gelişmekte olan ülkelerle kıyasladığımızda çok net görüyoruz. Kurda, faizlerde, hazine tahvillerine olan ilgide, Türkiye bu dönemde en iyi ülke performansını gösterdi. 2019 yılında ekonomide daralma beklentileri genel kabuldü ve ekonominin bu anlamda raydan çıkacağına ilişkin her gün bu süreçlere şahit olduk. Faiz maliyetlerinden dolayı yatırımlar azaldı. Buna rağmen ihtiyatlı para ve maliye politikalarından taviz vermedik. Vergi indirimleriyle büyüme hedefleriyle, küresel piyasalarla kurduğumuz güçlü iletişim ve ekonomi yönetimindeki güçlü sinerji ile birilerini üzecek şekilde yumuşak inişi sağladık.
Mali açıdan sürdürülebilirliği sağlamak ve kamu maliyesini olan yükü azaltmak amacıyla Sosyal Güvenlik Sistemi’nin aktüelyel dengesini güçlendirecek politikaları sosyal hayatı gözeterek hayata geçireceğiz. Vergi tahsilat performansımızı artırmak için hem insan kaynağı hem de organizasyon anlamında çok önemli değişiklikler yapıyoruz. Veri denetçilerimize sektör bazlı eğitimler veriyoruz.
Farklı coğrafi bölgelerde vergi tahsilat performansını haftalık olarak takip etmemize imkan sağlayan bir sistem kurduk. İlaveten kamu yatırım harcamalarının ve teşvik programlarının etkinliğini artırıcı bir değişim programı başlattık. Bu çalışmaları kurumsal bir yapı altında sürdürüyoruz.
"Yaşanan tekrar seçimle ötelenen ekonomideki bir çeyreklik kayma..."
Bakanlığımız bünyesindeki kamu maliye yönetim ve dönüşüm genel müdürlüğü hizmete başladı. Kamu yatırım ve harcamaları ile teşvik uygulamalarının etkinliğini artırmaya yönelik çalışmaları sürdürüyor. Ama gerek YEP gerek orta vadeli mali planın hazırlanması ve uygulanmasına yönelik çalışmalar hem bakanlığımız hem strateji ve bütçe başkanlığı tarafından yakın iş birliği koordinasyon içerisinde güçlü bir biçimde yürütülüyor. Tüm alanlarımızdaki hedeflerimizle uyumlu, kazanımlarımızı riske atmayacak bir büyüme planlamasını da bu program çerçevesinde tamamladık. Büyümede geçen sene YEP çerçevesinde koyduğumuz yüzde 2,3’lük hedefin biraz uzağında kalacağız. Özellikle ikinci çeyrekle birlikte, yaşanan tekrar seçimle birlikte ötelenen ekonomideki bir çeyreklik kaymanın oluşturduğu büyümeye etkisini bu yıl görmüş olduk. 2.3’lük hedefin altında kalmanın baz etkisini de dikkate alarak 2020 yılının bir önceki yılındaki 3,5’luk rakamı güncelleyerek yüzde 5 büyümeyle başlayıp, program boyunca ülkemiz için sürdürülebilir ve doğal büyüme oranı yıllık yüzde 5’lik büyümeye devam etmeyi hedefliyoruz."
Yeni Ekonomi ProgramıBerat AlbayrakHazine ve Maliye Bakanıekonomienflasyon