Tanı Yöntemleri - Boyun Muayenesi
Hastanın hastalığı ile ilgili bilgileri detaylarıyla sorguladıktan sonra kişinin boynu ve çevresindeki tüm yapılar önden, yandan ve arkadan dikkatle incelenmelidir.
Bu amaçla; boyun bölgesindeki derinin özellikleri, boyun omurgası kavisinin değerlendirilmesi gerekir. Boyun omurgasında aşırı ve devamlı olarak eğri duruş varsa bunun özellikleri ortaya konulmıdr. Bunun yanı sıra boyundaki lenf bezlerinin ve boyun çevresi adale yapılarının ayrıntılı olarak incelenmesi gerekir. Normalde boyunda eğimi içe doğru olan doğal kavis, adale gerginliği, boyun fıtığı ve diğer bazı sorunlarda eğimini kaybeder ve düzleşir. Osteoporoz ve bambu hastalığında hem boyda hem de boyunda kısalma göze çarpar.
Öte yandan ciltteki renk değişimleri, çeşitli nedenlere bağlı boyunda yana doğru eğrilmeler ve ciddi spazm tabloları söz konusu olabilir. Bazen, boyun bölgesinin ön kısmında guatr denilen tiroid bezi hastalığına bağlı büyümeler görülebilir. Böyle bir durumda konunun uzmanı tarafından yapılan muayene ve testlerden sonra hastalığın tanısı kesinleştirilir ve gereken tedavisine başlanılır.
Boyunda özel noktalara elle bastırılması (PALPASYON)
Muayenenin bu etabında, doktor ağrılı bölgelere elle bastırarak muayene yapar. Sırtüstü yatarken ve otururken boyun civarındaki kemikler ve eklemler tek tek kontrol edilir. Daha sonra boyuna ait 3 önemli kas grubu üzerine bastırılarak hassasiyet olup olmadığı değerlendirilir. Bu kaslardan ilki boyun omurgasının etrafını çevreleyen paraspinal kaslardır. Daha sonra kafa tabanı, ön göğüs kemiği ve köprücük kemiğinin üçüne birden yapışan ve kafanın döndürülmesine yardım eden sterno-kleido-mastoideus adalesi incelenir. Son olarak boyundan sırt omurlarına kadar birçoğuna aynı anda yapışan omuzu kaldıran ve üniformalardaki apolet bölgesine denk gelen trapez adalesi elle muayene edilir. Bu sırada boyunda şah damarı olarak bilinen karotis damarı da mutlaka incelenmelidir.
Boyun hareketlerinin değerlendirilmesi
Hastanın hem kendi istemiyle hem de doktor tarafından pasif olarak boyun hareketleri bir açıölçer yardımıyla ölçülmeli ve sonuçlar hasta takip kartlarına işlenmelidir. Hastanın ileride olabilecek olumlu veya olumsuz gelişmelerini izlemeye de yarayacak bu kayıtlar çok önemlidir. Bu hareketler boyunun öne doğru (fleksiyon), geriye doğru (ekstansiyon ), yanlara doğru (lateral fleksiyonlar) ve çevresi etrafında (rotasyonlar ) döndürülmesidir. Boyun fıtığı, adale sorunları gibi birçok nedenle boyun hareketleri kısıtlanır. Bu hareketler sırasında kısıtlılığın yanı sıra ağrılar ortaya çıkar.
Elbette ağrıların bir kısmı sadece boyunda iken bazılarında da kola doğru yayılma gösterebilir. Ağrı ve varsa beraberindeki uyuşmanın yayıldığı yer dikkatle incelenecek olursa sorunun hangi boyun omurgası seviyesinde olduğu anlaşılabilecektir. Örneğin el başparmağına yayılan bir ağrı veya uyuşmanın 5. ve 6. boyun omurlarından kaynaklandığına karar verebiliriz. Şüphesiz muayene sadece bunlardan ibaret değildir. Boyun omurları arasından çıkan sinirlerin üzerinde başkca bir sorun olup olmadığının anlaşılmasının için tüm yollar araştırılmalıdır.
Dirsek çevresine refleks çekiciyle vurularak sinir iletisi ( kemik tendon refleksleri ) değerlendirildiği gibi boyundan kola yayılan his duyusunun, iğne ucuyla milim milim kontrolü gerekir.
Omurgalar arasında herhangi bir nedenle oluşan sıkışmalarda kolda adale zayıflamasına bağlı güç kaybı ve kol çapında incelme olabileceği için boyun ve kola ait adalelerin tek tek güçleri kontrol edilir. Buna ADALE KUVVET TESTİ adı verilir. Daha sonra her iki kol çevresi mezura yardımıyla ölçülerek adalelerde herhangi bir erime olup olmadığı mukayeseli olarak kaydedilmelidir
Tanıda İlk Adımlar Hastaların Özgeçmişinin Sorgulanması Görüntüleme ve Laboratuvar Yöntemleri