ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI VE MADEN İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (MİGEM) İLE SEKTÖR SORUNLARI DEĞERLENDİRME TOPLANTISI | İstanbul Maden İhracatçıları Birliği
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Fatih DÖNMEZ, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Vekili ve MİGEM Genel Müdürü Mithat CANSIZ, Genel Müdür Yardımcısı Yinal YAĞAN, Genel Müdür Yardımcısı Vekili Mustafa SEVER, Genel Müdür Yardımcısı Vekili Uğur Salih UÇAR, Doğaltaş–Mermer ve Endüstriyel Mineraller Daire Başkanı Mümin AYDIN, Strateji ve Koordinasyon Daire Başkanı V. Fatih PEKDEMİR, İMİB Yönetim Kurulu Başkanı Aydın DİNÇER, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları Hasan Hüsnü AYVACI ve Rüstem ÇETİNKAYA, Yönetim Kurulu Üyeleri Eyüp BATAL, Ömer BALLI, Coşkun GÜNEŞ, İrfan SÖĞÜT, Nurettin GÜNDAĞ, Adnan ÇELEBİ, Denetim Kurulu Üyeleri Recep Coşkun BOZANLI ve Hikmet BÜYÜKÇOLPAN, İMMİB Genel Sekreter Yardımcısı Fatih ÖZER
İstanbul Maden İhracatçıları Birliği yönetim kurulu, madencilik sektöründe yaşanan sorunların çözüme kavuşturulmasını teminen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Sayın Fatih DÖNMEZ ve MİGEM Genel Müdürü Sayın Mithat CANSIZ’ı ziyaret ederek firmaların yaşadığı sorunları ve buna ilişkin görüşlerini aktardı.
Maden İşleri Genel Müdürlüğü’nde gerçekleştirilen ilk toplantıda, İstanbul Maden İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Aydın DİNÇER, ilk olarak 2012/15 sayılı Başbakanlık Genelgesi kapsamında madencilik faaliyetleri yürütülebilmesi için alınması gereken izinlerin uzun bir süreç sonunda neticelendirildiğini belirterek izinlerin hızlı bir şekilde sonuçlandırılması gerektiğini ifade etti. MİGEM Genel Müdürü Sayın Mithat CANSIZ, bu konunun sektörün baş gündem maddesi olduğunu ifade ederek Maden Koordinasyon Kurulunda da konunun ele alındığını belirtti. Sayın Aydın DİNÇER, Maden Koordinasyon Kurulu’nda Başbakanlıktan yetkili birinin bulunmasının da gerektiğini belirtti.
Toplantının devamında Sayın Aydın DİNÇER, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 26.05.2017 tarih ve 30077 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ÇED Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklere ilişkin Danıştay’ın almış olduğu yürütmeyi durdurma kararının olumsuz etkilerine ilişkin görüşünü ifade etti. Yönetmeliğe “ruhsat alanı büyüklüğüne bakılmaksızın” ifadesinin eklenmesinin çok doğru olduğunu fakat Danıştay’ın aldığı yürütmeyi durdurma kararı ile beraber ruhsat alanının tümünün dikkate alınmasının yanlış olduğunu vurguladı. Bu kararla beraber, yalnızca madencilik faaliyeti yürütülen alan için değil ruhsat sahasının bütünü için ÇED alınacak olup 25 hektara kadar olan alanlar da bu uygulama kapsamında değerlendirilerek süreçlerin uzayacağı ifade edildi. Sayın Aydın DİNÇER, İstanbul Maden İhracatçıları Birliği olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na destek olmak amacıyla davaya müdahil olmak için gerekli başvuruyu yaptıklarını ifade ederek, yeni yönetmelik yapılmasının maden sektörünün önünü açacağını ve Bakanlığımızın bu konuda destek vereceğine olan inançlarını dile getirdi. MİGEM Genel Müdürü Sayın Mithat CANSIZ konu hakkında malumatı olduğunu ifade ederek konuyu yetkili mercilere taşıyacağını ve İMİB’in girişimini destekleyeceklerini belirtti.
Sayın Aydın Dinçer, Orman Kanunu’nun 16ncı maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 20nci maddesine göre orman alanlarında madencilik faaliyetleri için alınan arazi izni ve ağaçlandırma bedelinin çok yüksek olduğunu, bu çerçevede 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları İle Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, 3213 sayılı Maden Kanununun 9ncu maddesine “işletme izni düzenlendiği tarihten başlamak üzere ilk on yıl süreyle 6831 sayılı Orman Kanununa göre alınan arazi izin bedelinin %50’si alınır. Alınan arazi izin bedelinde her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispeti artışı dışında başkaca bir artış yapılmaz.” hükmü eklenerek bedelde indirime gidildiğini ancak bununla ilgili Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından henüz bir yönetmelik yayımlanmadığını, yönetmeliğin çıkmamış olmasının kanunun uygulanmasına engel olmadığını, buna rağmen 7061 sayılı Kanun hiç yokmuş gibi önceki uygulamalarını devam ettiren Orman İdaresinin, ruhsat sahiplerine eski kurallara göre hesaplanmış orman bedeli tahakkukları göndermeye devam ettiğini ve bu konuda da belirsizliklerin ortadan kaldırılarak kanunda yer aldığı üzere orman bedellerinde indirimin uygulanması gerektiğini ifade etti. MİGEM Genel Müdürü Sayın Mithat CANSIZ ve Genel Müdür Yardımcısı Sayın Yinal YAĞAN uygulamanın doğru olmadığını ancak Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın bütçesinde söz konusu indirimleri telafi edecek ödenek olması gerektiğini, bu konuda Maliye Bakanlığı ile ortak yürütülecek bir çalışma ile sorunun ortadan kalkmasının mümkün olduğunu ifade ettiler.
Sayın Aydın DİNÇER, izin süreçlerinde rödovanslarla ilgili olarak üye firmalarımızın MİGEM’e başvuruda bulunduğunu ancak süreçlerin uzun sürmesi ve başvuruya ilişkin son durum konusunda bilgi alınamaması hususunda firmalardan bildirimler alındığını ifade ederek konunun takibini yapmak üzere firmaların doğrudan ulaşabileceği MİGEM’den yetkili bir personelin iletişim bilgilerinin tarafımızla paylaşılmasının firmalarımız adına faydalı olacağını ifade etti. MİGEM Genel Müdürü Sayın Mithat CANSIZ, talebin makul olduğunu ifade ederek süreç konusunda firmaların bilgi talebini karşılamak üzere ilgili personelin bilgilerini ileteceklerini belirtti.
Kamulaştırmalarda yaşanan sorunu dile getiren Sayın Aydın DİNÇER, herhangi bir yerde ocak işletileceği zaman o alanda herhangi bir kişinin arazisi veya tarlası yer aldığında yasalarda kamulaştırmanın mevcut olduğunu ancak bu sürecin de uzun zaman aldığını, bu süreçte arsa sahibinin rayiç değerinin 10 katına varan oranlarda bedel talep ettiğini ve suiistimalin söz konusu olduğunu ifade etti. MİGEM Genel Müdür Yardımcısı Vekili Sayın Mustafa SEVER, maden firmalarının resmi olarak kamulaştırma için MİGEM’e başvuruda bulunduğunda eksiklikler nedeniyle ruhsat sahiplerinden bazı belgeler talep ettiklerini belirterek, firmaların MİGEM’den alacakları yazı ile parsel sahibine gittiklerinde arsa sahibinin resmi olarak kamulaştırmaya başvurulduğunu ve rayiç değerden kamulaştırılacağını bileceğini dolayısıyla arsa sahibinin 2 katına satmaya razı olacağını, halihazırda maden firmalarının da buna razı olduğunu ifade etti.
Sayın Aydın DİNÇER, ihalelerle alakalı sürecin hızlı ilerlemesi halinde firmaların daha çabuk faaliyete geçebileceğini, üretim ve ihracatın artarak istihdam sağlanacağını ifade etti. Sayın Mithat CANSIZ, bu görüşe katıldığını belirterek yakın zamanda belli gruplarda ihalelere çıkılacağını belirtti. Sayın Yinal YAĞAN da söz alarak süreçlerin daha hızlı hale gelmesine yardımcı olacak “E-Maden Projesi” hayata geçtiği zaman ihalelik alanların ücretsiz olarak herkesin erişimine açılacağını, sorgulama yapılabileceğini, ihale edilmesi istenen alana teklif verilerek sistem üzerinden talep edilebileceğini, teklif verilen alanın sistemde ihaleye konu alanlar bölümüne düşeceğini, belli kriterler çerçevesinde ihale sonuçlanıncaya kadar tekliflerin artırılabileceğini ifade etti.
Toplantının son bölümünde Sayın Mithat CANSIZ, maden sektörünün Türkiye’nin büyümesi açısından önemli bir konumda olduğunu, tüm sanayilere hammadde tedariğinde bulunan böyle bir sektör için 4.7 milyar dolarlık yıllık ihracatın ve Türkiye’nin GSMH’sından aldığı yaklaşık %1’lik payın yeterli olmadığını, Birlikler ve sektörel dernekler arasında yaratılan sinerji ve kamu otoritelerinin desteğiyle beraber madenciliğin hak ettiği yere geleceğini ve sektörün 2023 hedeflerine ulaşabileceğini ifade etti.
Maden İşleri Genel Müdürlüğü’nde yapılan toplantının ardından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nda Müsteşar Sayın Fatih DÖNMEZ ile biraraya gelen İstanbul Maden İhracatçıları Birliği yönetim kurulu, Müsteşar Yardımcısı ve MİGEM Genel Müdürü Sayın Mithat CANSIZ’a iletilen sorunları yineleyerek, Sayın Fatih DÖNMEZ’den sorunların çözümüne yönelik girişimlerde bulunulmasını talep etti. Sayın Fatih DÖNMEZ, sektördeki gelişmeler ve ihracata ilişkin bilgi alarak madencilik sektörüne gerekli desteği vereceğini ifade etti. Sayın DÖNMEZ ayrıca Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Komisyonu (UMREK) hakkında da bilgi vererek, uluslararası ticaretin ve madencilik yatırımlarının artması sebebiyle uluslararası kabul edilebilir bir rezerv/kaynak sınıflandırma sistemi oluşturma ihtiyacının doğduğunu, UMREK sistemi sayesinde maden sahalarımızda yapılan arama ve işletme faaliyetlerine ait sondaj, analiz, test ve her türlü çalışma verisinin artık uluslararası standartlarda ve tüm dünyada geçerli UMREK kodu ile raporlanacağını, UMREK kodunun finans kuruluşları, sektörün tüm paydaşları ve kamu için ortak piyasa raporlama standardı olacağını, böylece uluslararası güvenin sağlanması ve korunmasının da teminat altına alınacağını belirtti. Sayın Fatih DÖNMEZ, yeni bir çalışma başlatıldığını belirterek kamu/özel kesimin aldığı tüm karot numunelerinin saklanacağı bir yapının kurulmakta olduğunu, ihtiyaç duyulması halinde kullanılabileceğini, sadece fiziksel olarak değil dijital ortama da aktarılacağını, sektörün kullanımına açılacağını, daha önce arama yapılan ve terk edilen bir saha için tekrar bir firmanın arama yapmasına gerek kalmadan eldeki bulgular üzerinden hareket ederek karar verebileceğini ifade etti. Sektörde denetim konusunun önemine de değinen Sayın DÖNMEZ, firmalardan beklentinin kurallara uygun üretim yapılması olduğunu, sektörün iş güvenliği ve iş sağlığına önem vermesi gerektiğini, ihtiyaç duyulması halinde firmaların konu hakkında eğitim alması ve personelini de eğitmesi gerektiğini, bunu bir kültür haline getirmemiz gerektiğini belirtti. Sektör paydaşlarının sektörün tanıtımını iyi yapması gerektiğini, Birlik ve derneklerin biraraya gelerek belli bir bütçe oluşturarak kamu spotu yapılabileceğini ve sektörün öneminin daha iyi aktarılabileceğini ifade eden Sayın DÖNMEZ’e, İstanbul Maden İhracatçıları Birliği olarak Ekonomi Bakanlığı ve Enerji Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile birlikte ortak bir çalışma hazırlığının içerisinde olduğu aktarıldı.