Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği
Yapı Denetimi »
Konu: Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği
Gönderen Konu: Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği (Okunma sayısı 2689 defa)
« : 03 Kasım 2013, 14:38:58 »
Amaç, Tanımlar, Hukuki Dayanak
MADDE 1 — (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Yapı Denetim Komisyonu, yapı denetim kuruluşları ve laboratuarların çalışma usul ve esaslarını; yapı denetim kuruluşları ve laboratuarlarda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile diğer görevlilerde aranacak nitelikleri; ilgili idare, proje müellifi, müteahhit, şantiye şefi, yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu ortaklarının görev ve sorumluluklarını; yapı denetimi hizmet sözleşmesi düzenlenmesi ve hizmet bedellerinin ödenmesi esaslarını; yapı denetim kuruluşları ile bu kuruluşların denetçi mimar ve mühendislerinin sicil raporlarının tutulması ve yapılara sertifika verilmesinde uygulanacak usul ve esasları belirlemektir.
MADDE 2 — (1)Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, 4708 sayılı Kanunun 1. maddesinde yer alan tanımlar yanında,
a) İş bitirme tutanağı: İnşaatın kısmen veya tamamen fen ve sanat kurallarına uygun olarak tamamlandığını bildiren, yapı denetim kuruluşu tarafından tutulan ve ilgili idaresi tarafından onaylanan tutanağı,
b) İşyeri teslim tutanağı: Yapı ruhsatının alınmasının ardından yapı sahibi, yapı denetim kuruluşu, müteahhit veya müteahhit adına şantiye şefi tarafından imza altına alınan ve ilgili idareye sunulan, inşaatın fiilen başladığını belgeleyen tutanağı,
c) Kanun: 29.06.2001 kabul tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’u,
ç) Kontrol elemanı:Yapım işinin denetlenmesi hizmetlerini bizzat yapıda ve şantiye sahasında, denetçi mimar ve mühendislere bağlı ve gerektiğinde onlara danışarak yapmak ile görevli olan mimar ve mühendisleri,
d) Şantiye şefi: Konusuna ve niteliğine göre yapım işlerini yapı müteahhidi adına yöneterek uygulayan, mimar veya mühendisleri,
e) Yapı: Karada ve suda, daimi veya geçici, yeraltı ve yerüstü inşaatları ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve hareketli tesisleri,
f) Yapı denetleme defteri: Yapı denetim kuruluşu tarafından şantiyede yapılan denetimlere ait sonuçların işlendiği ve şantiye şefi tarafından şantiyede muhafaza edilen defteri,
g) Yardımcı kontrol elemanı:Denetçi mimar ve mühendislerin sevk ve idaresi altında, kontrol elemanları ile birlikte yapı denetimi faaliyetlerine katılan teknik öğretmen, yüksek tekniker, tekniker ve teknisyenleri,
MADDE 3 — Bu Yönetmelik 29.06.2001 kabul tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun gereğince hazırlanmıştır.
İlgili idarelerin görev ve sorumlulukları
MADDE 4 — (1) İlgili idareler, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat ile verilen görevlerini yasal süreler içinde tam ve eksiksiz olarak yerine getirmekle sorumludurlar.
(2) Yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi ve müteahhidin sorumlulukları, ilgili idarenin yapının belirli aşamalarında kontrol sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(3) Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesini düzenleyen ilgili idare görevlileri, görevlerinin gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan her türlü yapı kusurundan ve oluşan zararlardan dolayı, tâbi oldukları mevzuat çerçevesinde sorumludurlar.
(4) İlgili yapı denetim kuruluşunun uygun görüş verdiği ruhsat başvurusuna esas belgeler incelenerek, eksik ve yanlış bulunmuyorsa müracaat tarihinden itibaren en geç 30 (otuz) gün içinde yapı ruhsatı verilir. Eksik veya yanlış olduğu takdirde, müracaat tarihinden itibaren 15 (on beş) gün içinde yapı sahibine ilgili bütün eksik ve yanlışları yazı ile bildirilir. Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak müracaattan itibaren en geç 15 (on beş) gün içinde yapı ruhsatı verilir.
(5) Yapı ruhsatının vizeler bölümünde yapı denetim kuruluşunun denetçilerinin imzası alındıktan sonra ilgili bölüm idare tarafından onaylanır, bunun dışında ilgili idareler tarafından hiçbir şekilde vize uygulaması yapılmaz.
Yapı denetim kuruluşlarının görev ve sorumlulukları
MADDE 5 — (1) Yapı denetim kuruluşu, Kanunun 2. maddesinde belirtilen görevleri, ruhsat verme yetkisini haiz idareler adına, eksiksiz ve mesleki ahlak kurallarına uygun olarak yerine getirmekle yükümlüdür.
(2) Proje denetimi aşamasında:
a) Yapının inşa edileceği parseli ilgilendiren imar durumu belgesi, kot-kesit belgesi, aplikasyon krokisi (inşaat istikamet rölevesi), tapu kaydı örneği, duruma göre gerekli olan zemin etüt raporu ile gerekli diğer belgelerin mevzuata uygun olup olmadığını kontrol ederek kopyalarını aslı gibidir kaşesi ile kaşeleyerek dosyasında muhafaza eder.
b) Proje müelliflerince hazırlanan uygulama projelerinin ve hesaplarının, proje ve yapı denetçisi mimar ve mühendisler aracılığıyla, mühendislik ve mimarlık proje düzenleme esasları, imar planı, ilgili idarenin imar yönetmelikleri ile yürürlükte bulunan diğer yönetmelik, genelge, şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol eder, proje müelliflerinin sicil durum belgesinin olup olmadığını denetler.
c) Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazırlanmasına İlişkin Esaslara uygun olarak bir zemin etüt raporunun olup olmadığını tespit eder ve bu raporun uygunluğunu onaylamak üzere, bünyesinde konuyla ilgili teknik eleman bulunmuyorsa, hizmet satın almak suretiyle teknik eleman görevlendirir.
ç) Yapı denetim kuruluşu, FORM-1’e uygun proje kontrol formuna göre incelediği projelerde tespit edilen eksiklik ve yetersizliklerin giderilmesini sağlar.
d) İncelenen projeler, uygun görülmesi halinde, yapı denetim kuruluşu adına ilgili denetçi mimar ve denetçi mühendisler tarafından imzalanır ve kuruluş tarafından tasdik edilir.
(3) Yapı ruhsatı alınması aşamasında:
a) Yapı denetim kuruluşu denetimini üstleneceği yapıya ait bilgileri FORM-2’ye uygun biçimde düzenleyerek Bakanlığa bildirir.
b) Yapı denetim kuruluşu, yapı denetimi izin belgesinin noter tasdikli sureti ile Bakanlıkça onaylanmış yapıya ilişkin bilgi formunun aslını yapı ruhsatı alınması aşamasında ilgili idareye verir.
c) Yapının denetimini üstlendiği konusunda ilgili idareye FORM-3’e uygun taahhütname verir. Bu taahhütnamenin ekinde, yapı denetim kuruluşunun yapı sahibi ile imzaladığı FORM-4’e uygun sözleşme yer alır.
ç) Projelerin ilgili idarece onaylanmasından sonra, yapı ruhsatının yapı denetim kuruluşu ile ilgili bölümü, bu kuruluşun ortakları, teknik müdürü veya yetki verilen denetçi mimar veya denetçi mühendis tarafından imzalanır.
(4) Yapım aşamasında:
a) FORM-5’e uygun işyeri teslim tutanağını, yapı sahibi ve müteahhit veya müteahhit adına şantiye şefi ile birlikte imzalayarak 3 (üç) işgünü içerisinde ilgili idarenin onayına sunar.
b) Arsa köşe noktalarının ilgili idare nezaretinde tespit ettirilmesini ve yapının, vaziyet planına uygun biçimde arsaya aplike edilmesini sağlamak amacıyla, bünyesinde konuyla ilgili teknik eleman bulunmuyorsa, hizmet satın almak suretiyle teknik eleman görevlendirir.
c) Yapı denetim kuruluşu, denetimini üstlendiği işin projesine göre gerekli yapım teknikleri göz önüne alınarak, işin gerektirdiği malzeme ve bu malzeme ile ilgili imalatın, Bakanlıkça izin belgesi verilen özel veya kamu kuruluşlarına ait laboratuarlarda muayene ve deneylerini yaptırarak, sonuçların standart ve şartnamelere uygun olup olmadığını kontrol eder.
ç) Beton kalıbı, demir teçhizatı ve gerekli diğer tesisat kontrol edilerek FORM-6’ya uygun tutanak düzenlenmeden beton dökümüne izin verilmez. Beton, yapı denetim kuruluşunun denetçi inşaat mühendisi veya kontrol elemanı inşaat mühendisi gözetiminde dökülür. Beton numuneleri, döküm yerinde yapı denetim kuruluşunun mühendisleri nezaretinde, deneyi yapacak laboratuar teknik elemanlarınca alınır, alınan numuneler belirlenen laboratuara, bu laboratuarın teknik elemanı tarafından götürülür. Beton dökümünü müteakip FORM-7’ye uygun tutanak düzenlenir.
d) c ve ç bentlerinde sayılan muayene ve deney sonuçları, ilgili standartlar ve şartnamelerin öngördüğü değerlerde ise bu sonuçlara ilişkin raporlar, o imalatı içeren hakediş ekinde ilgili idareye verilir. Aksi halde bu raporlar laboratuarda düzenlenme tarihinden itibaren 3 (üç) işgünü içinde ilgili idareye verilerek, yapıdaki imalatın durdurulması sağlanır.
e) Yapılan imalatların projesine uygunluğunu ve yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede belirtilen niteliklerde olup olmadığını denetler.
f) Yapı denetim kuruluşu, yazılı ihtarına rağmen ruhsat ve eklerine aykırı iş yapan işçi ve ustanın durumunu tespit eder ve müteahhide bildirir.
g) Şantiyenin veya yapının elektrik aboneliği alması aşamasında düzenlenecek belgeleri, denetçi elektrik mühendisleri tarafından kontrol ettirerek elektrik sağlayan kuruluşa verir.
ğ) Yapı denetim kuruluşu tarafından şantiyede yapılan denetimlere ait sonuçların işlendiği ve şantiye şefi tarafından şantiyede muhafaza edilen, FORM-8’e uygun yapı denetleme defterini takip eder.
h) Yapım işlerinde kullanılacak yapı malzemelerinin ilgili teknik şartnamelere ve standartlara aykırı oldukları belirlendiğinde, bunların imalatına izin verilmemesi için, durumu bir rapor ile ilgili idareye ve malzeme denetimi ile ilgili kuruluşlara bildirir.
ı) İnşaat alanında çevre sağlığı ve güvenliğinin korunması ve olumsuz etkilenmemesi için gerekli olan her türlü tedbirin alınmasını sağlar.
i) Bünyesinde görevli, denetçi mimar ve mühendisler ile kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarının Bakanlıkça ve ilgili meslek odalarınca verilen meslek içi eğitime katılmalarını sağlar.
j) Her yılsonu itibariyle yapı sahibi ve müteahhit veya müteahhit adına şantiye şefi ile birlikte yapının fizikî durumunu belirleyen tespit tutanağını düzenleyerek bir suretini ilgili idareye verir. Yılsonu seviye tespitinde anlaşmazlık olduğu takdirde ilgili idareden seviye tespitini ister.
k) Mecburî veya yapı sahibinin isteğine bağlı güçlendirme ve yalıtım işlerinin projelerini ve yapımını denetler.
l) İlişikleri kesilen denetçi mimar ve mühendisler ile kontrol elemanı mimar ve mühendislerinin ve yardımcı kontrol elemanlarının, bu durumlarını gerekçeleri ile birlikte 3 (üç) iş günü içinde ilgili idareye ve Bakanlığa bildirir.
m) Denetim işlerine ait hakedişlerin tahakkuk tarihinde düzenlenecek olan faturanın bir örneğini ilgili idareye verir.
n) Yapının ruhsat ve eklerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğini belirten, FORM-9’a uygun iş bitirme tutanağını hazırlar ve onaylanmak üzere ilgili idareye verir.
o) Yapı kullanma izninin alınmasını müteakip, eğer varsa, ilgili idare tarafından istenilen yapı denetimine ait diğer bilgi ve belgeleri ilgili idareye verir.
ö) Yapı ile ilgili düzenlenecek bütün tutanakların, yapı denetim kuruluşu tarafından tutulan o yapıya ait dosyada bulunması sağlanır.
Denetçi mimar ve denetçi mühendislerin görev ve sorumlulukları
MADDE 6 —
(1) Proje denetimi:
Proje denetçisi mimar ve mühendisler tarafından, proje müelliflerince hazırlanan projelerin, ihtisas alanlarındaki mevzuata uygunluğu, detay ve hesapların doğruluğu ve proje müelliflerinin sicil durum belgelerinin varlığı denetlenir. Varsa eksik ve hataların düzeltilmesi sağlanır. Eksik ve hatası bulunmayan projeler, ilgili denetçi mimar ve mühendis tarafından onaylanır.
(2) Yer teslimi:
Yapı ruhsatının alınmasını müteakip, yapı denetim kuruluşunun ilgili denetçileri, yapı sahibi, müteahhit veya müteahhit adına şantiye şefi tarafından işyeri teslim tutanağı düzenlenerek ilgili idarenin onayına sunulur.
(3) Yapının temel bölümünün denetimi:
Yer teslimi yapıldıktan sonra, ihtisas alanlarına göre ilgili denetçiler, kontrol elemanları varsa yardımcı kontrol elemanları tarafından, temel bölümünün inşası sırasında gerekli denetim ve gözetimler yapılır, temel kalıp ve demir donatı imalat kontrol tutanağı ile temel beton döküm tutanağı düzenlenerek, yapılan işlemlerin uygunluğu onaylanır.
(4) Yapının taşıyıcı sistem bölümünün denetimi: Taşıyıcı sistem bölümünün imalatı sırasında ise, beton kalıbı, demir teçhizatı ve gerekli diğer tesisat kontrol edildikten sonra, denetçi inşaat mühendisi veya kontrol elemanı inşaat mühendisi gözetiminde beton dökümüne izin verilir. Yapıda gerçekleştirilecek her bir beton döküm işi için bu tutanak hazırlanır.
(5) Yapının çatı, dolgu duvarları, kapı ve pencere kasaları ile tesisatlara ait alt yapılarının tamamlanıp sıvaya hazır hale gelmesi ve iş bitimine kadar olan son bölümünde ise bodrum, zemin, asma, normal kat ve çatı katlarının dış duvarları ve iç duvarları kontrol tutanakları, elektrik tesisatı duvar boruları kontrol tutanağı, elektrik kablo çekimi ve tali pano kontrol tutanağı, çatı konstrüksiyonu, ısı yalıtımı, su yalıtımı ve çatı örtüsü kontrol tutanağı, temiz su boru tesisatı hidrolik basınç testi kontrol tutanağı, pis su boru tesisatı sızdırmazlık testi kontrol tutanağı, yapının sıvaya hazır duruma geldiğini belirten tutanak, elektrik ana pano kontrol tutanağı ve mekanik tesisat montaj tutanağı düzenlenir.
(6) Düzenlenmesi gereken tutanaklar, eğer imalat veya malzemede herhangi bir eksik veya kusur yok ise hakediş ekinde ilgili idareye sunulur. Aksi halde bu tutanaklar, 3 (üç) işgünü içinde ilgili idareye verilerek, yapıdaki imalatın durdurulması sağlanır.
(7) Yapım işinin gerektirdiği biçimde bu tutanakların düzenlenmesi zorunlu olup, ayrıca yapım işinin yukarıdaki iş sırasına uymaması halinde, kayıt altına alınmasında yarar görülen hususlar için yapı denetim kuruluşu tarafından ek tutanaklar düzenlenerek imalatın denetim ve gözetimi sağlanır.
Proje müellifinin görev ve sorumlulukları
MADDE 7 — (1) Proje müellifi; yapı ruhsatına esas olan uygulama projelerini, zemin etüt raporları da dâhil olmak üzere her türlü etüde dayalı çalışmaları mevzuatına uygun olarak yaparak, incelenmek üzere yapı denetim kuruluşuna vermekle görevlidir.
(2) Ruhsat eki projelerin birbiri ile uyumlu olması şarttır. Birbiri ile uyumlu olmayan projelerden kaynaklanan sorumluluk, öncelikle proje müellifine ait olmak üzere, sırasıyla yapı denetimi kuruluşu, proje denetçisi mimar ve mühendisler ile ilgili idareye aittir.
(3) İlgili meslek odasına üye olmayan veya sicil belgesi bulunmayan proje müellifinin projesi, yapı denetim kuruluşunca incelenmez, durum ilgili meslek odasına bildirilir.
Yapı sahibinin görev ve sorumlulukları
MADDE 8 — (1) Yapı sahibi yapı denetim hizmet sözleşmesini bizzat veya kanuni vekili aracılığı ile imzalamak zorundadır. Yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidi ile 2. derece dahil olmak üzere kan ve sıhri hısımlarını hiçbir şekilde vekil tayin edemez.
(2) Yapı sahibinin yapı denetim kuruluşunun denetçisi olduğu durumda, o denetçiye görev verilmeden ilgili yapı denetim kuruluşu tarafından işin denetimi üstlenilebilir.
(3) Yapı sahibi, yapı denetimi hizmet bedeli taksitlerini zamanında ödemekle yükümlüdür.
(4) Yapı sahibi proje, metraj ve keşiflerde bulunmayan herhangi bir imalatı müteahhitten ve yapı denetim kuruluşundan isteyemez. Bu gibi istekler yerine getirilemez. Tamamlanan yapıyı, yapı kullanma izin belgesi düzenlenmeksizin kullanıma açamaz. Yapı kullanma izin belgesi alınmış yapıda, ruhsat düzenlenmeksizin değişiklik yapılamaz. İşin fiziki olarak bittiğini gösteren iş bitirme belgesinin ilgili idare tarafından onayından sonra yapılacak değişikliklerden yapı sahibi sorumludur.
Yapı müteahhidi ile şantiye şefinin görev ve sorumlulukları
MADDE 9 — (1)Gerçek kişiler ve kooperatifler de dâhil tüzel kişiler tarafından yaptırılan her türlü yapı inşası işinin bir yapı müteahhidi tarafından üstlenilmesi mecburidir. Yapı müteahhidi, şahsına ait teknik ve mali kaynaklarını kullanarak veya taşeron eliyle yapım işini ticari maksatla üstlenen, yapının plan ve mevzuata, fen, sanat ve sağlık kurallarına, ruhsat eki projelere uygun olarak ve bünyesindeki ilgili uzmanların ve sorumluların gözetimi altında inşa edileceğini yapı sahibine ve ilgili idareye taahhüt eden gerçek veya tüzel kişidir.
(2) Kanun kapsamında yapılacak yapıların yapı sahibi tarafından inşa edilmesinin istenmesi halinde, bunlardan şartları uygun olanların, ticaret ve sanayi odasına kayıtlı olmaları zorunludur.
(3) Yapı sahiplerince, yapı müteahhitliğinin üstlenilmesi durumunda, ayrıca vergi mükellefi olması ve yapının müteahhitliğini üstlendiğine dair noter tasdikli taahhütname vermesi şartı aranır.
(4)Yapım işleri yürütülen şantiyede, yapı müteahhidini temsilen, yapım işinin konusuna uygun meslek mensubu bir şantiye şefinin bulundurulması mecburidir. Yapı müteahhidinin inşaatta görevlendireceği şantiye şefi ile, asgari şartları FORM-10’la belirlenmiş sözleşme imzalar. Yapı müteahhidinin, şantiye şefliğini üstlenmesi durumunda ise bahsi geçen sözleşme aranmayacak, yapı sahibi ile yapılan sözleşmede bu husus belirtilecektir.
(5) Şantiye şefi yapıyı ilgili mevzuat hükümlerine, ruhsat eki projelere, denetçi mimar ve mühendis ile kontrol elemanlarının talimatlarına uygun olarak inşa ettirmek, yapı denetimi sırasında bizzat hazır bulunarak, denetimin uygun şartlar altında yapılmasını sağlamak, FORM-8’e uygun yapı denetleme defterini şantiyede muhafaza etmek, bu defterin gerekli bölümünü ve yapı denetim kuruluşu tarafından düzenlenen diğer tutanak ile belgeleri imzalamakla yükümlüdür.
(6) Şantiye şefinin herhangi bir nedenle yapı ile ilişiğinin kesilmesi halinde, bu durum yapı müteahhidi tarafından, en geç 3 (üç) işgünü içinde yapı denetim kuruluşuna bildirilir. Bunun üzerine yapı denetim kuruluşu ve müteahhit tarafından seviye tespit tutanağı tutularak ilgili idareye ibraz edilir. Yapı müteahhidi tarafından, yeni bir şantiye şefi görevlendirilmeden, yapı denetim kuruluşunca yapının devamına izin verilmemesi sağlanır.
(7) Yapı müteahhidi veya onu temsilen görevlendirilen şantiye şefi, yapım işlerindeki kusurlardan dolayı müteselsilen sorumludur.
Yapı Denetim Kuruluşlarının Çalışma Usul ve Esasları
Yapı denetim kuruluşlarında ortaklık durumu
MADDE 10 — (1) Yapı denetim kuruluşlarının ortakları; mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi ve elektrik mühendislerinden oluşur.
(2) Yapı denetim kuruluşları, kuruluşa ait hisse devri ile tebligat adresi vb. bilgilerin değişmesi halinde, bu bilgileri en geç bir ay içerisinde Yapı Denetim Komisyonuna bildirir.
(3) Vefat dışındaki herhangi bir nedenle ortaklar arasındaki hisse devri durumunda ise, kuruluşun bu durumu gösteren belgelerle müracaat etmesi halinde, ayrılan ortağın kuruluş ile ilişiği kesilir ve yeni ortak hissesini devir alana kadar kuruluşun faaliyetlerine izin verilmez.
(4) Ortaklardan herhangi birinin vefatı söz konusu olduğunda, vefat eden kuruluş ortağının hissesi kanuni varislerine intikal eder, varisler sermaye ortağı olarak kalabilirler. Ancak, varisler mimar veya mühendis değil ise hiçbir şekilde kuruluşta yönetici olamazlar ve kuruluş hisselerini yukarıdaki tanıma uymayan kişilere devredemezler. Bu durumdaki hisselerin, en geç 1 (bir) yıl içinde Kanunun ilgili maddesinde belirtilen ortaklık tarifine uygun hale getirilmesi gerekmektedir.
(5) Geçici faaliyet durdurma cezası almış olan kuruluş ortaklarınca bu süre zarfında gerçekleştirilen hisse devir işlemleri, geçici faaliyet durdurma süresi bitene kadar, Yapı Denetim Komisyonu Başkanlığı tarafından işleme konulmaz.
Yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi verilmesi
MADDE 11 — (1)Yapı denetim kuruluşları izin belgesi alabilmek için Bakanlığa, görev yapacağı ili belirten dilekçe ve eki aşağıdaki belgelerle birlikte müracaat ederler:
a) Kuruluşun ödenmiş sermayesinin nama yazılı hisselerinin tamamının mimar ve mühendislere ait olduğunu ve faaliyet konusu olarak yalnızca yapı denetimini seçtiğini gösteren ticaret sicil gazetesi,
b) Ticaret veya sanayi odasına kayıt belgesi,
c) Kuruluş ortaklarının FORM-11’e uygun taahhütnameleri, adli sicil raporları, oda kayıt belgeleri, noter tasdikli imza sirküleri,
ç) Banka teminat mektubu
d) Kuruluşta asgari istihdam edilmesi gereken,
- Bir Proje ve Yapı Denetçisi Mimarın,
- Bir Proje ve Yapı Denetçisi İnşaat Mühendisinin,
- Bir Yapı Denetçisi İnşaat Mühendisinin,
- Bir Proje ve Yapı Denetçisi Makine Mühendisinin,
- Bir Proje ve Yapı Denetçisi Elektrik Mühendisinin
denetim sorumluluğu üstleneceğine dair FORM-12’ye uygun taahhütnameleri, denetçi belgeleri, noter tasdikli imza beyanları, nüfus kayıt örnekleri ve ikametgâh ilmühaberleri.
(2) Yapı denetim kuruluşunun nama yazılı ödenmiş sermayesinin en az 300.000 YTL olması ve kurulu olduğu ilde en az 100 m² alana sahip tam donanımlı, il dışındaki diğer yerlerde 50 m² alana sahip ofise sahip olması zorunludur. Merkez ofiste en az beş bilgisayar, iki yazıcı, fotokopi makinesi ve denetim hizmetinde kullanılmak üzere kuruluş adına kayıtlı üç adet otomobil bulundurmak zorundadır. İl dışındaki ofislerde ise araç ve gereçlerin en az birer tanesi bulunmalıdır.
(3) Yapı denetim kuruluşu tarafından izin belgesi müracaatı yapılmasını müteakip, Yapı Denetim Komisyonu veya görevlendirilecek heyet tarafından kuruluşun faaliyet göstereceği ofisin, asgari şartları taşıyıp taşımadığına ilişkin rapor düzenlenir, izin belgesi verilmesi aşamasında bu rapor dikkate alınır. Bu rapor hazırlanırken, aynı ofiste yapı denetimi haricinde bir başka ticari faaliyetin yürütülmemesi, denetçilere ait uygun çalışma ortamlarının, düzenli arşiv bölümünün ve proje incelemesine uygun ortamın bulunması hususları göz önünde bulundurulur.
(4) Yapı denetim kuruluşlarının verdikleri hizmet, çalıştırdıkları personel ve kamuya ve Bakanlığa karşı yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden doğacak zarar, borç veya tazminatların giderilmesinde yönetmelikte belirtilen esas ve usuller çerçevesinde kullanılmak üzere asgari kurulu olduğu il için 500.000 YTL, diğer illerde açılacak şubeler için ise 100.000 YTL tutarında Hazine Müsteşarlığı tarafından kabul edilen banka veya katılım bankalarından alınmış, teyit yazılı kesin ve süresiz Banka Teminat Mektubu aslı,
(5) Kuruluşun durumu ile ilgili yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi birinde değişiklik olması durumunda Bakanlığa bir ay zarfında bildirimde bulunulmaması veya bu belgelerin gerçeğe aykırı düzenlendiğinin anlaşılması halinde, düzenleyenler veya bu tür belgeleri kullananlar hakkında suç duyurusunda bulunulur ve izin belgesi verilmişse iptal edilir.
Yapı denetim kuruluşlarının yetki sınırları
MADDE 12 — (1) Yapı denetim kuruluşlarının denetleyebilecekleri toplam yapı inşaat alanı 720.000 m²’yi geçemez. Yapı denetim kuruluşunun üzerinde başka denetim işi bulunmamak, aynı alanda ve tek ruhsata bağlı olmak şartıyla toplam yapı inşaat alanı sınırı aranmaz.
Yapı denetim kuruluşlarında ve laboratuarlarda görev alacak teknik personelin deneyim ve nitelikleri
MADDE 13 — (1) Yapı denetim kuruluşlarınca proje ve yapım işlerinin denetimi, öncelikle denetçi mimar ve mühendis tarafından yürütülür. Denetçi mimar ve mühendis olarak görev alabilmek için, ilgililerin Yapı Denetim Komisyonuna başvurarak, FORM-13’e uygun denetçi belgesi almaları zorunludur.
(2) Denetçi belgeleri,
- Proje inceleyen ve inşaat denetimi yapacak Mimarlar için "Proje ve Yapı Denetçisi",
- Proje inceleyen ve inşaat denetimi yapacak İnşaat Mühendisleri için "Proje ve Yapı Denetçisi",
- İnşaat denetimi yapacak İnşaat Mühendisleri için "Yapı Denetçisi",
- Proje inceleyen ve inşaat denetimi yapacak Makine ve Elektrik Mühendisleri için "Proje ve Yapı Denetçisi",
- Laboratuarda görev yapacaklar için "Zemin veya Yapı Malzemesi Laboratuar Denetçisi", adıyla düzenlenir.
(3) Denetçi belgesi aşağıdaki şartları sağlayan ve bunu belgelendiren mimar ve mühendislere verilir:
a) Başvurulan tarih itibariyle 65 (altmış beş) yaşını doldurmamış olmak,
b) Diploma veya mezuniyet belgesi aslı veya aslına uygun olarak noter tarafından tasdiklenmiş örneği,
c) İlgili meslek odalarına kayıtlı olduklarına dair belge (FORM-14),
ç) Nüfus kayıt örneği ve 2 (iki) adet fotoğraf,
d)Cumhuriyet Savcılığından alınacak, yüz kızartıcı bir suçtan dolayı hüküm giymediğine dair adli sicil belgesi,
e) Mesleğinde fiilen en az 12 (on iki) yıl çalıştığına dair ilgili kurum ve kuruluşlardan alınacak belgeler,
f) Laboratuar denetçi mühendisleri için 12 (on iki) yıllık fiili meslek süresinin; inşaat, kimya, jeoloji ve jeofizik mühendisleri için en az 3 (üç) yılını, diğer dallardaki mühendisler için en az 6 (altı) yılını ilgili alanda laboratuarda çalıştığına dair kurum ve kuruluşlardan alınacak belgeler.
(4) Kamu çalışanı olan mimar ve mühendisler, mesleki deneyime sahip olduklarını, görev yaptıkları kurumlardan alacakları belge ile çalıştıkları mesleki ihtisas alanlarını ve çalışma süresini belirtecek şekilde belgelendirirler. Bu durumda olanlardan diploma, nüfus kayıt örneği ve adli sicil raporu aranmayacaktır.
(5) Serbest veya özel kesimde çalışan mühendis ve mimarlar; mesleki deneyimlerini ve çalışma sürelerini belirten, çalıştıkları özel kuruluşlardan aldıkları ve çalışma alanı ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca onaylı belge ile belgelendirirler. Ayrıca, özel kuruluşlarda yapılan çalışmaları teyit etmek üzere ilgili sosyal güvenlik kurumundan alınan belgeler ibraz edilir.
(6) Yapı Denetim Komisyonunca verilen denetçi belgeleri 5 (beş) yıl için geçerli olup, 5 (beş) yılın sonunda yenilenmeyen denetçi belgesi hükümsüz sayılır.
(7) Denetçi belgesine sahip olan mimar ve mühendisler, Bakanlığın veya Bakanlıkça uygun görülen kurum ve kuruluşların açacakları hizmet içi eğitim programlarına katılmak zorundadırlar. Yapı Denetim Komisyonunca uygun görülen ve geçerli bulunan belgelenmiş hastalık, tabii afet vb. sebepler olmadan iki defa kursa katılmayanların denetçi belgeleri iptal edilir.
Teknik personelin denetim yetkisi
MADDE 14 — (1) Yapı Denetim Kuruluşlarında görev alacak personelin unvanlarına göre denetim yetkisi sınırları ve görevleri aşağıda sıralanmıştır:
(2) Denetçi Mimar ve Denetçi Mühendisler:
a) Proje ve Yapı Denetçisi Mimarlar, mimari projenin ilgili mevzuata uygunluğunun ve yapının her aşamasında bu projelere uygun yapılıp yapılmadığının denetimini yaparlar. Denetim yetkisi sınırları 360.000 m² toplam inşaat alanıdır.
b) Proje ve Yapı Denetçisi İnşaat Mühendisleri, zemin etüd raporuyla birlikte yapı statiği ve betonarme-çelik-ahşap-yığma yapı hesabı ve projelerin ve yapının denetimi ile görevlidir. Denetim yetkisi sınırları 360.000 m²toplam inşaat alanıdır.
c) Yapı Denetçisi İnşaat Mühendisleri; yapı denetimini yaparlar. Denetim yetkisi sınırları 120.000 m² dir.
ç) Proje ve Yapı Denetçisi Makine Mühendisleri; proje ve yapı denetimini yaparlar. Denetim yetkisi sınırları 120.000 m²dir.
d) Proje ve Yapı Denetçisi Elektrik Mühendisleri; proje ve yapı denetimini yaparlar. Denetim yetkisi sınırları 120.000 m²dir.
(3) Yapı denetim kuruluşlarında görev alan yukarıda yetki sınırları verilmiş denetçi mimar ve mühendisler, söz konusu denetim yetkisini kullanırken, bir projede proje ve yapı denetçisi olarak aynı anda görevlendirilebilirler.
(4) Kontrol Elemanları: Yapı denetim kuruluşlarında görev alan kontrol elemanları, denetçi mimar ve denetçi mühendislerin sevk ve idaresi altında görev yapar. Görevlendirildikleri yapılarda denetçi mimar ve mühendislerin verecekleri görevi yerine getirir ve sorumlulukları altında bulunan işlerden dolayı denetçi mimar ve mühendislerle müteselsilen sorumludurlar. Denetim yetkisi sınırları,
Mimar[/c] 120.000 m² İnşaat Mühendisi 30.000 m² Makine Mühendisi 60.000 m² Elektrik Mühendisi 120.000 m²
(5) Yardımcı Kontrol Elemanları: Yardımcı kontrol elemanları, her yıl Bakanlık tarafından yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ’e göre 3b (dâhil) grubuna kadar olan yapıların denetiminde, 15.000 m²’yi geçen kısım ve bundan sonraki her 15.000 m² için 1 (bir) adet olmak üzere, yapı denetim kuruluşlarında görevlendirilir. Yardımcı kontrol elemanları, denetçi mimar ve denetçi mühendislerin sevk ve idaresi altında görev yapar. Görevlendirildikleri yapılarda denetçi mimar ve mühendislerle müteselsilen sorumludurlar. Denetim yetkisi sınırları,
Teknik Öğretmen, Tekniker veya Teknisyen[/c] (İnşaat) 15.000 m² Teknik Öğretmen, Tekniker veya Teknisyen (Makine) 15.000 m² Teknik Öğretmen, Tekniker veya Teknisyen (Elektrik) 15.000 m²
Teknik personelin yapı denetim kuruluşundaki istihdam esasları
MADDE 15 — (1) Yapı denetim kuruluşu, faaliyetine devam ettiği sürece bu Yönetmeliğin 11. maddesinin d bendinde sayılı çekirdek personeli istihdam etmek zorundadır. Aksi halde kuruluşun faaliyetleri, eksik denetim elemanlarını istihdam edene kadar faaliyetine izin verilmez.
(2) Yapı denetim kuruluşunda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler, denetim sorumluluğu üstleneceğine dair FORM-12’ye uygun taahhütnameyi, denetçi belgesini, noter tasdikli imza beyanını, nüfus kayıt örneği ile ikametgâh ilmühaberini; kontrol elemanları ve yardımcı kontrol elemanları ise, üstleneceği denetim hizmeti için FORM-15’e uygun taahhütnameyi, diploma suretini, ikametgah ilmühaberini, nüfus kayıt örneği ve adli sicil raporunu, Yapı Denetim Komisyonuna iletilmek üzere, yapı denetim kuruluşuna vermek zorundadır.
(3) Denetçi mimar ve denetçi mühendisler, kontrol elemanları ve yardımcı kontrol elemanları, sadece bir il sınırları içerisinde görev yapabilirler. Yapı denetim kuruluşları; denetçi mimar ve denetçi mühendisler, kontrol elemanları ve yardımcı kontrol elemanlarının denetleme yetkisine sahip oldukları yapı inşaat alanı aşıldığı takdirde, ilave denetçi mimar ve mühendisler, kontrol elemanları ve yardımcı kontrol elemanlarını görevlendirmek ve bununla ilgili belgeleri Yapı Denetim Komisyonuna vermek zorundadır.
(4) Denetçi mimar ve denetçi mühendislerin sorumlulukları altındaki işlerden bilgi sahibi olmaları konusunda, yapı denetim kuruluşu gereken tedbirleri alır.
(5) Denetçi mimar ve denetçi mühendisler, sorumlulukları altında bulunan işler için aynı işte görevli olan kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarını uygun şekilde görevlendirmek ve organize etmekle yükümlüdür. Denetçi mimar ve denetçi mühendisler, sevk ve idaresi altında bulunan kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarına düzenli olarak sorumluluklarındaki işler ile ilgili aylık raporlar hazırlatarak yapı denetim kuruluşuna sunarlar.
(6) Yapı denetim kuruluşları ile denetçi mimar/mühendisleri, kontrol elemanları veya yardımcı kontrol elemanlarından birinin vefat, hastalık, izin vb. nedenlerle yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde, ilgili yapı denetim kuruluşu, yapının o andaki durumunu belirleyen FORM-16’ya uygun seviye tespit tutanağını düzenler; ayrılan denetçi mimar/mühendis, kontrol elemanı veya yardımcı kontrol elemanlarının yerine görev yapacak, kuruluş bünyesindeki aynı meslek grubundan personeli geçici olarak görevlendirir; seviye tespit tutanağını geçici personel görevlendirmeye ilişkin dilekçe ekinde 3 (üç) iş günü içinde ilgili idaresine gönderir. Bu tarihten itibaren yeni görevlendirme yapılana kadar geçen süre içinde yapıyla ilgili tüm sorumluluk, geçici olarak görevlendirilen personele aittir.
(7) Personelin görevinden ayrılmasını takip eden 30 (otuz) gün içinde yeni denetçi mimar/mühendis, kontrol elemanı veya yardımcı kontrol elemanı görevlendirilmediği takdirde ilgili idare tarafından yapı tatil tutanağı düzenlenerek yapının devamına izin verilmez. Bu durumdaki yapı denetim kuruluşunun eksiklik giderilene kadar faaliyetine izin verilmez.
( Yapı denetim kuruluşundan ayrılmak isteyen denetçi mimar/mühendis, kontrol ve yardımcı kontrol elemanları, bu isteklerini noter kanalıyla Yapı Denetim Komisyonuna ve yapı denetim kuruluşuna bildirirler.
(9) Yapı denetim kuruluşlarında çalışan kontrol ve yardımcı kontrol elemanları, bu görevi sürdürdükleri süre içerisinde başkaca mesleki ve inşaat işleriyle ilgili ticari faaliyette bulunamazlar. Kanunun, denetçi mimar ve denetçi mühendisler için öngördüğü kurallar, kontrol ve yardımcı kontrol elemanları için de aynen geçerlidir.
(10) Yapı denetim kuruluşunun kurucu ortağı durumundaki mühendis ve mimarlar, kuruluşta görevli denetçi mimar ve denetçi mühendisler ile kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarının görevlerini, Kanun ve Yönetmelik doğrultusunda yerine getirmeleri için gereken tüm tedbirleri alır. Kuruluşun denetimi altında bulunan işlerin mevzuata uygun biçimde denetlenmesi, öncelikle kuruluşun ortağı durumunda bulunan mimar ve mühendisin sorumluluğundadır.
Yapı denetim kuruluşlarının şubeler aracılığıyla faaliyet göstermesi ve şubelerde görevlendirilecek personel
MADDE 16 — (1) Yapı denetim kuruluşu, Kanunun uygulandığı herhangi bir ilde şube açmak suretiyle faaliyet gösterilebilir. Yapı denetim kuruluşunun faaliyet gösterdiği il dışında herhangi bir ilde şube açabilmesi için, gerekli tüm ticari ve mali işlemleri tamamlayarak, o ilde daimi ikamet eden asgari,
- Bir Proje ve Yapı Denetçisi Mimar,
- Bir Proje ve Yapı Denetçisi İnşaat Mühendisi,
- Bir Yapı Denetçisi İnşaat Mühendisi,
- Bir Proje ve Yapı Denetçisi Makine Mühendisi,
- Bir Proje ve Yapı Denetçisi Elektrik Mühendisini
görevlendirmesi gerekir. Denetçi mimar ve denetçi mühendisler için FORM-12’ye uygun taahhütname, denetçi belgesi, noter tasdikli imza beyanı, nüfus kayıt örneği ile ikametgâh ilmühaberi; kontrol elemanları ve yardımcı kontrol elemanları için ise, üstleneceği denetim hizmeti için FORM-15’e uygun taahhütname, diploma sureti, ikametgah ilmühaberi, nüfus kayıt örneği, adli sicil raporu ve gerekli ticari ve mali işlemin tamamlandığını gösterir belgeler, kuruluşun şube açma isteğini belirten bir dilekçe ekinde Yapı Denetim Komisyonuna sunulur.
(2) Komisyon tarafından kuruluşun talebi değerlendirilerek, kuruluşa o ilde faaliyet gösterebileceğine dair FORM-17’ye uygun izin belgesi verilir. İlgili idareler tarafından ruhsat alımı aşamasında, şube olarak faaliyet gösterecek firmaların bu belgeye sahip olup olmadıkları kontrol edilir. Aksi halde kuruluşun o ilde faaliyet göstermesine izin verilmez.
(3) Yapı denetim kuruluşu tarafından şube izin belgesi müracaatı yapılmasını müteakip, Yapı Denetim Komisyonu tarafından, kuruluşun faaliyet göstereceği ofisin, asgari şartları taşıyıp taşımadığına ilişkin rapor düzenlenir, izin belgesi verilmesi aşamasında bu rapor dikkate alınır. Bu rapor hazırlanırken, aynı ofiste yapı denetimi haricinde bir başka ticari faaliyetin yürütülmemesi, denetçilere ait uygun çalışma ortamlarının, düzenli arşiv bölümünün ve proje incelemesine uygun ortamın bulunması hususları göz önünde bulundurulur.
Yapı Denetim Komisyonunun Çalışma Usul ve Esasları
MADDE 17 — (1) Yapı Denetim Komisyonu, Bakanlıkça görevlendirilecek konu ile ilgili en az Genel Müdür Yardımcısı seviyesinde bir Başkan ile en az Şube Müdürü seviyesinde dört üye olmak üzere, toplam beş üyeden oluşur. Asil üyelerin bulunmaması halinde, en az Şube Müdürü seviyesinde yedek üyeler görev yaparlar.
MADDE 18 — (1) Yapı Denetim Komisyonu, Başkanın yazılı veya sözlü çağrısı üzerine üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Çekimser oy kullanılamaz. Oyların eşit olması durumunda Komisyon Başkanının bulunduğu taraf çoğunluğu teşkil eder.
(2) Yapı Denetim Komisyonu, yapı denetim kuruluşlarının kuruluş aşamasında teknik altyapı ve donanım açısından yeterliliğini değerlendirmek, yapı denetim kuruluşlarının faaliyetlerini denetlemek, mimar ve mühendislere denetçi belgesi düzenlemek, yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi düzenlemek, denetçi mimar ve mühendislerin sicillerini tutmakla görevlidir.
(3) Komisyon, uyuşmazlık konularını, şikâyetleri ve yapı denetim kuruluşlarının faaliyetlerini mahallinde inceler, bunun için gerektiğinde elemanlar veya heyetler görevlendirir.
(4) Yapı denetim kuruluşlarının denetçi mimar ve mühendisleri ile kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarına, kamu veya özel sektör kuruluşları ile birlikte belirleyeceği şartlara göre Komisyon tarafından meslek içi eğitim ve faaliyet programları düzenlenir.
(5) Yapı Denetim Komisyonunun yapı denetim izin belgesi ve denetçi belgesi verilmesi ile ilgili iş ve işlemleri, Komisyon tarafından oluşturulacak bir sekretarya eliyle yürütülür.
(6) Yapı Denetim Komisyonu üyeliği yapanlar, bu üyelik sona erdikten sonraki 2 yıl içerisinde, yapı denetim kuruluşu veya laboratuar ortağı olarak görev alamaz.
Yapı denetimi çalışma birimleri
MADDE 19 — (1) Kanunun uygulanmasına ilişkin doğabilecek uyuşmazlıklar, tarafların yapı denetimi konusundaki her türlü başvuruları, öncelikle yapının bulunduğu yerin il Bayındırlık ve İskân Müdürlükleri bünyesinde kurulacak Yapı Denetimi Çalışma Birimleri tarafından incelenerek sonuçlandırılır. İtiraz halinde konu Bayındırlık ve İskân Müdürlüklerince Yapı Denetim Komisyonuna bildirilir. İl teşkilatları, bu görevlerin yürütülmesi için personelin eğitimi ve gerekli donanımın sağlanması da dâhil olmak üzere gereken tüm tedbirleri alır.
(2) Bayındırlık ve İskan Müdürlükleri bünyesinde görev alan teknik elemanlardan oluşan Yapı Denetimi Çalışma Birimlerinin görev ve yetki sınırları şunlardır:
a)Yapı denetimi kuruluşlarının faaliyetlerini inceleyerek sonuçlarını Yapı Denetim Komisyonuna bildirmek,
b)Yapı denetimi kuruluşlarının 4708 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak faaliyetlerini yürütmelerini sağlamak,
c)Yapı denetimi faaliyeti sebebiyle yapı denetimi kuruluşu, yapı sahibi, denetçi mimar ve denetçi mühendis, kontrol ve yardımcı kontrol elemanları, müteahhit, şantiye şefi, laboratuar sahibi ve sorumluları ile ilgili ortaya çıkabilecek ihtilâfların çözümüne yardımcı olmak.
ç) Yapı Denetim Komisyonu tarafından Kanun ve ilgili mevzuatı kapsamında verilebilecek diğer görevleri yerine getirmek.
Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri İle İlgili Esaslar
Yapı denetimi hizmet sözleşmesi
MADDE 20 — (1) Kanun kapsamına giren yapıların sahipleri, yapının uygulama projeleri bitirildikten sonra bir yapı denetim kuruluşu ile FORM-4’e uygun bir hizmet sözleşmesi yaparak, bir suretini ruhsat işlemlerini başlatmak üzere FORM-3’e uygun taahhütname ekinde ilgili idareye sunar.
(2) İlgili idareler sunulan sözleşmelerde tarafların imzasını aramak zorundadır.
Hizmet sözleşmesi süresi
MADDE 21 — (1) Yapı denetimi hizmet sözleşmesinin süresi, sözleşmenin akdediliş tarihi ile ilgili idare tarafından FORM-9’a uygun iş bitirme tutanağının onaylandığı tarih arasındaki süredir. Bu süre, yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen yapım sözleşmesinin süresinden az olamaz.
Sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin esaslar
MADDE 22 — (1) İş bitirme tutanağının ilgili idareye verilmesini müteakip, ilgili idare tarafından yapı, ruhsat ve ekleri açısından kontrol edilerek en geç 20 (yirmi) gün içinde iş bitirme tutanağı onaylanır. Aksi halde durum, ilgili idare tarafından gerekçeleri ile birlikte yapı denetim kuruluşuna bildirilir.
(2) Yapı denetim hizmet sözleşmesinin, tek taraflı ve/veya mal sahibi ve yapı denetim kuruluşunun karşılıklı anlaşmasıyla müşterek kararla feshi veya yapı denetim kuruluşunun denetim görevini yürütemeyeceği durumlarda fesih işlemi, noter ihbarnamesi ile karşı taraf, ilgili idare, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı (Yapı Denetim Komisyonu) ve Bayındırlık ve İskân Müdürlüklerine dağıtımlı olarak yapılır.
(3) Fesih işlemi sonrasında yapı sahibi, yapı denetim kuruluşu ve müteahhit tarafından FORM-18’e uygun seviye tespit tutanağı düzenlenir ve ilgili idarenin onayına sunulur.
(4) İlgili idare tarafından yapı tatil tutanağı tutularak, yapı ile ilgili tüm belgeler (YİBF, ruhsat, hakediş, fesihle ilgili yazışmalar, tespit tutanağı ve yapı tatil tutanağının tasdikli suretleri) ilgili idarenin görüş yazısı ekinde Bayındırlık ve İskân Müdürlüklerine gönderilecektir.
(5) Yeni bir yapı denetim kuruluşu görevlendirilmeden kesinlikle yapının devamına izin verilmez.
(6) Bu aşamada yapının denetim sorumluluğunu üstlenen yapı denetim kuruluşu görev üstlendiği tarihten önce yapılan bütün iş ve işlemlerin denetiminden görevi bırakan yapı denetim kuruluşu ile birlikte müteselsilen sorumludur.
(7) Tarafların yasal hakları saklıdır; taraflardan herhangi birinde, feshin haksız olduğu kanaati oluşmuşsa, bu konuda adli yargıda dava açarak, mahkemeden feshin haklı olup olmadığının tespitini ve sözleşmenin feshi sebebiyle meydana gelen zararın tazminini talep etme yetkisi mevcuttur. Her iki tarafın zararlarının tazmini talebi ile dava açmaları, sözleşmenin feshine ve başka bir yapı denetim kuruluşu ile sözleşme yapılmasına engel değildir.
( Yeni görevlendirilen yapı denetim kuruluşu, denetimi üstlenilen yapının imar planına, mevzuata, ruhsat ve eklerine, standartlara, teknik şartnamelere uygun olarak yapıldığına ve yapının güvenliğine ilişkin rapor düzenler. Bu rapor ilgili idaresince incelenerek onaylanır.
(9) Bayındırlık ve İskân Müdürlükleri tarafından sözleşmesi fesih edilen yapıyla ilgili yerinde inceleme yapılarak, ilgili idaresinden alınan görüş ve belgeler ışığında, konunun, yapı denetim kuruluşunun görev ve sorumlulukları ile yapının ruhsat ve eklerine uygunluğu açısından değerlendirildiği bir rapor hazırlanarak Bakanlığa gönderilir.
(10) Yapı ruhsatı alındıktan sonra iki yıl içerisinde inşaata başlanmadığı veya başlandığı halde, başlama müddeti ile birlikte beş yıl içerisinde yapı bitirilemediği ve bu süre içerisinde ruhsat yenilenmediği takdirde, 3194 sayılı İmar Kanunu gereğince ruhsat hükümsüz hale gelir ve yeniden yapı ruhsatı alınması gerekir. Bu durumda yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasındaki sözleşme başkaca bir bildirime gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer. Yapı sahibi, önceki yapı denetim kuruluşu ile yeniden sözleşme yaparak işe devam edebileceği gibi, başka bir yapı denetim kuruluşu ile de sözleşme yaparak işe devam edebilir.
(11) Yapı denetim kuruluşu tarafından, yapının ilgili mevzuata uygun şekilde bitirildiğine dair tutanağın düzenlenmesi ve ilgili idare tarafından bu tutanağın onaylanmasını müteakip, söz konusu yapının inşaat alanı bu kuruluş ile birlikte, denetçi mimar ve mühendisleri ile kontrol elemanı ve yardımcı kontrol elemanlarının sorumluluğu altında bulunan inşaat alanından minha edilir.
(12) Yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi aşamasında, yapı denetim kuruluşu tarafından hazırlanan iş bitirme tutanağının ilgili idarece onaylanmış olması durumunda, yapı denetim kuruluşunun yapı kullanma izin belgesini ayrıca imzalaması şart koşulmaz.
Yapı denetim kuruluşunun geçici olarak faaliyet durdurma cezası alması halinde sözleşmenin durumu
MADDE 23— (1) Faaliyeti geçici olarak durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetimi altında bulunan inşaatlar için, yapı sahibi tarafından yeni bir yapı denetim kuruluşu ile sözleşme yapılır. İlgili idare tarafından, ilk ruhsat numarası yazılmak kaydıyla yeni bir yapı ruhsatı düzenlenir. Bu ruhsatın ilgili bölümü yeni yapı denetim kuruluşu tarafından imzalanır ve geçici durdurma sonrası düzenlenecek FORM-18’e uygun seviye tespit tutanağı tanzim edilerek yeni ruhsat ekine konulur.
MADDE 24 — (1) Kanun ile öngörülen hizmet bedellerinin karşılanması amacıyla, ilgili idare adına bankada yapı denetim hesabı açılır. Yapı denetim kuruluşlarının hizmet bedelleri yapı sahipleri tarafından; laboratuar muayene ve deney bedelleri ise yapı müteahhidi tarafından bu hesaba yatırılır. Hizmet bedelleri, yapı sahibi ve ilgili idarenin onayıyla yapı denetim kuruluşuna ve laboratuarlara bu hesaptan ödenir.
MADDE 25 — (1) Yapı denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedellerine esas oranlar, aşağıdaki cetvelde belirlenen asgari hizmet bedelleri oranlarından az olmamak şartıyla, projenin özellikleri ile yapının bulunduğu bölgenin fiziki, ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak, yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında yapılacak sözleşmede belirtilir.
(2) Yapı denetimi hizmet bedeli, yapı yaklaşık maliyeti ile hizmet bedellerine esas oranların çarpımı sonucu elde edilen bedeldir. Bu bedele projelerin ve yapıların denetimi ücreti dâhildir.
(3) Yapı yaklaşık maliyeti, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından her yıl yayımlanan “Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ”de belirlenen birim maliyetinin yapı inşaat alanı ile çarpımından bulunur. Yapının bünyesinde bulunup da söz konusu Tebliğ’de belirtilmeyen veya özellik arz eden yapım işlemlerinin maliyet bedeli hesaplanarak, bu bedel yukarıdaki esasa göre hesaplanan toplam bedele ilave edilir.
Yapı Denetimi Hizmet Bedeline Esas
Oranlar Cetveli[/c] Yapım Süresi Asgari Hizmet Bedeli Oranları (% ) 0-6 ay 2.57 1 yıl 2.71 1,5 yıl 2.85 2 yıl 3.00 2,5 yıl 3.30 3 yıl 3.63 3,5 yıl 3.99 4 yıl 4.39 4,5 yıl 4.83 5 yıl 5.31
(4) Yapı denetimi hizmet sözleşmesinde belirtilen yapım süresi, herhangi bir sebeple uzadığı takdirde, uzayan sürenin her altı ayı için yukarıda belirtilen hizmet oranlarına göre, işin tamamını kapsayacak şekilde ilave hizmet bedeli ödenir. Aynı şekilde, sözleşmede belirtilen yapım süresi herhangi bir nedenle kısaldığı takdirde işin tamamı üzerinden, kısalan sürenin her altı ayı için yukarıda belirtilen hizmet oranları %5 azaltılarak ödeme yapılacaktır.
(5) Güçlendirme, değiştirme, ilave kat vb. gibi yeniden yapı ruhsatı almayı gerektiren yapım işlerinde yapı yaklaşık maliyeti, proje müellifince hazırlanan ve ilgili idarenin onayladığı keşif bedelidir.
(6) Bakanlık tarafından yayımlanan “Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ”de öngörülmeyen yapı sınıfı için yapı denetimi hizmet bedeli hesaplanmasında yapılacak imalatların keşif bedeli esas alınacaktır.
(7) Yapı yaklaşık maliyeti, denetim hizmeti verilen yıl fiyatları ile belirlenir. Bir sonraki yıla devreden işlerin yapı denetim hizmet bedeli, uygulama yılı fiyatları ile değerlendirilir. Bu durumda yapı denetim kuruluşu, yapı sahibi ve yapı müteahhidi tarafından yılsonu itibarı ile Yönetmelik eki FORM-19’a uygun bir seviye tespit tutanağı düzenlenir ve yapı bölümünün kısmi oranı belirlenir. Hazırlanan seviye tespit tutanağı ilgili idarenin onayına sunulur. Ancak, bu oranın belirlenmesi sırasında taraflar arasında uyuşmazlık olması durumunda ilgili idareye müracaat edilerek, seviye tespiti yapılması talep edilir. Belirlenen bu oran üzerinden yapı denetim kuruluşuna ödeme yapılarak yılsonu itibariyle hesap kesilir. Bu durumda doğabilecek bedel farkı, yapı sahibi tarafından yapı denetimi hesabına yatırılır. Yılsonu itibariyle hesap kesimi yapılmayan işler için bir sonraki yıla ait ödeme yapılmaz ve yapı denetim kuruluşu tarafından bu yapıların devamına ilgili idare tarafından izin verilmemesi sağlanır.
Hizmet bedeli taksitleri
MADDE 26— (1) Hizmet bedeli taksitleri aşağıdaki tabloda açıklanmıştır:
Taksit[/c] Kapsam Miktar (%) 1 Ruhsat alımı aşamasında ödenecek olan proje inceleme bedeli 10 2 Kazı ve temel üst kotuna kadar olan kısım 10 3 Taşıyıcı sistem bölümü 40 4 Çatı, dolgu duvarları, kapı ve pencere kasaları, tesisat alt yapısı dâhil yapının sıvaya kadar hazır duruma getirilmiş bölümü 20 5 Mekanik ve elektrik tesisatı ile kalan yapı bölümü 15 6 İş bitirme tutanağının ilgili idare tarafından onaylanması 5
(2) Yapı denetimi hizmet bedelinin ödenmesine ilişkin her bir taksit, yapının ölçülebilir seviyesi esas alınarak, kısmi taksitlere bölünebilir.
(3) Yapı sahibi taksitini veya kısmi taksitini peşin olarak yatırır ve buna ait ödeme makbuzunun bir suretini ilgili idareye ve yapı denetim kuruluşuna verir. Bu şekilde müteakip bölümün ücreti yatırılmadan yapı denetim kuruluşu ve ilgili idarece yapının devamına izin verilmez.
(4) Müteakip bölümün taksiti veya kısmi taksitinin yatırılmadığı durumda, yapı denetim kuruluşu tarafından yapı faaliyet durdurma tutanağı ile seviye tespit tutanağı düzenlenerek 3 (üç) iş günü içerisinde ilgili idareye sunulur; bunun üzerine ilgili idarece seviye tespiti kontrolü yapılarak, yapıdaki faaliyetin durdurulması sağlanır. Bu hükümlere aykırı hareket eden ilgililer hakkında Kanunun cezai hükümleri uygulanır.
Hizmet bedellerinin ödenmesi
MADDE 27 — (1) Yapı denetim kuruluşu, bu Yönetmelikte tanımlanan her yapı bölümü veya kısmi yapı bölümü için, bu bölümlerin tamamlanmasını müteakip, FORM-20’ye uygun hakediş raporu düzenler. Bu Yönetmelik ile belirlenmiş fiziki seviyelerin geçildiği tarih itibariyle, geride bırakılan seviyeye ait hakedişi en geç bir ay içinde düzenlemeyen yapı denetim kuruluşuna bu seviye ile ilgili ödeme yapılmaz.
(2) Düzenlenen hakediş raporu, yapı denetim kuruluşu tarafından ilgili idareye sunulduktan sonra, ilgili idare tarafından ekleriyle birlikte kontrol edilerek, ilgili yapı bölümünde denetim açısından herhangi bir eksik veya kusur yok ise, başvuru tarihinden itibaren en geç 7 (yedi) gün içerisinde bedeli yapı denetim kuruluşuna ödenir. Aksi halde durum, gerekçeleri ile birlikte yapı denetim kuruluşuna bildirilir.
(3) Yapı denetim kuruluşu hakediş raporuna yapının bu bölümünde çalıştırdığı teknik elemanların FORM-21’e uygun personel bildirgesini eklemek zorundadır.
(4) Yapı denetim kuruluşu tarafından yapı müteahhidince yaptırılması istenilen muayene ve deneylere göre belgelendirilen hakediş raporunda belirtilen muayene ve deney bedelleri, hakediş raporunun ilgili idareye sunulmasını müteakip en geç 7 (yedi) gün içerisinde laboratuarlara ödenir.
(5) Yapı denetim kuruluşu tarafından hakedişi tahsil edilen kısmi yapı bölümüne tekabül eden inşaat alanı, bu kuruluş ile birlikte, denetçi mimar ve denetçi mühendisleri, kontrol elemanı ve yardımcı kontrol elemanlarının sorumluluğu altında bulunan inşaat alanından minha edilir. Ancak bu işlem, yapı denetim kuruluşunun o yapı bölümüyle ilgili sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Geçici olarak faaliyet durdurma cezası alınması veya fesih sonrasında hizmet bedellerinin ödenmesi
MADDE 28 – (1) Geçici olarak faaliyet durdurma kararına neden olan iş için yapı denetim kuruluşunun, gereken denetim hizmetini ilgili Kanun ve Yönetmelik esaslarına göre yerine getirmediği belirlenmiş olduğundan, ilgili idaresince bu işe ilişkin denetimsizliğin başladığı seviye tespit edilir, o seviyeden sonraki yapı denetim hizmet bedeli ödenmez.
(2) Faaliyeti geçici olarak durdurulan ve yapı ile ilişiği kesilen yapı denetim kuruluşlarının durdurulma kararını müteakip üzerindeki tüm işler için, 3 (üç) iş günü içerisinde, yapı denetim kuruluşu, yapı sahibi ve yapı müteahhidi tarafından Yönetmelik eki FORM-18’e uygun bir seviye tespit tutanağı düzenlenir. Hazırlanan seviye tespit tutanağı ilgili idarenin onayına sunulur. Seviye tespit tutanağı esas olmak üzere, hesap kesimi yapılır.
(3) Yapı denetim kuruluşunun üzerinde bulunan tüm işler için düzenlenecek olan seviye tespit işlemi sırasında, ilgili idaresi tarafından, durdurulma kararına neden olan iş dışındaki diğer işlerde ruhsat ve eklerine aykırılıklar belirlenmesi durumunda, o işler için denetimsizliğin başladığı seviye tespit edilerek, o seviyeden sonraki yapı denetim hizmet bedeli ödenmez. Bu durum gerekli bilgi ve belgeler ile birlikte Yapı Denetim Komisyonuna bildirilir.
(4) Denetim faaliyetleri durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim sorumluluğunda olan ve bütün yapım ve yapı denetimi işleri tamamlanmış yapılar için yapılacak iskân müracaatına esas olmak üzere, faaliyeti durdurulan yapı denetimi kuruluşunca yapının ruhsata ve eki projesine uygun olarak tamamen bitirilmiş olduğuna dair rapor ilgili idareye verilir. Denetim faaliyeti durdurulan yapı denetimi kuruluşunun mevzuata uygun şekilde yapmış olduğu denetim hizmetlerinin karşılığı olarak, süresi içinde müracaat ettiği ve evvelce almamış olduğu hakedişleri ödenir.
(5) Yapı denetim hizmet sözleşmesinin, yapı denetim kuruluşu, yapı sahibi veya müştereken feshi durumunda da yukarıdaki işlemler uygulanır.
MADDE 29 — (1) Yapı denetim kuruluşları ile bu kuruluşlarda görev alan denetçi ve kontrol elemanı mimar ve mühendislere ait sicil raporları, denetledikleri yapının ruhsat ve eklerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğini belirten iş bitirme tutanağının ilgili idare tarafından onaylanmasından veya yapı denetim kuruluşları ile bu kuruluşlarda görev alan denetçi ve kontrol elemanı mimar ve mühendislerin, işin feshedilmesi, geçici veya daimi faaliyet durdurma cezaları, eleman değişikliği veya istifa gibi sebeplerle yapı ile ilişiğinin kesilmesinden sonra ilgili idaresi tarafından FORM-22’ye göre düzenlenerek onaylanır.
(2) İşin feshedilmesi, geçici veya daimi faaliyet durdurma cezalarının alınması, eleman değişikliği ve istifa durumlarında, söz konusu işlerin bulundukları seviye itibariyle düzenlenir. Bu gibi durumlarda, yapıda görevli olup, inşaat seviyesinden dolayı fiilen görevine başlamamış olan denetçi ve kontrol elemanı mimar ve mühendisler için bu süre içinde sicil raporu düzenlenmez.
(3) Yapı denetim kuruluşları ile bu kuruluşlarda görev alan denetçi ve kontrol elemanı mimar ve mühendislerin her biri için, yıl içinde denetimini tamamladıkları veya herhangi bir sebeple ilişiklerinin kesildiği her iş bazında düzenlenir.
(4) Ayrı ayrı düzenlenen sicil raporlarındaki puanların aritmetik ortalaması alınarak belirlenen “yılsonu ortalama sicil puanı” ilgili idarelerce Yapı Denetim Komisyonu Başkanlığına gönderilir.
(5) Yapı Denetim Komisyonu tarafından, yapı denetim kuruluşları ile bu kuruluşlarda görev alan denetçi ve kontrol elemanı mimar ve mühendislerin yıl içinde denetimini üstlendikleri her iş için performansın değerlendirmesini yapmak üzere, yılsonu itibariyle idarelerden alınan sicil puanları toplanıp, bu raporların geldiği idare sayısına bölünmek suretiyle ortalama alınır. Ortalama sicil puanı 60 (altmış) puanın altında olanlar olumsuz sicil almış sayılır. İdarelerce düzenlenen sicil raporlarındaki olumsuz sicillerin somut bilgi ve belgelere dayandırılması ve gerekçelerinin Yapı Denetim Komisyon Başkanlığına bildirilmesi zorunludur.
(6) Olumsuz sicil almış olan yapı denetim kuruluşları, denetçi ve kontrol elemanı mimar ve mühendisler, Yapı Denetim Komisyonunca yıl içinde yazılı olarak uyarılır.
(7) İlgili idarece, yapı denetim kuruluşları ile bu kuruluşlarda görev alan denetçi ve kontrol elemanı mimar ve mühendislere 1 yıl içinde en az 10 işinden dolayı olumsuz sicil puanı içeren rapor düzenlenmiş ise, bu işlere ait raporların tamamı gerekçeleri ile birlikte Yapı Denetim Komisyonuna intikal ettirilir. Bu durumdaki yapı denetim kuruluşu, denetçi ve kontrol elemanı mimar ve mühendislerin yapı denetim faaliyetleri 1 yıl süre ile geçici olarak durdurulur. Son üç yıl itibariyle üç defa olumsuz sicil almış olan yapı denetim kuruluşları hakkında, Yapı Denetim Komisyonunca Kanunun 8. maddesi gereğince işlem yapılır.
( Yapı denetim kuruluşları ile bu kuruluşların faaliyetlerinin durdurulmasında sorumluluğu bulunan denetçi ve kontrol elemanı mimar ve mühendislerin durumu sicil değerlendirilmesinde göz önüne alınarak, bu durumda olanların yılsonu sicilleri olumsuz olarak değerlendirilir.
Yapılara sertifika verilmesi
MADDE 30 — (1) İlgili idarelerce, yapı kullanma izninin verilmesini müteakip, FORM-24’e uygun olarak hazırlanacak bir yapı sertifikası 15 gün içerisinde düzenlenerek yapının görünür bir yerine asılır.
(2) Sertifikanın onaylanmış bir kopyası yapının dosyasında saklanır.
Laboratuarların çalışma usul ve esasları
MADDE 31 — (1) Bakanlık (Yapı İşleri Genel Müdürlüğü), yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standart veya teknik şartnamelere göre ölçüm, muayene ve deney yapabilen ve diğer özelliklerini tespit edebilen yeterli alet, teçhizat ve personele sahip olan laboratuarlara; izin belgesi verir. İzin belgesi almak için gerekli şartlar, Bakanlıkça hazırlanan bu Yönetmelik eki Laboratuar İzni Onay Talimatı (Ek-1) ile Laboratuar İzin Belgesi Teknik Şartnamesi (Ek-2)'de belirtilmiştir.
(2) Laboratuar kuruluşu, şube açtığı takdirde bu şube için de ayrıca izin belgesi alınması şarttır.
(3) Bu yönetmelik kapsamındaki laboratuarlar, üçüncü taraf laboratuarlardır. Yapı denetim kuruluşu veya yapı denetim kuruluşu denetçi mimar ve mühendisleri ortaklığındaki laboratuarlarda, yapı ruhsatı veren kurum ve kuruluş laboratuarlarında ve yapı malzemesi üreten veya imal eden kuruluşların imal ettikleri malzemeleri test etmek üzere kurdukları laboratuarlarda yapı denetimine ilişkin muayene ve deneyler yaptırılamaz.
(4) Laboratuarlarda yapı malzemesi kalite kontrolü konusunda laboratuar denetçi belgesine sahip en az bir inşaat veya kimya mühendisi, zemin deneyleri konusunda laboratuar denetçi belgesine sahip en az bir inşaat veya jeoloji veya jeofizik mühendisi ile yardımcı teknik elemanlar istihdam edilir.
(5) Deneyi yapılacak numuneler, standartlarda yazılı usullere göre laboratuar görevlilerince alınır ve usulüne uygun teste tabi tutulur.
(6) Laboratuarlar, her yıl en az bir defa Bakanlıkça denetlenir ve İzin Belgeleri her yıl vize yaptırılır.
MADDE 32 — Bu Yönetmelik ………….. tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 33 — Bu Yönetmelik hükümlerini Bayındırlık ve İskan Bakanı yürütür.