Tarıma dayalı ve diğer sanayi kollarıyla Ege'nin ve bölgenin parlayan yıldızı Aydın, AYSER ile ihracatını katlayacak. Aydın Sanayi Odası Başkanı Şahin, “İlimiz ve bölgemizde 10 milyon dolar ve üzeri ihracat yapan 15 firmanın AYSER alanı içinde yer talebi oldu” dedi.
İşsizlik rakamları Türkiye ortalamasının altında olan, toplam 7 OSB’siyle ülke sanayisine katma değer üreten Aydın, ihracatta “Aydın Serbest Bölgesi (AYSER)” ile sıçrama yapacak. İhracat rakamlarını 4 kat artırması beklenen AYSER, yerel ve bölgesel sanayi kuruluşundan da ortaklık ve yatırım konusunda talepler alıyor. 825 bin metrekare brüt alana sahip bir arazide yapılması hedeflenen bölgede öncelikli sanayi kuruluşları, Aydın’da ihracatta rekabet edebilecek yapıya sahip üretim yapan firmaları olacak. Kent sanayisi ve AYSER ile ilgili Sanayi Gazetesine bilgi veren Aydın Sanayi Odası Başkanı Mehmet Yunus Şahin, “Bölgenin tamamını içeren altyapının ve bölge idari sosyal binaların, arıtma gibi ortak kullanıma hizmet eden tüm yapıların ilk üç yılda tamamlanacağı öngörülüyor” dedi.
GIDA AĞIRLIKLI SANAYİ,
Aydın’ın sanayi iklimini değerlendirir misiniz? Hangi alanlarda öne çıkıyor?
Aydın sanayisi ağırlıklı olarak; tarımsal üretimi işlemeye yönelik gıda imalâtı, tekstil ürünleri imalâtı, makine ve ekipman imalâtı, madencilik ve taş ocakçılığı, otomotiv yan sanayi, beyaz eşya ürünleri imalâtı ve kimyevi maddeler imalâtından oluşuyor. İlde yaş sebze ve meyveler, salamura zeytin, konserve, salça, işlenmiş incir gibi tarımsal ürünlerin yanı sıra; sanayi ürünleri kapsamında tarım makineleri, zeytinyağı makineleri, otomotiv yan sanayi ürünleri, beyaz eşya ürünleri, yer altı servetlerinden feldspat, kuvars, mermer ile şişelenmiş içme suları değişik ülkelere ihraç ediliyor. İlimiz önemli jeotermal enerji potansiyeline de sahip.
İhracat rakamlarınız nasıl?
TÜİK verilerine göre, ilimiz 2018 yılı ilk 6 ayı ihracatı, 2017 yılının ilk 6 ayına göre yüzde 10,8 artarak 360 milyon 465 bin 747 dolar gerçekleşerek, ihracatta 21’inci sırada yer almaktadır. Bu dönemde ihracatın ithalatı karşılama oranı Aydın için yüzde 236 olmuştur. İlimizde son 12 aylık dönemde ise ihracatımız 739 milyon 494 bin 510 dolar, 2017 yılı 12 aylık dönemi incelediğimizde ise bu rakam 704 milyon 327 bin 958 dolar olmuştur. Bu rakamlara göre son 12 aylık ihracat yaklaşık yüzde 5 artmıştır. İhracatımızın yüzde 44’ü orta-yüksek teknolojili ürün ihracatı olarak gerçekleşmektedir.
FİRMALARDAN YOĞUN TALEP
Aydın ekonomisine yön verecek Aydın Serbest Bölgesi (AYSER) Projesi ne aşamada?
Mevcut durumda yaklaşık 825 dönüm arazi içinde planlanan AYSER alanı; 1/100.000 çevre planında “sanayi alanı” olarak tescil edildi. Bölge; havaalanı, çevre yolu ve yatırım programına alınan Aydın-Denizli otobanının yanında yer alıyor. Yatırım maliyetleri ile ilgili çalışmalarımız ve serbest bölge için alternatif alanlar ile ilgili çalışmalarımız da devam ediyor. Serbest bölgede ilimizde 10-30 milyon dolar arasında ihracat yapan önemli 15 yerel ve bölgesel sanayi kuruluşundan da ortaklık ve yatırım konusunda talepler bulunuyor. Serbest bölge faaliyetleri Çıldır Havaalanının sivil havacılığa açılmasına da önemli katkı verecek. Zaten pilotluk eğitimi için havaalanı hizmeti veriliyor. Mevcut durumda kullanılan pistin güneyine yapılacak ve sivil havacılık için yeterli olacak yeni bir pist yatırımı ile sivil havacılığa da hizmet kolaylıkla verilebilir. Sıfırdan bir havaalanı yapmaya gerek duyulmayacaktır.
825 BİN METREKARE
AYSER ile ilgili teknik detaylar verebilir misiniz? Büyüklüğü ne olacak?
Serbest bölgenin, Aydın ilinde ASTİM OSB’nin genişleme sahasına bitişik bir konumda, yaklaşık 825 bin metrekare brüt alana sahip bir arazide yapılması hedefleniyor. Bölgenin tamamını içeren altyapının ve bölge idari sosyal binaların, arıtma gibi ortak kullanıma hizmet eden tüm yapıların ilk üç yılda tamamlanacağı öngörülüyor. Kiralamaya konu olacak yapı ve parseller de öngörülen doluluk oranlarına uygun şekilde kademeli olarak inşa edilecek. Sabit yatırımın toplamı, kiralamaya konu olacak yapılar da dâhil olmak üzere yaklaşık 48,4 milyon ABD doları, toplam yatırım tutarı ise yaklaşık 49 milyon ABD doları olarak hesaplandı.
YÖNETİCİ ŞİRKET KURULACAK
Bölgede hangi sektörler ağırlıkta olacak?
AYSER içinde yatırım yapacak öncelikli sanayi kuruluşları, ilimizin ihracatta rekabet edebilecek yapıya sahip üretim yapan firmaları olacak. Mevcut durumda ilin yerel ürünlerini işleyen ve daha fazla katma değer sağlayacak firmalar AYSER içinde yer alacak. Buna göre bölgede incir işleme, kestane işleme, zeytin ve zeytinyağı işleme, çilek vb. meyve kurutma ve işleme ile depolama tesisleri bulunacak. Tarım ürünlerini işleyen tesisler için teknoloji üreten sanayicilerin orta ve yüksek teknolojili üretimleri yani muhtelif gıda işleme tesisleri üretimi, maden işleme tesisleri üretimi, tarım makineleri üretimiyle ilgili tesisler de olacak. Bu kapsamda, AYSER’i kurup işletecek firmanın kurulması gerekiyor. Mevcut durumda faal olan yerli sanayi kuruluşlarımızın taleplerini, kayıt altına alıp gerekli sözleşmeleri yaparak, kurucu ve işletici firma bünyesinde “AYSER A.Ş” gibi sermaye şirketini oluşturacağız.
AYSER faaliyete geçtiğinde, firmalara sağlanacak lojistik avantajlar ne olacak?
AYSER, Aydın Çevre Yolu, Aydın-Denizli Otobanı ve Çıldır Havaalanının yanında yer alıyor. AYSER’in hemen doğusunda, yatırım programına alınmış Aydın-Çine Demiryolu hattı yer alıyor.
İMZADAN SONRA 3 YIL
AYSER ne zaman faaliyete geçecek? Şimdiden bölgede yer almak için talepler gelmeye başladı mı?
AYSER kuruluş protokolünün imzalanması itibariyle 3 yıl içinde faaliyete geçmesi planlanıyor. İlimiz ve bölgemizde 10 milyon dolar ve üzeri ihracat yapan 15 firmanın AYSER alanı içinde yer talebi oldu.
Serbest bölgede faaliyette bulunmanın, firmalara sağlayacağı avantajlar neler olacak?
Yatırımcıların kuruluş yeri olarak serbest bölgeyi tercih etmeleri için bu bölgelere sağlanan teşvik unsurlarının organize sanayi bölgeleri gibi diğer yatırım bölgelerinde sunulan yatırım destek unsurlarından daha fazla ve rekabet avantajı sağlayıcı nitelikte olması gerekiyor.
Bu açıdan organize sanayi bölgesi ve serbest bölge kullanıcıları ve kurucularının faydalandığı teşvikler karşılaştırıldığında şu hususlar ön plana çıkıyor:
OSB’ler, yatırımcılara ve girişimcilere alt yapı sorunları çözülmüş, ucuz ve çağdaş koşullara uygun sanayi parselleri sağlamanın yanı sıra işletmelere dışsal faydalar da sağlıyor. Bununla birlikte OSB’lerde yatırım yapan firmalar gerek yatırım aşamasında gerekse faaliyet (üretim) dönemi aşamasında önemli teşviklerden de yararlanıyor. Bu destek unsurlarının en önemlileri, yatırım malları kapsamındaki makine teçhizat için KDV ve gümrük vergisi ödenmemesi ve SGK işveren payını ödememektir.
Serbest bölgede yatırım yapan firmalar için ise en önemli avantajlar yatırım malları kapsamındaki makine teçhizat için KDV ve gümrük vergisi muafiyeti, kurumlar vergisi muafiyeti ve (üretimlerinin yüzde 85’ini ihraç eden üreticiler için) çalıştırılan istihdam için gelir vergisi stopajının terkin edilmesidir. Ayrıca serbest bölgedeki yatırımcılar yurt dışından ithal ettikleri mallara da gümrük vergisi ve KDV ödemeden alabilmektedir.
FİRMALARA EXİMBANK KOLAYLIĞI
Aydın Sanayi Odası olarak, kent sanayisini geliştirmek için ne gibi faaliyetler yürütüyorsunuz? Projelerinizi anlatır mısınız?
Eximbank Aydın İrtibat Bürosu için tüm hazırlıklar tamamlanmış ve 27 Ağustos 2018 tarihi itibariyle hizmete başlamıştır. Görevlendirilen personel Eximbank Bölge Müdürlüğünde uygulamalı eğitimlerini aldı ve sanayicilerimizin ihracat dosyalarını Eximbank adına işleme almaya vasıflı hale geldi. Bu kapsamda, Türk Eximbank’ın ihracatçı için verdiği önemli desteklerden Aydın’da faaliyet gösteren ihracatçı firmalarımızın yüzde 10’u faydalanıyor. Amacımız bunu 2 yıl içinde yüzde 30’a çıkarmaktır. OSB’lerimize yatırımcı çekmek için değişik metotlarla yatırımcılarımızı çağırıyoruz.
AYSERAydın Sanayi OdasıMehmet Yunus ŞahinSerbest Bölge