MLA style: "1952-1960 donemi.." The Free Library. 2008 Eastern Mediterranean University Press 23 Sep. 2019 https://www.thefreelibrary.com/1952-1960+donemi.-a0193247291
Chicago style: The Free Library. S.v. 1952-1960 donemi.." Retrieved Sep 23 2019 from https://www.thefreelibrary.com/1952-1960+donemi.-a0193247291
APA style: 1952-1960 donemi.. (n.d.) >The Free Library. (2014). Retrieved Sep 23 2019 from https://www.thefreelibrary.com/1952-1960+donemi.-a0193247291
BASVEKIL ADNAN MENDERES ISTANBUL
KIBRIS HAKKINDAKI DUN VERMIS OLDUGUNUZ TARIHI BEYANAT YUZBIN KIBRIS TURKUNU KALBLERINI BU KARANLIK GUNLERDE SEVINC VE IFTIHARLA DOLDURMUSTUR YESIL ADANIN ANAVATANDAN AYRILMAZ BIR PARCA OLDUGU IMANIYLE SIMDIYE KADAR KIBRISTA MEVCUDIYETINI MUHAFAZA EDEN BIZLERIN BU IMANI KIYMETLI BEYANATINIZLE BIR KERE DAHA SARSILMAZ BIR SEKILDE TAKVIYE EDILMISTIR STOP + YUKSEK HIMMET VE SAYENIZLE BU SARSILMAZ IMANIN BIR GUN GERCEKLESECEGINDEN EMINIZ STOP = OSMAN OREK KIBRIS TURKTUR PARTISI GENEL SEKRETARI ++
SAYIN ADNAN M NDERES BASVEKIL ISTANBUL
KIBRIS TURKLERININ MUKADDERATI HAKKINDAKI BEYANATINIZ BIZLERI SONSUZ SEVINCE GARKETMISTIR IMANLI V E GUR SESINIZ MANEVIYATIMIZI YUKSELTMISTIR MINNET VE SUKRAN HISLERIMIZLE HURMETLE ELLERINIZDEN OPERIZ = AYHAN CIFTCIOGLU MAGUSA KIBRIS TURKTUR PARTISI SEKRETER VEKILI +
KIBRIS HAKKINDAKI BEYANATINIZ HEPIMIZI SON DEREOE SEVINDERMIS VE MANEVIYATIMIZI TAKVIYE ETMISTIR STOP SAHSINIZDA TEMSIL EYLEDIGINIZ BUYUK MILLETIMIZ TARAFINDAN UNUTULMADIGIMIZA KATI ISAR[?]ET OLAN BU KIYMETLI BEYANATINIZDAN DOLAYI SIZE VE BUYUK MILLETIMIZE MINNET VE SUKRANLARIMIZI HURMETLE SUNARIZ = KIBRIS TURK TUCCARLAR DERNEGI BASKAN VEKILI + ORHAN +
BASVEKIL SAYIN ADNAN MENDERES ISTANBUL
KIBRIS TURKLERININ ATISINI GARANTI EDEN BEYANATINIZDAN MUTEHASSIS OLDUK SAYGILARIMIZLA ELLERINIZDEN OPERIZ = PERISTERONA (LEFKOSA) TURK HALKI NAMINA HAMIT HASAN +
ISTIKBALIMIZIN EMMIYETTE OLDUGUNU ACIKLAYAN BEYANATINIZ BIZI SON DERECE MUTEHASSIS ETMISTIR BAGLILIGIMIZI BILDIRIR HURMETLE ELLERINIZDEN OPERIZ = DOGAN TURK BIRLIGI LEYMOSUN +
SAYIN MENDERES BASVEKIL ANKARA
BASVEKIL SAYIN ADNAN MENDERES ANKARA
KIBRIS MEVZUUNDA DUN YAPMIS OLDUGUNUZ KESIN BEYANATI MINNET VE SUKRAN DUYGULARIYLE KARSILADIK EN DERIN SAYGILARIMIZI SUNAR ELLERINIZDEN OPERIZ = = HALK KULUBU SEKRETERI+++
PEK SAYIN ADNAN MENDERES BASVEKIL ANKARA
KIBRIS HAKKINDAKI TARIHI BEYANATINIZ SARSILMAZ IMANIMIZI KUVVETLENDIRMIS BIZLERI SEVINCE GARKETMISTIR UYELERIMIZIN SONSUZ MINNET VE SUKRANLARINI ARZEDER HORMETLE ELLERINIZDEN OPERIZ == KEMAL KARADERI MAGUSA TURK OCAGI SEKRETERI+++
SAYIN ADNAN MENDERES TURKIYE BASBAKANI ANKARA
HUKUMETINIZIN ISABETLI KARARINI BILDIREN YUKSEK SAHSINIZIN VECIZ BEYANATINI KIBRIS TURKLERI ISITMEKLE EN BUYUK HUZUR VE EMNIYETI HISS ETMISTIR BAGLILIGIMIZI BILDIRIR MUBAREK ELLERINIZDEN OPERIZ = = A KEMAL LEFKE BELEDIYE BASKANI+++
SAYIN ADNAN MENDERES BASBAKAN ANKARA
KIBRISLA ILGILI BEYANATINIZ DOLAYISILE MINNET VE SUKRANLARIMIZI HURMETLERIMIZLE ARZEDERIZ MAGUSA TURK ESNAFLAR BIRLIGI ADINA SEKRETER NEBIL NABI +++
SAYIN BASBAKANIMIZ ADNAN MENDRES ANKARA
KIBRIS HAKKINDAKI BEYANATINIZI SEVINCLE KARSILADIK ICTEN GELEN TESEKKURLERIMIZI SUNARIZ += DR. IHSAN ALI BAF TURK BIRLIGI SEKRETERI
BASBAKAN MENDERES ANKARA
KIBRIS TURKLERI HAKKINDAKI KONUSMANIZ BIZLERI MUTEHASSIS ETMISTIR SUKRANLARIMIZI BILDIRIR SAG OLUNUZ += POLI TURK HALKI
25/8/1955 tarihli Zafer gazetesinde Kibris'daki Turk vatandaslarimiz hakinda her turkun kalbine ferahlik verecek beyanatinizla , insan hak ve hurriyetlerine riayet etmesini bilmeyen dunku Yunan mustevlilerine verdiginiz ders mahiyetindeki irsadkar cevabinizla vatanperverligin sahikasina yukselmis , bu milletin Ataturk gibi nicelerini yetisdirmeye kadir bulundugunu en bariz jest, harekat ve icraatile isbat etmis bulunan siz buyuklerimizi basimizda gormenin sevinci ile gonullerimiz ferahlamaktadir.
Hepimiz izinizdeyiz. simdiye kadar oldugu gibi bundanboylede milletin hayrina matuf kararlar ittihazinda daim bulunmanizi ve daha uzun yillar basimizda kalarak sihhatle muammer olmanizi cenabi hakdan niyaz eder saygilarimla ellerinizden operim.
Serbest Muhendis Cemal Taner Yeni mahalle Miralay Nazimbey Sokak No: 128
Sayin Adnan Mendres Basbakan
Turk milleti derin ve derin oldugu kadarda cetin bir imtihan verecektir. Bu imtihanda mensubuyetiyle iftihar ettiginiz buyuk Turk milletine basari saglamak icin heppimizin ayni hassasiyetle hareket etmemiz lazim geldigi kanaatindeyim. Bunun sebebi kibris meselesidir. Yunan politikasinin kahpece hazirladigi oyunlari, tuzaklari bozmak maksadiyla bazi tedbirlerin alinmasi yerinde olacaktir.
Balkan komitaciligina has calismalar vardir. Biz Turkleri politika sahnesinde zaif dusurmek istedikleri zaman, karsimiza daima ve ilk hamlede bir papazi cikarirlar. Milli politikalarini din kisvesi altinda karsimiza Dikerler. Boyle seytani bir yola girmelerinin acik sebebi bizi dunya kiliselerine hirstiyanligin dusmani olarak tanitmak icindir. Simdi sizden bu hususta bir ricada bulunacagiz. Bu oyunu bozmak esastir. Hic bir suretle papazlari muhatap ittihaz etmeyelim. Onlari istihfafla tezyif etmiyelim. Yalniz yunan milli hukumet ve milleti hedef olmalidir. Hatta bu hususta matbuatida ikaz etmek imkani varsa, ikaz edilmesi faydasiz sayilmaz. I/Aralik/1954 yilinda bu yolda yazmis oldugum bir yaziyi ayrica takdim ediyorum. Lutfen keyfiyeti bu yolda incelemenizi rica eder derin saygilarimi sunarim.
Pek Sayin Basvekilimiz.
Isiniz pek coktur. Uzun yazmiyorum. Zaman harcar cunku. Tek, tek ne soylesek duyulmaz. Kibris icin karsimizdakilere ders olacak ve kesinlik tasiyan demecinizden tahassus duydum. Sag olunuz. Tesekkur ve minnetlerimi arzederim.
Kerami Enginalev Sazlimalkoc ogret. Pehlivankoy Trakya
Dun sabah gazetesinde Kibris icin beyanatinizi okuyunca gozlerim yasardi.
Bu tahassusatimi size bildirmegi bir borc bildim.
Memleketimize uzun seneler faydalar saglamanizi gonulden diledim. Hurmetlerimin Kabulunu rica ederim efendim.
Musiki Mecmuasi sahibi Laika [?] Karabey
"Turk'un si'ari sabirdir" Ata sozunu bir daha isbat ettiniz. Tam zamaninda, Turk'un dim dik nobette oldugunu, efkari umumiyeye aciklamanizla, Kibris'li kardeslerimizin kalplerini ferahlattiniz. Hepimizin maneviyatini takviye ettiniz. Sag olun.
Palikaryalara hudutsuz hincim var. Onlari, icabederse, hic bir vasita bulamasam bile, dislerimle cig cig parcalamaga hazirim. Eminim butun Turk'luk ayni his ve duygularla dop doludur.
Elimde olmayan bir taskinlikla ve Milli hislerimin hudutsuzlugu ile sizi rahatsiz ettiysem, ozur dilerim.
"Onun izinde", sizin yolunuzdayiz. Allah sizi bize bagislasin, Sayin Menderes.
Candan sevgilerimle selamimin kabulunu rica ederim.
Fevziye Baglan; Yildiz Posta caddesi Yalcinli Apt. No: 1 : Daire 1 Besiktas-Istanbul
Sayin basvekil adnan menderes: yunanlilara karsu vermis oldugun beyaneti cokzamandan beri: beklemekteyidim simdiise sevincimden uygu uyumadim hayallah senden: razi olsun ben onlarin kanindan doymadim azkeldi birdahi nasib olacakmiki yunan kani icmeye acaba benim yasim 55 emret kine hazirim yunan kani icmeye simdi kine hazirim kibris ve selenuge kecmiye benim kibi 3 daha olursa bize azkelur yunanlilarin kani : can kurban olsun veta millete
emrinizi bekiyorum sayin basvekil adnan mederes bilvesile enderin saygi hormetlerimi sunarim basvekilim yazan sebin karahisali yusuf tombul adresim galata unyon han No, 73 te
Sayin Adnan Menderes Basvekil-Istanbul
Kibris Hakkindaki emsalsiz beyanatiniz hepimize sevinc gozyaslari akitti en derin saygilarimizla ellerinizden operiz
Cetmakaza [?] uyeleri adina Doktor Ziver
Sayin Adnan Menderes Basvekil--Florya
Kibris mevzuunda Turk gorusunu dunya umumi efkarina ilan eden ve sarlatanlara Kati bir cevap teskil eden sozlerinizi radyolarimizin basinda sevinc gozyaslari dokerek dinledik Ana vatandaki 22 milyon Kardesimizle birlikde damarlarimizda bu kan ve kalplerimizde bu iman varken hakli davamizda er gec muzaffer olacagimiza inaniyoruz Tek umidimiz sizlersiniz sag olun var olun
Ramiz Manyese [?] Magosa Turk gucu kulubu sekreteri
Sayin Adnan Menderes Basvekil--Istanbul
Lefka Cyprus 26/8/55
Milli varligimizi ebediyen Teminat altina alan Beyanatiniza sonsuz sukran ve minnetler.
Turk Kulubu Lefke
BCA 030.01.36.218.2 *
ELT Adnan Menderes Basbakan Istanbul
Sayin Baskanimiz bugun Kibris mevzuunda 24 milyon Turke Tercuman olarak butun dunyaya Akseden beyataniz gozlerimizi sevinc gozyaslarile Kalplerimizi turk olmanin gururu ile doldurdu her zaman her yerde her devirde sizlere sizin gibi vatanseverlere ihtiyacimiz vardir sag olun var olun orhaniye Agir Bak. Fb. sivil iscileri adina cemal guc
KAHRAMAN BAS VEKILIMIZ ADNAN MENDERES ANKARA
KIBRIS HAKKINDA VERMIS OLDUGUNUZ BEYANATI OKUDUK HER KELIMESI MAHALLEMIZ HALKI TARAFINDAN TASVIP EDILDIGINI BU YOLDA HER FEDAKARLIGI VE HATTA CANIMIZI VERMEGE HAZIR OLDUGUMUZU ARZ EDERIZ. SAYGILARIMIZLA+.=
NAZILLI CUMHURIYET MAH. IHTIYAR HEYETI BASKANI MUSTAFA AKGUNES
SAYIN ADNAN MENDERES BAS BAKANIMIZ
KIBRIS HAKKINDAKI VERMIS OLDUGUNUZ BEYANATINIZI RADYODA DINLEYINCE SEVINCIMIZDEN AGLADIK KIBRIS YASAMAKTA OLAN TURK KARDESLERIMIZIN YALINIZ OLMADIKLARINI ARKALARINDA TURK MILLETININ BULUNDUGUNU SIZLERIN AGZINIZDAN ISITMEKLE SEVINCIMIZ BIR KAT DAHA ARTMISTIR BU HUSUSTA EMIRLERINIZE DERHAL DAMARLARIMIZDAKI ASIL KANLARIMIZI DOKMEGE HAZIR OLDUGUMUZU BILDIRIR ELLERINIZDEN OPERIZ = ALI GURESCI IBRAHIM ALPER YAKUP CEBI LUTFI SAYGI HUSNU BAYRAKTAR
ANKARA SAYIN ADNAN MENDERES BAS VEKIL
SAYIN MENDERES BAS VEKIL ISTANBUL
TURK KIBRIS MILLLI DAVASINDA TURKLUGUN RUHUNA TERCUMAN OOLAN ASIL BEYANATINIZI DERIN BIR HEYECAN ATMOOSFERI ICINDE OOKUDUK MILLI HEYECAN TURKUN EN BUYUK GIDASIDIR SOZLERINIZ CORAK RUHLARA BIR PINAR SERINLIGI SUNMUSTUR VAROLLUNUZ SAG OLUNUZ = = = = = = KIBRIS TURKTUR CEMIYETI ESKISEHIR SUBESI
Acele Sayin Adnan Menderes Basvekil Istanbul
Buyuk Davamiz Kibris mevzuunda hukumet baskani olarak Turk milletinin hislerine tercuman olan Konusmanizi Radyodan buyuk bir heyecanla dinledik her Turk gibi Kibris icin oluruz ve oldururuz hurmetle ellerinizden operiz
Amasya Tuhafiyeciler Birligi
Asil milletimizin tercumani olarak; kibris tezini Ingilterede mudafaa edecek hey'etin gonderilmesi munasebetile ecdadina has bir vekar ve asil bir lisanla irat buyurdugunuz nutuk muhakkakki Haddini bilmezlerin ensesini haslamis cihangir fatihlerimizin at kisnemelerini kilic sallamalarini ve aslanca naralarini hatirlatmistir.
Kalbimizi teskin ettiniz Yuregimize su serptiniz. Turk milletinin her sahada oldugu gibi milli hislerilede mucehhes medari iftihari Basvekilimiz sevgili menderesimize en halisane hurmetlerimizi arz eder ellerinden opmekle gurur ve seref duyariz.
Tapu Kadastro Memur kursu Talebeleri adina Huseyin Seymen
Merkez tapu sicil Muhafizliginda
Efeler diyari Aydin'in cocugu;
Sayin Adnan Menderes; Basvekil.
Kibris mevzuunda olan beynatinizi gazetelerde bir kelimesini dahi Ihmal etmeden dikkatle okudum. 15/Mayis/335 faciasini Izmir'de yasamis ve Turk'um deyebilmekligin buyuk bir gunah oldugu O kara gunleri gormus ve Izmir'de ilk kursunu atanlar arasinda hizmet etmis ve Istiklal harbinin butun acilarina seve seve katlanmis ve gogsunde Istiklal madalyasi tasiyan bir Turk vatandasi sifatiyle bu beyanatiniz karsisinda gogsum kabardi, Milli hislerime ve gonlumun dediklerine tam tercuman oldunuz.
O millet ve onun hamileri senin konustugun dilden anlar; bu beyanatinizla hic bir parti farki gozetmeden butun Turk milletinin hislerine ve isteklerine tercuman oldugunuza eminim.
Bir Turk vatandasi olarak sizi tebrik ederim. Yolun Izmir'e duser ve zahmetinizi de esirgemezseniz fakir yuvamda sana koca fincanli bir Turk kahvesi borcum olsun.
Izmir Karsiyaka I869 sokak NO.13/B evde C.H.P. Alaybey ocagindan Ali Gonenli.
Pek muhterem Bas vekilimiz ...
Su anda icinde bulundugumuz gurur ve heyecanimizla acaba hislerimizi size izah edebilecekmiyiz.Bir halk cocugu olmamiz hasebile ifadelerimizde bir hata olursa hos gormenizi rica ederiz.
Biraz evvel radyoda nesrolunan (KIBRIS)a dair beyanatinizi hassasiyetle dinledik.
Hislerimizin tercumani oldunuz.U marizki Yunanli dostlarimizda bu konusmanizdaki vakur ifadeyi anlamis olsunlar.
Turk milleti hic bir zaman uc-bes palikaryanin tahriklerine aldirmiyacaktir. Fakat yunanlilar millet olarak Turk camiasinin mal ve canina kasteder mahiyyette bir harekete tevessul ettikleri zaman kucuk bir isaretinizle yer yuzunde (Elen) diye bir kimse birakmayincaya kadar cihada atilmaya haziriz.
TURK'un kim oldugunu ve yakin tarihte onun muthis sillesini yiyen yalinayak palavracilara bu muthis hakikati bir kerre daha hatirlattiginizdan dolayi nekadar tesekkur etsek azdir.
Ey, yigitler yatagi Anadolunun muhtesem Bozkurt'u size olan minnettarligimizi bir kerre daha katbekat derinlestirdiniz, sizinle ne kadar iftihar etsek yinede azdir.
Allah sizi bu aziz milletimize bagislasin.
H u r m e t l e r i m i z l e . Dilaver Vural I. Hakki Saritunc Kirmizi Toprak Mh. Arifiye mahallesi Arslan Sk. No. 19 Kopru Sk. No.3 Eskisehir
ELT BAS VEKALET YUKSEK MAKAMINA ANKARA
20 8 955 TARIHLI YENI SABAH GAZETESININ BAS MAKALESINDEKI 28 8 955 TARIH KIBRIS TURKLERININ NKATLIAM GUNU TESBIT EDILDIGINI NEFRETLE OKUDUK BU IGRENC HABER ASIL TURK KANI TASIYAN DAMARLARIMIZI KAMCILAMISTIR HATAYA COK YAKIN OLAN KIBRISLI KARDESLERIMIZ ICIN EMRINIZDE OLMEYE OLDURMEYE HAZIR OLDUGUMUZU TURK TARIHINE IKINCI BIR OTUZ AGUSTOS ZAFERI YAZMAYA YUNANLILARA IKINCI DEFA KENDILERINI TANITMAYA HATAY KUVEYI MILLIYECILERININ HAZIR OLDUGUNU SAYGI ILE ARZ EDERIZ = ANTAKYA KUVAYI MILLIYECILERI ADINA BASKAN ABDIN ERTUGRUL+++
Sayin Menderes: ISTANBUL Bilgilerinize. Saygilarimla [imza okunamadi]
Sayin bay Hikmet Bil : Kibris Turktur dernegi genel baskani Hurriyet gazetesi Istanbul
Gecen sene Ekimde Kibris isi icin sizi rahatsiz etmistim. Beni her halde hatirlayacaksiniz. Ben Hikmet Adsiz hurmetkarinizim. Bu mektubumla size yerinde bir tekl[if]te bulunacagim:
I-A-Italyan sairi Danociyo[?] birinci cihan harbinden sonra topladigi 30,000[?] kada[r] gonullu sivil ile Tiryesteyi isgal ve Italyaya ilhak etmisti.
Dilek: Meisi Ilhak icin yeter miktarda aydin Turk gonulluleri Danonciyo misalini pek ala verebilirler. Irlanda milliyetcileri gibi (el altindan devletin himayesi ile) bir askeri depoyu soyarak veya baska bir tertip dusunulerek bu isi basarmak pek ala mumkundur. Bu ise ben sahsen bes yuz lira nakit olarak; Hikmet Adsizi da bedenen tahsis e[t]mege hazirim.
Bu fikrimde samimi olduguma Izmirde cikan hucum gazetesi sahibi sayin Nihat Paykoc sahittir. Ikibucuk sene once kendi aramizda bu isi konusmustuk.
2-Kibris Turktur derneginin genel merkez makbuzlarindan 00242 sayilisi bendedir. yani bir uyenizim. Malesef dernek iyi calismiyor.
A-Uyelere henuz kimlik belgesini veremeyen (Fatih) subeniz Balo tertibi ile mesgul.Yaka rozetleriniz davayi cok iyi tanitiyor. Malesef o da yok. Genel merkezde genc katibiniz ricam uzerine kendi yakasindakini bana verdi.
B-Kibris isi icin para toplamak silah toplamak demektir. Gereginde kan isteyen Kibris davasini Balolar ile Sosyete delisi luks serserilerin ayagina dusurmek hatadir. Cami yaptirtmak icin koy koy gezen lerin yuzde bilmem kacini dercep ettikleri bir hakikat oldugu halde ; halk Allah rizasi icin yardim ediyor. Olgun bir meyve halinde koylerin harimine kadar giren Kibris isi de en az bukadar kutsal bir davadir. Bu bakimdan biz Turkiye aydinlari Megalo Idea cilarin tirnagi kadar fedakarlik yaparak koylere gidemiyor[uz]. Koylere gidilse hem para toplanir hem subeler acilir. Dun bunu ayak ustu teklif ettim Bana sen yap dediler . bir yala uydurarak ret ettim. Malesef bildiginiz gibi benim huku[ki] durumum buna mani. Hakikati kendilerine soylemis olsaydim dernekten kaydimida silerlerdi
3-Halk partisini yikan tek parti idaresinin butun hastaliklari ile malul bulunan DP nin perestiji dusyugu bir gercektir. Toprak mutegallibesini ortadan kaldirarak Turk koylusunu Topraga yani hurriyete kavusturacak olan faaliyetteki tek parti (o degisen programlari ile) malesef yane halk partisidir.Fakat milleti kendisinden fazlaca usutmus bulunan bu parti kolay kolay iktidara gelemez. Millet partisi ile koylu partisi ise agalarin davasina muzahir. Bizi toprak agalari idare edecek olduktan sonra semer degisti[re]rek sirtimizda yeni yaralar acmaga pek luzum yoktur. Bu bakimdan Hic olmazsa Kibrisin mukadderati bahis konusu olan su gunlerde Makyevelist bir amac guden ic politika kavgalar[ini] bir tarafa atarak Iktidari tek cephe halinde desteklesek iyi olur. Bunun icin gazeteleri[n] muhalefeti uyarmalari lazimdir fikrindeyim. Ben bu gun Istanbuldan ayriliyorum ilk firsatta sizi rahatsiz edecegim. Saygilarimla.
Ergenekon koylu ve isci partisi kurucusu
TURKIYE MILLI GENCLIK TESEKKULLERININ KIBRIS MESELESI VE KIBRIS TURKLERINE YAPILMASI GEREKEN YARDIMLAR HAKKINDA CUMHURBASKANLIGINA, BASBAKANLIGA, DISISLERI BAKANLIGINA VE DIGER ILGILI BAKANLIKLARA TAKDIM ETTIKLERI MUSTEREK RAPORDUR
I-Kibris Meselesinin bugunku durumu; Bu meseledeki Turk Gorusunun resmen aciklanmasi ve Adanin mukadderati hakkindaki Turk tezinin esaslarini teskil edecek genis bir etudun acilen hazirlanmasi zarureti:
Turkiye milli Genclik Tesekkullerinin 16/Temmuz/1952 tarihli Beyannamelerinde de belirtildigi gibi, Kibris Adasinin Yunanistan'a ilhaki icin Kibris'ta ve Yunanistan'da devamli tahrikat yapildigi malumdur. Elen Kirali Majeste Paul'un baskanligi altinda faaliyetlerine devam eden "Kibris'i ilhak cemiyeti" bu tahrikati had bir safhaya getirirken, Yunan Hukumeti de, meseleyi bir taraftan Ingiltere ile Yunanistan arasinda muzakere mevzuu yapmaga calismakta, diger taraftan Birlesmis Milletler Asamblesine goturmek icin gayretler sarfetmektedir. Turk Gencliginin, Turk basin ve umumi efkarinin bu meseledeki hassasiyeti kaale alinmadan, Kibris'in cografi, tarihi, ekonomik, askeri ve stratejik sebeblerle Kucuk Asya'ya bagli oldugu ve Ingiltere'nin cekilmesi takdirinde Ada'nin Turkiye'ye iade edilmesi gerektigi hususundaki Turk gorusu hic hesaba katilmadan Kibris'i ilhak kampanyasina araliksiz devam ediliyor.
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, bugunku dunya sartlari icinde, Kibris'in Yunanistan'a ilhakinin kolaylikla bir olup-bitti haline getirilebilecegine kani bulunmamakla beraber; Yunan Millet ve Hukumetinin Kibris'i ilhak kampanyasinda bu derece ileri gitmesi; yapilan genis olcude propagandalar neticesinde, Kibris'in butun dunyada bir Yunan adasi olarak tanitilmis bulunmasi; ve nihayet Orta Dogu'daki Ingiliz menfaatlarinin tasfiyesini lakaydiyle takip eden Birlesik Amerika'nin, Kibris uzerindeki Yunan tahrikatini musamahakar ve Yunanistan lehine tefsir edilen bir sukut politikasiyla karsilamakta olmasi; Turk Gencligini Kibris mevzuunda ciddi endiselere sevketmekte ve Hukumetimizin bu hususta ifade edilmis acik ve kat'i bir politikasinin mevcut olmamasi Gencligi derin surette muteessir etmektedir.
Yakin bir gecmiste Halk Partisi Hukumetlerinin aciz ve pasif dis politikalari yuzunden kaybedilen Oniki Ada, Turk Gencliginin kalbinde ebedi bir yaradir. Turk Gencligi, Turk-Yunan Dostlugu nam ve hesabina Oniki Ada uzerinde Millet adina islenen feci hatanin daha genis olcude tekerrur etmemesi icin, Kibris meselesinde muteyakkiz bulunulmasi ve bu meselede hic degilse Yunanistan kadar faal bir politika takip edilmesi icap ettigi fikrindedir.
Umumiyetle Devlet Adamlarimizda mevcut kanaata gore, Kibris meselesi bugunun mevzuu degildir. "Eger Kibris gunun birinde ciddi surette tehlikeye dusecek olursa, Hukumet gereken tedbirleri alacaktir" denilmektedir. Yunanistan'daki son hadiselere ve bu hadiselerin butun dunyadaki akislerine, Birlesik Amerika'nin Yunanistan'i tesvik eder mahiyetteki politikasina ragmen, Turk Devlet adamlarina mahsus olan bu gorusun dogrulugunu kabul etmek guctur. Yunanlilarin Kibris'i bir Yunan Adasi olarak tanitmak ve Yunan taleplerini mesru gostermek icin sarfettikleri muazzam gayretler muvacehesinde, Turk Hukumetinin Kibris mevzuundaki gorusunu pesinen ve resmen aciklamasinin, Turk-Yunan dostluguna en az bizim kadar ihtiyaci olan Yunan Millet ve Hukumetine dostca bir ihtar mahiyetinde olacagi, ve Kibris uzerindeki Turk gorusunu butun dunyaya ilan etmek suretiyle, gelecekte ileri surulecek talep ve iddialarimiza bir mesnet teskil etmesi bakimindan muspet tesirleri olacagi asikardir.
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, Kibris mevzuundaki Turk gorusunun resmen aciklanmasi veya hic degilse, diplomatik yollarla Yunanistan, Britanya ve Birlesik Amerika Hukumetlerine acik ve kategorik olarak bildirilmesi luzumunu Hukumetimizin dikkat nazarina ehemmiyetle arz ederler.
Bundan baska, Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, Kibris uzerindeki haklarimizi korumak ve yakin veya uzak bir istikbalde Kibris'i kurtarmak icin, sumullu ve sistemli on calismalara siddetle ihtiyac oldugu kanaatindedirler. Henuz ne Hariciyemizde ne de Universitelerimizde Kibris mevzuunda yapilmis esasli bir etud mevcut degildir. Yunanlilar gunun birinde Kibris meselesini Birlesmis Milletler asamblesine goturdukleri takdirde, Turk hariciyesinin bu meseledeki gorusunun mustenidati ve Turk tezinin esaslari ne olacaktir? Turkiye Milli Genclik Tesekkullerindeki bilgiye gore, bu mevzuda maalesef henuz hicbir hazirlik yapilmamistir.
Bu eksikligi gozonunde bulunduran Turkiye Milli Talebe Federasyonu, 5/Agustos/1952 tarihinde Istanbul'da yaptigi bir toplantida, daimi surette Kibris mevzuu ile mesgul olacak bir komisyonun kurulmasina karar vermistir. Bu Komisyon, Turkiye Milli Genclik Komitesine dahil butun tesekkullere tesmil edilecek ve ilk vazifesi, Kibris mevzuunu her bakimdan etud ettirerek Ada hakkindaki Turk tezinin esaslarini butun ilmi delilleriyle tespit ettirmek olacaktir. Kibris mevzuundaki etud, Ada'nin cografi, tarihi, ekonomik, askeri ve stratejik durumunu inceleyen bir mahiyet tasiyacak ve bu sahalarda otorite sayilan zevattan mutesekkil bir ilim heyetine yaptirilacaktir. Boyle bir ilim heyetini calistirabilmek icin Hukumetin tesvik ve yardimlarina ihtiyac vardir.
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, Hukumetimizin bu hususta Genclige tam bir muzaheret gosterecegine kani bulunmaktadirlar.
II-Kibris'ta muhtariyet meselesi: Muhtariyetin Tehlikeleri ve bu husustaki Turk gorusunu izah icin yapilmasi gereken diplomatik tesebbusler:
Kibris'in Yunanistan'a ilhaki icin yapilan tahrikat ve genis olcude propagandalardan son zamanlarda endise etmege baslayan Britanya Hukumeti, ilhak mevzuu uzerinde muzakereye yanasmamakla beraber, umumiyetle mustemlekecilige tevcih edilen klasik ittihamlari onlemek maksadiyle, Kibris'ta muhtar bir idare kurmak fikrine temayul etmistir. Turkiye Milli Genclik Tesekkullerine gelen mevsuk haberlere gore, halen Britanya Disisleri, Mustemleke ve Dominyonlar Nezaretleri mutehassislarindan mutesekkil bir heyet, Kibris icin evvelce hazirlanmis olan bir Esas Teskilat Kanunu projesini tetkik etmektedir. Bu Kanun, Kibris Adasini mustemleke statusunden cikaracak ve Britanya Milletler Camiasi icinde Dominyon Statusune benzer bir idareye kavusturacaktir. Bu temayul son zamanlarda Ingiltere'de cok kuvvetlenmis, ve bilhassa Spectator, The Times ve The Manchester Guardian gibi nufuzlu gazeteler tarafindan desteklenmistir.
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, mustemlekecilige aleyhtar ve halklarin kendi kendilerini idare etmeleri prensibine samimi olarak taraftar olmakla beraber, Hukumetimizin Kibris'a muhtariyet verilmesine siddetle muariz olmasi lazim geldigi fikrindedirler. Cunku, Kibris'da muhtariyetin Yunanistan'a ilhaka dogru bir adim teskil edecegi asikardir. Adadaki Ingiliz hakimiyetinin devami sarti ile muhtariyet verilse dahi, boyle bir idare altinda, Kibris Ordodoks kilisesi tarafindan gudulen, orta cag dini taassubuna ve sovenizm derecesinde mufrit milliyetcilige sahip, Turk dusmani Rum cogunlugunun, Adadaki yuz bin kisilik Turk kitlesini kisa zamanda iktisaden mahvederek Anadolu'ya hicrete mecbur etmek icin her turlu gayreti sarfedecegine muhakkak nazari ile bakilmaktadir. Muhtar bir idare altinda Kibris Turklerinin akibetlerinin Bati Trakya ve Guney Bulgaristan Turklerinin akibetlerinden farkli olmiyacagi suphesizdir.
Bu vaziyet karsisinda:
1) Kibris'a kayitsiz sartsiz ve Adanin Yunanistan'a ilhakina dogru bir adim teskil edecek sekilde muhtariyet verilmesine mani olmak;
2) Adada Ingiliz hakimiyetinin devami sartiyle mahdut bir muhtariyet verildigi takdirde, Kibris'taki yuz bir irkdasimizin akalliyet haklarinin teminat altina alinmasini ve dolayisiyle Ada uzerindeki Turk hukukunun korunmasini temin etmek icin, halen muzakere edilmekte olan Kibris Anayasasina esasli bazi hukumlerin konulmasini temin etmek;
Uzere hukumetimizce ne gibi diplomatik tesebbuslerde bulunulmustur? Eger bulunulmadi ise, bu tesebbuslerin derhal yapilmasinda fayda mulahaza edilmiyormu?
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri yukardaki hususlari Hukumetimizin dikkat nazarina ehemmiyetle arzetmegi milli bir vazife saymaktadirlar.
III-Kibris Turk Kitlesine gosterilmesi lazim gelen yakin alaka; Kibris Turklerinin, bugunku mustemleke idaresi altinda, Lozan Sulh Anlasmasina gore akalliyetler hukukundan ve Birlesmis Milletler Beyannamesine gore Insan Haklarindan layiki vechile istifade ettirilmedikleri; ve mahalli mustemleke hukumeti tarafindan yerli Rum unsurla birlikte esit muameleye tabi tutulmadiklari; bu hususta diplomatik tesebbusler yapilmasi luzumu:
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, Kibris uzerindeki Turk hukukunu korumak gayesiyle yapilacak on calismalar meyaninda, Kibris Turklerine karsi gosterilmesi gereken alakayi ve yapilacak yardimlari bu mevzuda belli basli meselelerden biri olarak mutalaa etmektedirler. Bu gunku Milli hudutlarimiz disinda kalmis Turk kitleleri icinde, Turk kultur ve ananesini en iyi sekilde muhafaza etmis; en kuvvetli millici duygularla Anavatana bagli kalmis ve Turk Inkilaplarini adim adim takip etmis olan bu zinde Turk kitlesi, maalesef son zamanlara kadar Anavatandan hemen hicbir alaka gormemistir. Insaniyet ve Milliyetciligimize taban tabana zit olan bu ilgisizlige artik bir son vermek ve butun yurt disi Turklere oldugu kadar Kibris Turklerine de en yakin alakayi gostermek Turk Gencliginin baslica gayelerinden biridir.
Yetmis bes senedir yabanci bir idare altinda yasiyan Kibris Turklerinin, Lozan sulh anlasmasina gore akalliyet hukukundan ve Birlesmis Milletler beyannamesine gore Insan Haklarindan layiki vechile istifade edip etmedikleri hususunda, Turkiye Milli Genclik Tesekkullerince yapilan incelemeler, maalesef musbet neticeler vermemistir.
1878 Ingiliz isgali sirasinda, ekseriyeti itibariyle buyuk arazi sahibi, ciftci ve memur olan ve Imtiyazli bir mevkide bulunan Kibris Turk toplulugu, birinci cihan harbine kadar tedricen, ve bu harpden sonra suratle bu mevkiini kaybetmis ve iktisaden zayif bir duruma dusmustur. Bu olayin mes'uliyeti, hic degilse % 50 nisbetinde mahalli Ingiliz hukumetine aittir. Iki cihan harbi arasinda Kibris Turkleri, mahalli Rum cogunlugundan oldugu kadar, mustemlekeci Ingilizlerden de daima fena muamele gormusler, gerek belediye gerekse hukumet hizmetlerinden tedricen uzaklastirilmislardir. Turk ciftcisi uzun zaman murabahaci, Turk dusmani Rum tuccarlarin insafina terk edilmis, son zamanlara kadar, ekseriyetin akalliyeti ezmemesi icin mahalli hukumet tarafindan sosyal ve iktisadi hemen hicbir tedbir alinmamistir. Bugun dahi, mustelekeci Ingilizlerin ve Turk konsoloslarinin lakayd gozleri onunde, ekseriyeti itibariyle Rum uyelerden mutesekkil belediye meclislerinde alinan kararlarla Turk halki hergun her turlu haksizliklara maruz birakilmaktadir.
Rum cogunlugunun dusmanca saldirislarina ve iktisadi imha politikasina karsi, Lozan sulh anlasmasina gore Turk akalliyet hukukunu korumak icin hic bir tedbir almamis olan Ingiliz mustemleke hukumeti, ayni zamanda, Kibris Turklerini mahalli Rum unsurla birlikde esit muameleye de tabi tutmamistir. Bu politikanin en bariz misallerini, Turk Orta Okullari, Ser'iye Mahkemeleri, Evkaf ve Muftuluk meselelerinde musahede etmek mumkundur.
Kibris Turk kitlesi, kendi kulturel ve sosyal muesseselerine sahip olmak ve Turk Inkilaplarina ayak uydurarak ictimai bunyesini ona gore degistirmek icin, son ceyrek asir icinde Mustemleke hukumetine karsi siddetli bir mucadele acmis ve nihayet 1949 da, Kibris Valisi Lord Winster zamaninda, "Turk Isleri Komisyonu" nami altinda bir komisyon kurdurarak Turk isteklerini uzun ve mudellel bir rapor halinde tespit ettirmege muvaffak olmustur. Bu rapor mahalli ve merkezi Ingiliz hukumetlerince tasvib edildigi ve suratla tatbik sahasina konulacagi vaat edildigi halde, Valinin degismesi uzerine Turk Isleri de suruncemede kalmis ve Ser'iye Mahkemeleri meselesi mustesna, rapordan henuz esasli bir netice alinamamistir. Bugun ser'i mahkemeler, Turk isteklerine uyularak kaldirilmis ve mahalli Turk hukukculari tarafindan Turkiye Medeni Kanunu esas tutulmak suretiyle hazirlanan bir aile kanununun isdari ile aile mahkemeleri kurulmustur. Bunun disinda kalan Muftuluk, Orta Okullar ve Evkaf isleri gibi esasli meseleler henuz askidadir.
Turk Isleri Komisyonunun raporunda, Muftuluk makaminin yeniden ihdasi, Kibris Muftusunun halk tarafindan muntehap olmasi ve Orta Okullar ile Evkaf muessesesinin de yine halk tarafindan muntehap birer komisyon marifetiyle idare edilmeleri teklif edilmekte idi. Bu teklifler, prensip itibariyle kabul edildigi halde, tatbikati maalesef senelerdenberi tehir edilmekte, Kibris Muftusu ile sozu gecen komisyonlarin,Mustemleke hukumeti tarafindan tayininde israr edilmektedir.
Muftuluk makami icin, son zamanlarda Turkiye Hukumeti tarafindan namzet gosterilmesi uzerine, Ingiliz hukumetince yapilan tayinin ne suretle neticelendigi malumdur. Bugun, mahalli din adamlarindan birinin Muftu intihap edilmesi icin Turk halki tarafindan yapilan taleplere Mustemleke hukumeti israrla mukavemet etmektedir. Kibris'ta halen tesrii bir meclis ve halk mumessilleri bulunmadigi ve Rum bas piskoposunun yalniz bir din adami olarak degil, ayni zamanda bir cemaat lideri olarak oynadigi muhim rol goz onune alinacak olursa, Kibris Turklerinin son ceyrek asir icinde bir ruhani reisten mahrum kalmis olmalarinin manasi daha iyi anlasilir.
Halen, Kibris Turk orta okullari ile Evkaf muessesesi de, Turk Isleri Komisyonunun raporundaki tekliflere ve halkin sarih arzusuna aykiri olarak, mahalli hukumetce mansup komisyonlar tarafindan idare edilmektedir. Orta Okullar Komisyonu, asagida izah edilecegi gibi, henuz tamamlanmamis bir takim musbet icraat yapmaga muvaffak olmus ise de, Evkaf Komisyonu, mahalli hukumetin bu muesseseye devamli mudahalesi yuzunden, eski vaziyette hemen hic bir degisiklik yapamamistir. Turk halki, bu komisyonlarin mansup olmalari itibariyle hareket serbestisine sahip olmadiklarina ve mahalli hukumetce daimi bir baski altinda bulundurulduklarina kani bulunmaktadir.
5 milyon Sterlin degerinde emlak ve akara sahip oldugu tahmin edilen Kibris Evkaf'i, bugun kohne ve kisir bir muessese halinde durmaktadir. Kibris'ta Evkaf idaresinin rasyonellestirilmesi ve Evkaf mallarinin kiymetlendirilerek layiki vechile isletilmesi suretiyle elde edilecek muazzam gelirlerin Kibris Turk Toplulugunu suratle kalkindirip iktisaden kuvvetli bir kitle haline getirmesi mumkunken, Ingiliz mustemleke hukumetinin haksiz ve yersiz mudahaleleri ve Turklere ait her isi suruncemede birakan icraati yuzunden, Kibris Turklerinin butun kalkinma hamleleri akim kalmaktadir.
Kibris Rum halki kendi bas piskoposunu istedigi gibi secerken, kendi kilise mallarini ve orta okullarini diledigi gibi idare ederken, bu nevi haklarin Kibris Turklerine taninmamis olmasi hic bir suretle izah edilemez. Mahalli mustemlekeci Ingiliz hukumetinin bu hareketleri, Devletler Hukuku Umumi Prensiplerine ve Lozan Sulh Anlasmasinin ekalliyetler Hukukuna talluk eden hukumlerine aykiri oldugu gibi, Birlesmis Milletler Insan Haklari Beyannamesine de aykiridir. Bu aykiriliklar karsisinda, sadece esit muameleye tabi tutulmak icin 25 senedir mucadele eden Kibris Turk Kitlesine bir yardimda bulunmamiz ve diplomatik yollarla mustemlekeci Ingilizlerin bu oppressif hareketlerini merkezi Ingiliz hukumeti nezdinde protesto ederek, Adadaki yuz bin irkdasimiza esit muamele yapilmasini talep etmemiz mumkun degimlidir?
Bugunku sartlar altinda, Orta Dogu ve Dogu Akdeniz'de, Turk Millet ve Hukumetinin muzaheretine bu derece muhtac olan Ingiltere nezdinde boyle bir tesebbus yapildigi takdirde, basari ile neticelenecegine kani bulunan Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, bu konuda Britanya hukumetiyle acilen temasa gecilmesini Hukumetimizden ehemmiyetle talep ve rica ederler.
IV-Kibris Turklerine Hukumetimizce direkt yardimlar yapilmasi luzumu; Yapilmakta olan egitim yardiminin kifayetsizligi; Kibris Turk Orta Okullar meselesi; Ingilizlerin yeni mudahale tesebbusleri; Hukumetimizce daha genis olcude yardimlar yapilmasi zarureti:
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, Kibris uzerindeki haklarimizi korumak icin yapilmasi gereken on calismalar meyaninda, Kibris Turk Kitlesini kalkindirmak ve sosyal ve iktisadi bunyesi itibari ile kuvvetli bir cemiyet haline getirmek icin Hukumetimizin ayni zamanda direkt yardimlarda bulunmasi lazim geldigi fikrindedirler. Kibris Turklerine bugune kadar yapilmis olan egitim yardimlari hic bir suretle kafi gorulemez. Bu yardimlarin daha buyuk olculere cikarilarak daha sistematik ve daha muessir bir hale getirildigini gormek Turk gencliginin baslica gayelerinden biridir.
Bilindigi gibi, Kibris'ta Turk ve Rum cemaatlarina ait ilk okullar, mahalli hukumetin kontrolunde olup, Kibris Maarif Mudurlugu tarafindan idare edilirler. Ogretmenler memur statusunu haiz olmamakla beraber, maaslarini hukumetten almakta ve tekautluk haklari da hukumetce taninmis bulunmaktadir. Orta Okullara gelince: Rum unsuruna ait olan Orta Okullarla Cimnazyumlar, mahalli hukumetce tayin edilen birer komisyon tarafindan idare edilmelerine ragmen, dogrudan dogruya Rum cemaat teskilatinin kontrolune tabidirler. Hukumetten az cok yardim gormekle beraber, bu gune kadar hic bir aktif mudahaleye maruz kalmamis olan bu okullarin ogretmenleri, hizmette olduklari muddetce, mahalli Rum cemaat teskilati tarafindan desteklenen okul idaresinden, emekliye ayrildiklari zaman ise, Yunanistan Hukumetinden maas alirlar. Kibris'taki Rum Orta okul ve cimnazyumlarini, mustemleke maarif idaresinin kontrolunden uzak tutmak ve Yunanistan'dan giden ogretmenler kadar yerli Rum ogretmenlerin de istiklalini temin etmek maksadiyle, 30 sene evvel Yunanistan'da kabul edilen bu sistem, bugun de tatbik edilmektedir. Bu suretle yerli Rum ogretmen, Ingiliz tabiiyetinde oldugu halde, her turlu haklari Yunan Hukumeti tarafindan garanti edilmis oldugundan, serbest hareket imkani bulmakta ve Kibris'taki Rum cocuklarina Yunan kulturunu istedigi gibi asilamaktadir. Esasen Rum orta okullari, kendi mufredat programlarini diledikleri gibi tanzim etmek serbestisini de haiz bulunmaktadirlar.
Adada bulunan tek Turk Lisesiyle Turk Koleji ve Viktorya Kiz Okulu ise, yukarda izah edilen sebebler dolayisiyle, uzun zaman Kibris maarif idaresinin kontrolunde kalmis, Ingiliz mudurlerin ve ehliyetsiz ogretmenlerin elinde planli ve sistematik bir sekilde tedenniye ugratilmis, Turk Kultur dersleri tedricen programlardan cikarilarak bu okullar milliyetsiz ve dejenere nesiller yetistirecek sekilde organize edilmege calisilmistir. Bu icraati hic bir suretle tasvib etmeyen Kibris Turk halkinin yaptigi ceyrek asirlik mucadeleden sonra, nihayet, yukarda bahsi gecen Turk Isleri Komisyonunun raporundaki teklifleri kismen kabul eden Mustemleke hukumeti, sozu gecen okullari, halk tarafindan muntehap olmasi istenen, fakat halen hukumet tarafindan mansup bulunan, 12 kisilik bir komisyonun idaresinde guya cemaat kontrolune devretmistir. Bu komisyon, hukumet tarafindan nasbedilmis olmasina ragmen, baslangicta hareket serbestisini muhafaza ederek ve halkin dileklerine uyarak, Ingiliz mudurlerin vazifelerine son vermis, butun kazalarda ve buyuk koylerde orta okullar tesis etmis ve ehliyetsiz ogretmenleri tasfiye ederek tedris kadrosunu suratle takviye etmistir. Bu okullar, Milli Egitim Bakanligimiz tarafindan gonderilen iki mudur ve 18 ogretmenin iki senelik takdire deger mesaileri sayesinde, halen Turkiye Orta Okul ve Liseleri gibi idare edilmekte ve mes'ut bir inkisaf devresine girmis bulunmaktadirlar.
Ancak, Kibris Turklerinin ceyrek asirlik bir mucadeleden sonra elde ettikleri bu netice, daha tamamlanmadan bugun maalesef tehlikeli bir vaziyete dusmustur. Durum sudur: Dakoz Orta Okul, bir sanat okulu, bir lise, bir kolej ve bir de Viktorya Kiz Okulundan ibaret olan bu okullar, halen 55 kisilik mudur ve ogretmen kadrosuyla ve takriben 20 bin sterlinglik bir tahsisatla idare edilmektedir. Bu tahsisatin 12 bin sterlinglik kismi otedenberi mahalli Ingiliz hukumetince odenmekte, bir kismi Evkaf idaresi tarafindan verilmekte ve muhimce bir kismi da talebeden alinan ucretlerle temin edilmektedir. Mustemleke maarif idaresi tarafindan verilen 12 sterlinglik tahsisatin sureti sarfi yine sozu gecen maarif idaresince tayin edilmekte ve dolayisiyle Orta Okullar Komisyonunun islerine mudahale vasitasi olarak kullanilmaktadir.
Orta Okullardaki ogretmenleri dort kategoriye ayirmak mumkundur. Bunlardan birincisi, Turkiye'den Milli Egitim Bakanligimizca gonderilen ogretmenlerdir ki adetleri 18 dir. Bunlar maaslarini sozu gecen bakanliktan almakta ve ayni zamanda, mahalli Orta Okullar Komisyonundan, ayda her ogretmen icin ortalama 25-30 sterlingden, senede takriben 6 bin sterling tahsisat almaktadirlar. Ikinci kategoriyi teskil edenler, yerli ogretmenlerdir ki bunlar umumiyetle Turkiye'de yetistirilmislerdir ve adetleri takriben 20 kadardir. Maaslarini Orta Okullar Komisyonundan alan bu ogretmenler, oteden beri Mustemleke Maarif Idaresine mensup sayilmadiklarindan, tekautluk haklarinin mahalli hukumetce taninmasi da bahis konusu olmamistir. Ucuncu kategoriyi teskil edenler, Turk Kolejinde calisan ve Lisede Ingilizce ders okutan Ingiliz ogretmenleridir. Adetleri besi gecmeyen bu ogretmenlerin almakta olduklari dolgun maaslar, komisyonun 20 bin sterlinglik butcesinden odenmektedir. Dorduncu kategoriyi teskil edenler, ogretmen yetersizligi dolayisiyle ve Maarif Mudurunun musaadesi uzerine, Orta Okullarda istihdam edilen ilk okul ogretmenleridir. Bunlarin maaslari da, bu vazifede kaldiklari muddetce, komisyonun butcesinden odenmekte, ilk okul ogretmen kadrosunda olduklarindan, tekautluk haklari mustemleke maarif idaresince garanti edilmis bulunmaktadir. Bu ogretmenler takriben 20 kadardir.
Mustemleke maarif idaresinin Orta Okullar Komisyonuna heryil verdigi 12 bin sterlinglik tahsisatin 6 bin sterlingi bu idarece tevkif edilerek Orta Okullarda calisan Ingiliz ogretmenler ile ilk okul ogretmenlerine maas olarak odenmektedir. Geriye kalan 6 bin sterling komisyon emrine terk edilmekte ise de, yukarda kaydedildigi vechile; mahalli sarfi tayin edilmek suretiyle komisyonun icraatina mudahale vasitasi olarak kullanilmaktadir.
Yukarda butce ve ogretmen durumu kisaca hulasa edilen Kibris Turk Orta Okullarinin, Turkiye'den giden mudur ve ogretmenlerin nezaretinde gecirdikleri ikinci muvaffakiyetli ders yili sonunda, bu muvaffakiyeti cekemiyen mustemlekeci Ingilizlerin de tahrikleriyle, maalesef asagidaki meseleler ortaya cikmistir.
1-Komisyon, ikinci ders yili icinde kucuk bir acik kaydetmis ve bu acigin gelecek yillarda artacagi ve kapatilamayacagi endiseleri ileri surulmustur.
2-Yerli Orta Okul ve Lise ogretmenleri, hem az maas aldiklarindan ve hem de tekautluk haklari olmadigindan sikayet ederek, maaslarinin arttirilmasini ve tekautluk haklarinin taninmasini istemislerdir.
3-Orta Okullar Komisyonu, 1951/1952 ders yili icinde, yeni bir lise binasinin insasi luzumunu ileri surmus, ve komisyonun maddi imkanlari mevcut olmadigindan mahalli hukumetten yardim istemek teklifinde bulunmustur.
Bu meselelerin yarattigi dedikodulari suratle istismar eden ve esasen bu meseleleri tahrik etmis olan Ingiliz maarif idaresi, nihayet beklenen tesebbusu yapmis ve ortaya bir kanun projesi cikarmistir. Bu projeye gore, halen almakta olduklari yardim tahsisatina ilaveten, hukumetten yardim isteyecek olan orta okullar bu kanuna tabi olacaklar ve maarif idaresinin kontrolunde birer hukumet okulu gibi idare edileceklerdir. Ogretmenlere bugunkunden daha dolgun maaslar verilecegi ve ayrica tekautluk haklarinin da taninacagi projede ifade edilmektedir. Ayrica projeye gore:
a-Orta Okullar, hukumetce tayin edilmis komisyonlar tarafindan idare edilecek ve bu komisyonlar her hususu maarif idaresiyle istisare edeceklerdir.
b-Okullara verilecek tahsisat maarif idaresinin tensibine gore muhtelif ihtiyaclara dagitilacak ve ona gore sarfedilecektir.
c-Ogretmen tayin ve azilleri tamamen mustemleke maarif mudurune ait olacak,mufredat programlari Ingiliz maarif muduru tarafindan tanzim edilecektir.
Bu kanun projesinin Turk Orta Okullariyla Adada bulunan tek Turk Lisesini istihdaf ettigi isakardir. Rum Orta Okullari ve Cimnazyumlari, sozu gecen projeyle teklif edilen her turlu hukumet yardimini reddetmektedirler. Cunku, bu okullarin butce aciklari zengin Rum cemaat teskilati tarafindan kapatilmakta, ogretmenlerinin emekli maaslari Yunan hukumetince odenmektedir. Turk Orta Okullari ise, bu nevi imtiyazlardan mahrum olduklari icin, Kibris Turk Toplulugu, beklenmedik bir zamanda ortaya cikan bu kanun teklifi karsisinda, son derece muskul bir duruma dusmustur. Iki senelik nisbi hurriyetten sonra, Turk Orta Okullari yeniden Mustemleke Maarif Idaresinin tam kontrolu altina girecek olursa, Milli Egitim Bakanligimizin gonderdigi mudur ve ogretmenlerin suratle vazifelerinden uzaklastirilacaklari ve yerlerini, evvelce oldugu gibi, ehliyetsiz Ingiliz mudur ve ogretmenlere terk edecekleri asikardir. Ayrica, mufredat programlarinin yeniden alt ust edilecegine, Turk kultur derslerinin bu programlardan cikarilacagina ve okullarin milliyetsiz, cahil ve dejenere nesiller yetistiren muesseseler haline getirilmeleri icin, evvelce yapildigi gibi, her turlu gayretlerin sarfedilecegine muhakkak nazariyle bakilmaktadir.
Bu korkunc ihtimalleri goz onune alan Kibris Turk halki, Orta Okullarinin hic degilse bugunku durumunu muhafaza etmek ve mahut kanuna tabi olmamak icin siddetle mucadele etmektedir. Fakat, maddi imkansizliklarin, milli benligini muhafazaya bu derece azmetmis olan bu mucadeleci kitleyi dahi, mustemlekeci hukumetin arzularina boyun egmeye mecbur etmesi ihtimali gozden uzak tutulamaz. Nitekim Kibris'tan gelen son haberler, her okulu idare etmek uzere ayri bir komisyonun kuruldugunu, komisyonlar uzerinde, mahut kanun projesini kabul etmeleri icin, mahalli hukumet tarafindan baski yapilmakta oldugunu ve bazi komisyonlarin, maddi imkansizliklari ileri surerek, projeyi kabule temayul ettiklerini bildirmektedir.
Bu durum karsisinda, Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, Kibris Turklerinin kendi kultur muesseselerinin istiklalini kismen olsun muhafaza etmelerini temin etmek uzere, asagidaki teklifleri Hukumetimizin dikkat nazarina ehemmiyetle arz ederler:
1-Turkiye'den gonderilen 2 mudur ve 18 ogretmenin, Kibris Turk Orta Okullar Komisyonundan maas almamalarini temin maksadiyle kendilerine, Yurt disinda hizmet gordukleri icin, muayyen ilave bir odenegin Milli Egitim Bakanligimizca verilmesi. (Bu odenegin, Bakanlik butcesine tahsisat koymak veya UNESCO tahsisatindan istifade etmek suretiyle temini mumkundur. Bu suretle, Turkiyeli Ogretmenlerin oradan maas almamalari temin edildigi takdirde, Kibris Turk Orta Okullar Komisyonlari 20 bin sterlinglik butcelerinde bir hamlede takriben 6 bin sterlinglik bir tasarruf temin etmis olacaklardir.)
2-Ogretmen yetersizligi dolayisiyle Kibris Turk Orta Okullarinda halen istihdam edilmekte olan ilk okul ogretmenlerinin yerine ikame edilmek uzere, yeniden 10-15 ogretmenin, maaslari ve ilave odenekleri Milli Egitim Bakanligimiz tarafindan verilmek sartiyla Kibris'a gonderilmesi. (Boyle yapildigi takdirde, Orta Okullarda istihdam edilmekte olan ilk okul ogretmenleri maarif idaresine iade edilecek ve bunlara komisyonlar tarafindan maas olarak odenmekte olan takriben 5 bin sterling daha tasarruf edilmis olacaktir.
3-Kibris Rum Orta Okul ve Cimnazyumlarinda hizmet eden yerli Rum ogretmenlerin tekautluk haklari nasil Yunan hukumetince garanti edilmisse, Kibris Turk Orta Okullarinda ve Turk Lisesiyle Viktorya Kiz Okulunda hizmet etmekte olan yerli Turk Ogretmenlerin tekautluk haklarinin da Hukumetimizce garanti edilmesi. (Boyle bir tedbir, adetleri 20-25 i gecmeyen bu ogretmenleri Turk Vatandasligina kabul ederek gecmis hizmetlerini saymak suretiyle yapilabilecegi gibi, Ingiliz tabiiyetinde kalmalari sartiyla daha yapilabilir. Bu suretle, Turkiyeli meslekdaslari kadar onemli milli vazifeler ifa eden bu ogretmenlerin hakli sikayetlerine son verilecek ve istikballerinden emin olarak vazife gormeleri saglanmis olacaktir.)
4-Yukarda uc madde halinde teklif edilen tedbirlerin Kibris Turk orta okullar komisyonlarini para sikintisindan kurtaracagi ve her turlu tazyiklere karsi mukavemetlerini artiracagi umulmaktadir. Bu tedbirler kifayet etmedigi ve Kibris Turk Orta Okullarini mahalli mustemlekeci hukumetin mudahelelerinden uzak tutarak, hic degilse bugunku durumlarini devam ettirmek icin halen yapilmakta olan mucadele muvaffak olmadigi takdirde, merkezi Britanya hukumeti nezdinde enerjik diplomatik tesebbuslerde bulunarak, istihsal edilecek hususi mussade ile, Kibris'ta, munhasiran Turkiye'den gonderilen Mudur ve ogretmenlerin nezaret ve kontrolunde tam tesekkullu bir Lisenin, bir Kiz Enstitusunun ve bir de Erkek Sanat Okulunun acilmasi icin gereken tedbirlerin alinmasi. (Bu nevi tesebbuslerin, Turkiye'deki Kibris Turk Kultur Dernekleri vasitasiyle yapilmasi mumkun oldugu gibi, Turk Egitim Dernegi vasitasiyle yapilmasi da mumkundur.)
5-Kibris Turk Toplulugunu her sahada kalkindiracak elemanlarin yetistirilmesini temin etmek uzere, Turkiye Universiteleriyle Meslek ve Sanat Okullari icin, Kibris Turk cocuklarina verilen burslarin talep ve ihtiyaca gore suratle arttirilmasi. (Bu suretle, Kibris Turk toplulugunun bugun her sahada mahrum bulundugu Universite mezunu, sanat ve meslek erbabi elemanlar zamanla bu toplulugu her bakimdan takviye edecek ve kalkinmasini hizlandiracaktir.)
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, yukardaki hususlarin acilen tetkikiyle musbet kararlara baglanmasini Hukumetimizden ehemmiyetle talep ve rica ederler.
V-Kibris Turklerine yapilmasi gereken iktisadi yardimlar; Milli Bankalarin Kibris'ta sube acmalari, Turk sermayesinin Kibris'a Yerlesmesi luzumu.
Kibris esas itibariyle bir ziraat memleketidir. Son zamanlarda Adanin muhtelif yerlerinde bazi sinai muesseseler ve yer alti servetlerini isletmek uzere buyuk tesisler kurulmus olmasina ragmen, Ada, bir ziraat memleketi karakterini muhafaza etmektedir. Yukarda bilvesile arz edildigi gibi, 1878 Ingiliz isgali sirasinda, takriben 30-35 bin civarinda olan Kibris Turkleri umumiyetle buyuk arazi sahibi, ciftci ve memurdurlar ve Adanin bu zirai ekonomisinde muhim bir mevki isgal ediyorlardi. Ekseriyeti teskil eden Rumlar, kucuk ciftcilik yapiyorlar ve mahdut olan sanat ve ticareti ellerinde tutuyorlardi. Son uc ceyrek asirlik zaman icinde, Kibris Turkleri, sahip olduklari vasi arazinin muhim bir kismini maalesef Rumlar lehine kaybetmisler ve suratle inkisaf eden sinai ve ticari hayatta da onemli bir mevki elde edememislerdir. Bunun baslica sebebleri sunlardir:
1-1878 den ikinci dunya harbi sonlarina kadar Adanin inkisafi icin hemen hic bir gayret sarfetmemis olan Kibris mustemleke hukumeti, birbirine dusman iki unsurun yasadigi bu memlekette, ekseriyetin ekalliyeti ezmemesi icin sosyal ve iktisadi hic bir tedbir de almamistir. Turk ciftcisi ve Turk esnafi uzun zaman murabahaci, Turk dusmani Rum tuccarin insafina terk edilmis, kredi muesseselerinin kurulmasini tesvik icin son zamanlara kadar Kibris hukumetince hic bir harekette bulunulmamistir.
2-Lozan Sulh Anlasmasina kadar, Osmanli Hukumeti adina Kibris'taki Turk hukukunun muhafizi rolunde olan Ingiliz Mustemleke Hukumeti, bir taraftan, Rum unsur gibi, Turklerin de bir cemaat teskilati kurarak kendi sosyal ve iktisadi islerini tanzim etmelerine mani olurken, diger taraftan, her turlu icraatinda Rum unsuru acikca iltizam etmis, Turk haklarinin ziyaa ugramasina mustemirren goz yummustur.
3-Lozan Andlasmasindan sonra, Turk Hukumetinin tesviki ile, Turk mallarinin yok pahasina satilarak kitle halinde Anadolu'ya muhaceret edilmesi, Kibris Turkleri icin agir iktisadi bir darbe teskil etmis, 30 senedir devam eden Adanin Yunanistan'a ilhaki korkusunun yarattigi istikrarsizlik Turk halkini her turlu iktisadi tesebbusten alikoymustur.
Bu amillerin tesiri altinda, Kibris Turk unsuru, zamanla iktisaden zayif bir duruma dusmus, buna karsilik, Rum unsur Adanin iktisadi hayatina hakim bir vaziyete gecmistir. Bu gun butun Yunan Bankalarinin Kibris'ta subeleri vardir. Yunan sermayesi madencilik, zirai sanayi ve diger her turlu tesebbusler halinde Adaya akin etmekte ve Kibris uzerindeki Turk hukukunu simdiye kadar gorulmemis bir sekilde tehdit edecek bir durumun meydana gelmesine yol acmaktadir.
Bu muazzam tehlikeyi onlemek icin, bir an evvel planli bir sekilde harekete gecmekten baska care yoktur. Milli Bankalarimizin Kibris'ta subeler acmalari icin son on sene icinde Kibris Turkleri tarafindan yapilan mutevali muracaatlar bugune kadar maalesef bir semere vermemistir. Son zamanlarda Turkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasi tarafindan bu yolda ciddi bazi etudler yapildigi istihbar edilmis ise de, henuz ortada fiilen tesebbuse gecildigini gosteren bir emare yoktur.
Kibris'ta son zamanlarda kurulan Kooperatif teskilati, Turk ciftcisini murabahaci Rum tuccarin pencesinden kurtarmis, kisa vadeli kredi ihtiyacini bir dereceye kadar karsilayabilmistir. Fakat, uzun vadeli zirai krediye, ticari ve sinai krediye ve emlak ve yapi kredisine siddetle ihtiyac vardir. Adada bulunan mahdut sermayeli tek Turk Bankasi bu ihtiyaclari karsilamaktan uzaktir. Yunan sermayeli bankalar ise, Turklere karsi gudulen iktisadi imha politikasinin baslica tatbik vasitalaridir.
Kibris Turklerinin kalkinmalarini ve Ada uzerindeki Turk hukukunu koruyacak onculer olarak kuvvetli bir kitle haline gelmelerini tervic ediyorsak, Kibris'da en kisa zamanda Ziraat, Is ve Emlak Kredi Bankalarinin subeler acmalari ve Turk sermayesini Kibris'a goturmeleri zaruridir. Kibris'ta daimi surette Turk mallarini teshir eden ve satan bir yerli mallar pazarinin kurulmasi, Turk tutunlerini isliyen bir sigara fabrikasinin tesisi Adada Turk sermayesinin yerlesmesine dogru esasli bir adim teskil edecektir. Turk sermayesinin diger suret ve sekillerlede Adaya gidip yerlesmesi ayrica tesvik edilmelidir.
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, yukardaki hususlari Hukumetimizin dikkat nazarina arzederken, en kisa zamanda musbet kararlar alinarak fiili tesebbuslere gecilmesini candan temenni etmektedirler.
VI-Kibris Turklerine Turkiye'de vatandaslik haklarinin taninmasi; 2007 sayili kanunla Ecnebilerin Seyyahat ve Ikametlerine ait kanunun ve diger ilgili mevzuatin tatbikatindan Kibris Turklerinin istisna edilmeleri zarureti:
Son ceyrek asir icinde, Yunan hukumetlerinin Yunanistan'dan Kibris'a muhacereti tesvik etmelerine mukabil, yukarida bilvesile isaret edildigi gibi, Turkiye Cumhuriyetinin Halk Partisi Hukumetleri de, Kibris'tan Anadolu'ya hicreti tesvik etmislerdir. Yakin gecmisteki bu son derece hatali muhacir politikamiz yuzunden, Kibris'taki nufus muvazenesizliginin Turkler aleyhine artmasina hizmet edilmis ve netice itibariyle, Ada uzerindeki Yunan isteklerinin gittikce artan bir taskinlikla ileri surulmesine yol acilmistir. Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, bugun bu politikanin ne kadar hatali oldugunun anlasildigini ve Kibris'dan muhacir kabul edilmemesi icin hic olmazsa idari bazi tedbirlerin alindigini memnuniyetle musahade etmektedirler.
Ancak, Kibris'da is sahalari mahdut oldugundan, Kibrislilarin umumiyetle Ingiltere'ye, Orta Dogu memleketlerine ve bilhassa Avustralya'ya hicret etmekte olduklarida bir hakikattir. Is bulmak uzere bu memleketlere goc edenler, ekseriya Kibris icin kaybedilmis addedilmektedirler. Bu durumu goz onune alan Yunanistan, Kibris'ta Rum ekseriyetinin devamini saglamak ve ayni zamanda, Yunanistan'da mevcut imkanlardan her suretle istifade etmelerini temin etmek maksadi ile, Kibris Rumlarina Yunan vatandasi haklarini tanimis bulunmaktadir. Bugun, Kibris Rum sekenesine mensup her turlu san'at ve meslek erbabi, kendi bilgi ve ihtisaslarini artirmak ve calisip para kazanmak uzere anavatanlari olan Yunanistan'a gitmekte ve orada butun vatandaslik haklarindan istifade etmektedirler.
Kibris Turkleri ise, bugune kadar Turkiye'de daima yabanci muamelesi gormuslerdir. 2007 sayili Kucuk Sanatlar kanunu, butun yabancilar gibi Kibrisli Turk sanatkarlarin da kendi Anavatanlarinda calisarak mesleki bilgilerini artirmalarina manidir. Ticari ve Kulturel maksatlarla seyyahat eden Kibrisli Turkler, memleketimizde her turlu tehditlere tabi tutulmakta ve buyuk bir hassasiyetle bagli olduklari Anavatandan ekseriya mugber donmektedirler. Sinai ve ticari hayatta zaten geri kalmis olan ve memleketimizde daimi kulturel temaslar yapmak ihtiyacinda olan Kibrisli Irkdaslarimizin, kendi Anayurtlarinda Turk vatandasi muamelesi gormeleri icin gereken butun tedbirleri almak zorundayiz. 2007 sayili Kucuk Sanatlar kanunu ile yabancilarin seyyahat ve ikametlerine ait kanunun ve diger ilgili mevzuatimizin tatbikatindan Kibris Turklerini istisna etmek, onlarin Ingiltereye ve Avustralya'ya gidecek yerde kendi anavatanlarina gelmelerini ve burada yetiserek mesleki bilgilerini artirdikdan sonra, faydali birer unsur olarak Adaya donmelerini temin etmek vazifemizdir.
Ancak su sartlaki, Anavatana gelip mesleki bilgisini artiran Kibrisli Turk sanatkar, muayyen muddetin sonunda Adaya donmegi taahhut etmeli ve kazandigi bir kisim paranin cikarilmasi icin Hukumetimizce hususi bir musaadeye mazhar olmalidir. Vatanimizin inkisaf halinde bir memleket olusu boyle bir politikanin kolaylikla tatbikine musaittir.
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, yukardaki hususu da Hukumetimizin dikkat nazarina ehemmiyetle arzederler.
VII-Kibris Turklerinin teskilatlanmasi, Kibris Turk kurumlari Federasyonunun ve Adadaki milliyetci Turk basininin desteklenmesi, Kibris'a yol gosterici heyetler gonderilmesi luzumu.
Yukarida bilvesile isaret edildigi gibi, Kibris Turkleri, mustemlekeci Ingilizlerin devamli mudahaleleri ve "parcala ve hakim ol" siyasetinin insafsizca tatbikati yuzunden, uzun zaman kuvvetli bir cemaat teskilati kuramamislardir. Birinci Dunya Harbine kadar, Osmanli Imparatorlugunun bir parcasi olarak kalmis olan Kibris Adasini, muvakkat isgalleri altinda bulunduran Ingilizler, Turk cemaatinin sozde hamisi rolunu oynamislar, 1915 de Adanin Britanya Imparatorluguna ilhakindan sonra ise, Turklere karsi hasmane bir vaziyet alarak, her turlu teskilatlanma, milli birlik ve kalkinma hareketlerini baltalamislardir.
Ikinci Dunya Harbinden sonra, yerli Rumlarin Yunanistan'a ilhak (Enosis) mucadelelerine karsi faaliyette bulunmak ve umumi bir bir kalkinma hareketine girismek uzere KATAK (Kibris Adasi Turk Azinlik Kurumu) adi altinda bir siyasi Cemiyet kurulmustu. Bu cemiyet, baslangicta buyuk bir varlik gostermege muvaffak olmus ise de, Ingiliz entrikalari ve bazi sabotoj hareketleri yuzunden, kisa bir muddet sonra ikiye ayrilmis ve ayni gaye ugrunda calismasi lazim gelen iki siyasi tesekkul, katak ve Milli Parti, uzun zaman birbirlerile mucadele etmislerdir.
1949 da, Turkiye'deki Kibris Turk Kultur Derneklerinin tesvik ve tavassutlari ile, Adadaki Turk siyasi partileri "Kibris Turk Milli Birligi" adi altinda birlestirilmis ve ayrica siyasi, sosyal ve mesleki butun tesekkuller, "Kibris Turk Kurumlari Federasyonu" adile bir tek merkeze baglanmistir. 52 Cemiyeti icine alan bu Federasyon, Kibris Turkleri arasinda simdiye kadar gorulmemis kuvvetli bir milli birlik manzarasi gostermekte ve cemaat islerine buyuk bir ehliyetle sarilmis bulunmakta ise de, maalesef sabotoj hareketlerinden henuz tamamile kurtulmamis ve bilhassa mali bakimdan buyuk imkanlara sahip bir tesekkul haline gelememistir. Federasyona tevcih edilen sabotoj hareketleri asagida tafsilen arzedilecektir.
Milli varligini koruyabilmek icin, bir taraftan azgin Rum cogunluguna, diger taraftan oppressif bir mustemleke idaresine karsi mucadele etmek zorunda olan Kibris Turklerinin, milli birlige siddetle ihtiyacmari oldugu muhakkaktir. Bu gun, bu milli birligi hakkile temsil eden Kibris Turk Kurumlari Federasyonunun, Adadaki Turk Konsolosu vasitasiyle desteklenmesi ve halkin nazarinda itibari yuksek bir tesekkul haline getirilmesi mumkun oldugu gibi, ayrica, bu tesekkulu takviye etmek uzere, dogrudan dogruya mali yardimlarda bulunulmasi da zaruridir. Basin-Yayin ve Turizm Genel Mudurlugu tarafindan hazirlanan propaganda filimlerinin, Kibris'ta Federasyon vasitasiyle gosterilmesi ve diger propaganda malzemesinin yine Federasyon elile dagitilmasi, zaman zaman ayni vasita ile Kibris'ta sergiler acilmasi hem bu tesekkulun daha buyuk bir varlik gostermesine ve hemde Turkiye'nin Adada genis olcude tanitilmasina hizmet edecektir.
Kibris Turkleri arasinda son derece hareketli bir fikir hayati mevcuttur. Halen intisar sahasinda bulunan gunluk gazeteler arasinda, bilhassa "Hursoz" ve "Halkin Sesi" gazeteleri, Federasyonun organi olarak calismakta ve Kibris'ta Turk milliyetciligini uyanik tutmak ve Turk hukukunu korumak icin her turlu fedakarliga katlanmaktadirlar.
Bu gazetelerden Hursoz, Birinci Cihan ve Istiklal harbleri sirasinda Ingilizlere karsi mucadeleleri ile taninan ve Cumhuriyet Hukumetlerinin uzun zaman muessir surette yardimlarina mazhar olmus olan "Soz" gazetesinin devamidir. "Halkin Sesi" ise, millici nesriyatinda "Hursoz"den de ileri gitmis, Adadaki Turk varligina buyuk hizmetlerde bulunmus bir gazetedir. 1949 yilina kadar, gerek Halkin Sesi gerekse Hursoz'e Halk Partisi Hukumetlerince zaman zaman yardimlarda bulunulmus ise de Demokrat Parti iktidari zamaninda henuz hic bir yardim yapilmamistir. Canlarini dislerine takarak, her turlu baski altinda ve binbir mahrumiyet icinde, Turk milliyetciliginin ileri karakol organlari olarak pervasizca nesriyatlarina devam eden bu gazetelere, Demokrat Hukumetimizce de maddi yardimlarda bulunulmasi cok isabetli olacaktir. Bu nevi yardimlarin, evvelce oldugu gibi Adadaki Turk Konsolosu vasitasiyle yapilmasi mumkun oldugu gibi, tercihan Kibris Turk Kurumlari Federasyonu vasitasiyle yapilmasi da mumkundur.
Kibris Turklerinin, her turlu mahalli cemaat organizasyonu islerinde ve bilhassa "Enosis" hareketlerine karsi mucadelelerinde, daima Turkiye'nin rehberligine ihtiyaclari vardir. Turkiye'den yapilacak tavsiyelerin cemaatin kisa zamanda teskilatlanip kuvvetlenmesinde buyuk tesiri olacaktir. Bu itibarla, Kibris'a zaman zaman heyetler gonderilmesi, Turkiye'de yetisen Kibrislilarin uzunca muddetler icin hususi vazifelerle Kibris'a izami ve mutekait Kibrislilarin Adada yerlesmelerinin tesviki cok sayani arzudur.
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, yukaridaki hususlarida Hukumetimizden tetkik ve tensibe ehemmiyetle arz ederler.
VIII-Kibris Turklerine yapilan yardimlarin sabote edilmesine mani olmak uzere alinmasi gereken tedbirler; Devlet Hava Yollari acenteliginin yeniden gozden gecirilmesi luzumu:
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, Kibris ve Kibris Turkleri mevzuunda alinmasi gereken tedbirler hakkinda, yukarda hulasa edilen tekliflerini hukumetimizin tetkik ve tensibine arzederken, bir hususu da ehemmiyetle tebaruz ettirmegi Kibris Turklerine karsi Milli bir borc ve vazife saymaktadir.
Kibris'da "Istiklal Partisi" adinda bir sozde parti, birde bu partinin organi olarak intisar sahasinda bulunan "Istiklal" adinda bir gazete vardir. Bu gazetenin etrafinda toplanan ve adetleri on'u gecmiyen kucuk bir menfaat gurubu, Kibris Turkleri arasinda girisilen her musbet ve hayirli hareketi sabote etmektedirler. Bunlarin hangi emellere hizmet ettikleri malum degildir. Bugune kadar bazan Ingilizler, bazan Rum sermayedarlar, bazan murteciler ve bazan da komunistlerle isbirligi yaptiklari sabittir. Kibris Turk islerini baltalamak ve her vasita ile sabote etmek icin bu saydigimiz unsurlarin hangisiyle birlesmek iktiza ettiyse onunla birlesmislerdir.
Bu sabotor gurubun basinda "Necati Ozkan" isminde birisi vardir. Bu zatin huviyetinin Turk Hukumetince iyi bilinmesi lazimdir. Cunku, Basbakanligin ve Disisleri Bakanliginin dosyalarinda bu hususta genis olcude malumatin bulundugu ve sozu gecen Bakanliklar erkaninin bu adam hakkinda son derece menfi bir kanaate sahip olduklari, Turkiye Milli Genclik Tesekkullerinin malumudur. Necati Ozkan ve arkadaslari, 1949 yilindan beri cikardiklari Istiklal gazetesi ile, Kibris Turk cemaatinin butun kalkinma hamlelerini akim birakmak icin ne lazimsa yapmislar, bu meyanda, Milli Egitim Bakanligimizin Kibris'a gonderdigi Mudur ve ogretmenler aleyhine amansiz bir mucadele acmislardir. Bunlarin maksatlari, Turkiye'den giden butun Mudur ve ogretmenleri bizar ederek Kibris'dan kacirmak, Turk Orta okullari yeniden Hukumet kontrolu altina koymak icin mahalli mustemlekeci hukumet tarafindan ortaya atilan kanun projesinin yegane taraftarlaridir.
Asil garibi sudur ki, Necati Ozkan, Turkiye Devlet Hava Yollarinin Kibris acentesidir. 1949 da Halk Partisi iktidari zamaninda, Kibris Turk halkinin sayisiz protestolarina ragmen, bir yolunu bularak Devlet Hava Yollari acenteligini alan bu zat, halende bu vazifeyi uhdesinde tutmaktadir. Kibris Turk halki arasinda 1 numarali halk dusmani sayildigi, Kibris Turklerine ait her musbet hareketi sabote eden ve hangi emellere hizmet ettigi belli olmiyan mesleksiz ve meshebsiz bir menfaat adami oldugu, ve nihayet, kibris Rum bankalarina [okunamadi] 30.000 borcu olmasi dolayisi ile, bugun fiilen iflas durumuna girdigi, halkin kendisine olan nefreti dolayisiyle Devlet Hava Yollarinin Kibris'da luzumu kadar ragbet gormedigi, muteaddit defalar ilgili makamlara izah edildigi halde, Necati Ozkan hala Devlet Hava Yollarinin Kibris acentaligini muhafaza etmekde ve bu acentalikdan kazandigi para ile Turkiye Hukumetinin Kibris Turklerine yapmakta oldugu egitim yardimlarini sabote etmektedir. Bunun hulasasi sudur ki, Turkiye Cumhuriyeti Hukumeti, bir tarafdan Kibris Turklerinin kalkinmasi icin buyuk fedakarliklarla bir takim yardimlar yapmakta, diger tarafdan yine kendi acentasi vasitasi ile bu yardimlarin sabote edilmesine goz yummaktadir. Bu tezadin biranevvel ortadan kaldirilmasi lazimdir.
Sunu da ilave edelim ki, Necati Ozkan'in Devlet Hava Yollarinin ucaklari vasitasiyle genis olcude kacakcilik yapmakta oldugu ve bazi ilgili memurlara rusvet vermek suretile bugunku vaziyeti devam ettirmege calistigi hakkindaki dedikodular ayyuka cikmis ve Devlet Hava Yollari idaresinin prestijini sarsacak bir mahiyet almistir. Hakikata ne dereceye kadar uygun oldugu bilinmeyen, ve fakat tamamen asilsiz olmadigi [okunamadi] bu dedikodulara bir son vermek ve sabotajcilarak en agir darbeyi endirmek uzere, Devlet Hava Yollari Kibris Acenteliginin yeniden gozden gecirilmesi ve en kisa zamanda gereken tedbirlerin alinmasi, kanaatimizce artik bir zaruret olmustur.
Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri, keyfiyeti, Hukumetimizin dikkat nazarina ehemmiyetle arzederler.
IX-Yukarida VIII madde halindeki maruzat ve tekliflerimizin, Basbakanlik, Disisleri, Icisleri, Maliye, Milli Egitim, Ekonomi ve Ticaret, Gumruk ve Tekel, ve Ulastirma Bakanliklari ile Basin-Yayin ve Turizm Genel Mudurlugu mutehassislarindan mutesekkil bir komisyon tarafindan incelenerek musterek kararlara baglanmasini ve acilen tatbikata gecilmesini derin saygilarimizla arz ve rica ederiz.
9 maddeden ve 27 sayfadan ibaret olan bu rapor, Cumhurbaskanligina, Basbakanliga, Disisleri Bakanligina ve diger ilgili Bakanliklara sunulmak uzere, asagida imzalari bulunan Turkiye Milli Genclik Tesekkulleri Baskanlari tarafindan 16/Eylul/1952 tarihinde tanzim ve imza edildi.
TURKIYE MILLI GENCLIK KOMITESI GENEL SEKRETERI VEDAT OZSAN
ANKARA UNIVERSITESI TALEBE BIRLIGI BASKANI OZNUR TAYLAN
ISTANBUL UNIVERSITESI TALEBE BIRLIGI BASKANI TURGUT SEDELE
ISTANBUL TEKNIK UNIVERSITESI T. B. BASKANI HULUSI CETINOGLU
ZONGULDAK MADEN TEKNIK OKULU T. C. BASKANI NECDET BAS
TURK DEVRIM OCAKLARI ISTANBUL ILI BASKANI RIZA SERHATOGLU
YESILAY GENCLIK KOLU BASKANI AYTEKIN OZAN
KIBRIS TURK KULTUR DERNEGI BASKANI V MEHMET ALI PAMIR
TURKIYE MILLI TALEBE FEDERASYONU GENEL BASKANI ALI IHSAN CELIKKAN
ANKARA YUKSEK TAHSIL TALEBE BIRLIGI BASKANI AHMET CAKIROGLU
ISTANBUL YUKSEK OKULLAR T. BIRLIGI BASKANI DEMIRTAS CELAL BAYA[Okunamadi]
IZMIR YUK. TICARET OKULU TALEBE [Okunamadi] BASKANI ERGUN GOKSAN
MILLI TURK TALEBE BIRLIGI BASKANI KAMURAN EVLIYAOGLU
TURK KADINLAR BIRLIGI ISTANBUL ILI BASKANI IFFET HALIM ORUZ
TURKIYE ISCI SENDIKALARI FEDERASYONU GENEL BASKANI
KIBRIS TURK KULTUR VE YARDIM [DERNEGI] BASKANI DR. DERVIS MANIZADE
ACELE--SAYIN A DNANMENDERES.BASVEKIL-ANKARA=
28 AGUSTOS KIBRISTAKI ILANEDILENKATLIAMGUNU DOLAYISIYLE GENCLIK INFIAL ICERISINDEDIR GITMEK ICIN MUSAADE RICA EDILMEKTEDIR YUKSEK [T]ESKINEDICI CEVAP LARINIZA INTIZAREN ELERINIZDENOPERIZ KIBRIS TURKTUR CEMIYETI ADINA OGUZ OZGUR
ELT SAYIN BASVEKIL ADNAN MENDERES ANKARA
18.8.955 DE CEMIYETIMIZE LUTFETMIS OLDUGUNUZ CEVABI TELGRAFINIZ BUTUN VATANDASLAR ARASINDA DERIN BIR MEMNUNLUK VE MINNETTARLIK YARATMISTIR HEPIMIZIN KALPLERIMIZI FERAHLATAN VE SIZINDE SAMIMI DUYGULARINIZI IFADE EDEN KIYMETLI SOZLERINIZE CEMIYETIMIZ VE BANDIRMALI VATANDASLARIN NAMINA EN DERIN SUKRANLARIMIZLA TESEKKUR EDER HURMETLERIMIZIN KABULUNU ARZ EDERIM. KIBRIS TURKTUR CEMIYETI BANDIRMA SUBESI BASKANI DR. NADI DOGANEL
BCA 030.01.36.221.2 *
ISTANBUL VE IZMIRDE VUKUA GELEN MUESSIF HADISEDEN DUYDUGUMUZ TEESSUR VE UZUNTU COK BUYUKTUR KIBRIS TUKLERE HUKUMETINIZIN TEESSUF VE TEESSURLERINE KALBEN ISTIRAK EDERLER = =KIBRIS TURK KURUMLARI FEDERASYONU BASKANI FAIZ KAYMAK
SAYI ADNANMENDEES BAS BAKANAKARA
ASIRLARDANBERI DUNYA TARIHININ YAPRAKLARINI HAMASET DESTANLARI ILE SUSLEYEN KAHRAMANTURK ULUSUNUN IKINCI KIBLEGAHI OLAN AZIZ ATATURKUMUZUN LAYEMUT HATIRALARINI TASIYAN EVINE NAMERT ELLER TARAFINDAN ATILANBOMBALARIN MILYONLARCASINI KIZIL PAPAZ MAKARIOS VE HEMPALARININ KAFALARINDA PATLATMAK UZERE KIBRISA GONULU GITMEK ISTIYAKI LE KIVRANAN BIZ UCYUZELLI TURK MAHKUMUNUN HER ZAMAN ICINEMIR BEKLEMEKTE OLDUGUMUZU BUYUK INKILAPCI SAYINBAS BAKANIMIZA ARZ EDER BU UGURDA OLENLERIMIZIN SEHIT KALANLARIMIZINDA GAZI MAHKUM OLARAK BAKIYE CEZALARIMIZI CEKMISE AMADE OLDUGUMUZUSAYGILARIMIZLA
ELT :.. SAYIN ADNAN MENDERES BAS VEKIL ANKARA
=DUSMAN KARSISINDA ARSLANCA DOVUSEBILIR SEKIZ COCUGUM DAN DORT OGLUMLA KIBRIS DAVASINDA FEDAYI CANA HAZIR OLDUGUMUZU ARZLA LUZUMUNDA YAPILACAK GONULLULER LISTESINE KAYDIMIZIN SIMDIDEN YAPILMASINA DELALETINIZI YALVARIRIM SAYGILARIMLA =KAZIM PASA CADDD ESNAFTAN TRABZONLU HAYDAR SUMER +
SAYIN BAS BAKANIMIZ ADNAN MENDERES ANKARA
SEHIT DEDELERIMIZIN EBEDI BUHRAINI SAD ETMEK ICIN KIBRISA VE KIRSLI IRKTAS LARIMIZA EL UZTMALARI KAHRIETMEK VAZFESINDE SIZDEN TALEP EDER ELLERINIZDENOPERIM = = ISTIKLAL SAVASIMIZIN AZIZ SEHITLERINDEN OLAN 22 BINKOY OGRTMENI VE IKI BINKOY SAGLIKMEMERU ADINA SAGLIKME . ALI CELEGEN AZZIYRET URFA +++++ IFADESI AYNIDIR++
KIBRIS DAVASINDA BUYUK HIZMZTLERI GECMIS VE TEKMIL TURK DUNYASININ SEMPATIVE TAKDIRLERINI KAZANMIS OLAN KIBRIS TURKTUR CEMIYETLERININ SON MUESSIF HADISELRI MUTEAKIP KAPATILMASI BIZLERI DERIN TEESSURE GARGETMISTIR INGILTEREDE YASIYAN YEDIBIN KIBRISLI TURK NAMINA TEKRAR ACILMALARINA YUKSEK LUTUF VE MUSAADELERERINIZI ISTIRHAM EDER EN DERIN HURMETLERIMIZI SUNARIZ KIBRIS TURKTUR CEMIYETI 1 RICHMOND BUILDINGS LONDON W1 +++++ KL TM2 = SAYIN CELAL BAYAR CUMHURREISI = SAYIN ADNAN MENDERES BASVEKIL ANKARA = = = 1 RICMOND BUILDINGS LONDAN W1 AYNENDIR
Sayin Bas vekil Adnan Menderes
Yunanlilarin Buyuk Ataturkun evine yapmis oldugu Hakareti dugdugum gunden Beri deli gibi geziyorum ne yaptigimi bilmiyorum. Bizler 1929 dogumlu olup Hepimiz gonullu olarak yaziniz Bizler daha Baska Kura istemeyiz yalniz yunanlilari Bizlere Birakin sonra Kibris icinde Bu gun Hepimiz Haziriz nicin on paralik yunan Hukumeti Bize Karsi Koysun
Cok Muhterem Adnan Menderes Cevap yazmayi unutmayin
Persembenin Kutluca Koyunden Sami Memis
Adres Sami Memis Fatsa: Yalikoy
Butun turk milleti ellerimizden cikar hurmet ve sadetlerimizi
Basvekilimiz senelerden beri allahtan bekledigimiz firsat geldi Kibristaki Turk vatandaslarimizi yediden yetmise kadar savasip kurtarmiya haziriz. senelerden beri unutulmiyan yaralarimiz kalplerimize yer etmis bu firsati dort gozle bekliyorduk.
... kursun ya ... b ... kardes ... unutulmamis ... yunan ... kabu ... yemek icin ... bekliyoruz
Yazan ... Ahmet cavus tarafindan
BCA 030.01.37.226.3 *
Cok Sayin Basvekilimiz Adnan Menderes
Kibris hakkinda Zati Devletlerinin yuksek direktifine ve Selim Sarperin birlesik milletlerdeki kuvvetli mudafaasina ragmen tekrar hadlerini asan ve tasan yunan papaslari karsisinda akla gelen diger hal ve mudafaa tarzini iktidara gectiginiz gundenberi basarilan buyuk davalardan cesaret ve ilham alarak size yazmayi dusundum.
Ancak malumlar yoliyle mechullerin halledilebilecegi riyazi davalar gibi gunun ve yakin istikbalin sart ve icaplarina gore tensip buyuracaginiz hareket ve kararlari da yuksek zekaniza birakiyorum.
Malumualileridirki Selim Sarper gecen defaki mudafaasinda adanin jeolojik durumunu izah ve sivri ucunun Iskenderun ve Mersin'den ayrilmis ve bu suretle ana vatandan kopmus bir parca oldugunu isbat etmek istediler.
Benim fikr imce 40 mil civarinda olan adayi muhtelif ayaklar uzerine istinat ettirilen asma trenle sahile bagliyabilmek veya yakin bir atide baglanacakmis gibi gostererek dusmanlar uzerine kat'i ve susturucu bir tesir yapmaktir. Bu suretle Selim Sarper'in mudafaasi takviye ve tamamlanmis olacaktir.
Nihayet 5000 kilometrelik seddicin de malumdur.
Goksu uzerine esasen yapilmis bulunan Goksu barajindan tahrik kudretini almak suretiyle sur'atle donan nev'inden Tasucu'na yapilacak bir cimento fabrikasile Kibris istikametine yuruyen 2 parelel beton rihtim yol ve bunlarin arasini takriben her milde bir birlestirerek bloklara ayirmak (yani hat ve travers gibi) ve her bloka Goksuyu cevirerek masrafsiz olarak irmagin Toroslardan getirdigi muazzam teressubatla doldurmak, boylece kazanilan ikinci bir ada [belgenin devami 030.01.36.218.2 numarali fonda bulunmaktadir] kadar kiymetli araziyi halka masrafina tekabul etmek uzere satmak suretile veya asma trenle adayi ana vatanin bir ihrac ve idhal limani haline getirerek davayi ve munakasayi kokunden halledebilmek fikridir.
Projesi ve hesaplari yapilmiyan bir mevzu hakkinda bugun kat'i bir sey soylenemez.
Kanaatimce Turk Milletinin bilhassa sahsi idare ve iktidarinizin rehberligi altinda basaramiyacagi is yoktur.
Ecdadimizin Venediklilerden aldigi bir vatan parcasini Yunanlilara kaptirmaktansa 23 milyondan bir Turk tasavvur edemiyorumki bu is icin sukadar ..yardimi veya fahri olarak sukadar calismayi tercih etmesin.
Bu tesebbus bugun icin bir hayal, gelecek nesil ve teknik icin bir hakikat olabilir. Fakat Sarper ve Londra'daki delegelerden ada yakinda (velevki gozdagi velevki propaganda olsa dahi) ana vatana karadan baglanacaktir. Bu suretle hak yerini bulacaktir. Yunanistan mumkunse Pire'ye bagliyabilsin. gibi kat'i ve susturucu ifadelerin dunyaya duyurulmasini bekliyorum. Tekrar yaziyorum. Eser ve icraatiyle irisilen buyuk hamleleriyle esasen bu davayi hallettigimize dair icimde dogan kat'i itimadimi ayrica yazmayi borc bilir, bir vatandas sifatiyle adanin haksiz hucumlara sahne olan durumu karsisinda cosan hissiyatimla sizi rahatsiz ettigimden buyuk af diler, en derin saygi ve selamlarimin kabulunu rica ederim.
Adres: Bulvar Sinemasi
Aksaray Istanbul Ali Erden
* Bu fon kodunda toplam 152 sayfalik belge bulunmaktadir. Birbirine benzeyen bu belgeler arasinda, yer sikintisi nedeniyle ornekleme yapilarak asagidaki belgeler sunulmustur.
* Bu fon kodunda toplam 60 sayfalik belge bulunmaktadir. Birbirine benzeyen bu belgeler arasinda, yer sikintisi nedeniyle ornekleme yapilarak asagidaki belgeler sunulmustur.
* Bu belgenin eski harflerle olan metni 030.01.36.218.2 fonunda yer almaktadir.