Bebeklerde Oluşan Kulak İltihapları Antibiyotiksiz Tedavi Edilir mi?
Bebeklerde kulak iltihaplanması oldukça sık görülür ancak fazla endişe edilmesi gereken bir durum değildir. Birçok küçük çocuk antibiyotiğe ihtiyaç duymadan ve asetaminofen[i], sıcak kompresler ve daha fazla sıvı içilmesi gibi ev ilaçlarıyla tedavi edilebilir. Bu makalede hangi durumlarda antibiyotiğe ihtiyaç duyulduğundan ve bebeğin doğal savunma mekanizmaları enfeksiyonla savaşırken evde yapılması gerekenlerden bahsedilmiştir.
Antibiyotik Kullanmak Gerekli Midir?
Bebeklerde kulak enfeksiyonu tedavisi bebeğin yaşına ve enfeksiyonun derecesine göre belirlenmektedir. Doktorlar akut otitis eksterna (AOE) gibi bazı enfeksiyonlar için antibiyotik damla reçete edebilirler, ancak birçok durumda bebeğin bağışıklık sistemi kendi başına enfeksiyonla savaşır. [ii] Efüzyonlu otitis media (OME) gibi diğer enfeksiyonlar ise genellikle antibiyotiğe ihtiyaç duyulmadan kendiliğinden düzelir.[iii] OME ve hafif AOE genellikle tedavi gerektirmediğinden, doktorlar antibiyotik reçete etmeden önce “dikkatle takip etmeyi” tavsiye ederler. Doktorların takip edilmesini istemesinin sebebi ise antibiyotiklerin yan etkilerinden kaçınmaktır.
Amerikan Pediatri Akademisi’ne (AAP) göre, antibiyotikler çocukların yaklaşık yüzde 15’inde ishal ve kusmaya neden olmaktadır. Yüzde5 lik bir kısımda ise, ciddi veya yaşamı tehdit edebilecek boyutlarda alerjik reaksiyona neden olabilir. Enfeksiyon ortaya çıktıktan ilk 24 saatten sonra çocukların yaklaşık yüzde altmışı kendini daha iyi hissediyor. Ertesi günlerde ise bu rakam yüzde 80-90 civarına yükseliyor. Herhangi bir iyileşme gözlenmez ve enfeksiyon kötüye giderse doktorlar antibiyotik reçete ederler.
Ev Yapımı İlaçlar ve Doğal Yöntemler
Doktorlar genellikle ebeveynlere, bebeğin bağışıklık sisteminin antibiyotik ihtiyacı olmadan enfeksiyondan kurtulabilmesi için 2 ila 3 gün boyunca çocuklarını[iv] izlemelerini tavsiye eder. Evde alınacak bazı önlemler şunlardır;
– 6 ay veya daha büyük bebeklerde, ağrıyı veya ateşi hafifletmek için çocuğu asetaminofen verilebilir.
– 3 aylıktan küçük bebeklere herhangi bir ilaç vermeden önce mutlaka doktora başvurulmalı.
– Sıcak kompres. Çocuğun kulağına sıcak uygulamak da ağrıyı hafifletebilir.
– Sıvılar. Çocuğa bol miktarda sıvı vermek, yutmayı teşvik eder, bu da orta kulağı boşaltmaya ve ağrılı baskıyı hafifletmeye yardımcı olabilir.
Kulak kanalını veya orta kulağı etkileyebilen enfeksiyonlar bebeklerde oldukça yaygındır. Pediatri’de yapılan bir araştırmaya göre, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bebeklerin yüzde 23’ü, 12 aylık olduklarında en az bir kez enfeksiyon geçirmişlerdir. Kulak enfeksiyonları, sağlıksız bir bakteriyel büyüme ya da soğuk algınlığı gibi viral bir enfeksiyon ile başlar.
Bebeklerde en sık görülen kulak iltihabı türleri şunlardır:
Akut otitis eksterna (AOE). Yüzücü kulağı olarak da bilinen AOE, kulak kanalında enfeksiyon meydana gelmesidir.
Orta kulak iltihabı. Orta kulağın enfeksiyonu, inflamasyona neden olarak kulak zarının arkasında sıvı birikmesine yol açabilir. Bazen orta kulağı, Östaki borusu olarak adlandırılan burnun arkasına bağlayan dar geçitler şişebilir.
Efüzyonlu Otitis media (OME). Bu enfeksiyon, sıvının orta kulakta birikmesiyle ortaya çıkar, ancak genellikle ağrı veya ateşe neden olmaz.
Akut otitis media (AOM). Bu, tipik olarak bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanan, kulakta sıvı birikmesine karşılık gelir.
Bebeklerde ve çocuklara östaki borusunun daha kısa olması sebebiyle kulak enfeksiyonlarına daha yatkındırlar. Borunun daha kısa olması enfeksiyonun kulağa daha hızlı ulaşmasına neden olmaktadır.Bebeklerin ve çocukların bağışıklık sistemi tam gelişmediği için enfeksiyonlarla savaşmaları yetişkinlere nazaran daha zordur. Buna rağmen bir bebeğin savunma mekanizması genellikle enfeksiyonla ile savaşabilecek güçtedir.
Vücutta bulunan enfeksiyon iştah azalmasına neden olabilir. Bebeklerin enfeksiyon geçirdiğini anlamanın işaretlerinden birisi bebeklerin kulaklarını çekmesi ve asılmasıdır. Ancak bebeklerin kulağı ile oynaması enfeksiyona yorulmamalıdır. Bebeklerin böyle yapması kendini keşfetme isteğinden kaynaklıda olabilir.
– Her zamankiden çok ağlıyor, özellikle de yatarken
– Uyku ya da işitme zorluğu
– Ateş ya da baş ağrısı
– Kulaktan gelen sarı veya beyaz sıvı ve hoş olmayan koku
Kulak iltihaplanmalarını önlemek her zaman mümkün değildir ancak ebeveynlerin alacağı önlemlerle riski azaltmak mümkündür. Sigara dumanına maruz kalınması iltihabı arttıran bir nedendir. Hijyene dikkat edilmesi, enfeksiyon olabilecek ortamlardan uzak durulması riski azaltmaktadır.
Pnömokok aşısı, AOM’un yaygın bir bakteriyel nedeni olan Streptococcus pneumoniae’ye karşı korur. Ulusal Sağlık Enstitüleri’ne göre, çalışmalar bu aşıya sahip çocukların daha az enfeksiyon yaşadıklarını göstermiştir.6 ay ve daha büyük bebekler için mevcut olan yıllık grip aşısı, grip sonrası gelişen enfeksiyonların önlenmesine de yardımcı olabilir.
Anne sütü, bebeğin bağışıklık sistemini geliştirmeye yardımcı olan maddeler içerir. Bu, emzirilen bebeklerin, kulak enfeksiyonları dahil, bakteriyel veya viral enfeksiyonlara yakalanma olasılığının düşük olduğu anlamına gelir.Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ilk altı ay boyunca emzirmeyi ve daha sonra enfeksiyondan korunmak için çocuğun en az 1 sene emzirilmeye devam etmesini tavsiye etmektedir.
Bebeklerin kulaklarına sokulan yabancı cisimler kulağa zarar vererek enfeksiyona neden olabilir.
Bebekte aşağıdaki bulgulardan birine veya birkaçına rastlandığında mutlaka doktora başvurulmalı. 39 ° C veya daha yüksek ateş, kulaktan gelen akıntı veya sıvı.Semptomlar kötüleşirse veya 2 veya 3 günden fazla sürerse, mutlaka tıbbi yardım alınmalı.
[I] Asetaminofen, ağrı kesici ve ateş düşürücü bir ilaçtır.
[II] Akut otitis externa (ADOE) dış kulak yolunun enfeksiyon ve inflamasyonudur.
[III] Efüzyonlu otitis media; orta kulakta sıvı birikmesi