Doğal yoldan tavuk-civciv üretimi | Adan Zye Bitkiler DünyasıDoğal yoldan tavuk-civciv üretimi – Adan Zye Bitkiler Dünyası
Doğal yoldan tavuk-civciv üretimi
Bunun için güvenli uygun yer, özel gurk tavuk kümesleri ve gurk olmaya ehil tavuklar gerekiyor. Sonra bilinmesi gereken şeyler döllü yumurta için yeterli horoz sayısı ve civciv bakımıdır.
Tavukların gurk olmasıyla ilgili önemli konuları ⇒ şu yazımda açıklamıştım. Burada daha çok alt yapı üzerinde duracağız.
İlk konu: Döllü yumurta gerekliliği. Bunun için 10 ayı doldurmuş, 2 yaşına henüz basmamış tavuklar ve horozlar gerekiyor. Çünkü yumurtaların döllü olmasının en garantili yolu bu yaş aralıklarındaki hayvanların çiftleşmelerinden yumurta almaktır.
Kaç tavuğa kaç horoz? 5 tavuk başına en fazla 1 horoz fazlasıyla yeterli. Aşırı çiftleşmeye maruz kalan tavuklarda gurk olamama sorunu baş gösterebiliyor. 15 tavuk için 3 horoz yeterli. Daha fazla olmamalı. Bir tavuk haftada sadece bir defa horozla çiftleşse bile yumurtalarının döllü olması için yeterlidir. Ayrıntılı bilgi için ⇒ şu sayfaya bakın.
Gurk tavuk kümesi ve kuluçka folluğu
Sakin bir köşede tertemiz bir kümes hazırlamalısınız. Zemin düz ve pürüzsüz beton olmalıdır. Üzeri saman veya talaş ile kaplanacak. Duvarlar kireç ile iyice badana edilecek. Bütün bunlar bitlerin kolayca barınamaması için önlemler. Kümesin iç kısmının her yönden genişliği 1m, yüksekliği de 1m olmalıdır. Bir tavuk burada kuluçkaya yatacak ve civcivleri palazlanana kadar (ortalama 40 gün) bu kümeste bir arada, çoğu zaman kapalı yaşayacaklar. Bundan dolayı kümes verdiğim ölçülerden biraz daha geniş olabilir ama kesinlikle daha dar olmamalıdır. İçeriye tünek yapmayın. Sadece folluk olacak. Ön cephe boydan boya sağlam tel örgü kapı olmalıdır. Kapı sadece insan eliyle açılabilir tarzda ve sıkıca kapalı kalabilir şekilde yapılmalı. Diğer tavuklar girmemeli. Farelerin girmemeleri için her tedbiri almalısınız.
Kuluçka folluğu kümesin kapıdan uzak köşesinde duracak. Tavuğun adım atarak girip çıkacağı derecede alçak olmalı. Tavuk yumurtaların üzerinde otururken kenarlar daha yüksek olmalı ki yumurtalar yuvarlanıp gitmesin. Folluk zemini havadar olabilecek kuru otlarla 3-4 parmak örtülmüş olmalıdır. Tavuğun çevresi de aynı otlarla çevrelenmiş olmalı. Böylece ara sıra gagasıyla kuru otlardaki çörçöp ince dalları çevresine daha iyi yerleştirmeye çalışarak yerini daha da benimsemiş olur.
İlkin sahte veya önemsiz yumurtalarla tavuk üç gün denenmelidir. Hem son bir iki yumurtası varsa onları da yumurtlamış olur. Sebatlı olduğu görülünce esas yumurtalar konur. Yumurta sayısı tavuğun altına rahatça sığacak sayıda olmalı. Fazlasından kaçının. Küçük ve zayıf yapılılarda en fazla 6 – 8, cücelerde daha az, normal tavuklarda en fazla 12, çok iri ırklarda ise 15 taneye kadar olabilir. İyi ırklardan tavuk yumurtaları bularak folluğa koymalısınız. Fakat Hint ve Köy tavukları fazla akıllı oluyor: Bunlardan bazıları başka ırktan tavuk civcivlerini kendisi çıkarsa bile kabul etmiyor. Ya kendisinden uzak tutar ya da öldürür. Tedbirli olmalısınız.
Tavuk kuluçkada yatarken gereken bakımı
Kuluçkadaki tavuğun hemen önüne su ve yiyecek konması hep tavsiye edilir ama yanlış. Oturduğu yerden yem yemesi, su içmesi sakıncalı. Bu hata yüzünden günlerce yerinden kalkmayan ve yumurtaları çevirmeyen gurk tavuklar biliyorum. Her gün folluktan uzaklaşması, ortalama 10 dakika dolaşması, yumurtaların bu sırada biraz soğuyup havalanması gerekiyor. Sonra tavuk geri döner, yumurtaları tek tek özenle çevirir ve üzerlerine oturur. Yumurtaların çevrilmesi hayati önem taşıyor. Kümesin içerisinde diğer köşeye su koyun. Tavuk istediği zaman kalkıp içebilir. Su her gün tazelenmelidir.
Kümesin kapısı siz veya ilgilenecek biri orada olmadığınız sürece kapalı tutulmalı. Günde bir defa öğleye doğru kapısı açılır, kümesin önüne yem dökülür ve tavuk dışarı çağrılır. Tavuk dışarı çıkıp çevrede biraz gezinmeli ve yem yemelidir.
Civcivler çıkana kadar ve çıkım aşamasında tavuğu rahatsız etmemelisiniz, altına bakmamalısınız, yumurtalara el sürmemelisiniz. Ancak tavuk kalkıp gezindiği zaman yumurtalara bakın, kırık varsa temizleyin, follukta birikmiş pislikleri giderin, gerekirse zemini, otları yenileyin.
Kuluçka döneminde toprak banyosu ihtiyacı
Tavuklar özellikle son haftada her gün nemli toprak arar, bulur ve içinde var gücüyle eşelenerek debelenip tüylerini nemlendirmeye çalışır. Sebep yumurtaların son günlerde nem etkisiyle yumuşamaya başlaması. Yani civcivlerin yumurta kabuğunu kolayca delebilmeleri içindir. Yani tavuğun günlük 10-15 dakikalık gezintilerinde toprak banyosu imkanı sağlamanız lazım. Bundan başka yapacağınız şey son 7 günün başlangıcında folluktaki otları tam kuru değil %80 kuru otlarla değiştirmektir. Veya kuru otları bir miktar yaş otlarla karıştırabilirsiniz. Yumurtalara nem sağlamaları için gerekiyor.
Kuluçkadaki yumurtaların açıkta kalıp soğumalarının zararsız süreleri
1) 32C – 36C dereceler arası günde bir saate yakın.
2) 37C ve 38C derecelerde sınırsız süre. Fakat yumurtalar günde en az iki defa altları üste getirilerek çevrilmeli. Tavuk hiç ilgilenmiyorsa siz yapın.
3) 39C derece ve üstü aşırı sıcaklarda yumurtaların açıkta kalması 15 dakikayı geçmemeli. Yoksa yumurtalar sıcaktan zarar görür.
— Peki bu durumda tavuğun yumurtalar üzerinde oturmasının faydası nedir?
Aşırı sıcak havada tavuk bünyesinde serinletici mekanizma devreye girer, hava 40C derece veya daha fazla sıcak olsa bile tavuğun vücut ısısı 38 dereceden daha fazla yükselmez. Böylece altındaki yumurtalar aşırı sıcaktan zarar görmez, güvende kalırlar.
Vücutta serinletici doğal sistem çalışınca tavuğun ağzı devamlı açıktır. Nefes alma sıklaşır. İçeride hava sirkülasyonu artınca, hava içerideki nemi dışarı sürükler. Nem sıcaklığı kendisiyle beraber dışarı götürür.
Onun için böyle aşırı sıcak günlerde kuluçkada oturan tavuğun gagasıyla kolayca ulaşacağı bir yere temiz içme suyu koymalısınız. Çünkü bünye serinlemek için devamlı su kaybetmektedir.
4) 20C – 30C dereceler arası normal sıcaklarda bu sıcakların durumuna göre 20 dakika – 40 dakika kadar.
5) Serin bahar günlerinde, 15C – 20C dereceler arasında 20 dakikayı geçmemeli.
6) Kış soğuklarında en fazla 15 dakika..
Genel ve özet bilgi:
— Yumurtalardaki embriyoların soğukta kalmalarından doğacak zarar son günlerde daha yüksektir.
— Yumurtaların aşırı sıcaklardan zarar görmesi en çok ilk haftada olur. Son günlere yaklaştıkça fazla sıcağın zarar verme riski git gide azalır.
— Isı dengesizliklerinin sık tekrarlanması embriyoların yaşam şanslarını azaltır. Sonuçta yumurtalardan sağ çıkan civciv sayısı daha az olur. Ne kadar dengesizlik, o kadar çok kayıp.
Civciv kaç günde yumurtadan çıkar?
Bir civcivin yumurtada gelişip dışarı çıkması normalde 21 gün sürer. Fakat tavuğun sağlık durumuna bağlı vücut ısısı eksikliği / fazlalığı ve ortamın sıcaklık / soğukluk şartlarından kaynaklanan durumlara göre ve tavuk ırkının özelliğine göre bu süre bir – iki gün kısa veya uzun olabiliyor.
Farklı günlerde yumurtadan çıkmaları yukarıdaki sebeplerin yanı sıra eğer yumurtalar kuluçkaya konmadan önce sıcak yerde beklemişlerse embriyo gelişimi o günlerde devam etmiştir ve bu yumurtalardan daha erken civciv çıkar.
Eğer kuluçkaya birkaç gün araya yumurta koymuşsanız: Hepsi aynı günde çıkmayacağı için, yumurtalardan erken çıkan civcivleri tavuktan uzakta evinizde, ortalama 35 derece sıcaklığı olan özel bir ⇒ bakım kutusunda beslemeli, bütün civcivler çıktığında tavuk uyurken civcivlerin tamamını tavuğun kanatları arasına koymalısınız.
Havalar serin veya soğuk gidiyorsa civcivler kötü etkilenir. Onun için serin günlerde ya kümesi ısıtın ya da civcivler ısınmak için tavuğun altına sığınacakları için civciv yemlerini tavuğun önüne ve çevresine dökün ve su içme kabını da unutmayın.
Tavuğu ve civcivleri ayırma vakti
Bunu zaten tavuk bir an önce halleder. Ortalaması 40 gündür. Civcivler biraz palazlanınca tavuk artık onlarla hiç ilgilenmez ve hatta yeniden yumurtlamaya başlar.
Tarih: 23 Ağustos 2009 Yazar: Erdal Yüksel
Etiketler: Civciv | Kuluçka | Tavuklarda üreme
« Bahçede muz yetiştirme
Convallaria majalis, müge
Plumbago auriculata, mavi yasemin