80 Yıllık Makine Yol Arkadaşı Oldu – HyeTert
Bir zamanların modası olan 8 köşe kasketler yavaş yavaş yok oluyor. İhsan Tatu, yok olmaya yüz tutmuş mesleğin Malatya’daki son temsilcilerinden biri. Onun bu meslekteki yol arkadaşı ise “Fırfır” adını verdiği 80 yıllık dikiş makinesi.
Son dönemini yaşayan 8 köşeli kasketlerin eskiden ne kadar çok kullanıldığını siyah beyaz fotoğraflarda daha iyi görüyoruz. 18 yaşında gençlerin bile başından eksik etmediği kasketler, bayramlarda alınacaklar arasında ilk sıralardaymış.
Yıllar önce Malatya’da ki 27 kasket dükkânı bir sürü çalışanıyla ürün yetiştirmekte güçlük çekerlerken, şimdi sadece 60-70 yaş üstü amcalar tarafından kullanılıyor.
“ERMENİ USTANIN YANINDA ÇALIŞTIM”
Malatya’da Elmas İş Hanında küçük bir dükkânda bu mesleği severek yaptığı için bırakmadığını belirten 71 yaşındaki İhsan Tatu, bu mesleğe başlama hikâyesini şöyle anlatıyor: “ 1961 yılında ilkokulu bıraktıktan sonra bu mesleğe başladım, ilk başta bir ustanın yanında 2 yıl çalıştım. Daha sonrada bir ermeni ustanın yanında 19 sene çalıştıktan sonra kendi dükkânımı açtım”
“18 YAŞINDAKİ GENÇLER TAKMAZSA AYIPLANIRDI”
Önceleri 8 köşe kasket takmanın adeta bir zaruriyet haline geldiğini belirten İhsan Amca, “Meslek eskiden çok rağbetteydi. Günde 65 sivil, 10 resmi kasket yapıyorduk. Yinede yetiştiremiyorduk, bu çiviler hep boş kalıyordu. Ermeni ustanın yanında 27 kişi çalıştığımız oldu. Eskiden 18 yaşındaki bir delikanlı köyde kasket giymediğinde ayıplanıyordu onun için çok giyiliyordu. Ama sonraları git gide azaldı. Bayrama iki ay kala bizde işler çok yoğunlaşırdı” derken kendisinin görmediğini ama Cumhuriyetin ilk yıllarında kasket takmanın zorunlu olduğunu da söyledi.
“MESLEK SON DEMİNİ YAŞIYOR”
Eskiden bu mesleğin gözde olduğunu ve çırakların sıraya girdiğini ama şimdi çırağın kalmadığını söyleyen Tatu, “ Mesleğe bazıları evladını çırak olarak yerleştirmek için çok uğraşırdı. Ama şimdi biz 3 arkadaşız hiçbirimizin yanında çırak yok, hatta bu işle uğraşan genç bile yok. Kasketçilerin çoğu da yaşlı, en küçüğü benim emsalim” diye konuştu.
80 YILLIK YOL ARKADAŞI
İhsan Amca, ona bu meslekte yol arkadaşlığı eden 80 yıllık emektar dikiş makinesini ise şöyle anlatıyor: “Bu kasket makinenin en küçük modelidir. Biz buna fırıldak deriz. Bu makinenin özelliği: tek iplikle çalışır altında makara yoktur, altı çift dikiş üstü tek dikiştir. Yanılmıyorsam 80 yıllık var, 65 yılını ben biliyorum 15’te benden önce vardır. Ben bu makineyi bir ermeni ustadan aldım. Tüccar pazarında kasketçilik yapan ermeni Kağam vardı. Kağam ölünce birkaç el değiştirdi, bu makine hç kimse çalıştıramadı. En son ben aldım, İstanbul’a götürüp tamir ettirdim. Şimdi bozulunca kendim söküp her şeyini yapıyorum. Diğer makinede günde 5 tane kasket dikerim ama bunda 50 tane kasket dikerim.”
“EN FAZLA DOĞANŞEHİRLİLER KASKET TAKIYOR”
Norveç’ten bile müşterisi olduğunu belirten ve en fazla Doğanşehirlilerin kasket taktığını ifade eden İhsan Amca, “ Benim Yazıhan’da Arapkir’de Malatya’nın bütün ilçelerinden müşterilerim var, ama en fazla Doğanşehirliler kasket takıyor” deyip Türkiye’nin bütün illerine de kasket sattığını söyledi.
“BEN BU MESLEĞİ ÇOK SEVDİM”
İhsan Amca “ Bu meslekten eskiden çok kazanıyorduk. Bu meslekle 3 çocuğumu okuttum 2 evimi aldım. Ama şimdi yine şükürler olsun, bazen 3, bazen 5 tane bazen de siftahsız dükkân kapattığım oluyor. Hiç bırakmayı düşünmedim. Çünkü ben bu mesleği çok sevdim. Halende severek yapıyorum işimi. Birde bırakırsam sağlığımdan da olurum” dedi.