Çocuk Hemşireliği, İhmal ve İstismar
AÇS AP Hemşireliği E-Bülten
İhmal İstismar Nöromotor Gelişim Hemşirelik Girişimleri Hemşirelik Süreci Hemşirelik Tanıları Çocuk Sağlığı Hemşiresi Okul Sağlığı Hemşiresi Hemşirenin Temel Sorumlulukları Okunma : 3291
Çocuk Bebek Hemşireliği >> Çocuk Hemşireliği, İhmal ve İstismar
Hemşire ve ebenin çocuğu ve aileyi tanıyabilmesi için çocuk ve aile hakkında kapsamlı bir bilgiye sahip olması ve iyi bir gözlemci olması, gerekmektedir.
Hemşireler ve ebeler çocukların büyüme gelişme sürecini iyi bilmeli, organik nedenlere bağlı olmayan büyüme gelişme gerilikleri hakkında ihmal ve istismarı akıldan çıkarmamalıdır. Çocuğun nöromotor gelişimini takip edebilmelidir. Gülümsemesi, oturması, konuşmasını gözlemlemelidir.
Hastaneye çeşitli nedenlerle gelen çocukların ailelerinden öykü, fiziksel muayene ve deneyimleriyle ihmal ve istismar olgularını tespit edebilmelidir.
Hemşirelik öyküsü alırken ailenin güvenini kazanmaya çalışmalı ve bazı ailelerden olumsuz davranışlar gelebileceğini bilmelidir.
İstismar olgusuna yaklaşımda sadece çocuğun durumunun değil, anne, baba veya istismarı uygulayan bireyin durumunun da değerlendirilmesi gerekmektedir. Çocuk istismarını ortaya çıkartırken en önemli adım çocuğun açık ve kesin ifadesidir.
- İhmal ve istismarı tanımlamaya ve önlemeye yönelik halka ve meslek üyelerine yapılacak eğitim,
- İhmal, istismar risk gruplarının tanımlanması,
- Bu gruplara çatışma ve stres yönetimi ile ilgili danışmanlık hizmetlerin sağlanması.
- Mevcut ihmal ve istismarı erken tanımayı ve müdahale etmeyi,
- İstismar olayı ortaya çıkarıldıktan sonra çocuğun tepkilerinin değerlendirilmesini,
- İstismar sonrası aileye yaklaşımı,
- Gelecekte olabilecek istismara karşı çocuğun ve kardeşlerinin korunmasını içerir.
- İstismarın çocuk üzerindeki etkilerini en aza indirmeye yönelik girişimleri kapsar.
- Çocuğun istismarla ilişkili tepkilerini kontrol altına alma,
- Benlik saygısını arttırma ve pozitif benliğin oluşturulması amaçlı girişimler uygulama.
- Hemşiresinin yapacağı ilk girişim istismarın ve ihmalin belirtilerini tanıyıp ortaya koymaktır. - İstismar ve ihmali tanımlayabilecek fiziksel belirtileri dikkate alınma ve kaydetme,
- İstismar ve ihmali tanımlayabilecek emosyonel belirtileri dikkate alma,
- Çocuk ile birlikte gelen yakınının davranışlarını gözlemleme,
- Hızlı bir tanılama yapma, psikososyal faktörleri tespit etmeye çalışma.
- İhmal ve istismar tarama sorularının hemşirelik veri toplama araçlarına ve öykü alma formlarına entegre edilmesi olası vakaların gözden kaçmaması için önemlidir.
- Çocuk istismar ve ihmalinin belirti ve risklerini tanımlayan ölçek, toplam 67 maddeden oluşan likert tipi bir ölçektir.
- Klinik tabloya göre istismar ve ihmali içeren soruları hastaya yöneltmek ikinci adımdır.
- Hemşire aileden ve çocuktan aldığı bilgilerle gözlemlerini birleştirerek istismar ve ihmali saptayabilir ve ekibin diğer üyeleri ile gerekli işbirliğini başlatabilir.
- Hemşirenin de diğer sağlık profesyonelleri gibi ihmal ve istismardan şüphelenildiği zaman zorunlu rapor etme sorumluluğu vardır.
- Çocuğun sosyal hizmetler, hastaneler, ruh sağlığı merkezleri ve polis gibi destek alabileceği diğer kişi ve birimlere yönlendirilmelisi de hemşirenin görev alanı içindedir.
- Hastanın sorun alanlarına yönelik danışmanlık hizmetleri uygulama,
- Çocuğun konuşmasına izin verme, - Çocuğa, onun anlattıklarına inanıldığı söyleme,
- Çocuğun kendisinin yanlış bir şey yapmadığı konusunda desteklenmesi,
- Şiddet uygulayan kişi hakkında eleştiri yapılmamasını sağlama.
- Çocuğun desteklendiğini hissedeceği güvenli bir çevre sağlanması,
- Çocuğun istismarla ilgili azalmış bir anksiyeteyle konuşmasının ve düşünmesinin sağlanması, - Çocuğa istismar konusunda konuşmanın zor olduğunu anladığımız mesajının verilmesi,
- Oyun terapileri uygulaması da diğer hemşirelik girişimleridir.
- Davranışsal - Duygusal
- Bilişsel - Sosyokültürel
- Aile sistemine yönelik
Tüm sağlık çalışanları hastalarını ve bakım verdikleri bireyleri aile içi şiddet yönünden “Anne ve babalar nasıl doğru davranılacağını öğrenmesinde çocuklarına yardım ederler. Peki sen yanlış yaptığın zaman sana ne oluyor?”
“Bugüne kadar aldığın en kötü ceza neydi?” gibi sorular sorulabilir. Eğer bu sorulara cevaplar şiddet varlığını yansıtıyorsa daha derin değerlendirme yapılmalıdır.
Aile içinde bireylerin nasıl iletişim kurduğundan bana bahseder misin?
Aile içinde ne tür şeyler çatışmaya, anlaşmazlığa yol açar?
Çatışma nasıl çözümlenir?
Ailenizde kimler kızdığında kontrolünü kaybeder?
Hiç sözel tehdit aldınız mı?
Bir bıçak ya da silahla hiç korkutuldunuz mu?
Herhangi bir aile üyesinin öfke patlamasının hedefi oldunuz mu? Sonuç neydi? Şamar? Tekme? Yumruk? Fırlatma? İtme? Isırma?
Ailenizde acil tıbbi bakım ihtiyacı olan oldu mu hiç ve kim?
Şiddete uğramanıza engel olmak için neler yaptınız?
Odayı terk etmeye kalktınız mı hiç? Ne oldu?
Ailenizdeki ilaç ve alkol kullanımını anlatır mısınız?
Aile içinde şiddet kullanımından kimin sorumlu olduğunu düşünüyorsunuz?
Bu kişi ne şekilde bundan sorumlu?
Korkularınızdan bahsedin. Güven eksikliği? Ekonomik problemler? Çocuk bakım problemleri? Fiziksel yaralanmalarınız?
İstismarı durdurmanıza yada terk etmenize engel olan çaresizlik duygunuza neden olan faktörler nelerdir?
Durumunuzla ilgili ne kadar umutsuz hissediyorsunuz?
Depresyon düzeyinizi tanımlar mısınız?
Bir birey olarak güç ve yeteneklerinizi anlatır mısınız?
Kendinizi bir yabancıya anlatacak olsanız ne derdiniz?
Ailenizi bir arada tutmaya yönelik inançlarınız nelerdir?
Bu durumda olmanızın sebeplerini açıklar mısınız?
Şiddetin bir daha ortaya çıkmayacağına yönelik umudun/inancın var mı?
Çocukların nasıl davranması gerektiğini düşünüyorsun?
Ebeveynlerin çocukları üzerinde ne tür hakları vardır?
Ailenizde fiziksel güç kullanımına yönelik kurallar var mı? Nelerdir?
Anne ve babanız birbiriyle ilişkisi nasıl?
Aile içinde disiplini kim sağlıyor?
Siz küçükken ne tip disiplin yöntemi kullanılıyordu? (veya şimdi kullanılıyor?)
Babanla ilişkin nasıl?
Ailenizde kararlar nasıl alınıyor?
Şu anda ve son günlerde ailenizde strese neden olan faktörleri anlatınız?
Stresli durumlarınızda size kim yardımcı olur?
Sosyal hayatınızdan bahseder misiniz? Yasal sistemlerle hiç bağlantınız oldu mu? Planlama Ve Uygulama;
Çocuk kurbanlara verilecek öncelikli bakım çocuğun güvenliğini sağlamaktır.
- Etkisiz bireysel baş etme
- Aile baş etmesi – ödün verme
- Aile baş etmesine yetersizlik
- Yaralanma riski
- Uyku örüntüsünde bozukluk
- Güçsüzlük - Posttravmatik tepki
- Spiritual distres
Çocuk Sağlığı Hemşiresi
Hemşire klinikte yatan bir çocukla en çok zaman geçiren sağlık personeli olarak, ihmal ve istismarı tanımada önemli bir konuma sahiptir.
Koruyucu hizmetlerde çocuk ve aile ile ilk karşılaşan sağlık çalışanı genellikle hemşiredir. Kötü muamele eden ebeveynler ve kötü muamele gören çocuklar için ortak özellik gösteren erken uyarı belirtilerini saptamada önemli konumdadırlar.
Özellikle ana çocuk sağlığı merkezlerinde, sağlık ocaklarında, aile planlaması birimlerinde çalışanlar özel bir konumdadır ve çocuk istismarlarında ailelerin risk grubunda olup olmadığını belirlemede çok önemli rolleri vardır.
Çocuk yaşantısının ilk yıllarına müdahale edilebilir ve tehlikeyi yok etmek için tarama teknikleri kullanılabilirse örselenmelerin ciddi bir bölümü önlenebilir.
Okul sağlığı; öğrencilerin ve okul personelinin sağlığını korumak ve geliştirmek amacı ile yapılan tüm etkinlikleri kapsar. Bakım verici, eğitici, danışman, vaka yöneticisi, savunucu ve araştırıcı etkinliklerden sorumlu meslek üyesi olarak tanımlanmıştır.
Türkiye’deki çalışmalar, okul hemşireliği hizmetlerinin çocukların sağlık ve akademik başarılarını olumlu yönde etkilediğini göstermiştir.
Okul Sağlığı Hemşiresinin Görev ve Sorumlulukları;
- Tüm çocuklar için güvenli bir çevre oluşturulmasında aktif rol alma
- Çocuk ihmali ve istismarının belirtileri ve yasal yönleri konularında tüm okul personelinin eğitilmesi ve desteklenmesi
- Çocuk ihmali ve istismarını vakalarını zorunlu olarak rapor etme,
- İhmal ve istismara maruz kalmış olan çocuğun desteklenmesi
- Çocuk ve ailesinin sosyal destek kaynaklarına yönlendirilmesi,
Çocuk İhmali Ve İstismarını Önlemede Hemşirenin Temel Sorumlulukları
Hemşirenin Temel Sorumlulukları;
Çocuğun ağlamasından sıkılan, onları hırpalayan, çocuklarına söyledikleri sözler ile zarar veren, düşmanca davranan ailelerin bireysel olarak eğitilmeleri,
Hemşireler tarafından yeni doğan bebeğe sahip tüm ailelerin stres verici durumlar, sosyo - demografik özellikler bakımından taranması, riskli ailelerin belirlenip yardım teklif edilmesi ve düzenli ev ziyaretleri ile aile çocuk ilişkisine katkıda bulunulması,
Topluma daha kolay ulaşılabilmesi açısından kitle iletişim araçları ile iş birliği yapılması. Yorumlar