Türkiyenin Ovaları | Coğrafya
Ovalar, çevresine göre alçakta bulunan ve akarsular tarafından derin şekilde yarılmamış olan geniş alüviyal düzlüklerdir.
Ancak ovaların denizden yükseıtileri farklıdır.
Ovaların bir bölümü denizlerin hemen yanında yer alır. (Kıyı ovaları Çukurova, Bafra, Balat, Silifke gibi) Bazı ovalar ise deniz seviyesinden çok yüksek ve uzaktır. (İç bölge ovaları olan Konya, Erzurum, Yüksekova, Başkale gibi)
Ükemizdeki ovalar oluşumlarına göre 2'ye ayrılır:
Türkiye arazisi III. ve IV. zaman başlarında iç kuvvetlerin etkisinde kalarak bazı alanlar yükselmiş bazı geniş alanlar ise çökerek çukurda kalan alüviyonlarla dolmuş tarım bölgesi olan tektonik ovaları oluşturmuştur. Bu ovalara; Muş , İnegöl , Erzurum , Malatya , Bursa , Adapazarı, Karacabey, Tokat, Düzce, Turhal Kayseri ve Kıyı Ege ovaları örnek olarak sayılabilir.
2. Delta Ovaları
Gel-git olayının etkisinin az olduğu iç denizlere dökülen akarsuların ağızlarında denizin içine doğru büyüyen alüviyon birikintilerine delta denir. Ülkemizin en verimli tarım alanlarını deltalar oluşturmaktadır.
Akarsulanmızin ağızlarında delta oluşması kıyılarımızda gel-git olayının etkisinin az, akarsulanmızin çok alüvyon taşıdığını gösterir.
* Eski göl tabanı olan ovalar
III. zaman sonlarında İç Anadolu'da çok sayıda göller vardır. Bu göllerin kuruması sonucunda çevreden taşınan malzemenin birikmesiye oluşan ovalardır.
Bu göller: Sultan sazlığı (yay gölü) çevresi, Akşehir Gölü çevresi, Tuz Gölü çevresi, Eber Gölü çevresi ovaların ortasında kalmış su birikintileridir. Ayrıca Konya, Aksaray, Ereğli ovaları bu oluşuma örnek olarak verilebilir.
* Karstik Ovalar
Kalkerin (kireç taşı) çözülmesi sonucunda oluşan ovalardır. Küçük olan erime çukurlarının birleşmesiyle genişleyen çukurluklardır. Dolinler, Uvalaya, Uvalalar ise polyelere dönüşerek tarım yapabilecek genişlikte tarım alanlarını oluşturur. Bu yapıya özellikle Batı Toroslar'da Göller Yöresi'nde raslanır. Muğla Ovası, Korkuteli, Tefenni ovası, Acıpayam, Göngörmez, Elmalı, Kestel Karstik oluşumlu ovalardır.
* Lav Örtülü Ovalar
Önceden oluşan çevresine göre çukurda kalan yerlerin faylar boyunca çıkan lavlarla dolmasıyla oluşan geniş düzlüklerdir. Bu ovalara, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki Malazgirt, Muradiye, Çaldıran ovaları bu oluşuma verilebilecek örneklerdir.
* Dağ Eteği Ovaları
Dağların etek kısımlarında akarsuların akış hızlan yavaşlamasına yani eğimin azalmasına bağlı oluşan b' kinti konilerinin genişleyip birleşmesiyle oluşan ovalar. Bursa ve Antalya ovalarının bir bölümüyle, Akşehir ovası bu oluşuma verilebilecek örneklerdir.
Platoların ülke ekonomisine etkileri:
* Yükseltisi fazla olan platolarda nüfus genelde azdır.
* Yüksek platolar hayvancılık ve özellikle yaylacılık açısından önemlidir.
* Alçak platolar kuru tarım özellikle tahıl tarımı açısından önemlidir.
* Uzunyayla, sarıçiçek platoları küçükbaş, Erzurum-Kars platoları ise büyükbaş hayvancılık açısından önem kazanan platolarımızdandır.
Türkiyenin Ovaları yazısı toplam 22981 defa okundu