Mustafapaşa Köyü (Sinasos) - Kapadokya
Anasayfa Gezilecek Köyler Mustafapaşa Köyü (Sinasos) – Kapadokya
Eşi benzeri olmayan doğasıyla birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi’ne alınan Kapadokya, asırlardır hoşgörü felsefesinin hayata nüfuz ettiği kültürel bir çoğrafya olmuştur. Ürgüp’e sadece 5 km mesafede olan, Mustafapaşa Köyü aynı zamanda Sinasos adıyla da bilinir, bunun yaşayan örneklerindendir.
Anadolu tarihinde önemli olaylara tanıklık etmiş olan Mustafapaşa Köyü, 1924 tarihine kadar Ortodoks Rumlar ile Türklerin beraber yaşadağı bir kasabaydı. Kapadokya içinde en az bozulmuş yerlerden olan köy, kültürel birikimini günümüze kadar taşımayı başarmış nadir yerlerden.
Ekonomisi, ticaret ile uğraşan gayrimüslim tüccarlarla ile dönen Mustafapaşa Köyü, Rum-Yunan kaynaklarda yer alan bilgilere göre, Müslümanların genelde varlıklı Rumlara rehberlik, ev hizmetleri ve hayvancılık gibi alanlarda hizmet sunduğu söyleniyor. sınırlı sayıda kahvehane işletmecisi, kasap ve memurun da olduğu ve iki grubun barış içinde asırlarca yaşadığı belirtiliyor.
Osmanlı döneminde Rum nüfusu Müslüman nüfusuna göre daha fazlaymış. 1924 yılına dek karmaşık bir sosyal yapıda olan Mustafapaşa Köyü, Osmanlı yönetiminde %80’inin Rum, %20’sinin Müslüman olduğu sadece 5000 nüfuslu küçük bir kasabaymış.
Mustafapaşa Köyü sakinleri, güz hasadından sonra evlerinden çıkış, 2-5 sene İstanbul’a çalışmak için giderler, cenaze ve düğün gibi önemli durumlar dışında, emeklilik zamanı gelene dek kesin dönüş gerçekleştirmezlermiş.
Keten tohumu ticareti, susam yağı ve İstanbul’da gerçekleştirilen havyar üretimi, İstanbul’a geçene kadar deniz tanımamış Mustafapaşalılar’ın tekelinde olmuştur. 19. yüzyılda kazançları iyice artan Mustafapaşalılar, geldikleri yeri unutmamış, gurbette ede ettikleri paralarla, kargir ve kayaya oyma kiliseler ve konaklar yaptırmışlardır.
1924 yılından sonra 1800’lerin başlarında köye su getiren Mustafa Paşa’nın adı, köyün ihtiyar heyetinin aldığı kararla kasabaya verilmiştir. Bu tarihin ardından kasabanın demografik yapısı tamamen değişmiş ve Rumların yeni Yunanistan’ın Jerveni Köyü’nden gelen muhacirler almıştır.
Rumlar’ın geride bıraktığı evler ilk olarak yerel halk tarafından paylaşılmış, sonrasında yeni gelenler yerleşmiş. 1966 senesine dek muhtarlarla yönetilmiş olan Mustafapaşa’da fakirlik ve cehalet, büyük tahribatlara yol açmıştır.
Bir zamanların zenginliğinden arda sadece Anadolu’nun bildiğimiz yoksulluğu kalmış olsa da Musafapaşa’nın köy dokusunun kısmen muhafaza edildiğini ve kayalara sırt vermiş evlerin haya ayakta kalabilmiş olmalarının etkileyici olduğunu söyleyebiliriz.
Sanata ve eğitime önem veren Rum halkının eserleri bugünlerde terk edilen evlerin duvarlarında görülebiliyor. Rumlar, 30’a yakın şapel, 2 kilise ve köy çevresinde de ibadet yerleri inşa etmişlerdir.
Konaklar ve eski yapıların neredeyse hepsi restore edilmiş ve köyün siluetini bozacak inşaatlara da müsade edilmiyor. 2003 yılında Asmalı Konak adındaki popüler dizinin burada çekilmiş olması da ziyaretçi sayısına halen olumlu katkı sağlıyor.
Mustafapaşa Belediyesi, 2000 senesinden beri Yunanistan’a geçen Rumlar ile iletişimi kesmiyor, Mustafapaşalıların torumları, Belediye’nin davetiyle her sene köyü gezmeye gelebiliyorlar.
Lafı daha fazla uzatmadan emek ve işçilik ile detaylar düşünülerek ortaya çıkarılan mimari ve kültürel zenginlikleri görmek için Kapadoya Mustafapaşa’ya gidebilirsiniz. Mustafapaşa Köyü nüfusunun yarısını meydana getiren muhacirlerin hikayelerini dinlemeyi de unutmayın!
Önceki yazıBalkanlar Turu
Sonraki yazıAntalya Kemer Gezi Rehberi