laz - ayı sözlük
karadeniz dendiği zaman akıllara gelen ilk şey laz şivesi ve lazlar.
kimlerdir lazlar ?
öncelikle türk insanı zihniyetinden şunu çıkartsın. her karadeniz insanı laz değildir !
''haçen, uşağum, emice, yedum. içtum'' ve türevi konuşmaları, çoğu kişi lazca zannetmekte.
hakiki laz ! bir trabzonlu değil, bir rizeli değil, ordu yada giresun hiç değil. gerçek lazlar rize-pazar ilçesinden başlar batuma kadar olan noktaya kadar lazları görebiliriz. bu lokasyondaki kişiler ''hakiki lazdır''.
deminde belirttiğim gibi cezeyrum, koşayrum gibi konuşma şekli sadece bir şivedir.
lazcadan örnekler vermek gerekirse, bir kaç bilindik sözcük ve türkçesini paylaşayım.
anne = nana.
şans = bedi.
cuma / cumaçkimi = kardeşim / kardeşim benim.
koçhi = adam.
lazuti = mısır.
işte lazca budur. yedum, içtum, sıçtum ''lazca değil'' !!!
birde lazca parça paylaşayım;
bu zihniyetin kolay bir şekilde kalkabileceğini düşünmüyorum. eee ne demişler ön yargıyı yok etmek , atomu parçalamaktan zordur.
çalışkan insanlar olarak bilirim onları. çok uyumlu biri olmama ve diyaloğuma çok güvenmeme rağmen benim çok sıkıntı yaşamışlığım vardır karadenizli insanlarla. yıldızımızı barıştırmam için daha çok karadenizliyle tanışmam gerek. ha tabi bu bahsettiklerim laz mıdırlar bilemiyorum.
milliyetçi değilelrdir en azından türk milliyetçisi.laz denildiğinde maalesef karadeniz türkleride akla gelir.oysa lazlar rizenin pazar ilçesinden artvin ve gürcistanın megrel bölgesine kadar yaşayan halkdır.lazistan eyaleti cumhuriyet kurulduktan sonra tıpkı ermenistan ve kürdistan gibi coğrafi yer adlarıyla beraber yasaklanmıştır.
bugün hala lazlar anadilde eğitim ve kimliklerinin tanınması için mücadele etmektedirler.tıpkı kürtler,zazalar,süryaniler,romanlar ve diğer etnik unsurlar gibi.
tabi sen trabzonlu çepni bir türkün ırıkçılık yapmasını hoş görürsün.lazca konuşan birini görünce mal mal bakarsın.kardeşinin dilini öğrenmek yerine başka dilleri öğrenmeye can atarsın.öğrenmemekle kalmayıp dilini yasakalr asimile edersin.