::: Ali SEYYAR ::: Sosyal Siyaset Kürsüsü - Sosyal Güvenlik
Uluslar Arası Çalışma Teşkilatı (ILO) nın 1944 Philadelphiya Konferansında yaptığı tanımlama ise şu şekildedir: "Halkın hastalık, işsizlik, yaşlılık, ölüm sebebiyle geçici veya sürekli olarak kazançtan mahrum kalması durumunda düşeceği fakirliğe karşı tıbbî bakımdan dolayı, çocuk sayısının artması ve analık halinde korunmasına yönelik umumi tedbirler sistemidir".
Sosyal Güvenliğin İlgi Alanları
Sosyal Güvenliğin Kavramsal İçeriği ve Kapsamı
Sosyal Güvenliğin Menşeleri
İşçilerin Sosyal Güvenliği (Sosyal Sigortalar Sistemi)
Sigorta Dalları ve Özellikleri (Bakım Sigortası; İşsizlik Sigortası; Kaza ve Meslek Hastalıkları Sigortası; Emeklilik-Yaşlılık Sigortası; Hastalık Sigortası; Analık Sigortası; Malullük-Ölüm Sigortası).
Çalışan Kesimlerin Sosyal Güvenliği (Bağ-Kur; Emekli Sandığı)
İşsizlerin ve Muhtaçların Sosyal Güvenliği
Munzam Sosyal Güvenlik Yöntemleri (Bireysel Emeklilik Sigortası)
Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Finansmanı
Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Yönetimi
Sosyal Güvenliğin Yöntemleri
Sosyal güvenliğin tesisi için bazı teknik uygulamalara veya yöntemlere ihtiyaç vardır. Sosyal siyaset ve güvenlik hedeflerinin gerçekleştirilmesinde kullanılan etkili model ve teknikler şunlardır:
1.) Sosyal Sigorta Sistemi
2.) Devletçe Bakılma.
3.) Kamusal Sosyal Yardım.
4.) Sosyal Tazminat.
5.) Sosyal Teşvik.
Sosyal güvenlik yöntemlerini, birbirinden ayırmak her zaman kolay olmamaktadır. Her birisinin, gerek hizmet programı, gerek finansman yapısı, gerekse hizmet anlayışı ve türü açısından kendine mahsus bazı özellikleri vardır. Bunun yanında, sosyal güvenlik yöntemleri ile ilgili olarak ülkeler arası terminolojide kavram kargaşalıkları da görülmektedir. Meselâ, Devletçe Bakılma kavramı yerine ülkemizde daha fazla "sosyal tazmin" deyimi kullanılmaktadır. Çocuk parası ve çocuk bakımı parası gibi devletçe herkese, yani varlıklı ailelere de sağlanan maddî destekler bir Refah Devleti olan Almanya'da Devletçe Bakılma kapsamında değerlendirilirken, ülkemizde bunlara benzer devlet destekleri olmadığı gibi, belirli sosyal kesimlere yapılan benzer destekler de Sosyal Teşvik olarak tanımlanmaktadır. Ülkelerin farklı iktisadî ve sosyal gelişmişliği, sosyal güvenlik yöntemlerinin boyutunu ve kavramsal içeriğini de etkilemektedir.
Bir sistem olarak Sosyal Güvenlik, bir devletin sosyal güvenlik uygulamalarının ve uygulanan sosyal politikaların bütünüdür.
Sosyal Güvenlik Sistemlerinin örgütsel yapısını, genelde iki ana kategoride toplamak mümkündür:
1.) Yatay Örgütlü Sosyal Güvenlik Sistemi: Sosyal Güvenlik Yöntemlerinin uygulandığı, kişinin, ya sosyal sigortalar sisteminden, bu mümkün değilse veya bununla birlikte "devletçe bakılma" veya "kamusal sosyal yardım" kurumlarından da yararlanabileceği bir sosyal sistem (çok basamaklı sistem).
2.) Dikey Örgütlü Sosyal Güvenlik Sistemi: 2.1. Tek Cepheli Sosyal Güvenlik Sistemi: Sosyal güvenliğin, ağırlıklı olarak sosyal güvenlik yöntemlerinden sadece birisi tarafından sağlandığı sosyal sistem. Burada, herhangi bir sosyal riskten doğan zararların telâfisi, sadece bir sosyal güvenlik kurumu tarafından bütünüyle karşılanmaktadır. Örn.: Yaşlılık riskine karşı Emeklilik Sigortası. 2.2. Birkaç Cepheli Sosyal Güvenlik Sistemi: Herhangi bir sosyal riskten doğan zararların bir kısmının giderilmesinin, bir kamu sosyal güvenlik kurumuna tevdi edilmesine, diğer kısmının da başka bir sosyal kurum-örgüt tarafından giderilmesine imkan tanıyan bir sosyal güvenlik sistemi. Örn.: İsviçre'de yaşlılık-malullük riskine karşı sosyal sigortalara bağlı Emeklilik Sigortasının yanında mecburî "işletme emeklilik sigortası" (Betriebsrente) da bulunmaktadır.
Sosyal güvenlik sistemlerini, primli veya primsiz sistemler şeklinde de tasnif etmek mümkündür.
Sosyal Güvenlik İle İlgili Kitaplar
Sosyal Güvenlik İlgili Makaleler