4. Ünite Roman 12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı
1. TOPLUMCU GERÇEKÇİ:
Dönemin siyasi ve sosyal koşullarıyla aynı doğrultuda toplumdaki değişik katmanlarında yer özellikle de yoksul, işçi ve köylülerin sorunlarını konu alan kişilere değinilir.
Köyden şehre göç temasını ilk işleyenlerden biri Orhan Kemal’dir.
Okura mesaj verme amacı güder.
Yöresel ağızla konuşulur ve cümle yapılarına yer vermiştir.
Toplumcu gerçekçiler: Kemal Tahir, Orhan Kemal, Yaşar Kemal, Samim Kocagöz, Fakir Baykurt.
Bireyin iç dünyasını ele alınmış ve psikolojik unsurlar kullanılmıştır.
Yazar yazdığı hikayelerde gerçeklik karşısında kuşkucu ve tedirgin olan, iç dünyasına çekilen, yabancılaşan, karamsar olan zayıf bireyleri ele alır. Bu tarz hikayelerde olay örgüsü ve mekan geri plandadır.
Genellikle eserlerde sağlıklı ilişkiler kuramayan, toplumsal değerlerle çatışmayan kahramanlar işlenir.
İç konuşma ve geriye dönüşe sık sık yer verilir.
Romanlarında genellikle aydınlara ve onların toplumla kurduğu ilişkilere değinir.
Modernistler: Yusuf Atılgan, Oğuz Atay, Ferit Edgü, Adalet Ağaoğlu.
Modern kuralların dışladığı değerleri ele alır.
1980’li yıllardan sonra etkili olmaya başlamıştır.
Bu tür romanların ayırt edici unsuru ise üst kurmaca olmasıdır. Yani yazma sürecinin romanın konularından biri olarak kurgulanmasıdır. Bu teknikle yazarlar metni oyunlaştırabilir.
Konular genellikle köyden kente göç, aile içi çatışmalar, bir ailenin çözülüşü,
Metinlerde olaylar kopuk kopuk verilir. Buradaki amaç okuyucuyu metnin içine çekmektir.
Ayrıntılara girilmeyip zaman ve mekan da belirsizleştirilmiştir.
Anlatım hikaye ve masal gibi unsurlar ile zenginleştirilir.
Postmodernistler: İhsan Oktay Anar, Hasan Ali Toptaş, Oğuz Atay, Nedim Gürsel, Orhan Pamuk, Bilge Karsu, Pınar Kür, Selim İleri, İnci Aral, Buket Uzuner..
4. TÜRK EDEBİYATI:
Türkiye dışında yaşayan Kırgız, Kırım, Türkmen, Azer, Özbek, Tatar gibi boylardan bahsediyoruz.
Dil ve anlatım yönünden başarılılar.
Şiir, roman, hikaye, tiyatro gibi bir çok türde eserler veriliştir.
1970’li yıllarda oluşmaya başlayan bu anlayış konusu: savaş, aşk, kalkın yaşantısı…
Örnek olarak: Neriman Nerimanov, İsa Hüseyinov, Sabir Ehmedov, Seyid Hüseyin, Musa Akyiğit, Muhammed Zahir Bigi, Cengiz Dağcı, İsmail Gaspıralı, Cengiz Aytmatov, Ali Tokombaev.
5. DÜNYA EDEBİYATI:
20. yüzyıl da dünya edebiyatında oluşan değişim ve gelişim neticesinde bu değişim ve gelişimin çelişkilerin ve insanların iç dünyasında oluşan ikilemlerin dönemidir.
Bu dönemde yazarlar gerçeği ararlar ve bunun için de tek bir yol olmadığndan değişik yolları denerler.
Örnek olarak: Harper Lee, Ernest Hemingway, Jhon Steinbeck, Stephan Zweig, J.D. Salinger, Tolstoy, George Orwell.