Koordinatları 54°28′12″K 9°30′51″D﻿ / ﻿54.470038°N 9.51416°E﻿ / 54.470038; 9.51416Koordinatlar: 54°28′12″K 9°30′51″D﻿ / ﻿54.470038°N 9.51416°E﻿ / 54.470038; 9.51416
Yönetici Parti SPD / Güney Schleswig Seçmen Birliği
Alan 15.763 km² (6.086 sq mi)
Nüfus 2832027 (12/2009)
- Nüfus Yoğunluğu 180 /km² (465 /sq mi)
Gayri safi yurtiçi hasıla € 75630 milyon (2010)
Schleswig-Holstein (Frizce: Slaswik-Holstiinj, Danca: Slesvig-Holsten), Almanya'nın en kuzey eyaletidir. Güneyde Hamburg eyâletinden, kuzeyde Danimarka'ya kadar uzanır ve Jutland Yarımadasının güney yarısını kaplar. Yüzölçümü 15.729 km'dir. Doğuda Baltık Denizi, batıda Kuzey Denizi, güneydoğuda da Mecklenburg-Vorpommern eyâleti ile çevrilidir. Yönetim merkezi Kiel'dir.
Schleswig ve Holstein tarih boyunca Danimarka, İsveç, Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu, Prusya ve Avusturya arasında anlaşmazlık konusu oldu ve bölgede zaman zaman iç çatışmalar yaşandı. 12. yüzyılda düklük olan Schleswig, 1864'e değin Danimarka'ya bağlı kaldı. Daha bağımsız bir gelişme gösteren Holstein ise önce kontluk, 1474'ten sonra da düklük olarak Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu'na bağlandı ve 1815'ten sonra yeni kurulan Alman Konfederasyonu'na katıldı.
1840'larda bölgedeki ulusal azınlıkların hakları, Danimarka krallık ailesinin veraset hakları ve Danimarka'nın iki düklükteki çıkarları gibi sorunlar nedeniyle bu iki bölge, Almanya'da önderliği ele geçirmek isteyen Prusya'yla Avusturya arasında çekişme konusu oldu. Prag Antlaşması'yla (1866) tek bir eyâlet olarak Prusya'ya bağlandı. Ama bölgede yaşayan Almanlar ayrı bir Alman devleti kurmak istediğinden, birleşme çeşitli sorunlara yol açtı. Versailles Antlaşması uyarınca 1920'de yapılan halkoylamasıyla, farklı uluslarin yaşadığı bölgelere uygun düşen sınırlar çizildi ve Schleswig bölgesinin kuzeyi (şimdi Danimarka'nın Güney Jutland ili) Danimarka'ya bağlandı. Schleswig-Holstein II. Dünya Savaşı’ndan sonra eyalet statüsü kazandı ve ilk eyâlet meclisi 1947’de göreve başladı.
Eyâlet yüzey şekilleri bakımından doğu, orta ve batı olmak üzere üç bölgeye ayrılabilir. Genç buzultaşlarından oluşan doğudaki tepelerde, çok sayıda göl vardır. Bu yöre, kil, mil ve kum karışımı toprağıyla Almanya'nın en verimli bölgesidir. Eyâletin ortasındaki eski buzultaşlarından oluşan dağlık bölge ise ancak iki yüzyıldan beri işlenebilen verimsiz topraklarla kaplıdır.
Schleswig-Holstein, Gulf Stream'in etkisinde olduğundan kışlar ve yazlar ıhk geçer. Ortalama yıllık sıcaklık 8 °C'dir. Nem ve yağış oranının (yılda ortalama 76 mm) yüksekliği, bitkilerin gelişmesine elverişli bir ortam yaratmıştır. Buna karşılık sert rüzgârlar, toprağın üst tabakasının aşınmasına ve kurumasına neden olmaktadır.
Kreis Dithmarschen HEI Heide (Holstein)
Kreis Herzogtum Lauenburg RZ Ratzeburg
Kreis Nordfriesland NF Husum
Kreis Ostholstein OH Eutin
Kreis Pinneberg (ve Helgoland) PI Pinneberg
Kreis Plön PLÖ Plön
Kreis Rendsburg-Eckernförde RD Rendsburg
Kreis Schleswig-Flensburg SL Schleswig
Kreis Segeberg SE Bad Segeberg
Kreis Steinburg IZ Itzehoe
Kreis Stormarn OD Bad Oldesloe
Halkın çoğu kentlerde yaşar. En kalabalık kentler, eyâletin yönetim ve sanayi merkezi olan Kiel ile Lübeck, Neumünster ve Flensburg'dur. II. Dünya Savaşı'nın sonunda ordu birliklerinin bölgeden çekilmesi, 1 milyonun üzerinde insanın buraya yerleştirilmesi ve çoğu doğudan gelen göçmenler toplumsal sorunlara ve nüfusun savaş öncesine göre yaklaşık iki kat artmasına neden olmuştur. Nüfus, 30 Temmuz 2005 itibariyle 2.828.986'dir.
Aşağı Almancanın Holstein lehçesi bölgede hâlâ konuşulmaktadır. Eyâletin kuzeyindeki Danca konuşan azınlığın kendi okulları vardır. 2000 yılı tarihli istatistiklere göre eyalet nüfusunun yüzde 63,8'i Protestan, yüzde 6,1'i ise Katolik Kilisesi'ne mensuptur. Resmi verilere göre eyâlette yaşayan Müslüman sayısı 25.000'dir.
Başlıca tarımsal ürünler buğday, şekerkamışı ve patatestir. Hayvancılık ve mandıracılık eyalete bitkisel ürünlerden daha fazla gelir sağlar. Eyâletteki orman varlığı çok zengin olmamakla birlikte, başka bölgelerdeki ormanları oluşturan fidanların çoğu burada yetiştirildiğinden, Schleswig-Holstein "Alman ormanlarının beşiği" olarak anılır.
Sanayinin eyâlet ekonomisindeki payı gitgide artmaktadır. Başlıca sanayi dalları makine, elektrikli eşya, kâğıt, dokuma ve giyim eşyası üretimi ile gemi yapımıdır. Turizm gelişme yolundadır.
Uzun kıyı şeridi ve stratejik konumu nedeniyle eyâlet yüzyıllar boyunca deniz trafiği açısından önem taşımıştır. Baltık kıyısındaki fiyortlarda eyaletin büyük liman kentleri olan Kiel, Lübeck ve Flensburg yer alır. Eyâleti boydan boya geçen Kiel Kanalı Kuzey Deniziyle Baltık Denizini birleştirir. Hamburg yakınlarındaki Kaltenkirchen'de sesüstü uçakların inebileceği büyük bir havaalanı yapılmaktadır.
Eğitim düzeyinin çok yüksek olduğu eyâletteki başlıca yükseköğretim kurumu Kiel Üniversitesi'dir (1665). 1964'te Lübeck'te bir tıp fakültesi açılmıştır. Eyâlette ayrıca iki öğretmen okulu ile çeşitli yükseköğretim kurumları vardır. Yetişkinlerin eğitimine ve kütüphanelere eskiden beri büyük önem verilmektedir. Eyâlette yaklaşık 50 müze bulunur. Avrupa'nın en eski ekonomik araştırma merkezlerinden biri olan Kiel'deki Dünya Ekonomi Enstitüsü'nün siyasal iktisat alanında çok büyük bir kütüphanesi vardır.
(31 Aralık 2000)
Kiel Kiel 232.612 234.358
Lübeck Lübeck 213.399 211.281
Flensburg Flensburg 84.281 86.479
Neumünster Neumünster 79.831 78.177
Dithmarschen | Flensburg | Herzogtum Lauenburg | Kiel | Lübeck | Neumünster | Nordfriesland | Ostholstein | Pinneberg | Plön (il) | Rendsburg-Eckernförde | Schleswig-Flensburg | Segeberg | Steinburg |