Aylığınız Temmuz ayı şartlarıyla bağlanacak
Soru: Haziran’da emekli oluyorum. Ama Temmuz’da olursam derecem, maaşım daha yüksek olurmuş. Sizce Temmuz’da mı emekli olmalıyım? İşe giriş tarihim 1 Haziran 1985, 7600 gün prim ödemem var. Doğum tarihim ise 5 Haziran 1965. Yahya KAHYA
Cevap: Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 49 yaşınızı dolduracağınız 5 Haziran 2014’te emekliliği hak ediyorsunuz. Haziran 2014 sonuna kadar emeklilik talebinde bulunursanız, 1 Temmuz 2014’ten itibaren emekli aylığı bağlanır. Dolayısıyla Temmuz ayındaki haklarla emekli olacaksınız. İsteseniz de Haziran 2014 itibarıyla emekli olamazsınız.
Bir aylığı zor ödeyen sistem ikinci aylığı hiç ödeyemez
Soru: SSK başlangıç tarihim 1 Ocak 1980. 15 yıl SSK’lı olarak bir işyerinde çalıştım. O dönem 5000 gün prim ödedikten sonra başka bir yerde iş kurdum. SSK’ya danıştığımda, ‘Emekli olabilirsin, yaşı bekle’ dediler. Bağ-Kur’lu olarak da 4200 gün prim ödeyerek Bağ-Kur’dan emekli oldum. Sorduğum zaman da ‘SSK’dan emekli olamazsın’ dediler. İki kuruma da 9000 günden fazla prim ödeyerek Bağ-Kur emeklisi olduk. 5000 gün prim ödeyen 1400 TL maaş alıyor. Bana 928 TL maaş veriyorlar. Bu konuda bir şey yapabilir miyim? 2’nci maaştan bahsediyorlar. Bilgilendirir misiniz? Aykut YAVUZ
Cevap: Emekli aylığını prim ödeme gün sayısı ile üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı birlikte belirliyor. Prim ödenen dönemler de çok önemli. Çünkü 2000’den önce 1 Ocak 2000 ile 1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008’den emekli olunan tarihe kadar olan dönemlerde ödenen primler, emekli aylığını farklı ağırlıkta etkiliyor. Bu nedenle 2000’den önce 3600 günle emekli olan, bugün 5000, 6000 primle emekli olandan fazla aylık alabiliyor. 1 Ekim 2008’den sonraki dönemde asgari ücret üstünden prim ödendikçe emekli aylığında düşme oluyor. 5000 günden sonra hiç prim ödemeseydiniz, muhtemelen daha fazla emekli aylığı alacaktınız. Emekli aylığınızdan şüpheniz varsa, Soysal Güvenlik Kurumu’na aylık hesabınızda yanlışlık olup olmadığını sorduğunuzda, aylık hesabı kontrol edilir ve sonucu ile ilgili tarafınıza bilgi verilir. Maalesef bu konuda başkaca yapabileceğiniz bir iş veya işlem bulunmuyor. İkinci maaş için yasa çıkması gerek. Bir maaşı zor ödeyen sistem ikinci maaşı nasıl ödesin?
Mahkeme kararıyla aylık bağlatabilirsiniz
Soru: 22 Mart 2014 tarihinde kuzenim kalp krizinden vefat etti. Askerden sonra sigortalı olma tarihi 1992 olmasına rağmen, öldüğü tarihe kadar ödenmiş olan toplam prim gün sayısı 416 gündü. Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) ‘ölüm halinde 900 günlük prim’ şartından yararlanmak için geriye dönük askerlik borçlanması talebinde bulunduk ama bunun mümkün olmadığını söylediler. Rahmetlinin eşi ve 3 tane öğrenci çocuğu var. Bunları geriye dönük borçlandırarak nasıl emekli ederiz? Bir yolu var mıdır? TURAN AY
Cevap: Yasanın sigortalılık süresi için getirdiği borçlanma yasağını Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim içinde uyguluyor. Askerlik süresinin 484 gününü borçlanıp, kuzenin primini 900 güne tamamlayarak, SGK’dan eşi ve çocuklarına aylık bağlanmasını talep edin. SGK talebi reddedecektir. Ret yazısı üzerine iş mahkemesine dava açın. Yargı, prim eksiğinin borçlanarak tamamlanabileceği yönünde kararlar veriyor. Mahkeme kararıyla ölüm aylığı bağlatabilirsiniz.
Sigorta açısından sorun yok, vergi açısından sorun olabilir
Soru: Esnaflıkta basit usulde vergi kaydım var. Başka birinin yanında çalışarak SSK’dan sigortamı doldurabilir miyim? Burak PINARBAŞI
Cevap: Sosyal güvenlik açından mahsur yok. Bağ-Kur’lular faaliyetlerine son vermeden başka bir işyerinde sigortalı çalışarak, SSK’ya prim ödeyebilir. Ancak Gelir Vergisi Kanunu’nun basit usulde vergiye tabi olmanın genel şartlarını belirleyen 47/1-1’inci maddesi ‘Kendi işinde bilfiil çalışmak veya bulunmak’ şartını arıyor. Faaliyetinizin ne olduğunu belirtmemişsiniz. Başka bir işyerinde çalışmak, kendi işinizde bilfiil çalışmanıza veya bulunmanıza mani olursa, basit usulde vergilendirmeniz açısından sorun oluşturabilir.