Marjinal Club: Nişanyan'dan Türkçeye giren yabancı sözcüklere dair...
Bazen insanı zorlasa da Sevan Nişanyan'ı sever, yazılarını ilgiyle okurum. Geçenlerde Taraf gazetesinde çıkan bir yazısını aktarıyorum. Bundan ilham alarak bir rap yazmış olan çevirmen arkadaşımın (Zafer Avşar) yazdıklarını da yukarıda görebilirsiniz.
"Artık iş hayatından normal yaşamımıza da geçen kelime ve gruplarının önüne geçmek lazım ... Toplantı set etmek, save etmek, check etmek -en gereksizi-, ignore etmek, default... mide bulandırıcı hal aldı... TDK'nın güncel sözlüğünde 'hacker' kelimesinin okunduğu gibi değil yazıldığı gibi geçmesi çok çok vahim." demiş, memleket atmosferini kaplayan sis bulutunu "düşünce" zanneden normal, makul, sıradan vatandaşlarımızdan biri.
Bundan sekizyüz yıl önce Arapçadan "hayat", "kelime" ve "lazım" sözcükleri Türkçeye sızdığında dil gericileri böyle ayılıp bayılmışlar mı bilmiyorum; ama eğer başarılı olsalardı Türkçe bugün ne kadar zavallı bir dil olurdu, düşünebiliyor musunuz? "Zavallı" bile diyemezdik herhalde, çünkü Arapça. "Herhalde" ile "çünkü"yü de unutun, Farsça. Hadi hayat yerine uydurmatik bir kelime olan "yaşam"ı kullandık diyelim, "iş hayatından normal yaşamımıza geçen" cümleciğindeki varyasyonu nasıl sağlayacağız? Uyduruk bir mailde bile, bak, üslup çeşitlemesi aramıyor musun?
"Toplantı set etmek" yerine ne diyeceksin? Ayarlamak? Tayin etmek? Koymak? Düzenlemek? Organize etmek? Peki, hepsi olur. Ama hiçbiri set etmenin tam lezzetini vermiyor -tık, ajandama bir çizik attım, set ettim! Düzenlemek başka; ayarlamak avam; koymak muğlak; tayin etmek antika.
Save etmenin karşılığı nedir? Tevdi etmek güzel olurdu, "ileride geri almak üzere bir yere emanet etmek"; ama o da Arapça maalesef, hem "eski moda" damgası taşıdığı için sosyal tınısı yanlış. Kaydetmek? Peki, belki; ama gene Arapça. Gâvur işi bir alette İngilizce yerine Arapçayı seçmenin mantığı ne? Hem kayıtta anlam muğlaklığı var, record karşılığı da kayıt kullanılıyor ("o kaydı save et, ayrıca unutmamak için defterine kaydet"). Save daha net.
Check etmek neden gereksiz olsun? Var mı başka Türkçesi? Denetlemekle alakası yok. Murakabe mi diyeceğiz, kontrol mü diyeceğiz? "Bir bilginin doğruluğundan emin olmak için başka kaynağa başvurmak" eyleminin Türkçesi nedir, söyler misiniz?
Ha bir dilin bu kadar hızlı kabuk değiştirmesi sağlıksızdır, kültürel mirasla bağı toptan koparmamak lazım derseniz anlarım, hak da veririm. Ama onu da müsaadenizle o kültürel mirası seksen sene boyunca kuşa çevirenler düşünsün.
Sen ortalığı bombalamış, yakıp yıkmışsın. Şimdi millet başını sokacak gecekondu inşa ediyor diye mızmızlanıyorsun.
Gönderen aysun zaman: 14:06
Etiketler: ingilizce sözcükler, kültürel miras, nişanyan, save etmek, set etmek, Türkçe
Leylan dedi ki...
Kompanse etmek, set etmek, check etmek... hepsini ve daha fazlasını ne yazık ki ben de kullanıyorum. Ama yine de sonuna kadar Türkçe kullanalım, Türkçe konuşalım diyorum.
9 Aralık 2009 14:51
nişanyanlar deyince aklıma "şirince" ve de karı koca arasındaki "b_k lu kavga" geliyor... yazı ile ilgisi yok ama yazmadan edemedim...
Yeni Yılda Keyfiniz Böyle Olsun!!!
Mutlu bir yıl dileğiyle!
Shakespeare'den Yeni Yıl...
Sen Çiçeklerden Daha Güzelsin
Marjinal'de İşler Nasıl Yürüyor?
Çılgınlığın bu kadarı...
χαίρετε - merhaba
Yeni yılda yeni ürün: Nokia
Durumlar ve Haller'den Seçmeler
Süslü köpüş dediğin böyle olur :)
Nişanyan'dan Türkçeye giren yabancı sözcüklere dai...
Hepsi Topu Topu 5 şişe...
Nasıl da geçti o güzelim aylar:)
AIDS ile ilgili önyargılarımızı Tünel'de bıraktık