MEB 2023 Eğitim Vizyonu doğrultusunda, öğrencilerin kendilerini ifade edebilmeleri, beceri ve özgüvenlerini ortaya çıkarmak ve tüm bunları yaşamları boyunca uygulamaları amaçlı Eğitimde İyi Örnekler kapsamında Mehmet Baydar Anadolu Lisesi Müdürlüğünce Temalı Teneffüs Konserleri projesi uygulanmaktadır. Bu proje Eylul ayindan itibaren öğrencilerin sevdiği eserleri Karaoke seslendirmesiyle başlamış olup Subat ayında Barış Manço´yu Anma temasıyla faaliyete geçmistir.
Sırasıyla Subat ayında: Sevgi İyileştirir Teması, Mart ayında İstiklal Marşı Kabulü ve Çanakkale Geçilmez Teması, Mart ayında ise Şiir Teması ve Türk Dünyası´nda Nevruz temasıyla projeyi etkin.bir şekilde sürdürmektedir. Proje sorumlusu okulumuz Müzik Öğretmeni Kırgız ÖZYAMAN´a emeklerinden ötürü teşekkür ederiz.
TEMALI TENEFFÜS KONSERLERİ
Müzik ya da musiki en genel tanımı ile sesin biçim ve anlamlı titreşimler kazanmış halidir. Başka bir deyiş ile de müzik, sesin ve sessizliğin belirli bir zaman aralığında ifade edildiği sanatsal bir formdur.
Müziğin insana kattığı etkiler bilimsel analizlere dayandırıldığında sırasıyla şöyle bir istatistik ortaya çıkar:
Müzik dinlerken, beyine giden kan ve oksijen miktarında artış olduğu için,uyarıcı ve harekete geçirici etkisi vardır.
Müzik ilham verir, duyguları harekete geçirir ve yaratıcılığı arttırır.
Müzik matematikseldir, fikirlerin kolay çözülmesini sağlar.
Etkili öğrenmenin temel unsuru olan beyinin, sağ ve sol yarımkürelerinin denge içinde çalışmasını sağlar.
Belirli müzik türleri huzur veren endorfin hormonunu salgılamasını ve sakinliği arttırır.
Kas gerilimini azaltarak beden hareketlerini ve koordinasyonu geliştirir.
Beynin, fiziksel olarak dünyayı algılama zihinde canlandırma ve nesneler arasındaki farklılıkları ayırt edebilme yeteneğini geliştirir.
(Kültür, Sanat, Müzik, Yaşamınİçinden, Marmara Belediyeler Birliği)
Doğumumuzdan yaşamımızın sonuna kadar bize iştirak edecek olan Müzik özellikleöğrencilik hayatımızda kişisel gelişimimizin yanı sıra sosyal gelişimimize de katkı sağlayacak bir sanat dalıdır.
Müzik Dersi Öğretim Programı’nın amacı, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nda ifade edilen Türk Millî Eğitimi’nin Genel Amaçları ve Temel İlkeleri’ni madde madde irdelediğimizde:
(Bu proje kapsamında tüm öğrenci gruplarına ulaşılabileceği ve estetik yönünü geliştirebilmesi için iyi bir alan ve fırsat yaratılacağı açıktır.)
Duygu, düşünce ve deneyimlerini müzik yoluyla ifade etmelerine imkân sağlamak
(Tam da yapılmak istenendir. Bir Güzel Sanatlar Lisesi öğrencileri olmasalar bile sanatta herkesin eşit ve aynı hakka sahip olduğunu bilmelerini ve herkesin eşit ve demokratik bir şekilde performansını izletebilmesini sağlamaktır.)
Yaratıcılığını ve yeteneğini müzik yoluyla geliştirmek
(Kesinlikle mümkündür. Her bir teneffüs konseri akıllarına gelen hayal gücünde var olanı gerçekleştirmek için soyut bir sahnedir.)
Yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası müzik türlerini tanıyarak farklı kültürlere ait ögeleri zenginlik olarak algılamasını sağlamak,
(Temalı olmasının ana amacıdır.Her bir hafta ya yöresel bir etkinlik ya da belirli bir günün önemini sanatsal dille ifade etme fırsatıdır.)
Kişilik ve öz güven gelişimlerine katkı sağlamak,
(‘Ben de yapabilirim ‘cümlesini öz benliklerine söyletebilmek ve bunu gerçekleştirmelerine imkan sağlamak bir öğretmenin hayalinin de ötesindedir.)
Müzik aracılığıyla zihinsel becerilerinin gelişimini sağlamak,
(Yukarıda da belirttiğim gibi müzik, beynin dünyayı algılama zihinde canlandırma ve nesneler arasındaki farklılıkları ayırt edebilme yeteneğini geliştirir.)
Müzik yoluyla bireysel ve toplumsal ilişkilerini geliştirmek,
(Bütün okul öğrencilerinin birlikte olabildiği saatler bilindiği gibi teneffüslerdir. Teneffüsler kısa bir mola olduğu gibi bireysel ve toplumsal ilişkilerinin geliştirilmesi için bir fırsattır)
Müzik ile ilgili çalışmalarda bilişim teknolojilerinden yararlanmalarını sağlamak,
(Teneffüste yapılacak mini konserlerde okula ait ses sistemi kullanılarak bütün katlarla etkileşim ve iletişim sağlanır.)
Bireysel ve toplu olarak nitelikli farklı türlerde şarkı dinleme, söyleme ve bir müzik aleti ile çalma etkinliklerine katılımlarını sağlamak,
(Projemizin ön uygulamasında derslerde kendini belli etmeyen ama az çok bir müzik aleti ile ilgilenen öğrencilerin kendi iradeleriyle etkin ortama katılmak istediklerine şahit olduk.)
(Müzikte Tonal sisteme uyum sağlamaları için alt yapılar ses sistemine yüklenerek karaoke olarak seslendirmeleri hedeflendi.)
Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanmalarını sağlamak,
(Proje başta Türkiye olmak üzere Dünyadaki tüm belirli gün ve haftaların önemine değindiği için Edebiyata ilgi duyan öğrencilerin hazırladığı tema konuşmalarını yine sunuculuğa ilgi duyan öğrencilerin mikrofonla seslendirmeleri sağlanır.)
İstiklâl Marşı başta olmak üzere marşlarımızı özüne uygun olarak seslendirmelerini sağlamak,
(Bu konuda en önemli hafta kuşkusuz Mart Ayı’nın ikinci haftasıdır.1921 yılından itibaren başta günümüzdeki hali olmak üzere yarışmaya katılan tüm besteler öğrencilere her teneffüs dinletilecektir.)
(Müziğin ruhumuzdaki pozitif etkilerini anlatmaya gerek yok.Hem sevdikleri eserleri seslendirirlerken hem de arkadaşlarıyla etkileşim halinde olmaları öğrencilerimizin paylaşımlarının birikmesine ve çoğalmasına fayda sağlayacaktır.)
Millî birliğimizi, bütünlüğümüzü pekiştiren ve dünya ile bütünleşmemizi kolaylaştıranmüzik kültürü ve birikimine sahip olmalarını sağlamak,
(Milli Beraberliği ve bütünlüğü pekiştiren en önemli sanat dalı müziktir.Müzik sadece öğrencilerin bildiklerinden ibaret değil onlara öğrettiklerimizden yola çıkarak gelecek nesillere de öğretebilmelerini sağlayacağımız eserlerdir.Böylelikle kültürel mirasa sanatsal bir zincir eklemiş olmak ayrı bir haz duygusudur.)
Atatürk’ün Türk müziğinin gelişmesine ilişkin görüşlerini kavramak amaçlarına ulaşmalarının sağlanmasıdır.
(Baş önderimiz Atatürk’ün de dediği gibi Sanatkar, toplumda uzun çaba ve çalışmalardan sonra, alnında ışığı ilk duyan insandır.
Temalarımızda öncelikli olarak öz müziğimizin ve kültürümüzün öğretilmesi esas alınacaktır.)
Yine Milli Eğitim Müfredatına göre;
1. Müziği tanıyabilme
2. Müzik – beden uyumunu sağlayabilme
3. Müziği dinleme, söyleme ve ritimsel etkinliklerle müzik yapabilme
4. Müziği bireysel ya da toplu yapabilme
5. Müzikle toplum arasındaki bağı görebilme
6. Müzikle kültür, tarih ve estetik arasında bağ kurabilme
7. Müziği millî ve manevi değerlerle ilişkilendirebilme
8. Müziğin bir bilim dalı olarak da farklı bilimlerle ilişkisini kurabilme
9. Müziğin her insan için öğrenilebilir olduğunu anlayabilme
10. Kendini müzik yoluyla ifade edebilme
11. Kültürel miras ve çeşitliliği geliştirebilme
12. Etkin müzik üreticisi olabilme
Tam da projemiz olan TEMALI TENEFFÜS KONSERLERİ amacından bahseder niteliktedir.
2.PROJENİN AMAÇ VE HEDEFLERİ
Eğitimde İyi Örnekler kapsamında belirlenen bu projede:
Edebiyat gönüllüsü öğrencilerin tema sunumlarını hazırlayıp, spikerlik ve sunuculuk isteği olan öğrencilere sundurulması
Haftanın bir günü teneffüs zamanlarında O haftanın tema’ sınayönelik müzik dinletileri
Ayrıca aynı gün diğer teneffüste öğrencilerin Müzikal anlamda solo çalışmalarının sergilenmesi
Yine öğrencilerin diğer öğrencilere müzik aletleriyle yapacakları performansları
Projenin son ayağı olarak da kapanış 29 Mayıs İSTANBUL’UN FETHİ konseriyle yapılacaktır.
Projenin oluşumu Okul Müdürümüzün ilçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nden gelen bir yazıyı benimle paylaşmasıyla başladı. Yazıda Türkçe Pop Müziği’mizin duayeni ve Türk Kültürünü ve müziğini dünyaya, dünya kültürünü de bizlere TRT TV. da yaptığı 7’den 77’ye adlı programla tanıtan Rahmetli Barış MANÇO’nun ölüm yıldönümü olduğu ve O’nu yaşatacak eserlerin yeni nesile aktarımının sağlanmasıyla ilgili biz müzik öğretmenlerine düşen görevler belirtilmişti. Salı günü nöbet günüm olduğu için koridorda yürürken aklımdaki tek düşünce farklı ve innovatif bir yaklaşımla bunu nasıl öğrencilerin tümüne duyurabileceğim oldu.
O an aklıma gelen ani bir fikirle ses sistemini koşarak müzik odasından aldım ve koridorda cep telefonunumu bluetooth aracılığıyla ses sistemine bağlayarak Barış MANÇO şarkılarını açtım .İlk olarak kaygıyla bakan öğrencilerin saniyeler içinde etkileşime geçerek koridorlarda hep birlikte tek yürek olmuşçasına şarkıyı söylediklerine şahit olunca öğretmenliğin aslında ne büyük bir vicdan işi olduğunu yaptığımız doğru ve yanlışların anında öğrencilere nasıl da bulaştığını azıcık gurur çoğunlukla da hayretle izledim ve hissettim.
3.YÖNTEM VE PLANLAMA
Projenin planlama süreci çok hızlı bir biçimde gerçekleşti. Öğrenciler projenin içine dahil edilecek ve temalar belirlenecekti. Diğer hafta Salı günün nöbetimde SEVGİ HAFTASI’na ithafen nostaljik sevgi şarkıları listesi oluşturmakla başladık. Ardından derse girdiğim sınıfları 10’ar dakikalık her bir teneffüs te çalıştırarak iki eserlik mini konserler hazırladık. Hazırlanan mini konser repertuarına dersine girmediğim öğrenciler bile Hocam bizler de şarkı söylemek istiyoruz diyerek dahil oldular.Böylelikle istekli oluş göz önünde bulundurularak solist ve çalgı grupları oluşturuldu.
4.UYGULAMA ÖNCESİ TAKVİM BELİRLEME
1.TEMA: KLASİK MÜZİK İLE BAŞLANGIÇ
Eğitim ve öğretimin ilk haftasında zihni canlandıracak güzel bir başlangıç: Mozart’ın Türk Marşı.
Beethoven’in 9. Senfonisi.
Çaykovski’nin Kuğu Gölü Balesi.
(Günün önemine değinen pankartlar ve yazılar hazırlanacak.)
2.TEMA: TURİZM HAFTASI
Turizmin ülkemizin geleceği ile ilgili önemini anlatan kısa bir konuşma öğrencimiz tarafından hazırlanıp sunulacak.
Ege Bölgesi’nden bir türkü: Cemile’nin Gezdiği Dağlar Meşeli.
Marmara Bölgesi’nden: Telgrafın Tellerine
Akdeniz Bölgesi’nden: Silifke’nin Yoğurdu.
Doğu Anadolu Bölgesi’nden: Mektebin Bacaları
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden: Antep’in Hamamları
İç Anadolu Bölgesi’nden: Kesik Çayır
Karadeniz Bölgesi’nden: Mısırı Kurutun Mu?
3.TEMA: NEŞAT ERTAŞ’IN ÖLÜM YIL DÖNÜMÜ
Neşet Ertaş’ın sanat ve tevazu dolu kişiliğini anlatan kısa bir sunum hazırlanması.
Ah Yalan Dünya adlı türkünün hep birlikte söylenmesi.
Gönül Dağı türküsünün bağlama eşliğinde bir öğrenci tarafından seslendirilmesi.
Tatlı Dile Güler Yüze türküsünün hep birlikte seslendirilmesi.
1.TEMA: CUMHURİYET BAYRAMI
Cumhuriyet’in önemine ilişkinin kısa bir sunum öğrenciler tarafından hazırlanacak.
İzmir Marşı’nın hep bir ağızdan seslendirilmesi.
Çıktık Açık Alınla marşınınhep bir ağızdan seslendirilmesi.
Dağ Başını Duman Almış marşının hep bir ağızdan seslendirilmesi.
2.TEMA: ULUSLARARASI KARADENİZ GÜNÜ
Karadeniz kemençesiyle ezgiler dinletilecek.
Öğrenciler ile birlikte Yöresel Kolbastı Oyunu.
Atmacayı Vurdular adlı Karadeniz türküsü dinletisi.
Hey Gidi Karadeniz Türküsü ’nün bir öğrenci tarafından seslendirilmesi.
Gelavera Deresi Türküsü ‘nün bir öğrenci tarafından seslendirilmesi.
1.TEMA: ATATÜRK’Ü ANMA HAFTASI
Günün önemi ile ilgili öğrenciler tarafından konuşma hazırlanıp, sunulması.
Kırmızı Gülün Alı Var adlı Rumeli Türküsünün seslendirilmesi.
Vardar Ovası adlı türkünün hep birlikte seslendirilmesi.
Bülbülüm Altın Kafeste adlı türkünün bir öğrenci tarafından seslendirilmesi.
(Günün önemine değinilen pankartlar ve yazılar hazırlanacak.)
2.TEMA: İSTİKLAL MARŞI KABULÜ
Yarışmaya katılan tüm İstiklal Marşı Bestelerinin dinletilmesi.
Ali Rıfat ÇAĞATAY bestesini dinletme.
Osman Zeki ÜNGÖR bestesi yani son hali hep birlikte tek yürek olarak seslendirme.
3.TEMA: ÖĞRETMENLER GÜNÜ
Bir öğrencinin duygularıyla öğretmeni anlatan sunum.
Ben Öğretmenim şiirinin bir öğretmen tarafından okunması.
Mektebin Bacaları Ders Verir Hocaları adlı şarkının hep birlikte okunması.
Muallim türküsünün hep birlikte seslendirilmesi.
1.TEMA: ŞEB-İ ARUS
Şeb-i Arus ve Mevlana’nın önemine değinen sunumu bir öğrencinin hazırlaması.
Ya Mevlana adlı ilahinin hep birlikte seslendirilmesi.
Allah Diyelim Daim adlı ilahinin hep birlikte seslendirilmesi.
Erler Demine adlı ilahinin hep birlikte seslendirilmesi.
Server-i Ser Bülendimiz adlı eserin hep birlikte seslendirilmesi.
2. TEMA: DÜNYA İNSAN HAKLARI
Dünya insan haklarının önemine değinen sunumu bir öğrencinin hazırlaması.
Bu Ne Dünya Kardeşim adlı şarkının bir öğrenci tarafından seslendirilmesi.
Gel Kardeşim Elini Ver Bana adlı şarkının bir öğrenci tarafından seslendirilmesi.
Hoş Gör Sen adlı şarkının hep birlikte söylenmesi.
1.TEMA: HOŞ GELDİN YENİ YIL
Yeni yıla girerken geleceğe umut veren bir sunum hazırlanması.
Jingle Bells adlı şarkının hep birlikte söylenmesi.
Karlar Düşer adlı şarkının hep birlikte söylenmesi.
2.TEMA: OSMANLI HAFTASI
Osmanlı’nın tarihteki önemini anlatan bir sunumun öğrenci tarafından hazırlanarak okunması.
Mehter Marşlarımıza örnek eski Mehter Marşlarının dinletilmesi
Eski Ordu Marşı’nın hep birlikte seslendirilmesi
Gafil Ne Bilir adlı Marşın hep birlikte seslendirilmesi
Tuna Nehri Marşı’nın bir öğrenci tarafından seslendirilmesi
1.TEMA: BARIŞ MANÇO’YU ANMA HAFTASI
Barış Manço’yu anlatan kısa bir sunum
Can Beden’den Çıkmayınca adlı şarkının hep birlikte seslendirilmesi
Gül pembe adlı şarkının hep birlikte seslendirilmesi
Gibi Gibi adlı şarkının bir öğrenci tarafından seslendirilmesi
Sevgi’nin gücü ve iyileştirici etkisine dair kısa bir sunumun öğrenci tarafından hazırlanması
Hayat Sevince Güzel adlı şarkının birlikte seslendirilmesi
Gözleri Aşka Gülen adlı şarkının hep birlikte seslendirilmesi
Sevdim Seni Bir Kere adlı şarkının bir sınıf tarafından seslendirilmesi
Mavi Boncuk adlı şarkının bir öğrenci tarafından seslendirilmesi
Ah Kalbim adlı şarkının hep birlikte seslendirilmesi
1.TEMA: İSTİKLAL MARŞI KABULÜ
Yarışmaya katılan tüm İstiklal Marşı Bestelerinin dinletilmesi
Ali Rıfat ÇAĞATAY bestesini dinletme
Osman Zeki ÜNGÖR bestesi yani son hali hep birlikte tek yürek olarak seslendirme
Çanakkale Zaferini hangi zorlu mücadelelerle kazanıldığını anlatan bir konuşma (Tarih konularına hakim bir öğrenci Tarih öğretmeni tarafından hazırlanacak.)
Çanakkale Türküsü seslendirilecek.
Hey On beşli (özellikle türkünün hikayesi anlatılarak yanlış algı(oyun havası algısı) değiştirilecek.
3.TEMA: DÜNYA ŞİİR GÜNÜ
Öğrenciler istediklerişiirleri fon müziği eşliğinde sırasıyla okuyacaklar
Kendi yazdıkları şiirleri olan öğrenciler önceden belirlenip okumaları sağlanacak.
Türk Tarihinin önemli bayramlarından biri olan NEVRUZ’un (Bahar Bayramı)
Yeni nesillere aktarılması –Kısa Tarihçe
KırımTürkleri Halk Şarkısı Menim Adım Bülbüldür seslendirilmesi
Tatar Türkleri Halk Şarkısı Mayda seslendirilmesi
Azerbaycan Halk Şarkıları dinletilmesi
1.TEMA:ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMI
Günün anlamına değinen kısa bir konuşma 9.sınıf öğrencilerimizden birine hazırlatılıp sundurulacak.
Bugün Bayram adlı eser tek yürek olmuşçasına seslendirilecek.
Hayat Bayram Olsa bir öğrenci tarafından seslendirilecek.
Mavi Boncuk adlı şarkı koro tarafından seslendirilecek.
1.TEMA: 19 MAYIS ATATÜRK’Ü ANMA, GENÇLİK VE SPOR HAFTASI
Günün anlam ve önemini anlatan kısa bir konuşma öğrenci tarafından hazırlanıp sunulacak.
Öğrencilerin sevdiği Türkçe Pop Müzikler dinletilecek.
Öğrencilerin sevdiği Türkçe Pop Müzikler ile karaoke yapılacak.
2.TEMA: ANNELER GÜNÜ
Anneler Günü ile ilgili şiirler öğrenciler tarafından okunacak.
Annem adlı Candan Erçetin’in pop şarkısı hep birlikte seslendirilecek.
Anam ağlar adlı türkü bir öğrenci tarafından seslendirilecek.
Anneye olan sevgiyi gösteren duygusal parçalar hep birlikte seslendirilecek.
( Günün önemine değinen pankartlar ve yazılar hazırlanacak.)
Klasik Türk Musiki ’sinin İstanbul’u anlatan eserlerin derlenmesi.
İstanbul’u anlatan şiirlerin derlenmesi.
İstanbul şarkılarının teneffüslerde hep birlikte seslendirilmesi.
Barış Manço Kültür Merkezi’nde 29 Mayıs 2019 tarihinde Mehteran Takımı ile birlikte Türk Müziği enstrümanlarından oluşan orkestra ile birlikte konser verilmesi.
BİRİNCİ TENEFFÜS:Sunum ve Anons
Sunucuların mikrofonla o haftanın temasını tanıtıcı yazıyı okumaları ve koridorda gezerek öğrencilerin dikkatini çekmeleri
Temanın anlamına ve önemine ilişkin sunum metinlerinin öğrenciler tarafından okunması
ÜÇÜNCÜ TENEFFÜS: Şarkıların hep birlikte seslendirilmesi
DÖRDÜNCÜ TENEFFÜS:Solo şarkıların öğrenciler tarafından karaoke şekliyle solo şekilde seslendirilmesi
BEŞİNCİ TENEFFÜS: En coşkulu şarkıları tüm okul öğrencileriyle birlikte söyleyerek final yapma.
Biz eğitimciler olarak asıl isteğimiz öğrencilerin kendilerini ifade edebilmelerini, ayaklarının üstünde güçlü ve sağlam bir şekilde durabilmelerini ve biz olmadan da doğru olanı muhakeme yetenekleriyle bulabilmelerini ve tüm bunları yaşamları boyunca uygulamalarıdır.
Modern çağ aslında teknolojiyi ilerletip daha zeki çocuklar ortaya çıkarsa da beceri ve özgüven anlamında da tembel bir nesil oluşturmaya devam ediyor maalesef.
Yeteneklerinin farkında olmadıkları gibi yeteneklerini keşfedip yol gösterdiğimizde biraz tembellik biraz özgüven eksikliğinden dolayı olumsuz cevap aldığımız çok olmuştur özellikle sanat dersi öğretmenleri olarak.
Maalesef konservatuarlar sanki cepteymiş de istedikleri bölümleri kazanamadıklarında tek bir şarkıyla girebileceklerini inandıkları bölümler olarak görülüyor.
Bu proje de amaçlanılan müzikten yararlanılarak karakterlerindeki korkuları en aza indirip gerçek başarabilme duygusunu öğrencilere empoze etmektir. Böylelikle bir projeyi baştan sona oluşturabilmek için bilgi, yetenek, matematik, muhakeme, özgüven ve iradeyi kullanarak kolektif bir şekilde hazırlanmanın ne denli önemli olduğunu fark edeceklerdir.
Böylece verilmek istenen gündem konularını klişe bir şekilde değil de tabiri caizse işin mutfağında yaşayarak öğretmektir.
Umarım bu proje ile ideal bir nesil için bir parça ışık olabiliriz.
Kaynaklar: istmem , mehmetbaydar al ve avcilar.meb