Bombus arısı iğnesi | Biobest
Bombus Arısı İğnesi
Genel olarak, bombus arıları dost canlılardır ve sadece endişeli olurlarsa veya kovanları rahatsız edilirse sokarlar. Bir bombus arısı soktuğunda, kurbanına bir toksin enjekte eder. Sadece dişi bombus arıları (kraliçe ve işçiler) iğneye sahiptir; erkek bombus arılarının yoktur. Bal arısı iğnesinin aksine, bombus arısı iğnesinin tırtıkları yoktur, bundan dolayı iğnesini geri rahatça çekebilir, bu nedenle bombus arısı defalarca sokabilir.
Birçok insan için, bombus arısı sokması lokal kaşınmaya neden olur, bazı durumlarda alerjik reaksiyonlara neden olabilir.
Bombus arısı iğnesine lokal reaksiyonlar
Bombus arısı zehri, yaban arısı ve bal arısı zehrinde olduğu gibi derideki kan damarlarına doğrudan etki eder. Bir çok insanda sokmanın olduğu bölgede ağrılı bir şişlik, kızarma ve kaşınma olur. Bazen, derinin daha gevşek olduğu göz kapağı gibi yerlerde şişlik daha büyük olabilir. Normal olarak, reaksiyonlar hızla kaybolur ancak bazı durumlarda bir kaç gün sürebilir. Ağız ya da boğazdan sokma durumları nefes alamama riskini oluşturacağından dolayı tehlikeli olabilir.
Bombus arısı iğnesine alerjik reaksiyonlar
Bazı insanlar için, vücut Bombus arısı sokmasına zehirdeki albümen yapılarına karşı IgE antikorları üreterek reaksiyon verebilir. Bu antikorların varlığı kan analizi ile belirlenebilir. IgE antikorları için "pozitif" olan insanlar bir sonraki arı sokmasında alerjik reaksiyon gösterebilirler. Bir insanı ilk defa arı soktuğundan alerjik reaksiyon ihtimali çok düşüktür zira ilk sokmadan önce antikor oluşumu olmaz.
Bir alerjik reaksiyon büyükten çok büyüğe değişen bir lokal reaksiyon olarak ortaya çıkabilir. Bazen, bit uzuvun tamamı reaksiyondan etkilenebilir. Büyüyk hale gelen lokal reaksiyonlar bazem genel bir alerjik reaksiyonun önüne geçebilir. Genel alerjik reaksiyonlar ("anaflaksi") sık olmaz ve insanın sokulduğu bölgenin dışındaki vücut parçalarında görülen semptomlar olarak nitelendirilir. Semptomlar kaşıntılı ürtiker (ısırgan otu kızarıklığı gibi) ve bazen yüz ya da boyunda kızrıklıklardır. Bazen semptomlara beklenmeyen bağırsak şikayetleri (kusma ya da ishal gibi), ve/veya başi dönmesi, aşırı terleme ya da soğuk titreme de eşlik edebilir. Solunum sistemi de reaksiyon verebilir, alerjik kişi öksürük öksürük reaksiyonu ile boğazında gıdıklanma, göğüste sıkışma sonucu nefes darlığı hissedebilir. Ciddi vakalarda, kalp ve dolaşım sistemi de reaksiyon verebilir, tansiyon düşmesi, bilinç kaybı ve anaflaktik şok ortaya çıkabilir. Genel bir reaksiyon sokmadan 30 dakika içinde ortaya çıkar. Alerjik reaksiyonlar tekrarlanma ile daha ciddi hale gelme eğilimine sahiptirler, yani alerjik bir kişi her yeni sokmada daha ciddi bir reaksiyon geçirecektir.
Bal arısı zehiri ile çapraz reaksiyon
Bombus arısı ve bal arısı zehiri benzer albümen yapılarına sahip olduğundan, bazı insanlar bal arılarına karşı hassas olduğu gibi bombus arılarına da hassastırlar. Bu fenomene çapraz reaksiyon denir.
Medikal ilaçlar ile etkileşimler
Bazı ilaçlar (yüksek tansiyon ilaçları (beta-bloker), ACE-inhibitörleri ve aspirin) alerjik reaksiyonu güçlendirebilir. Sokulma ihtimali yüksek insanların böyle ilaçlardan kaçınması gerekir. Bombus arısı sokmasından sonra alkollü içkilerden ve ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması tavsiye edilir.
Bombus arısının sokması önleme
Bombus arılarını agresif davranışlar için kışkırtmayın, arıları rahatsız etmeyin, size doğru uçan Bombus arılarına vurmayın, Bombus arısı kovanlarını doğru şekilde kullanın, kovanlara vurmayın ve parfümlü kokulardan kaçının.
Lokal reaksiyon tedavisi
Lokal reaksiyonlar sokma yerinin üzerine buz konularak rahatlatılabilir. Kremler de mevcuttur ancak bunları az etkisi vardır. Antihistaminik tabletler (Claritine, Aerius, Zyrtec, Xyzall, Estivan, Mizollen ya da Telfast) belli bir noktaya kadar etkilidirler. Daha da iyisi bu tabletler ayrıca olası bir alerjik reaksiyonu da etkileyeceklerdir. Ağız ya da boğazdan sokma durumunda, hastanede bir acil girişi yapmak gereklidir.
Alerjik reaksiyon tedavisi
Alerjik reaksiyon durumunda kişi sakin olmalıdır. Panik sadece durumu daha da kötüleştirecektir. Bir an önce bir doktor ya da acil müdahele uzmanı çağırın ve ne olduğunu açıkça anlatın. Eğer başınız dönerse yere düz olarak yatıp bacaklarınızı havaya kaldırın. Genel reaksiyonlara adrenalin, anthistaminler ve kortikosteroidlerin enjeksiyonu ile müdahele edilir. Solunum problemleri durumunda bir adrenalin inhaleri (solukla içeriye madde çekilen araç) ya da bir epinefrin enjeksiyonu kullanılabilir. Kardiyovasküler problemlere bir hastanede mümkün olduğunca kısa sürede müdahale edilmelidir.
Hassasiyet azaltma tedavisi
Eğer Bombus arısı sokmasına genel bir alerjik reaksiyonunuz varsa, hassasiyet azaltma tedavisini takip etmek mümkündür. Böyle bir tedavi sırasında, vücut devamlı olarak bombus arısı zehrine alışık (hassas olmayan ya da toleranslı).hale getirilir. Bu tedavi özel bir merkezde yapılmalıdır. Belçika ve Hollanda'da bombus arısı zehri alerjisi ve imünoterapi için uzman merkezler vardır.
Kendi bölgenizdeki merkezler hakkında daha fazla bilgi için, firmanıza ya da aile doktorunuza danışınız.
Bombus arısı zehrine bir alerjik reaksiyon çok enderdir. Yine de, böyle bir reaksiyonun olası ciddiyetinden dolayı dikkat göstermek gereklidir.
Aşağıdaki koruyucu önlemler tavsiye edilir:
Seranıza bilinen bombus arısı alerjisi olan insanların girmesine izin vermeyin. Eğer gerekiyorsa, girişe bir bilgilendirme yazısı asın.
Kovanları ve arıları mümkün olduğunca az rahatsız edin. Bombus arısı kovanları çevresinde özellikle dikkatli olun.
Çalışanları kullanımı için antihistaminik tabletler bulundurun ve sokulduklarında bunları kullanmaları için teşvik edin. Yanlış bir güvenlik hissi uyandırmamaya dikkat edin.
Acil bir durumda hangi hastaneye gideceğinizi firmanız ya da aile doktorunuzla tartışın.
Acil bir durumda kendinize enjekyison yapmanız için Adrenalin-enjektörü (Epipen; ALK) ya da adrenalin enjeksiyon ampülleri (Adrenalin Denolin) taşımanız ya da yakınlarda bulundurmanız da tavsiye edilir.
Burada, değerli görüşleri ve önerileri için Dr. H. de Groot (Erasmus MC), Dr. A.-M. Kochuyt (UZLeuven) and Dr. W. Stevens (UZAntwerpen) teşekkür ederiz.
Biobest, bombus arıları tarafından sera/açık alan dahilinde/haricinde insanlara, hayvanlara, bitkilere veya nesnelere verilen zarar nedeniyle sorumlu tutulamaz.