Anadolu'nun Kadim Kenti Hierapolis'in İzinde | Seturday
Denizli'de bulunan Hierapolis, Anadolu medeniyetlerinin dört bin yıllık tarihine ışık tutuyor...
Anadolu’nun bin yıllardan bu yana sayısız medeniyete ev sahipliği yapan verimli toprakları, tarihin her döneminde toplulukları kendisine çeken bir cazibe merkezi olmuştur. Geçmişten günümüze ışık tutan arkeolojik kazı ve çalışmalar bu kültürel birikimin çeşitliliğini de gözler önüne seriyor.
Denizli’de bulunan ve Türkiye’nin beşinci büyük antik kenti olan Hierapolis bunun en güzel örneklerinden biri. Arkeolojik literatürde “Kutsal Şehir” olarak anılan Hierapolis, içinde yer alan çok sayıdaki dini yapı ve tapınak nedeniyle aldığı bu ismi sonuna dek hak eden dev bir şehir. 1988 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilen kalıntılar, Akdeniz’in en güzel antik tiyatrolarından birinin yanı sıra Apollon Tapınağı ve Plutonium gibi yapıları da bünyesinde barındırıyor.
Helenistik Dönemden Antik Roma’ya Hierapolis
Kentin kuruluşuyla ilgili bilgiler kısıtlı olmakla birlikte, Hierapolis’in MÖ II. yüzyılda Bergama krallarından II. Eumenes tarafından kurulduğu ve isminin Bergama’nın efsanevi lideri ve kurucusu Telephos’un eşi Hiera’ya dayandığı zannedilmektedir. Deprem bölgesinde yer alan ve MS 60 yılında yaşanan büyük depreme dek tam bir Helenistik kentleşme örneğini temsil eden Hierapolis, İmparator Neron döneminde gerçekleşen bir başka depremde bir kez daha büyük zarar görmüş ve neredeyse tamamen yenilenmiştir. Bu sürecin ardından Helenistik mimari anlayışından uzaklaşan kent, gelişimini geleneksel Roma mimarisine uygun olarak sürdürmüştür. Hz. İsa’nın on iki havarisinden biri olan Aziz Philippus’un burada öldürülmüş olması nedeniyle özellikle Hristiyan kültürü için özel bir anlam ihtiva eden Hierapolis, Laodikeia kentine olan yakınlığı sebebiyle de Bizans İmparatorluğu döneminin önemli merkezlerinden biri olarak görülmüştür.
Hierapolis’in önemli kısımlarından biri de, “Kutsal Kalp” olarak adlandırılan Apollon Tapınağı ile Plutonium’un yer aldığı bölüm. Üzerinde mağaza, çeşme ve binaların sıralandığı Agora’nın, yani kentin merkezi bölgesinin hemen karşısında yer alan Kutsal Kalp bölgesi, yalnızca şehir sakinlerinin değil, imparatorluğun her bölgesinden gelen insanların da sıklıkla ziyaret ettikleri bir yer olma özelliğine sahip. Yapılan çalışmalar, Hierapolis’e gelen ziyaretçilerin çözüme kavuşturmak istedikleri konularda Apollon Tapınağı’nın kâhin rahibine danıştıklarını ve rahibin buna karşılık alfabeden seçtiği bir harfi kendisine bir cevap olarak yol göstermesi için danışan kişiye verdiğini ortaya koyuyor.
Plutonium: Cehenneme Açılan Gizemli Bir Kapı
Apollon Tapınağı’nın yan kısmında yer alan Plutonium (Cehennem Kapısı) ise ölüler diyarına geçiş kapısı olarak görülüyordu. Yapının böyle anılmasının nedeni, ortasındaki mağarada gerçekleşen karbondioksit salınımının içeriye giren canlıların zehirlenerek ölümlerine yol açmasıydı. Plutonium, antik çağ döneminde adeta turistik bir yer olarak çok sayıda ziyaretçiyi kendine çeken bir bölgeydi ve burayı görmeye gelen ziyaretçiler, Tanrılara armağan sunmak üzere getirdikleri adakları mağaraya bırakıyorlardı. Yapılan araştırmalar İmparator Hadrian, Caracalla, Cicero ve Filozof Damascius gibi dönemin önde gelen şahsiyetlerinin bölgedeki bu mucizevi durumu gözlemlemek için Hierapolis’i ziyaret ettiklerini gösteriyor.
Akdeniz’in En Özgün Tiyatrosu Yeniden Ayakta
Antik kentteki önemli yapılardan bir diğeri, Akdeniz coğrafyasındaki en özgün Roma tiyatrosu olarak gösterilen ve on yıllık çalışmaların ardından neredeyse tamamen orijinal haliyle yenilenen antik tiyatro. Sekiz bin kişilik bu büyüleyici tiyatro, sayıları üç bini bulan mermerin incelenerek restorasyona dahil edilmesinin ardından, bir kez daha binlerce yıl önceki heybetli görünümüne kavuştu.
On Yıllardır Devam Eden Keşif
Türkiye’nin en çok ziyaret edilen antik kenti olan Hierapolis’in bu denli ilgi görmesinin en önemli nedenlerinden biri, bölgenin sahip olduğu tarihsel ve kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması için on yıllardan bu yana yürütülen arkeolojik çalışmalar. Arkeologlar, mimarlar, restoratörler ve çeşitli uzmanlar da dahil olmak üzere yaklaşık 70 kişilik uluslararası bir ekibin görev aldığı antik kentte, keşfedilen buluntuların en az zararla ortaya çıkarılabilmesi ve kente ait kalıntıların aslına uygun olarak yenilenmesi için hummalı ve titiz bir çalışma yürütülüyor.
Örneğin, 2011 yılında V. ve VI. yüzyıllardan kalan bir Bizans tapınağının içinde bulunan Aziz Philippus’un mezarının gün yüzüne çıkarılması ve 2012 yılında Hades’e ait olan mezarın keşfi, tüm dünyanın ilgisini Hierapolis’in üzerine çekmeyi başaran büyük arkeolojik adımlar olarak tarihe geçti.
Bu çalışmalar ışığında günden güne gelişen ve büyüyen Hierapolis Antik Kenti, tıpkı Anadolu toprakları üzerinde yer alan sayısız antik kent gibi her an yeniden keşfedilmeyi bekleyen paha biçilemez bir mücevher olarak parıldamaya devam ediyor.
Etiketler: Hierapolis , Denizli , Helenistik Dönem , Antik Roma , Bergama , II. Eumenes , Apollon Tapınağı , Kutsal Kalp , Plutonium , Akdeniz , Aziz Philippus , Denizli'de Gezilecek Yerler , Türkiye Turu , Arkeoloji , Denizli Turu , Hierapolis Nerededir , Hierapolis Gezisi , Apollon Tapınağı Nerededir , Kutsal Kalp Nerededir ,
Hierapolis hakkında ziyaret eden gezginlerden tavsiye almak için tıklayın!
Seturday mecrasında bu kez; vadilerin, bağların, masmavi Akdeniz'in çevrelediği...
Kendilerini İtalyan değil "Sardinyalı" olarak tanımlayan, yeme içmeye düşkün,...