Yelkende Vites - Yelken Okulu
Yelkende Vites Kavramı
Yelkenli teknelerde hava koşullarına göre yelkenlerinin trimi değişkenlik gösterir. Ayrıca seyir sırasında da sürekli trim yapılması gereklidir. Yarış yelkencileri, yelkenlerini, yarış boyunca, değişken hava koşullarına göre devamlı ayarlarlar.
Yelkenli teknelerin hızlanması için, yelkenler bir arabanın vitrsine benzemektedir.
1. Vites Yelken Trimi
Durağandan hareketli duruma geçmek için kullanılır. Adı üzerinde olduğu gibi kalkış vitesidir. Cenova ve ana yelken biraz torlu kullanılır. İskotalar yeterince gergin olmamalı ve cenova arabası önde olmalıdır. Bu şekilde yelkende maksimum tor sağlanır ve ilk hızlanmanın kolay olması hedeflenir. Yelkenli tekne, yol aldıktan, rakiplerinden sıyrılıp temize çıktığında ve yeterince hızlandıktan sonra tor azaltılmalıdır. Özellikle sert rüzgarlı havalarda, hemen cenova arabası arkaya doğru alınmalıdır ve cenova iskotası gerilmelidir. Ana yelken palangası gerilmeli, alt yakası alınmalıdır. Bu şekilde direkte torun da geriye gelmesi hedeflenir.
2. Vites Yelken Trimi
Yukarıda belirttiğimiz gibi yelkenli tekneler hareketlendikten sonra yelkenlerin gerilmesi ve torun azaltılması ikinci vitesin özelliğidir. Fakat 5 knot rüzgarın altındaki havalarda ikinci vitese atılmaz. Yani ilk durumda anlattığımız gibi yelkenler daha torlu kalmalıdır. Ayrıca az rüzgarlı ve çırpıntılı dalgalı denizlerde gene vites değiştirilmez, birinci viteste kalınmalıdır. Yelkenlinin ivmelenmesi için torlu bırakılması gereklidir. Oldukça dalgalı ve rüzgarlı denizlerde ise ikinci vites yani ortalama torlu kullanılması yeterlidir. Yelkenler asla dümdüz gerilmemelidir ve tor geriye doğru alınmamalıdır.
3. Vites Yelken Trimi
Sert havalarda ve çok dalgalı olmayan denizlerde, yelkenli teknenin oldukça bayıldığı ve dümen hakimiyetini kaybetmeye başladığı zaman üçüncü vitese geçilmelidir. Cenova arabası en geriye alınmalı ve cenova iskotası gerilmelidir. Yelken, dümdüz olmalıdır. Ana yelkenin toru alınmalı, palanga iyice gerilmeli, ana yelken düzleştirilmelidir. Bu şekilde yelkenlinin hızlanması hedeflenmektedir.