Çerez yemeyi seven bir toplumuz. Leblebi, çekirdek, fıstık ve daha niceleri. Biraz daha lüks bir çerez tabağı hazırlamak için badem, fındık ve Kaju gibi ürünler kullanmalıyız. Bu çerezlerin pek çoğunun nasıl ve hangi bitkilerden elde edildiğini biliriz, ancak Kaju hakkında vatandaşlarımızın pek çok fikri yoktur. Bunun sebebi ise basit; Türkiye’de üretilen bir gıda olmaması. Sizler için yaptığımız araştırmalarda bakın karşımıza neler çıktı.
Türkiye ikliminde yetişmeyen bu meyvenin nerede yetiştiği sorusunun cevabı ise biraz daha güneyde, Ekvator’a yakın ülkelerde saklı. Brezilya ve Hindistan’da sık sık karşımıza çıkabilecek olan kaju elması Vietnam ve Fildişi Sahilleri’nde de yetişiyor. Ender coğrafyada ve iklimlerde yetişebilen bu meyvenin dünyadaki en büyük ihracatçısı ise Hindistan. Bizler sadece kaju meyvesinin çekirdeğini tüketsek de, meyvesinin de oldukça değerli olduğunu belirtmek gerekir. Meyve olarak da tüketilen kajudan en çok üretilen şey ise meyve suyudur. Güney Amerika’da oldukça yoğun tüketilen kaju suyuna maalesef Türkiye’de ulaşmak mümkün değil. Kaju elması en çok suyu çıkan elmalardan biri. Sadece meyve suyuyla da sınırlı kalmıyor. Fermantasyon yoluyla bir çeşit alkol de üretilebiliyor.
Peki, kaju neden pahalı?: Meyvesi ucuz olan kaju elmasının çerez olarak pahalı olmasının sebebi ise; bodur bir ağaç olan kaju elma ağacının bir tanesinden anca birkaç kilo kaju fıstığı elde edilebiliyor. Bu yüzden de oldukça değerli bir çerez. Aynı zamanda meyvelerin teker teker ağaçtan toplanmasına ve çekirdeklerinin teker teker ayıklanıyor oluşu da bu çerezi değerli yapıyor.
İddialara göre meyveden fıstığı üretilen firmalarda çalışan işçilerin bu fıstıklardan yemesi kesinlikle yasak. Yemeleri halinde ise işten atılmalarına sebep olabilecek cezalar almaları söz konusu.
Kaju çerezinin faydaları nelerdir?: Kaju fıstığı, kalsiyum, magnezyum, potasyum, bakır, fosfor, çinko gibi mineral maddeler ile folik asit, B1, B2, B3, B6, C, E ve K vitaminlerini barındırır. Subtropikal iklimlere özgü kaju fıstığı ağaçları üzerinde yetişirler. İçinde kalsiyum, fosfor, betakaroten, riboflavin gibi vücudumuz için çok yararlı maddeler bulundurmaktadır.
Ham tuzsuz kaju fıstığı genellikle vegan yemek tariflerinde ve ayrıca Hint yemeklerinde kullanılır. Birçoğumuz kavrulduktan ve tuzlandıktan sonra kaju fıstığını yiyoruz, bu da onları lezzetli bir aperatif haline getiriyor. Kaju fıstığı, en düşük lifli, en yüksek karbonhidratlı olmasına rağmen, vitamin, mineral ve antioksidanlarla doludur.
Kaju fıstığının sağlık açısından yararları?: Kaju fıstığı, kalp hastalıklarını önler. Vücudumuz için yağda çözünen vitaminleri (A, D, E ve K) emmek için gerekli olan, kanın pıhtılaşması ve beynin gelişimi için hayati olan yağ asitlerini üreten temel bir sağlıklı yağ kaynağıdır. Bu sağlıklı yağlar, tekli doymamış yağları ve çoklu doymamış yağları içerir. Kalp için iyidirler ve şeker hastalarına bile uygun miktarda tüketilirse kötü kolesterolü (LDL kolesterol) azaltmaya yardımcı olurlar. LDL kolesterolü aşırı doymuş yağ tüketiminin bir sonucu olarak artabilir ve ateroskleroz (yani atardamar sertleşmesi) gibi kardiyovasküler hastalıklardan muzdarip olan insanlar için büyük bir tehdit oluşturur. Çalışmalar, doymuş yağlar yerine doymamış yağ seçilmesinin HDL kolesterol seviyelerini arttırdığını, trigliserit seviyelerini düşürdüğünü ve kan basıncını olumlu yönde düşürdüğünü göstermiştir.
Sağlıklı kaslar ve sinirler: Kaju fıstığı, kemiklerin, kasların, dokuların ve vücudun diğer organlarının sağlıklı gelişimi için hayati önem taşıyan iyi bir magnezyum kaynağıdır. Magnezyum, kan basıncının korunmasına, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesine, sinir fonksiyonunun korunmasına ve kemiklerin güçlü kalmasına yardımcı olur. Aynı zamanda metabolik fonksiyonlarda rol oynar ve vücudun kan şekeri seviyesini düzenlemeye yardımcı olur (insülin aktivitesi ile). Magnezyum eksikliği, kalsiyum metabolizmasını ve düzenlenmesinden sorumlu olan hormonların değiştirebilir.
Kemikleri güçlendirir: İçeriğindeki bakır sayesinde kırmızı kan hücrelerinin oluşumuna destek olur. Sinir, iskelet sistemi ve kemikleri güçlendirir. Bu sayede kemik erimesi, çarpıntı ve anemiye karşı korur.
Diyabet riskini azaltır: Kaju fıstığı çok düşük miktarda şeker içerir ve zararlı kolesterol içermez, bu da diyabetik hastalar için güvenlidir. Hatta tip 2 diyabet riskini azaltmada yardımcı olurlar.
Kansere karşı koruma: Kajunun faydaları arasında belki de en önemlisi kansere karşı koruyucu olması. İçerisinde yoğun oranda bakır bulunan kaju, bu özelliği sayesinde başta kolon kanseri olmak üzere birçok kanser türüne karşı vücudun savunmasını güçlendirir.
Safra taşlarını önler: Safra kesesi taşları genellikle safra kesesinde biriken kolesterolden oluşan taş benzeri tortulardır. Yaş, kilo ve herhangi bir gastrointestinal sorun risk faktörlerini oluşturur. Kaju fıstığı gibi sağlıklı yemişlerin düzenli kullanımı, safra taşı oluşma riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Bağışıklık sistemini güçlendirir: Kaju fıstığı, mikrobiyal enfeksiyonlara karşı bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde ve yaraların iyileşmesinde hayati bir rol oynayan çinko içerir. Çinko, hamilelik sırasında bebeğin büyümesi ve sağlıklı bir vücuda sahip olması için son derece önemlidir.
Anemi riskini azaltır: Kajunun içeriğindeki demir minerali sayesinde vücutta oksijen taşımaya, enzimlerin ve bağışıklık sisteminin işleyişine yardım eder. Bu sayede anemi ve yorgunluğa karşı koruma sağlar.
Haber: Yunus Karasan