Kalp Glikozidleri ile Zehirlenme | Dr. Recep ALANLI
Ana Sayfa Zehirlenmeler Kalp Glikozidleri ile Zehirlenme
Kalp glikozidleri digoksin ve digitoksin isimli ilaçlardır. Digitalis purpurea, denilen bitkinin yapraklarından elde edilirler. Bunlar, sodyum potasyum ATPaz enzimini inhibe ederler. Böylece kalp dokusunun kasılma gücünü ve otomatisitesini arttırırlar, kalp hızını ise azaltırlar. Günümüzde aritmi ve kalp yetmezliği tedavisinde kullanılmaktadırlar.
Digoksin için tedavide hedeflenen doz 10-15mikrogram/kg iken; digitoksinde hedeflenen miktar 15-25ng/mL. Her ikisinde de toplamda 2mg geçen dozlarda zehirlenme oluşur. Dar terapotik aralığa sahip olmaları nedeniyle zehirlenmelerine sık rastlanır.
Kalp ve böbrek hastalığı olanlarda; potasyum, magnezyum ve levotiroksin eksikliği ile kalsiyum yüksekliği olanlarda zehirlenme riski fazladır. Ayrıca; amiadaron, kalsiyum kanal blokeri ve beta bloker alanlarda da zehirlenme riski artmaktadır.
Digoksinin dağılım hacmi geniştir ve 6lt/kg’dır. Yarı ömrü 30-50 saattir. Kalp dokusunda, kandan otuz kat fazla miktarda bulunur. Bu yüzden zehirlenme durumunda, kandaki miktarının ölçümü, ancak altı saat geçtikten sonra anlamlı bilgi vermeye başlar. Proteinlere düşük oranda bağlanır ve yapısı değişmeden idrarla atılır. Digitoksin ise, dar bir dağılım hacmine sahiptir ve yüksek oranda proteine bağlanır. Karaciğerden atılır ve yarı ömrü yedi gündür.
İlacın yan etkileri genelde alındıktan iki saat sonra görülmeye başlar. Öncelikle iştahsızlık, bulantı ve kusma görülür.
EKG’de; PR uzaması,ST çökmesi,QT süresinde azalma ve her türlü ritm bozukluğu gözlenebilir. Ancak glikozidlerle zehirlenmeye özel bir aritmi yoktur. Zehirlenme durumunda, baş ağrısı, görme bulanıklığı, cisimlerin etrafında sarı, yeşil hale görülmesi, kaşıntı, kızarıklık, deliryum ve halisinasyon oluşabilir. Kanda potasyum yüksekliği gelişebilir. AV blok ve kalp hızında ciddi düşüş ile beraber senkop gelişebilir. Ventriküler taşikardi veya ventriküler fibrilasyona yol açarak ölüme sebebiyet verebilir.
Zehirlenme durumunda; kalp ritmi, nabız ve kan basıncı yakın takip edilmelidir. Uygun hastaya mideye aktif kömür uygulması önerilir. Glukoz, kalsiyum, magnezyum karaciğer ve böbrek değerlerine bakılmalıdır. Kanda digoksin düzeyi ölçülmelidir. Elektrolit bozukluğu varsa tedavi edilmelidir. Hipokalemi dikkatlice tedavi edilmelidir. Çünkü kalbi koruyucu etkisi olabilir. Ciddi durumlarda, digoksin spesifik antikoru olan digibind verilir. Digibind, digoksine bağlanıp onun böbrekten atılmasını artırır. Aritmi tedavisinde antikor tedavisi başarısız kalırsa; kalp pili takılabilir veya lidokain, fenitoin gibi aritmi ilaçları verilebilir. Aritmi durumunda kardiyoversiyon yapılması önerilmemektedir.
Sonraki İçerikDemir Zehirlenmesi