Anasayfa » Emeklilik » Malulen Emeklilik Şartları 2020 Nelerdir?
Malulen emeklilik şartları konusunda merak ettikleriniz varsa bu sayfamızdan gerekli bilgileri öğrenebilirsiniz. Çalışma koşulları bazen sizleri yıpratabilir, bazen de elinizde olmayan sebeplerle bazı sağlık sorunları yaşayarak görevinizi yapmaya engel sorunlar ortaya çıkabilir. Sigortalı olarak çalıştığınız işyerinde, belirli bir süre sonra verimli çalışamamaya başlarsınız. Çalışmanıza engel oluşturan bu durum iş gücü kaybı yaratır ve zorunlu emekliliği gündeme getirir. Sigorta bu durumda bireyin geleceğini güvence altına alır ve düzenli maaş almasına imkan tanır.
Malulen Emeklilik SGK Kanunu
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası, 5510 sayılı Kanun kapsamında yer alan malulen emekliliğe dair şartlara göre belirli kriterlerin olması zorunludur. Hakların doğru olarak kullanılması ve malulen emeklilik ile kişi ömür boyu devletten maaş almaya hak kazanacağı için kişinin malulen emekli olduğunu ispatlaması şarttır. Kanuna göre kişi iş görme adına yetkilerini tamamen ya da kısmen kaybetmelidir. SSK, Bağkur ve Emekli Sandığı mensubu sigortalı vatandaşlar zorunlu emeklilik adına şartları taşımak zorundadır. Bu şartlar oldukça kapsamlıdır ve kişinin bu kapsamda istenilen belgelere sahip olması gerekir.
Malulen Emeklilik Tespiti
Zorunlu emeklilik gerektiren durumlara sahip vatandaşlar tarafından en merak edilen konular arasında olan, malulen emeklilik şartları içerisinde niteliklere uymayan çalışanlar malulen emekli olamaz. Bu durumda normal emeklilik yaşı öncesinde emekli olamazlar. Hastalıkların tümü malulen emekli olmak için yeterli değildir.
Malulen emekli olmak için;
Ticari faaliyetin sona ermesi
Aktif iş hayatında iken engelli duruma gelmesi
Bu durumlar göz önünde bulundurularak kişinin malulen emekli olup olamayacağına karar verilir. Başvuruda sözlü ifade geçerli değildir. Tüm öne çıkan iddiaların belgelendirilmesi ve resmi olması gerekir.
Malulen Emeklilik Şartları ve İstenen Belgeler
Malulen emeklilik kişinin çalışmaya başladıktan sonra çeşitli nedenlerde fiziki bütünlüğünü kısmen ya da tamamen kaybetmesi anlamına gelir. Bu nedenle yapılması gereken şartlara uyarak gerekli belgelerle başvurmak ve malulen emeklilik talep etmektir.
10 yıl hizmet süresine sahip olması ve minimum 1800 gün prim ödenmesi
İş gücü kaybının, işe başladığı resmi tarihten sonra gerçekleşmesi
Çalışan tarafından alınacak rapor sağlık kuruluşundan olması
Raporun %60 ve üstü fiziki iş gücü kaybına uğramış olması
Yaşlılık ve ölüm sigortası ödemiş olması
4A SSK çalışanı olarak işten ayrılması
4B Bağkur sahibi olarak ticari faaliyetin sonlandırılması
4C Emekli Sandığı olarak görevin sonlandırılması
Bu şartların oluşması ve belgelendirilmesi halinde kişi malulen emekli olmaya hak kazanır ve kalan ömrünü düzenli alacağı maaşla güvence altına alır.
Neden Malulen Emeklilik Var?
Malulen emeklilik çalışmak için fiziki engeli olmayan kişilerin verdiği hizmet süresi sonrası yaşayacağı maddi imkan sonucu bireylerin hayatı zorlaşır. İşe giriş tarihinden sonra yaşanan iş görmemezlik sorunu nedeniyle çalışmak isteyen kişi zorunlu sebeplerle çalışamaz hale gelir. Maddi gelirini ve işini zorunlu olarak kaybeden vatandaşların, ömürleri süresince geçimlerini devam ettirmeleri adına, malulen emeklilik bir güvence niteliği taşır. Vatandaşların mağdur olmaması ve sosyal bir devlet olma ilkesi gereği, insan haklarının içeriğinde yer alan temel ihtiyaçlardan mahrum kalmaması adına uygulanan bir emeklilik sistemidir.
Malulen Emeklilikte Hastalık Çeşitleri
Malulen emeklilik bazı hastalıkların bulunması halinde derecesine, evresine ve durumun ağırlığına göre inceleniyor. Bu araştırmalar sonucu devlet hastanesi tarafından kurulan heyetten geçen kişi, iş görmemezlik raporunu tam ya da kısmi engelli olarak alması halinde malulen emekli olabiliyor. Malulen emeklilik raporlarında rastlanılan nakil türleri nedeniyle olan zorunlu emeklilikler vardır. Bunlar; kalp nakli, akciğer ve böbrek naklidir. Kanser çeşitleri ise kişiyi yıpratan, bağışıklığını azaltan ve diğer organları etkileyen bir hastalık olduğundan malulen emeklilik kapsamındadır.
Malulen emeklilikte kanser çeşitleri;
Baş, boyun yumuşak doku
Hastalık çeşitleri arasında; epilepsi, demans, beyin tümörü, parkinson, serebralpalsi, multiplr skleroz, zeka geriliği, şizofreni, bipolar bozukluk, görme kısıtı, retina kanaması, ağır denge bozukluğu, işitme kaybı gibi hastalıklar malulen emekli olmayı gerektiren hastalıklar arasındadır. Aynı zamanda; anemi, organ kesilmesi, behçet hastalığı, siroz, gastrointestinal kanamalar, kalp yetmezliği, kalp kapak hastalığı, endokrinoloji, metobolik hastalık, solunum, tüberküloz ve AIDS gibi hastalıklardır.
Malulen Emeklilikte Primin Eksik Olması ve Fiili Çalışma
Malulen emeklilik tespiti yapılması adına kişi sigorta primlerinin tam olmamasını fark ettiklerinde, sigorta primlerini tamamlayabiliyorlar. Hizmet borçlandırması yapabilirsiniz ve bu ücreti ödemen sevk edilirseniz, maluliyet tespit masrafları tarafınızdan karşılanıyor. Tespit yapılması adına Sosyal Güvenlik İl ya da Merkez Müdürlüğü’ne yazılı başvurarak, sağlık kurumu sevkini alabiliyorsunuz. Aynı zamanda en çok merak edilen konular arasında yer alan fiili çalışma zorunluluğudur. Kişi fiili olarak çalışmasa da son çalıştığı yerin SGK İl Müdürlüğü’ne başvurarak gerekli işlemleri yaptırabiliyor. Nitekim aktif çalışanların malulen emeklilik başvurusu yaptırması adına hizmet akdinin sona erdirilmesi gerekmektedir.
Malulen Emeklilik Maaşının Ödenmesi
Kişinin malul sayılması adına rapor tarihi esas tutulur. Yazılı olarak başvurduğunuz tarihten itibaren malul sayılma zamanınız, yazılı başvuru tarihini kapsar. Bu nedenle maaş yazılı olarak başvurduğunuz tarihten itibaren bağlanır. Diğer bir konu rapor tarihinin, yazılı başvurudan sonra olması. Rapor tarihi bu durumda esas alınır ve rapor tarihinden itibaren bağlanır.
Malulen Emeklilik Maaşına Başvuran Kişinin İş Görmemezlik Aylığı Alması
Malulen emeklilik maaşına başvuran kişi, bunun öncesinde durumun kalıcılığı öngörülemediği için iş göremezlik maaşı almış olabilir. Bu durumda iş göremezlik maaşı ne zaman bitiyorsa o tarihten sonra malulen emeklilik maaşı alabilir.
Malulen Emeklilik Maaşı Neden Kesilir?
Malulen emekli olan kişi tekrar çalışmaya resmi olarak başlarsa ya da yabancı ülke mevzuatına uygun çalışırsa, işe başladığı tarih itibariyle emekli maaşı kesilir. Kontrol muayenelerinde, maluliyetin sonlanması ve kişinin iyileştiği tespit edilirse maaşı kesilir. Sonrasında çalışmaya başlayan kişinin tekrar aynı sorunlar nedeniyle iş görememesi sonucu yapılan tespitlerde ortaya çıkması halinde malulen emeklilik kişiye tekrar bağlanır.
Maluliyet kararı, hastalık, engel oranına uygun olarak, durumunun değişmesi muhtemel kişiler belirli periyotlarda kontrol muayenesinden geçer. Sağlık kurumu kararına yapılan itiraz neticesinde malulen emeklilik maaşı kesilir. Üçüncü şahıslar tarafından yapılan itiraz, şikâyet ve ihbar neticesinde kontrol muayenesi yapılır.
Kurum tarafından yürütülen bazı soruşturmalarda ya da denetimlerde, kontrol muayenesi tüm malul olanlara uygulanabilir. Gereken kontrol muayenesi sonucu yapılan itirazlar, şikayetler ve ihbarlar neticesinde, kişinin maluliyetinin devamına ilişkin çıkan rapora göre maaş almaya devam eder. Maluliyet hali bu süreçte ilerleyen ve muhtaç duruma düşen kişiler hakkında maluliyet aylığı yeniden hesaplanır.
Kontrol muayenesi sonucu kişinin iyileştiği konusunda merak edilen konu ne oranda iyileşmeden bahsedildiğidir. Burada anlatılmak istenen kişinin kontrol muayenesi sonucu engelinin %60 oranının altına düşmesi, maluliyetin ortadan kalkması ya da azalması anlamına gelmektedir. Bu durumda engelin %60 altına düştüğüne dair verilen sağlık rapor tarihi itibari ile takip eden aybaşında aylık kesilir.