Francisco Franco Kimdir? Hayatı, Sözleri ve Hakkında Bilinmeyenler
2017-06-05 16:21:05 Haz 5, 2017
Unvanı El Caudillo olan İspanyol lider Francisco Franco da geçtiğimiz yüzyıla damgasını vuran siyasi kişilikler arasında! Peki, Francisco Franco kimdir denildiğinde aklınıza daha başka neler geliyor?
İspanya’yı 36 yıl boyunca diktatörlükle yönetmiş olan Francisco Franco, son nefesini verene kadar ülkenin idaresini elden bırakmamıştır. Bir kara subayı olarak askerlik hayatına başlamış ve yıllar içerisinde hızla rütbe atlayarak ününe ün katmıştır. İspanya İç Savaşı’nın başlamasına neden olan Franco, yüzbinlerce kişinin ölümüne neden olmuş, binlercesini de sert yöntemlerle cezalandırmıştır.
Koyu bir Katolik olan Franco, komünizm, sosyalizm ve laikliğe karşı çıkmış, muhafazakarlığının, dindarlığının ve aşırı milliyetçiliğinin yanı sıra izlediği akıllıca politikalarla da 20. yüzyılın en çok dikkat çeken siyasi kişiliklerinden biri olmuştur. Kısaca; El Caudillo (önder) lakabıyla da bilinen Franco’dan bahsettiğimize göre şimdi ayrıntılara geçebiliriz.
Francisco Franco Kimdir? Kısaca Bilgi
Son faşist diktatör olarak da nitelendirilen Francisco Franco, 36 yıl boyunca ülkeyi diktatörlükle yönetmiştir. İç savaşın bitmesinin ardından katı kurallarını uygulamaya koyulan Franco, Mussolini ve Hitler’in yanında savaşa girmese de onlar gibi baskıcı politikalar geliştirmiştir. Kadınların çalışma hayatına kısıtlamalar getirmek, onları çocuk doğurup evde oturmaları için teşvik etmek, karşıt görüşlüleri tutuklayıp ülkeden uzaklaştırmak bunlardan yalnızca bazıları.
Şiddet yanlısı İspanyol general yaptıkları yüzünden sanatçılar da dahil olmak üzere sayısız insan tarafından eleştirilmiştir. Örneğin; Picasso imzalı Guernica tablosu, Franco diktatörlüğünde yaşanan katliamı anlatmaktadır. Aynı şekilde Ernest Hemingway de Nobel ödüllü eseri Çanlar Kimin için Çalıyor’da İspanya İç Savaş’ını gözler önüne sermiştir. Sonuçta; Francisco Franco siyasi açıdan başarılı gösterilse de çoğu kişi tarafından binlerce insanın katledilmesine yol açan zalim bir diktatör olarak anılmaktadır.
Francisco Franco’nun Hayatı
Tam adı Francisco Franco y Bahamonde olan diktatör; 4 Aralık 1892’de İspanya’da dünyaya gelmiş. Eğlence düşkünü babası Nicolás Franco y Salgado-Araújo’dan ziyade dindar annesi María del Pilar Bahamonde y Pardo de Andrade’ye yakın olarak büyümüş. Ve ailesinin geleneğine uyarak deniz subaylığına yönelen Franco; Deniz Akademisi’ne alınacak öğrenci sayısının sınırlandırılması neticesinde kara subaylığı eğitimi almak durumunda kalmış.
1907 yılında girdiği Toledo Piyade Akademisi’ni 3 yılda bitiren Franco, 1912’de İspanyol birliklerinin Fas’ta başlattığı askeri harekata gönüllü olarak katılmış. Bir yıl sonra üsteğmenliğe, 1915’te te yüzbaşılığa yükseltilen Franco, 1916 yılında ağır bir şekilde yaralandığı için İspanya’ya gönderilmiş. 1917’de binbaşı olan Francisco Franco, 1920’de İspanyol Yabancılar Lejyonu’nun komutan yardımcılığına, 1923’te de birliğin komutanlığına getirilmiş. Aynı yıl Carmen Polo ile evlenen askerin 3 yıl sonra Maria del Carmen (tek çocuğu) isminde bir kızı olmuş.
1935’te genelkurmay başkanlığına getirilmiş ve antimilitarist dönemde gücünü kaybetmiş olan askeri birlikleri eğitmeye başlamış. 1936’da yapılan seçimler neticesinde cumhuriyetçi ve sol eğilimli Halk Cephesi büyük bir çoğunlukla iktidara gelmiş. Ve Franco görevinden alınarak Kanarya Adaları’nda önemsiz bir mevkiye atanmış. Yani bir nevi sürgüne gönderilmiş. Buradayken Halk Cephesi’nin kurduğu hükümeti devirmek için sağcı subaylarla iletişim kuran Franco, darbe hazırlıkları için start vermiş.
30 Ocak 1938’de devlet ve hükümet başkanlığı ile kara ve deniz kuvvetleri başkomutanlığına getirilen Franco, 1939’da Anti-Komintern Paktı’nı imzalamış. Çünkü Hitler ile Mussolini iç savaş sırasında ona büyük destek vermiş. Sovyetler Birliği’nin lideri Stalin ise yüzlerce tankı ve uçağıyla solcu cumhuriyetçileri desteklemiş. Ve bu savaşta milliyetçilerin yaptıklarına beyaz terör, cumhuriyetçilerinkine de kızıl terör adı verilmiş.
Zaten söylenen o ki; Franco Hitler’in zaferine kesin gözüyle bakmadığı için savaşa katılmamış. Buna ek olarak; 36 yıl boyunca iktidarda kalan İspanyol lider, ülkede diğer faşist liderler gibi acımasız ve sert bir politika izlemiş. Pek çok cumhuriyetçinin tutuklanması, ülkeden uzaklaştırılması ve idam edilmesi gibi olaylar 1960’lı yıllara kadar devam etmiş. Ayrıca Franco karşıtı yayın organları kapatılmış, kadınların çalışma hayatına ciddi kısıtlamalar getirilmiş, sosyalistler, komünistler, eşcinseller ve cumhuriyetçiler farklı yöntemlerle cezalandırılmış. Tutucuların ve burjuvanın desteğini de alan Franco, arkasındaki güç sayesinde her türlü muhalefeti susturmayı başarmış.
1966 yılında devlet ve hükümet başkanının yetkilerini birbirinden ayıran Franco, 1969’da da XIII. Alfonso’nun torunu Juan Carlos’u veliaht ilan etmiş. 1973’te başbakanlık görevini bırakmasına rağmen silahlı kuvvetler başkomutanlığını ve Falanj liderliğini sürdürmüş. Yaşamının sonuna kadar yönetimde söz sahibi olan Francisco Franco, 19 Temmuz 1974’te hastalandığı için görevini Juan Carlos devralmış.
İyileştikten sonra görevinin başına geçse de bir yıl sonra sağlık sorunları nedeniyle rahatsızlanarak 30 Ekim 1975’te komaya girmiş. Sonrasında ise yaşam destek ünitesine bağlanan Franco, ailesinin izniyle 20 Kasım 1975’te, Falange’nin kurucusu José Antonio Primo de Rivera ile aynı günde ölmüş. 82 yaşında hayata veda eden Francisco Franco’nun ardından Juan Carlos devlet başkanı olmuş.
1939’da başlayıp 1975 yılına kadar devam eden dönemin lideri Francisco Franco’nun birkaç ünlü sözüne de yer vererek yazıyı nihayete erdiriyoruz. İşte faşist diktatörün düşüncelerini açıkça belli ettiği sözleri:
Komünizm karşıtı olan Franco, diğer faşist liderler gibi sonuna kadar bu ideolojinin karşısında durmuş.
Francisco Franco’nun en meşhur sözlerinden bir tanesi!
Tıpkı iç savaş sırasında yaptığı gibi! Solcu cumhuriyetçilere öldürdükleri her adama karşılık 10 adam öldüreceğini söyleyen Franco, sözünün arkasında durarak binlerce muhalifi ve sivili öldürmüş.
Francisco Franco’ya ülkenin durumunun kötü olmasına ve insanların eşitsizlikten şikayet etmesine rağmen nasıl olup da isyan çıkmadığı sorulmuş. O da bunun üzerine yukarıdaki cevabı vermiş. Yüz binlik beşiklerle de stadyumları kast etmiş.
Hiçbir zaman devrik lider olmayan Franco, hala iktidardayken rahatsızlanarak ölmüş. Ve hastayken ziyaretine gelenler için neden geldiklerini sorduktan sonra hoşça kal demek için yanıtı verildiğinde “nereye gidiyorlar” diyerek etrafındakileri epey şaşırtmış. Sonuçta; Francisco Franco, pek çok diktatörün aksine hayatının sonuna kadar iktidarda kalmış ve 20. yüzyılın en etkili siyasi kişilikleri denildiğinde akla gelen ilk isimler arasına yerleşmiştir.