Gelir testinde SGK'nın sistem hatasına dikkat
Üniversiteden mezun olanların gelir testi sorunu bilinen bir konu. Burada bir başka sorun da mezun gençlerin sistem hatasıyla yanlış yönlendirilmeleri.
Okurlarımızdan Burak Bey göndermiş olduğu e-postada şöyle diyor:
“Üniversiteden bu sene mezun oldum. Diploma işlemleri uzaması nedeniyle mezuniyetim henüz bu ay resmileşti. Geçenlerde 1 aylık sürenin sonuna yaklaşılması nedeniyle Gelir Testi yaptırmak üzere sosyal yardımlaşma vakfına gittim. Onlar durumumun net gözükmediği için gidip SGK'ya sormamı söylediler. SGK'ya gittiğimde ise hala babamın üzerinden bakılıyor gözüktüğüm için gelir testi yaptıramayacağım söylendi. Şu an gelir testi yaptıramıyorum. Ne yapmalıyım?”
Burak Bey, ülkemiz sosyal güvenlik sisteminde çocuklar 18 yaşına kadar GSS kapsamında sayılıyor. Bu yaş sınırı çocuğun lise eğitimi görmesi halinde 20'ye, yükseköğrenim görmesi halinde ise 25'e çıkıyor. Dolayısıyla bu yaşları doldurmamış ve evli olmayan çocuklar sağlık yardımlarından anne/babaları üzerinden faydalanıyor.
Ancak bu yaşlar doldurulması halinde eğer iş de bulamamışlarsa artık birey olarak gidip gelir testi yaptırmaları gerekiyor. Dolayısıyla sizin gibi üniversiteden mezun olanlar iş bulana kadar hemen gidip gelir testi yaptırmalı.
Gelir testi yapılmazsa ne olur?
Anlattığımız şekilde üniversiteden mezun olanlar eğer GSS kapsamından çıkmışlarsa hemen bulundukları yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına gidip gelir testi yaptırmaları gerekiyor.
Eğer gelir testi yaptırmazsanız sonradan sürpriz borçlarla karşı karşıya kalabilirsiniz. Üniversiteden mezun olan çocuklar, hemen SGK tarafından re'sen tescil ediliyor ve gelir testleri sonuçlandırılıncaya kadar asgari ücret üzerinden GSS primleri tahakkuk ettiriliyor. Ayrıca, gelir tespitini yaptırmak üzere bir ay içinde vakıflara başvurması gerektiği SGK tarafından kişilere bildiriliyor.
Bu durumda olanlar teste girmedikleri zaman gelirleri asgari ücretin iki katı gibi kabul ediliyor ve bugünkü asgari ücret rakamı esas alındığında aylık 305 TL prim borcu çıkarılıyor.
Bu sebeple SGK'ya hemen bir dilekçe ile başvurmanız ve sistemdeki hatanın düzeltilmesini talep etmeniz gerekli. Aksi taktirde ilerde SGK hatayı kendisi fark eder ve gözünüzün yaşına bakmadan geçmişe dönük size GSS prim borcu çıkartır.
Baba, doğum borçlanması yapabilir mi?
Soru: Mehmet Bey merhaba. Geçen günkü yazınızda evlatlık olarak alınan çocuklardan dolayı doğum borçlanması yapılabileceğinden ve bu sayede erken emekli olunacağından bahsetmişsiniz. Ben de beş sene önce bir evlatlık edinmiştim. Karım yerine benim bu haktan faydalanıp borçlanma yapmam mümkün mü? (Soner D.)
Cevap: Soner Bey, sosyal güvenlik mevzuatımıza göre ne yazık ki doğum borçlanması yapma hakkı sadece kadın sigortalılara tanınmış. Bu sebeple evlatlık da olsa hatta bebeğin bakımını tamamen siz üstlenmiş olsanız da doğum borçlanması yapmanız mümkün değil.
Ancak, eşiniz edinilmiş olan evlatlık için şu şartlarla doğum borçlanması yapabilir:
- Çocuğun, ilk sigortalılık başlangıç tarihinden sonra yani ilk işe giriş tarihinden sonra evlat edinilmiş olması
- Evlat edinilen çocuğun 2 yaşından küçük olması
- Kadın sigortalının borçlanmak istediği sürelerde çalışmamış olması
Engelli raporuyla daha erken emekli olursunuz
Soru: Mehmet Bey merhaba. Ben 6 Haziran 1972 doğumluyum. SSK'lı olarak ilk defa 24 Mart 1992'de çalışmaya başladım ve bugüne kadar 3600 gün ödenmiş primim var. Ayrıca %40 oranında engelli raporum var. Şu an emekli olabilir miyim? (Dicle S.)
Cevap: Dicle Hanım, engelli dereceniz göz önünde bulundurulduğunda emeklilik için gerekli olan yaş şartı sizin için aranmayacak. Ancak emeklilik için toplam 3760 gün prim ödenmiş olması gerekiyor. Bu sebeple 160 gün daha prim ödeyerek çalışmanız gerekli. Buna göre 5 Şubat 2016 tarihinde emekli olmanız mümkün.