İnsansız yolcu uçağı mümkün olacak mı?
Avrupa’daki havayolu şirketlerinin çoğu kapanma ya da küçülme tehlikesiyle karşı karşıya. Türkiye’de ise rekor üstüne rekor kırılıyor. Bizdeki büyümenin benzeri sadece Çin’de yaşanıyor. Son yıllarda Türk şirketleri uçuş ağlarını inanılmaz ölçüde genişletti. Türk Hava Yolları bugün dünyanın en çok şehrine uçan havayolu. Pegasus da yıllar içinde sunduğu ürünleri ciddi oranda çeşitlendirdi ve THY’ye önemli rakip oldu.
Diğer taraftan Anadolu Jet, Atlas ve Onur farklı segmentlerde önemli alternatifler sunuyor. Türkiye bugün, dünyada en çok uçak siparişi verebilen ülkeler arasında. Sektörün iki büyük oyuncusu Türk Hava Yolları ve Pegasus’un toplam 217 uçaklık rekor siparişi, Avrupalı üretici Airbus’ın yüzünü güldürdü. THY zaten geleneksel olarak iyi bir Airbus müşterisiydi. Burada ilginç olan, daha önce sadece Boeing uçaklarını işleten Pegasus’un tamamen Airbus’a yönelmesi oldu.
Ben ve Airbus CEO’su Fabrice Bregier.
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, Airbus’a “Madem Türkiye’ye bu kadar çok uçak satıyorsunuz, o zaman gelip daha çok yatırım yapın” diyor. Nitekim dün THY Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Topçu’nun odasında Binali Yıldırım, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Airbus CEO’su Fabrice Bregier arasında bu konu masaya yatırıldı. İçeri girip Hamdi Topçu ve THY Genel Müdürü Temel Kotil’i kutladığım sırada bakanlar da Bregier’i yatırım için sıkıştırıyordu.
Son yıllarda büyük atılım içine giren Airbus, güçlü Amerikalı rakibi Boeing’i sipariş adetlerinde geride bıraktı. Türk şirketi TAI ile stratejik ortaklığı var. TAI, yakında üretimine başlanacak olan A350 uçaklarının kanatçık parçalarının tasarım ve imalatından sorumlu. TAI ayrıca A320 uçaklarının gövde panellerinin de tek üreticisi durumunda. Diğer taraftan Türkiye Airbus’un askeri uçağı A400M’in de ortağı konumunda.
İmza töreninden önce, 35 milyar euro’luk Airbus şirketini yöneten fakat son derece mütevazı bir insan olan Fabrice Bregier ile sohbet ettik. THY’nin dünyanın en büyük yolcu uçağı olan Airbus A380’i filosuna katmasının kaçınılmaz olacağını söyledi. Askeri alanda İnsansız Hava Araçları (İHA) olduğuna göre “Yakında insansız yolcu uçakları da görebilir miyiz?” diye sordum. Bregier ‘teknolojik olarak bu imkânın bugün bile var olduğunu’ söyledi. ‘10-15 yıl içinde bu fikrin tamamen mümkün hale gelebileceğini ancak insanın bazı müdahalelerini makinenin yapmasının güç olması nedeniyle daha uzun süre pilotların kokpitte bulunmaya devam edeceğini’ belirtti.