Bana bu değişim 70’li yılların sonunda Türkiye’deki “değişim kanlı mı, kansız mı olacak” söylemini hatırlattı. Türkiye’deki değişimin -sancıları olmasına rağmen- kansız sürdüğünü rahatlıkla görebilmekteyiz. Ancak bu değişimin Çerkeslere katkısı olmadı ve olacağa da benzemiyor. Arap ülkelerinde bulunan Çerkeslerde bu değişimlerden etkilenecekler, kaderleri değişimlerin şekline bağlı. Çünkü atılacak her adım çıkar ortaklığı olan güçlerin temsilcilerinin yöntemlerine bağlı.
Şimdi yıllar önce Ürdünlü bir Arap’ın bize bakışı, söylemi akılma geldi. “Bizler bu toprakların sahipleriyiz, buraları bizim. Sizinkiler yerlerimizi işgal ettiler, sömürmekte ve dayatmalarla bizleri yönetmekteler. Yönetimi ele alırsak ilk işlerimizde biri sizleri bu topraklardan ve başımızdan atmak olacak” demişti. Şimdilerdeki değişim Arap milliyetçiliği üzerine gelişiyor. Yönetime gelmeleri bizleri nasıl etkiler bilemem ama Ortadoğu Çerkeslerine dönüş için hazırlıklı olmalarının gerekliliğine inanıyorum.
Bakınız sayın Ali Bulaç yazısında ne diyor: “Ne mutlu Türk’üm formülünü kabul edip kolayca resmi Türk kimliğini-resmi anayasal Atatürkçülük milliyetçiliğini benimseyenlerin önemli bir bölümü etnik kökeni Balkan göçmeni, muadil veya Kafkas göçmeni olması anlamlıdır. (*)