350 Türkiye – İklim değişikliğini engellemediği için hükümete dava açtılar!
Çevre konusunda çalışan yurttaş ağı İrlanda Çevre Dostları (FIE - Friends of the Irish Environment) İrlanda hükümeti’ne karşı tehlikeli iklim değişikliğini engelleyemediği için yasal işlem başlattı.
900 Hollanda vatandaşı tarafından Hollanda hükümetine karşı açılan ve 21 çocuk tarafından ABD’ hükümetine açılan ve görülmekte olan dava gibi küresel iklim değişikliği hukuk davalarından esinlenen FIE, İrlanda hükümeti ve Adalet Bakanlığı’na karşı yasal işlem başlattı. Bu dava İrlanda için bir ilki teşkil ediyor.
FIE’nin açtığı davada, İrlanda Ulusal İklim Değişikliğiyle Mücadele Planı’nın İrlanda’nın sera gazı emisyonlarını azaltmak için yeterli olmadığı ve İrlanda İklim Kanunu, İrlanda Anayasası ve insan hakları yükümlülüklerini ihlal ettiği iddia ediliyor. Plan’ın Pariş Anlaşması’nın gerektirdiği önlemlerin çok gerisinde kaldığı da FIE’nin iddiaları arasında.
Tony Lowes (FIE)
“İrlanda hükümeti, iklim değişikliğinin engellenmesine yardımcı olmak için İrlanda’nın 2020’ye kadar sera gazı emisyonlarını (1990 emisyonlarını baz alarak) yüzde 25 ile yüzde 40 oranında azaltması gerektiğini birçok kez Birleşmiş Milletler seviyesinde kabul etti. Ancak, emisyonlarımızın 2020’ye kadar yüzde 7,5 ile yüzde 10 arasında artacağı ve 2030’a kadar daha da artacağı öngörülmekte. İklim değişikliği vahim sonuçlar doğuruyor. Bu hükümetimiz tarafından uzun zamandır kabul edilmekte ama hükümet buna rağmen gerekli eylemlerde bulunmuyor. Bu dava tek bir çevre örgütünün davası değil. Bu İrlanda’da yaşayan, genç, yaşlı herkesin davası. Bu davanın İrlanda ve diğer ülkelerde ilgi çekeceğini ve iddialı eylemlerin yapılmasını gerektiren bir hareketin fitilini ateşleyeceğini umuyoruz. İklim değişikliğinin aşırı etkileri İrlanda’da görülmeye başlandı. Bunun bizim, çocuklarımız ve torunlarımız için “yeni normal” olmamasını sağlamak için acil olarak harekete geçmeliyiz.”
Dennis van Berkel (2015’te Hollanda’da görülen iklim davasını açan Urgenda Vakfı’nın hukuk danışmanı)
“Hollanda’daki dava, tüm hükümetlerin emisyon azaltımında kendi paylarına düşeni yaparak, vatandaşlarını iklim değişikliğinden korumakla yasal olarak görevli olduğunu kanıtladı. Dünyadaki tüm hükümetler ABD, Belçika, İsviçre ve Yeni Zelanda dahil, iklim değişikliği karşısında harekete geçmemekten yasal olarak sorumlu tutuluyor. Artık tüm gözler İrlanda’daki gelişmelere dönecek.”
Bugün, Yüksek Mahkeme bu davanın açılmasını kabul etti. Hükümete cevap dilekçesini sunması için tanınan süre üç hafta (daha da uzun sürebilir). Davanın 2018’de görülmeye başlanması bekleniyor.
İrlanda, Paris Anlaşması’nı imzalayan 195 ülkeden biri. Paris Anlaşması, iklim değişikliği risk ve etkilerinin önemli oranda azaltılması için ısınmayı sanayi öncesi döneme göre 2°C derecenin oldukça altında tutulması ve 1.5°C dereceyle sınırlandırılmasını taahhüt ediyor.
İrlanda,Avrupa Birliği’nde kişi başına sera gazı emisyonları sıralamasında üçüncü sırada yer alıyor ve yeni yayımlanan bir raporda İrlanda emisyonlarının 1990’dan bu yana arttığı, 2020’ye kadar artmaya devam edeceği, ve 2030’a kadar daha da artacağı öngörülüyor. 1990 ile 2020 yılları arasında öngörülen İrlanda’nın toplam sera gazı emisyonları artışı yüzde 7,5 ile yüzde 10 arasında. Bakınız, İrlanda Çevre Koruma Dairesi EPA’nın 1990-2015 emisyon hesapları ve EPA 2016-2015 emisyon projeksiyonları. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) süreçlerinde İrlanda’nın da da defalarca onayladığı, tehlikeli iklim değişikliğini engellenmesine yardımcı olmak için gereken 1990 ile 2020 yılları arasında yüzde 25 ile yüzde 40’lık azaltımla karşılaştırılıyor.
İrlanda’nın İklim Kanunu 2015 tarihli İklim Eylem ve Düşük Karbonlu Kalkınma Kanunu’dur.
Davada FIE O’Connell & Clarke Solicitors hukuk bürosu ve avukatlar Eoin McCullogh SC ve John Kenny BL tarafından temsil edilmektedir.
Hollanda’da Urgenda’nın açtığı iklim davası ve ABD’deki federal dava için daha detaylı bilgi için bknz. http://www.urgenda.nl/en/climate-case/vehttps://www.ourchildrenstrust.org/us/federal-lawsuit/.