Uzun Süre Oturmak Tehlikeli! Erişilebilirlik
Sağlık Uzun Süre Oturmak Tehlikeli! 21 Mart 2013
Uzun Süre Oturmak Tehlikeli!
WASHINGTON — Sağlık uzmanları, uzun yıllardır fiziksel aktivite eksikliğinden kaynaklanan sağlık sorunları hakkında uyarılar yapıyor. Geçtiğimiz günlerde yayınlanan yeni bir araştırma, uzun süre oturmanın kronik hastalıklara davetiye çıkardığını gösteriyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yaşayanların yüzde 60 ila 85’i eskisi kadar aktif değil ve zamanının büyük kısmını oturarak geçiriyor.
Örgüt yılda 2 milyon ölümün fiziksel aktivite yetersizliğinden kaynaklandığını, oturma ağırlıklı hayat tarzının ölüm ve sakatlığa neden olan 10 risk faktörü arasında yer aldığını bildiriyor.
Avustralyalı ve Amerikalı uzmanlar gün içinde oturma süresi uzadıkça kanser, şeker, kalp hastalığı ve yüksek tansiyon gibi öldürücü ve kronik rahatsızlıklara yakalanma riskinin yükseldiğini bildiriyor.
Kansas Eyalet Üniversitesi beslenme uzmanı Richard Rosenkranz, oturmanın zararlarını inceleyen araştırmayı gerçekleştiren ekipte yer alıyor. Rosenkranz, şöyle konuşuyor: “Oturma süresi arttığı zaman bazı kronik rahatsızlıklara yakalanma olasılığınız da yükseliyor. Bu durum en çok şeker hastalığı için geçerli. Uzun süre oturmak tansiyonun yükselmesine de neden oluyor.”
Egzersiz yapmak ve fiziksel aktivite süresi ve sıklığını arttırmak sağlıklı bir yaşam için son derece önemli. Doktor Rosenkranz, işe gelmeden önce her gün yarım saat egzersiz yapan bir kişinin bile işe gittiğinde sekiz saat boyunca oturmasının kronik hastalıklara yakalanma riskini arttıracağını söylüyor: “Yürüyüş, bisiklete binme ya da spor salonunda egzersiz yapma gibi fiziksel aktivitelere düzenli olarak devam etmenin önemini vurgulamanın yanısıra gün içinde uzun süre oturmamak için de yollar bulmamız gerekiyor.”
Fiziksel aktivitenin azalması ve oturarak geçirilen sürenin artması yaşlılık ve hastalıkların yanısıra teknolojiye olan bağımlılığın da bir sonucu. Uzun yıllar boyunca işgücünün yaptığı işleri artık makinalar üstleniyor. Günümüzün iş olanakları fiziksel çaba gerektirmiyor. Tam tersine masa başında oturmayı gerektiren işler giderek artıyor.
Peki her gün uzun süreli oturmaktan kaçınmak için neler yapmamız gerekiyor? Rosenkranz’ın yanıtı şu: “Şu anda farklı yaklaşımları deniyoruz ancak kişisel deneyimime dayanarak söyleyebilirim ki iki saniye içinde oturur posizyondan ayağa kalkar hale gelebildiğim bir çalışma ortamım olması çok işime yarıyor. Tüm ekranları bir kenara çekiyorum ve bir süre ayakta çalışıyorum. Böylelikle oturarak geçirdiğim süreyi azaltıyorum.”
Ancak Rozenkranz, fiziksel aktivite eksikliğinin neden olduğu sağlık sorunlarının ve günü oturarak geçirmenin çok daha geniş bir bakış açısıyla değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor: ”Toplum olarak birçok kişinin gününü oturarak geçirmesinin bir sağlık riski olduğunu ve bunun çok pahalıya malolacağını anlamamız gerekiyor. Bunun bedeli hayat kalitemiz olacak. Bir an önce birşeyler yapmamız gerekiyor. Sosyal ve kültürel birtakım değişiklikler gerekli. Örneğin bir iş toplantısında ayağa kalkmak, oturma süresini azaltmak için ayağa kalkıp dolaşmak olağan sayılacak.”
Avustralyalı ve Amerikalı araştırmacıların uzun süre oturmanın yol açtığı sağlık risklerini konu alan araştırmasının sonuçları Uluslararası Davranışsal Beslenme ve Fiziksel Aktivite (The International Journal of Behavioral) dergisinde yayınlandı.