ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey ve Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın başkanlığındaki heyetler arası görüşmede Suriye’nin kuzeyinde “güvenli bölge” oluşturulması gibi başlıklar müzakere edilmeye devam etti.
Jeffrey, dün akşam ABD Bakan Yardımcısı Müsteşar Yardımcısı ve Suriye temsilcisi Joel Rayburn ile birlikte Ankara’ya geldi. Jeffrey bugün beraberindeki heyet ile birlikte, ABD ile Türkiye arasında uzun süredir yürütülmekte olan Suriye başlıklı müzakereler için Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın başkanlığındaki Türk heyetiyle masaya oturdu. İki saatlik müzakere sonrasında Türk tarafınca yazılı bilgilendirme basın mensuplarıyla paylaşıldı.
Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan bilgilendirmeye göre; heyetler arası görüşmede Suriye konusunda son gelişmeler ele alındı. Görüşmede, “Fırat'ın doğusunda ve Suriye'nin genelinde terörle mücadele, güvenli bölge, Menbiç Yol Haritası’nın hayata geçirilmesi, İdlib Mutabakatı’nın (Türkiye ile Rusya arasındaki ateşkes konulu mutabakat) korunması, Suriye'nin toprak bütünlüğü çerçevesinde siyasi çözüme ulaşılması ve Suriye'nin yeniden inşası konuları” müzakere edildi.
Cumhurbaşkanlığı kaynakları; görüşmede Türkiye'nin ulusal güvenlik öncelikleri açık bir şekilde vurgulandığını ifade etti. Bu noktada, “DEAŞ, PKK/YPG/PYD dahil tüm terör unsurlarına karşı mücadele” görüşünü de dile getirdi.
Kaynaklar, ABD’nin geçtiğimiz Aralık ayından bugüne gündeme getirdiği oluşturulması planlanan güvenli bölge ile Türkiye'nin güvenlik endişelerinin giderme ve bölgeyi tüm terör gruplarından temizleme sözleri verildiğini iddia etti. Bu konuda “Türk ve ABD teknik heyetleri arasında yapılacak müzakereler ile nihai bir sonuca varılması ve uygulanması konusunda fikir birliğine varıldığı” da açıklandı.
Cumhurbaşkanlığı kaynakları, ABD ile Türkiye arasında Suriye konusunda “güven ve şeffaflık ilkeleri doğrultusunda işbirliği yapılması gerektiği” görüşünü de paylaştı.
Suriye konusunda müzakere trafiğinde son durum
Türkiye tarafınca görüşmeye ilişkin yapılan bilgilendirmeye göre Ankara, Suriye’nin kuzeyindeki PYD-YPG yapılanmasını PKK bağlantılı örgüt olarak kabul edilmesi gerektiği görüşünden geri adım atmıyor. Ancak ABD’nin “Suriyeli Kürtler” olarak kabul ettiği PYD-YPG unsurlarına yönelik askeri, lojistik ve siyasi desteği sürüyor.
Mevcut tabloda; geçen yıl Haziran ayında Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo arasında imza altına alınmış Menbiç Yol Haritası ise halen hayata geçirilemedi. Türkiye tarafı, bugünkü görüşmede yeniden bu beklentisini ifade etmiş görünüyor. Bu yol haritası çerçevesinde 1 Kasım 2018’de ABD ve Türkiye askeri birliklerince Menbiç sınır bölgesinde ortak devriye çalışması başlamış ancak Ankara’nın beklentisinin aksine Menbiç’in PYD-YPG unsurlarından temizlenmesi söz konusu olmamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump’un geçen yıl 18 Aralık’ta Twitter mesajıyla Suriye’den askeri olarak çekileceklerini açıklamış ve ardından Ankara’ya yaklaşık 32 kilometrelik güvenli bölge oluşturulabileceği mesajını vermişti. Ancak ABD ile Türkiye arasında “güvenli bölge” bağlamında yürütülen teknik müzakereler de henüz sonuç vermedi.
Türkiye, “terör örgütü” olarak nitelendirdiği PYD-YPG’nin Fırat’ın batısından tümüyle çekilmesi ve hatta Fırat’ın doğusundan da temizlenmesi gerektiği görüşüne sahip. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Bir gece ansızın gelebiliriz” gibi sözleriyle bölgeye askeri operasyon yapılabileceği ihtimalini de sıklıkla dile getiriyor.
Türkiye’nin nabzını yoklamak üzere yeniden Ankara’da olan Jeffrey’nin de bugünkü Kalın görüşmesi ardından yarın Dışişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı yetkilileriyle de bir araya gelmesi bekleniyor.
James Jeffrey ve beraberindeki heyet, Ankara ziyaretinin ardından İsviçre'nin Cenevre kentinde Suriye konusunda Mısır, Fransa, Almanya, Ürdün, Suudi Arabistan ve İngiltere’den yetkililerle bir araya gelecek