Çocuğum Hangi Sporu Yapmalı? | UNO Akademi
Çocuklarına belirli bir yaştan itibaren spor alışkanlığı kazandırmak isteyen ebeveynlerin akıllarındaki temel soru “Çocuğum hangi sporu yapmalı?” oluyor. Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ebru Gözer, çocukların yaş gruplarına göre yapabileceği sporlar hakkında fikir verici bilgiler paylaştı.
Doğumdan itibaren 0-1 yaş refleksif hareketler dönemi; 1-2 yaş ilkel hareketler dönemi; 2-6 yaş temel hareketler dönemi; 7-12 yaş ise sporla ilgili dönem olarak ayrılıyor. Her bir motor gelişim dönemi bir diğerinin üzerine kuruluyor. Bu dönemdeki spor terimi sadece egzersiz değil oyun, dans gibi aktiviteleri de içeriyor. Çocukluk döneminde, yani 7-12 yaş döneminde; temel becerilerine hız kazandırma, daha akıcı olma, ip atlama ve taş sektirme gibi tipik geçiş hareketleri sergilenirken giderek daha karmaşık spor türleri seçilmeye başlanıyor. Bu dönemdeki gelişim hızı psikomotor olgunluğa ve bir spor branşına odaklanma ile spor becerilerini uygulama evresi oluyor. Bu sırada kuvvet, dayanıklılık, hız ve denge gibi özellikler gelişmeye başlıyor ve fiziksel performans giderek artıyor.
Pre-puberte (ergenlik öncesi) döneminde, çocuğun ilgisi de dikkate alınarak daha çok atletizm, jimnastik, yüzme ve kayak gibi sporlara ait temel hareket formların yapılandırılması ve teknik becerilerinin geliştirilmesi fizyolojik gelişime daha uygun görülüyor. Yaşlara göre yapılacak spor türleri şu şekilde sıralanıyor:
Jimnastik: 4 – 6 yaş
Yüzme: 5 – 6 yaş
Tenis: 7 – 8 yaş
Basketbol: 9 – 10 yaş
Voleybol: 10 – 12 yaş
Su Topu: 10 – 12 yaş
Hentbol: 10 -12 yaş
Atletizm: 10 – 16 yaş
Kürek: 11 -14 yaş
Okçuluk: 12 -14 yaş
Futbol: 12 – 14 yaş
Boks: 13 -15 yaş
Halter: 14 – 15 yaş
SPOR ÖNCESİNDE VE SONRASINDA BESLENME NASIL OLMALIDIR?
Spor yapan çocuğun beslenmesi, çocuğun yaşına ve fiziksel aktivitesine göre planlanması gerekiyor. Egzersizden en erken 1 saat önce hafif bir yemek yenmesi öneriliyor. Aç ve tok olmak performansı olumsuz etkiliyor. Kuruyemiş, peynirli bir tost uygun olabilir. Egzersiz sırasında ve sonrasında bol sıvı tüketmek gerekiyor. Sonrasında meyve, kompleks karbonhidratlar tercih edilebilir. Şekerli besinlerin ve trans yağlı yiyeceklerin sporcu beslenmesinde yer almaması gerekiyor. Proteinli yiyecekler ve süt ürünleri de düzenli spor yapan çocukların tüketmeleri gereken ana besin grubu olarak görülüyor.
SPORUN ÇOCUKLAR İÇİN FAYDALARI NELERDİR?
Bedenin esnek hale gelmesi ile temel becerilerin geliştirilmesi, dayanıklılık, denge, el-göz koordinasyonu ve çabukluk kazanımları sonucu motor yetenekler geliştirilmiş oluyor. Erken çocukluk ile başlayan aktiviteler daha organize spor aktivitelerine dönüştükçe bu beceriler hızla gelişiyor. Geç çocukluk döneminde ise güç ve enerji gerektiren egzersizler öneriliyor. Bu sayede postural gelişim olumlu yönde etkileniyor. Çocuklar yarışmalı ve takım oyunlarına hazır hale geliyor. Psikososyal gelişim olarak; basit kurallara uyma ile başlayıp, şarkı söyleme dans etme, oyunlara katılma ile kendini ifade etme ile çocuğun özgüveni pekişiyor. Daha ileri yaşlarda çocukların; grup ve mücadeleci oyunlar ile takım oyuncusu olma, liderlik, disiplin ve ödül sistemi ile sınır bilme, takım ruhu, sırdaşlık ve arkadaşlık gibi duygusal gelişimini etkileyecek özellikler kazanması teşvik ediliyor.
Kaynak: Dr. Ebru Gözer / Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı